Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 815/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 Ś 1, art. 18
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 1 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105, art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."); art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 kwietnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku zobowiązanego z dnia 12 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutów odnośnie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 14 października 2016 r., nr [...] oraz z dnia 20 marca 2017 r., nr [...]

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek wierzyciela - Wojewody [...], wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. nr [...], obejmującego nieuregulowaną grzywnę nałożoną w dniu 31 października 2015 r. w drodze mandatu karnego w wysokości 200,00 zł.

W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny skierował do "A" S.A. zawiadomienie z dnia 14 lutego 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono bankowi w dniu 14 lutego 2017 r. W dniu 6 marca 2017 r. ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...], doręczono zobowiązanemu. W wyniku ponaglenia, pismem z dnia 15 listopada 2017 r. "A" S.A. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji ww. zajęcia z uwagi na brak rachunku zobowiązanego w tym banku.

W dniu 20 marca 2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynął tytuł wykonawczy nr [...], wystawiony tego samego dnia przez Wojewodę [...], obejmujący nieuregulowaną karę grzywny nałożoną na J. W. w dniu 19 listopada 2015 r. w drodze mandatu karnego w wysokości 500,00 zł.

W celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez obu wierzycieli, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 28 września 2017 r. skierował do "A" S.A. zawiadomienie, którego odpis wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] doręczono zobowiązanemu w dniu 16 października 2017 r. Tego samego dnia "A" S.A. poinformował organ egzekucyjny, iż nie prowadzi rachunku bankowego dla J. W.

Pismem z dnia 23 października 2017 r. J. W. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu niedopuszczalność wszczęcia postępowań egzekucyjnych, podnosząc, iż organ egzekucyjny nie wykonał ustawowego obowiązku w postaci: doręczenia zobowiązanemu upomnień oraz odpisów prawomocnych orzeczeń w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, klauzul ich prawomocności oraz wszystkich elementów ustawowych wymaganych dla tytułów wykonawczych.

W związku z powyższym strona wniosła o ujawnienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego prawomocnych orzeczeń oraz ich klauzul wykonalności, zwrot tytułów wykonawczych wierzycielom, uchylenie w całości zaskarżonych czynności oraz umorzenie w całości prowadzonych postępowań. Strona zażądała jednocześnie wydania orzeczenia o stwierdzeniu nieistnienia obowiązku i przedawnienia obowiązku oraz o stwierdzeniu uchybienia w postaci zaniechania uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnień.

J. W. wniósł także o przesłanie odpisów stanowisk wierzycieli zajętych do zgłoszonych zarzutów oraz o wstrzymanie zaskarżonych postępowań do czasu rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów.

Pismem z dnia 7 października 2017 r. organ egzekucyjny zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 marca 2017 r.

Natomiast postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniesionych ww. pismem zarzutów w części, dotyczącej prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14 października 2016 r., z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r.

W dniu 12 marca 2018 r. J. W. złożył w Urzędzie Skarbowym pismo zatytułowane "zgłoszenie zarzutów", podnosząc argumenty tożsame ze złożonymi zarzutami w piśmie z dnia 23 października 2017 r.

Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. organ I instancji umorzył w całości postępowanie w sprawie wniosku zobowiązanego z dnia 12 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracji na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 14 października 2016 r., nr [...] oraz z dnia 20 marca 2017 r., nr [...] jako bezprzedmiotowe.

W zażaleniu na to postanowienie J. W. zarzucił nieważność postanowienia organu I instancji, wskazując, że postanowienie organu I instancji dotyczy kwestii, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ wyższego stopnia, tj. Ministra Finansów oraz kwestii zawisłej przed innym wyższym organem. Nadto zobowiązany po raz kolejny podniósł kwestię niewykazania przez organ egzekucyjny istnienia podstawy prawnej prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Żalący wniósł o umorzenie w całości postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o wydanie orzeczenia zawieszającego prowadzone postępowania do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podał, że przedmiotem postępowania zażaleniowego jest ocena prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2018 r., którym organ umorzył w całości postępowanie w sprawie wniosku J. W. z dnia 12 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutów odnośnie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 14 października 2016 r., nr [...] oraz z dnia 20 marca 2017 r., nr [...].

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez dwóch wierzycieli: Wojewody [...] (tytuł wykonawczy z dnia 14 października 2016 r. nr [...] doręczony stronie w dniu 6 marca 2017 r.) oraz Wojewody (tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 20 marca 2017 r. doręczony stronie w dniu 16 października 2017 r.).

Wniesione pismem z dnia 23 października 2017 r. zarzuty zobowiązanego zostały wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, odnośnie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę [...]. Organ I instancji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Do dnia wydania niniejszego postanowienia organ egzekucyjny nie otrzymał postanowienia Wojewody [...] w powyższym zakresie. Tym samym postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2017 r. pozostaje w toku.

Natomiast odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę [...], organ II instancji wskazał, że zarzuty z dnia 23 października 2017 r. zostały wniesione po terminie. Konsekwencją powyższego było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniesionych ww. pismem zarzutów w części, dotyczącej prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r.

W kolejnym piśmie, zatytułowanym jako "zgłoszenie zarzutów", strona podniosła argumenty tożsame ze złożonymi zarzutami w piśmie z dnia 23 października 2017 r. Wobec powyższego ponowne rozstrzyganie sprawy w tym samym przedmiocie jest nieuprawnione. Dodatkowo organ zauważył, że ponowione zarzuty zostały wniesione do organu egzekucyjnego w dniu 12 marca 2018 r., a więc również po terminie wskazanym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Z powyższych względów zasadnie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie ponownego zgłoszenia pismem z dnia 12 marca 2018 r. zarzutów jako postępowanie bezprzedmiotowe.

Końcowo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że postępowanie wszczęte wniesionymi przez J. W. zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, toczy się bez udziału Ministra Finansów. Organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów wniesionych w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. jest organ egzekucyjny. W niniejszej sprawie jest to Naczelnik Urzędu Skarbowego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu zażalenie, które rozpatruje organ wyższego stopnia - w tym przypadku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Fakt natomiast złożenia przez zobowiązanego pisma do Ministra Finansów nie wpływa w żaden sposób na przebieg postępowania zarzutowego czy zażaleniowego.

Ponadto w sytuacji, gdy strona nie akceptuje rozstrzygnięcia organu II instancji, jedynym środkiem zaskarżenia, jaki jej przysługuje jest skarga do sądu administracyjnego. J. W. o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej został pouczony zarówno w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2018 r., dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia zarzutów odnośnie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. nr [...], jak i w postanowieniu z dnia 9 maja 2018 r., utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Natomiast odnośnie wniosków o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o ich zawieszenie do czasu rozpatrzenia zażalenia, organ II instancji zauważył, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. były już przedmiotem oceny zarówno przez organ I i II instancji. Organ egzekucyjny w dniu 8 marca 2018 r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. Z kolei postępowanie prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2017 r. - z uwagi na wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w ustawowym terminie - uległo zawieszeniu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...].

J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2018 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia ani poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów przez skarżącego, który był zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym.

W kwestionowanym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ I instancji prawidłowo umorzył w całości postępowanie w sprawie wniosku skarżącego z dnia 12 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutów odnośnie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 14 października 2016 r., nr [...] oraz z dnia 20 marca 2017 r., nr [...].

W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia do organu egzekucyjnego przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, natomiast wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1607/12 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany ma prawo wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni, o czym pouczenie zawiera tytuł wykonawczy.

Instytucja zarzutów, jako środka prawnego przysługującego zobowiązanemu, uregulowana została w art. 33 i nast. u.p.e.a. Stanowią one swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, który uruchamia postępowanie wpadkowe toczące się w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego, które służy zbadaniu zasadności podjęcia i prowadzenia egzekucji.

Należy też wskazać, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Do postanowień stosuje się, zgodnie z art. 126 k.p.a., odpowiednio m.in. art. 105 k.p.a.

Zarzuty kierowane są w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną i stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Zgłaszane są one organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Organ egzekucyjny obowiązany jest również do sprawdzania terminowości zgłoszenia zarzutów, a także czy sprawa zarzutów nie była już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.

Podkreślić trzeba, że art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zakreśla zobowiązanemu siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów, ani też w toku postępowania zażaleniowego, ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Pogląd ten nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2009, teza 4 do art. 33, s. 162; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 grudnia 2006 r., w sprawie I OSK 1057/06; z 28 kwietnia 2009 r., w sprawie II FSK 108/08; z 27 stycznia 2015 r., w sprawie II FSK 3081/12; publ. CBOSA).

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez dwóch wierzycieli: Wojewody [...] (tytuł wykonawczy z dnia 14 października 2016 r. nr [...]) oraz Wojewody (tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2017 r., nr [...]).

W odniesieniu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę [...], zarzuty z dnia 23 października 2017 r. zostały wniesione przez skarżącego po terminie. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniesionych ww. pismem zarzutów w części, dotyczącej prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. nr [...]. Organ II instancji, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

W kwestii zaś do złożonych pismem z dnia 23 października 2017 r. zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę [...], wskazać należy, że organ I instancji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Do dnia wydania postanowienia organ egzekucyjny nie otrzymał postanowienia Wojewody [...] w powyższym zakresie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził zatem, że postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] pozostaje w toku.

W świetle poglądów doktryny oraz stanowiska orzecznictwa sądowego, przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2247/98, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 417/13).

Przedmiot postępowania zostaje określony w żądaniu strony wszczęcia postępowania oraz w zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 1 i 3 k.p.a.). Zadaniem organu administracji jest załatwienie określonej w ten sposób sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty (por. wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1025/96).

Postanowienie ostateczne ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r. sygn. akt II SA 1192/93).

Co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną (postanowieniem) powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję (postanowienie) o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, bowiem prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata. Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu – organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.

Innymi słowy, zawarta w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osądzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki. Stan taki będzie zachodził, gdy wystąpi tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu (określonej rzeczy). Stwierdzenie takiego stanu obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 145/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że badanie co do istoty sprawy zarzutów złożonych w dniu 12 marca 2018 r. w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Wojewodę [...], opartych na tej samej podstawie, doprowadziłoby do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie, uprzednio już rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem. Wymaga odnotowania, że zachodzi tu bowiem tożsamość sprawy (ten sam podmiot zgłaszający zarzuty, ten sam organ administracji publicznej właściwy do ich rozpoznania, tożsamy stan faktyczny - postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Wojewodę [...], tożsame podstawy prawne zgłoszonych zarzutów).

W odniesieniu zaś do złożonych pismem z dnia 23 października 2017 r. zarzutów zobowiązanego w sprawie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę [...], podnieść należy, że organ I instancji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Stosownie bowiem do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jak stanowi art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Co ważne, do dnia wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, organ egzekucyjny nie otrzymał postanowienia Wojewody w powyższym zakresie. Nie budzi więc wątpliwości, że postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] pozostaje w toku.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że organ egzekucyjny nie jest uprawiony do ingerowania zarówno w proceduralne, jak i merytoryczne aspekty wydawania stanowiska przez wierzyciela. W tej sytuacji istniała oczywista przeszkoda do wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z dnia 12 marca 2018 r. Nie jest bowiem dopuszczalne, by jednocześnie były w toku dwa postępowania z wniosku tego samego podmiotu, których przedmiot jest tożsamy.

Trafnie zatem organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia w całości postępowania w sprawie wniosku zobowiązanego z dnia 12 marca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 14 października 2016 r.,nr [...] oraz z dnia 20 marca 2017 r., nr [...]. Prawidłowo przy tym podniósł, że ponowne zarzuty zostały wniesione po terminie wskazanym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie wszczęte wniesionymi przez skarżącego zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, toczy się bez udziału Ministra Finansów. Organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów wniesionych w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. jest organ egzekucyjny. W niniejszej sprawie jest to Naczelnik Urzędu Skarbowego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy natomiast zobowiązanemu zażalenie, które rozpatruje organ wyższego stopnia - w tym przypadku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Fakt złożenia przez skarżącego pisma do Ministra Finansów nie wpływa w żaden sposób na przebieg postępowania w sprawie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym.

Pismo z dnia 13 marca 2018 r., którym Departament Poboru Podatków Ministerstwa Finansów odpowiedział skarżącemu na pismo z dnia 5 lutego 2018 r., nie jest prawomocnym rozstrzygnięciem, nie rozstrzyga w żaden sposób co do meritum sprawy. Minister Finansów nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania w sprawie wniesionych zarzutów ani jako organ pierwszej, ani też drugiej instancji. Ponadto w sytuacji, gdy strona nie akceptuje rozstrzygnięcia organu II instancji, jedynym środkiem zaskarżenia jaki jej przysługuje jest skarga do sądu administracyjnego. Co ważne, skarżący o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej został pouczony zarówno w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2018 r., dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia zarzutów odnośnie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r., jak i w postanowieniu z dnia 9 maja 2018 r., utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Odnośnie wniosków skarżącego o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o ich zawieszenie do czasu rozpatrzenia zażalenia, organ II instancji trafnie zauważył, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2016 r. były już przedmiotem oceny organów. Organ egzekucyjny w dniu 8 marca 2018 r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. Z kolei postępowanie prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2017 r. z uwagi na wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w ustawowym terminie uległo zawieszeniu.

Konkludując, stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Przedstawiając motywy umorzenia postępowania, organ dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod odpowiednie normy prawne i wyczerpująco przedstawił pogląd co do ich rozumienia i zastosowania w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.