Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1642/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4 zd.2, art. 145 par. 1 pkt 1lit. i lit.c, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 135
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 82 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Sygn. akt II OSK 1642 / 10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. NSA Teresa Kobylecka (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 968/09 w sprawie ze skargi J. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 marca 2010r., sygn. akt II SA/Po 968/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi J. K. i A. K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] września 2009r., utrzymującą w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] lipca 2009r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji, a nadto określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana oraz zasądził na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 28 listopada 2008r. [...] sp. z o.o. w Gdańsku zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie 2 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń i przyłączy do GPZ, lokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...], obręb Z., gmina M..

Burmistrz Miasta i Gminy M. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, tj. w oparciu o wskazania art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz. 1227) z wyłączeniem art. 66 ust. 1 pkt 10. Ponadto, zgodnie z art. 68 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy organ nałożył na [...] sp. z o.o. obowiązek: (1) przeprowadzenia analizy emisji hałasu niniejszych turbin wiatrowych przy uwzględnieniu sąsiednich turbin firmy [...] I sp. z o.o., oznaczonych nr 120, 119, 9, 37, (2) sporządzenia mapy hałasu bez uwzględnienia tychże turbin, (3) zrealizowania symulacji emisji hałasu turbin inwestora przy uwzględnieniu siłowni firmy GAMESA model G-90 (typ turbiny lokalizowanej przez [...] I sp. z o.o.) i modelu producenta GAMESA najbardziej zbliżonego do turbin inwestora – 2,5 MW przy uwzględnieniu sąsiednich siłowni wiatrowych, oznaczonych nr 120, 119, 9, 37 i (4) opisu możliwości negatywnego wpływu bądź ewentualnych korzyści takiego umiejscowienia siłowni wiatrowych na nieruchomość oznaczoną nr [...], będącą własnością J. i A. K..

Postanowieniem z dnia 4 maja 2009r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chodzieży uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Jak ustalił organ, zamierzona inwestycja polega na instalacji 2 turbin wiatrowych, każda o wysokości wieży 100 m i średnicy wirnika 90 m, wytwarzających po 2500 kW energii. Otoczenie działek przeznaczonych pod jej realizację stanowią grunty rolne, łąki, pastwiska, nieużytki oraz infrastruktura drogowa, przy czym siłownie wiatrowe planuje się zamontować w odległości co najmniej 400 m od zabudowy zagrodowej. Każdą turbinę cechuje moc akustyczna 105 dB o równomiernej emisji hałasu w ciągu doby. Utrzymanie powyżej wymienionej maksymalnej wartości emisji dźwięku wydaje się jednak mało prawdopodobne. Ze sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko wynika natomiast, że oddziaływanie akustyczne inwestycji okaże się nieznaczne, gdyż normy hałasu nie przekroczono dla sąsiednich działek, podejmowanie zatem działań zapobiegawczych w tej mierze nie wydaje się celowe. Organ nie dopatrzył się także negatywnego wpływu poziomu pola elekromagnetycznego, tzw. efektu disco, czy zacienienia. Wykonanie przedsięwzięcia pozwoli osiągnąć pozytywne rezultaty w zakresie ochrony środowiska.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu uzgodnił pozytywnie realizację przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie organ określił warunki realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wskazano, iż w otoczeniu inwestycji znajdują się obszary Natura 2000 "Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego" (PLB 300001) oraz "Dolina Noteci" (PLH 300004), lecz jak wynika z informacji przedstawionych w raporcie, praca turbin nie powinna stwarzać zagrożenia dla gatunków roślin i zwierząt, dla ochrony których zostały wyznaczone wspomniane obszary. Nie przewiduje się także, by oddziałujące na siebie wzajemnie przedmiotowe przedsięwzięcie i już istniejąca inna siłownia wiatrowa mogły stanowić zagrożenie dla ptaków w okresie lęgowym, w okresach ich wędrówek i zimowania. W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono analizę skumulowanego oddziaływania obu farm wiatrowych na klimat akustyczny wokół terenu inwestycji, eksploatacja obu przedsięwzięć jednocześnie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Burmistrz Miasta i Gminy M. określił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń i przyłączy do GPZ, lokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...], obręb Z., gmina M.. W decyzji określono m.in., że po upływie roku od dnia oddania obiektu do użytkowania należy wykonać analizę porealizacyjną celem weryfikacji realnego wpływu inwestycji na środowisko w zakresie emisji hałasu i innych uciążliwości, zaś w przypadku potwierdzenia, że mimo zastosowania planowanych rozwiązań ograniczających uciążliwości dla środowiska, nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska, niezbędne będzie podjęcie dodatkowych działań gwarantujących dotrzymanie wymienionych standardów lub wskazanie terenów, dla których konieczne będzie ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania (pkt VI decyzji).

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, iż planowane przedsięwzięcie znajduje się w sąsiedztwie pobliżu farmy wiatrowej należącej do innego podmiotu – spółki [...] I sp. z o.o. w Warszawie, suma wytworzonej mocy przez planowane siłownie wiatrowe wyniesie ponad 100 MW, wobec czego planowane przedsięwzięcie należy do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jest obligatoryjne. Raport taki został przez inwestora przedłożony, przedsięwzięcie uzyskało wymagane prawem uzgodnienia właściwych organów. Zgłaszane w toku postępowania przez J. i A. K. zastrzeżenia nie zasługują na uwzględnienie, gdyż jak wynika z raportu, dopuszczalne poziomy hałasu na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną nie zostaną przekroczone, a planowana inwestycja w niczym nie ogranicza możliwości ewentualnej rozbudowy obiektów na ich nieruchomości.

J. i A. K. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. Odwołujący sformułowali zarzuty: braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, uchybienie art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627) poprzez dopuszczenie w pkt VI decyzji możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania oraz naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia analizy obniżenia wartości sąsiednich nieruchomości.

Skarżący wskazali, że przepis art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje w sposób wyczerpujący sytuacje, w których możliwe jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Norma ta nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem siłownia wiatrowa nie jest stacją elektroenergetyczną, gdyż w przeciwieństwie do tej ostatniej wytwarza energię, a nie ją przetwarza lub rozdziela. Tym samym ochrona interesów skarżących poprzez powstanie takiej strefy nie jest prawnie wykonalna.

Decyzją z dnia [...] września 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium spełnione zostały wymogi z art. 82 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Strony zostały prawidłowo powiadomione o wszczęciu postępowania, organ zapewnił możliwość udziału społeczeństwa, a przed wydaniem decyzji strony zostały powiadomione w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto, opracowanie wspomnianego raportu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami i uzasadnia twierdzenie, iż wnioskowana inwestycja nie zagraża środowisku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło obaw, co do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu czy utrudnień w rozbudowie istniejących już budynków na nieruchomościach sąsiednich. Skoro żaden ze standardów jakości środowiska nie został podważony, toteż nie mogło dojść do naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Zarzut nielegalności zapisu o ustanowieniu obszaru ograniczonego użytkowania nie jest trafny, gdyż taka możliwość wynika wprost z treści art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. i A. K. domagali się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej i podtrzymując swą dotychczasową argumentację wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile ustosunkowało się tylko do kwestii ewentualnego hałasu, zupełnie pomijając zarzut ujemnego wpływu pola elektromagnetycznego oraz tzw. efektu disco. Zastrzeżenia budzi także powoływane już wcześniej dopuszczenie ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania, wbrew art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organy administracji nie wzięły także pod uwagę spadku wartości nieruchomości, w pobliżu których zlokalizowano siłownie wiatrowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Pile, rozpoznając skargę wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która w art. 82 określa elementy, jakie powinny cechować każdą decyzję o określeniu środowiskowych warunków zgody na realizację inwestycji. Spośród katalogu składników koniecznych do rozstrzygnięcia, kluczowe wątpliwości w sprawie wzbudziła wykładnia art. 82 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy. W świetle pierwszej z tych norm, w razie istnienia przypadku, o jakim mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, w decyzji stwierdza się konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Z kolei wedle drugiej normy na wnioskodawcę można nałożyć obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin sporządzenia.

Według art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeśli z przeglądu ekologicznego albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie można zachować standardów jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania.

W ocenie Sądu, nie stwarza wątpliwości w przedmiotowej sprawie sama dopuszczalność zobowiązania inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej, jednak kontrowersje budzi powiązanie jej wyników z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania dla planowanej inwestycji, polegającej na budowie siłowni wiatrowej. Sąd podkreślił, że w świetle językowej wykładni art. 135 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowisko katalog przedsięwzięć, dla których tworzy się taką strefę, ma charakter zamknięty.

Sąd uznał, że spośród wymienionych tam obiektów prima facie ewentualnej podstawy prawnej dopatrywać się można w pojęciu stacji elektroenergetycznej. Pojęcie stacji elektroenergetycznej nie zostało zdefiniowane ani w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, ani w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ani w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne, czy w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W tej sytuacji Sąd odwołał się do pozaprawnego znaczenia tego pojęcia. Zgodnie z Uniwersalnym słownikiem języka polskiego, red. S. Dubisz, Warszawa 2006, str. 1364, wyrażenie "stacja elektroenergetyczna" oznacza "zespół urządzeń rozdzielających i przetwarzających energię elektryczną". W tak ujętym znaczeniu "stacji elektroenergetycznej" nie mieści się elektrownia wiatrowa, której główna funkcja polega na wytwarzaniu energii elektrycznej.

Ponadto Sąd uznał, że wniosek ten pośrednio potwierdza ustawodawca, który choć nie definiuje wprost omawianego zwrotu, to jednak na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573) odróżnia "instalacje na lądzie wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii" (§ 2 ust. 1 pkt 5) oraz "stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne" (§ 2 ust. 1 pkt 6).

Sąd uznał, że skoro ustawodawca odróżnia oba pojęcia, to nie można ich utożsamiać. W konsekwencji elektrownia wiatrowa nie mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska i w związku z tym nie można do niej stosować przepisu art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organy obu instancji błędnie więc przyjęły odmienną interpretację pojęcia "stacji elektroenergetycznej" i w rezultacie wadliwie zastosowały wymienione wyżej przepisy, przy czym Kolegium naruszyło dodatkowo przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 135 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 152 ustawy, a o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 ustawy.

Sąd polecił organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie odwołania skarżących i dokonanie oceny prawidłowości decyzji organu I instancji, przy uwzględnieniu przedstawionej oceny prawnej Sądu.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2010r. wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, zaskarżając go w całości.

Wyrokowi zarzucono, że został wydany z mającym istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa procesowego, tzn.:

1) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nierozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, lecz ograniczenie się do oceny jednego z zarzutów skargi stron,

2) art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez błędne ustalenie stanu sprawy w wyniku stwierdzenia przez Sąd, że organy administracji wadliwie zastosowały art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. nr 199, poz. 1227 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz.150 ze zm.) w sytuacji, gdy to wadliwe zastosowanie wskazanych wyżej przepisów nie miało miejsca,

3) art. 141 § 4 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niezawarcie w wyroku konkretnych i jednoznacznych wskazań, co do dalszego postępowania przez organ administracji,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nie uchylenie w części decyzji wnoszącego skargę w sytuacji, gdy Sąd I instancji zakwestionował tylko część zaskarżonej decyzji,

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez przyjęcie przez Sąd, że wnoszący skargę naruszył ten przepis w sytuacji, gdy naruszenie tego przepisu nie miało miejsca, tj. na przesłance z art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.);

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd I instancji, koncentrując swoją uwagę na wykładni przepisów, w szczególności w kontekście definicji stacji elektroenergetycznej i definicji elektrowni wiatrowej stwierdził, że elektrownia wiatrowa nie mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska i w związku z tym nie można do niej stosować przepisu z art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W związku z powyższym wnoszący skargę zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) przez nierozpatrzenie sprawy w jej granicach.

Sąd ograniczył się do omówienia i zakwestionowania tylko jednego spośród pięciu punktów przepisu z art. 82 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), przez co nie odniósł się do całości sprawy środowiskowych uwarunkowań przedmiotowej inwestycji, wobec tego nie orzekał w granicach sprawy i uchylił się od całościowej oceny sprawy - decyzji organów I i II instancji. Potwierdzeniem tego jest to, że w skardze stron do Sądu zawarto trzy zarzuty, spośród których tylko jeden zarzut, dotyczący naruszenia art. 135 ustawy o dostępie do informacji (...) został omówiony przez Sąd.

W ocenie skarżącego kasacyjnie ustalenie Sądu, dotyczące wadliwego zastosowania art. 82 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku w związku z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, jest niezgodne z brzmieniem pkt IV sentencji decyzji organu I instancji, w którym organ ten odnosząc się do art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji (...) orzekł, że obowiązek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania nie dotyczy przedmiotowej inwestycji. Nie ma więc sprzeczności pomiędzy wykładnią prawa dokonaną przez Sąd I instancji, a tą zawartą w decyzjach organów I i II instancji.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd ogólnie wskazał na wadliwe zastosowanie powyższych przepisów, jednak nie skonkretyzował, na czym ta wadliwość zastosowania tych przepisów polegała w niniejszej sprawie w kontekście rozbudowanej sentencji decyzji organu I instancji. Jedynie na końcu zdania w pkt VI ppkt 2 sentencji decyzji organu I instancji wskazano na ewentualną możliwość w przyszłości ustanowienia w/w obszaru w razie negatywnego wyniku analizy porealizacyjnej, zapis ten ma charakter informacyjny i nie powinien być oceniany jako rozstrzygnięcie w przedmiocie obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ takowe znajduje się w pkt IV sentencji decyzji organu I instancji, do którego Sąd I instancji nie odniósł się.

Skarżący zarzucił, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 141 § 4 zdanie drugie ustawy p.p.s.a. ogólnie wskazał na konieczność ponownego rozpoznania odwołania stron "mając na względzie przedstawioną ocenę prawną Sądu", co nie spełnia wymogu zawartego w tym przepisie prawa. Wskazania, o których mowa w cytowanym art. 141 § 4 zdanie drugie ustawy p.p.s.a., powinny być konkretne i jednoznaczne, tak by umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części (...). Sąd I instancji naruszył ten przepis, bowiem kwestionowanym wyrokiem uchylił całą decyzję, pomimo że uzasadnienie tego wyroku wskazuje na zakwestionowanie przez Sąd tylko części podstawy prawnej i części rozstrzygnięć organu I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniesioną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2010r. Spółka [...] spółka z o.o. z siedzibą w Gdańsku wniosła o jej oddalenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wnieśli o "oddalenie skargi" i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami zawartymi w skardze kasacyjnej i nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, które wykraczałoby poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej zgłoszony został jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd oceniając zarzuty skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile uznał, że nie są one oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska przez błędne ustalenie stanu sprawy. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, lecz kontroluje legalność ich dokonania przez organ w postępowaniu administracyjnym.

W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie zarzucił, że nie było prawidłowe uznanie przez Sąd, że organy administracji wadliwie zastosowały art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. nr 199, poz. 1227 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz.150 ze zm.). Zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie przez Sąd wadliwej wykładni wskazanych przepisów. Uznać zatem należy, że skarżący kasacyjnie przyjętą przez Sąd wykładnię zaaprobował. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że "nie ma sprzeczności pomiędzy wykładnią prawa dokonaną przez Sąd I instancji, a tą zawartą w decyzjach organów I i II instancji". Organ wydający decyzję uznał zatem, że elektrownia wiatrowa nie mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska i w związku z tym nie można do niej stosować przepisu art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wobec tego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że istnieje sprzeczność pomiędzy punktem IV oraz punktem VI ppkt 2 sentencji decyzji z dnia [...] lipca 2009r. W sytuacji bowiem, gdy w jednym punkcie decyzji (IV) organ I instancji stwierdza, że obowiązek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania "nie dotyczy" przedmiotowej inwestycji, a w innym punkcie (VI ppkt 2) określa możliwość utworzenia takiego obszaru (w określonych tam warunkach), to nie można uznać, że zapis ten ma jedynie "charakter informacyjny". Stanowi on bowiem jeden ze składników decyzji i jak pozostałe punkty wywołuje skutki prawne. Z zapisu decyzji o możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania (pkt VI ppkt 2) wywieść należy wniosek, iż realizacja przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych stanowi przypadek, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, podczas gdy z pkt IV decyzji wynika odmiennie, że przepis ten nie ma zastosowania do przedmiotowej inwestycji.

Uznać należy, że Sąd I instancji, wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej obszernie wskazał, na czym wadliwość zastosowania cytowanych przepisów prawa materialnego polegała i dlaczego naruszony został przez organ odwoławczy także przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia przepisów art. 106 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, a także przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie mógł tego ostatniego przepisu naruszyć, gdyż tego przepisu nie stosował, mógł jedynie kontrolować, czy decyzja wydana została przez organ odwoławczy z jego naruszeniem.

Nie jest także uprawniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji podał wskazania, co do dalszego postępowania. Nie są one wprawdzie zbyt obszerne, tym niemniej są czytelne w zakresie tego, że ponownie rozpoznając odwołanie organ odwoławczy będzie musiał uwzględnić zawartą w uzasadnieniu wyroku wykładnię przepisów art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że ponownemu rozpoznaniu organu podlegać będą wszystkie zarzuty odwołania skarżących, Sąd I instancji nie określił bowiem, że tylko jego część. Stąd zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. także nie jest zasadny. Sąd bowiem nie kontrolował decyzji w pozostałym zakresie po stwierdzeniu uchybień w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością uchylenia całej decyzji. Stąd nie został także naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. przez nieuchylenie przez Sąd I instancji tylko części decyzji organu odwoławczego.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.