Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 803/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 7, 77 par. 1, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi J. B. i B. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] (obecnie m. W.) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – ul. [...] w W., stanowiącej część działki ew. nr [...] w obrębie nr [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

J. B. i B. G. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2005 r. wystąpili o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)", decyzji stwierdzającej nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. umorzył postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), wskazał, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością ww. podmiotów za odszkodowaniem. Niewystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie nie pozwala na nabycie przez ww. podmioty własności nieruchomości. Jak natomiast wynika z akt niniejszej sprawy opisany grunt znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret". Z kolei z mocy art. 1 dekretu wszystkie gruntu położone na obszarze m. W. przeszły, z dniem jego wejścia w życie, na własność gminy W., a następnie w 1950 r. stały się własnością Skarbu Państwa. Wobec tego organ uznał, że art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) nie ma zastosowania do omawianego gruntu, skoro w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowił on już własność Skarbu Państwa. Postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stało się zatem bezprzedmiotowe. Organ wskazał jednocześnie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...] stanowiła drogę kategorii wojewódzkiej we władaniu Zarządu Dróg Miejskich w W. i w dniu 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego mogą stać się z dniem 1 stycznia 1999 r. jedynie te nieruchomości, które w dacie 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły ich własności. Skoro zatem, jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła już własność Skarbu Państwa, bowiem na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. stała się własnością gminy W., natomiast od 1950 r. - Skarbu Państwa, to grunt ten nie mógł stanowić przedmiotu postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...). Wnioskodawcy nie posiadali tym samym w dacie 31 grudnia 1998 r. tytułu prawnego do tej nieruchomości, a zatem nie mieli przymiotu strony do wystąpienia z wnioskiem w trybie powołanego przepisu.

Na powyższą decyzję wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.". W uzasadnieniu skargi wskazali, że w toku postępowania organy całkowicie pominęły treść księgi hipotecznej nr [...], z której wynika, że właścicielami niniejszej nieruchomości byli zmarli S. oraz E. małż. W. Jedynymi spadkobiercami ww. osób są natomiast wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując pod tym kątem kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) ustawodawca uregulował kwestię zajęcia pod drogi publiczne, bez wywłaszczenia, gruntów nie stanowiących własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością tych podmiotów. Nabycie własności stwierdza właściwy wojewoda w drodze decyzji, która stanowi podstawę ujawnienia prawa w księdze wieczystej.

Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjmuje się natomiast, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregokolwiek z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 286/05; Lex nr 190997; z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507; B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426 – 428; M.Jaśkowska, A.Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577).

Z bezprzedmiotowością postępowania mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość, zajęta pod drogę publiczną - ul. [...] w W., oznaczona w ewidencji gruntów jako dz. ew. nr [...], pochodząca w części z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, na mocy którego wszystkie gruntu położone na obszarze m. W. przeszły, z dniem jego wejścia w życie, na własność gminy W., a następnie z mocy art. 32 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130), stały się własnością Skarbu Państwa.

Skoro zatem, jak wskazano powyżej, własnością Skarbu Państwa w trybie art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), mogą stać się jedynie nieruchomości które w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły jego własności, a w niniejszej sprawie w tej właśnie dacie właścicielem nieruchomości Skarb Państwa już był, bowiem nabył ją w trybie dekretu z 1945 r., a następnie na mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej, to bezprzedmiotowym było prowadzenie postępowania w trybie powołanego przepisu.

Wskazać ponadto należy, że z wnioskiem o stwierdzenie nabycia nieruchomości w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające, mogły wystąpić jedynie podmioty legitymujące się na dzień 31 grudnia 1998 r. prawem własności nieruchomości. Skoro zatem skarżący w tej dacie nie byli właścicielami nieruchomości, bowiem jak już wskazano, jej właścicielem na mocy dekretu z 1945 r. była Gmina W., a następnie od 1950 r. Skarb Państwa, to tym samym uznać należało, że również i z tej przyczyny postępowanie niniejsze stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

Z uwagi na powyższe za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące pominięcia przez organy treści księgi hipotecznej nr [...], zgodnie z którą właścicielami niniejszej nieruchomości byli S. oraz E. małż. W., a w chwili obecnej ich następcy prawni. Jak wynika bowiem z wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], w skład tej nieruchomości wchodzi właśnie część nieruchomości objętej dawną księgą hipoteczną nr [...]. Z powyższego dokumentu wynika jednocześnie, że dz. nr [...] położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., a zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i tak jest do chwili obecnej.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy jej rozstrzyganiu oraz prawidłowo uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.