Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1103/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1990-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 627  Cudzoziemcy, repatrianci, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 1992 nr 7 poz. 30
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach.
article: par. 14
journal: Dz.U. 1963 nr 43 poz. 242
law: Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Spraw Zagranicznych z dnia 1 października 1963 r. o szczegółowych zasadach i trybie postępowania w sprawach cudzoziemców oraz o wzorach dokumentów dla cudzoziemców.
Teza: Sprawy o zezwolenie na pobyt stały przekazane zostały organom administracji do jurysdykcji opartej na uznaniu administracyjnym, w ramach którego podlega ocenie m.in. możliwość zaspokojenia przez cudzoziemca potrzeb w zakresie utrzymania i mieszkania.

TEZY

Sprawy o zezwolenie na pobyt stały przekazane zostały organom administracji do jurysdykcji opartej na uznaniu administracyjnym, w ramach którego podlega ocenie m.in. możliwość zaspokojenia przez cudzoziemca potrzeb w zakresie utrzymania i mieszkania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi Władysława A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 marca 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania karty stałego pobytu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 stycznia 1998 r. (...) Wojewoda K. odmówił uwzględnienia wniosku z dnia 7 lutego 1997. r. Władysława A., obywatela Ukrainy, o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania wnioskodawcy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 30 marca 1998 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Wojewody K. z dnia 30 stycznia 1998 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca, urodzony w dniu 3 maja 1972 r. w K., przebywa w Polsce od 1989 r., podczas pobytu w Polsce ukończył wyższe studia na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a obecnie od października 1996 r. odbywa studia doktoranckie na tej uczelni.

Pochlebne opinie o wnioskodawcy, podkreślające jego pracowitość, zdyscyplinowanie, dobrą znajomość języka polskiego i poczucie wspólnoty z polskim środowiskiem kulturowym, wystawili Prof. Hieronim K. i Dr Andrzej Sz., pracownicy naukowi Uniwersytetu Jagiellońskiego, wykładowcy socjologii, którą ukończył wnioskodawca.

Ze względu na polską narodowość matki i jej rodziców wnioskodawca uważa się za Polaka, od 1988 r. jest członkiem Związku Polaków Ukrainy i jego starania o kartę stałego pobytu w Polsce popiera Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" Oddział w K.

Przytoczone okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, nie przesądzają jednak o prawie do uzyskania przez wnioskodawcę zezwolenia na pobyt stały w Polsce.

Nie zostały bowiem wskazane odpowiednie środki w rozmiarze zapewniającym wnioskodawcy mieszkanie.

Mieszkanka K., Eugenia S., zapraszająca wnioskodawcę na pobyt stały w K., który wskazany został we wniosku jako miejsce zamierzonego osiedlenia się przez cudzoziemca, zmarła jesienią 1997 r.

Wnioskodawca uzyskał następnie ofertę pomocy ze strony znajomego z uczelni portiera - palacza Tadeusza K, który zaproponował wnioskodawcy zakwaterowanie w swoim mieszkaniu w miejscowości B.-K., w Województwie K., ale tylko czasowo, bez zameldowania na pobyt stały.

W 1995 r. wnioskodawca otrzymał zaproszenie na pobyt stały od księdza Ryszarda K., proboszcza parafii Św. Jadwigi w Ł.-M., w Województwie Cz., który według ustaleń organu odwoławczego jest jednak właścicielem mieszkania w G a nie w K.

Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca ubiega się o kartę stałego pobytu w Polsce wyłącznie ze względu na fakt studiowania w K.

Nie zostały również wskazane środki zapewniające utrzymanie wnioskodawcy. Wymagania tego nie spełnia deklarowana przez wnioskodawcę chęć sprzedaży mieszkania w K., gdyż jest to tylko zamiar i nie oznacza posiadania przez niego odpowiednich środków finansowych.

Aktualnie źródłem jego utrzymania jest stypendium przyznane wnioskodawcy przez uczelnię.

Wnioskodawca już wcześniej występował dwukrotnie z wnioskiem o kartę stałego pobytu do Wojewody Cz., który decyzjami z 1994 r. i 1996 r. odmówił zezwolenia na pobyt stały w Polsce ze względu na brak materialnego zabezpieczenia zaspokojenia potrzeb wnioskodawcy w zakresie utrzymania i mieszkania.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w okresie od 2 lipca do 6 listopada 1996 r. wnioskodawca przebywał w Polsce bez ważnej wizy pobytowej i nie dopełnił obowiązku meldunkowego, za co ukarany został przez Kolegium do Spraw Wykroczeń grzywną w wysokości 300 zł.

W skardze z dnia 3 maja 1998 r. wnioskodawca wniósł o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 marca 1998 r., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niedokładne ustalenie stanu faktycznego, a także uchybienia w ocenia zawartego w aktach sprawy materiału oraz naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ratyfikowanych przez Polskę międzynarodowych konwencji, dotyczących prawa jednostki do zmiany miejsca zamieszkania i samodzielnego decydowania o swoim życiu osobistym.

Zdaniem skarżącego, decyzje obu instancji nie uwzględniały jego polskiej narodowości oraz szczególnej sytuacji matki i jej rodziców, którzy wiele wycierpieli z powodu swej polskości, zwłaszcza ojciec matki, który zginął w łagrze w K.

Podniósł ponadto, że wraz z siostrą przyjechał do Polski z myślą o repatriacji i uważa się za Polaka, a Polskę - za swoją Ojczyznę.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Orzekając w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja zawierająca rozstrzygnięcie w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 7 lutego 1997 r. o wydanie karty stałego pobytu podlega ocenie według unormowań przewidzianych ustawą z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach /t.j. Dz.U. 1992 nr 7 poz. 30 ze zm./.

Według art. 13 tej ustawy, cudzoziemiec może uzyskać zezwolenie na pobyt stały /zamieszkanie/ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w postaci karty stałego pobytu, którą wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamierzonego stałego pobytu cudzoziemca, po zasięgnięciu opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Policji.

W myśl par. 14 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Spraw Zagranicznych z dnia 1 października 1963 r. o szczegółowych zasadach i trybie postępowania w sprawach cudzoziemców oraz o wzorach dokumentów dla cudzoziemców /Dz.U. nr 43 poz. 242 ze zm./, wydanego na podstawie cyt. ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach, w podaniu o zezwolenie na pobyt stały należy wskazać przyczyny ubiegania się o zezwolenie, osoby, z którymi cudzoziemiec zamierza przybyć do kraju, miejsce zamierzonego zamieszkania oraz środki zapewniające mieszkanie i utrzymanie.

W świetle powyższych przepisów, istotna w sprawie o przyznanie karty stałego pobytu jest w szczególności możliwość zaspokojenia przez cudzoziemca swych potrzeb mieszkaniowych oraz utrzymania, skoro wymagane jest wskazanie przez niego stosownych środków w rozmiarze zapewniającym mieszkanie i utrzymanie.

Spełnienie powyższych wymagań, aczkolwiek istotne w tego rodzaju sprawach, nie skutkuje jednak obowiązku właściwego organu administracji przyznania cudzoziemcowi karty stałego pobytu w Polsce.

Obowiązujące w tym zakresie unormowania, w szczególności ustawa z dnia 29 marca 1963 r: o cudzoziemcach, nie precyzują bowiem przesłanek i stanów faktycznych, z którymi łączyłyby wskazany normatywnie skutek prawny w postaci powstania po stronie cudzoziemca prawa podmiotowego do karty stałego pobytu.

Wynika to stąd, że obowiązujące przepisy nie konstruują uprawnienia do żądania karty stałego pobytu jako roszczenia, któremu odpowiadałby obowiązek organu administracji udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w Polsce.

Oznacza to, że sprawy o zezwolenie na pobyt stały przekazane zostały organom administracji do jurysdykcji opartej na uznaniu administracyjnym, w ramach którego podlega ocenie m.in. możliwość zaspokojenia przez cudzoziemca potrzeb w zakresie utrzymania i mieszkania.

Przyznanie karty stałego pobytu kształtuje trwale sytuację cudzoziemca jako podmiotu uprawnionego do zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji, wymagana jest również możliwość trwałego zaspokojenia przez cudzoziemca potrzeb w zakresie utrzymania i mieszkania.

W niniejszej sprawie, w świetle przytoczonych wyżej ustaleń organów administracji, nie budzi zastrzeżeń ocena podnosząca wątpliwości co do możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego.

Zaproszenie mieszkanki K., Eugenii S., stało się bowiem nieaktualne wskutek śmierci osoby zapraszającej. Drugie natomiast zaproszenie pochodziło od księdza będącego proboszczem parafii w Ł.-M., w Województwie Cz., i nie dotyczyło mieszkania w K., gdzie skarżący odbywa studia doktoranckie.

Sytuacji nie zmienia wskazana wyżej oferta pomocy ze strony Tadeusza K., jako że zaproponował on skarżącemu zakwaterowanie w miejscowości B.-K. tylko czasowo, bez zameldowania na pobyt stały.

Nie budzi również zastrzeżeń stanowisko organów administracji wyrażające wątpliwości w kwestii środków zapewniających skarżącemu utrzymanie.

Posiadanie stypendium jest bowiem świadczeniem na czas studiów doktoranckich. Wymagana jest zaś, jak wskazano, możliwość trwałego zaspokojenia potrzeb cudzoziemca w zakresie utrzymania w czasie zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po uzyskaniu karty stałego pobytu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz podniesiony przez organ administracji fakt nielegalnego pobytu skarżącego w Polsce przez ponad 4 miesiące i niedopełnienie obowiązku

meldunkowego, nie można w zaskarżonej decyzji dopatrzyć się naruszenia prawa, w szczególności by rozstrzygnięcie sprawy dokonane zostało z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, należało oddalić skargę.

Ubocznie wskazać należy, że niniejsze rozstrzygnięcie nie wyłącza możliwości uzyskania przez skarżącego w przyszłości zezwolenia na osiedlenie się w Polsce w razie zaistnienia stosowanych przesłanek, w szczególności ustabilizowania sytuacji materialnej skarżącego po ukończeniu studiów doktoranckich i uzyskaniu zatrudnienia w Polsce.

Skarżący legitymuje się bowiem dobrą znajomością języka polskiego, dość długo przebywa już w Polsce, ma wyższe wykształcenie i według opinii pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego związany jest z polskim środowiskiem kulturowym.