Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 969/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.28 ust.1 i 2 i 3,
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art.116 §1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: §1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.80, art.107 §3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "S." Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2009 r. nr [...], odmawiającą S. Sp. z o.o. w W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika, kosztów upomnienia powstałych w związku z zadłużeniem z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Ww. decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] grudnia 2008r. uzupełnionym w dniu [...] stycznia 2009r. oraz w dniu [...] lutego 2009r. spółka S. złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. wnosząc o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika za okres 07/1999 – 12/2004, kosztów upomnienia powstałych w związku z zadłużeniem z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 07/1999 – 12/2004. W uzasadnieniu wniosku Spółka powołała się na wyrok Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] grudnia 2004r. sygn.akt [...], na mocy którego zwolniono S. Sp. z o.o. z obowiązku wpłaty kwoty [...] zł tytułem odsetek od zaległych składek ZUS z uwagi na to, iż powstanie zaległości nastąpiło z przyczyn całkowicie od niej niezależnych oraz, że Spółka dokonała wpłat do ZUS tytułem kosztów egzekucyjnych, opłaty prolongacyjnej i odsetek w wysokości trzykrotnie wyższej niż aktualne zadłużenie. Wnioskująca Spółka podniosła ponadto okoliczności dotyczące trudnej sytuacji finansowej przez niesprawiedliwe – jej zdaniem - decyzje organów państwa. Przedstawiciel Spółki S. T. wskazał również na swoje problemy zdrowotne.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ocenie materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] odmówił umorzenia składek objętych wnioskiem Spółki. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. nr 11, poz. 74 ze zm., dalej "u.s.u.s.").

Pomimo faktu, że Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz okoliczność, iż komornik sądowy umorzył prowadzone wobec S. Sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne na skutek jego bezskuteczności, wobec dłużnika w dalszym ciągu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku. Ponadto organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za długi S. Sp. z o.o. na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 z późn. zm.). Organ wyjaśnił również, iż w sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), ponieważ zgodnie z § 1 w/w rozporządzenia przepisy te mogą być zastosowane jedynie do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek. Natomiast zaległości płatnika S. Sp. z o.o. dotyczą składek za ubezpieczonych pracowników. Tym samym nie może być wzięta pod uwagę zła sytuacja majątkowa i zdrowotna S. T. - członka zarządu Spółki.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości argumentację w niej zaprezentowaną. Organ II instancji podkreślił, iż w sprawie brak jest podstaw prawnych do umorzenia powstałych zaległości.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca Spółka wskazała na okoliczności podnoszone we wcześniejszych pismach kierowanych do organu. Podniósł, iż w kolejnych rozstrzygnięciach organów podawane są różne kwoty zadłużenia, co dowodzi, że nie ma właściwej ewidencji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania pozytywnej decyzji w kwestii umorzenia zadłużenia, z uwagi na to, iż nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z akt sprawy wynika bowiem, iż pomimo zaprzestania prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej oraz umorzenia przez komornika sądowego prowadzonego wobec S. Sp. z o.o. postępowania egzekucyjnego na skutek jego bezskuteczności, wobec skarżącej Spółki w dalszym ciągu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku i wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Dopóki postępowanie to jest w toku nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczność egzekucji.

Wobec powyższego organ zasadnie stwierdził, iż w sprawie brak jest podstaw do wydania pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia zobowiązań. Ponadto organ słusznie podniósł, iż w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za długi S. Sp. z o.o. na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z brzmieniem art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała

się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Odnosząc się do podnoszonych problemów zdrowotnych S. T. – przedstawiciela Spółki i członka zarządu należy zgodzić się z organem, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), ponieważ zgodnie z § 1 w/w rozporządzenia przepisy te mogą być zastosowane jedynie do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek. Natomiast zaległości płatnika S. Sp. z o.o. dotyczą składek za pracowników - ubezpieczonych.

Na marginesie wspomnieć należy, iż podnoszona w skardze kwestia opiewania kolejnych decyzji na różne wartości zadłużenia, nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, która dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek i przesłanek związanych z umorzeniem.

Reasumując - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 kpa wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art.80 kpa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.