Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 274/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 143 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r . sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Odstępuje od zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. odmawiającą przyznania T.S. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 16.05.2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR

wpłynął wniosek T.S. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015, w którym zadeklarował do płatności ONW obszar 132,17 ha. Wraz z ww. wnioskiem T.S. złożył oświadczenia o przejęciu posiadania działek rolnych położonych na obszarach ONW.

Kierownicy Biur Powiatowych ARiMR wystosowali do skarżącego wezwania do złożenia wyjaśnień ze względu na fakt, że suma powierzchni działek rolnych zlokalizowanych na działkach ew. nr [...] we wszystkich wnioskach o przyznanie płatności była większa od powierzchni działek ew. uprawnionych do uzyskania płatności ONW.

W dniu 01.06.2016 r. A.Z. - reprezentujący T.S. przed organami - złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie z dnia [...].05.2016 r. w którym wskazano, że od dnia [...].03.2015 r. T.S. użytkuje działkę nr [...], którą wykoszono na zlecenie strony w maju 2015 r. Do ww. oświadczenia dołączono również oświadczenie z dnia [...].05.2016r. P.P., który wskazał, że w dniu [...] maja 2015r. na zlecenie T.S. wykonywał usługę wykaszania działki nr [...], a w dniu [...].06.2015 r. dokonano zbioru biomasy.

W dniu 07.07.2016r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo z [...].07.2016 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych, gdzie wskazano, że z lustracji wykonanej w dniu [...].08.2015 r. wynika, iż na wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa działkach ew. nr: [...] (gmina [...]) o łącznej powierzchni 29,29 ha w roku 2015, nie były wykonywane żadne zabiegi agrotechniczne.

W dniu 16.08.2016 r. do Biura Powiatowego wpłynęło oświadczenie z dnia [...].08.20116 r. P.P., który wskazał, iż w dniach [...].03.2015r. na zlecenie T.S. wykonywał usługę wykaszania działek nr: [...] (obręb [...]).

Następnie w dniach [...].05.2017 r. działki rolne deklarowane przez T.S. do płatności na rok 2015 zostały skontrolowane przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Z przedmiotowej inspekcji sporządzony został raport z kontroli nr [...] oraz pismo z dnia [...].10.2017 r. nr [...], będące konsekwencją ponownej analizy wyników czynności kontrolnych zawartych w ww. raporcie, który wykorzystany został w trakcie kontroli administracyjnej sprawy.

Mając na względzie całość zgromadzonego materiału Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał wniosek T.S. kontroli administracyjnej stwierdzając, że: - na działce rolnej "A" (położona na działkach ew. nr: [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 14,54 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działek wyniosła 13,04 ha,

- na działce rolnej "B" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 6,77 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 6,38 ha,

- na działce rolnej "D" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 7,09 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 6,64 ha.

- na działce rolnej "E" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,83 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 1,54 ha,

- na działce rolnej "F" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,44 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 1,22 ha,

- na działce rolnej "FF" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 4,75 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 4,73 ha,

- na działce rolnej "L" (położona na działkach ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 2,65 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działek 0,00 ha,

- na działce rolnej "M" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 2,45 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 1,90 ha,

- na działce rolnej "O" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,02 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 0,77 ha,

- na działce rolnej "P" (położona na działce ew. nr [...] - obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,32 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 1,21 ha,

- na działce rolnej "R" (położona na działce ew. nr [...]- obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 9,95 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działki 0,00 ha,

- na działce rolnej "N" (położona na działkach ew. nr [...] obręb [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 47,77 ha, a powierzchnia stwierdzona w granicach w/w działek 0,00 ha.

W przypadku pozostałych działek rolnych nie stwierdził nieprawidłowości.

W świetle powyższych ustaleń, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził w trakcie kontroli administracyjnej, że obszar kwalifikujący się do płatności ONW wyniósł 68,02 ha i jest mniejszy niż powierzchnia deklarowana tj. 132,17 ha. Przedeklarowanie wyniosło 94,31%. W związku z powyższym, organ I instancji zastosował regulacje określone w art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. W oparciu o powyższe, decyzją z [...] września 2017 r. odmówił T.S. przyznania płatności ONW na rok 2015 oraz nałożył sankcję w wysokości 7.345,71 zł. W uzasadnieniu Kierownik Biura Powiatowego wskazał, iż ustalając obszar kwalifikujący się do płatności ONW wykorzystano wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].05.2017 r., jak również oparto się na maksymalnych obszarach kwalifikowanych do płatności ONW (PEG), co ma związek z regulacja określoną w § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364) - zwanego dalej Rozporządzeniem ONW. Jednocześnie, odnosząc się do wykluczenia z płatności ONW działki rolnej "N" organ I instancji wskazał, iż działki ewidencyjne, na których zadeklarowana została przedmiotowa działka rolna nie leżą na obszarach ONW, co stoi w sprzeczności z regulacją określoną w § 3 ust. 7 Rozporządzenia ONW. W zakresie ustaleń działki rolnej "R" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż strona wycofała ją z płatności ONW po stwierdzeniu nieprawidłowości przez organ, a zatem wycofanie takie nie może być uznane za skuteczne.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014 w zw. z art. 59 ust. 6, art. 64 ust. 2 lit. b Rozporządzenia nr 1306/2013, art. 80 Kpa poprzez niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie faktycznej powierzchni działki rolnej "L"; art. 107 § 3 oraz art. 11 Kpa poprzez brak przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia dlaczego zgłoszenie działek leżących poza obszarami ONW nie może być traktowane jako błąd oczywisty oraz uznanie, iż dana działka, była nieużytkowana przez dwa sezony wegetacyjne; art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014

-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.) poprzez brak rozpatrzenia całego dostępnego w sprawie materiału dowodowego. Decyzją z [...] marca 2018 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że zasadnicze znaczenie w kontekście uprawnień ONW ma fakt, że zgodnie z § 3 ust. 2 Rozporządzenia ONW, przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG), o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. PEG zgodnie z art. 5 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 640/2014, jest to obszar wyznaczony dla każdej działki ewidencyjnej, gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności obszarowej. Wszelkie kontrole przeprowadzane przez ARiMR weryfikują powierzchnię,

na której prowadzona jest produkcja rolnicza i to do tej powierzchni przyznawane

są płatności ONW. Powyższe reguluje § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia ONW, zgodnie z którym pomoc finansowa przysługuję rolnikowi gdy łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. W związku z powyższym płatności ONW przyznawane są do powierzchni działki rolnej, której definicja zawarta jest w § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia ONW w zw. z art. 67 ust. 4 lit. a Rozporządzenia nr 1306/2013. Z powyższych przepisów – zdaniem organu - wynika więc, że powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnię działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną można więc określić m.in. na podstawie wizytacji terenowej bądź pomiarach prowadzonych na ortofotoobrazach wykonanych w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. W wyniku przedmiotowych czynności stwierdzony zostaje stan faktyczny

w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Ponadto obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych,

w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Zauważył, że powierzchnia użytków rolnych wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (zwanej dalej EGiB). Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Jednak system identyfikacji działek rolnych nie jest całkowicie oderwany od danych wskazanych w EGiB. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są bowiem dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących EGiB lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Zaznaczył, że weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku, uprawniających do płatności ONW następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej. Ta kontrola odbywa się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS, której podstawę stanowi art. 70 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nr 1306/2013.

W realiach sprawy za bezskuteczne uznał, w świetle regulacji art. 15 ust. 1 Rozporządzenia nr 640/2014, wycofanie działki rolnej "R" (dz. ew. [...], gmina [...]) o powierzchni 9,95 z płatności ONW. Niebyło możliwe uwzględnienie wycofania z płatności ONW działki rolnej, albowiem przedmiotowy fakt miał miejsce już po tym jak Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował T.S. o kwestii zadeklarowania do płatności ONW działki, którą zadeklarował również innych producent rolnych. Podkreślił, że tak istotny element stanu faktycznego jak wielkość gruntów zgłoszonych do pomocy nie może podlegać w dowolnym czasie korektom przez składającego wniosek rolnika, jak to dzieje się w przypadku błędu oczywistego.

Potwierdził także słuszność wykluczenia z płatności ONW działki rolnej "N" (położona na działkach ew. nr: [...] obręb ewidencyjny [...]) o łącznej powierzchni deklarowanej 47,77 ha. Stwierdził, że wykluczenie spowodowane było tym, iż ww. działki ewidencyjne, na której ww. działka rolna została zadeklarowana, nie leżą na terenie, do którego - w świetle załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329, z późn. zm.). - płatności ONW przysługują.

Podał również, że nie można uznać, iż zadeklarowanie do płatności ONW gruntów rolnych zlokalizowanych na działkach, które nie są wymienione w załączniku o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, stanowi oczywistą omyłkę, czy też oczywisty błąd o którym mowa w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 r. Deklaracja podana we wniosku była spójna i pod każdym względem zgodna z pozostałą częścią wniosku wliczając wszystkie dołączone do niego dokumenty. Z powyższego wynikało, że Pan T.S. ubiega się o płatność ONW do działki rolnej "N".

Dodał, że jeżeli obszar przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego (art. 18 ust. 6 rozporządzenia 640/2014). Zatem gdy rolnik zgłasza do płatności ONW użytki rolne położone poza obszarami ONW, powierzchnia ta (powierzchnia zgłoszona) nie jest uznawana jako obszar zatwierdzony w rozumieniu ww. rozporządzenia, a płatność ONW może zostać przyznana do obszaru zatwierdzonego. Z uwagi na powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że w przypadku gdy zostanie stwierdzone zawyżenie obszaru zatwierdzonego istnieje podstawa do ustalenia kary administracyjnej z tytułu zawyżenia deklaracji (w omawianym przypadku dotyczy to działki rolnej "N") w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności ONW do powierzchni gruntów rolnych położnych poza obszarami ONW.

Nadmienił, że ustalenia dokonane w niniejszej sprawie oparte zostały także

w odniesieniu do maksymalnych obszarów kwalifikowanych do płatności (§ 3 ust. 2 Rozporządzenia ONW w zw. z art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014) działek zadeklarowanych przez T.S. do płatności ONW na rok 2015. Ustalenia dokonane zostały w oparciu o ortofotomapy posiadane przez ARiMR oraz w oparciu o wyniki inspekcji terenowej przeprowadzonej w dniach [...].05.2017 r. Podzielił ustalenia także co do pozostałych działek, zarówno tych w odniesieniu do których pomiar powierzchni uprawnionej dokonano na podstawie wizji bezpośredniej w dniach [...].05.2017 r., jak i w oparciu o ortofotomapy.

Co do powierzchni uprawnionej do płatności ONW na działce rolnej "L" (dz. ew. o nr [...] - obręb [...]) wskazał, że pomiar przeprowadzony został podczas bezpośredniej wizji w terenie, która odbyła się w dniach [...].05.2017r. (raport z kontroli nr [...] oraz pismo znak: [...] z dnia [...].10.2017). Wywiad terenowy wykazał jego zdaniem, iż w granicach przedmiotowej działki rolnej brak jest obszarów, które zakwalifikować można do płatności ONW, działka została sklasyfikowana jako nieużytek i zastosowano kod DR18 oznaczający, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Stan działki zobrazowany na fotografiach przedstawia teren, na którym ewidentnie zaprzestano prowadzenia działalności rolniczej i w roku 2015 (jak i w 2016) również nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się nie pożądanej roślinności chwastowej. Ww. dokumentacja fotograficzna obrazuje występowanie zaschniętych trzcinowisk, samosiejek drzew liściastych, skupiska krzaków oraz roślinności płożącej, co uprawnia - zdaniem organu do stwierdzenia, iż na przedmiotowej działce nie były przeprowadzone jakiekolwiek zabiegi uprawowe bądź inne zabiegi zapobiegające rozprzestrzenianiu się chwastów. Sam fakt występowania opisanej dzikiej roślinności wskazuje na konieczność sklasyfikowania obszaru działki rolnej "L" jako tego, na którym również w 2015 nie prowadzono działalności rolniczej. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji fotograficznej w ogóle nie sposób zidentyfikować by na przedmiotowej działce rolnej prowadzono jakiekolwiek działania mające na celu usunięcie niepożądanej roślinności. Tym samym działka rolna "L"

o obszarze deklarowanym 2,65 ha została w całości wykluczona z płatności ONW, gdyż nie zostały spełnione wymagania określone w § 2 i § 3 Rozporządzenia ONW. Także w odniesieniu do działek D i E pomiaru dokonano podczas bezpośredniej wizji w terenie w dniach [...] maja 2017 r. stwierdzając, że część deklaracji stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym działki tj. że część działki

to teren zadrzewiony i zakrzaczony. Z tego powodu wykluczono te tereny, uznając, że w przypadku obu działek do płatności ONW kwalifikują się obszary o wielkości 1,54 ha. Z tego też powodu, na podstawie wywiadu terenowego przyjęto,

że powierzchnia uprawniona na działce rolnej "O" (dz. ew. 444) wynosi 0,77 ha,

a nie jak deklarował skarżący 1, 02. ha. Podzielił ponadto ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności ONW w odniesieniu do działki rolnej A, B, F, FF, M, P. Zwrócił uwagę, że obszarów długotrwale zakrzaczonych i zachwaszczonych, niepoddawanych w roku 2015 jakimkolwiek zabiegom zapobiegającym rozprzestrzenianiu się chwastów, występujących na skontrolowanych działkach rolnych, nie można uznać za takie, na których była prowadzona działalność rolnicza, a co za kolei powoduje, że nie można ich zakwalifikować do powierzchni PEG (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia 640/2014 ). Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącego ekspertyzy botanicznej podkreślił, że zawiera ona wiele stwierdzeń o charakterze ogólnym. Z kolei inspektorzy ARiMR oceniali stan roślinności bezpośrednio na deklarowanych działkach, a tym samym to ich ustaleniom przypisać należy walor wiarygodności. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego T.S. zarzucił naruszenie:

1/ prawa materialnego tj.:

• art. 4 Rozporządzenie wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. w związku z art. 59 ust. 6, art. 64 ust. 2 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 poprzez brak zastosowania tego przepisu;

2/ przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.:

• art. 7 i art. 8 § 1 KPA - poprzez przyjęcie takiej ich interpretacji, która zarówno godzi w interes społeczny oraz słuszny interes strony, jak i narusza zaufanie do organów z uwagi na to, że prowadzi ona do jawnej dyskryminacji i gorszego traktowania osób wypełniających wnioski o przyznanie płatności w tradycyjnej formie papierowej w stosunku do tych wnioskodawców, którzy wnioski swoje wypełniają w formie elektronicznej.

• art. 11 oraz 107 § 3 KPA - poprzez brak przedstawienia przekonującego uzasadnienia dlaczego, zdaniem organu:

- zgłoszenie w zintegrowanym wniosku o przyznanie płatności do płatności ONW działek położonych w sposób oczywisty na terenach nie mogących już z mocy prawa być objętych tego rodzaju płatnością, miałoby nie stanowić błędu oczywistego w rozumieniu ww. przepisów;

- uznanie przez inspektorów terenowych w trakcie kontroli w maj roku 2017, że dana działka - zgodnie z raportem - nie była użytkowana "przez co najmniej dwa sezony wegetacyjne" oznaczać ma automatycznie, że działka ta nie była użytkowana nie tylko w sezonie bieżącym (a więc 2017 i sezonie poprzednim (2016), ale także w okresie dawniejszym, konkretnie zaś w roku 2015;

• art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

2014 - 2020 poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego dostępnego

w sprawie materiału dowodowego, w tym także poddania go krytycznej ocenie - dot. treści raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego

w dniach [...].05.2017 r.;

• art. 80 KPA - poprzez nieuzasadnione zebranym w sprawie materiałem dowodowym przyjęcie w stosunku do całej powierzchni działki rolnej L/L1, że w roku 2015 nie była ona użytkowana rolniczo. W uzasadnieniu podniósł w odniesieniu do działki rolnej N, że brak jest możliwości technicznych, aby płatność ONW została przyznana do gruntów nie leżących na terenach ONW. Stwierdził, że różnica pomiędzy zadeklarowaną przez skarżącego powierzchnią tych gruntów, które faktycznie położone są na obszarze ONW (wynoszącą 84,40 ha ) a łączną powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej, ustalającej maksymalną zatwierdzoną powierzchnię dla poszczególnych działek rolnych PEG położonych na terenach ONW wyniosła 16,38 ha, co stanowi 24.08 % powierzchni stwierdzonej, wynoszącej 68.02 ha. Jego zdaniem, na skutek sprzecznego z interesem społecznym i słusznym interesem strony, zinterpretowania skutków prawnych oczywiście mylnego zgłoszenia także do płatności ONW działek położonych poza prawnym obszarem ONW organ wyliczył drastycznie wysoki procent tzw. przedeklarowania powierzchni zadeklarowanej przez stronę wobec powierzchni kwalifikującej się do płatności. Tymczasem zadeklarowanie w zintegrowanym wniosku także do płatności ONW tych działek, które w ogóle nie znajdują się na obszarach ONW wymienionych

w krajowym rozporządzeniu zakwalifikować należy jako błąd oczywisty w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Jest to bowiem błąd, który organ może i musi wykryć już na wstępnym etapie badania wniosku, stwierdzając, że poszczególne działki (w niniejszym przypadku działka rolna N, położona na szeregu działek ewidencyjnych, znajdujących się

w jednym tylko obrębie [...]) nie leżą w obrębach ewidencyjnych znajdujących się w wykazie terenów ONW zawartym w załączniku do rozporządzenia ONW. Stwierdził, że tolerowanie sytuacji w której w zależności od wyboru technicznej metody wypełnienia wniosku (drogą elektroniczna lub papierową) wnioskodawca liczyć się musi z zupełnie innymi prawnymi skutkami zawarcia we wniosku wewnętrznie sprzecznych informacji, oznacza rażące naruszenie reguły równego traktowania wszystkich wnioskodawców, a co za tym idzie fundamentalnej zasady praworządności.

Tak więc organ stwierdziwszy - co było obiektywnie nieuniknione - oczywisty błąd w postaci zadeklarowania do płatności ONW terenów leżących poza obszarem, którego dotyczą tego typu płatności, powinien był poinformować skarżącego o tym fakcie i umożliwić mu tym samym skorygowanie oczywiście błędnej deklaracji (co pod względem prawnym jest procedurą tożsamą z odrzuceniem przez program informatyczny organu próby błędnego wypełnienia wniosku w formie elektronicznej). Podniósł, że ustalenie, iż obręb ewidencyjny [...], wymieniony w treści wniosku przy zadeklarowanych przez stronę działkach ewidencyjnych, nie znajduje się w ustawowym wykazie terenów ONW, nie wymagało od organu pozyskania żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy; nie wymagało konfrontacji z żadnymi innymi dokumentami. Błąd został też stwierdzony w toku kontroli administracyjnej, czego wymaga organ.

Dodał, że organ rozstrzygając zaistniałą wątpliwość co do zakresu definicji błędu oczywistego określonej w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 na niekorzyść strony, naruszył także art. 7a § 1 Kpa w sposób mający oczywisty i bezpośredni wpływ na wynik postępowania. Odnosząc się do wykluczenia działek rolnych z uwagi ich domniemany brak użytkowania rolniczego w 2015 r. w szczególności działki rolnej N wskazał, że organ oparł się w tym zakresie wyłącznie na raporcie z kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego przeprowadzonej w maju 2017 r., a wiec dwa lata później niż okres, który organ zamierzał udokumentować.   W ocenie autora skargi, organ bezzasadnie wykluczył działkę rolną L o łącznej powierzchni 2,65 ha, naruszając przy tym normę z art. 80 KPA, nakazującą mu ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem strony skarżącej, stan działki rolnej L/L1 w dniach [...] maja 2017 r. uwidoczniony na wykonanych w toku kontroli zdjęciach bynajmniej nie uzasadnia tak daleko idących wniosków co do stanu tych samych powierzchni

w okresie wcześniejszym niż dwa ostatnie sezony wegetacyjne, tj. sezon w którym wykonano kontrolę (2017) i sezon poprzedni (2016), jak te, które wyprowadził organ. Organ nie podał bowiem żadnych konkretnych gatunków roślin jakie dostrzegł

na zdjęciach z roku 2017, a które miałyby jego zdaniem występować na omawianej działce już w roku 2015, którego sprawa dotyczy. Tym bardziej brak jest

w zaskarżonej decyzji wyjaśnień, które uzasadniałyby pogląd, że rośliny uwidocznione na zdjęciach z maja 2017 r., występować musiały ponad wszelka wątpliwość już w roku 2015. Przywołując zapisy Instrukcji Realizacji Kontroli Kwalifikowalności Powierzchni podniósł, że w stosunku do działki rolnej L/L1, organ nie przedstawił żadnych, wymaganych szczegółowych wyjaśnień, z których można by wnosić, czy jego zdaniem na działce znajdowały się wieloletnie chwasty lub też rośliny inwazyjne na całej powierzchni, co uprawniałoby organ do zastosowania kodu DR18. Zarzucił, że organ II instancji rozszerzył ocenę działki dokonaną w 2017 r., także do roku 2015 którego dotyczy niniejsza sprawa. Jednak użycie w raporcie słowa "co najmniej" nie dawało organowi legitymacji do dowolnego rozszerzania niekorzystnych dla strony ocen także do okresów, w stosunku do których nie było jednoznacznych dowodów na ich zasadność. Uznanie działki za nieużytkowaną w co najmniej dwóch sezonach już samo w sobie stanowi dowód, że inspektorzy, którzy oglądali działkę naocznie, formułujący tę ocenę nie mieli pewności co do tego, czy brak użytkowania można działce L/L1 przypisać również w okresie dawniejszym. W związku z powyższym uznał za problematyczne kwestionowanie przez organ twierdzeń skarżącego co do przeprowadzenia koszenia w roku 2015 oraz zgodnych z nimi zeznać świadka, wyłącznie w oparciu o fakt, że na zdjęciach zrobionych w maju 2017 uwidoczniona jest roślinność inwazyjna. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte okazały się zasadne. Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR odmawiającą skarżącemu przyznania płatności ONW strefa nizinna I na rok 2015 oraz nakładającą nań sankcję w wysokości 7.345,71 zł.

Zakreślając ramy prawne sprawy na wstępie należy wskazać, że tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów

z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364), zwanym rozporządzeniem ONW". Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (...) którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.),

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku,

w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności. W myśl art. 2 ust. 2 płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (...)

o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW. Z kolei z art. 2 ust. 3 rozporządzenia wynika, że płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego

w 2014 r. 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010r., Dz. U. Nr 39, poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem",

do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do ww. rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. Przepis art. 14 lit. d rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 227 z 31.7.2014), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 809/2014, wskazuje na niezbędne elementy wniosku o płatność, w szczególności na informacje w przedmiocie deklarowanych działek. Natomiast art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych,

o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną

i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. W myśl art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli

w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Stosownie do art. 19 ust. 2 cyt. rozporządzenia, jeśli różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legło ustalenie,

że powierzchnia stwierdzona i kwalifikująca się do wnioskowanej płatności jest

o ponad 50% niższa od powierzchni deklarowanej, co zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia UE nr 640/2014 skutkowało odmową przyznania jakiejkolwiek pomocy oraz nałożeniem sankcji w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Ustalona różnica wynikała przede wszystkim z: po pierwsze zadeklarowania przez skarżącego do płatności działki rolnej N (położona na działkach ew. nr [...] obręb [...]) znajdującej poza terenami określonymi w załączniku do rozporządzenia ONW, po wtóre zaś z uwagi na zadeklarowanie w przypadku innych działek powierzchni większej niż kwalifikująca się do płatności.

W przypadku działki rolnej N, skarżący nie kwestionował ustaleń co do powierzchni działek, lecz żądał stwierdzenia, iż zadeklarowanie działek leżących poza terenami ONW należy traktować jako oczywisty błąd w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, który mógł być przez niego skorygowany w każdym czasie. Jest to też błąd, który może i musi zostać wykryty – jego zdaniem - już na etapie wstępnym badania wniosku przez organ. Strony różniła zatem w przypadku oceny tej działki, czy błąd dotyczący zgłoszenia działek w ogóle niekwalifikujących się do płatności, mógł być uznany za oczywisty i skorygowany. Organy ARiMR ustaliły, że w przypadku tej działki powierzchna deklarowana wyniosła 47,77 ha, natomiast kwalifikująca się do płatności ONW 0,00 ha. Sąd te ustalenia organów w pełni podziela.

Przede wszystkim podkreślić należy, że organy prawidłowo przyjęły, iż niedopuszczalne jest przyznanie wnioskowanej płatności do działek nieznajdujących się na obszarach ONW. Warunek taki określony jest bowiem w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie z § 3 ust. 7 tego rozporządzenia wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329). Treść tego załącznika potwierdza, iż wśród obszarów ONW nie zawarto obrębu ewidencyjnego [...] na terenie którego położona jest działka rolna N.

Zasadnie też uznano, że różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym

a kwalifikującym się do przyznania płatności obejmuje również powierzchnię zadeklarowaną działek znajdujących się poza terenami ONW. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż tereny te nie kwalifikują się do płatności, a zostały zadeklarowane we wniosku do płatności. Tym samym deklaracja skarżącego o ich kwalifikowalności była wadliwa. Organy zasadnie przyjęły wreszcie, że takiej wady wniosku nie można zakwalifikować jako "oczywistego błędu" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia 809/2014, wbrew temu co twierdzi skarżący. Skład orzekający w zakresie wykładni ww. przepisu w pełni podziela pogląd wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z 24 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Go 55/18. Wskazano tamże, że zgodnie z tym przepisem wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, ze beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych

w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Choć przepis ten z uwagi

na jego względnie niedawne wejście w życie nie doczekał się, jak dotąd, ugruntowanej wykładni sądowej, był bowiem przedmiotem rozważań w stosunkowo nielicznych orzeczeniach, lecz z uwagi na jego podobieństwo z przepisem art. 21 nieobowiązującego już rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada

2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 316 str. 65), uzasadnione jest odwołanie się do wykładni pojęcia "oczywisty błąd" formułowanej w orzeczeń zapadłych na gruncie tego przepisu. Kierując się wskazówkami interpretacyjnymi wynikającymi z tych orzeczeń należy podkreślić, że podobnie jak w art. 21 rozporządzenia 1122/2009 również

w art. 4 rozporządzenia 809/2014 mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku" nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decydować musi łatwość jego wykrycia. Przyjąć należy, iż błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje,

że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie (por. wyr. NSA: z 15.10.2013 r., II GSK 942/12, z 27.03.2014 r. II GSK 71/13, z 28.03.2017 r. II GSK 1670/15 zob. też wyr. WSA z 14.12.2016 r. II SA/Lu 624/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych

- http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA"). W ocenie Sądu przepis zawiera pojemną formułę pozwalającą na kwalifikowanie jako "oczywiste błędy" również innych uchybień popełnionych przy wypełnianiu wniosku. Za oczywisty błąd - obok omyłek pisarskich - można uznać również niespójności, sprzeczności czy przeoczenia. Zasadniczym warunkiem jest to by błąd dało się ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów oraz by nie można było stronie przypisać złej wiary (zob. wyr. WSA w Bydgoszczy z 28.02.2017 r. II SA/Bd 1078/16, CBOSA). Popełniony przez skarżącego błąd polegający na zakwalifikowaniu działek położonych poza terenami ONW nie może być uznany za błąd oczywisty w świetle przytoczonych powyżej wskazówek interpretacyjnych. Nie dało się go bowiem wykryć na podstawie samego wniosku lecz mógł być ujawniony dopiero po jego merytorycznej kontroli. Nie był zatem widoczny "prima facie", a tylko taki jego charakter mógłby uzasadniać forsowaną przez Skarżącego kwalifikację uprawniającą do ewentualnej korekty wniosku. Sąd nie podziela również poglądu strony, że błąd

w łatwy sposób mógł zostać wykryty przez organ na etapie wstępnego badania wniosku. Obiektywnie bowiem nie można od organu oczekiwać, iż w ramach ogólnej kontroli formalnej wniosku będzie w stanie ocenić, czy deklarowane do płatności działki do płatności się w ogóle kwalifikują, w tym również analizować ich geograficznego położenia. Tego rodzaju weryfikacja wykracza poza ramy "ogólnej oceny danego przypadku" o której mowa w art. 4 rozporządzenia 809/2014. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zresztą wyczerpująco i ze wskazaniem na miarodajne i reprezentatywne przykłady wyjaśniono rozumienie pojęcia "oczywistego błędu" trafnie akcentując, iż kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego błędu wniosku jako błędu oczywistego jest - obok jego bezdyskusyjnego charakteru - również łatwość wykrycia niewymagająca wnikliwej weryfikacji merytorycznej wniosku. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący domagając się przyznania płatności do spornej działki, w kolumnie nr 6, sekcja VIII zadeklarował do płatności powierzchnię 47,77 ha. Ta wielkość była spójna z pozostałą częścią wniosku. Brak było zatem możliwości stwierdzenia na pierwszy rzut oka, że zadeklarowane tereny leżą poza terenami uprawnionymi do dopłat. Okoliczność ta została ujawniona dopiero

w trakcie kontroli administracyjnej po skonfrontowaniu z wykazem obszarów ONW. Nadmienić też należy, że doniosłość prawna złożonego wniosku o płatność ONW polega m.in. na tym, że we wniosku tym skarżący – za pośrednictwem osoby przez siebie upoważnionej - potwierdził prawdziwość podanych danych oraz oświadczył,

iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Chybiony jest również zarzut strony, że składający wniosek w formie papierowej są w gorszej sytuacji od tych, którzy składają wniosek

w formie elektronicznej. Zdaniem strony, w przypadku tej drugiej opcji, sam program uniemożliwia zadeklarowania działki leżącej poza obszarem uprawnionym. Skarżący nie dostrzega jednak – na co zwrócił natomiast uwagę organ odwoławczy – że przy elektronicznym składaniu wniosku w 2015 r. – system informatyczny nie wykrywał błędy w postaci zgłoszenia działek leżących poza obszarem ONW. To udogodnienie zostało wprowadzone w 2018 r. Brak zatem podstaw by twierdzić, że sytuacja wnioskodawców była zróżnicowana. Jeszcze raz należy bowiem zaakcentować, że to ubiegający się o płatność ponosi w głównej mierze odpowiedzialność za to,

co deklaruje. W przypadku szeregu pozostałych działek, organy stwierdziły,

że powierzchnia zadeklarowana do płatności została zawyżona w odniesieniu

do powierzchni stwierdzonej. Należy jednak w tym miejscu dokonać pewnego rozróżnienia. Organy twierdząc, że doszło do przedeklarowania powierzchni do płatności ONW w 2015 r., stwierdziły to w oparciu o różnoraki materiał dowodowy. Otóż w przypadku działek rolnych o nr A, B, F, FF, M, P, w odniesieniu do których poczyniona ustalenia Sąd podziela, maksymalny obszar kwalifikowany do płatności (PEG) został przyjęty – jak wynika z zaskarżonej decyzji - głównie w oparciu o dokumentację zgromadzoną

w trakcie kontroli administracyjnej (ortofotomapy). Z płatności w tych przypadkach wykluczono obszary zadrzewione i zakrzaczone znajdujące się na działkach, zobrazowane na dokumentacji graficznej. Jest bowiem bezsporne, że obszarów tych nie można uznać za tereny, na których prowadzona jest działalność rolnicza, a tym samym zakwalifikować do powierzchni PEG, o której mowa w art. 5 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 640/2014 r. Trafnie również w ocenie Sądu wykluczono z płatności działkę rolną R uznając za bezskuteczne jej wycofanie przez stronę z płatności ONW, co wiąże się również z nałożeniem kary administracyjnej na stronę. Słusznie przyjęto, że zadeklarowanie działki, którą zgłosił również inny producent rolny, nie można rozpatrywać w kategorii oczywistej pomyłki.

Kolejną grupę działek stanowią te, w przypadku których stwierdzono - przede wszystkim w oparciu o wyniki bezpośredniej kontroli w terenie - że część deklaracji strony stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym działki, co w ocenie organów skutkowało zmniejszeniem obszaru kwalifikującego się do płatności, lub też wykluczeniem całej działki z płatności. Owa kontrola na miejscu w zakresie pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności ONW została przeprowadzona w dniach [...] maja 2017 r. i obejmowała całe gospodarstwo skarżącego. W wyniku wniosku strony doszło do ponownej analizy raportu z kontroli kwalifikowalności powierzchni

w gospodarstwie, a wnioski z tej analizy zostały zawarte w piśmie organu

z [...].10.2017r. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, wyniki z kontroli w terenie były podstawą ustaleń w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności ONW przede wszystkim w odniesieniu do działek D, E, O a także działki rolnej L, położonej na działkach ewidencyjnych nr [...].

Oś sporu dotyczyła też ostatniej z działek tj. działki L/L1. Zdaniem organów, wyniki kontroli terenowej potwierdzają, że cała ww. działka rolna nie była użytkowana rolniczo również w 2015 r., co musiało skutkować zastosowaniem kodu DR 18.

Z kolei strona twierdzi, że stan działki L uwidoczniony na zdjęciach wykonanych w toku kontroli w 2017 r. jest niemiarodajny dla ustalenia stanu działki w 2015 r. Sąd stanowisko strony skarżącej podziela. Wpierw trzeba zwrócić uwagę,

że z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja 2017r. wynika,

że działka L jest nieużytkowana przez co najmniej dwa sezony wegetacyjne, brak wykonanych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Z ponownej analizy raportu zawartej w piśmie

z [...].10.2017 r. wynika z kolei, że dokumentacja fotograficzna wskazuje, że działka rolna L nie była przedmiotem zabiegów agrotechnicznych nie tylko w 2016 r. ale również co najmniej w roku wcześniejszym. Chwasty typu pokrzywa przytłumiły roślinność łąkową zaś większą część pokrywają uschnięte trzciny, na działce znajdują się też samosiejki drzew i krzewów. Sam skarżący kwestionując ustalenia organów podniósł, że organ w decyzji nie podał żadnych konkretnych gatunków roślin jakie dostrzegł na zdjęciach z 2017 r., a które miałyby występować już w roku 2015. Przedstawił również ekspertyzę botaniczną dotyczącą opisu działek m.in. działki L, z której wynika, że nie można wykluczyć tego, że łąki zostały wykoszone na przełomie maja i czerwca 2016 r. W świetle powyższego w ocenie Sądu, przyjęcie przez organ, że cała działka rolna nie była użytkowana w 2015 r. rolniczo, jest stwierdzeniem zbyt daleko idącym. Nie ulega wątpliwości, że już sam fakt, iż stan działki na 2015r. mają obrazować zdjęcia wykonane w maju 2017 r., jest dyskusyjne. I ile zgromadzony podczas kontroli materiał dowodowy jest z oczywistych względów miarodajny dla roku 2017r., to z pewnością nie może stanowić adekwatnego dowodu dla oceny stanu działki rolnej w 2015r., a więc okresu którego dotyczą płatności. Organ nie wyjaśnił przy tym, na jakiej podstawie uznał, że widoczne na zdjęciach chwasty są co najmniej dwuletnie oraz, że jest to teren na którym ewidentnie zaprzestano prowadzenia działalności rolniczej w roku 2015 r. i nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych w tymże roku, a w konsekwencji, że w 2015 r. nie prowadzono działalności rolniczej. Sam fakt występowania na działce w maju 2017 r. roślinności typu: samosiejki drzew, zaschnięte trzcinowiska, skupiska krzaków, na co powołuje się w decyzji organ odwoławczy, nie przemawia za przyjęta przez niego konkluzją. Odwołując się pomocniczo do wskazywanej przez stronę Instrukcji Realizacji Kontroli Kwalifikowalności Powierzchni (wersja z 2017r.), należy podkreślić, że kod DR18 powinien by stosowany tylko w sytuacjach niebudzących żadnych wątpliwości i bardzo dokładnie udokumentowanych. W ocenie Sądu, stan faktyczny w odniesieniu do działki L nie można uznać za niebudzący żadnych wątpliwości. Szczególnie w sytuacji, kiedy ani z protokołu kontroli ani z pisma z [...].10.2017 r., ani z decyzji nie wynika choćby, na jakiej podstawie organ uznał, że wymieniona przez niego roślinność znajdowała się na działce w 2015. Sąd nie podziela przy tym stwierdzenia, że sam fakt występowania w dniu kontroli dzikiej roślinności świadczy o tym, że w 2015 r. na całej działce L/L1 nie prowadzono działalności rolniczej. Organ nie podał przy tym choćby jaka była wielkość owych roślin w dniu kontroli. Ponadto sformułowania typu "co najmniej w roku wcześniejszym", czy też "przez co najmniej dwa sezony wegetacyjne", są ogólnikowymi stwierdzeniami i świadczą o tym, że organ nie miał pewności, od kiedy działka stanowi nieużytek.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 80 Kpa poprzez dokonanie oceny dowodu z naruszeniem ww. przepisu czyniąc ją w istocie dowolną. Wnioski wyprowadzone z dokumentacji na której organ się oparł, są bowiem zbyt daleko idące. Zdaniem Sądu, organ nie uzasadnił też w sposób przekonujący w wydanej decyzji, dlaczego uznał, że stan działki L/L1 widoczny na zdjęciach w maju 2017 r., pozwalał na przyjęcie kategorycznego wniosku o nieużytkowaniu tej działki rolniczo w całości w 2015 r., czym naruszył z kolei art. 107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2018r., poz. 1302) uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie wskazywanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organ będzie zobowiązany dokonać powtórnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w odniesieniu do działki L/L1, mając na uwadze okres płatności tj. 2015 rok, zgodnie z zasadą określoną w art. 80 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.206 p.p.s.a. albowiem skarga została uwzględniona jedynie w nieznacznej części.