Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1622/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174 pkt 2, art. 176, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art. 49 ust. 4 akapit 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji  wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S.A. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 655/14 w sprawie ze skargi K. S.A. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 czerwca 2014 r., sygn. V SA/Wa 655/14 oddalił skargę K. S.A. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 14 grudnia 2005 r. do Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR) wpłynął wniosek skarżącej spółki o wypłatę refundacji WPR1 nr [...] z 8 grudnia 2005 r. do ilości 250.000 kg cukru, wywiezionego na podstawie wyciągów z pozwolenia o nr [...] i [...]. W dniu 25 stycznia 2006 r. skarżąca przedłożyła w ARR kirgiską deklarację celną z 28 grudnia 2005 r. (nr druku [...]) dotyczącą dwóch wniosków WPR1, zawierające w polu nr 1 zapis IM-40 oznaczający dopuszczenie towaru do swobodnego obrotu, w polu nr 37 kod procedury 4000 00, w polach nr 35 masa brutto 501 250 kg i w polu 38 masa netto 500 000 kg, natomiast w polu 47 zawierała oprócz opłaty celnej (0,15%) zapis o opłatach: cło importowe (30%) i VAT (20%) oraz odręczne zapisy. Spółka przedłożyła także białoruskie i polskie dokumenty transportowe potwierdzające wywóz cukru.

Prezes ARR przyznał skarżącej spółce refundację wywozową w kwocie 384.673, 89 zł, która została jej wypłacona 13 marca 2006 r.

W celu zapewnienia poprawności przebiegu procesu naliczania i wypłaty refundacji wywozowych ARR podjęła działania dotyczące porównania importowych dokumentów celnych przedłożonych przez spółkę do ARR z analogicznymi dokumentami znajdującymi się w Republice Kirgiskiej, celem potwierdzenia ich zgodności i autentyczności. Na skutek podjętych działań w ramach zagranicznej pomocy prawnej, uzyskano od kirgiskiej administracji celnej fotokopię deklaracji o numerze druku [...] dotyczącą wniosków WPR1 nr [...]. Przedmiotowy dokument w polach nr 1 i nr 37 zawierał odpowiednio kod procedury IM-71 i 7100 34, tj. kod wprowadzenia towaru do wolnego obszaru gospodarczego (wymienianego w prowadzonej korespondencji również jako: wolna strefa ekonomiczna, swobodna strefa ekonomiczna lub wolny obszar celny), natomiast w polu 47 znajduje się zapis o opłacie celnej (0,15%) oraz odręczne zapisy z wyliczeniami.

Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego uzyskano informację i ustalono, iż przedstawiona przez skarżącą deklaracja celna z 28 grudnia 2005 r. (nr druku [...]) została sfałszowana.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 633 ze zm.; dalej: ustawa o ARR) z uwzględnieniem przepisów art. 49 ust. 1, art. 15-17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 186 z dnia 17 lipca 2009 r., ze zm., str. 1-58; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009), Prezes ARR decyzją z [...] listopada 2013 r. ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez ARR spółce do wniosku WPR1 nr 05/0350/01 w wysokości 303.237 zł oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu wymienionej kwoty wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych oraz umorzył postępowanie w zakresie kwoty 81.436,89 zł stanowiącej refundację do 53.000 kg cukru.

W wyniku rozpoznania odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał przepisy prawa stanowiące podstawę prawną decyzji oraz wyjaśnił ich znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Wskazał dowody, na podstawie których uznał, iż deklaracja celna importowa nr [...] z 28 grudnia 2005 r. nr druku [...] przedłożona przez skarżącą jako dowód dokonania przywozu towaru do kraju przeznaczenia jest nieautentyczna, zatem nie może stanowić o uprawnieniu do refundacji.

Sąd I instancji rozpoznający skargę powołując się na obowiązujące przepisy prawa, zastosowane przez organy w niniejszej sprawie uznał, za prawidłowe dokonane przez niego ustalenia. Przywołując treść art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009, wskazał, że z deklaracji celnej o numerze druku 230470 wynika, że nie uiszczono należności przywozowych, czyli należności celnych, o czym świadczy brak takiego zapisu w polu 47, a zatem nie dokonano przywozowych formalności celnych. Tym samym produkt nie mógł zostać uznany za wprowadzony do obrotu w państwie trzecim (Republice Kirgiskiej). Wymieniona deklaracja nie zawierała informacji o stosownych opłatach, tj. cło importowe – 30%, VAT – 20%, jedynie zapis o opłacie celnej – 0,15%. W tej sytuacji powyższa deklaracja nie może stanowić dowodu na potwierdzenie dopuszczenia towaru zadeklarowanego przez skarżącą do swobodnego obrotu w kraju przeznaczenia.

W ocenie Sądu I instancji skarżąca przedłożyła nieautentyczny dokument celny będący podstawą wypłaty refundacji wywozowej stanowi, zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., str. 1; dalej rozporządzenie Rady (WE EURATOM) nr 2988/95) nieprawidłowość, która spowodowała nieuzasadniony wydatek z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej w postaci nienależnie wypłaconej refundacji wywozowej. Skarżąca składając do organu nieautentyczną deklarację celną importową w celu rozliczenia wypłaty zaliczkowanej refundacji wywozowej naruszyła przepisy art. 15 ust. 3 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. L. nr 102 z 17 kwietnia 1999 r. str. 11, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999) - odpowiednio art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009.

W dalszej kolejności Sąd uznał, że skoro refundacja została wypłacona skarżącej na podstawie nieautentycznego dokumentu celnego, to należy stwierdzić, że uzyskana w ten sposób refundacja jest nienależna i zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 (art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999) podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma w niej zastosowania art. 49 ust. 4 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009, gdyż w stanie faktycznym sprawy nie wystąpił błąd, lecz zmiana zapisów na dokumencie urzędowym, co powoduje to, że zmianę tę należało uznać za nieuprawnioną, zaś przedłożony przez skarżącą dokument za nieautentyczny.

W okolicznościach sprawy Sąd nie dopatrzył się także "działania siły wyższej", gdyż faktyczna okoliczność stanowiąca przyczynę wystąpienia nieprawidłowości w złożonej deklaracji nie wynikała z jej działania, co obciąża beneficjenta.

Sąd rozpatrujący sprawę nie uznał zarzutów odnośnie naruszenia przez organy art. 7, art. 77 i art. 84 k.p.a. wskazując, iż nie ma znaczenia okoliczność odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie posłużenia się fałszywymi dokumentami. Kwestia poszukiwania osób odpowiedzialnych za przerobienie (sfałszowanie) dokumentów jest odrębną i nie mającą znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Mając zatem na uwadze, iż organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie, wskazując, iż dokumenty uzyskane drogą oficjalną uznał za prawdziwe i mogące stanowić podstawę ustaleń stanu faktycznego, nie dając tym samym wiary dokumentom przedłożonym przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu powyższym działaniom organów nie sposób przypisać przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.

W dalszej kolejności Sąd I instancji uznał za bezzasadny zarzut naruszenia przez organy art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. albowiem długi czas trwania kontrolowanego postępowania wynikał nie z opieszałości organów, a złożoności postępowania dowodowego i konieczności przeprowadzania go we współdziałaniu z organami innych państw, na których działanie organ prowadzący wpływu nie miał.

Wobec braku uwzględniania zarzutów podniesionych w złożonej przez skarżącą skardze, Sąd I instancji oddalił ją.

Orzeczenie Sądu I instancji zaskarżyła K. S.A. w T., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne wydanie wyroku przez Sąd I instancji, pomimo niewyjaśnienia należycie wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim okoliczności i zdarzeń mających wpływ na odpowiedzialność spółki;

2. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz.U. Nr 97, poz. 963 ze zm.) poprzez nieuprawnione zastosowanie art. 4 tej ustawy i w konsekwencji tego błędne zaakceptowanie stanowiska organów administracji, że wyłączenia z zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu, a w szczególności wyłączenie z zastosowania art. 80 k.p.a., znajduje zastosowanie w sprawie rozliczenia refundacji wywozowej;

3. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 1 powołanego rozporządzenia i uznanie za prawidłowe, stanowiska organów administracji, zgodnie z którym działanie spółki związane z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej stanowi nieprawidłowość, a wypłacona spółce refundacja została pobrana z naruszeniem prawa, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na spółkę obowiązku zwrotu otrzymanej refundacji wywozowej wraz z należnymi odsetkami;

4. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 49 ust. 4 akapit 2 tego rozporządzenia i bezpodstawne przyjęcie, że do działań spółki związanych z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej ma zastosowanie wyrażone w tym przepisie domniemanie, że "działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjentowi".

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu środka prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli instancyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, jest zdeterminowany granicami środka zaskarżenia. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy ponownie, a jedynie w świetle podniesionych zarzutów.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, co zobowiązywało wnoszącą skargę kasacyjną do wykazania na czym to naruszenie miałoby polegać oraz że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 p.p.s.a.), czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że powołana na tę okoliczność argumentacja, odnosząca się do ustaleń w zakresie kirgiskiej deklaracji celnej, nie dowodzi jeszcze o tym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Natomiast, w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W stanie sprawy organ był zobowiązany, w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego, do kontroli prawidłowości realizacji przez beneficjenta przyznanej mu refundacji wywozowej z tytułu wywozu cukru poza obszar celny Wspólnoty, a w przypadku stwierdzenia naruszeń w tym zakresie do orzeczenia o jej zwrocie oraz nałożenia kary pieniężnej. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające nie narusza wspomnianych wcześniej reguł postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ dokonał ustaleń z uwzględnieniem materiału dowodowego uzyskanego w ramach pomocy prawnej od kirgiskich władz państwowych. Z przesłanych dokumentów wynika, że przedłożone przez beneficjenta deklaracje celne mające potwierdzić wywóz cukru poza obszar celny Wspólnoty zostały sfałszowane.

Z opinii Państwowego Ośrodka Ekspertyz Sądowych przy Ministerstwie Sprawiedliwości Republiki Kirgiskiej wynika, że dokonano w kirgiskiej deklaracji celnej nr 230470 nieuprawnionej zmiany zapisów w polu nr 1 z "IM-71" na "IM -40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100" na "4000". Okoliczność ta została potwierdzona innymi dowodami tj. pismami kirgiskich służb celnych z 29 października 2009 r. i 2 lipca 2010 r.

Opisana nieprawidłowość miała kluczowe znaczenie dla załatwienia sprawy. Potwierdzała ona brak wymaganego przepisami prawa dokumentu, z którego wynikałoby, że cukier został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty, a także, że został wprowadzony do swobodnego obrotu na terytorium Republiki Kirgiskiej lub innego kraju trzeciego.

Stąd też, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania przedmiotowych decyzji, a jego legalność nie powinna budzić uzasadnionych wątpliwości, skoro pochodzi w zasadniczej części od kirgiskich władz państwowych i został uzyskany w ramach międzypaństwowej pomocy prawnej, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Natomiast wnosząca skargę kasacyjną, poza ogólnikową argumentacją, nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dokumentów, które podważałyby ich wiarygodność.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie znajduje on również oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, do obrotu towarami z krajami trzecimi, w takim zakresie, w jakim obrót ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami prawa (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy).

Z jej treści wynika, że ma ona zastosowanie m.in. do spraw, w których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na wywóz towaru z obszaru celnego Wspólnoty z zastosowaniem refundacji (art. 3 ust. 1 pkt 4).

Przez obrót towarami z krajami trzecimi, według art. 2 pkt 5 powołanej ustawy, należy rozumieć przywóz towarów pochodzących z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty lub wywóz towarów do kraju trzeciego z obszaru celnego Wspólnoty niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę, a także związane z tym nadawanie upoważnień podmiotom dokonującym takiego obrotu w zakresie towarów rolno-spożywczych. Natomiast krajem trzecim w rozumieniu art. 2 pkt 13 tej ustawy są kraje niebędące członkami Wspólnoty Europejskiej.

Za chybiony należy zatem uznać pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie wyłącznie do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia, czy też zastosowania środków administracyjnych, a więc w bardzo ścisłym zakresie, natomiast w pozostałym zakresie należy stosować przepisy ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Z przepisów ustawy powołanej jako druga (art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. c) oraz rozdziału 6) wynika bowiem, że odwołuje się ona do rynku producentów cukru, a nie wymiany towarowej cukru z krajami trzecimi.

W stanie sprawy, przedmiotem postępowania było ustalenie czy beneficjent zrealizował prawidłowo przyznaną mu refundację wywozową na wywóz cukru do Republiki Kirgiskiej.

Oznacza to, że organ prawidłowo zastosował art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą.

W myśl tego przepisu z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103.

Tym samym w sprawie brak było podstaw do stosowania art. 80 k.p.a., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów.

Na marginesie wypada jedynie zauważyć, że gdyby hipotetycznie przyjąć, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, a nie przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, to z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych brak byłoby podstaw do zastosowania art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a., na których został oparty zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 tej ustawy, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Tak więc sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych, w sposób nawzajem się wykluczający, podważa również ich skuteczność.

Z powyższych względów zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji błędne zaakceptowanie nieprawidłowego zastosowania przez organ art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 i uznanie za nieprawidłowy wywóz przez spółkę cukru do Republiki Kirgiskiej, co w pełni nie odpowiada ustawowym wymogom.

Z treści art. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 wynika, że jest on przepisem materialnym (określa cel regulacji oraz wprowadza definicję "nieprawidłowości"), a nie procesowym, a więc zarzut naruszenia tego przepisu (przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie) powinien być oparty na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., ewentualnie w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a nie jak przyjął autor skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wynika to z faktu wyraźnego rozdziału w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych na materialne (pkt 1) i procesowe (pkt 2). W każdym bądź razie jego niewłaściwe zastosowanie powinno wynikać z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a nie wykreowanego przez stronę na potrzeby skargi kasacyjnej, co miało miejsce w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.

Dodać też trzeba, że, wskazany przepis składa się z dwóch jednostek redakcyjnych: "W celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego (ust. 1). Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (ust. 2)."

Obligowało to wnoszącą skargę kasacyjną, stosownie do art. 176 p.p.s.a., do wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, która w jej ocenie została naruszona przez Sąd, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Natomiast, jak zostało na wstępie wskazane Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania właściwej podstawy kasacyjnej, czy też do jej poszerzania.

Na marginesie powyższych rozważań wypada jedynie zauważyć, że z argumentacji podniesionej w ramach tego zarzutu wynika, że autor skargi kasacyjnej próbował w ten sposób zakwestionować przypisywane spółce nieprawidłowości w związku z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagało to jednak wskazania konkretnych okoliczności, popartych dowodami, jak też konkretnych przepisów procesowych, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji.

W skardze kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Według pierwszego z wymienionych przepisów sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zatem, wnosząca skargę kasacyjną powinna była wykazać, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji według niedopuszczalnych kryteriów lub też z przekroczeniem dopuszczalnych granic tej kontroli, w wyniku czego doszło do zastosowania niewłaściwego środka, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że w myśl art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 612/2009 działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjantowi.

Ustalenia w tym zakresie należą do sfery faktów. Tym samym kwestionując ustalenia w tym zakresie wnosząca skargę kasacyjną powinna była wskazać konkretne przepisy procesowe, które jej zdaniem zostały naruszone, co miałoby doprowadzić w konsekwencji do podjęcia wadliwego orzeczenia, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Jak wcześniej zostało wykazane zarzut oparty na art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. okazał się nieskuteczny.

Natomiast wyrażone przez stronę stanowisko, co do braku podstaw przypisywania jej odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Trzeba bowiem podkreślić, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt, na jakim etapie i w wyniku jakich działań doszło do sfałszowania deklaracji celnej, która następnie została przedstawiona przez beneficjenta refundacji wywozowej do rozliczenia. Jak wynika bowiem z powołanego wcześniej przepisu, konsekwencje prawne, bez względu na okoliczności sprawy, obciążają beneficjenta.

W sprawie nie ma natomiast wątpliwości, że beneficjentem refundacji wywozowej była skarżąca spółka, a skoro tak to wszelkie stwierdzone nieprawidłowości, które spowodowały lub mogły spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem, obciążają spółkę.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.