Wyrok NSA, sygn. akt GSK 347/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Urszula Raczkiewicz Sędziowie NSA - Józef Waksmundzki (spr.) - Jacek Surmacz Protokolant - Agnieszka Brocka po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 868/03 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 sierpnia 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - Urszula Raczkiewicz

Sędziowie NSA - Józef Waksmundzki (spr.)

- Jacek Surmacz

Protokolant - Agnieszka Brocka

po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r.

na rozprawie w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej D. C.

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku

z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 868/03

w sprawie ze skargi D. C.

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku

z dnia 10 czerwca 2003 r. Nr [...]

w przedmiocie wartości celnej towaru

- oddala skargę kasacyjną -

U Z A S A D N I E N I E

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 17.12.2003 r. sygn. akt SA/Bk 868/03 oddalił skargę D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia 10.06.2003 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 30 października 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Białymstoku o nr [...] z dnia 7 maja 2001 r., uchylającą po wznowieniu postępowania decyzję tegoż Dyrektora z dnia 30 grudnia 1998 r. i 4 grudnia 1998 r. i uznającą zgłoszenie celne z dnia 4 grudnia 1998 r. nr [...] za nieprawidłowe, określającą wartość celną na kwotę 720.950 BEF i kwotę długu celnego na 8.542,60 zł oraz odsetki wyrównawcze za okres od 4 grudnia 1998 r. do 7 maja 2001 r.

Decyzje organy celne podjęły w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 2 grudnia 1998 r. D. C. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym w Białymstoku wg zgłoszenia celnego SAD Nr [...]importowany z Belgii samochód marki Mercedes E 290 TD, przedstawiając jednocześnie dokumenty stwierdzające jego wartość. W związku z dostarczeniem przez stronę świadectwa EUR i wnioskiem o dokonanie zwrotu należności celnych 30 grudnia 1998 r. wydano decyzję zmieniającą decyzję z 4 grudnia 1998 r. w zakresie stawki celnej i zarządzającą zwrot cła w kwocie 4.322,00 zł.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2001 r. postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W toku postępowania ustalono, że na przedmiotowy samochód eksporter wystawił dwie faktury:

- fakturę na zaliczkę Nr 98/69 z 19.11.1998 r. na kwotę 205.950 BEF,

- fakturę na rozliczenie końcowe Nr 98/70 z dnia 26.11.1998 r. na kwotę 515.000 BEF.

Biorąc to pod uwagę organ celny przyjął, że łączna cena, jaka została zapłacona za samochód stanowi sumę kwot wykazanych w fakturach i tę kwotę przyjął za wartość celną, doliczając koszty transportu, korygując jednocześnie, w związku z powyższym, ustalone pierwotnie należności celne.

Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji jest trafne.

W skardze na powyższą decyzję D. C. zarzucił, iż organy poczyniły błędne ustalenia faktyczne.

Po rozpoznaniu skargi, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2003 r. sygn. akt SA/Bk 1796/01 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł stwierdzając, że istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wartość celna sprowadzonego towaru - samochodu marki Mercedes w stanie uszkodzonym, z roku 1996, ustalona przez organy celne po wznowieniu postępowania odpowiada kryteriom wynikającym z art. 23 § l Kodeksu celnego.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego i rozpatrzeniu zebranych w sprawie dowodów, Dyrektor Izby Celnej w Białymstoku decyzją z dnia 10.06.2003 r. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Białymstoku z dnia 7.05.2001 r. i określił wartość celną samochodu w wysokości 515.000 BEF, podstawę opłaty – 51.229 zł, kwotę w wysokości 10.245,00 zł, a także ustalił kwotę odsetek wyrównawczych w wysokości 4.395,30 zł.

Organ odwoławczy podniósł, że z raportu i dokumentów przysłanych przez Ministerstwo Finansów Belgii wynika, iż w związku ze sprzedażą pojazdu D. C. wystawiono dwie faktury - jedną o numerze 98/69 zatytułowaną "faktura na zaliczkę" opiewającą na kwotę 205.950,00 BEF z dnia 19.11.1998 r. i drugą o numerze 98/70 z dnia 26.11.1998 r. opatrzoną tytułem "rozliczenie końcowe" opiewającą na kwotę 515.000,00 BEF, dotyczące tego samego pojazdu.

Zdaniem organu celnego II instancji, materiał dowodowy pozwala ustalić wartość transakcyjną na podstawie art. 23 § l Kodeksu celnego. Wartością tą jest kwota 515.000 BEF, figurująca na fakturze z dnia 26.11.1998 r. nr 98/70. Znajdujący się na tej fakturze zapis "rozliczenie końcowe" stanowi podstawę do przyjęcia, że zawarta w niej kwota stanowi cenę, za którą pojazd został nabyty.

W ocenie Sądu, decyzja Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2003 r. jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że wbrew zarzutom skargi organy celne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który stanowił podstawę do określenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu na kwotę 515.000 BEF w oparciu o art. 23 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. – Kodeks celny.

D. C. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 17.12.2003 r. sygn. akt SA/Bk 868/03 wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 23 § 1, art. 25-28 i 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity - Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez:

- przyjęcie jako wartości celnej towaru wartości transakcyjnej, ustalonej przez organy celne na podstawie dokumentu (faktury nr 98/70 z dnia 26.11.1998 r.), który został wprowadzony do obrotu bez wiedzy skarżącego, w konsekwencji czego wartość ta - 515.000,00 BEF znacznie przewyższała kwotę faktycznie przez skarżącego zapłaconą, jak i należną, a określoną w stanowiącej podstawę zgłoszenia celnego fakturze nr 98/69/70 wystawionej i przekazanej skarżącemu w dniu 25 listopada 1998 r.,

- ustalenie wartości transakcyjnej w oparciu o dokumenty, których wiarygodność i dokładność budziła uzasadnione wątpliwości, a zatem nie mogły być w myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego podstawą ustalenia wartości celnej, co powinno skutkować ustaleniem tej wartości według metod wskazanych w art. 25-29 Kodeksu celnego,

2) obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności:

- oparcie rozstrzygnięcia o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy -uznanie za wiarygodne faktur o numerach 98/69 i 98/70, które pozostawały w sprzeczności z dokumentem EUR-1 oraz przedstawioną przez skarżącego fakturą 98/69/70, co w konsekwencji doprowadziło do określenia błędnej wartości celnej towaru,

- niewyjaśnienie istotnych różnic w materiale dowodowym, zaniechanie skonfrontowania tych rozbieżności oraz niewyjaśnienie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia tych kwestii, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy,

- przyjęcie jako wartości celnej kwoty 515.000,00 BEF, która w żadnym razie nie odzwierciedla rzeczywistej wartości uszkodzonego importowanego pojazdu, a także zapisów wynikających z przedstawionych przez importera dokumentów sprzedaży, z których wynikało, że samochód nabyto po "okazyjnej" cenie.

Zdaniem skarżącego, zaskarżony wyrok nie znajduje oparcia w ustalonym stanie faktycznym sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawa. Przyjęcie jako podstawy do wymiaru należności celnych wartości samochodu wskazanej w fakturze z dnia 26.11.1998 r. jest bezzasadne. Wymieniona faktura nie była podstawą do rozliczenia się importera ze sprzedawcą belgijskim. W ocenie skarżącego przeprowadzone postępowanie nie wyjaśniło pochodzenia dwóch faktur o nr 98/69 i 98/70 oraz przyczyn niezgodności pomiędzy tymi dokumentami. Wskazując na zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł, że wobec pominięcia przez organy celne art. 23 ustawy Kodeks celny, wartość celną pojazdu należało ustalić na podstawie metod wskazanych w art. 25-28 lub art. 29 tej ustawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący kwestionuje wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. SA/Bk 868/03, opierając swoją skargę na dwóch podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), a więc na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji ocena zasadności skargi kasacyjnej wymaga wpierw rozważenia zasadności zarzutów o charakterze procesowym odnoszących się do ustaleń faktycznych sądu. Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem zweryfikowane tylko w odniesieniu do określonego stanu faktycznego, stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. Skarżący zarzucił, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997– Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926). Naruszenie przepisów procedury polegało m.in. na oparciu rozstrzygnięcia o wybiórczy materiał dowodowy, a w szczególności o uznaniu jako wiarygodnych faktur o numerach 98/69 i 98/70 oraz bezzasadnym przyjęciu jako wartości celnej kwoty 515.000 BEF.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w zaskarżonym wyroku ocena ustaleń faktycznych organów celnych jest w tym zakresie prawidłowa. W dniu 29 stycznia 2001 r. Prokuratura Rejonowa w Białymstoku przesłała do organu celnego I instancji raport z dochodzenia przeprowadzonego przez Ministerstwo Finansów Belgii wraz z fakturami dotyczącymi sprzedaży skarżącemu pojazdu, tj. między innymi faktury nr 98/70 z dnia 26 listopada 1998 r. opiewającej na kwotę 515.000,00 BEF zatytułowanej "rozliczenie końcowe". Powyższa informacja nie była znana organowi celnemu w chwili ustalania kwoty wynikającej z długu celnego w zgłoszeniu celnym i stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, w postępowaniu dotyczącym obrotu towarowego z zagranicą mają zastosowanie nie tylko przepisy prawa celnego, ale również regulacje zawarte w umowach międzynarodowych. Jedną z takich umów jest Układ Europejski ustanawiający Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony. Protokół nr 6 Układu Europejskiego zawiera postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, zaś wyniki dochodzenia przekazywane w formie dokumentów mogą być wykorzystywane w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. W związku z powyższym nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że organy celne, a następnie sąd wydający zaskarżony wyrok oparły swoje rozstrzygnięcia na budzącym wątpliwości dokumencie, tj. fakturze nr 98/70 nadesłanym przez Ministerstwo Finansów Belgii. Należy zauważyć, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie podejmował żadnych czynności prawnych zmierzających do podważenia ustaleń dokonanych przez Ministerstwo Finansów Belgii. Gołosłowne twierdzenie skarżącego, że faktura nr 98/70 z dnia 26 listopada 1998 r. nie może być wiarygodnym dowodem przy ustalaniu wartości celnej pojazdu nie może skutecznie podważyć mocy dowodowej tego dokumentu. Trafnie więc podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro skarżący twierdzi, iż sprzedawca pojazdu był nieuczciwy to powinien to poprzeć odpowiednimi dokumentami.

Nie można też zgodzić się z zarzutem skargi, że w toku postępowania administracyjnego, a następnie sądowego nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ celny II instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Organ celny przedstawił logiczną i przekonywującą argumentację, że decydującym dla rozstrzygnięcia sprawy jest dowód w postaci faktury z dnia 26 listopada 1998 r. opiewającej na kwotę 515.000,00 BEF z napisem "rozliczenie końcowe", co stanowiło podstawę do przyjęcia, że wymieniona na niej kwota stanowi cenę, za którą został nabyty pojazd zgłoszony do procedury do obrotu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ celny odniósł się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Podał logiczne argumenty dlaczego opinia biegłego Z. Łopanieckiego nie mogła być uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej towaru. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena materiału dowodowego dokonana w postępowaniu administracyjnym jest logiczna i nie nosi cech dowolności. Bezzasadny jest więc zarzut skargi kasacyjnej, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w oparciu o "wybiórczo" potraktowany materiał dowodowy, tym bardziej że sam skarżący w jej uzasadnieniu (str. 5) stwierdza "zaprezentowane stanowisko organów celnych bez wątpienia znajduje oparcie we wskazanych fakturach belgijskiego eksportera, których istnienia skarżący nie kwestionuje". Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że zaskarżonym wyrokiem została oddalona skarga na decyzję organu celnego, która została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia przez Sąd prawa materialnego w zaskarżonym wyroku – art. 23 § 1, art. 25-28 i art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802), dalej k.c. Przepis art. 23 § 1 k.c. ustanawia zasadę, według której wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna. Oznacza to, że jest nią cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Z raportu zawierającego wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez belgijskie władze celne wynika, że sprzedawca pojazdu wystawił dwie faktury – jedną o nr 98/69 zatytułowaną "faktura na zaliczkę" z dnia 19 listopada 1998 r. na kwotę 205.950,00 BEF i drugą o nr 98/70 z dnia 26 listopada 1998 r. opatrzoną tytułem "rozliczenie końcowe" opiewającą na kwotę 515.000,00 BEF. W świetle powyższych ustaleń belgijskich władz celnych organ celny II instancji miał uzasadnioną podstawę do uznania, że umieszczona na fakturze z dnia 26 listopada 1998 r. nr 98/70 kwota 515.000,00 BEF jest ceną, za którą nabyty został pojazd zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu 2 grudnia 1998 r. Wymieniona kwota jest więc ceną transakcyjną ustaloną na podstawie art. 23 § 1 k.c. Wobec ustalenia ceny transakcyjnej brak było podstaw do ustalenia wartości celnej pojazdu metodami określonymi w art. 27-30 k.c., o co wnosił skarżący w skardze kasacyjnej.

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też, kierując się treścią art. 181, art. 183 § 1 i art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.