Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 751/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Joanna Runge-Lissowska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1839/05 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] nr [...] z dnia 8 listopada 2002 r. w sprawie podwyższenia dodatku specjalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r., II SA/Wa 1839/05 uchylił zaskarżoną przez J. M. decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] nr [...] z dnia 8 listopada 2002 r. w sprawie podwyższenia dodatku specjalnego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] decyzją z dnia 8 listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 693 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 i § 5 ust. 1 pkt 2, § 11 pkt 4 i § 31 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy (Dz.U. nr 90, poz. 1005 ze zm.) podwyższył ppłk J. M. dodatek specjalny o 10 % uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego od dnia 1 listopada 2002 r. do dnia 31 stycznia 2003 r. Dodatek ten przyznano w związku z koniecznością podjęcia szeregu dodatkowych czynności wynikających z rozformowania Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] z dniem 31 grudnia 2002 r. Dyrektor Departamentu Infrastruktury decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] z 8 listopada 2002 r.. W uzasadnieniu wskazano, że przyznanie J. M. podwyższonego dodatku specjalnego na okres przypadający po rozformowaniu jednostki naruszało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. oraz nie wyjaśniało zakresu jego obowiązków po dni 1 stycznia 2003 r. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając w uzasadnieniu, iż brak jest podstaw do wypłaty żołnierzowi podwyższonego dodatku specjalnego po rozformowaniu jednostki z dniem 31 grudnia 2002 r. Czynności wykonywane przez stronę po tej dacie nie stanowiły czynności dodatkowych, gdyż należało do jego obowiązków jako głównego księgowego, który należał do działającej wtedy grupy likwidacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku stwierdził, że materialnoprawną podstawą decyzji, której nieważność stwierdzono był § 31 ust. 3 i 4 rozporządzania Ministra Obrony Narodowej z 20 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy. Z przepisu § 3 tego rozporządzenia wynika, że przysługujący żołnierzowi dodatek specjalny może być podwyższony w związku z powierzeniem mu nowych lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności albo obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki, za które żołnierzowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Zwiększenie dodatku nie może przekraczać 10% uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego przysługującego żołnierzowi, a przyznaje się je na czas określony. Sąd uznał, że brak podstaw do przyjęcia, rażącej wadliwości decyzji z 8 listopada 2002 r., przy czym zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie kwestionuje się przyznanego dodatku za listopad i grudzień 2002 r. Zgodnie z § 31 ust. 5 tego samego rozporządzenia zwiększenie dodatku nie przysługuje w razie ustania przesłanek, które uzasadniały jego przyznanie albo może być obniżone w razie niewywiązywania się żołnierza z nowych lub dodatkowych zadań i obowiązków.

W skardze kasacyjnej Minister Obrony Narodowej zaskarżył wyrok Sądu I instancji w zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną lub niewłaściwe zastosowanie przepisów § 31 ust. 3 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy polegające na przyjęciu, że przyznanie żołnierzowi zawodowemu podwyższonego dodatku specjalnego za zwiększone obowiązki służbowe w okresie po rozwiązaniu jednostki, w której pełnił on służbę nie stanowi rażącego naruszenia wskazanych przepisów rozporządzenia. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 6 marca 2002 r. rozformował z dniem 31 grudnia 2002 r. Rejonowy Zarząd Infrastruktury w [...]. W związku z tym mogły postać okoliczności obciążenia stanu osobowego tej instytucji nowymi obowiązkami związanymi z faktem likwidacji jednostki. Obowiązki te mogły jednak istnieć do czasu likwidacji jednostki. Dlatego Szef Rejonowego Zarządu mógł przyznać skarżącemu podwyższony dodatek specjalny tylko na czas nie dłuższy niż okres funkcjonowania jednostki. Po jej rozformowaniu skarżącemu pozostały do realizacji nieliczne dotychczasowe dodatkowe obowiązki, które w braku podstawowych były jedynymi, a wiec nie miały cech dodatkowych. Za te działania otrzymał w styczniu 2003 r. należne uposażenie, które było rekompensatą za jego funkcjonowanie w służbie w tym okresie. Podniesiono, że skarżący nie uczestniczył w pracy grupy likwidacyjnej Rejonowego Zarządu Infrastruktury. Uznano, że treść decyzji o przyznaniu podwyższonego dodatku specjalnego na okres po 31 grudnia 2002 r. stanowi zaprzeczenie stanu prawnego określonego w powołanym rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej. Naruszenie to ma szczególnie duży ciężar gatunkowy, gdyż przyznany podwyższony dodatek specjalny na okres po 31 grudnia 2002 r. będzie w sposób nieuzasadniony stanowił podstawę do przyznania skarżącemu świadczenia emerytalnego. Dlatego decyzja Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dlatego stwierdzenie jej nieważności było uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionej podstawy.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją umożliwiająca usunięcie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Charakter tych wad wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. powoduje, że dotknięta nimi decyzja jest nieważna od chwili jej wydania ex tunc. Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] z 8 listopada 2002 r. wydana została, czego nie zauważył Sąd I instancji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowym w ostatnich latach, po okresie pewnych rozbieżności, wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36, wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Żadnej z cech rażącego naruszenia prawa nie można przypisać decyzja Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Poznaniu z 8 listopada 2002 r. Wydana została ona na podstawie § 31 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy (Dz.U. nr 90, poz. 1005 ze zm.). Przysługujący w oparciu o te przepisy podwyższony dodatek specjalny przyznany został skarżącemu na 3 miesiące od 1 listopada 2002 r. do 31 stycznia 2003 r. Okoliczność, że jednostka, w której skarżący wykonywał dodatkowe zadania została rozformowana z dniem 31 grudnia 2002 r. sama przez się nie przesądzała, że skarżący, pełniąc obowiązki głównego księgowego, po wskazanej dacie mógł jeszcze wykonywać dodatkowe zadania związane z jej rozformowaniem. Okoliczność, iż jak twierdzi się w skardze kasacyjnej wykonywał on już tylko owe dodatkowe zadania, bez zadań dotychczasowych sama przez się nie może przesadzać o tym, iż decyzja z 8 listopada 2002 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wada nieważności musi istnieć bowiem w dacie wydawania decyzji, co do której istnieje prawdopodobieństwo, że dotknięta jest właśnie tą wadą.

Okoliczność, że podwyższony dodatek będzie stanowił podstawę wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia emerytalnego nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy ona podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.