Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.71 a  par.9
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku "A" Sp. z o.o. - na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] z 12 lipca 2019 r. o zajęciu u L.W. wierzytelności w/w Spółki z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń.

W zawiadomieniu o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], w oparciu o które dochodzono kwoty w łącznej wysokości 144.527,63 zł, w tym należności głównej 133.515,99 zł.

Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał L.W. jako dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność "A" Sp. z o.o. i czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz ewentualnie w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się lub toczyła sprawa o zajęte wierzytelności. W treści zawiadomienia zawarto również pouczenie dla dłużnika zajętej wierzytelności w kwestii obowiązku naliczania dalszych odsetek za zwłokę, a także dla zobowiązanej Spółki w kwestii braku możliwości dysponowania zajętą kwotą. Zawiadomienie doręczono 25 lipca 2019 r. pod adresem zamieszkania L.W., tj. ul. Z., [...] C., natomiast "A" Spółce z o.o. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego 1 sierpnia 2019 r..

Pismem nr [...] z 2 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponaglił L.W. do odpowiedzi na zawiadomienie z 12 lipca 2019 r. Pismo zostało doręczone pod adresem zamieszkania strony 10 października 2019 r..

W odpowiedzi z 23 października 2019 r. na w/w ponaglenie "B" A.D. w imieniu strony poinformowało Naczelnika Urzędu Skarbowego, że na dzień sporządzenia pisma L.W. nie posiada żadnych zobowiązań wobec "A" Sp. z o.o..

Pismem nr [...] z 25 listopada 2019 r. organ egzekucyjny wezwał stronę do przedstawienia ewidencji sprzedaży VAT oraz faktur sprzedaży wystawionych za okres: 25 lipca 2019 r. - 25 listopada 2019 r. Pismo zostało doręczone pod adresem zamieszkania L.W. 6 grudnia 2019 r..

Na powyższe pismo "B" A.D. odpowiedziało pismem z 9 grudnia 2019 r., przesyłając wymagane dokumenty.

Naczelnik Urzędu Skarbowego 9 marca 2021 r. sporządził kolejne zawiadomienie nr [...] o zajęciu u L.W. innej wierzytelności pieniężnej z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń z "A" Sp. z o.o. W zawiadomieniu o zajęciu wskazano kolejne tytuły wykonawcze wystawione wobec w/w Spółki, w oparciu o które dochodzono kwoty w łącznej wysokości 677.081,96 zł, w tym należności głównej 570.517,00 zł. Zawiadomienie doręczono pod adresem zamieszkania strony 25 marca 2021 r..

Tego samego dnia organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] o zmianie wysokości zajęcia z 12 lipca 2019 r. do łącznej wysokości 270.224,59 zł, w tym należności głównej 232.260,90 zł. Aktualizacja uwzględniała zarówno uregulowanie części dochodzonych obowiązków przez "A" Sp. z o.o., jak również złożone przez Spółkę korekty VAT za luty, marzec i kwiecień 2019 r. zwiększające kwoty obowiązków objętych tytułami wykonawczymi nr [...],[...] i [...]. Jednocześnie wezwano L.W. do zapłaty należności wynikających z faktur dokumentujących transakcje zakupu od "A" Sp. z o.o. Pismo wraz z zawiadomieniem doręczono 15 marca 2021 r. pod adresem zamieszkania strony.

Dnia 17 marca 2021 r. radca prawny działający w imieniu L.W., w odpowiedzi na w/w pismo z 9 marca 2021 r. poinformował, że skarżący nie posiada żadnych należności w stosunku do "A" Sp. z o.o., podnosząc jednocześnie, że skarżący nie otrzymał zawiadomienia nr [...] z 12 lipca 2019 r. o zajęciu wierzytelności przysługującej "A" Sp. z o.o. Powyższe pełnomocnik strony podtrzymał w piśmie z 12 maja 2021 r., twierdząc, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia z 12 lipca 2019 r. nie należy do L.W.. Jednocześnie wskazał, że jedynym adresem do doręczeń i miejscem wykonywania przez skarżącego działalności, wpisanym również w CEIDG, jest ul. R., [...] S. i pod ten adres powinna być kierowana wszelka korespondencja kierowana do strony.

Postanowieniem nr [...] z 15 lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a., określił L.W., jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej kwoty z tytułu dokonanego zawiadomieniem nr [...] z 12 lipca 2019 r, zajęcia wierzytelności, na dzień wydania postanowienia w łącznej wysokości 279.823,14 zł oraz dalsze odsetki za zwłokę naliczane od należności główniej objętej tytułami wykonawczymi o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], tj. 228.676,47 zł od dnia 16 lipca 2021 r. do dnia przekazania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych zgodnie z zajęciem w wysokości 8% w skali roku.

Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 3 sierpnia 2021 r..

Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z 15 lipca nr [...], żądając jego uchylenia oraz umorzenia postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 7 w zw. art. 77 § 1 K.p.a., polegające na braku podjęcia czynności zmierzających do weryfikacji, czy zawiadomienie nr [...] z 12 lipca 2019 r. zostało stronie doręczone i uznaniu, że zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone,

- art. 84 § 1 K.p.a., polegające na niezastosowaniu tego artykułu, w sytuacji gdy do ustalenia, czy na zawiadomieniu nr [...] z 12 lipca 2019 r. znajdował się podpis strony konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa;

- art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 1 w zw. z art. 42 § 1 K.p.a. polegające na niezapewnieniu stronie możliwości udziału w postępowaniu, spowodowane uznaniem, że zawiadomienie nr [...] z 12 lipca 2019 r. zostało skutecznie doręczone, podczas, gdy do doręczenia nie doszło, a ponadto korespondencja były wysyłana na niewłaściwy adres;

- art. 80 K.p.a., polegające na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z podpisu na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia nr [...] z 12 lipca 2019 r.

oraz błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że:

- fakt adnotacji o doręczeniu korespondencji z 12 lipca 2019 r. adresatowi osobiście potwierdza, że korespondencję L.W. odebrał osobiście, podczas gdy strona kwestionuje podpis widniejący na odebraniu korespondencji jako swój, co świadczy o tym, że korespondencja została odebrana przez inną osobę, która podpisała się danymi skarżącego;

- L.W. odebrał korespondencję z 12 lipca 2019 r., gdyż 23 października 2019 r. "B" A.D. w jego imieniu poinformowało organ egzekucyjny, że na dzień sporządzenia odpowiedzi strona nie posiada żadnych zobowiązań wobec "A" Sp. z o.o., podczas, gdy pismo "B" było odpowiedzią na ponaglenie z 2 października 2019 r., a nie na zajęcie wierzytelności dokonane zawiadomieniem nr [...] z 12 lipca 2019 r..

Końcowo pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu wykazania faktu, że na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia nr [...] z 12 lipca 2019 r. nie znajduje się podpis L.W., a w konsekwencji w/w zawiadomienie nie zostało stronie skutecznie doręczone.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 15 października 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 2 listopada 2021 r..

Organ w uzasadnieniu podkreślił, że strona nie podważyła kwestionowanego w sprawie doręczenia z dnia 12 lipca 2019 r., wskazując dodatkowo na podobieństwo podpisów na innych zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek przez stronę. Zdaniem organu, zawiadomienie skierowano na prawidłowy adres. Organ zwrócił też uwagę, że fakt bezpodstawnego uchylania się przez skarżącego od przekazania zajętej wierzytelności uzasadnia ustalenie istnienia ponad 220 wierzytelności podlegających zajęciu w dniu i po dniu 25 lipca 2019 r..

Pismem z 29 listopada 2021 r. radca prawny złożył w imieniu L.W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 15 października 2021 r. nr [...], wnosząc o:

-uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w całości,

-zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego,

-przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu wykazania faktu, że na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia nr [...] z dnia 12 lipca 2019 r. nie znajduje się podpis skarżącego, a tym samym zawiadomienie to nie zostało mu skutecznie doręczone,

-wstrzymanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (lub w przypadku nieuwzględnienia przez niego złożonego wniosku, przez Sąd) w całości wykonania postanowienia z 15 lipca 2021 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o numerze [...],

-przeprowadzenie dowodu z pisma strony z 12 listopada 2021 r. wraz z załącznikami na okoliczność wyksięgowania przez skarżącego faktur kosztowych wystawionych przez "A" Sp. z o.o..

W uzasadnieniu pełnomocnik powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] 15 lipca 2021 r..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści przepisu art. 71b u.p.e.a. w przypadku, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest wówczas postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty.

Wskazane postanowienie wydaje się w oparciu o treść art. 71a § 9 powołanej ustawy po wcześniejszym przeprowadzeniu kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności stwierdzającej bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a §9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.

Przepis art. 71b u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w przypadku egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych stosownie do treści art. 91 u.p.e.a..

Aby zatem uznać postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. za zgodne z obowiązującym prawem, konieczne jest stwierdzenie, że zostały spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Pierwszym z nich jest fakt bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast - przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny, w konkretnej kwocie.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., wydając postanowienie w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty na podstawie danych wynikających ze złożonych plików JPK.

Zgodzić się należy, że przeprowadzenie kontroli nie jest niezbędne w każdym przypadku, a zwłaszcza wówczas, gdy na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie analiza rejestrów JPK, stanowiła wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Świadczy o tym bezspornie fakt istnienia wierzytelności z ponad 220 faktur wystawionych od 25 lipca 2019 r..

W ocenie Sądu druga przesłanka, tj. fakt bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, również w ocenie Sądu została spełniona. Mając na względzie art. 71a § 9 u.p.e.a., w którym mowa jest o bezpodstawnym uchylaniu się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu, stwierdzić należy, że zwrot "bezpodstawnie uchyla się" odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych, np. związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności. Takowe okoliczności wynikające z analizy dokonanej przez organ na stronie od 5 do 7 zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do kwestionowanego przez stronę zarzutu co do prawidłowości doręczenia przesyłki z 12 lipca 2019 r., jak słusznie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie można jednak przyjąć, aby do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony postępowania, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne - tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, zgodnie z powszechnie przyjętą regułą postępowania dowodowego, ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swojego twierdzenia, że podpis na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia nr [...] z 12 lipca 2019 r. nie należy do L.W., natomiast organ w zaskarżonym postanowieniu, zdaniem Sądu wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie.

Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, który zarzuca organowi nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa i tym samym pozbawienie go możliwości udowodnienia, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru na zawiadomieniu nr [...] z 12 lipca 2019 r. nie należy do strony, wskazać należy, że wyrażone przez stronę oczekiwanie byłoby zasadne, gdyby stały za nim przekonujące argumenty, w tym odnoszące się do argumentacji organu w zakresie niepodważonych przez stronę innych doręczeń. Takowych Sąd nie dostrzega.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ odniósł się również do zarzutu podnoszącego, że korespondencja w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji była wysyłana na niewłaściwy adres. W niniejszej sprawie korespondencja wysyłana do L.W. przed ustanowieniem pełnomocnika była kierowana przez organ egzekucyjny na adres: ul. Z., [...] C., który jest adresem zamieszkania strony, co nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. Nie budzi również wątpliwości fakt, że adres: ul. R., [...] S. jest adresem, pod którym L.W. prowadzi działalność. Nie można zgodzić się natomiast z twierdzeniem pełnomocnika, że skoro adres ul. R., [...] S., jest jedynym ujawnionym w CEIDG adresem wykonywania przez stronę działalności, to jest tym samym jedynym adresem, pod który powinna być kierowana korespondencja organu egzekucyjnego. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje bowiem, że wskazanie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, a przepisy dotyczące Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie zawierają regulacji modyfikujących zasady doręczania korespondencji w toku postępowania administracyjnego, uregulowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie doręczania pism przez organy administracji publicznej mają charakter gwarancyjny i organy administracyjne zobligowane są do ich przestrzegania z urzędu. Zatem skoro adres zamieszkania osoby fizycznej jest adresem wskazanym w art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, to nie ma podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia pod tym adresem.

W końcu - odnosząc się do argumentacji wynikającej z pisma strony z 12 grudnia 2021 r., Sąd zwraca uwagę, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia odnosi się do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Zatem okoliczności, na które strona powołuje się w tym piśmie, pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy dotyczącej legalności postanowienia z dnia 15 października 2021 r..

Mając to na uwadze Sąd uznał, że skarga - jako niezasadna - na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.