Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 207/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, art. 38 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. Inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 listopada 2015 r. B. K. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup żywności oraz o ponowne przeliczenie zasiłku stałego z powodu zmiany sytuacji finansowej, tj. w związku z brakiem kontynuacji świadczeń rodzinnych.

W toku postępowania wszczętego powyższym wnioskiem, w dniu 4 listopada 2015 r. zebrane zostały oświadczenia wnioskodawczyni, M. R. i J. R. B. K. oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z dziećmi M. R., J. R., K. K. i K. K. oraz wnukami A. R. i M. K., a źródłem dochodu tej rodziny w październiku 2015 r. był zasiłek stały i okresowy, dodatek mieszkaniowy, alimenty z Funduszu Alimentacyjnego, stypendium stażowe uzyskiwane przez M. R. i zasiłek dla bezrobotnych J. R., a także zasiłki rodzinne. Poza tym wnioskodawczyni wyjaśniła, że z powodu choroby nie został złożony wniosek o zasiłki rodzinne. Z kolei, J. R. i M. R. potwierdziły fakt wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego z wnioskodawczynią, przy czym J. R. oświadczyła, że w październiku i listopadzie 2015 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, zaś od listopada 2015 r. nie pobierała zasiłku rodzinnego, gdyż nie złożyła stosownego wniosku. Natomiast M. R. oświadczyła, że w październiku i listopadzie 2015 r. pobierała z PUP stypendium stażowe i nie pobiera alimentów na syna, a do końca listopada 2015 r. zamierza złożyć wniosek o zasiłek rodzinny.

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brzegu, działający z upoważnienia Burmistrza Brzegu, decyzją z dnia 4 grudnia 2015 r., nr [...], opartą o przepis art. 5, art. 8, art. 38, art. 98, art. 104, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 109, art. 110 ust. 1 pkt 7 i art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.) oraz art. 104, art. 108 § 1 K.p.a., przyznał wnioskodawczyni świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości 344,58 zł od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 30 listopada 2015 r. Jednocześnie orzekł o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podał, że na podstawie zebranych materiałów ustalił, iż dochód 7-osobowej rodziny wnioskodawczyni wynosi 2.908,85 zł, a kryterium dochodowe wynosi 3.598 zł. Powołując treść przepisów art. 4 i art. 8 ustawy o pomocy społecznej organ stwierdził, że z uwagi na ciężką sytuację finansową strony zasadne jest przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia. Następnie organ wskazał na zasady ustalania zasiłku okresowego określone w art. 38 ustawy o pomocy społecznej i wyjaśnił, że w roku 2015 gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w wysokości 50% różnicy między dochodem rodziny lub osoby samotnie gospodarującej a kryterium dochodowym rodziny lub osoby samotnie gospodarującej. Wysokość środków finansowych na wypłatę zasiłków okresowych od października do grudnia 2015 r. wynosi 450.000 zł, czyli 150.000 zł miesięcznie. Liczba ubiegających się w tym okresie o udzielenie pomocy w takiej formie wynosiła 315 osób. Wyjaśnił też organ, że rygor natychmiastowej wykonalności nadany został z uwagi na ważny interes strony, tj. konieczność posiadania środków finansowych na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb oraz konieczność jak najszybszego wdrożenia decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w życie.

Nie godząc się z tą decyzją B. K. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu rodziny i zarzuciła, że przyjęcie dochodu z listopada 2015 r. niekorzystnie wpłynęło na wysokość przyznanego jej świadczenia. Stwierdziła, że w październiku 2015 r. dochodem jej rodziny był dodatek mieszkaniowy wynoszący 421,42 zł, zasiłek z PUP w wysokości 468,11 zł, stypendium stażowe w kocie 851,63 zł, a także alimenty z funduszu alimentacyjnego wypłacone we wrześniu 2015 r. w kwocie 340,00 zł; alimenty za październik 2015 r. wypłacone zostały w listopadzie 2015 r. jako realizacja wniosku złożonego w dniu 27 październiku 2015 r. Dochodem były też wypłacone w październiku 2015 r. zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w kwocie 464,00 zł, a zasiłki rodzinne przyznane na wniosek złożony w dniu 30 listopada 2015 r. wypłacone zostały w grudniu 2015 r. Dochód rodziny w listopadzie 2015 r. obejmował natomiast dodatek mieszkaniowy w kwocie 421,42 zł; zasiłek z PUP w kwocie 468,11 zł; stypendium stażowe wynoszące 851,63 zł, które zostało utracone w związku z zakończeniem stażu w PUP, a także alimenty w wysokości 340,00 zł, jak również zasiłki rodzinne, które wypłacono w grudniu 2015 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o przyznaniu B. K. zasiłku okresowego w wysokości 429,07 zł na okres od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 30 listopada 2015 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na cele pomocy społecznej oraz kwoty kryterium dochodowego uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, których wysokość uległa zmianie od 1 października 2015 r. i według § 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) kwoty te wynoszą 634 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 514 zł dla osoby w rodzinie. Poza tym organ odwoławczy omówił pojęcie dochodu zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy, według którego za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o kwoty wymienione w tym przepisie. Kolegium wskazało, że według art. 38 ustawy o pomocy społecznej prawo do otrzymania zasiłku okresowego przysługuje rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Poza tym przepis ten określa maksymalną wysokość zasiłku - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, a także wysokość minimalną - nie mniej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, przy czym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Na tej podstawie Kolegium uznało, że ustalając dochód rodziny wnioskodawczyni organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż nastąpiła utrata dochodu w formie zasiłku okresowego, co skutkowało przyjęciem za podstawę ustalania prawa do zasiłku okresowego dochodów rodziny z miesiąca, w którym wniosek został złożony, tj. z listopada 2015 r. w kwocie 2.908,85 zł. Kolegium stwierdziło, że zasiłek okresowy w kwocie 599,08 zł został przyznany wnioskodawczyni decyzją z dnia 27 października 2015 r. na okres jednego miesiąca, tj. na październik 2015 r., wobec czego zasiłek ten nie jest świadczeniem wypłacanym przez okres co najmniej dwóch miesięcy i nie ma charakteru świadczenia powtarzającego się i stąd nie może być uznany za świadczenie okresowe. Nieprzyznanie zasiłku okresowego w danym miesiącu nie skutkuje więc utratą tego rodzaju dochodu w kolejnym miesiącu roku kalendarzowego. Tym samym, skoro wniosek został złożony w dniu 4 listopada 2015 r., to ustalając prawo do tego świadczenia należało przyjąć dochód rodziny strony z października 2015 r., tj. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy. Według Kolegium, dochód ten wynosił 2.739,85 zł, gdyż należało uwzględnić zasiłek stały w kwocie 199,69 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 421,42 zł, świadczenia rodzinne wraz z dodatkami w kwocie 459,00 zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 340,00 zł, stypendium stażowe w kwocie 851,63 zł, zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 468,11 zł. Ustalając wysokość przysługującego stronie zasiłku Kolegium uznało, że z uwagi na fakt, iż organ dysponuje jedynie środkami przyznanymi z budżetu państwa na realizację zasiłków okresowych, kwotę zasiłku okresowego należy obliczyć jako 50% różnicy pomiędzy kwotą dochodu z października 2015 r. a kwotą kryterium dochodowego wynoszącego dla 7-osobowej rodziny 3.598 zł. Kolegium uznało, że tak wyliczona kwota zasiłku okresowego wynosi 429,07 zł i jest wyższa od kwoty wskazanej w decyzji organu pierwszej instancji, co uzasadnia uchylenie tej decyzji i orzeczenie o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia w wysokości 429,07 zł na okres analogiczny, jak uczynił to organ pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zarzuciła, że powodem jej odwołania był fakt utraty w miesiącu październiku 2015 r. prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015. Wyjaśniła, że utraciła prawo do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci, natomiast jej córka J. - prawo do zasiłku rodzinnego na jedno dziecko, a łączna kwota tych świadczeń wynosiła 464 zł. Podniosła, że ponownie prawo do zasiłku na nowy okres zasiłkowy 2015/2016 uzyskały w dniu 30 listopada 2015 r., z tym że wypłata zasiłków za listopad nastąpiła w grudniu 2015 r. Skarżąca ponownie wymieniła dochody uzyskane w październiku 2015 r. podkreślając brak kontynuacji wypłaty zasiłków rodzinnych w listopadzie 2015 r. oraz brak wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego w październiku i dokonanie ich wypłaty dopiero w listopadzie 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę i podkreśliła, że świadczenia wypłacone w grudniu 2015 r. nie powinny być doliczone do dochodu za listopad 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, dokonana przez Sąd w oparciu o wskazane wyżej kryteria, prowadzi do uznania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zasiłku okresowego, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi procesową podstawę do wydania decyzji o charakterze merytoryczno-reformacyjnym, co oznacza, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu drugiej instancji jest niezgodne z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji na skutek dostrzeżonych przez organ odwoławczy naruszeń przepisów prawa materialnego albo naruszeń postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące normy prawa materialnego i procesowego, tym samym zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiły natomiast przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej dalej również ustawą. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczenia z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przyznanie zasiłku okresowego nie zależy więc od uznania organu administracji, jeżeli zostanie potwierdzone, że ubiegająca się o tego rodzaju pomoc rodzina spełnia przesłanki określone w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. o pomocy społecznej. Niemniej jednak, warunkiem koniecznym dla przyznania zasiłku okresowego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jest spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 tej ustawy.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z powołanym wcześniej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł. Na mocy art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Dla ustalenia prawa do zasiłku okresowego powinny być zatem brane pod uwagę wszystkie dochody, za wyjątkiem składników, których zamknięty katalog został wyliczony w art. 8 ust. 4 ustawy, w myśl którego do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693); 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332, z późn. zm.). Kolejną zasadą wynikającą z art. 8 ust. 3 ustawy jest ustalanie dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożony został wniosek. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwo, które ma miejsce w przypadku utraty dochodu i uzasadnia obliczenie dochodu z miesiąca złożenia wniosku. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "utracenie dochodu". Na gruncie komentowanego przepisu w orzecznictwie i literaturze celnie przyjmuje się, że przez utratę dochodu rozumieć należy utratę nie tylko całego dochodu, ale również jednego z jego źródeł, które istniało w miesiącu poprzedzającym złożenie podania, a nie istnieje w miesiącu, w którym wnioskuje się o pomoc (por. I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer Busines, Warszawa 2014, s. 99-100) i jako przykład utraty dochodu wskazuje się utracenie przez stronę prawa do przyznanego na pewien okres (nie jednorazowo) świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2010 r., l OSK 45/10, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego wynika, iż postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 4 listopada 2015 r. W celu rozpatrzenia wniosku należało zatem wyliczyć wysokość dochodu rodziny wnioskodawczyni, składającej się - co nie było w sprawie kwestionowane - z siedmiu osób. O ile organ pierwszej instancji za podstawę ustaleń przyjął dochód z listopada 2015 r., tj. z miesiąca, w którym wniosek został złożony, gdyż ocenił, że zasiłek okresowy w kwocie 599,08 zł, przyznany wnioskodawczyni na okres od 1 do 31 października 2015 r. na mocy decyzji Burmistrza Brzegu z dnia 27 października 2015 r., jest dochodem utraconym, to organ odwoławczy uznał, że fakt uzyskania świadczenia pieniężnego w postaci tego zasiłku nie uzasadnia stwierdzenia, iż w listopadzie 2015 r. nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W świetle powiedzianego wyżej, w przekonaniu Sądu, stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Powyższy zasiłek okresowy był w istocie świadczeniem o charakterze jednorazowym, a nie okresowym, przyznanym na podstawie prawomocnej decyzji jedynie na jeden miesiąc. Organ drugiej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej przyjmując, że wskazany zasiłek nie miał charakteru świadczenia powtarzalnego i z tego względu nie może być kwalifikowany jako utracenie przez wnioskodawczynię dochodu w rozumieniu tego przepisu.

Wbrew stanowisku skarżącej, o utracie dochodu nie można mówić również w związku z zaprzestaniem pobierania zasiłków rodzinnych przyznanych na okres zasiłkowy 2014/2015, czyli od 1 listopada 2014 r. do 30 października 2015 r. Stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, z późn. zm.) zasiłek rodzinny jest jednym ze świadczeń rodzinnych i niewątpliwie ma charakter świadczenia okresowego, a więc powtarzalnego, gdyż na zasadzie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 10 tej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego. Dowody zgromadzone w aktach administracyjnych przedłożonych wraz ze skargą świadczą, że decyzjami Burmistrza Brzegu z dnia 30 listopada 2015 r. oraz 1 grudnia 2015 r. przyznane zostały zasiłki rodzinne na K. i K. K. oraz M. K. po 118 zł miesięcznie i na Z. R. po 89 zł miesięcznie, na okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. Dla ustalenia wysokości dochodu na podstawie ustawy o pomocy społecznej nie ma znaczenia, że zasiłki rodzinne za listopad 2015 r. zostały wypłacone jednorazowo, gdyż do takiej sytuacji odnosi się reguła określona w art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano dochód. W związku z tym dochód wypłacony tytułem świadczenia okresowego po upływie okresu, którego dotyczył, zalicza się na okres, za który dochód ten wypłacono. Skoro zatem w niniejszej sprawie decyzjami z dnia 30 listopada 2015 r. oraz 1 grudnia 2015 r. przyznano zasiłki rodzinne na dzieci za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r., to wypełniona została dyspozycja przepisu art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym kwoty zasiłków rodzinnych uzyskane w grudniu 2015 r. za listopad 2015 r., podlegać musiały doliczeniu do dochodu za miesiąc, za który zostały przyznane, w tym przypadku za listopad 2015 r. Ta sama zasada dotyczy świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w listopadzie 2015 r. za październik 2015 r. W realiach rozpoznawanej sprawy w tym zakresie można zatem mówić o kontynuacji świadczeń, a nie o utracie dochodu, co trafnie dostrzeżono w zaskarżonej decyzji. Powyższe uchybienie stanowiło naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W konsekwencji dochód uzyskany przez rodzinę wnioskodawczyni należało ustalić zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. z października 2015 r., będącym miesiącem poprzedzającym złożenie wniosku. Organ drugiej instancji prawidłowo w świetle art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej zaliczył do tego dochodu kwoty uzyskane z tytułu zasiłku stałego, dodatku mieszkaniowego, zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, stypendium stażowego oraz zasiłku dla bezrobotnych (199,69 zł + 421,42 zł + 459,00 zł + 340,00 zł + 851,63 zł + 468,11 zł). Poprawnie też pod względem rachunkowym wyliczył, że tak ustalony dochód rodziny skarżącej wynosił 2.739,85 zł i był niższy od kwoty, stanowiącej kryterium dochodowe dla rodziny wnioskodawczyni składającej się z siedmiu osób, wynoszącej 3.598 zł.

Kwota zasiłku okresowego wyliczona przez organ odwoławczy w oparciu o przepis art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jest wyższa od kwoty wyliczonej w decyzji organu pierwszej instancji. W tych okolicznościach należy uznać, że z uwagi na naruszenie prawa materialnego przez organ pierwszej instancji, uzasadnione było skorzystanie przez organ odwoławczy z przysługującego mu uprawnienia wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy

Oceniając nadal zaskarżoną decyzję, w zakresie ustalenia wysokości przedmiotowego zasiłku i okresie, na jaki świadczenie to zostało skarżącej przyznane, powtórzyć przyjdzie, że norma zawarta w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, z której wynika, że w przypadku spełnienia przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu "zasiłek okresowy przysługuje", przesądza o tym, iż zasiłek ten musi być wnioskodawcy przyznany. Do uznania organu pozostawiono jedynie ustalenie wysokości zasiłku okresowego - w granicach określonych przepisem art. 38 ust. 3 ustawy, tj. w kwocie nie niższej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub rodziny a dochodem tej osoby lub rodziny i nie niższej niż 20 zł miesięcznie, oraz okresu, na jaki świadczenie to ma być przyznane. Ustalenie wysokości zasiłku okresowego następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego i dokonywane jest w oparciu o ocenę organu obejmującą jego możliwości finansowe, ilość osób i rodzin ubiegających się o pomoc oraz po przeanalizowaniu hierarchii potrzeb, na które mają być przeznaczone posiadane przez organ środki. Przy przyznawaniu omawianego świadczenia organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych, fundusze te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących.

Zdaniem Sądu, nie można organowi odwoławczemu postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Skarżąca bezspornie spełnia kryterium dochodowe do otrzymania zasiłku okresowego, a nadto w rodzinie występuje bezrobocie, co stanowi przesłankę uzasadniającą udzielenie wsparcia. Przyznając skarżącej zasiłek wysokości 50% różnicy między dochodem jej rodziny a kryterium dochodowym dla tej rodziny, Kolegium szczegółowo wskazało, czym kierowało się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację, zważywszy na wskazane w decyzji organu pierwszej instancji ograniczone środki finansowe w postaci dotacji celowej na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe i liczbę osób ubiegających się o przyznanie tego rodzaju świadczenia. Ponadto, sądowa kontrola decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może obejmować celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej, czy też słuszności zaskarżonych działań organów, gdyż jak wskazano już na wstępie, podstawowym kryterium kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, jest wyłącznie zgodność z prawem.

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając dostatecznie jego motywy. Sąd nie dopatrzył się przy tym z urzędu naruszeń prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.