Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1041/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H.K.K., W. K., Z.Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz H. K.K., W. K., Z.Sp. j. z siedzibą w K. kwotę 4075 zł (słownie: cztery tysiące siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "H." K. K., W. K., Zakład Pracy Chronionej, spółka jawna z siedzibą w K. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON" lub "organ"), z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy w PFRON: październik 2008 r. w kwocie 15 257,87 zł. Strona za pośrednictwem Prezesa Zarządu PFRON złożyła odwołanie od ww. decyzji do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I Instancji wskazując, iż organ I instancji powinien poprzez dokładne ustalenie stanu faktycznego wyjaśnić powstałe rozbieżności oraz ustalić czy ewentualne wpłaty nieterminowe odnoszą się do składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezes Zarządu PFRON ponownie nakazał stronie zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres sprawozdawczy: październik 2008 r. w łącznej kwocie 15 257,87 zł.

Pismem z dnia 21 lutego 2019 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w wyniku czego w dniu [...] kwietnia 2019 r. Prezes Zarządu PFRON wydał zaskarżoną decyzję, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. organ II instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 25a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji" w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. Fundusz refunduje pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych: 1) część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od pracownika na ubezpieczenia emerytalne i chorobowe, 2) część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą składce należnej od pracodawcy na ubezpieczenia:

emerytalne,

rentowe,

wypadkowe

pod warunkiem terminowego opłacenia przez pracodawcę tych składek w całości.

Analizując przepis art. 25a ust. 3 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. organ stwierdził, że uzyskanie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne nie jest możliwe, gdy składki zostały opłacone z uchybieniem terminu wynikającego z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jak wynika z treści art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 sierpnia 1998 r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) (dalej jako: "u.s.u.s""), płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników, czyli innych niż osoby fizyczne opłacające składki wyłącznie za siebie oraz jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe.

Zdaniem Prezesa Zarządu PFRON, skoro na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem zaewidencjonowano wpłatę, która została dokonana z uchybieniem terminu wskazanego w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Mając na uwadze powyższe organ zauważył, że uregulowanie należności wobec ZUS z tytułu opłacania składek z uchybieniem terminu, względem terminu ustalonego w art. 47 ust 1 pkt 1 u.s.u.s., skutkuje brakiem możliwości ubiegania się o refundację składek a w przypadku gdy doszło do otrzymania środków PFRON tj. refundacji, skutkuje zwrotem całości otrzymanej kwoty, co do okresu w stosunku, do którego stwierdzono nieprawidłowości.

Prezes Zarządu PFRON podkreślił, że refundacja składek na ubezpieczenia społeczne to instrument wsparcia ze strony PFRON i przysługiwał od momentu, kiedy beneficjent wystąpił z wnioskiem Wn-U. Korzystając z uprawnienia w postaci refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, beneficjent powinien spełnić określone przepisami prawa warunki zawarte w ustawie o rehabilitacji oraz rozporządzeniu w sprawie refundacji, tj. terminowo opłacić składki na ubezpieczenia społeczne w całości.

W niniejszej sprawie strona nie opłaciła terminowo składek na ubezpieczenia społeczne za okres październik 2008 r. (okres rozliczeniowy w ZUS listopad 2008 r.) w całości. Wobec czego w ocenie organu składki za ww. okres nie zostały poniesione przez stronę zgodnie art. 25a ust. 3 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. i tym samym miesięczna refundacja została pobrana nienależnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezesa PFRON z [...] stycznia 2019 r. oraz umorzenie postępowania. Na wypadek nie podzielenia przez Sąd powyższego wniosku, Skarżąca wniosła o ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi PFRON.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."). w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez:

i) niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego przez Prezesa Zarządu PFRON polegające na nieustaleniu, czy i w jakim konkretnie zakresie składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały terminowo i w całości opłacone w odniesieniu do poszczególnych niepełnosprawnych pracowników Skarżącego oraz czy kwota składek opłacona po terminie przekroczyła 2% składek należnych za dany miesiąc;

ii) pominięcie przez organ dowodów z listy płac za październik 2008 r. oraz raportów i imiennych deklaracji ubezpieczonych pracowników oraz wyciągów z rachunków bankowych, z których wynika, iż Skarżący zapłacił składki na ubezpieczenia społeczne za sporny okres terminowo i w całości w odniesieniu do wszystkich pracowników niepełnosprawnych;

iii) oparcie przez organ swoich ustaleń na niejasnych i sprzecznych z wcześniejszymi informacjami pismach ZUS o rzekomej nieterminowej wpłacie składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń za październik 2008 r. w dniu 30 grudnia 2018 r.;

iv) nieuwzględnienie przez Organ, że do ewentualnej niedopłaty mógł przyczynić się pracownik ZUS, wskazując zaniżoną kwotę niedopłaty przy rozliczeniu wcześniejszych nadpłat, sięgających roku 1999 r. wobec obowiązku ZUS zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni (§ 19 obowiązującego w dacie powstania nadpłat rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze, Dz.U. 1998.165.1197);

v) niewzięcie pod uwagę przez Organ przy wydawaniu Zaskarżonej Decyzji stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyrażonego w wydanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] października 2018 r. t.j. niezbadanie terminu "poniesionych przez Skarżącego kosztów płacy, które związane są tylko z wynagrodzeniem osób niepełnosprawnych i wynikają ze złożonego wniosku o refundację za październik 2008 r."

- co doprowadziło do bezzasadnego uznania, iż Skarżący nie opłacił terminowo i w całości składek na ubezpieczenie społeczne przypadających na pracowników niepełnosprawnych;

b) art. 81 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść Strony wątpliwości co do tego, czy Skarżący zapłacił w terminie składki na ubezpieczenie społeczne przypadające na poszczególne ubezpieczone osoby niepełnosprawne, podczas gdy Fundusz miał obowiązek rozstrzygnąć swoje wątpliwości w tym zakresie na korzyść Strony - co doprowadziło do bezzasadnego uznania, iż składki te nie zostały zapłacone przez Skarżącego w terminie;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: niezastosowanie w sprawie art. 26a ustawy o rehabilitacji w brzmieniu nadanym art. 23 pkt 1) ustawy z dn. 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. 2018, poz. 2192) w związku z art. 35 tej ustawy, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie przepisów zmienianych w art. 23 pkt 1 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, podczas, gdy zgodnie z ustawą nowelizującą, jeżeli pracodawca ubiegający się o wypłatę środków PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, których częścią są składki na ubezpieczenia społeczne, dokona częściowej zapłaty z uchybieniem terminu, przekraczającym 14 dni, zaś opłacona kwota po terminie nie przekroczy 2% składek należnych za dany miesiąc, pracodawca nie traci prawa do dofinansowania,

z ostrożności procesowej, w sytuacji odmiennej interpretacji wyżej powołanych przepisów i zastosowania w sprawie ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.:

- art. 25a ust. 3 in fine w zw. z art. 25d ust. 1 zd. 2 oraz art. 25c ust. 6 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w październiku i listopadzie 2008 r. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Prezes PFRON może nakazać zwrot wypłaconej refundacji składek na ubezpieczenia społeczne także wtedy, gdy pracodawca uiścił składki na ubezpieczenie społeczne przypadające na wszystkich niepełnosprawnych pracowników w całości i w terminie, zaś przypisywane opóźnienie w zakresie zapłaty składek nastąpiło wyłącznie w odniesieniu do kwoty 30,80 zł do pozostałych pracowników, niebędących osobami niepełnosprawnymi, podczas gdy zgodnie z art. 25c tejże ustawy wstrzymanie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne jest możliwe tylko wtedy, gdy pracodawca nie opłaci w terminie składek przypadających na osoby niepełnosprawne, których koszty zatrudnienia podlegają refundacji a kwota zaległości jest wyższa niż 100 zł - co doprowadziło do błędnego wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut przedawnienia z Ordynacji Podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowań administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Na wstępie wyjaśnić należy, ze zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.

Z treści art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., poz. 869, dalej jako: "u.f.p."), w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, a nadanym mu ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych Dz. U. z 2017 r., poz. 659) wynika natomiast, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych.

W pkt 1-8 art. 60 u.f.p. wskazano przykładowo, co stanowi niepodatkowe należności budżetowe i tak, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie z tym, co zostało wskazane wyżej, wyliczenie to ma charakter przykładowy, o czym świadczy termin "w szczególności" i dlatego też w ocenie Sądu także środki przekazane stronie na mocy art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji i których następnie zwrotu zażądał Prezes Zarządu PFRON, na mocy art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji także stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajduje również art. 67 ust. 1 u.f.p. zgodnie z którym: do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm., dalej jako: "O.p").

Tym samym, w zakresie ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przy tym nie ulega wątpliwości, że z przepisu art. 70 § 1 O.p. wynika, że zobowiązanie przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w tym przepisie upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004/1/7).

W niniejszej sprawie uznać należało, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 O.p polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym strona bezprawnie uzyskała pomoc. Zgodnie bowiem z art. 15 pkt 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L z 27 marca 1999 r. nr 83 s. 1, dalej: rozporządzenie 659/1999) okres przedawnienia rozpoczyna bieg w dniu, w którym bezprawnie przyznano pomoc beneficjentowi albo w charakterze pomocy indywidualnej, albo w ramach programu pomocowego. Podobnie tę kwestię reguluje obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady (UE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L z 24 września 2015 r. nr 248 s. 9, dalej: rozporządzenie 2015/1589) - patrz art. 17 ust. 2 zdanie pierwsze.

W tym miejscu należy wskazać, że dniem przyznania pomocy niezgodnej z prawem powinien być dzień faktycznej wypłaty pomocy. Złożenie wniosku o dofinansowanie daje jedynie potencjalną możliwość uzyskania pomocy. Strona uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową, w momencie otrzymania środków Funduszu, a nie w momencie złożenia kompletnego wniosku. Decydujące znaczenie ma wobec powyższego rzeczywiste, nie zaś potencjalne przyznanie pomocy. Zwrócił na to uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 8 grudnia 2011r., France Télécom SA przeciwko Unii Europejskiej, sygn. C-81/10/P, w którym stwierdził, że dla celów określenia terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 15 (rozporządzenia 659/1999 - treść tego przepisu odpowiada dyspozycji art. 17 ust. 2 rozporządzenia 2015/1589), decydujące znaczenie ma okoliczność rzeczywistego przyznania pomocy (pkt 80). Z przepisu tego wynika, że dzień rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia odnosi się do dnia przyznania pomocy beneficjentowi, a nie do dnia przyjęcia systemu pomocy (pkt 81). W tym względzie określenie dnia przyznania pomocy może zmieniać się w zależności od charakteru rozpatrywanej pomocy. W przypadku wieloletniego systemu polegającego na okresowych wypłatach lub przyznawaniu korzyści dzień wydania aktu stanowiącego podstawę prawną pomocy i dzień rzeczywistego otrzymania wynikającej z niej korzyści przez przedsiębiorstwa może dzielić znaczny okres czasu. W takim wypadku dla celów obliczania terminu przedawnienia należy uważać, że pomoc zostaje udzielona beneficjentowi dopiero w dniu jej rzeczywistego przyznania (pkt 82). Podsumowując swoje wywody TSUE stanął na stanowisku, że w przypadku podatku płatnego corocznie, termin przedawnienia rozpoczynał się co roku w dniu, w którym należna stawała się wpłata podatnika z tytułu podatku (pkt: 83-86). W niniejszej sprawie, byłyby to poszczególne miesiące roku, w których Strona składała wnioski o dofinansowanie. Z momentem otrzymania środków finansowych Skarżąca uzyskiwała przewagę nad konkurencją. Tym samym to wypłata dofinansowania rozpoczyna bieg terminu przedawnienia. Stąd też, w ocenie Sądu okres przedawnienia należy liczyć od daty wydatkowania przez organ środków pomocy publicznej. Sąd wyjaśnia, że przepisy powołanego rozporządzenia odnoszą się do Komisji Europejskiej, jednakże na zasadzie lojalności wobec prawa unii europejskiej i wobec konieczności stosowania przepisów Ordynacji podatkowej nie wprost, a odpowiednio, to w ocenie sądu właśnie data wypłaty środków będzie każdorazowo miała wpływ na bieg 5 letniego okresu przedawnienia.

Przypomnieć trzeba, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres sprawozdawczy: październik 2008 r.

W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, w dniu podjęcia przez organ pierwszej czynności zmierzającej do zwrotu środków, tj. w dniu wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków, co miało miejsce w dniu 13 listopada 2017 r., niewątpliwie upłynął, wskazany w art. 70 § 1 O.p., 5-letni okres przedawnienia dochodzenia roszczeń. Termin przedawnienia dochodzenia roszczenia w zakresie refundacji składki za październik 2008 r. - upłynął najpóźniej 31 grudnia 2013 r.

Sąd podkreśla również, że przepisy rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej określają, że pomoc uznana w decyzji Komisji Europejskiej za niezgodną z prawem podlega zwrotowi, wraz z odsetkami od dnia jej udzielenia, a uprawnienia Komisji w zakresie windykacji pomocy podlegają 10-letniemu okresowi przedawnienia. Innymi słowy, Komisja może dochodzić zwrotu niezgodnie z prawem przyznanej pomocy w terminie 10 lat od jej udzielenia. Przepisy te dotyczą jednak tylko zwrotu pomocy nakazanego przez Komisję Europejską.

W stosunku do postępowań dotyczących zwrotu pomocy, prowadzonych przed organami krajowymi, obowiązują przepisy prawa polskiego, tj. okres przedawnienia w omawianym przypadku należy liczyć zgodnie z art. 70 O.p. Natomiast dziesięcioletni okres przedawnienia odnosi się wyłącznie do okresu, w jakim Komisja może nakazać zwrot pomocy udzielonej niezgodnie z prawem, stosownie do procedury określonej w rozporządzeniu Rady (UE) 2015/1589. Z ustalenia dziesięcioletniego okresu przedawnienia wynika obowiązek przechowywania przez państwa członkowskie (podmioty udzielające pomocy) dokumentów związanych z udzieleniem pomocy przez okres 10 lat, na wypadek kontroli Komisji.

Sąd zauważa również, że powyższy pogląd jest zbieżny ze stanowiskiem tutejszego sądu zaprezentowanym w sprawach o sygn. akt: V SA/Wa 376/19, wyrok z dnia 10 lipca 2019 r., V SA/Wa 568/19, wyrok z 25 września 2019 r., gdzie zaznaczono, że wyrok TSUE z dnia 5 marca 2019 r. (Wielka Izba) w sprawie C-349/17 Eesti Pagar potwierdza, iż w zakresie terminu przedawnienia żądanych należności należy stosować termin przewidziany przez właściwe prawo krajowe, a do kwestii przedawnienia należności nie ma zastosowania przepis prawa unijnego tj. art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE.

Podobne stanowisko zajęły składy orzekające w orzeczeniach z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 349/19 oraz V SA/Wa 508/19.

Z uwagi na skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia dochodzonych przez organ roszczeń, bezprzedmiotowa okazała się ocena pozostałych zarzutów skargi.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił mocą art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.