Postanowienie NSA, sygn. akt FW 14/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 29 § 1, art. 34 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Teza: Organ egzekucyjny nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela.

TEZY

Organ egzekucyjny nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Dyrektorem Izby Skarbowej w K., a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w przedmiocie rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie wierzyciela dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia 12 sierpnia 2003 r. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 22 par. 3 pkt 2 Kpa oraz art. 15 par. 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o rozstrzygnięcie sporu z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. o właściwość do rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie wierzyciela, stanowiące ocenę zarzutów dokonaną w trybie art. 34 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Urząd Miejski w W. organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku dłużnika Lucyny M.-M. - celem realizacji obowiązku określonego w tytule jako podatku od środków transportu.

Po zastosowaniu środka egzekucyjnego, zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji kwestionując istnienie i zasadność obowiązku poddanego egzekucji, na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968/.

Zgodnie z dyspozycją art. 34 par. 1 i par. 4 tej ustawy, rozpatrzenie zarzutów może nastąpić jedynie po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o przekazanie wymagalnego stanowiska oraz informacji o jego ostateczności. W dniu 18.08.2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał postanowienie wierzyciela z dnia 12.08.2003 r. podtrzymujące zasadność domagania się uregulowania obowiązku oraz przedstawiające zasadność domagania się uregulowania obowiązku oraz przedstawiające uzasadnienie faktyczne i prawne oraz powołujące się na decyzję ustalającą wysokość należności poddanej windykacji.

W pouczeniu o zaskarżalności postanowienia wskazano jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na to postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wierzyciel przekazał wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium odwoławcze, uznając swoją niewłaściwość w sprawie, przekazało zażalenie do Dyrektora tut. Izby Skarbowej wskazując, iż jest to właściwy organ odwoławczy.

Składając wniosek o rozpatrzenie sporu o właściwość Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił następujący pogląd:

Dyrektor Izby Skarbowej uprawniony jest do podejmowania działań określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106 poz. 489 ze zm./.

Art. 5 ust. 7 cyt. wyżej aktu prawnego oprócz kompetencji wyraźnie sprecyzowanych, a nie odnoszących się do omawianej sytuacji przewiduje miedzy innymi:

- pkt 2: rozstrzyganie w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do urzędów skarbowych oraz

- pkt 4: wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach.

Powyższy zakres działania wyklucza właściwość rzeczową do orzekania odwoławczego w niniejszej sprawie bowiem:

wyrażanie stanowiska w formie postanowienia oceniającego zarzuty należy do wierzycieli, a w kompetencji urzędów skarbowych będzie pozostawało jedynie w sytuacji poddania egzekucji należności, dla której urząd skarbowy jest wierzycielem. Przykładem określenia "innych zadań" jest art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w par. 2 wprowadza dla organów egzekucyjnych nie mających organu wyższego stopnia nadzór dyrektora właściwej miejscowo Izby Skarbowej. Podkreślenia wymaga fakt, iż nadzór odnosi się jedynie do organów egzekucyjnych.

Urząd Miejski w W. nie jest organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie, jest wierzycielem, zatem niezależnie od tego czy posiada organ odwoławczy czy też nie Dyrektor Izby Skarbowej nie może być organem odwoławczym, oceniającym prawidłowość ustalenia obowiązku wynikającego z zakresu działania wierzyciela.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje dwa rozstrzygnięcia mające formę postanowienia:

- w sprawie zgłoszonych na podstawie art. 33 zarzutów, które wydaje organ egzekucyjny /par. 4/

- w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów /par. 1/

Na obydwa te postanowienia służy zażalenie /odpowiednio - par. 5 i par. 2 cyt. artykułu/.

Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Organ egzekucyjny do czasu otrzymania tego postanowienia nie podejmuje żądnych rozstrzygnięć poza ewentualnym zawieszeniem postępowania w sytuacji opisanej w par. 3 art. 34.

Wbrew poglądowi wyrażonemu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze organ egzekucyjny nie jest - i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela. Zajmowanie stanowiska w sprawie istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji przez organ egzekucyjny, jako drugą instancję /a taki zarzut zgłosiła zobowiązana/ nie dałoby się pogodzić z zakazem wynikającym z art. 29 par. 1 ustawy egzekucyjnej. W myśl tego przepisu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów /art. 34 par. 1 i par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 Kpa.

Pkt 2 tego przepisu przesądza o właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., będącego takim organem dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.

Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowić jak w sentencji.