Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 441/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 178 ust.1, art. 181 ust.2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1, ust. 4, par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 214 poz 1270
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej też jako "organ" lub "Minister") działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym

(Dz. U. z 2012 r. poz. 572, ze zm.; dalej: "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") odmówił przyznania U. K. (dalej jako "skarżąca") studentce [...] roku studiów drugiego stopnia na kierunku "[...]" Uniwersytetu [...] w [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] października 2014r. Rektor Uniwersytetu [...] w [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału [...] o przyznanie skarżącej stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015. Rektor uzasadnił wniosek studentki wysoką średnią ocen i osiągnięciami naukowymi.

Organ wskazał, że na podstawie przedstawionego przez Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w skład którego weszli eksperci reprezentujący osiem obszarów nauki i sztukę, protokołu oceny wniosku o przyznanie skarżącej stypendium stwierdzono, że spośród

[...] przedstawionych osiągnięć, Zespół uwzględnił [...], za które przyznał [...],00 pkt w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki"

(za [...] publikacje). Pozostałe osiągnięcia nie stanowiły - zdaniem Zespołu - osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270; dalej także jako "rozporządzenie"). Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił [...] publikacji, [...] projektów i [...] wystąpień na konferencjach naukowych z uwagi na niski zasięg publikacji, niską rangę lub innowacyjność projektów, brak związku publikacji i konferencji z kierunkiem studiów oraz niską rangę konferencji. Ocena wniosków była oceną porównawczą. Zespół oceniał rangę i zasięg osiągnięć danego studenta na tle osiągnięć innych studentów, którzy ubiegali się o stypendium. Nieuwzględnienie tak dużej liczby projektów i referatów oznaczało, że we wnioskach innych studentów znalazły się projekty lub wystąpienia w konferencjach o wyższej randze, innowacyjności, samodzielności czy zasięgu.

Minister podniósł, że po przeliczeniu i zaokrągleniu w dół do pełnej jedności rzeczywistej liczby punktów za osiągnięcia naukowe proporcjonalnie według obszarów wiedzy do 95 pkt względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk społecznych (tj. 122 pkt) oraz po uwzględnieniu 2 pkt za [...] pozycję na liście wniosków z danego kierunku studiów uszeregowanej według średniej ocen (za średnią [...]), wniosek uzyskał ostatecznie [...] pkt. W rankingu Zespołu uszeregowanym według liczby punktów wniosek został sklasyfikowany na [...] pozycji. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 1000. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków Minister ustalił, że stypendium będzie przyznane 926 studentom, których wniosek po ww. przeliczeniu uzyskał co najmniej 21 pkt. W związku z tym przedstawione przez studentkę osiągnięcia naukowe i uzyskana liczba punktów na tle innych studentów ubiegających się o stypendium Ministra w roku akademickim 2014/2015 były niewystarczające do otrzymania stypendium.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podniosła, że Zespół nie uwzględnił przy ocenie [...] z [...] publikacji naukowych, [...] projektów badawczych i [...] wystąpień na konferencjach naukowych. Nadto wskazała, że wykazane projekty badawcze prowadzone były przez uczelnię, a nie wyłącznie przez koło naukowe. Natomiast konferencje, w których brała udział były wysokiej rangi, z udziałem reprezentantów renomowanych uczelni: Wyższej Szkoły [...] w [...], Wyższej Szkoły [...] w [...] i Uniwersytetu [...] w[...]. Skarżąca zarzuciła również organowi nienależyte uzasadnienie decyzji oraz niezgodność decyzji z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa). Udział bowiem w tych samych projektach badawczych, czy w tej samej konferencji, jednym studentom został bowiem uznany a innym nie. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku uznania jednym studentom a innym nie, publikacji naukowych, które okazały się w tym samym czasopiśmie naukowym.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2014r.

Organ stwierdził, że na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny wniosku o przyznanie stypendium, spośród [...] przedstawionych osiągnięć Zespół uwzględnił jedynie [...] wystąpienia na konferencjach naukowych, za które przyznał [...] pkt. Pozostałe osiągnięcia nie stanowiły - zdaniem Zespołu - wybitnych osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia. Zespół nie uwzględnił ich z uwagi na niski zasięg publikacji naukowych ("[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "i", "j"), brak związku publikacji ze studiami i kierunkiem ("[...]", "[...]", "[...]"), niski zasięg publikacji ("[...]"), niską rangę lub innowacyjność projektów ("[...]-[...]"), brak naukowego charakteru projektów ("[...]-[...]"), niską rangę konferencji ("[...]", "[...]-[...]", "[...]-[...]"). Zespół ustalił, że skarżąca uzyskała stypendium ministra w roku akademickim 2013/14, zatem przy ocenie wniosku mogły być uwzględnione wyłącznie osiągnięcia uzyskane w okresie od 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r.

Minister wyjaśnił, że po ponownej analizie wniosku Zespół nie uznał w większości wniesionych przez skarżącą zarzutów. Podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono zaś błędną kwalifikację rangi wydawnictwa publikacji w monografii "[...]", co było niezgodne z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Wbrew oświadczeniu zawartemu we wniosku skarżącej, publikacje te po powtórnym wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego okazały się być wydawnictwami studenckiego koła naukowego niskiej rangi. Ponadto, sam fakt recenzji artykułu nie stanowi o zaliczeniu publikacji do wybitnych osiągnięć. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku. Nie narusza to jednak zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a., ponieważ nie nastąpiło pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. Natomiast pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Organ wskazał, że oceniając projekty badawcze, Zespół brał pod uwagę m.in. kryteria: unikatowość, zewnętrzne zapotrzebowanie na wyniki projektu, możliwości wdrożenia, innowacyjność, a przede wszystkim cechy konstytutywne projektu badawczego. O bardzo niskiej randze projektów określonych we wniosku jako badawcze świadczy ich duża liczba prowadzona przez jednostkę oraz uczestnictwo w kilku/kilkunastu jednocześnie. Ocena czynnego uczestnictwa w konferencjach została dokonana według kryteriów jakościowych, a nie ilościowych. Użycie w nazwie konferencji "ogólnopolska" nie rozstrzyga o jej zasięgu. O randze zaś decyduje organizator, uczestnicy, prelegenci czy patroni konferencji. Zespół nie mógł więc zakwalifikować do wybitnych osiągnięć wygłoszenia referatu na konferencjach tylko z nazwy "ogólnopolskich", organizowanych przez jeden lub dwa ośrodki z dużą częstotliwością w rozlicznych miejscach (takich jak [...], [...]). Jednocześnie Zespół postanowił podwyższyć punktację dwóch wystąpień na konferencjach naukowych "[...]" i "[...]" z uwagi na ich rzeczywistą rangę.

Następnie organ wyjaśnił, że Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od

0 do 5 pkt mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie sztywno zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej cechy. Oznacza to, że Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,50 pkt aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach mógł nie przyznawać punktów (tj. przyznać 0 pkt). Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny konkretnego przypadku opierającej się na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Organ podkreślił, że stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcie studentki nie uzyskało maksymalnej liczby punktów, oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje naukowe, projekty badawcze i wystąpienia na konferencjach wyższej rangi (zasięgu), które - w porównaniu z wnioskiem studentki - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół

(ok. [...] tys.) nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków. Natomiast nie jest celowe dalsze zwiększanie objętości uzasadnienia decyzji poprzez dokonanie w nim dodatkowej kilkustronicowej analizy porównawczej osiągnięć wnioskodawców w celu udowodnienia, że dane osiągnięcie faktycznie na tle innych studentów nie zasługiwało na wyższą ocenę punktową.

Konkludując, Minister stwierdził, że po przeliczeniu i zaokrągleniu w dół do pełnej jedności rzeczywistej liczby punktów za osiągnięcia naukowe proporcjonalnie według obszarów wiedzy do 95 pkt względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk społecznych (tj. 122 pkt) oraz po uwzględnieniu 2 pkt za [...] pozycję na liście wniosków z danego kierunku studiów uszeregowanej według średniej ocen (za średnią [...]) wniosek uzyskał ostatecznie [...] pkt. Organ zgodził się z punktacją wniosku oraz opinią Zespołu wyrażoną w protokole ponownej oceny wniosku o przyznanie skarżącej stypendium ministra. Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji, uległa zmniejszeniu z [...] pkt do [...] pkt. W roku akademickim 2014/2015 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 21 pkt. Nie było zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia

[...] grudnia 2014r.

W skardze z dnia [...] maja 2015r. skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz Konstytucji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uzasadniając wskazała, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i niezgodna z Konstytucją dlatego winna być uchylona. Zdaniem skarżącej dokonanie zmiany klasyfikacji rangi wydawnictwa publikacji w monografii "[...]" spowodowało obniżenie punktacji wniosku, co jest równoznaczne z pogorszeniem sytuacji prawnej skarżącej wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy, co narusza zakaz reformationis in peius wyrażony

w art. 139 k.p.a. Ponadto uwzględnienie poszczególnym studentom publikacji naukowych w monografii "[...]" jako wybitne osiągnięcia naukowe

a innym studentom nie, jest niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP i z zasadą równości wobec prawa wyrażoną

w art. 32 pkt. 1 i 2 Konstytucji RP oraz narusza art. 7 i 8 Konstytucji RP. Nie ma prawa bytu taka sytuacja, gdzie poszczególnym osobom publikacje naukowe

w jednej i tej samej monografii naukowej są uznawane za wybitne osiągnięcia

a innym nie, gdyż jest to niezgodne z prawem, niesprawiedliwe i krzywdzące. Ponadto skarżąca wskazała, że zostało jej przyznane stypendium Ministra Nauki

i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014

i wówczas również publikacje naukowe w monografii "[...]" zostały uznane jako wybitne osiągnięcia naukowe, co przyczyniło się do przyznania owego stypendium.

Zdaniem skarżącej nie ma podstaw do zakwalifikowania monografii naukowej "[...]" jako wydawnictwo studenckiego koła naukowego niskiej rangi. Zauważyła, że wszystkie tomy monografii naukowej "[...]" dostępne są na oficjalnej stronie internetowej Uniwersytetu [...] w [...]. O zasięgu tej monografii świadczy nie tylko miejsce jej upublicznienia (strony internetowe są ogólnodostępne), ale również fakt, że jej recenzentami są pracownicy dydaktyczno-naukowi a autorami rozdziałów są pracownicy dydaktyczno -naukowi, doktoranci oraz studenci z różnych regionów Polski. Czyni to monografię naukową "[...]" monografią o zasięgu ogólnokrajowym punktowanym za 4 punkty zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym za autorstwo rozdziału w monografii naukowej.

Skarżąca wskazała, że w przypadku monografii naukowej "[...]" wydawnictwa " [...]" wszystkie jej tomy spełniają wszystkie wymogi stawiane monografiom naukowym,tj. stanowią spójne tematycznie, recenzowane opracowania naukowe, zawierają bibliografię naukową, posiadają objętość co najmniej [...] arkuszy wydawniczych, są opublikowane jako książki lub odrębne tomy oraz przedstawiają określone zagadnienie w sposób oryginalny i twórczy. Nadto dostępne są na oficjalnej stronie internetowej Uniwersytetu [...] w [...].

Kolejnym bezpodstawnym zarzutem w stosunku do artykułów skarżącej jest ich rzekomy brak związku ze studiami i kierunkiem. Zdaniem skarżącej, argument ten jest absolutnie bezpodstawny, gdyż wystarczy zapoznać się tylko z siatką zajęć na kierunku [...] Uniwersytetu [...] w [...], bądź z suplementem do dyplomu skarżącej ze studiów I stopnia.

W ocenie skarżącej, Minister przy ocenie wniosku naruszył jej interes prawny poprzez błędną ocenę wniosku i odmowę przyznania stypendium oraz deprecjację jej osiągnięć naukowych, naruszył prawo procesowe poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy przepisów k.p.a., w szczególności zasady wyczerpującego zebrania dowodów i wnikliwego przeprowadzenia postępowania. Zostały zatem naruszone art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1,

art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca przyznała, że część z przedstawionych we wniosku konferencji rzeczywiście była niższej rangi, jednak [...] konferencji naukowych o zasięgu ogólnokrajowym i międzynarodowym oraz [...] konferencje środowiskowe były realizowane pod patronatem rektorów i dziekanów uczelni wyższych. Zatem wystąpienia skarżącej na konferencjach naukowych o zasięgu ogólnokrajowym i międzynarodowym z samodzielnym referatem bądź prezentacją własnego autorstwa powinny zostać uznane za wybitne osiągnięcia naukowe. Zauważyła, że Minister nie odniósł się do znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] o zasięgu i randze konferencji ogólnopolskich, które miały miejsce na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Nie odniósł się również do wskazanego w prośbie skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentu, że innym studentom wystąpienia na tych samych konferencjach naukowych zostały uznane za wybitne osiągnięcia naukowe. Podsumowując skarżąca wskazała, że wzięła udział w:

– [...] konferencjach organizowanych przez Uniwersytet [...] w [...] ([...] ogólnopolskie i [...] środowiskowe) - z czego za wybitne osiągnięcie naukowe nie zostały uznane żadne z tych konferencji;

– [...] konferencjach ogólnopolskich organizowanych przez Uniwersytet [...] w [...] - z czego za wybitne osiągnięcie naukowe nie została uznana żadna z tych konferencji;

– [...] konferencjach organizowanych przez Wyższą Szkołę [...] w [...] ([...] międzynarodowa i [...] ogólnopolskie) - z czego za wybitne osiągnięcie naukowe zostały uznane [...] konferencje. Niezrozumiałe jest również dlaczego w przypadku konferencji organizowanej przez ten sam ośrodek akademicki [...] zostały uznane za wybitne osiągnięcia naukowe, a [...] konferencja została uznana za konferencję niskiej rangi;

– [...] konferencji ogólnopolskiej organizowanej przez Wyższą Szkołę [...]w R. - nie została uznana za wybitne osiągnięcia naukowe.

Zdaniem zaś skarżącej, wszystkie z powyższych konferencji spełniały wymogi Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego odnośnie organizacji konferencji o statusie ogólnopolskim.

Skarżąca podniosła, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister zaznacza, iż nie zostały skarżącej uznane za wybitne osiągnięcia naukowe żadne z [...] projektów badawczych, których skarżąca była członkiem, ponieważ o ich niskiej randze stanowi ich zbyt duża ilość oraz możliwość uczestniczenia w kilku projektach badawczych równocześnie. Przyznała, że brała udział w dużej ilości projektów badawczych i nie we wszystkich jej udział był znaczny, ale w trzech pełniła funkcję kierownika projektu i w dwóch głównego wykonawcy projektu, zatem praktycznie cała odpowiedzialność za realizację projektu oraz koordynacja i zakres członków zespołu badawczego spoczywała na skarżącej.

Skarżąca zaznaczyła, że osoby posiadające osiągnięcia naukowe tej samej rangi i zakresu otrzymały stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015. Wskazała z imienia i nazwiska [...] osób, które otrzymały przedmiotowe stypendium. Osoby te, podobnie jak skarżąca, należą do jednego koła naukowego, dlatego ich osiągnięcia naukowe się pokrywają, gdyż prowadzą działalność naukową w tym samym zakresie. Skarżąca posiada zaś więcej osiągnięć naukowych niż wymienione wyżej [...] osób, które otrzymały stypendium. W szczególności zaś osiągnięcia naukowe jednej z tych osób są nieporównywalnie mniejsze od osiągnięć skarżącej i praktycznie się pokrywają. Jest to sytuacja niedopuszczalna, niezgodna z prawem, karygodna i nielogiczna. Oznacza to bowiem, że jedne i te same osiągnięcia naukowe, czyli publikacje w tej samej monografii naukowej, udział w tych samych projektach badawczych oraz wystąpienia na tych samych konferencjach naukowych, jednym osobom zostały zakwalifikowane jako wybitne osiągnięcia naukowe a innym nie.

Konkludując, skarżąca zarzuciła Ministrowi naruszenie: zasady sprawiedliwości społecznej i zasady równości wobec prawa wyrażonych w Konstytucji RP, interesu prawnego skarżącej poprzez błędną ocenę wniosku i odmowę przyznania stypendium oraz deprecjację jej osiągnięć naukowych, naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy przepisów k.p.a., w szczególności zasady wyczerpującego zebrania dowodów i wnikliwego przeprowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej uznał je za niezasadne. Organ przyznał, że publikacja "[...]" mogła w przypadku kilku innych studentów Uniwersytetu [...] w R. mieć wpływ na przyznanie stypendium w pierwszej instancji. Omyłka ta nie może jednak stanowić podstawy do przyznania dodatkowych punktów skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, prawidłowo została przeprowadzona procedura przyznawania stypendium a organ szczegółowo wyjaśnił dlaczego właśnie tak ocenił osiągnięcia skarżącej i dlaczego ostatecznie przyznano jej jedynie [...] punktów.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tym przepisem, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Z kolei, stosownie do art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

Szczegółowe zaś warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra określa powoływane już wyżej rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie

z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Stosownie do ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

Przede wszystkim zauważyć należy, że organ wyjaśnił, iż w dniu

31 października 2012r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy - Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "Zespołem", w skład którego weszli eksperci reprezentujący osiem obszarów nauki i sztukę. Zespół liczy obecnie 33 członków. W dniu 7 listopada 2014r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2014/2015. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Dla studentów i uczelni/dla studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu 11 grudnia 2014r. Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał

5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół - wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach - przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu publikacji, autorstwa, pełnionej funkcji w projekcie, innowacyjności projektu, rodzaju wystąpienia i zasięgu konferencji, uzyskanego miejsca w konkursie czy liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć naukowych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiła połowa (0,50) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy studentów (np. nagrodzone samodzielne wystąpienie z własnym referatem na konferencji międzynarodowej o wysokiej randze). Każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 - w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym oraz w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 3 - w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 2 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi oraz 1 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię i w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Rzeczywista liczba punktów za osiągnięcia naukowe stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach. Liczba ta była następnie przeliczana proporcjonalnie według obszarów wiedzy do 95 pkt względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze wiedzy i zaokrąglana w dół. Uzyskany wynik określał ostateczną liczbę punktów za osiągnięcia uzyskaną przez danego studenta.

Organ wyjaśnił też, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich - w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia

30 września 2014r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września 2014r. Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia, przy ocenie wniosków nie były uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium ministra. Przy ocenie wniosku nie były także uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. publikacje w nierecenzowanych czasopismach naukowych lub czasopismach naukowych o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje w toku (tj. artykuły, które nie zostały wydane drukiem, a w przypadku artykułów zamieszczonych w internetowych wersjach czasopism naukowych - nie zostały opublikowane w internecie), udział w projektach badawczych nieprowadzonych przez uczelnie (a np. przez koła naukowe, fundacje, stowarzyszenia), zgłoszenia patentowe, bierny udział w konferencjach naukowych (tj. bez referatu lub prezentacji) czy nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu uczelnianym lub ogólnopolskim, eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych oraz w konkursach referatowych na konferencjach.

Wbrew zarzutom skarżącej organ wyjaśnił, czym kierował się oceniając punktację skarżącej. Wskazał, że na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny wniosku o przyznanie stypendium, spośród

[...] przedstawionych osiągnięć Zespół uwzględnił jedynie [...] wystąpienia na konferencjach naukowych, za które przyznał [...] pkt. Pozostałe osiągnięcia nie stanowiły - zdaniem Zespołu - wybitnych osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia. Organ wskazał przy tym, że Zespół nie uwzględnił ich z uwagi na niski zasięg publikacji naukowych ("[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]"), brak związku publikacji ze studiami i kierunkiem ("[...]", "[...]", "[...]"), niski zasięg publikacji ("[...]"), niską rangę lub innowacyjność projektów ("[...]-[...]"), brak naukowego charakteru projektów ("[...]-[...]"), niską rangę konferencji ("[...]", "[...]-[...]", "[...]-[...]").

Minister wyjaśnił również, że po ponownej analizie wniosku Zespół nie uznał w większości wniesionych przez skarżącą zarzutów. Podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono zaś błędną kwalifikację rangi wydawnictwa publikacji w monografii "[...]", co było niezgodne z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków. Wbrew oświadczeniu zawartemu we wniosku skarżącej, publikacje te po powtórnym wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego okazały się być wydawnictwami studenckiego koła naukowego niskiej rangi. Ponadto, sam fakt recenzji artykułu nie stanowi o zaliczeniu publikacji do wybitnych osiągnięć. Przy ponownej ocenie Zespół dokonał korekty w tym zakresie, co spowodowało obniżenie punktacji wniosku.

Organ prawidłowo wskazał, że powyższe nie narusza zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a., ponieważ nie nastąpiło pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. Natomiast pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Wyjaśnić należy, że organ prowadzący postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy w takim samym zakresie, jak w sytuacji, kiedy prowadzi postępowanie pierwszoinstancyjne na podstawie stosowanego odpowiednio art. 136 k.p.a. Zatem, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, był uprawniony do weryfikacji stanu faktycznego sprawy przyjętego w decyzji z [...] grudnia 2014 r. Ustalenie w tym trybie stanu faktycznego sprawy, który jest "mniej korzystny" dla strony, niż ustalony pierwotnie, nie jest zaś naruszeniem art. 139 k.p.a., ponieważ nie stanowi ono rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższy przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy (rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na niekorzyść strony, która zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe oznacza, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, ani też nie mogą zostać na nią nałożone nowe, dodatkowe obowiązki, poza tymi, które już wynikają z zaskarżonej decyzji. Uznać zatem należy, że "pogorszenie sytuacji strony odwołującej się" (naruszenie zakazu reformationis in peuis wynikającego z art. 139 kpa) ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego pogarsza sytuację prawną odwołującego się w zakresie tego samego stosunku prawnego (tej samej podstawy prawnej orzekania), który został orzeczony decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 kpa, ponieważ rozpoznając sprawę skarżącej po raz drugi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a więc wydał decyzję taką samą jak zaskarżona. Tym samym sytuacja prawna skarżącej nie uległa zmianie (patrz – wyrok NSA z dnia

7 października 2015r., sygn. akt I OSK 1223/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń cbois.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że oceniając projekty badawcze, Zespół brał pod uwagę m.in. kryteria: unikatowość, zewnętrzne zapotrzebowanie na wyniki projektu, możliwości wdrożenia, innowacyjność, a przede wszystkim cechy konstytutywne projektu badawczego. O bardzo niskiej randze projektów określonych we wniosku jako badawcze świadczy ich duża liczba prowadzona przez jednostkę oraz uczestnictwo w kilku/kilkunastu jednocześnie. Ocena czynnego uczestnictwa w konferencjach została dokonana według kryteriów jakościowych, a nie ilościowych. Użycie w nazwie konferencji "ogólnopolska" nie rozstrzyga o jej zasięgu. O randze zaś decyduje organizator, uczestnicy, prelegenci czy patroni konferencji. Zespół nie mógł więc zakwalifikować do wybitnych osiągnięć wygłoszenia referatu na konferencjach tylko z nazwy "ogólnopolskich", organizowanych przez jeden lub dwa ośrodki z dużą częstotliwością w rozlicznych miejscach (takich jak [...], [...]). Rację należy więc przyznać organowi, że samo użycie w nazwie konferencji słowa "ogólnopolska" nie przesądza o charakterze i zasięgu konferencji. Pamiętać przy tym zaś trzeba, że stypendium Ministra przyznawane jest za wybitne osiągnięcia i może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe.

Organ trafnie więc podkreślił, że podstawą otrzymania stypendium nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Wyjaśnił, że ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcie skarżącej nie uzyskało maksymalnej liczby punktów, oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje naukowe, projekty badawcze i wystąpienia na konferencjach wyższej rangi (zasięgu), które - w porównaniu z jej wnioskiem - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu zaś na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. [...] tys.) nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia decyzji organu, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to bowiem zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków. Nie jest zaś celowe dalsze zwiększanie objętości uzasadnienia decyzji organu poprzez dokonanie w nim dodatkowej kilkustronicowej analizy porównawczej osiągnięć wnioskodawców w celu udowodnienia, że dane osiągnięcie faktycznie na tle innych studentów nie zasługiwało na wyższą ocenę punktową.

Zdaniem Sądu, organ odniósł się w wyczerpujący sposób do zarzutów skarżącej zawartych w jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szczegółowo omówił przesłanki przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia. Ponadto odniósł się również do liczby punktów, jakie ostatecznie zostały przyznane przez Zespół za osiągnięcia skarżącej oraz wyjaśnił wyczerpująco, dlaczego po ponownym rozpatrzeniu sprawy skarżąca uzyskała niższą liczbę punktów. Inna zaś, niż w pierwszej instancji, ocena wniosku nie jest orzeczeniem na niekorzyść strony. Jest to tylko wyłącznie wynik ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy, do czego organ był zarazem zobowiązany, jak i uprawniony.

Organ wyjaśnił, że przy ocenie wniosku skarżącej w pierwszej instancji Zespół uwzględnił [...] publikacje (w czasopiśmie "[...]"), uznając je - zgodnie z oświadczeniem rektora uczelni - za publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, które zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia są traktowane jako wybitne osiągnięcia naukowe. We wniosku nie wskazano jednak, że czasopismo "[...]" jest wydawnictwem studenckiego koła naukowego, a tego typu publikacje nie były uznawane przez Zespół przy ocenie wniosków. Ranga, nakład oraz zasięg - nawet jeżeli czasopisma te podlegały recenzji nie upoważniały więc do przyznania punktów. Dlatego też, dokonując oceny w drugiej instancji - po zapoznaniu się z opisem, treścią i jakością wskazanych we wniosku publikacji Zespół nie przyznał punktów w omawianej kategorii.

Co do zarzutu zgłoszonego dopiero na etapie skargi, że skarżąca posiada więcej osiągnięć naukowych niż wskazani przez nią w skardze konkretnie z imienia i nazwiska stypendyści, wyjaśnić należy, że gdyby skarżąca wskazała te nazwiska we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to organ zobowiązany byłby wyjaśnić dlaczego osoby te otrzymały większą ilość punktów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazywała zaś jedynie ogólnikowo, że dokonano niezgodnego z Konstytucją RP zróżnicowania czy też dyskryminacji studentów, biorących udział w tych samych projektach badawczych, w tych samych konferencjach naukowych, czy też których publikacje naukowe ukazały się w tym samym czasopiśmie naukowym. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ w wystarczający sposób również ogólnie wyjaśnił, że we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje naukowe, projekty badawcze i wystąpienia na konferencjach wyższej rangi (zasięgu), które - w porównaniu z wnioskiem skarżącej - zasługiwały na większą liczbę punktów.

Zgodzić się należy z organem, że ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia decyzji organu, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to bowiem zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków. Przekonywujące jest przy tym stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że publikacja "[...]" mogła w przypadku kilku innych studentów Uniwersytetu [...]w [...] mieć wpływ na przyznanie stypendium w pierwszej instancji, omyłka ta nie może jednak stanowić podstawy do przyznania dodatkowych punktów skarżącej.

W roku akademickim 2014/2015 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 21 pkt, a skarżąca otrzymała jedynie [...] pkt, a więc nie zmieściła się w rankingu, nawet w sytuacji gdyby organ nie zrobił korekty punktacji dokonanej przez Zespół i wyrażonej w decyzji organu z dnia [...] grudnia 2014 r. na poziomie [...] pkt.

W ocenie Sądu, organowi na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można zarzucić, że dokonał on dowolnej oceny wykazanych we wniosku osiągnięć naukowych. Za niezasadne uznać należy zarówno wskazane w skardze zarzuty naruszenia Konstytucji RP, jak i przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi się kierował (art. 11 k.p.a.). Wynikają one wprost z decyzji. Subiektywna ocena strony co do wagi jej osiągnięć naukowych nie oznacza, że ocena organu w tym zakresie nie jest właściwa. Minister uzasadniając zaś decyzję prawidłowo powołał przepisy prawa i przeprowadził prawidłową ich wykładnię.

Reasumując, stwierdzić należy, że Minister nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.