Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 432/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 67 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 106 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par 2 pkt 1 - 3
journal: Dz.U. 2004 nr 198 poz 2043
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek  nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. w K. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z 15.01.2020 r., znak: [...] na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. [...] w miejscowości Z. przy ul. [...].

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 20.09.2019 r. wszczął na wniosek spółki [...] Sp. z o.o. postępowanie administracyjne w sprawie "stanu technicznego budynku położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] obr[...] w miejscowości Z. przy ul. [...]". Zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, postępowanie zostało wszczęte z nakierowaniem na art. 67 ustawy Prawo budowlane.

Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie ze wskazaniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 30.08.2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r., nr 198, poz. 2043). W dniu 08.10.2019 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził oględziny na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. 5 w Z., które pozwoliły wykazać, że na terenie tych działek znajduje się wolnostojący, niepodpiwniczony budynek mieszkalny parterowy nakryty dwuspadowym dachem z otwarciem, w którym znajduje się kondygnacja użytkowa. Jest to budynek drewniany o konstrukcji zrębowej i szkieletowej, którego ściany zewnętrzne zostały wtórnie otynkowane, dach pokryty blachą płaską. Budynek założony jest na rzucie wieloboku o kształcie zbliżonym do litery C, budynek posiada liczne detale architektoniczne. Wg informacji uzyskanych od prezesa zarządu spółki [...] Sp. z o.o. budynek nie jest zamieszkały od ok. 9 lat, stan techniczny budynku jest bardzo zły, a w części pomieszczeń katastrofalny; ściany zewnętrzne parteru wykazują znaczne odchylenia od płaszczyzny pionowej, w budynku występują liczne pęknięcia i zagrzybienia. Większość drewnianych elementów zewnętrznych jest zniszczona, a w pomieszczeniach widoczne są znaczne uchylenia podłogi oraz stropu nad parterem grożące niebezpieczeństwem dla ludzi i mienia oraz przyczyniające się do możliwości zaistnienia katastrofy budowlanej. Z uwagi na to zagrożenie, kontrolujący nie mieli możliwości dokonania oględzin wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku. Wg informacji uzyskanych od prezesa zarządu spółki [...] Sp. z o.o. po nabyciu budynku przez tę spółkę w roku 2017, mając wówczas zgodę konserwatora zabytków ma jego rozbiórkę, nie przeprowadzano w budynku żadnych kontroli stanu technicznego ani bieżących napraw ze względu na bezcelowość tych czynności, obecny stan techniczny budynku jest wynikiem wieloletnich zaniedbań w jego należytym utrzymaniu przez poprzednich właścicieli. W znacznym stopniu do obecnego stanu technicznego budynku przyczyniła się także obecność w nim przez ok. 40 lat lokatorów kwaterunkowych.

Następnie, 14.11.2019 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której mimo powiadomienia nie wziął udziału [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. (obiekt wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków). Prezes zarządu spółki [...] Sp. z o.o. oraz jej pełnomocnik podtrzymali wniosek o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane.

Dalej organ wskazał, że postanowieniem z 18.12.2019 r[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. odmówił uzgodnienia tego zamierzenia. Skutkiem tego organ nadzoru budowlanego jest zobligowany odmówić wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż z brzmienia art. 67 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wynika w sposób jednoznaczny, że nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków bez uzgodnienia właściwego organu ochrony zabytków nie jest możliwe.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o nakazie rozbiórki. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o odmowie wydania nakazu rozbiórki pomimo tego, iż objęty wnioskiem budynek znajduje się w katastrofalnym stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu ludzi przebywających w jego pobliżu,

- art. 67 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez wydanie decyzji o odmowie wydania nakazu rozbiórki pomimo tego iż, inwestor uzyskał pismem z 26.01.2018 r., znak: [...] wydanym przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. pozytywną opinię w zakresie rozbiórki willi [...]",

- art. 7 i 77 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności dowodów zgromadzonych w toku postępowania wskazujących na spełnienie przesłanek do wydania decyzji o rozbiórce obiektu w trybie art. 67 ust. 3 ustawy Prawo budowlane,

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 4.03.2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 67 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie, w szczególności ustalenia poczynione na podstawie oględzin w dniu 08.10.2019 r. oraz rozprawy administracyjnej w dniu 14.11.2019 r. Dalej wskazał, że zgodnie z informacją zawartą w piśmie Miejskiego Konserwatora Zabytków z 26.01.2018 r., znak: [...], budynek położony na nieruchomości obejmującej działki nr [...] i [...] obr. [...] w Z. przy ul. [...] określony jako willa [...]" objęty jest ochroną konserwatorską poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. oraz zlokalizowany jest "na terenie objętym ochroną konserwatorską poprzez wpis obszarowy do gminnej ewidencji zabytków pn. "Krajobraz Kulturowy [...]" - zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z 28.01.2010 r. Decyzja o rozbiórce na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w stosunku do w/w obiektu mogła więc być wydana – zgodnie z art. 67 ust. 2 cyt. ustawy - po uzgodnieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Postanowieniem z 18.12.2019 r. znak: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowił "nie uzgodnić projektu rozbiórki budynku usytuowanego w Z. przy ul. [...] - willa " [...]" na działkach ewid. nr [...], [...] obręb [...] w Z.". Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 20.07.2020 r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 18.12.2019 r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z 12.11.2020 r. znak: [...] ponownie wydał postanowienie odmawiające uzgodnienia. Ww. postanowienie również zostało zaskarżone, postępowanie zażaleniowe nie zostało zakończone. MWINB w K. ustalił również, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wstrzymywał wykonania zaskarżonego postanowienia.

Dalej organ II instancji podał, że w postanowieniu z 20.11.2020 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził pogląd, że brak rozpoznania zażalenia nie może stanowić zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie. MWINB w K. zauważył zatem, że art. 106 K.p.a. regulując instytucję uzgodnienia uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, nie wskazuje, iż wydane w powyższej sprawie stanowisko w formie postanowienia ma mieć charakter postanowienia ostatecznego. MWINB w K. wskazał, że przychyla się do linii orzeczniczej prezentowanej w zdaniu odrębnym sędziego NSA J. B. do uchwały z 9.11.1998 r., sygn. OPS 8/98 gdzie wyrażony został pogląd, że "nie można organowi prowadzącemu postępowanie główne postawić zarzutu naruszenia prawa tylko dlatego, że oparł się na nieostatecznym postanowieniu organu współdziałającego, skoro żaden przepis prawa nie wymaga, aby to postanowienie miało taki właśnie charakter. Co więcej, nawet niezasięgnięcie informacji przed wydaniem decyzji co do wymaganego przez prawo stanowiska innego organu /art. 106 par. 1 Kpa/ nie stanowi rażącego naruszenia prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, lecz jedynie na podstawie art. 145 par. 1 pkt 6 Kpa uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie. (...) Sprzeczne z zasadą ekonomii procesowej byłoby oczekiwanie na ostateczne postanowienie organu współdziałającego, skoro przepis art. 106 par. 1 Kpa wymaga jedynie stanowiska tego organu".

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że decyzja wydana w sprawie jest prawidłowa.

Odnosząc się co do zarzutów odwołującego, organ II instancji wyjaśnił, że wobec braku uzgodnienia przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu rozbiórki budynku, podnoszone kwestie związane z zagrożeniem bezpieczeństwa życia lub zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia, nie mogą być uwzględnione w postępowaniu odwoławczym.

Nie mogą być postępowaniu uwzględnione również kwestie dotyczące walorów zabytkowych budynku będącego przedmiotem postępowania, gdyż nie należą one do właściwości organów nadzoru budowlanego. W powyższej kwestii właściwy jest [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków. MWINB w K. nie jest również właściwy do weryfikacji poprawności stanowiska tego organu. Organem wyższego stopnia w stosunku [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Ponadto w przedmiocie stanu zagrożenia bezpieczeństwa w/w obiektu wypowiedział się PINB w odrębnej decyzji z 07.01.2021 r. nr [...] znak: [...], którą w oparciu o art. 68 ustawy Prawo budowlane nakazał właścicielowi budynku zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. [...] w Z. - [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. wyłączyć w całości z użytkowania ww. budynek w terminie do 31.03.2021 r. oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia informującego o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie jego użytkowania, a także wykonanie zabezpieczenia ww. budynku poprzez wykonanie stałego zabezpieczenia (ogrodzenia) wokół budynku w sposób uniemożliwiający przedostanie się w jego rejon osobom trzecim w terminie do 31.03.2021 r.

Odnośnie zarzutu, że władze konserwatorskie wielokrotnie wskazywały na zasadność oraz dopuszczalność wykonania rozbiórki tego budynku organ wskazał, że zgodnie z art. 106 K.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Opinia wyrażona w formie pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków z 26.01.2018 r., znak: [...] nie może być więc uwzględniona.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na opisaną wyżej decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązania organu II instancji do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Wniosła również o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 106 §1 K.p.a. w zw. z art. 67 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji w sprawie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynku objętego ochroną konserwatorską na postawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed uzyskaniem ostatecznego postanowienia wojewódzkiego konserwatora ochrony zabytków w przedmiocie uzgodnienia zamiaru rozbiórki,

- art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego zbadania oraz uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienie, że postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie uzgodnienia zamiaru rozbiórki budynku nie ma charakteru ostatecznego, co prowadzi do naruszenia zasady działania organów administracji publicznej zgodnie z prawem, a także naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej,

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła przytoczone wyżej zarzuty.

Podniosła również, że obiekt którego dotyczy przedmiotowe postępowanie, znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, a jego dalsze użytkowanie stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa osób oraz mienia. Potwierdza to jednoznacznie treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Z. z 7.01.2021 r., mocą której organ nadzoru budowlanego nakazał spółce [...] wyłączenie budynku z użytkowania oraz dokonanie stosownych zabezpieczeń. Spełnione zostały zatem przesłanki wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Dalej strona skarżąca podniosła, że postanowienie o odmowie uzgodnienia rozbiórki zostało zaskarżone do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i na dzień złożenia skargi postępowanie zażaleniowe nie zostało zakończone. W chwili obecnej zatem nie występuje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie w przedmiocie uzgodnienia zamiaru rozbiórki, takie postanowienie nie istniało również w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę siedmiu sędziów z 9.11.1998 r., sygn. OPS 8/98 o następującej treści: "Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a., narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a." W uzasadnieniu uchwały wskazano, że wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w sprawie zajęcia stanowiska przez organ współdziałający prowadzi do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz reguł postępowania dowodowego (art. 77 §1 K.p.a.). Powyższa interpretacja art. 106 K.p.a. zyskała powszechną akceptację - w licznych orzeczeniach sądy administracyjne zajęły tożsame stanowisko.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ nadmienił, że 16.03.2021 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał postanowienie znak: [...] którym utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 12.11.2020 r., znak: [...] W ocenie organu również zatem z uwagi na powyższe brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być niezasadna.

Na wstępie należy jednakże zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od 20.03.2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14.05.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. odmawiającą wydania stronie skarżącej na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazu rozbiórki budynku położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. [...] w miejscowości Z. przy ul. [...].

Jak stanowi art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Procedura wydania ww. decyzji na mocy delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 72 ust. 1 ustawy Prawo budowlane została szczegółowo uregulowana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 30.08.2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. 2004, Nr 198, poz. 2043). I tak w myśl § 2 przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ: 1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; 2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3) przeprowadza rozprawę.

Organ I instancji uczynił zadość powyższym wymogom. W dniu 08.10.2019 r. uprawnieni pracownicy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili oględziny, które pozwoliły na ustalenie stanu w jakim znajduje się budynek. Ponadto 14.11.2019 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w trakcie której właściciel obiektu wyraził jednoznaczną wolę dokonania rozbiórki ww. obiektu. Z powyższego wynika zatem, że organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem przepisów ww. rozporządzenia.

Dalej wypada zauważyć, że ustawodawca wyłączył możliwość zastosowania art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków (art. 67 ust. 2), natomiast w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nakazał wydanie decyzji po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 67 ust. 3). W art. 67 ust. 4 ustawy Prawo budowlane wskazano, że Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie 30 dni. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie.

Instytucja "uzgodnienia" zakłada współdziałanie organów, z których jeden prowadzi postępowanie główne, a drugi postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne). W celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ nadzoru budowlanego rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, natomiast stanowisko organu współdziałającego – wojewódzkiego konserwatora zabytków wyrażane jest w formie postanowienia. Procedura uzyskania stanowiska innego organu została uregulowana w art. 106 K.p.a. W szczególności należy wskazać, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (par. 1). Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (par. 5).

Stosownie do dokonanych przez organy administracji publicznej ustaleń, znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, budynek położony na nieruchomości obejmującej działki nr [...] i [...] obr. [...] w Z. przy ul. [...] określony jako willa [...]" objęty jest ochroną konserwatorską poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków miasta Z.. Zasady ochrony obiektów będących w gminnej ewidencji zabytków zostały ustalone w uchwale Nr [...] Rady Miasta Z. z 28.01.2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego [...].

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ nadzoru budowlanego mógł oprzeć decyzję na postanowieniu odmawiającym uzgodnienia nakazu rozbiórki, które w dacie orzekania przez organ II instancji nie było jeszcze ostateczne. Strona skarżąca uzasadniając swoje stanowisko odwołuje się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 9.11.1998 r., sygn. OPS 8/98 w której wskazano, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a., narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a. Pogląd ten zasługuje na aprobatę. Zaskarżona decyzja jako wydana w oparciu o nieostateczne postanowienie istotnie była więc przedwczesna. Dokonując jednak oceny wpływu ww. naruszenia prawa na prawidłowość samej decyzji nie można stracić z pola widzenia szczególnych okoliczności jakie mają miejsce w niniejszej sprawie.

W przesłanych przez organ aktach sprawy zalega bowiem postanowienie Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu z 16.03.2021 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 12.11.2020 r., na którym oparł się organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję. Zatem obecnie, w dacie wyrokowania przez Sąd nie ma już wątpliwości, że negatywne stanowisko organu uzgadniającego, które determinowało treść końcowego rozstrzygnięcia, było wiążące. Należy wyraźnie odróżnić sytuację w której organ w ogóle nie uzyskałby uprzedniego stanowiska organu współdziałającego przed wydaniem decyzji w sprawie, od sytuacji gdy stosowne stanowisko zostało zajęte, jednak ze względu na skorzystanie przez stronę z możliwości zaskarżenia postanowienia, nie miało ono waloru ostateczności w dacie rozstrzygania sprawy. W tym drugim przypadku, w razie utrzymania w mocy postanowienia przez organ II instancji po wydaniu decyzji w sprawie nie sposób uznać, że decyzja obarczona jest wadą, która uzasadnia uchylenie rozstrzygnięcia przez Sąd.

Należy przy tym zauważyć, że organ II instancji chcąc wydać decyzję w oparciu o ostateczne postanowienie, w dniu 5.06.2020 r. zawiesił postępowanie ze względu na konieczność rozpoznania zagadnienia wstępnego. Jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20.11.2020 r. uchylił postanowienie o zawieszeniu. Organ wyższego stopnia nie podzielił poglądu o prejudycjalnym charakterze postanowienia uzgadniającego. Znamienne jest przy tym, że ww. postanowienie zostało wydane na skutek rozpoznania zażalenia złożonego przez stronę skarżącą. Z jednej strony zatem strona skarżąca kwestionuje oparcie się przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na nieostatecznym postanowieniu, z drugiej skutecznie przeciwdziałała zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższej kwestii.

Ostatecznie stwierdzić należy, że mimo, że decyzja organu II instancji w dacie podjęcia rozstrzygnięcia była przedwczesna, to utrzymanie w mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 12.11.2020 r. przez Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu (postanowienie z 16.03.2021 r. znak: [...]) przesądza o tym, że decyzja ta była trafna. Zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy oraz nie może zostać uznane za nieprawidłowe, z tego tylko względu, że postanowienie w oparciu o które zostało wydane nie było w dacie rozstrzygania sprawy ostateczne. W efekcie sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień - ani tych podniesionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie decyzji organu II instancji spełnia wszystkie warunki stawiane mu przez art. 107 K.p.a., w szczególności jasno z niego wynika dlaczego zapadła taka, a nie inna decyzja organu.

Mając na uwadze powyższe, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.