Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 188/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 10, art. 24, art.77, art. 107 par. 3, art. 110, art. 140, art. 156 par. 1 pkt 3 i 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 55, art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Z. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych i kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2009 r., o ustaleniu na rzecz A. T. warunków zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą konstrukcji dachu nad częścią istniejącą i projektowaną na działce nr ew. [...] we wsi P. gm. P.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisało przebieg sprawy wskazując, iż w sprawie nie ma zastosowania wymaganie zachowania tzw. dobrego sąsiedztwa, w myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Z kolei wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 są zachowane, co potwierdza prawidłowo sporządzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu działki. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu przez p. Z. I. – właściciela sąsiedniej nieruchomości - wskazano na art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), z którego treści wynika, iż nie jest dopuszczalna zmiana stanu wody na gruncie, w szczególności zmiana kierunku odpływu wody opadowej jak i odprowadzanie wód na grunty sąsiednie. W przypadku naruszenia tego wymagania organ gminy jest uprawniony do wydania stosownej decyzji, w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Wskazano również, iż zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do gruntów, nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich. Uszczegółowienie wymagań służących ochronie interesów osób trzecich nastąpi w postępowaniu odrębnym – w przedmiocie pozwolenia na budowę.

W skardze na tą decyzję, oraz dodatkowym piśmie procesowym (k. 49-53) p. Z. I. sformułował zarzuty naruszenia:

- art. 7, 8. 10, 11, 24, 77, 156 § 1 pkt 6 K.p.a.,

- art. 29 ustawy – Prawo wodne oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690),

- art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

- § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).

Uzasadniając zarzuty przywołano następujące okoliczności:

- legalizując rozbudowę i zmiany konstrukcji dachu dopuszczono do odprowadzania wód opadowych na działkę sąsiednią; jako że jest to czyn zabroniony, decyzja jest dotknięta wadą nieważności, pozostaje też w sprzeczności z innym orzeczeniem administracyjnym - ostateczną decyzją, zaskarżoną uprzednio przez skarżącego (sprawa pod sygn. akt IV SA 725/98), mocą której nakazano skarżącemu podjęcie określonych działań w celu zapewnienia możliwości swobodnego spływu wód,

- w postępowaniu uczestniczyła osoba podlegająca wyłączeniu – brat inwestora – pieczęć z jego imieniem i nazwiskiem widnieje na mapach stanowiących załącznik do decyzji,

- wykorzystane w postępowaniu mapy przedstawiają stan niezgodny z rzeczywistym, gdy chodzi o przebieg granicy między działkami nr ew. [...] i [...] o czym organ administracji wiedział, kwestia ta ma istotne znaczenie, gdyż budynek podlegający rozbudowie jest zlokalizowany w pobliżu granicy,

- załączona do decyzji mapa jest jedynie kserokopią nie została poświadczona za zgodność, powinna być to kopia mapy zasadniczej, lub w przypadku jej braku kopia mapy katastralnej przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,

- w aktach brak jest projektu decyzji sporządzonego przez osobę uprawnioną, który był przedmiotem uzgodnień, brak w aktach potwierdzenia posiadania uprawnień przez osobę sporządzającą projekt decyzji,

- strona nie mogła zapoznać się z projektem decyzji, a więc nie mógł brać czynnego udziału w postępowaniu.

Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów – związanych ze skargą na decyzje w sprawie o sygn. akt IV SA 752/98 (obecnie w aktach sprawy sygn. akt IV SA/Wa 1826/07) oraz przedłożył mapę rozgraniczenia, przedstawiającą przebieg granicy według aktu ugody z dnia 11 października 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego.

W piśmie procesowym (k. 50) ustanowiony Pełnomocnik wystąpił o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W trakcie rozprawy uczestnik postępowania przedłożył do akt aktualną mapę z zasobów geodezyjnych obrazującą przebieg granicy uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśnił, iż przekonanie, jakoby skutkiem rozbudowy budynków było odprowadzanie wód odpadowych na jego działkę wynika z jego doświadczenia życiowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Orzekając w sprawie, na podstawie zgromadzonych akt, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający jej uwarunkowań formalnoprawnych (stosowna ocena musiałaby znaleźć w takim przypadku odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, w myśl art. 107 §. 3 w zw. z art. 140 K.p.a.). W aktach sprawy administracyjnej znajdują się decyzje z dnia [...] lipca 2006 r. i [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy dotyczące tego samego inwestora i tego samego przedsięwzięcia, w stosunku do decyzji utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy (z dnia [...] lipca 2009 r.). Decyzje te są opieczętowane i podpisane. Zwrotne potwierdzenia odbioru, mogą wskazywać, że akty te zostały doręczone stronom a więc są wiążące w myśl art. 110 K.p.a. Jednocześnie z załączonych akt (na podstawie których orzekał także organ odwoławczy) nie wynika, jaki jest status tych dokumentów, czy i w jakim trybie zostały ona wyeliminowana z obrotu prawnego (z akt wynika natomiast, iż decyzja organu I. instancji w tym samym przedmiocie z dnia [...] grudnia 2006 r. została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2007 r. a decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. – decyzją z dnia [...] marca 2009 r.). Kwestia ta może mieć istotne znaczenie, w kontekście ustalenia, czy kolejne decyzje w sprawie nie są dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 3 K.p.a.

Nie wyjaśnienie tych istotnych uwarunkowań formalnych stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 § 2 K.p.a.), co w przedmiotowym przypadku mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (kwestia dopuszczalności ponownego procedowania w przedmiocie warunków zabudowy).

Natomiast nie zasadne są zarzuty sformułowane przez Stronę skarżącą.

Z treści decyzji o warunkach zabudowy nie wynika, aby w jej świetle dopuszczono odprowadzanie wód z realizowanego przedsięwzięcia na działkę przyległą. Wręcz przeciwnie, w jej treści wskazano - w przypadku dachu jednospadowego (obiekt przebudowywany) i dwuspadowego (obiekt na nowo realizowany) - obowiązek skierowania spadku na własną stronę (pkt 2d). Wskazano także zasadę odprowadzania wód opadowych na własną działkę oraz przywołano zakaz kierowania wód opadowych na teren sąsiedni (przepisy szczególne pkt 4 e i 5 b). W tym świetle wywody skarżącego, jakoby następstwem prawnym decyzji było realne zagrożenie odprowadzania wód na jego działkę są dowolne. Decyzja o warunkach zabudowy jest wiążąca przy wydaniu pozwolenia na budowę (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i rolą projektanta będzie zaproponowanie rozwiązań technicznych gwarantujących spełnienie wskazanych warunków. Projekt będzie podlegać z kolei ocenie organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Nie można wobec tego tym bardziej uznać, jakoby wykonanie samej decyzji powodowało czyn zabroniony karą.

W świetle powyższych okoliczności przedmiotowa sprawa nie może mieć powiązania prawnego lub faktycznego ze sprawą dotyczącą obowiązku przywrócenia naruszonych stosunków wodnych, skoro uprzednia sprawa nie dotyczyła w żadnym zakresie możliwości rozbudowy (przebudowy) budynków przyległych do granicy działki po stronie inwestora (żądania dowodowe, gdy chodzi o tą odrębną sprawę są więc bezzasadne).

Wobec powyższych okoliczności bezzasadny jest zarzut wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 156 §. 1 pkt 6 K.p.a., czy naruszenia art. 29 ustawy – Prawo wodne lub § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Bez znaczenia w sprawie są podnoszone kwestie, sporu dotyczącego zarówno prawidłowego ustalenia granicy w ramach ugody zawartej w 2001 roku (zagadnienie podnoszone w skardze) jak i tego, czy granica na kopii mapy ewidencyjnej odpowiada aktualnej granicy prawnej (aktualność ewidencji). Poza ewentualnym zakwestionowaniem zgodności rysunku mapy z danymi zawartymi aktualnie w ewidencji gruntów i budynków, inne zagadnienia wykraczają poza granice sprawy, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, skoro w myśl stosownych regulacji, załączniki do decyzji muszą być sprowadzane na kopiach aktualnych map. Co potwierdza przedłożona na rozprawie mapa (aktualna, opatrzone stosownymi pieczęciami państwowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej) przebieg granicy odzwierciedlony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji organu I. instancji jest identyczny (linia prosta) z położeniem granicy na przedłożonej mapie. W tym świetle nie mogą odnieść także skutku zarzuty naruszania przepisów postępowania w tym zakresie, iż stanowiące załącznik do decyzji kopie map nie zostały poświadczone za zgodność (w tym zakresie naruszenie przepisów nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy).

Należy podkreślić, iż podnoszone zarzuty dotyczące przebiegu granicy (kwestia wadliwych ustaleń w ramach ugody, braku aktualności mapy w zasobach) nie dotyczą niniejszego postępowania. Ewentualne rozbieżności mogą być wyeliminowane wyłącznie w odrębnym postępowaniu z uwzględnieniem zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej określonych zmian.

Wobec powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 24 K.p.a., w zakresie potrzeby wyłączenia pracownika organu. Należy wskazać, iż ramy postępowania w niniejszej sprawie wyznacza kwestia ustalenia warunków zabudowy. Kwestia wydania wypisów map wykorzystywanych w ramach niniejszego postępowania wykracza poza zakres przedmiotowej sprawy i jest związana z procedowaniem odrębnego organu – wykonującego zadania w zakresie państwowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej – starosty. Okoliczność, iż przy wydawaniu kopii stosownej mapy uczestniczyła osoba spokrewniona ze stroną w sprawie nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia wystąpienia przesłanki wyłączenia pracownika w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy. Wydanie mapy stanowiło czynność materialnotechniczną odrębną od postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące braku dokonania stosownych uzgodnień. W aktach sprawy zawarty jest projekt decyzji skierowany do wymaganych uzgodnień (k. 93-105 ). Na projekcie tym jest zamieszczona adnotacja o osobie uprawnionej do sporządzającej jej projekt (akt adm. k. 100, 103-105). Na wcześniejszych projektach zamieszczono stosowną pieczęć. Nie sposób jednocześnie zakładać, iż występując o uzgodnienia pismami z dnia 18 września 2008 r. czy 10 marca 2009 r. przedłożono inny projekt decyzji niż zawarty w aktach adm. (k. 93 – 105), skoro treść wskazanego projektu i ostatecznie wydanej decyzji jest analogiczna. Żadne przepisy nie nakładają na organ administracji obowiązku załączania do akt sprawy kopii dokumentu poświadczającego posiadanie uprawnień przez osobę sporządzająca projekt decyzji. Zamieszczenie na decyzji informacji o numerze uprawnień, w powiązaniu z zasadą domniemania legalności działania administracji, są przesłankami wystarczającymi dla uznania (o ile kwestia uprawnień konkretnej osoby nie była kwestionowana wprost) do uznania, iż projekt decyzji sporządziła osoba posiadająca stosowne uprawnienia. Nie trafne są również wywody, co do braku możliwości wypowiedzenia się odnośnie projektu decyzji, skoro do stron przesłano zawiadomienie z dnia 3 czerwca 2009 r. a projekt decyzji (przesłany do uzgodnień) był zawarty w aktach.

W tym świetle nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 10 K.p.a.

Jednocześnie, poza wskazaną na wstępie, Sąd nie dostrzegł z urzędu innych wadliwości zaskarżonej decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Orzeczenie w pkt. 3 sentencji wyroku oparto na przepisie art. 250 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) uwzględniając dodatkowo zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzeknie uwzględniając ocenę prawną i wskazówki, co do dalszego postępowania, wskazane w niniejszym orzeczeniu.