Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1895/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Opłaty administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 86b
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Teza: 1. Ponoszenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest obowiązkiem zobiektywizowanym, wynikającym wyłącznie z samego faktu emisji zanieczyszczeń.

Nie ma znaczenia przy ich wymierzaniu ani kwestia "zawinienia" emisji zanieczyszczeń przez jednostkę organizacyjną, rodzaj jednostki organizacyjnej, czy nawet fakt ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej, jeżeli tylko prowadzi ona działalność, z którą wiąże się emisja zanieczyszczeń.

2. Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska są ustawowo wprowadzonym środkiem, mającym na celu wymuszenie zminimalizowania emisji zanieczyszczeń i tym samym ochronę środowiska.

TEZY

1. Ponoszenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest obowiązkiem zobiektywizowanym, wynikającym wyłącznie z samego faktu emisji zanieczyszczeń.

Nie ma znaczenia przy ich wymierzaniu ani kwestia "zawinienia" emisji zanieczyszczeń przez jednostkę organizacyjną, rodzaj jednostki organizacyjnej, czy nawet fakt ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej, jeżeli tylko prowadzi ona działalność, z którą wiąże się emisja zanieczyszczeń.

2. Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska są ustawowo wprowadzonym środkiem, mającym na celu wymuszenie zminimalizowania emisji zanieczyszczeń i tym samym ochronę środowiska.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "Wzgórze" w Z. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 sierpnia 1997 r. (...) w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 marca 1997 r. Wojewoda T. powołując się na art. 86, art. 86a, art. 86b i art. 86g ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian /Dz.U. nr 133 poz. 693 ze zm./ ustalił dla Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w Z. opłatę za emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego za rok 1996.

W złożonym odwołaniu obciążona opłatami jednostka organizacyjna wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji z uwagi na jej sytuację finansową.

Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa orzekając w dniu 27 sierpnia 1997 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podkreślając obligatoryjny charakter opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i brak podstaw do ich umorzenia z uwagi na trudną sytuację finansową podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.", poza prezentowaną wcześniej argumentacją podniosła, iż jej kotłownia została dopuszczona do eksploatacji a obciążenie opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest sprzeczne z zasadami, które winny obowiązywać w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka, podlega oddaleniu przez Sąd.

Zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jest natomiast kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżanych aktów i czynności organów administracji publicznej.

W świetle art. 86 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian. Zalicza się do nich także emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego.

Ponoszenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest obowiązkiem zobiektywizowanym, wynikającym wyłącznie z samego faktu emisji zanieczyszczeń /por. wyrok NSA z dnia 8 maja 1998 r. IV SA 1072/96 - nie publ./.

Nie ma znaczenia przy ich wymierzaniu ani kwestia "zawinienia" emisji zanieczyszczeń przez jednostkę organizacyjną, rodzaj jednostki organizacyjnej, czy nawet fakt ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej, jeżeli tylko prowadzi ona działalność, z którą wiąże się emisja zanieczyszczeń /por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1999 r. IV SA 2305/96 - nie publ./.

W świetle powyższych wywodów bez wpływu na konieczność obciążenia opłatami jest zatem także zgoda organu administracji publicznej na uruchomienie określonego urządzenia emitującego zanieczyszczenie. czy trudna sytuacja finansowa jednostki organizacyjnej, w której ono funkcjonuje.

Strona skarżąca nie kwestionuje ani faktu emisji zanieczyszczeń przez jej kotłownię ani też sposobu wyliczenia opłat w sprawie /w świetle art. 86b cytowanej już ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska/, czy prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji.

Jej zastrzeżenia sprowadzają się w istocie do kwestionowania co do zasady możliwości obciążenia opłatami z uwagi na sytuację w jakiej spółdzielnia się znajduje.

Przy dokonywaniu kontroli pod względem zgodności z prawem argumenty o charakterze słusznościowym nie mogą mieć jednak znaczenia.

Nie sposób też zauważyć, iż strona skarżąca odwołując się do brzmienia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ nie tylko przeocza związanie organów administracji publicznej przepisami prawa, ale też fakt szczególnej roli jaką Rzeczpospolita Polska przywiązuje do ochrony środowiska /art. 5 i art. 74 pkt 4 Konstytucji RP/. Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska są zaś właśnie ustawowo wprowadzonym środkiem, mającym na celu wymuszenie zminimalizowania emisji zanieczyszczeń i tym samym ochronę środowiska.

Z uwagi na to, że Sąd kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem według stanu istniejącego w chwili rozstrzygania organu administracji publicznej, potrzeby wyrokowania w sprawie nie wyeliminowało wyegzekwowanie już przedmiotowych opłat.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.