Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 245/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 119 ust. 3, art. 3 par 2 pkt 8 , art. 134 par 1, art. 149 par 2 , art. 151, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12 par 1,2, art. 35 par 1,2,3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 112a par 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Wojewody Z. w przedmiocie bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Z. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Z. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa , III. zobowiązuje organ Wojewodę Z. do rozpoznania wniosku skarżącego R. M. z dnia 7 grudnia 2021 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. w pozostałym zakresie oddala skargę, V. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego R. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2022 r., pełnomocnik R. M. (dalej: Skarżący), wystąpił ze skargą na bezczynność Wojewody Z. (dalej: Wojewoda), w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę. W skardze zarzucono Wojewodzie naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego zawnioskował o:

1. Zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2. Orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skarg do sądu;

3. Przyznanie Skarżącemu od organu sumy pieniężnej wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a;

4. Wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a;

5. Zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty w skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący w dniu [...] grudnia 2021 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie w dniu [...] września 2022 r. wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców. W toku postępowania zwracał się również z prośbami o rozpoznanie jego sprawy. Podkreślił, że organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.

W ocenie pełnomocnika opisane wyżej naruszenie prawa miało rażący charakter, a przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu. W niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

W zakresie podstaw przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, iż sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne.

Co zaś do podstaw wymierzenia organowi grzywny wyjaśnił, iż wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi I instancji powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie decyzji nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej.

Odpowiadając na skargę, w piśmie [...] października 2022 r. Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. lub ewentualnie o oddalenie skargi w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

W zakresie żądania odrzucenia skargi organ wskazał, że została ona złożona przez stronę po wejściu w życie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r poz. 830), która w art. 1 pkt 44 wprowadziła zmianę do ustawy specjalnej, dodając art. 100c ustanawiający w ust. 3 i 4 między innymi wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności organu. W ocenie Wojewody czasowa niedopuszczalność wywodzenia środków prawnych zwalczających bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, w tym również skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., stanowi podstawę do uznania skargi za niedopuszczalną.

W zakresie istnienia podstaw do oddalenia skargi organ administracji potwierdził, iż w dniu [...] grudnia 2021 r. do Wojewody wpłynął za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek Skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako główny cel pobytu w Polsce cudzoziemiec wskazał wykonywanie pracy. Wniosek ten zawierał liczne braki formalne.

Wyjaśniono, że złożenie wniosku przez cudzoziemca nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje uznaniem, że pobyt cudzoziemca uważa się za legalny na terytorium Polski od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.

Organ nadmienił też, że zgodnie z obowiązującymi przepisami cudzoziemiec ma obowiązek osobistego stawiennictwa a złożenie wniosku za pośrednictwem poczty lub ustanowionego w sprawie pełnomocnika stanowi brak formalny. Nadto do swojej aplikacji Skarżący nie dołączył fotografii, nie przedstawił do wglądu oryginału ważnego dokumentu podróży (paszportu), zaś sam wniosek i załącznik nr 1 do niego zawiera liczne uchybienia w postaci niewypełnienia wszystkich wymaganych rubryk oraz nieprzedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentacji podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. Braków tych Skarżący nie uzupełnił do dnia sporządzenia odpowiedzi na jego skargę. Nie uczynił tego również profesjonalny pełnomocnik Skarżącego zarówno w dniu [...] lipca 2022 r. gdy skierował prośbę o przyspieszenie wezwania do złożenia odcisków linii papilarnych, jak i w dniu wniesienia ponaglenia i skargi na bezczynność organu.

Nadmieniono także, że z uwagi na nadzwyczaj dużą liczbę wpływających do Wojewody wniosków w sprawach legalizacji pobytu, ilość złożonych dziennie wniosków jest znacząco większa od możliwości dziennej liczby załatwiania spraw. Stąd też możliwości organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone. W orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, że terminu "niezwłocznie" nie można utożsamiać z terminem natychmiastowym, lecz terminem realnym dla organu. W odniesieniu do nadzwyczaj dużej ilości spraw wpływających do organu istnieje uzasadnienie, że powstaje pewien odstęp czasowy od momentu przyjęcia wniosku do momentu pierwszej czynności merytorycznej w sprawie. Wprawdzie czynności podejmowane przez Wojewodę w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego odbywały się w pewnych odstępach czasowych, lecz nie było to związane z opieszałością, pozornością czy nieuzasadnionym przedłużaniem terminów przez organ w celu opóźnienia załatwienia sprawy. Z uwagi na jednoczesny wpływ dużej ilości wniosków każdego dnia, o różnym stopniu skomplikowania i przygotowania ich przez strony organ przyjął zasadę załatwiania spraw według kolejności wpływu. Indywidualna sprawa Skarżącego nie mogła być załatwiona w sposób wybiórczy. Naruszałoby to przyjętą przez organ zasadę i w konsekwencji narażało na zarzut nierównego traktowania stron postępowań ubiegających się o legalizację pobytu.

Jak wyjaśniono, postępowanie wobec Skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w chwili obecnej nie może być zakończone ze względu na okoliczność obarczenia wniosku brakami formalnymi oraz oczekiwanie na jego uzupełnienie przez stronę poprzez osobiste stawiennictwo w organie, którego termin wyznaczono na [...] października 2022 r. W dalszej kolejności organ będzie dokonywał niezbędnych ustawowych działań, koniecznych do wnikliwego wyjaśnienia sprawy i zmierzających do załatwienia jej zgodnie z żądaniem strony. Wypełnienie przez cudzoziemca obowiązku osobistego stawiennictwa determinuje dalszy tok postępowania organu, a mianowicie dopiero po jego zrealizowaniu wojewoda wystąpi do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach, tj. czy wjazd i pobyt Skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzyskanie informacji od ww. służb w trakcie prowadzonego postępowania stanowi czynność, która zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przerywa bieg terminów procesowych w sprawie. Od informacji tych zależy w jakim kierunku potoczy się dalsze postępowanie w sprawie. Jednocześnie nie sposób wykluczyć, iż okoliczności sprawy nadadzą jej charakter sprawy szczególnie skomplikowanej w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej powoływanej jako: P.p.s.a.), jako dotycząca bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody w zakresie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w następstwie wniosku wniesionego drogą pocztową w dniu [...] października 2022 r.

Nie ulega też wątpliwości, iż wniesienie skargi zostało poprzedzone wystąpieniem przez pełnomocnika Skarżącego z ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a.

Ponadto do dnia rozpatrzenia skargi organ nie poinformował Sądu o rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, względnie o podjęciu jakichkolwiek czynności innych niż opisane w odpowiedzi na skargę. Zatem należy przyjąć, iż wniosek ten pozostaje w dalszym ciągu nierozpatrzony.

Z uwagi na zgłoszony w odpowiedzi na skargę wniosek organu o uznanie skargi jako niedopuszczalnej i jej odrzucenie, w pierwszej kolejności zasadnym jest odniesienie się do stanowiska organu, wedle którego w sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.). Według Wojewody, w okresie od dnia wejścia w życie art. 100c ww. ustawy, tj. od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., bieg terminu na załatwienie spraw dotyczących między innymi udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że już sam tytuł ustawy "o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa", wskazuje jej adresatów. W art. 1 ust. 1 tej ustawy podano, że ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, w myśl art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim, ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Przepisy tej ustawy nie dotyczą zatem Skarżącego, który jest obywatelem Indii i nie przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi. Wobec powyższego należało uznać, że przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie ma zastosowania do terminów załatwiania spraw cudzoziemców, o których mowa w przepisach ustawy o cudzoziemcach. Tożsamą ocenę analizowanych przepisów można odnaleźć w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 146/22, WSA w Szczecinie z 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 226/22).

Natomiast w zakresie zarzutów dotyczących bezczynności organu Sąd zważył, iż stosownie do art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) zasada szybkości postępowania jest jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W tym miejscu celowym jest zwrócenie uwagi, że termin na załatwienie sprawy z wniosku Skarżącego został określony w przepisie szczególnym. Zgodnie z art. 112a § 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354), dodanym przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 91), obowiązującym od dnia 29 stycznia 2022 r., decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym, w myśl art. 112a § 2 ww. ustawy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Przy tym zauważyć należy, że według postanowień art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Uwzględnić także trzeba, że w przypadku, gdy wniosek nie został złożony przez cudzoziemca osobiście stosownie do art. 105 ust. 2 ww. ustawy, wojewoda zobowiązany jest wezwać go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Według postanowień art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu.

Odnosząc przedstawione regulacje prawne do w istocie niespornego stanu faktycznego przedstawionego przez stronę w skardze oraz przez organ w odpowiedzi na skargę, Sąd stwierdził, że wniosek o udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu [...] października 2021 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego wystąpił w prośbą o przyspieszenie wezwania do złożenia odcisków linii papilarnych a następnie, pismem z dnia [...] września 2022 r., wniósł ponaglenie. Natomiast pierwsza czynność organu administracji tj. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych została wykonana dopiero w dniu [...] września 2022 r., tj. już po wpłynięciu do Wojewody w dniu 13 września 2022 r skargi na bezczynność. Stąd twierdzenie organu w odpowiedzi na skargę, jakoby czynności w sprawie odbywały się w pewnych odstępach czasowych jawi się jako chybione.

Wobec powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, doszło do bezczynności organu. Zważywszy na czas pozostawania organu w stanie nieuzasadnionej bezczynności nawet przy uwzględnieniu opisanej wcześniej nowelizacji przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw, należało uznać należało, że doszło do przekroczenia ustawowo określonego terminu 60 dni do wydania decyzji, o którym mowa w art. 112a § 1 ustawy o cudzoziemcach. Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Przy czym opisana powyżej zwłoka w podjęciu czynności prowadzących do załatwienia sprawy oraz brak jakiejkolwiek reakcji organu na złożone pismo a następnie ponaglenie uzasadnia stwierdzenie, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.

Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania objętego skargą zobowiązano Wojewodę do rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).

W zakresie żądania przyznania Skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu sumy pieniężnej, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnianej tego wniosku, albowiem pełnomocnik Skarżącego nie wskazał przekonującej argumentacji dla zastosowania takiego środka, zaś działając z urzędu, Sąd nie dopatrzył się przesłanek je uzasadniających.

Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan stwierdzonej przewlekłości postępowania. W związku z tym, w ocenie składu orzekającego, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do określonego uszczerbku (o charakterze majątkowym lub niemajątkowym) wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana, w istotnej mierze, wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 P.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Ograniczając się w tym zakresie do procesowego aspektu tego zagadnienia, należy stwierdzić, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1313/16; z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2934/16; z 7 września 2017 r., sygn. akt I OSK 798/17; z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17).

W świetle okoliczności sprawy należy mieć na uwadze, że stan niepewności prawnej niewątpliwie jest dyskomfortowy, jednakże Skarżący nie wykazał żadnych konkretnych i wymiernych szkód oraz krzywd, które spowodowała stwierdzona bezczynność w postępowaniu.

Sąd nie uznał również za uzasadnione nałożenia na organ grzywny. Wyjaśnienia organu o przyczynach mających usprawiedliwiać naruszenie terminów rozpoznawania spraw dotyczących cudzoziemców (duża ilość wpływających wniosków, ograniczenia kadrowe), pomimo iż nie mogą całkowicie uwalniać organu od odpowiedzialności za stan bezczynności, powinny wpływać na ocenę jej charakteru. Nie można jednak zauważyć nadzwyczajności sytuacji, w której działa aktualnie organ administracji a która została opisana w odpowiedzi na skargę. Z tych względów w pkt IV wyroku Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę w pozostałej części oddalił.

Na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących wysokość wpisu sądowego od skargi ([...] zł), wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ([...] zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł). Przy tym mając na uwadze stopień skomplikowania sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika przy sporządzeniu skargi oraz poczynionych czynności procesowych, Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w podwójnej wysokości

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl