Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 114/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 87
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marta Semiczek, Sędziowie: Sędzia WSA - Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: Starszy specjalista - Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi: A w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 roku do 30 czerwca 2015 roku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w Ś jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) we W. z [...] października 2017 r. Nr SKO [...], utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] z [...] lipca 2017 r. w sprawie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 100,00 zł za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2015 r. w odniesieniu do części nieruchomości przy ul. [...] w Ś, na której zamieszkiwali mieszkańcy.

Z uzasadnienia decyzji Zarządu Związku Międzygminnego [...] (dalej: Zarząd Związku Międzygminnego) z [...] lipca 2017 r. (nr [...] ) wynika, że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w Ś (zwanej dalej: Wspólnota, Skarżąca) to 8 wyodrębnionych lokali, przy czym jeden z tych lokali jest lokalem użytkowym a pozostałe to lokale mieszkalne, w tym w okresie którego dotyczy decyzja – zamieszkałych było 5 lokali i ich dotyczy decyzja. Lokal niemieszkalny (użytkowy) objęto odrębnym postępowaniem zakończonym decyzją (I instancji z [...].02.2017 r.).

W uzasadnieniu decyzji Zarząd Związku Międzygminnego wskazał, że sporna nieruchomość w Ś przy ul [...] jest zamieszkała od 1999 r. ale Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od [...] lipca 2013 r. Deklarację taką (DO-1) Wspólnota złożyła dopiero w dniu [...] lipca 2015 r. określając w niej okres obowiązywania deklaracji od dnia [...] lipca 2015 r.

Ponieważ bezowocna okazała się korespondencja pomiędzy organem a Wspólnotą w zakresie korekty deklaracji i określenia daty początkowej jej obowiązywania na dzień [...] lipca 2013 r., postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do lokali mieszkalnych (zamieszkałych) w nieruchomości w Ś przy ul. [...] za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2015 r.

Według organu, w okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] stycznia 2015 r. w przypadku budynków wielolokalowych, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążały w pierwszej kolejności osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną. Właściciel (w rozumieniu cywilnoprawnym), użytkownik wieczysty lub władający nieruchomością na podstawie innego tytułu, pozostawał zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, o której mowa w rozdziale 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o u trzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., 1399 ze zm., dalej "u.c.p.g."), a w konsekwencji pozostawał stroną postępowania wymiarowego oraz zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym tylko wówczas, gdy występował sam – autonomicznie. Natomiast tam, gdzie jakikolwiek jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem (obowiązkowym lub nie obowiązkowym) w określonej korporacji typu wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków), a więc trwałym zrzeszeniu osób, którego celem jest realizacja określonych wspólnych działań, to podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 3a u.c.p.g., a w konsekwencji stroną postępowania wymiarowego, będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba posiadającą nieruchomość w zarządzie: czyli odpowiednio zarządca nieruchomości wspólnej. Dlatego obowiązek w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywał na zarządcy nieruchomości, który traktowany był jak podmiot któremu zarząd nieruchomością został powierzony. Tak więc nie tylko w stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87, dalej – "ustawa zmieniająca"), ale również w stanie prawnym obowiązującym bezpośrednio przed wymieniona zmianą, poszczególni właściciele lokali w budynkach wielolokalowych nie byli i nie są uprawnieni do składania indywidualnych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ zrekapitulował, że wobec nieprawidłowo ustalonej przez Wspólnotę daty powstania obowiązku pierwszego złożenia deklaracji DO-1 o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej części nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zasadne było naliczenie Wspólnocie opłaty za gromadzenie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc w okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2015 r. Opłatę ustalono dla 8 osób wg stawki 12,50 zł (jak dla odpadów selekcjonowanych) na podstawie informacji o ilości osób zamieszkałych wymienioną nieruchomość oraz o sposobie gromadzenia odpadów komunalnych, zawartych w raporcie dla lokali mieszkalnych, wygenerowanym z Systemu Monitorowania Odpadów Komunalnych na podstawie deklaracji dotyczącego zużycia wody przekazanego przez A sp. z o.o. i obliczeń dotyczących ilości osób zamieszkałych nieruchomość, które nie składały deklaracji indywidualnych.

Jako podstawę prawną decyzji organ powołał między innymi przepisy art. 6o, 6q i 6m u.c.p.g., a także § 2 Uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej wielkości na terenie Związku Międzygminnego [...] (Dz. Urz. Woj. D. z 2013 r., poz. 2066) zmienionej Uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2015 r. (Dz. Urz. Woj. D. z 2015 r., poz. 2631) i § 1 Uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr [...] z 11 marca 2013 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości na terenie Związku Międzygminnego [...] (Dz. Urz. Woj. D. z 2013r., poz. 2067).

W złożonym odwołaniu – Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła, że organ mylnie zinterpretował przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g., albowiem wspólnoty mieszkaniowe obciążone zostały obowiązkami właścicieli nieruchomości wspólnej oraz właścicieli lokali dopiero po nowelizacji wymienionego przepisu, to jest od dnia 1 lutego 2015 r. Przy tym obowiązek złożenia deklaracji przez Wspólnotę powstał od dnia 1 lipca 2015r., gdyż organ poinformował wspólnoty o terminie obowiązywania znowelizowanego prawa, nie od dnia obowiązywania ustawy, lecz od dnia 1 lipca 2015 r. Wspólnota – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji kwestionowała jako bezpodstawne - rzekome obowiązki wynikające z art. 6h i 6m w związku z art. 6c u.c.p.g.

Decyzją z [...] października 2017 r. (nr SKO [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] z [...] lipca 2017 r. Organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. zarówno przed dniem [...].02.2015 r. jak i od tego dnia (wejście w życie ustawy zmieniającej) oznaczał w rzeczywistości, że w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych, to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali, czy też współwłaściciele części wspólnych, składają deklaracje zgodnie z art. 6m ustawy oraz są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zmiana art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jaka została wprowadzona od 1 lutego 2015 r., była, jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji, jedynie zmianą doprecyzowującą, a nie zmianą normatywną. Organ odwołał się również do orzecznictwa sądowego, które - w jego ocenie - popiera ten kierunek wykładni przepisów ustawy o czystości i porządku w gminach (u.p.c.g.).

Z uwagi na powyższe, prawidłowe było stanowisko Zarządu Związku Międzygminnego [...], że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Ś przy ul. [...] była zarówno od [...] lipca 2013 r. do [...] stycznia 2015 r. jak i od [...] lutego 2015 r. podmiotem odpowiedzialnym za złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i uiszczanie należnych z tego tytułu opłat. Ustalono, że w przedmiotowym budynku wyodrębniono 8 lokali (w tym 1 lokal usługowy), a właściciele lokali podjęli uchwałę o wyborze kilkuosobowego zarządu. Organ za prawidłowe uznał ustalenie dotyczące określenia wysokości opłaty, obejmującej jedynie zamieszkałe lokale mieszkalne (w niniejszej sprawie), albowiem decyzja nie odnosiła sie do lokalu użytkowego, a także lokali mieszkalnych nr 1 i nr 3, które w miarodajnym okresie były niezamieszkałe.

Kolegium zaznaczyło także, że złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak również uiszczenie tej opłaty przez podmiot inny niż zobowiązany, nie zwalnia Wspólnoty z ciążących na niej obowiązków. Tego rodzaju sytuacja nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Tym samym, nawet ewentualne złożenie indywidualnych deklaracji przez członków wspólnoty mieszkaniowej - właścicieli lokali mieszkalnych, jak i uiszczenie przez nich opłat za gospodarowanie odpadami nie może zastąpić wykonania tych obowiązków przez Wspólnotę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Wspólnota, wnosząc o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzuciła:

- błędną interpretację art. 2 ust. 3 u.c.p.g. prowadzącą do wszczęcia postępowania i wydania decyzji przeciw Wspólnocie i przez uznanie, że Wspólnota jest stroną postępowania w sprawie;

- bezpodstawne naliczenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi Wspólnocie, która nie mogła być stroną postępowania i tym samym nie była zobowiązana do wykonywania obowiązków związanych z opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h i art. 6m w zw. z art. 6c u.c.p.g.) w okresie objętym zaskarżoną decyzją;

- bezpodstawne żądanie od Wspólnoty rzekomo zaległych opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, pomimo, że właściciele lokali złożyli deklaracje i wnosili opłaty zgodnie z obowiązującym prawem w tym zakresie i pomimo to, że na koncie organu znajdują się wpłacone środki finansowe.

W uzasadnieniu skargi strona odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.11.2013 r., w sprawie akt K 17/12, podnosząc, że w orzeczeniu tym Trybunał, nawiązując do art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wskazał grono osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali i nie zaliczył tu wspólnot mieszkaniowych. Skoro więc Skarżąca nie mogła, w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa, wykonywać obowiązków właścicieli lokali we wspólnotach mieszkaniowych, gdyż nie spełniała kryterium osoby sprawującej zarząd, według przepisu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu przed nowelizacją), to należy uznać, że nie była ona stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i zaskarżona decyzja została wydana w odniesieniu do niewłaściwego podmiotu. Skarżąca powołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7.04.2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1864/15 oraz z dnia 31.03.2014 r. sygn. akt I SA/Wr 67/14 jako potwierdzające przedstawione w skardze stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestie sporne w niniejszej sprawie dotyczą wykładni i zastosowania prawa w odniesieniu do strony podmiotowej zobowiązania i nie odnoszą się do ustaleń faktycznych decydujących o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżąca kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dlatego, że w jej ocenie decyzja nie powinna być adresowana do Wspólnoty, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 3 u.p.c.g. (w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2015 r.), Wspólnota nie była podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i wnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdzi, że Wspólnota w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.p.c.g. w zw. z przepisami ustawy o własności lokali była właścicielem nieruchomości i dlatego ciążył na niej obowiązek zadeklarowania i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013 r.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, że Wspólnota sprawująca zarząd nieruchomością wspólną zgodnie w art. 2 ust. 3 u.c.p.g. była podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i do uiszczania tej opłaty zgodnie z przepisami ustawy z 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W myśl art. 6h u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.02.2012 r.) właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (tj. nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy /ust. 1/ i na podstawie uchwały /ust. 2/), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do art. 6m u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Określona w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6I u.p.c.g.

Z powyższego wynika, że na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Definicja właściciela nieruchomości, zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., została skonstruowana na potrzeby tej ustawy. Zgodnie z tą definicją, ilekroć w u.c.p.g. mowa jest o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Powyższa definicja ma charakter zakresowy. Zostały w niej wymienione kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości w znaczeniu omawianej ustawy. Wskazany przez ustawodawcę krąg podmiotów mogących być adresatami obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi jest szeroki. Wynika to z potrzeby zapewnienia prawidłowej i powszechnej realizacji celów i funkcji ustawy. Z tych powodów należy podzielić stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że interpretacji poszczególnych przepisów u.c.p.g. nie można dokonywać bez uwzględniania celu i funkcji ustawy, jak też bez uwzględniania wykładni systemowej zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej. Podkreślić należy, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach pojęcia "właściciel nieruchomości" i "nieruchomość" są rozumiane odmienna niż w prawie cywilnym i odbiegają od ścisłego znaczenia tych pojęć na gruncie cywilistycznym.

W wyroku WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Ol 760/13) zwrócono uwagę, że dla prawidłowego odczytywania treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. istotne jest pojęcie nieruchomości. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: K.c.) nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. wynika zatem wprost, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością, tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami Skarbu Państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego. Z kolei z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wynika, że w przypadku zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Z powołanych unormowań wynika, że w konkretnej sprawie – co do zasady –kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Z przepisów ustawy nie wynika też solidarna odpowiedzialność tych podmiotów w powyższej sytuacji. Konieczne jest zatem ustalenie, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za właściciela nieruchomości obowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i poniesienia stosownej opłaty. W tym celu należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali, a w odniesieniu do możliwości uznania spółdzielni mieszkaniowej za taki podmiot, również do ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.).

Jak wskazano w literaturze, tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem w określonej korporacji typu spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub TBS, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie zawsze podmiot posiadający nieruchomość w zarządzie (por. K. Sobieralski, Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, NZS 2013/3, s. 59). Oznacza to, że na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości (lokalu mieszkalnego lub użytkowego) wiązał się z obligatoryjnym (bądź fakultatywnym) członkostwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji był i jest podmiot zarządzający nieruchomością wspólną. W ustawie o własności lokali, do której odsyła art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (także w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.02.2015 r.), kwestia zarządu nieruchomością wspólną uregulowana została w rozdziale 4. W odniesieniu do tak zwanych małych wspólnot mieszkaniowych (liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych należących do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż siedem), odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, pod warunkiem jednakże, że właściciele lokali nie skorzystali z możliwości przewidzianej w art. 18 ust. 1 u.w.l, czyli nie powierzyli zarządu osobie fizycznej lub prawnej. Duże wspólnoty (liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych należących do dotychczasowego właściciela jest większa niż siedem), zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l., są obowiązane podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, zarząd Wspólnoty został wybrany w trybie art. 20 ust. 1 u.w.l.

Unormowanie art. 2 ust. 3 w związku z 6c, art. 6h, art. 6i i art. 6j ust. 4 u.c.p.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), wprowadza zasadę jednego podmiotu zobowiązanego (właściciela) do wykonywania obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, powstającymi w nieruchomości zamieszkałej przez mieszkańców, a także nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Jeżeli wspólnota podjęła uchwałę o powołaniu zarządu, jako organu wspólnoty działającego w imieniu Wspólnoty (art. 20 u.w.l.), to tym samym właściciele poszczególnych lokali (mieszkalnych i użytkowych), wchodzących w skład Wspólnoty, zostali zwolnieniu z obowiązku składania deklaracji i wpłacania opłat na rzecz gminy (związku międzygminnego). Obowiązki z tym zakresie powinny być, w świetle art. 2 ust. 3 u.c.p.g., realizowane przez Wspólnotę, która traktowana jest jako właściciel nieruchomości. Właściciele lokali wchodzących w skład wspólnoty zobowiązani są ponosić opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale nie składają deklaracji, a wpłat dokonują na rachunek Wspólnoty.

Prawidłowo zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że złożenie deklaracji i wniesienie opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi także od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. obciążało Wspólnotę, a nie właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, należących do Wspólnoty. Zasadnie też zwracał uwagę organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie Wspólnota działała poprzez zarząd, który jednak nie sposób uznać za właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Zarząd, działając w imieniu Wspólnoty, zgodnie z przepisami u.w.l., zobowiązany był zapewnić wykonanie obowiązku "właścicieli nieruchomości", przez Wspólnotę, ale nie był zobowiązany do wypełniania tego obowiązku we własnym imieniu (por. A.K. Modrzejewski, Zmiana koncepcji właściciela nieruchomości w kontekście nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 28.11.2014 r., Samorząd Terytorialny nr 9/2015).

W ocenie Sądu, zmiana brzmienia art. 2 u.c.p.g., wprowadzona z dniem 1 lutego 2015 r. ustawą z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87) miała charakter doprecyzowujący wskazuje na to uzasadnienie projektu nowelizacji, a potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29.03.2017 r., sygn. akt I SA/Ol 905/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30.03.2017 r., sygn. akt I SA/Gl 187/16 - publikowane w CBOSA).

Uwzględniając brzmienie art. 3 ust. 2a i ust. 2 pkt 3 u.c.p.g., Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że Zarząd Związku Międzygminnego [...] uprawniony był do wydania decyzji w niniejszej sprawie.

Odnośnie kwestii obciążenia Wspólnoty opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2015 r. mimo, że w skład Wspólnoty wchodzą właściciele wydzielonych lokali mieszkalnych, którzy opłatę tę zadeklarował i uiścił - należy wyjaśnić, że okoliczność ta nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem decyzją określono zobowiązanie powstałe z mocy prawa, którego zaistnienie jest niezależne od działań osób niepodlegających obowiązkowi ponoszenia tego rodzaju opłat bez pośrednictwa Wspólnoty. Faktycznie wpłacone przez właścicieli lokali mieszkalnych opłaty, zgodnie z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, stanowią nadpłaty.

W argumentacji skargi Wspólnota powoływała dwa wyroki WSA we Wrocławiu, jako potwierdzające zasadność jej zarzutów. Pierwszy z tych wyroków, z 31 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 67/2014 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2402/14. Drugi natomiast, z 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1864/15 zapadł na gruncie całkowicie odmiennego stanu faktycznego. W sprawie tej bowiem opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ obciążył nie właściciela nieruchomości tj. wspólnotę mieszkaniową, ale podmiot administrujący nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej, na podstawie umowy cywilnoprawnej. Podmiot ten nie mógł zatem być strona postępowania.

Reasumując – w ocenie Sądu - ponieważ Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Ś przy ul. [...] nie złożyła deklaracji za okres od dnia [...] lipca 2013 r., to organ zasadnie wszczął wobec niej postępowanie i wydał decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak to wynika z argumentacji odwołania i zarzutów skargi, skarżąca Wspólnota nie kwestionowała wysokości i prawidłowości określenia opłaty a Sąd oceniając ten aspekt sprawy nie stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości w działaniu organu. Natomiast stanowiące istotę sporu zarzuty – dotyczące podmiotowej wadliwości decyzji - są w ocenie Sądu całkowicie bezzasadne.

Z powyższych względów – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – uznał zarzuty skargi w całości za bezzasadne i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę w całości.