Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1072/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Żadne z wyżej wymienionych
Powołane przepisy: article: art. 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. (L.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 9 grudnia 2011 roku


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2012 roku skarżący P. L. wniósł do tut. Sądu wniosek o prawo pomocy, domagając się zwolnienia z należnej opłaty sądowej w całości.

Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał zwolnienie od kosztów sądowych.

Wniosek swój uzasadnił skarżący tym, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala mu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Od wielu lat prowadził działalność gospodarczą osobiście, jak i w ramach współpracy z innymi przedsiębiorstwami. Mimo to ma poważne problemy finansowe. Ich powodem byli nierzetelni kontrahenci oraz kryzys gospodarczy, który w ostatnim czasie odczuła każda z branż. Dlatego też stopniowo zmuszony był wycofać się z kolejnych, podejmowanych działalności, a jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przedmiotowa sprawa jest jedną z kilkunastu toczących się przed tutejszym Sądem.

Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na jego majątek składa się nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (jest to współwłasność), natomiast jego miesięczne dochody z tytułu zawartej umowy o pracę wynoszą 1.500,00 zł.

Należy w tym miejscu wskazać, ze to już kolejny wniosek skarżącego o prawo pomocy. Pierwszy wniosek skarżący wniósł wraz ze skargą. I tak postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przedłożony przez stronę materiał dowodowy oraz podane przez niego okoliczności faktyczne nie były wystarczające do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Skarżący wniósł od powyższego postanowienia referendarza sądowego sprzeciw. Po jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny zwolnił skarżącego w części przekraczającej 100 zł. od uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej (więc także opłaty od skargi kasacyjnej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

P. L. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Należy w tym miejscu przytoczyć art. 165 p.p.s.a., który stanowi, że w razie zmiany okoliczności sprawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne.

Oznacza to, iż przesłanką niezbędną by zmienić postanowienie jest zmiana okoliczności sprawy – tylko wówczas zapadłe postanowienie można zmienić. Odnosząc powyższe na grunt prawa pomocy, dla przykładu zmianę postanowienia odmawiającego prawa pomocy będzie umożliwiała np. zmiana w postaci pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Analizując sytuację finansową skarżącego Sąd zważył, że nie ma podstaw do tego, aby przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącego uległa pogorszeniu. Tego faktu strona nie wykazała we wniosku. Wręcz przeciwnie, z wniosku bowiem wynika, że sytuacja majątkowa skarżącego uległa nieznacznemu polepszeniu do tej opisanej przez skarżącego we wniosku w 2011 roku. Skarżący bowiem wykazał wówczas, iż z tytułu umowy o pracę osiąga średni miesięczny dochód brutto 1.386 zł, natomiast obecnie we wniosku skarżący wykazuje, że jego miesięczny dochód brutto wynosi 1500 zł.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Miesięczne zarobki strony wynoszą 1.500 zł, jednak, posiada on własny gabinet [...] , który przynosić może przecież dodatkowe dochody. Sama ta okoliczność powoduje, że powinien on jednak, chociażby częściowo partycypować w kosztach prowadzonego postępowania.

Nie należy tracić z pola widzenia tego, że w skład majątku strony skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Nieruchomość ta nie jest obciążona prawami osób trzecich, a grunt ten może przecież stanowić zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Ponadto, skarżący nie ponosi kosztów utrzymania nieruchomości, w której zamieszkuje. Podsumowując, strona nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Natomiast sytuacja finansowa skarżącego uległa nawet nieznacznemu polepszeniu. Sąd jednak uwzględnił to, że uiszczenie przez stronę wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości

rzeczywiście byłoby dla niego nadmiernym obciążeniem finansowym i pociągnęłoby za sobą dla niego znaczny uszczerbek utrzymania koniecznego.

Mając na względzie powyższe, ponieważ strona nie wykazała zmiany – pogorszenia swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej analizowanej przez Sąd 9 grudnia 2011 r., Sąd nie widząc podstaw do zmiany, swego postanowienia na zasadzie art. 165 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia.