Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2450/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi A.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ["DIAS"] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], organ uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.["NUS"] z [...] marca 2017 r., nr [...], NUS uznał zarzuty Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione [akta post. adm., k. 23-26] i umorzył postępowanie wywołane tymi zarzutami [akta post. adm., k. 76-80].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

NUS wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku A. N. ["Skarżący", "Strona"] na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2016 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r., w kwocie należności głównej 141 131 zł, oraz należne odsetki za zwłokę. Podstawę prawną tytułu stanowi orzeczenie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] W celu realizacji należności objętych w/w tytułem wykonawczym organ egzekucyjny, dokonał następujących czynności egzekucyjnych zawiadomieniami z [...] stycznia 2017 r.:

- nr [...] w Banku [...] w S. – zawiadomienie doręczono do Banku w [...] stycznia 2017 r., zaś Skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] stycznia 2017 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm., dalej jako "k.p.a."]; pismem z 5 stycznia 2017 r. Bank poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków na rachunku bankowym;

- nr [...] w [...] Bank [...] S.A. – zawiadomienie doręczono do Banku w dniu [...] stycznia 2017 r., a na adres Skarżącego w dniu [...] stycznia 2017 r.

Pismem z [...] stycznia 2017 r., Skarżący wniósł na podstawie art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."] zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz – na podstawie pkt 2 i pkt 10 art. 33 tej ustawy zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz brak wymagalności obowiązku z powodu nie wprowadzenia w sposób skuteczny do obiegu decyzji, będącej podstawą obowiązku prawnego.

Postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...], NUS, uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Pismem z [...] marca 2017 pełnomocnik Skarżącego, wniósł do DIAS zażalenie na ww. postanowienie.

DIAS zaskarżonym postanowieniem uchylił postanowienie NUS w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w tytule wykonawczym nr [...] znajduje się pouczenie o przysługującym zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego prawie zgłoszenia, do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a., przyjąć należy, że Strona została w sposób prawidłowy poinformowana o przysługujących jej uprawnieniach.

Kontynuując, DIAS wskazał, że w rozpatrywanej sprawie operator pocztowy podjął pierwszą próbę doręczenia skierowanej do Skarżącego przesyłki, zawierającej m.in. odpis tytułu wykonawczego w dniu [...] stycznia 2017 r. umieszczając w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie, o którym mowa wart. 44 § 2 k.p.a. Następnie w dniu [...] stycznia 2017 r., nastąpiła ponowna awizacja przedmiotowej korespondencji. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, po jej dwukrotnym awizowaniu, uznano ją za doręczoną Skarżącemu w trybie zastępczym, w dniu 27 stycznia 2017 r.

Pismo Skarżącego z 16 stycznia 2017 r., zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji" zostało nadane u operatora pocztowego w dniu [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu Skarżący wskazał na brak doręczenia upomnienia oraz zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz brak wymagalności obowiązku z powodu niewprowadzenia w sposób skuteczny do obiegu decyzji, będącej podstawą prawną egzekwowanego obowiązku.

DIAS stwierdził, że NUS nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania zarzutów. DIAS podzielił stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2008 r., akt I SA/Bd 104/08, w którym sąd wskazał, że "z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynika, iż zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuty mogą być więc wniesione dopiero po doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych. Nie można ich zatem wnieść przed doręczeniem tytułów. Zobowiązany nie może też ich wnieść po upływie 7 dni, czy też po tym terminie uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowe zarzuty. Innymi słowy, zarzuty wniesione przed, jak i po ustawowym terminie nie powinny być przez organ rozpatrzone".

Pismem z [...] czerwca 2017 r., Skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył postanowienie DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, wskutek czego zaskarżone postanowienie zostało uchylone w całości, a postępowanie przed organem pierwszej instancji w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego z naruszeniem zasady w nim zawartej,

- art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego z naruszeniem zasady w nim zawartej.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Rozpoznając skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.i umarzające postępowanie wywołane zarzutami, w ramach kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. z 2016 r. poz. 1066] oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, 1370 ze zm., dalej: p.p.s.a.], Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

W myśl regulacji zawartej w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., w celu weryfikacji działań organów egzekucyjnych Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów. Określenie przez ustawodawcę 7-dniowego terminu na ich wniesienie, liczonego od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, ma gwarantować Skarżącemu możliwość zanegowania postępowania w jego początkowej fazie. Przyjmuje się, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stanowią one dla zobowiązanego podstawowy środek ochronny przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wyliczone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1680/12].

Przenosząc te regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wniósł na podstawie art. 33 pkt 2, pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Lektura akt postępowania wskazuje, że w dacie [...] stycznia 2017 r. organ egzekucyjny przesłał na adres zamieszkania zgłoszony przez Skarżącego, tj.: ul. [...],[...] W., zawiadomienie o zajęciu nr [...] skierowane do Banku [...] w S. wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że operator pocztowy podjął pierwszą próbę doręczenia tej przesyłki w dacie [...] stycznia 2017 r. umieszczając w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. a następnie w dniu [...] stycznia 2017 r. miała miejsce ponowna awizacja tej korespondencji. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, po jej dwukrotnym awizowaniu, uznano ją za doręczoną Skarżącemu w trybie zastępczym, w dniu [...] stycznia 2017 r. [akta post. adm., k. 6]. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Bank [...] SA odebrał natomiast w dniu [...] stycznia 2017 r. pod tym adresem dorosły domownik [akta post. adm. k. 9].

Biorąc pod uwagę treść art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2017 r. – oraz orzecznictwo Sądów Administracyjnych [wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I SA/Bd 104/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2014r. o sygn. akt Il FSK 1034/13; wyroki dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl], trafna i poprawna jest ocena organu, że zarzut, o który mowa w art. 33 u.p.e.a. wniesiony przed terminem doręczenia tytułów wykonawczych nie może odnieść skutku, podobnie jak zarzut wniesiony po terminie. Tym samym, prawidłowe jest zapatrywanie organu prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym brak było podstaw do merytorycznego rozpatrywania złożonych przed terminem zarzutów.

W skardze Skarżący, kwestionując stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. wyartykułowane z zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym organ pierwszej instancji nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania zarzutów, z uwagi na to, że zostały one wniesione przed otrzymaniem tytułu wykonawczego, zarzucał, że organ nie uwzględnił, że w dacie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w systemie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ujawniony był adres dla doręczeń Zobowiązanego, o którym stanowi art. 25 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego, tak wskazany adres. tj. ul.. [...] w S. [[...]] był adresem, pod który należało przesłać tytuł wykonawczy [argumentacja zawarta w zarzutach z [...] stycznia 2017 r. – akta post. adm., k. 11, oświadczenie Skarżącego z [...] lutego 2017 r. [k. 59-60].

Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym, to posiłkowe stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się między innymi do kwestii doręczeń.

Zgodnie zaś z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej [§ 2]. natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie [§ 3]. Przywołany przepis w § 1 wskazuje podstawowe miejsca doręczenia pisma osobie fizycznej. Z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wskazane w tym przepisie miejsca należy uznać za równorzędne, co do stosowania i oceny skuteczności dokonanych w nich doręczeń, a wybór jednego ze wskazanych w nim miejsc doręczeń należy do organu, co oznacza, że doręczenie może nastąpić na adres zamieszkania, także gdy znany jest organowi adres miejsca pracy. Zatem przesłanie i doręczenie, w trybie zastępczym tytułu wykonawczego nr [...] rozpoczynającego prowadzenie egzekucji administracyjnej na adres zamieszkania Skarżącego, tj. ul. [...],[...] W., należy uznać za dopuszczalne działanie organu egzekucyjnego. Adres ten byt prawidłowy, aktualny, zgłoszony do ewidencji prowadzonej przez urząd. Ponadto Skarżący nie zarzuca, że wskazany przez niego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej adres zamieszkania jest inny niż ten, którym dysponował organ egzekucyjny, a jedynie, że w dniu [...] października 2012 r., Skarżący dokonał zmiany adresu do korespondencji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, natomiast nie wskazywał, aby dokonywał zmian aktualizacyjnych w zakresie miejsca zamieszkania.

Ponadto, jak wynika z argumentacji zawartej w zarzutach z 16 stycznia 2017 r. [akta post. adm., k. 11] oraz oświadczenia Skarżącego z [...] lutego 2017 r. [k. 59-60] podany adres nie przy ul. w S. nie jest adresem zamieszkania Skarżącego ale adresem prowadzonej działalności gospodarczej: warsztatu samochodowego, Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, sklepu rolniczego, sklepu motoryzacyjnego a nie miejscem zamieszkania [co do tego Skarżący zresztą wskazuje, że co najmniej od początku 2016 r. zamieszkuje we wsi S. [...] – co jednak nie zostało wyartykułowane wobec organu i prowadzonych przez niego ewidencji].

Zgodnie z art. 28 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej przesyła odpowiednie dane zawarte we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej niezbędne dla uzyskania, zmiany albo skreślenia wpisu w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej [REGON], zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacyjnego, o którym mowa w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, zgłoszenia płatnika składek albo ich zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, zgłoszenia rejestracyjnego lub aktualizacyjnego, o których mowa w przepisach o podatku od towarów i usług, za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej, niezwłocznie, nie później niż w dniu roboczym następującym po dokonaniu wpisu, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wskazanego przez przedsiębiorcę, a po uzyskaniu informacji o nadanym numerze identyfikacji podatkowej [NIP] do:

1) Głównego Urzędu Statystycznego,

2) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

- wraz z informacją o dokonaniu wpisu do CEIDG i nadanym numerze NIP.

Powołany przepis wskazuje, że system CEIDG automatycznie przekazuje dane z wniosku o wpis do innych systemów informatycznych: fiskalnego, statystycznego i ubezpieczeń społecznych. Jednak treść powyższych regulacji nie uprawnia do wniosku, że organ egzekucyjny zobligowany był z urzędu uwzględnić wskazany przez Skarżącego w CEIDG adres dla doręczeń przedsiębiorcy i na ten adres przesłać korespondencję w tym tytuł wykonawczy w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wpisowi do CEIDG podlegają: oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu zamieszkania przedsiębiorcy, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony; dane te są zgodne z oznaczeniami kodowy mi przyjętymi w krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju, o ile to w danym przypadku możliwe.

Z art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że w przepisie tym określono zakres danych podlegających wpisowi do ewidencji. Ujawnienie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ma istotne znaczenie dla potencjalnych kontrahentów tegoż przedsiębiorcy [podobnie jak podanie informacji o adresie poczty elektronicznej i strony internetowej przedsiębiorcy - art. 25 ust. 1 pkt 6). Innymi słowy, zważywszy na zakres regulacji zawartych w art. 23-39 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazanie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Przy czym przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawarte w rozdziale 3 pt. "Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej" nie zawierają regulacji modyfikujących zasady doręczania korespondencji w toku postępowania administracyjnego uregulowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy k.p.a. w zakresie doręczania pism przez organy administracji publicznej mają charakter gwarancyjny i organy administracyjne zobligowane są do ich przestrzegania z urzędu. Zatem skoro adres zamieszkania osoby fizycznej jest adresem wskazanym w art. 42 § 1 k.p.a., to nie ma podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia pod tym adresem.

Prawidłowo zatem organy orzekające przyjęły, że odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostały Skarżącemu doręczone 27 stycznia 2017 r., z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej.

Z uwagi na wynikające z art. 44 § 4 k.p.a. domniemanie doręczenia przesyłki w powyższym trybie, nie ma znaczenia okoliczność, że faktycznie Skarżący przesyłki nie otrzymał. Domniemanie powyższe jest wprawdzie usuwalne, ale Skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która obaliłaby to domniemanie. Sąd zaś wystąpienia takich okoliczności nie stwierdził. Należy bowiem zauważyć, że zwrócona do organu egzekucyjnego koperta zawierająca przedmiotowe zawiadomienie, nie była opatrzona żadną adnotacją, tj. adresat nieznany czy też adresat wyprowadził się. W takim zaś stanie organ egzekucyjny nie był zobowiązany do czynienia ustaleń, czy Skarżący posiada inny adres do korespondencji, niż ten który został ujawniony jako adres zamieszkania.

Wobec powyższego Sąd uznał, że dokonana przez organy ocena zaskarżonego postanowienia.

Nie zasługiwały w konsekwencji zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a., gdyż w toku postępowania zbadano stan sprawy i wydano rozstrzygnięcie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił motywy, jakim kierował się uchylając zaskarżone postanowienie w całości i umarzając postępowanie przed organem pierwszej instancji w sprawie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie został też naruszony zarzucany w skardze art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. skoro bowiem poprowadzenie postępowania w sprawie zarzutów było niedopuszczalne to organ odwoławczy prawidłowo uchylił zaskarżone postanowienie w całości i postępowanie przed organem pierwszej instancji w sprawie zarzutu umorzył.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.] skargę oddalił