Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3373/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 § 1, art. 156 § 1, art. 158 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1 pkt 4 i  ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 16
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: § 3 ust. 2, § 22
journal: Dz.U. 1995 nr 8 poz 38
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji dotyczącej uprawnień budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz A. D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...], Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów i Budownictwa (dalej: Komisja Kwalifikacyjna) w oparciu o przepis art. 138 par. 1 pkt 1 oraz art. 158 par. 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2014r nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia [...] grudnia 2002 r. nr. [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996 r., Nr [...].

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] lutego 2014r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996r. znak. [...], o nadaniu Panu A.D. uprawnień budowlanych do projektowania w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i sieci gazowych bez ograniczeń.

We wniosku podniesiono, iż zdaniem wnoszącego decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 12 ust.2, art. 14 ust.1 pkt 4 oraz art. 14 ust.3 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 – dalej p.b.) a także § 22 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995r. Nr 8 poz. 38 – dalej rozporządzenie z dnia 30 grudnia 1994r.). Nadto we wniosku wskazano na naruszenie art. 7, 8, 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu w szczególności podniesiono, iż decyzja GINB z dnia [...] grudnia 2002r. nie wskazuje w sposób jednoznaczny, iż decyzja Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996r. rażąco narusza ściśle określony i jednoznaczny w swej treści przepis prawa.

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna po rozpoznaniu w/w wniosku decyzją z dnia [...] maja 2014r. odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r.

Skarżący pismem z dnia [...] maja 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem: art. 156 § 1 pkt 2 w zw. art.158 § 1 K.p.a., art. 8, 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., art. 12 ust. 2, art. 14 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo budowlane, § 22 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 8 poz. 38 )- dalej rozporządzenie z dnia 30 grudnia 1994r.), § 29 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 83, poz. 573- dalej rozporządzenie z dnia 28 kwietnia 2006r.).

Komisja Kwalifikacyjna po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] maja 2014r., i wskazała, że w prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowaniu Komisja Kwalifikacyjna ma obowiązek ustalić jedynie, czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Tylko w takim zakresie organ prowadzi postępowanie wyjaśniające. A zatem skoro w postępowaniu o nadanie uprawnień budowlanych Panu A.D. nie mógł mieć zastosowania § 22 rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r. - gdyż przepis ten miał zastosowanie tylko do wykształcenia uzyskanego przed datą wejścia w życie rozporządzenia na kierunkach, które przed tą datą uległy likwidacji lub przekształceniu, a ich program nauczania nie odbiegał od programu na kierunkach wprost wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia - to bezprzedmiotowe jest w takim razie badanie w postępowaniu nadzwyczajnym programu nauczania na kierunku mechanika i ustalania stanu faktycznego w tym zakresie.

Organ wskazał również, że organ nadzoru ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne w sprawie, a tym samym nie naruszył art. 8, 7, 77, 80 k.p.a. Wskazał, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie stosowała w sprawie art. 12 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, ani art. 14 ust. 1 pkt 3 tej ustawy i w związku z tym nie mogła ich naruszyć. Nadto podkreślono ze organ nadzoru, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stosował w sprawie także § 29 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a jedynie wskazywał na podobieństwo tego przepisu z § 22 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych, które - ze względu na to podobieństwo - można odnieść do niniejszej sprawy.

Wskazał także, że Komisja Kwalifikacyjna nie stosowała w sensie ścisłym art. 14 ust. 3 pkt 1 lit a ustawy - Prawo budowlane i § 22 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Przepisy te, a także przepis § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, stanowiły jedynie tzw. wzorce kontroli kasacyjnej. A zatem Komisja Kwalifikacyjna powołując się na te przepisy w żadnym zakresie ich nie naruszyła.

Organ podkreślił również, że nie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż zasada wyrażona w tym przepisie nie może stanowić podstawy do legalizacji działań niezgodnych z prawem, tak jak m.in. nadanie uprawnień budowlanych osobie nie posiadającej odpowiedniego wykształcenia.

Niezgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wydanie zaskarżonej decyzji z uchybieniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, polegającym na naruszeniu:

1/ art. 127 § 3 w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu rozpoznającego sprawę w I instancji, która wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a w konsekwencji art. 127 § 3 w zw. z art. 138 par. 1 pkt 2 pomimo, iż istniały podstawy prawne i faktyczne do uchylenia decyzji;

2/ art. 158 par. 1 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. poprzez:

-jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002r., wydana została bez rażącego naruszenia prawa, pomimo, iż została ona wydana w oparciu o nieczytelne i niejednoznaczne przepisy prawa, których interpretacja prawna budzi wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie prawa;

-uznanie, że decyzja Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie GINB z dnia [...] grudnia 2002r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody Krakowskiego, która została wydana bez rażącego naruszenia prawa, co w konsekwencji oznacza błędne uznanie przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Krakowskiego;

3/ art. 12 ust.2, art. 14 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust.3 pkt 1 lit.a) p.b. poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, ze skarżącemu nie mogą być udzielone na podstawie przywołanych przepisów uprawnienia budowlane;

4/ § 22 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 1995r. Nr 8, poz. 38), poprzez jego błędną interpretację i uznanie przez organ administracji, że w niniejszej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania;

5/ § 29 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 83, pos. 578) poprzez jego zastosowanie, pomimo iż przepis ten w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania;

6/ art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu administracji w sposób podważający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;

7/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia;

8/ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2014r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że spór w niniejszej sprawie między nim a organem sprowadza się do tego, czy skarżący który w 1983r. uzyskał tytuł magistra na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki w zakresie "Mechanika, specjalność: Systemy i urządzenia energetyczne" na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, posiada odpowiednie wykształcenie dla uzyskania wnioskowanych uprawnień dla danej specjalności budowlanej, które jest wymagane w rozumieniu art. 14 ust.3 pkt 1 lit. a) p.b., do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych, skoro zdaniem organu wykształcenie które posiada skarżący nie zostało ujęte w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r. , jako wykształcenie odpowiadające specjalności budowlanej, o której mowa w art. 14 ust.1 pkt 3 p.b.

Dla rozstrzygnięcia tego sporu zdaniem skarżącego kluczowe znaczenie ma dokonanie trafnej interpretacji i zastosowania § 22 rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r. Przepis ten bowiem stanowi wyjątek, zgodnie z którym wykształcenie uzyskane przed 15 lutego 1995r. tj. przed wejściem w życie w/w rozporządzenia, którego kierunek lub zawód techniczny był określony w sposób odbiegający od przyjętego w załączniku nr 1, podlegał indywidualnemu rozpoznaniu i zakwalifikowaniu przez Wojewodę jako wykształcenie odpowiednie/ pokrewne dla danej specjalności. Skarżący powołał się przy tym na pogląd zaprezentowany przez Zbigniewa Dzierżewicza i Joanne Smarż w pozycji: "Uprawnienia budowlane w latach 1928-2011 wynikające z prawa budowlanego i przepisów wykonawczych",(s. 187-188), gdzie wskazano, że jeżeli zachodzi niezgodność kierunku wykształcenia lub zawodu technicznego z przyjętym w rozporządzeniu, organ ocenia wykształcenie nie tylko według kierunku wykształcenia określonego w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia, ale także na podstawie analizy programu studiów. Oceny takiej dokonywano w przypadku uzyskania przez ubiegającego się wykształcenia na innym kierunku, bez względu czy zmianie uległa nazwa kierunku lub jego reorganizacja, czy też nie. Takie działanie organu jest bowiem zgodne z literalną wykładnią § 22 w/w rozporządzenia. Skarżący nie zgodził się przy tym z wykładnią w/w przepisu jakiej dokonał w skarżonym orzeczeniu organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt.Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień. W szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.

K.p.a. nie zawiera legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia, jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. w sprawie I OSK 996/06 (publ. LEX nr 354687) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i niedopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III SA 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996 r., w sprawie II SA 1531/94 z dnia 6 lutego 1995 r., w sprawie III SA 1705/93 z dnia 11 maja 1994 r., w sprawie V SA 86/92 z dnia 21 października 1992 r., w sprawie III SA 1425/96 z dnia 17 września 1997 r., w sprawie I OSK 1683/11 z 8 lutego 2013 r. i w sprawie II GSK 190/12 z 19 kwietnia 2013 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest również powszechnie przyjęty pogląd, że rażąco może zostać naruszony tylko taki przepis, którego treść nie budzi wątpliwości, a więc jest jasna i niedwuznaczna. Rażące naruszenie prawa nie dotyczy zatem sytuacji, kiedy przepis jest niejednoznaczny, wymaga stosowania wykładni prawa i są możliwe różne jego interpretacje. Nie można zatem uznać, że miało miejsce rażące naruszenie prawa w przypadku, gdy treść przepisu budzi wątpliwości prawne i istnieje różnica ocen co do jego wykładni a niekiedy nawet istnieją spory doktrynalno - orzecznicze. W sytuacji gdy stan prawny nie jest niewątpliwy i są możliwe różne interpretacje przepisu to nie można uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 16 stycznia 2013. w spr. II GSK 1975/11, z 8 lutego 2013 r. w spr. I OSK 1683/11, z 19 kwietnia 2013 r. w spr. II GSK 190/12, z 30 maja 2008 r. w spr. II OSK 404/08, z 6 lutego 1995 r. w pr. II SA 1642/94 i z 6 lutego 1995 r. w spr. II SA 1531/94.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe mimo, że nie ze wszystkimi zarzutami podniesionymi w skardze można się zgodzić.

Sąd zauważa, że niniejsza sprawa dot. stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996r., udzielającą Panu A.D. uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i sieci gazowych bez ograniczeń. A zatem, aby można było stwierdzić czy wskazana wyżej decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. jest obarczona wadą nieważności niezbędne było ustalenie czy przepisy, które zdaniem organu zostały w sposób rażący naruszone na skutek wydania decyzji z dnia [...] marca 1996r., faktycznie zostały w sposób rażący naruszone.

Wskazać zatem należy, iż zdaniem GINB rażąco został naruszony przepis art. 14 ust.3 pkt 1 lit. a) p.b., który w dniu wydania uprawnień budowlanych skarżącemu tj. [...] marca 1996r. miał brzmienie: uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, wymaga: do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności. Przy czym ust. 1 tego przepisu stanowił, że uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnościach:

1) architektonicznej,

2) konstrukcyjno-budowlanej,

3) technologii i organizacji budowy,

4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych,

5) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych,

6) innych, ustalonych stosownie do art. 16 ust. 2.

Zdaniem organu zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. nr OR/PN/SZR/ORZ/4311/551/98/02, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, rażące naruszenie prawa polegało na nadaniu uprawnień budowlanych osobie, która nie posiadała wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności budowlanej. Skarżący bowiem, jak wynika ze skarżonej decyzji, odbył studia magisterskie na wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w zakresie mechaniki, specjalność: systemy i urządzenia energetyczne i legitymuje się wykształceniem: magister inż. mechanik.

Zdaniem Sądu, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia czy stanowisko organu jest prawidłowe, jest ustalenie zakresu znaczeniowego pojęcia "wyższe wykształcenie". W tym zakresie ustawodawca zdefiniowanie tego terminu pozostawił Ministrowi Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, który w art. 16 p.b. otrzymał delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia: rodzajów i zakresu przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposobu stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczania zakresu uprawnień budowlanych, wykazu kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykazu specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposobu przeprowadzania i zakresu egzaminu, zasad odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasad wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej.

W dacie wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda skarżący obowiązywało wskazywane wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie , regulujące ww. kwestie. Zgodnie z § 3 ust.2 w/w rozporządzenia wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z tym załącznikiem mechanika nie jest ujęta jako kierunek odpowiedni lub pokrewny. A zatem, gdyby przyjąć jedynie to kryterium, to niewątpliwie należałoby uznać, że decyzja z dnia [...] marca 1996r. Wojewody Krakowskiego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym zasadnie decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. GINB dokonał stwierdzenia jej nieważności. Powyższe wskazywałoby również, że skarżona decyzja, którą utrzymano w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r. jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Jednakże, przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy organ winien był również rozważyć czy w sprawie nie będzie miał zastosowania § 22 rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r. na co słusznie wskazywał już NSA w wyżej wskazanym wyroku z dnia 9 maja 2001r. sygn. IV SA/Wa 416/99. Przepis ten bowiem stanowił, że wykształcenie uzyskane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, którego kierunek lub zawód techniczny był określany w sposób odbiegający od przyjętego w rozporządzeniu, podlega indywidualnemu rozpatrzeniu i zakwalifikowaniu przez właściwą okręgową komisję kwalifikacyjną, jako wykształcenie odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności. Tak wiec przepis ten zakładał indywidualne badanie i rozpatrzenie przez właściwą okręgową komisję kwalifikacyjną wykształcenia uzyskanego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, którego kierunek lub zawód był określony w sposób odbiegający od przyjętego w rozporządzeniu.

Zdaniem organu przepis ten jednak nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem skarżący mimo, że uzyskał wykształcenie przed wejściem w życie w/w rozporządzenia, to kierunek jego studiów –"mechanika"- tak przed wejściem w życie tego rozporządzenia, jak i w okresie jego obowiązywania oraz obecnie, określony był w ten sam sposób. Okoliczność ta, zdaniem organu, przesądza o niespełnieniu podstawowego warunku umożliwiającego indywidualne rozpatrzenie i zakwalifikowanie jego wykształcenia. Zdaniem organu przepis ten znajdzie zastosowanie jedynie wtedy, gdy wykształcenie nie figuruje w aktualnym wykazie kierunków wykształcenia lub zawodów technicznych, z uwagi np. na zmianę nazwy kierunku względnie zawodu, co oznacza ze wszystkie kierunki wykształcenia lub zawody techniczne, których określenie nie uległo zmianie po dacie wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r., winny być kwalifikowane zgodnie z przepisami tego aktu, w szczególności zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik nr 1 do wzmiankowanego rozporządzenia.

Zauważyć zatem wypada, iż organ dokonał interpretacji wskazanego przepisu co oznacza, że przepis ten nie jest jednoznaczny i nie wynika z niego wprost, że ma on zastosowanie tylko do tych kierunków, których określenie, nazwa uległy zmianie.

Podnieść w tym miejscu wypada, że strona prezentuje zgoła inną interpretację tego przepisu. Mianowicie zdaniem strony, jeśli zachodzi niezgodność kierunku wykształcenia lub zawodu technicznego z przyjętym w rozporządzeniu, organ winien oceniać go nie tylko według kierunku wykształcenia określonego w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia, ale także na podstawie analizy programów studiów. Tak działo się w przypadku uzyskania przez ubiegającego się o uprawnienia wykształcenia na innym kierunku, bez względu czy zmianie uległa nazwa kierunku lub jego reorganizacja, czy też nie, co jest zgodne z literalną wykładnią tego przepisu. Taką też wykładnię wskazanego przepisu niewątpliwie musiał przyjąć również Wojewoda Krakowski, skoro zgodnie z tym przepisem dokonał badania i w rezultacie dopuścił skarżącego do egzaminu, uznając jego wykształcenie za odpowiednie. Powyższe potwierdza zapis zawarty w decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r., w której wskazano: " Jakkolwiek w podstawie prawnej inkryminowanej decyzji z dnia [...] marca 1996r. Nr [...] Wojewoda Krakowski nie wskazał wprost na przepis § 22 w/w rozporządzenia (...) jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, to jednak wzmianka na ten temat znajduje się w protokole postępowania kwalifikacyjnego komisji z dnia [...] listopada 1995r."

Sąd ponownie wskazuje, w tym miejscu, iż rażąco może zostać naruszony tylko taki przepis, którego treść nie budzi wątpliwości a więc jest jasna i niedwuznaczna. Innymi słowy nie można mówić o rażącym naruszeniu przepisu, jeżeli jest on niejednoznaczny, wymaga stosowania wykładni prawa i są możliwe różne jego interpretacje.

W niniejszej sprawie natomiast, jak wynika z powyższego, treść wskazanego wyżej § 22 rozporządzenia budziła wątpliwości i wymagała wykładni, co oznacza, że przepis ten nie mógł być w sposób rażący naruszony, a co za tym idzie, również art. 14 ust.3 pkt 1 lit.a) nie mógł zostać w sposób rażący naruszony. Naruszenie tego ostatniego przepisu organ wywodzi z braku możliwości zastosowania w sprawie § 22 rozporządzenia, który podlegał wykładni organu oraz brzmienia załącznika nr 1 do tego rozporządzenia.

Zatem, skoro wskazany wyżej przepis § 22 rozporządzenia budził wątpliwość w szczególności co do tego w jakich sytuacjach winien on mieć zastosowanie, to nie można - zdaniem Sądu - przesądzić w sposób jednoznaczny, że nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie. Skoro nie można powyższego przesądzić, to nie doszło do naruszenia w sposób rażący przepisów Prawa budowlanego, co prowadzi do wniosku, że decyzja GINB z dnia [...] grudnia 2002r., którą stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] marca 1996r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 3 pkt 1 lit.a) p.b.

Sąd w tym miejscu podkreśla, że postępowanie nieważnościowe musi wykazać, że decyzja kwestionowana przez organ nadzoru w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a jej dalsze obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Tymczasem decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. w żaden sposób nie wykazuje, że decyzja z [...] marca 1996r. narusza konkretny przepis prawa, a jej dalsze obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie, szczególnie, gdy się weźmie pod uwagę również okoliczność, że skarżący po dopuszczeniu go przez Komisję Kwalifikacyjną zdał egzamin z wynikiem pozytywnym a zatem niewątpliwie potwierdził, że posiada stosowną wiedzę by uzyskać uprawnienia we wskazanym zakresie.

Sąd w tym miejscu wskazuje, iż rację ma strona skarżąca wskazując, iż organ w żaden sposób nie ustosunkował się i nie przeanalizował podnoszonej w decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2002r. kwestii naruszenia w sposób rażący art. 14 ust.1 pkt 4 p.b. przez decyzję Wojewody Krakowskiego z dnia [...] marca 1996r. Dodać również wypada, iż skarżący słusznie w tym zakresie powołuje się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2002r. sygn. OPS 4/2002 (ONSA 2003/2/39, Prok.i Pr.-wkł. 2002/11/47, Wokanda 2003/4/29). Kwestia to winna podlegać wyjaśnieniu i ustosunkowaniu się przez organ skoro stanowiła podstawę wniesionego wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2002r. mimo, iż w zarzutach błędnie skarżący wskazał pkt 3 w/w artykułu 14 ust.1 p.b. Z uzasadnienia wniosku jednoznacznie wynika jednak, że wnioskodawcy chodzi o pkt 4 tego przepisu (podobny błąd został również powielony w skardze do WSA). Nadmienić w tym miejscu wypada, że wskazany błąd prawdopodobnie powstał na skutek powielenia błędu, co do wskazanego punktu zawartego w podsumowaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2002r., gdzie wskazany został błędnie pkt 3.

Brak odniesienia się w decyzji do wskazanego zarzutu narusza zatem zapis art. 7, 8 oraz 107 § 3 k.p.a. wskazując na nierozpoznanie wniosku w pełnym zakresie.

W pozostałym zakresie Sąd uznał, iż zarzuty skargi są niezasadne, w szczególności niezasadny jest zarzut dot. zastosowania przez organ w sprawie § 29 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. Nr 83, pos. 578). Przepis ten bowiem nie był stosowany w sprawie przez organy. Przywołanie w skarżonej decyzji wskazanego przepisu było jedynie w kontekście podobieństwa, jakie zdaniem organu występuje między tym przepisem a § 22 rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1994r., które miało zastosowanie do niniejszej sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów weźmie pod uwagę wskazania i wykładnię przepisów prawa materialnego wynikające z powyższych rozważań.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.

O kosztach Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w pkt III sentencji wyroku.