Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 304/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz /spr./ Protokolant: st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Kredyt Banku na postanowienie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekutora I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Kredyt Banku kwotę 340 zł /trzysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. //-/ M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. na podstawie art.54 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36 poz.161 ze zm.; dalej ustawy egzekucyjnej) nie uwzględnił skargi na czynności egzekutora złożonej przez Kredyt Bank Oddział w K.. W uzasadnieniu stwierdził, że wobec firmy "A" SA prowadzone jest postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług. Zawiadomieniem z dnia 30.07.[...] r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu sprzedaży ich towarów przez Kredyt Bank SA Oddział w K.. Obejmowało ono zaległość podatkową za maj [...] r. Pismem z dnia 2.08. [...] r. Bank złożył oświadczenie , że nie uznaje zajętej wierzytelności, bowiem przejął na własność towary na podstawie oświadczenia firmy "A" SA o dowolnym (prawdopodobnie dobrowolnym) wydaniu towarów stanowiących zabezpieczenie udzielonych przez Bank kredytów. Bank przekazał szereg kserokopii umów o udzieleniu kredytów firmie "A" SA, wniosków o wpis do rejestru zastawów oraz zastawów rejestrowych, a także oświadczeń firmy "A" SA. Zawiadomieniem z dnia 1.08. [...] r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu sprzedaży ich towarów przez Kredyt Bank SA Oddział w K.. Obejmowało ono zaległość podatkową za kwiecień [...] r. Z uwagi na bezskuteczność zajęcia rachunku bankowego z uwagi na brak środków poborca skarbowy dokonał zawiadomieniem z dnia 9.08. [...] r. zajęcia ruchomości należących do firmy "A" SA – kosmetyków i mebli sklepowych znajdujących się w magazynach. W złożonej dnia 10.08. [...] r. skardze na czynności egzekutora Kredyt Bank SA Oddział w K. poinformował, że umową z dnia [...].06.1999 r. udzielił firmie "A" SA kredytu na finansowanie wierzytelności franchisingowych. Zabezpieczeniem spłaty kredytu był m.in. zastaw rejestrowy na zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Po wypowiedzeniu umowy zgodnie z umowami zastawu i oświadczeniem Zarządu "A" SA o dobrowolnym wydaniu towarów Bank przejął na własność towary i wyposażenie. W tej sytuacji egzekutor zdaniem skarżącego bezprawnie dokonał zajęcia towarów i wyposażenia stanowiących własność Banku. Jednym ze środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wymienionych w art.67 ustawy egzekucyjnej jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych. Dokonując zajęcia wierzytelności na podstawie art.89 § 1 ustawy egzekucyjnej wezwano dłużnika zajętej wierzytelności do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia dotyczącego kwestii z art.90 § 1 ustawy egzekucyjnej. Z posiadanych dokumentów wynika niezbicie, że "A" SA wystawiła faktury sprzedaży na rzecz Kredyt Banku SA co zostało zaewidencjonowane w rejestrach sprzedaży. Wynika z powyższego, że Kredyt Bank SA był w posiadaniu wierzytelności, które winny być przekazane do organu egzekucyjnego. Innym środkiem jest egzekucja z ruchomości. Podniesiono, że postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił wyłączenia ruchomości wobec czego stwierdzono, że również w tej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zażalenie z dnia [...]r. na to postanowienie złożył Kredyt Bank SA. Podniesiono w nim , że Bank przejął na własność towary i wyposażenie stanowiące zabezpieczenie kredytu znajdujące się w magazynach, których zajęcia dokonał egzekutor skarbowy. Wskazano, że Bank złożył również oświadczenie o nieuznaniu zajętej wierzytelności z uwagi na przejęcie na własność towarów. Dokonano zajęcia przedmiotów, które zostały przewłaszczone na podstawie umów oraz na których został ustanowiony zastaw rejestrowy. Wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym podlega zaspokojeniu z przedmiotu tego zastawu z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych, należności alimentacyjnych, należnościami za pracę, rent, niezdolność do pracy, z tytułu ostatniej choroby dłużnika i zwykłego pogrzebu dłużnika.

Postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie [...] Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy na podstawie art.138 § 1 pkt.1 w zw. z art.144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wskazano, że Naczelnik zastosował trzy środki egzekucyjne. Uznano, że zajęcie ruchomości wobec braku uznania przez Bank zajętej wierzytelności jest celowe i w pełni uzasadnione z punktu widzenia efektywności egzekucji. Ewentualne dalsze działania podejmowane przez organ egzekucyjny w celu wyjaśnienia, czy brak uznania zajętej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Kredyt Bank SA, jest zasadny, nie są sprzeczne z prawem, a wobec tego skutecznego wyłączenia spod zajęcia ruchomości przez organ odwoławczy są niezbędne. Zajęcie wierzytelności może bowiem stanowić jedyny skuteczny środek do zaspokojenia zobowiązań podatkowych Spółki "A". Zauważono także, że w wyniku odrębnie prowadzonego postępowania, w związku z wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod zajęcia egzekucyjnego – po rozpatrzeniu zażalenia Kredyt Banku SA na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego – organ odwoławczy wyłączył ruchomości zajęte w magazynach uznając prawo Kredyt Banku SA do zajętych kosmetyków i wyposażenia sklepów.

Na skutek skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 18.09.2003 r. w sprawie I SA/Po 4418/01 uchylił postanowienie z dnia [...]r. Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy . Uzasadniając podniesiono, że organy obu instancji nie wyjaśniły istnienia wierzytelności pieniężnych egzekwowanego dłużnika - Spółki "A" w stosunku do Kredyt Banku SA. Dokonując zajęcia wierzytelności pieniężnych organ egzekucyjny uznał, że takie wierzytelności istnieją, co winno zostać należycie wyjaśnione w toku skargi na czynności egzekutora, gdyż ten środek zaskarżenia służy zabezpieczeniu prawnych interesów nie tylko zobowiązanego ale i osób trzecich. Za nietrafne uznano zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art.90 § 2 ustawy egzekucyjnej.

Postanowieniem z dnia [...]r. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie [...]Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy na podstawie art.138 § 1 pkt.1 w zw. z art.144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa) utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wskazano, że egzekutor dokonał zajęcia na podstawie art.89 ustawy egzekucyjnej wierzytelności w Kredyt Bank SA z tytułu sprzedaży towarów przez Spółkę "A" SA temu Bankowi w dniu 30.07. [...] r. o nr [...] do wyegzekwowania VAT za maj [...] r. i w dniu [...].2001 r. o nr [...] do wyegzekwowania VAT za kwiecień [...]r., na które Kredyt Bank SA udzielił nieprawidłowej odpowiedzi o braku środków na rachunku bankowym. Prócz tego dokonano zajęcia rachunku bankowego i zajęcia ruchomości – kosmetyków oraz mebli biurowych. W odrębnie prowadzonym postępowaniu wyłączono spod zajęcia ruchomości. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do uznania zażalenia za zasadne. Podkreślono, że Kredyt Bank SA egzekucja i środki przymusu zostały skierowane wyłącznie przeciwko firmie "A" SA, a nie przeciwko Bankowi, który pozostaje dłużnikiem zajętej wierzytelności , a nie zobowiązanym Skarbu Państwa. Wskazano , że na podstawie § 17 umowy z dnia 22.06.1999 r. o nieodnawialną linię kredytową do finansowania wierzytelności franchisingowych zabezpieczeniem roszczeń finansowych Banku z tytułu udzielonego kredytu jest m.in. zastaw rejestrowy na zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Konsekwencją tego było zawarcie 49 umów o ustanowienie zastawu rejestrowego na majątku znajdującym się w poszczególnych uruchamianych punktach sprzedaży pod marką firmy "A" SA. Zgodnie z § 9 umów zastawniczych zaspokojenie roszczeń z przedmiotu zastawu może nastąpić :

1. zgodnie z przepisami o sądowym postępowaniu egzekucyjnym,

2. poprzez sprzedaż przedmiotu zastawu w drodze przetargu publicznego przeprowadzonego przez notariusza lub komornika,

3. z dochodu jaki przynosi przedsiębiorstwo, a prawo wyboru sposobu zaspokojenia przysługuje Bankowi. Sprzedaż przedmiotu zastawu rejestrowego w trybie egzekucji sądowej prowadziłaby do odprowadzenia podatku od towarów i usług przez komornika sądowego dokonującego sprzedaży egzekucyjnej. Podobny skutek wywarłaby sprzedaż w drodze przetargu publicznego przez notariusza lub komornika. Nie powstałyby także zaległości w podatku od towarów i usług obciążające firmę "A" SA za poszczególne miesiące [...] r. w wyniku wystawienia faktur na rzecz Kredyt Banku SA. Zwrócono uwagę, że Kredyt Bank SA Oddział w K. nie zastosował się do sposobu zaspokojenia swoich roszczeń określonych w zawartych umowach zastawniczych. Przejęcie na własność przedmiotu zastawu i prowadzenie sprzedaży kosmetyków we własnym zakresie narusza zapisy umowne. Zastaw rejestrowy obejmował wartość towarów i wyposażenia w cenach netto. Zgodnie z protokołem przesłuchania Dyrektora Oddziału Kredyt Banku oraz oświadczeniem z dnia 27.09. [...] r. A.B. – Dyrektora Oddziału Kredyt Banku w K., z dniem przejęcia na własność przedmiotów zabezpieczonych zastawem, wierzytelność wynikająca z umowy kredytowej została umniejszona o wartość netto przejętych towarów handlowych. Zaliczenie kwot na pokrycie zobowiązań względem Banku w cenie netto nie doprowadziło do zwrotu przez Kredyt Bank SA wartości podatku od towarów i usług sprzedającej Spółce "A" w celu uregulowania tych należności w Pierwszym Urzędzie Skarbowym. W związku z tym powstała wierzytelność w kwocie sumy należności podatku od towarów i usług wynikająca z faktur wystawionych przez Spółkę "A" na rzecz Kredyt Banku. Wystawione przez Spółkę "A" faktury VAT zostały zaewidencjonowane przez Kredyt Bank SA w rejestrze zakupów za maj i czerwiec [...] r. , a podatek zaliczony został odliczony w deklaracjach za te miesiące. Kredyt Bank SA zaliczył zatem na poczet zaległości kredytowych wartość kosmetyków w kwocie netto, a faktycznie przejął towary w wartości brutto i pozostawił kwoty podatku od towarów i usług do własnej dyspozycji. Uznano wobec tego, że wierzytelność Banku wobec Spółki "A" istnieje i zasadnie została zajęta w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Nieprecyzyjne nazwanie wierzytelności "z tytułu sprzedaży towarów Spółka "A" SA przez Kredyt Bank" nie ma wpływu na zmianę skutków zastosowanego środka egzekucyjnego.

Pismem z dnia [...]r. Kredyt Bank SA złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Zarzucił im naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.89 § 1 i 2 pkt.1 ustawy egzekucyjnej i przepisów prawa proceduralnego, tj. art.90 § 2 w zw. z art.32 ustawy egzekucyjnej. Uzasadniając podniesiono, że w wyniku umów kredytowych i aneksów do nich , a także umowy przewłaszczenia z [...].2001 r. Bank przejął na własność przedmioty zastawu rejestrowego. Czynność przejęcia nastąpiła za zgodą i wiedzą obydwu stron poprzez złożone oświadczenia woli i podjęte działania. Od dnia [...]2001 r. dłużnik z umowy kredytowej Spółki "A" SA nie mógł w żaden sposób dysponować rzeczami, na których zabezpieczono kredyty, a w szczególności nie mógł ich sprzedawać. Nie mogła wobec tego powstać wierzytelność z tego tytułu. Nigdy nie mógł zostać zastosowany środek egzekucyjny w postaci egzekucji z wierzytelności pieniężnych, gdyż Spółka "A" SA nigdy nie był wierzycielem w stosunku do Kredyt Banku SA – był i jest nadal dłużnikiem. Faktura dokumentowała nie sprzedaż, lecz wydanie towarów w miejsce świadczenia pieniężnego (art.2 ust.3 pkt.3b ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 11 poz.50 ze zm.; dalej ustawy). Zgodnie z art.4 pkt.8) ustawy przez sprzedaż towarów rozumie się również wykonywanie czynności określonych w art.2. W przeważającej większości Spółka "A" nie wystawiała faktur na czynność wydania towarów w miejsce świadczenia pieniężnego. W takich przypadkach Kredyt Bank SA przejmował przedmioty zastawu i jednocześnie uznawał wierzytelność kredytową Spółki "A" ich wartością rynkową. Jedynie w niewielkiej ilości przypadków, w których Spółka "A" wystawiała faktury uznawano kredyt wartością brutto wynikającą z wystawionej faktury. Bank zaliczał na poczet zaległości kredytowych wartość brutto przejmowanych przedmiotów zastawu. Podano, że na tą okoliczność załączono kopie dokumentów księgowych, które nie zostały faktycznie dołączone do skargi. Za nieuzasadnione uznano stwierdzenia o "zajęciu wierzytelności pieniężnych z tytułu sprzedaży towarów przez Kredyt Bank". Kredyt Bank sprzedawał bowiem własne towary, a nie jako pełnomocnik Spółki "A" SA. Zauważono, że zgodnie z art.90 § 2 w zw. z art.30 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny jest zobowiązany do doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności również odpis tytułu wykonawczego. Obowiązek ten nigdy nie został zrealizowany. Ponadto adresatem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności jest Kredyt Bank SA Oddział w K., który jest jednostką organizacyjną Banku. Wszelkie oficjalne pisma sygnowane przez organy egzekucyjne winny być kierowane do Centrali Banku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że Kredyt Bank SA Oddział w K. nie zastosował się do sposobu zaspokojenia swoich roszczeń określonych w zawartych umowach zastawniczych. Wskazano, że nie zostały fizycznie dołączone do skargi dokumenty księgowe, że dłużnikowi zajętej wierzytelności nie doręcza się wraz z zajęciem odpisu tytułu wykonawczego. Wyjaśniono, że wierzytelności powstały w Oddziale Banku, a nabywcą wymienionym w fakturach był Kredyt Bank SA Oddział w K..

Do pisma z dnia [...]r. skarżący dołączył zestawienie faktur, kserokopie faktur i kserokopie not księgowych. Na jednej z takich not z [...]r. widniał zapis " przekazanie pod. z faktur wystawiony# przez Spółkę "A" – przejęto na aktywa ".

W kolejnych pismach strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się w niniejszej sprawie do ustalenia istnienia wierzytelności Spółki "A" SA wobec Kredyt Banku SA Oddział w K. wynikającej ze sprzedaży (przekazania, wydania towarów w zamian za wierzytelności ) objętej fakturami wystawionymi pomiędzy kwietniem , a czerwcem [...] r. w części obejmującej podatek od towarów i usług. Stosownie do przepisu art.89 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Natomiast zgodnie z art.89 § 2 ustawy egzekucyjnej zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Z przepisów tych wynika, że wierzytelność taka musi istnieć obiektywnie w dniu dokonania zajęcia, a zatem w rozpatrywanym przypadku w dniu [...].2001 r. (zajęcie nr [...]z tytułu podatku VAT za 2001/05 w kwocie [...]zł) i w dniu [...].2001 r. (zajęcie nr [...] z tytułu podatku VAT za 2001/04 w kwocie [...]zł). Z wyroku NSA z dnia 18.09.2003 r. w sprawie I SA/Po 4418/01 wynika, że zgłoszenie skargi na czynności egzekutora przez osobę trzecią, w rozpatrywanym przypadku domniemanego dłużnika zajętej wierzytelności, powoduje po stronie organu powinność należytego wyjaśnienia istnienia wierzytelności. W uzupełniającym postępowaniu organ podatkowy ustalił za pośrednictwem Urzędu Skarbowego W. , że Kredyt Bank SA dokonał zaewidencjonowania i odliczenia podatku naliczonego z 15 faktur wystawionych przez Spółkę "A" SA w okresie od 30.04. [...] r. do 1.06. [...] r. Do akt dołączono jedną fakturę VAT o nr [...]z 15.05. [...] r. W fakturze tej Spółka "A" SA jako termin zapłaty określiła dzień 15.05. [...]r. , a jako sposób zapłaty kompensatę. Ponadto dołączono do akt protokół przesłuchania w charakterze strony A.B. – Dyrektora Oddziału Kredyt Banku SA w K. z dnia 27.09. [...] r. Prócz tego dołączono do akt sporządzone przez tą osobę pismo z dnia 27.09. [...] r. Z protokołu przesłuchania wynika, że wartość przejętego towaru handlowego (kosmetyków) w cenie netto wyniosła [...]zł i dalej, że wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym uległa zaspokojeniu w wysokości wartości netto przejętego towaru tj. [...]zł przez zastawnika w dniu 12.03. [...] r. W piśmie z dnia 27.09. [...] r. A.B. podała, że faktyczne kwoty przejętego towaru w cenie netto wyniosły [...]zł, zadłużenie na dzień 12.03. [...] r. wynosiło [...]zł, a zadłużenie na dzień 27.09. [...] r. wyniosło [...]zł.

Skarżący Bank podnosił, że data faktycznego wydania towaru nie pokrywała się z datami wystawienia faktur oraz , że nie na wszystkie przejęte towary Spółka "A" SA wystawiała faktury. Wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego ze zgromadzonych dowodów wcale nie wynika, że na dzień 30.07. [...] r. i na dzień 1.08. [...] r. zadłużenie Spółki "A" SA skorygowane zostało wobec Kredyt Banku SA o kwotę wartości netto wynikających z faktur VAT. A.B. mówiła o wartości przejętego towaru w cenach netto, a nie o tym w jakiej cenie został on zaksięgowany przez Bank i w jakiej dacie. Faktyczne wydawanie towaru następowało pomiędzy 16.03. [...] r. a 16.05. [...] r. Faktury zaś były wystawiane pomiędzy 30.04. [...] r. a 1.06. [...] r. Mogła się zatem zdarzyć sytuacja , że zadłużenie Spółki "A" SA w Kredyt Banku SA było pomniejszane o cenę netto w dniu faktycznego przejęcia towaru, a podatek VAT został rozliczony i uwzględniony dopiero po wystawieniu niektórych lub nawet wszystkich faktur. Z pisma A.B. z dnia 27.09. [...] r. wynika , że zadłużenie Spółki "A" SA na dzień 27.09. [...] r. powinno wynosić po uwzględnieniu wartości netto [...]zł, a wynosiło faktycznie [...]zł. Różnica wynosi zatem [...] zł. Z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej nie wynika aby było to przedmiotem dociekań organu egzekucyjnego.

Również przedłożone na etapie postępowania sądowego dokumenty przez Kredyt Bank SA nie pozwalają na rozstrzygnięcie czy na dzień 30.07. [...] r. i na dzień 1.08. [...]r. istniała wierzytelność Spółki "A" SA wobec Kredyt Banku SA z tytułu podatku VAT od wystawionych faktur. Z przedłożonego przez Kredyt Bank SA dokumentu oznaczonego jako [...] (k.72 akt sądowych) "nota doksięgowana" z dnia 5.07. [...] r. nie wynika , czy dotyczy ona obniżenia zadłużenia z uwagi na podatek od towarów i usług naliczony w 15 fakturach wystawianych pomiędzy 30.04. [...] r. a 1.06. [...] r. Słusznie podniosły organy podatkowe, że ani w pierwotnych umowach, ani w przedłożonych aneksach przez Kredyt Bank SA nie przewidziano możliwości zaspokojenia zastawnika przez przejęcie przez niego na własność przedmiotu zastawu rejestrowego , o czym stanowi przepis art.22 ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149 poz.703 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że strony tej umowy w marcu [...] r. składając kolejne oświadczenia nie mogły tej kwestii uregulować inaczej. Nie dokonano w szczególności analizy oświadczenia Spółki "A" SA z dnia 12.03. [...]r. (k.16a akt administracyjnych) pod kątem przedmiotu zobowiązania , do którego zobowiązał się ten podmiot. W szczególności, czy wydanie przedmiotów miało następować w cenach netto , czy brutto. Nie ustalono także, czy faktycznie nastąpiło na dzień 30.07. [...] r. i na dzień 1.08. [...] r. obniżenie zobowiązań kredytowych Spółki "A" SA wobec Kredyt Banku SA o wartości netto , czy też wartości brutto 15 faktur z okresu od 30.04. [...] r. do 1.06. [...] r.

Z mocy art.18 ustawy egzekucyjnej jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa). Powoduje to, że w postępowaniu tym obowiązuje także reguła nakazująca organowi egzekucyjnemu w toku postępowania egzekucyjnego podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także zobowiązująca w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art.7 i art.77 § 1 Kpa). Oznacza to w ramach postępowania egzekucyjnego konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w oparciu o dowody do ustalenia stanu zgodnego z rzeczywistością. W tym aspekcie należy zgodzić się z poglądem , że przedmiotu rzeczywistej transakcji , budzącej przy tym poważne wątpliwości ( czy jest to sprzedaż lub przekazanie w cenach netto , czy brutto) nie można faktycznie ustalić bez przesłuchania stron takiej transakcji (por. analogicznie A.Hanusz w Zasada autonomii woli stron stosunków cywilnoprawnych w świetle prawa podatkowego , publ. Państwo i Prawo 1998/12/36). To zaś wymagałoby przesłuchania zarówno przedstawiciela Spółki "A" SA , jak i osoby uprawnionej skarżącego Banku w charakterze strony na okoliczności związane z oświadczeniem z dnia 12.03. [...] r., a w szczególności co oznacza określone w nim zobowiązanie do "dobrowolnego wydania przedmiotów". To z kolei powinno zostać połączone z zapisami na fakturach, na których znajdowały się adnotacje co formy zapłaty bez rozróżniania ceny netto i brutto : kompensata i opłacono, bądź w ogóle nie zawierano zapisu co do formy zapłaty. Zasada kompletności materiału dowodowego nakazuje ustalić przede wszystkim czy na dzień dokonania zajęcia w księgach rachunkowych Banku zadłużenie Spółki "A" SA zostało skorygowane o kwoty netto, czy brutto. Okoliczność ta bowiem nie wynika ani z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy egzekucyjne, ani z dokumentów przedłożonych przez skarżący Bank na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Dodatkowo należy wskazać na naruszenie przepisu art.86 Kpa dotyczącego przesłuchania strony. W przypadku, gdy stroną jest osoba prawna , w charakterze strony można przesłuchać wyłącznie członka władz statutowych upoważnionych do reprezentowania osoby prawnej. Z wpisu do rejestru nie wynika zaś by A.B. była członkiem władz statutowych Kredyt Banku SA. Także sporządzony protokół przesłuchania A.B. nie odpowiada wymogom Art.67 § 1 i § 2 Kpa. Z jego redakcji nie wynika, czy obejmuje on zeznania przesłuchiwanej, czy też stanowi jedynie relację z jej przesłuchania, a zatem jest adnotacją w rozumieniu art.72 Kpa. O ile w pierwszej części redakcja protokołu wskazywałaby na własne zeznania, o tyle w dalszej części nie można mieć wątpliwości, że doszło do odebrania i zapisania oświadczenia A.B. przez osobę przesłuchującą.

Za bezzasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art.90 § 2 w zw. z art.32 ustawy egzekucyjnej. Należy bowiem zauważyć, że ustawa egzekucyjna na określenie stron postępowania nie używa terminów wierzyciel egzekwujący i dłużnik egzekwowany, lecz odpowiednio uprawniony i zobowiązany. Dłużnik zajętej wierzytelności nie jest zatem zobowiązanym w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, któremu należy doręczyć odpis tytułu wykonawczego. Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty dotyczące konieczności kierowania wszelkich oficjalnych pism sygnowanych przez organy egzekucyjne do Centrali Banku. Oddział Banku w K. jest jego jednostką organizacyjną, z działaniem której związana jest przedmiotowa wierzytelność. Skuteczne zatem doręczenia mogą być dokonywane właśnie do siedziby Oddziału Kredyt Banku SA w K. z mocy art.45 Kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny powinien zgodnie z przepisami procedury administracyjnej ustalić fakt istnienia, bądź nieistnienia na dzień 30.07. [...] r. i na dzień 1.08. [...]r. wierzytelności obejmującej część ceny wynikającej z faktur obejmującą podatek VAT i w tym celu zbadać przede wszystkim księgi Banku i ewentualnie dalej przesłuchać w charakterze świadków lub strony odpowiednie osoby dokonujące transakcji przejęcia towarów od Spółki "A" SA. Należy także ustalić jaki charakter miały adnotacje na fakturach dotyczące formy zapłaty.

Z tych zatem powodów , wobec naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit.a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) , które obejmują wpis od skargi w wysokości 100,- zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...],- zł.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Ruszyński /-/ S.Zapalska