Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 931/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 i 45
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 30 kwietnia 2008 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007, w którym T. J. wykazał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, koszty uzyskania tych przychodów, dochód oraz należny podatek dochodowy. Ponadto wykazał sumę należnych zaliczek za rok podatkowy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Naczelnik Urzędu Skarbowego nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie wykazanego w zeznaniu PIT-36L zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., jak również wykazanych w tym zeznaniu miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 25 lutego 2011 r. określił T. J. wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności za 2007 r. w łącznej kwocie 240,- zł na dzień złożenia zeznania podatkowego.

W uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że podatnik nie dokonał w terminie wpłat tytułem zaliczek należnych za poszczególne miesiące 2007 r. Nieuregulowane płatności stały się zatem zaległościami podatkowymi, które istniały do czasu rozliczenia ich w zeznaniu złożonym po zakończeniu roku podatkowego w dniu 30 kwietnia 2008 r.

T. J. - reprezentowany przez R. J. odwołał się od powyższej decyzji pismem z dnia 31 marca 2011 r. i wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Strona podniosła zarzuty:

- wystąpienia kwalifikowanej wady postępowania stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organ podatkowy przepisów art. 121 § 1 i § 2, art. 180 § 1, art. 188, art. 192, art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 ordynacji podatkowej),

- naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik spraw)', tj. art. 139 § 1 w związku z art. 125 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 165 § 1 i 2, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 190 § 1 i 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 ordynacji podatkowej,

- naruszenia przepisów art. 53 § 1 i 2, art. 53a § 1 ordynacji podatkowej oraz § 2 i § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) przez niewłaściwe ich zastosowanie.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wykazane przez podatnika zaliczki miesięczne nie zostały uiszczone.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wpłata w kwocie 108,00 zł dokonana została w dniu 20 kwietnia 2007 r., tj. przed rozpoczęciem z dniem 24 maja 2007 r. pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem nie mogła ona stanowić zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W ocenie organu odwoławczego wpłata ta stanowiła - stosownie do treści art. 72 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej - nadpłatę, która zgodnie z przepisami art. 76 § 1 ordynacji podatkowej zaliczona została na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego ze złożonego zeznania PIT-36L za 2007 r. - zgodnie z danymi wykazanymi w tym zeznaniu.

U podstaw wystąpienia kwestionowanych przez stronę odsetek za zwłokę leżało zatem wykazanie przez podatnika w zeznaniu PIT-36L zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, które nie zostały jednak uiszczone.

Nieuiszczona w terminie płatności zaliczka staje się zgodnie z zapisem art. 51 § 2 ordynacji podatkowej - zaległością podatkową.

W związku z tym, że obowiązek wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych dotyczy poszczególnych miesięcy, to każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległość ta istnieje do czasu jej rozliczenia w zeznaniu rocznym, składanym - zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 2 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. W tym samym terminie podatnicy są zobowiązani wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. W tym momencie miesięczne zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek ulegają konwersji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym. Od tego czasu organ podatkowy nie może już domagać się od podatnika zapłaty zaliczek na podatek, lecz samego podatku.

Sytuacja powyższa nie przekreśla jednak możliwości orzekania przez organ podatkowy o wysokości odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy. Stosownie bowiem do treści art. 53a ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku nie złożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wbrew podniesionym w odwołaniu zarzutom - prawidłowym było określenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności za rok 2007 na dzień złożenia zeznania podatkowego bez jednoczesnego określenia w sentencji tej decyzji wysokości zaliczek, od których naliczono odsetki.

Po zakończeniu roku podatkowego bezprzedmiotowe jest bowiem określenie przez organ podatkowy należnych zaliczek na podatek w wypadku nieprawidłowego ich deklarowania lub wpłacania, co nie zwalnia podatnika od obowiązku zapłaty odsetek od nie uiszczonych zaliczek. Odsetki za zwłokę przysługują wierzycielowi podatkowemu za okres od dnia następnego po upływie terminu płatności poszczególnych należnych zaliczek do dnia zapłaty tych zaliczek, gdy zapłata nastąpiła po terminie płatności ale w ciągu roku podatkowego, bądź do upływu terminu płatności zobowiązania za rok podatkowy, gdy należne zaliczki nie zostały wpłacone w ciągu roku podatkowego.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w niniejszej sprawie wysokość zaliczek – w tym przypadku zgodna z wykazaną przez podatnika w zeznaniu PIT-36L - została wskazana w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dla potrzeb wyliczenia odsetek od tych zaliczek.

Zgodnie z treścią art. 56 ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Stawka odsetek za zwłokę ulega obniżeniu lub podwyższeniu w stopniu odpowiadającym obniżeniu lub podwyższeniu podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, poczynając od dnia, w którym stopa ta uległa zmianie. Minister Finansów ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawką odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej Naczelnik Urzędu Skarbowego, biorąc pod uwagę określone przez Ministra Finansów stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, prawidłowo określił wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007r. w łącznej kwocie 240,- zł.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej prawidłowość wszczęcia postępowania nie budzi zastrzeżeń. Wątpliwości podatnika dotyczyły w istocie wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. obliczonego według art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. (i spowodowane były błędnym wskazaniem zakresu pełnomocnictwa, które należy przedłożyć w przypadku działania przez pełnomocnika), nie zaś wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności za 2007r.

Również zarzuty dotyczące niedopuszczalnego - zdaniem strony - sprostowania przez organ I instancji omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia 22 listopada 2010 r. dotyczą postępowania w innej sprawie, tj. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Tym samym za bezzasadny uznać należy wywiedziony z powyższych zarzutów wniosek strony, że w sprawie wystąpiła kwalifikowana wada postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania. Organ odwoławczy zauważa ponadto, że wskazany przepis art. 240 § 1 ordynacji podatkowej ma zastosowanie jedynie w sprawach zakończonych decyzją ostateczną.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 139 § 1 w związku z art. 125 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji działając na podstawie art. 140 §1 ordynacji podatkowej - poinformował stronę o fakcie niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności za 2007 r. podlegały naliczeniu do dnia złożenia zeznania podatkowego, tj. do dnia 30 kwietnia 2008 r. (odsetki te wyniosły łącznie 240,- zł). Zatem nawet ewentualna zwłoka w postępowaniu organu I instancji nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na fakt, że podatnik prowadzi kancelarię adwokacką, zaś reprezentujący go pełnomocnik jest od lat profesjonalnym doradcą podatkowym, to - w ocenie organu odwoławczego - powinni oni mieć świadomość, że nieuiszczenie zadeklarowanych przez Podatnika zaliczek na podatek dochodowy skutkuje koniecznością zapłacenia odsetek.

Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji, gdy prawidłowość miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych wykazanych przez podatnika w zeznaniu PIT-36L nie była kwestionowana, a organ I instancji wyliczył jedynie odsetki od tych zaliczek i określił ich wysokość w decyzji, to niezrozumiałe są podniesione w odwołaniu zarzuty, że organ I instancji nie wykorzystał istniejących możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało naruszenie przepisu art. 122 ordynacji podatkowej oraz, że dokonana przez organ dowolna ocena zgromadzonych dowodów naruszyła przepisy art. 191 ordynacji podatkowej, zaś wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy naruszyło przepisy art. 187 § 1 ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu decyzja organu I instancji, zawiera wymagane przepisami prawa elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. J. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2011 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 lutego 2011 r. i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzuty:

- wystąpienia podstawy stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych I i II instancji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej ze względu na rażące naruszenie przepisów art. 165 § 4 i art. 123 § 1 ordynacji podatkowej,

- naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 139 § 1 w związku z art. 125 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 165 § 1 i 2, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 190 § 1 i 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- naruszenia przepisów art. 53 § 1 i 2, art. 53a § 1 ordynacji podatkowej oraz § 2 i § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) przez niewłaściwe ich zastosowanie.

Zdaniem skarżącego decyzje organów podatkowych I i II instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 165 § 4 i art. 123 § 1 ordynacji podatkowej poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z pominięciem strony i w konsekwencji naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniach podatkowych. Powołując się na aktualne orzecznictwo sądowe skarżący podniósł, że postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego adresowane do skarżącego nie wywiera żadnych skutków, ponieważ odebrane zostało przez pełnomocnika.

Skarżący wskazał, że strona jest zobowiązana do wielokrotnego składania i opłacania pełnomocnictw w toku postępowań kontrolnych i podatkowych w sprawach podatkowych. Pełnomocnik może zgłosić swój udział w postępowaniu podatkowym poprzez złożenie pełnomocnictwa do akt dopiero po skutecznym doręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania bezpośrednio stronie. Przed doręczeniem tego postanowienia stronie nie istnieją akta sprawy, do których pełnomocnik mógłby złożyć pełnomocnictwo. Pełnomocnictwo ogólne ani pełnomocnictwo udzielone w trakcie kontroli podatkowej nie rozciąga się na postępowanie podatkowe stanowiące konsekwencję tej kontroli. Załączenie do akt kontroli podatkowej pełnomocnictwa ogólnego nie stanowi zgłoszenia się pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. Pełnomocnictwo powinno być złożone do akt konkretnego postępowania podatkowego. Pełnomocnictwo złożone w jednym postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na inne postępowania podatkowe dotyczące tego samego podatku.

Zdaniem skarżącego wszystkie czynności w postępowaniu podatkowym, w którym wydana została zaskarżona decyzja nie wywołują skutków prawnych. Dowody zgromadzone przed doręczeniem stronie postanowienia o wszczęciu postępowania nie mogły być bowiem wykorzystane jako podstawa ustaleń faktycznych.

Zdaniem skarżącego, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisów art. 139 § 1 ordynacji podatkowej, gdyż odwołanie nie zostało rozpatrzone w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania go przez organ odwoławczy. Natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana z naruszeniem przepisów art. 139 § 1 w związku z art. 125 § 1 ordynacji podatkowej, tj. z naruszeniem zasady szybkości postępowania.

Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie wykorzystały istniejących możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało naruszenie przepisu art. 122 ordynacji podatkowej. Organy dokonały dowolnej oceny zgromadzonych dowodów naruszając przepisy art. 191 ordynacji podatkowej. Wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy naruszało przepisy art. 187 § 1 ordynacji podatkowej. Błędy organów podatkowych powinny, w ocenie skarżącego, skutkować niezwłocznym wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.

Skarżący podniósł, że organy obu instancji błędnie ustaliły, że zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007r. nie zostały uiszczone w terminie w prawidłowej wysokości.

W ocenie skarżącego organy I i II instancji naruszyły przepisy z art. 53 § 1 i 2, art. 53a § 1 ordynacji podatkowej oraz § 2 i § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach. Błędne zastosowanie tych przepisów polegało na bezzasadnym określeniu odsetek za zwłokę w wysokości 240,0- zł podczas, gdy - w ocenie skarżącego - nie wystąpiły przesłanki do obciążenia podatnika odsetkami od rzekomo nieuregulowanych w terminie zaliczek. Organ I instancji nie wskazał w rozstrzygnięciu decyzji konkretnych zaliczek za poszczególne miesiące 2007r., od których naliczył odsetki i wysokości odsetek od poszczególnych zaliczek.

W ocenie skarżącego decyzje organów podatkowych I i II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 ordynacji podatkowej, poprzez sporządzenie nieprawidłowych uzasadnień. Uzasadnienia faktyczne decyzji nie zawierają wskazania faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienia prawne są niewystarczające, gdyż nie zawierają wykładni i wyjaśnienia treści przepisów prawa, w tym przepisów art. 53a § 1 i 2 ordynacji podatkowej. Organy nie przedstawiły sposobu wyliczenia odsetek od poszczególnych zaliczek w odniesieniu do treści przepisów prawnych, a wykładnia przepisów świadczy o braku uzasadnienia prawnego. Zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący i zgodny z art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 ordynacji podatkowej powoduje jej wadliwość w istotnym stopniu, przemawiającym za jej uchyleniem, gdyż pozbawia stronę pełnych informacji o przesłankach rozstrzygnięcia i utrudnia kontrolę sądową.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga T. J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępnie rozważań należy zauważyć, że zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji. Niedopuszczalne jest zatem przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nawet gdyby skarga okazała się zasadna.

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jej uchylenia.

Zgodnie z treścią art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd w składzie orzekającym stwierdza, ze kognicja Sądu w przedmiotowej sprawie ogranicza się tylko i wyłącznie do zbadania zgodności z prawem decyzji w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności za 2007 rok w łącznej kwocie 240 zł na dzień złożenia zeznania podatkowego.

Główny zarzut skargi koncentruje się wokół wystąpienia, zdaniem strony skarżącej, podstawy stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych I i II instancji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej ze względu na rażące naruszenie przepisów art. 165 § 4 i art. 123 § 1 ordynacji podatkowej poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi z pominięciem strony i w konsekwencji naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniach podatkowych.

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo skonstatował, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 października 2010 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia T. J. wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w 2007 r., zostało skierowane do strony i przesłane na wskazany adres.

Z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej to postanowienie bezsprzecznie wynika, że została ona doręczona w dniu 7 października 2010 r. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi.

Stosownie do treści art. 148 § 1 ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W myśl art. 149 ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

O statusie domownika decyduje jedna z dwóch przesłanek. Po pierwsze – osoba odbierająca korespondencję musi pozostawać w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa wobec adresata pisma - i ten warunek został spełniony w niniejszej sprawie. Po drugie - powinna ona przystąpić do wspólnoty domowej adresata. Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe (por. P Pietrasz: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006-system informacji prawnej LEX).

W niniejszej sprawie postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o wszczęciu postępowania podatkowego, nie zostało skierowane do pełnomocnika, tylko bezpośrednio do podatnika - T. J. Postanowienie doręczone zostało dorosłemu domownikowi - R. J. – ojcu T. J., który na dzień doręczenia wskazanej korespondencji nie był jeszcze pełnomocnikiem podatnika w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że udzielone przez T. J. doradcy podatkowemu R. J. – ojcu podatnika pełnomocnictwo w sprawie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z 2007 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 12 października 2010 r., czyli po skutecznym doręczeniu tego postanowienia. R. J. pismem z dnia 12 października 2010 r. przedłożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa udzielonego przez T. J., jak stwierdził jedynie z ostrożności w postępowaniu, w związku z doręczeniem postanowienia z dnia 4 października 2010 r. z pominięciem pełnomocnika, bezpośrednio na adres podatnika, natomiast w treści skargi podnosi zarzut doręczenia postanowienia pełnomocnikowi zamiast podatnikowi.

W sprawie niniejszej nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt, że dopiero po przedłożeniu do akt sprawy pełnomocnictwa udzielonego przez T. J. wszelkie pisma kierowane były do pełnomocnika podatnika – doradcy podatkowego R. J.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 165 § 4 i art. 123 § 1 ordynacji podatkowej, stanowiącego podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów art. 139 § 1 ordynacji podatkowej Sąd stwierdza, że odwołanie faktycznie nie zostało rozpatrzone w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania go przez organ odwoławczy. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 140 § 1 ordynacji podatkowej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z obowiązku tego organ wywiązał się, albowiem o niezałatwieniu sprawy w terminie wynikającym z art. 139 § 3 ordynacji podatkowej organ podatkowy powiadomił stronę pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. odebranym osobiście przez pełnomocnika w dniu 20 czerwca 2011 r. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2011r., z czego wywiązał się, wydając w dniu 30 czerwca 2011 r. decyzję.

W ocenie Sądu wbrew podniesionym w skardze zarzutom - prawidłowym było określenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 25 lutego 2011 r. wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek bez jednoczesnego określenia w sentencji tej decyzji wysokości zaliczek, od których naliczono odsetki. Prawidłowo organy uznały, że po zakończeniu roku podatkowego bezprzedmiotowe jest określenie przez organ podatkowy należnych zaliczek na podatek w wypadku nieprawidłowego ich deklarowania lub wpłacania, co nie zwalnia podatnika od obowiązku zapłaty odsetek od nieuiszczonych zaliczek. Odsetki za zwłokę przysługują wierzycielowi podatkowemu za okres od dnia następnego po upływie terminu płatności poszczególnych należnych zaliczek do dnia zapłaty tych zaliczek, gdy zapłata nastąpiła po terminie płatności, ale w ciągu roku podatkowego, bądź do upływu terminu płatności zobowiązania za rok podatkowy, gdy należne zaliczki nie zostały wpłacone w ciągu roku podatkowego.

Wyliczenie odsetek wraz z przytoczeniem regulujących te kwestie przepisów prawa zostało zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 30 czerwca 2011 r. Organ odwoławczy prawidłowo wyliczył wysokość należnych odsetek zgodnie z obwieszczeniami Ministra Finansów w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Sąd stwierdził ponadto, że zakres kognicji w niniejszej sprawie sprowadza się jedynie do zbadania prawidłowości wyliczenia odsetek od niezapłaconych zaliczek i określenia ich wysokość, dlatego podniesione w skardze zarzuty niewykorzystania istniejących możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało naruszenie przepisu art. 122 ordynacji podatkowej oraz, że dokonana przez organy dowolna ocena zgromadzonych dowodów naruszyła przepisy art. 191 ordynacji podatkowej, zaś wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy naruszyło przepisy art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, jako nie mające związku ze sprawą, nie zasługują na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze zarówno decyzja organu I jak i II instancji w ocenie Sądu zawierają wymagane przepisami prawa elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miało również miejsca wskazane przez skarżącego naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 165 § 1 i 2, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188, art. 190 § 1 i 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 ordynacji podatkowej, albowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów regulujących zasady ogólne postępowania podatkowego. Z treści art. 120 ordynacji podatkowej wynika, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Z treści przepisu art. 121 § 1 powołanej ustawy wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie organów podatkowych, natomiast art. 122 wskazuje, iż w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie naruszyły uprawnień strony wynikających z wymienionych przepisów ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty odwołania oceny. W swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Organ ten w uzasadnieniu swojej decyzji nie tylko przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i dokonał ich wykładni, ale również przytoczył adekwatne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.