Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 680/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4, ust. 7, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 2  ust. 1, par. 12, par. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania W.L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] umarzającej postępowanie, wszczęte z urzędu, w sprawie dwóch wiat drewnianych wybudowanych na działce nr [...]/1, w obrębie 0006, przy ul. S. 2 w K., usytuowanych bezpośrednio przy granicy działki przy ul. S. 4, ponieważ z przyczyn podanych w uzasadnieniu postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w to miejsce, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202) oraz art. 104 § 1 kpa, nakazał inwestorowi A.G. wykonać w terminie do 30 października 2018 r. roboty budowlane polegające na przebudowie istniejącej na działce nr [...]/1 przy ul S. 2 w K. wiaty drewnianej z dachem krytym płytami falistymi przezroczystymi w taki sposób, aby spadek dachu wiaty skierowany został w kierunku działki własnej.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili 22 maja 2015 r. kontrolę na działce nr [...]/1 przy ul. S. 2 w K. stwierdzając, że na działce tej zostały wybudowane dwie przylegające do siebie wiaty: drewniana wiata o wymiarach w rzucie, mierzonych po obrysie słupów, wynoszących około 3,9 na 4,7 m oraz mniejsza wiatka o wymiarach w rzucie, mierzonych po obrysie słupów, wynoszących około 1,74 na 3,4 m. Obie wiaty przyległy dłuższym bokiem do granicy z działką sąsiednią nr 533/1 i spad dachu na obydwu wiatach skierowany był w kierunku działki sąsiedniej. Przy okapie w linii ogrodzenia zamontowana była rynna, która rurami spustowymi odprowadza wodę z dachów obydwu wiat na teren działki własnej. W dniu kontroli budowa wiat była całkowicie zakończona. A.G. - właściciel działki nr [...]/1 i zarazem inwestor okazał zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, doręczone do organu [...]oraz dokonane wcześniej zgłoszenie budowy niewymagającej pozwolenia na budowę, doręczone 31 marca 2015 r. Według załącznika do zgłoszenia wykonana miała być wiata o wymiarach w rozstawie słupów wynoszących w kierunku wzdłuż granicy 4,20 m i w kierunku prostopadłym do granicy 4,40 m. Natomiast wymiary po obrysie dachu wynosiły: w kierunku wzdłuż granicy 4,60 m i w kierunku prostopadłym do granicy 4,80 m. Według załącznika do zgłoszenia spad dachu wiaty miał być skierowany w kierunku działki własnej, a wysokość okapu miała wynosić 2,20 m. Według warunków zgłoszenia wody opadowe miały zatem z okapu spadać na teren działki własnej. Według oświadczenia inwestora urzędnik w Urzędzie Miasta polecił mu wykreślić ze zgłoszenia zamiar budowy wiaty i pozostawienie utwardzenia terenu. Dlatego [...] złożył drugie zgłoszenie zamiaru budowy wiaty.

Prezydent Miasta decyzją z [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia z [...] zamiaru budowy wiaty o wymiarach 4.2 m x 4,4 m, z powodu uzyskania przez ten organ informacji o rozpoczęciu 16 maja 2015 r. budowy wiaty. W wyniku odwołania Wojewoda, decyzją z [...] uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie sprzeciwu. Powodem uchylenia był fakt, że organ może wnieść sprzeciw na zgłoszenie jedynie w przypadkach wskazanych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, a sytuacja wykonania wiaty (wymagającej zgłoszenia) przed terminem przysługującym organowi na wniesienie sprzeciwu nie została w nim wskazana. W decyzji tej Wojewoda także stwierdził, że zgłoszona wiata spełnia wymogi określone w Prawie budowlanym dla obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Również usytuowanie i bryła wiaty nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ocena powyższa dotyczyła zgłoszenia wiaty posiadającej spad dachu w kierunku działki własnej.

Organ I instancji uzyskał opinię sądową autorstwa biegłego sądowego A.D. sporządzoną 28 grudnia 2016 r. na zlecenie Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział I Cywilny. W opinii tej biegły wyraził pogląd, że w przypadku, gdy wiata pełni funkcję rekreacyjną może być usytuowana bezpośrednio przy granicy działki, a gdy wiata pełni funkcję wiaty garażowej wówczas stanowi zadaszone miejsce postojowe i odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m. Biegły stwierdził, że spływ wody opadowej z dachu wiaty odbywa się zamontowaną rynną, która częściowo przechodzi poza ogrodzenie na działkę sąsiednią, woda z rynny odprowadzana jest rurą spustową na działkę inwestora. Przekrój rynny oraz rury spustowej jest odpowiedni w stosunku do niewielkiej połaci dachowej wiaty. Natomiast sposób zamontowania rynny może powodować zalewanie działki sąsiedniej. Zamontowana rynna przechodzi poza ogrodzenie i w sytuacji, gdy rura spustowa i rynna nie są okresowo czyszczone, woda z rynny będzie spływać na działkę sąsiednią. Sytuując wiatę bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, konserwacja i czyszczenie rynny jest znacznie utrudnione. Biegły wyraził opinię, że rynna nie jest prawidłowo zamontowana. Powinna być na odpowiedniej wysokości w stosunku do połaci to jest na wysokości, która stanowi przedłużenie dachu i powinna wystawać poza zakończenie połaci dachowej mniej więcej połową swej szerokości w taki sposób, aby spływająca woda zawsze trafiała do rynny. Obecnie rynna nie jest zamontowana według powyższego opisu.

Organ I instancji przeprowadził 14 marca 2018 r. kontrolę na spornej działce, która nie była wcześniej zapowiadana. Następnie po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie dwóch wiat drewnianych wybudowanych na działce nr [...]/1 wydał zaskarżoną decyzję. Po złożeniu odwołania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy poprzez wyznaczenie i wykonanie na działce 17 lipca 2018 r. oględzin. Podczas oględzin organ ustalił dodatkowo, że słupki drewniane wiaty posiadają przekrój 10x10 cm i przymocowane są do podłoża za pomocą kotew szpilkowych. Pokrycie dachowe wykonane jest z płyt pleksy trapezowej. Wody opadowe odprowadzone są za pomocą rynny z PCV rurą spustową do studzienki deszczowej przy budynku mieszkalnym. Widoczny jest przeciek rynny - woda z rynny przecieka. Rynna wystaje poza ogrodzenie pomiędzy posesjami na działkę sąsiednią.

W toku postępowania odwoławczego inwestor złożył pismo, w którym stwierdził, że nie był obecny podczas ostatnich oględzin, a nieruchomość udostępniała jego matka. Dodał, że po powrocie do kraju uzyskał wiedzę, iż przed oględzinami rynny zostały zasypane igliwiem zmieszanym z ziemią oraz innymi resztkami roślinności, co spowodowało podczas ulewy brak drożności układu odwadniającego. Ponadto okazało się, że sama rura pionowa została od strony posesji sąsiada zatkana.

Analizując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor zaznaczył, że z całokształtu dowodów wynika, że w przedmiotowym przypadku na działce przy ul. S. 2 wybudowana została w jednym zadaniu inwestycyjnym tylko jedna wiata, składająca się z części o wymiarach dachu około 5,3 x 4,3 m oraz z części o wymiarach dachu około 2,10 x 3,40 m. Powierzchnia takiej wiaty wynosi 29,73 m2.

Obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, zmienione na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), obowiązujące od 28 czerwca 2015 r. stanowią w art. 29 ust 1 pkt 2c, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Jednocześnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego wynika, że budowa wyżej wymienionych wiat nie wymaga także zgłoszenia zamiaru budowy do organu architektoniczno-budowlanego. Zatem w obecnym stanie prawnym, od 28 czerwca 2015 r., budowla wiat spełniających powyższe warunki, nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia, co oznacza, że wiaty wyłączone są spod regulacji przepisów ustawy Prawo budowlane.

Organ II instancji wskazał, że na działce nr [...]/1 o powierzchni 618 m2 znajduje się jedna wiata o powierzchni do 50 m2, co nie stanowi naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Ponadto do wiat, które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy, nie odnoszą się unormowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym zawarte m.in. w § 12, § 13, § 57-60 oraz § 271 i następne (wyrok NSA z 8.01.2013 r., sygn. akt: II OSK 1642/11 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 24.06.2015 r., sygn. akt: II SA/Gd 203/15). Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16 przesądzającą, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4.

Wojewódzki Inspektor podkreślił, że z całokształtu zebranych dowodów wynika bezspornie, że inwestor w czasie gdy budowa wiat o określonych parametrach wymagała jeszcze zgłoszenia, zgłosił zamiar budowy wiaty w granicy wskazując, że spad dachu wiaty skierowany będzie w kierunku działki własnej i rozwiązanie takie nie było kwestionowane w dacie zgłoszenia. Następnie zaś inwestor zrealizował wiatę w granicy, urządzając spad dachu w kierunku działki sąsiedniej. Nie można uznać takiego rozwiązania za dopuszczalne zwłaszcza, że wszelkie czynności obsługowe związane z rynną muszą odbywać się z terenu działki sąsiedniej, a zawodna praca rynny powoduje w rzeczywistości odprowadzenie wody opadowej na teren działki sąsiedniej, co jest zabronione przez przepisy.

Organ II instancji podał, że art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis ten znajduje zastosowanie do przypadku określonego w art. 50 ust 1 pkt 4 - wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Przy czym w przypadku robót już zakończonych, nie stosuje się określonego w art. 50 wstrzymania robót, natomiast w wyniku brzmienia art. 51 ust 7, przepis 51 ust 1 pkt. 2 znajduje zastosowanie także do robót już wykonanych i zakończonych.

Zatem organ II instancji uznał, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji umarzające postępowanie jest niezasadne i nie jest rozwiązany problem niewłaściwego kierunku spadu dachu wiaty. Dlatego też, należało zaskarżoną decyzję uchylić w całości, a następnie orzec o nakazaniu inwestorowi wykonania w określonym terminie szczegółowo opisanych w sentencji decyzji robót budowlanych.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, A.G. zarzucił naruszenie: art. 107 § 3 kpa poprzez nakazanie zmiany kierunku spadku dachu wiaty bez podania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia; art. 7 i art. 77 kpa poprzez pominięcie ustaleń w zakresie stanu faktycznego dokonanych przez Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział I Cywilny w sprawie I C 299/16 i Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie II Ca 285/18; art. 365 § 1 kpc poprzez wydanie decyzji w sprzeczności z powyższymi prawomocnymi wyrokami, dotyczącymi tej samej sytuacji faktycznej i między tymi samymi stronami; nadto zarzucił, że w decyzji nie ma podstawy faktycznej zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skarżący podał, że sąd powszechny ustalił, że obecny stan faktyczny nie wskazuje na możliwość zalewania posesji sąsiada, gdyż woda opadowa odprowadzana jest na jego grunt. Z uzasadnienia wskazanych wyżej wyroków wynika, że przekrój rynny oraz rury spustowej jest odpowiedni w stosunku do niewielkiej połaci dachowej oraz, jak podniósł biegły, sposób zamontowania rynny przy wiacie może przy obfitych ulewach powodować zalewanie działki sąsiedniej, jednak jest to założenie czysto hipotetyczne. Reasumując nie zostało wykazane, aby A.G. korzystając ze swojej nieruchomości oddziaływał na nieruchomość sąsiednią ponad przeciętną miarę.

Wnoszący skargę podkreślił także, że sytuacja przelewania się wody w rynnie w czasie ulewy, która miała miejsce podczas kontroli 17 lipca 2018 r. wynikała z celowego zanieczyszczenia rynny materiałem roślinnym i ziemią, a także zatkaniem spustu pionowego rynny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale tylko częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz.U.2018.1302 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sprawy określonym w zawiadomieniu z dnia 8 maja 2018r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, była prawidłowość wykonania dwóch drewnianych wiat wybudowanych na działce nr [...]/1 w obrębie 0006 przy ulicy S. 2 w K. W ocenie organu I instancji wiaty te powstały zgodnie z prawem, ponieważ ich wybudowanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, a ponadto nie naruszają one przepisów techniczno-budowlanych, gdyż w przypadku wiat nie są normowane odległości od granicy działki, a wody opadowe z dachu tych wiat odprowadzane są rynną i rurą spustową na teren nieruchomości inwestora. Według organu odwoławczego natomiast, choć istotnie budowa tych wiat (stanowiących w rzeczywistości jedną tylko wiatę składającą się z dwóch części) z racji jej powierzchni nie wymagała ani pozwolenie, ani zgłoszenie, to jednak sposób wykonania dachu tej wiaty narusza przepisy § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia ws. warunków technicznych, ponieważ zawodna praca rynny tej wiaty od strony działki sąsiada W.L. powoduje odprowadzanie wody opadowej na teren działki sąsiedniej, co jest zabronione przez przepisy, a nadto czynności obsługowe dotyczące tej rynny muszą odbywać się z terenu działki sąsiedniej. Poza tym skarżący inwestor, mimo zgłoszenia zamiaru wybudowania tych wiat ze spadem dachu w kierunku własnej działki, wybudował je urządzając spadek dachu w kierunku działki sąsiada. SKO powołało się przy tym na pogląd prawny wyrażony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16, zgodnie z którą do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.

Z poglądami i rozstrzygnięciami obu organów nie można się zgodzić.

Podstawą materialno-prawną decyzji WINB był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Możliwość zastosowania tego przepisu uwarunkowana jest zaistnieniem jednego z przypadków, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Według tego przepisu natomiast, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1)bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2)w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3)na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4)w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy zaakceptować pogląd organów obu instancji, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego, stanowiącego bez wątpienia budowlę w postaci wiaty o powierzchni 29,73 m², nie wymagała pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, co wynika z treści art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Przedmiotowa wiata jest bowiem usytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, powierzchnia jej zabudowy jest mniejsza niż 50 m², przez co znajduje do niej zastosowanie wyłączenie wynikającego z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takiego obiektu, o jakim to wyłączeniu i zwolnieniu od tego obowiązku mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c) Prawa budowlanego. Równocześnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że budowa takiej wiaty nie wymaga również zgłoszenia.

Dopuszczalność stosowania odnośnie takich budowli, jak przedmiotowa, a więc nie wymagających pozwolenia, ani zgłoszenia, przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 Prawa budowlanego, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, a przez to również konieczność rozważania, czy budowa takiej wiaty nie narusza przepisów prawa, w tym przede wszystkim prawa budowlanego, wynika z treści powoływanej przez organ II instancji i przytoczonej już wyżej uchwały 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16, którą Sąd rozpoznający sprawę w pełni akceptuje.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji uznał, że spośród wskazanych w art. 50 ust. 1 innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 przypadków prowadzenia robót budowlanych skutkujących wszczęciem postępowania naprawczego, zastosowanie w rozpatrywanej sprawie miała sytuacja opisana w art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa budowlanego. Jako przepisy, od których istotne odstępstwa skutkowało wszczęciem i przeprowadzeniem postępowania naprawczego i w konsekwencji doprowadziło do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych opisanych w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia w/s warunków technicznych. Pierwszy z tych przepisów w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r. (§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U.2017.2285) stanowi, że w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Według przepisu § 29 natomiast, dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Należy zauważyć, że pierwszy z przytoczonych przepisów dotyczy odprowadzenia wód opadowych z budynków, a nie z budowli, którą jest wiata będąca przedmiotem sprawy. Mimo więc wynikającej z § 2 ust. 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych możliwości stosowania przepisów tego rozporządzenia przy projektowaniu, budowie i przebudowie budowli nadziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a więc takich budowli, jak przedmiotowa wiata, przepis § 28 ust. 2 tego rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis wstępny § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia w zakresie budowli tylko wtedy bowiem pozwala na zastosowanie przepisów rozporządzenia do budowli, gdy przepis szczególny omawianego rozporządzenia nie zawęża swego zakresu przedmiotowego do budynków. Z takim szczegółowym unormowaniem mamy jednak do czynienia w przypadku przepisów § 12 i § 28 rozporządzenia w/s warunków technicznych. Usytuowanie wiaty w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej, a także brak odprowadzenia wód opadowych z takiej wiaty na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, nie wyklucza zatem z góry możliwości legalizacji (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1642/11 dotyczący wprost jedynie kwestii stosowania hipotezy § 12 tego rozporządzenia, ale wyrażający szerszy pogląd, akceptowany przez Sąd w niniejszym składzie, zawarty w zdaniu drugim tezy tego wyroku).

Uznając, że przepis § 28 ust. 2 rozporządzenia w/s warunków technicznych ma w sprawie zastosowanie, organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 29 rozporządzenia w/s warunków technicznych nie została wystarczająco ustalona i uzasadniona. Nie jest bowiem wiadome, jaki był naturalny spływ wód opadowych na działce inwestora oznaczonej numerem [...]/1 i czy istotnie wybudowanie na tej działce wiaty z dachem mającym spadek w kierunku sąsiadującej działki nr [...]/1 należącej do W. L. , powoduje zmianę naturalnego spływu wód opadowych na tych działkach. Zastosowaniu omawianego przepisu może się również sprzeciwiać to, że przedmiotowa wiata została wyposażona w rynnę i rurę spustową mającą odprowadzać wody opadowe z dachu tej wiaty na teren działki inwestora. Ta kwestia jednak również nie została w wystarczającym stopniu wyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego, ponieważ ustalenie organu II instancji, że "zawodna praca rynny przedmiotowej wiaty od strony działki sąsiada W.L. powoduje w rzeczywistości odprowadzanie wody opadowej na teren działki sąsiedniej", zostało w toku postępowania administracyjnego zakwestionowane przez inwestora, do czego organ, z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w ogóle się nie odniósł. Nie można więc tej kwestii uznawać za wyjaśnionej w wystarczającym stopniu.

Za pozwalające zastosować w sprawie przepis § 28 ust. 2, czy też § 29 rozporządzenia w/s warunków technicznych nie można też traktować ustalenia organu odwoławczego, że czynności obsługowe dotyczącej tej rynny muszą odbywać się z terenu działki sąsiedniej oraz, że inwestor, mimo zgłoszenia zamiaru wybudowania tych wiat ze spadem dachu w kierunku własnej działki, wybudował je urządzając spadek dachu w kierunku działki sąsiada. Ta ostatnia kwestia mogłaby mieć znaczenie na gruncie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyby budowa przedmiotowej wiaty wymagała zgłoszenia. Jak to jednak już wyżej wyjaśniono, takiego obowiązku obowiązujące przepisy nie przewidują. Natomiast kwestia możliwości dokonywania czynności obsługowych dotyczących tej rynny z terenu działki inwestora, również była w sprawie sporna i nie została wyjaśniona. Ponadto na gruncie wskazanego przez organ jako naruszonego w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, przepisu § 29 rozporządzenia w/s warunków technicznych, można mieć poważne wątpliwości, czy trudności w dokonywaniu czynności obsługowych dotyczących rynny mają związek ze zmianą naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Nie da się więc dowieść, że wykonanie rynny przedmiotowej wiaty w taki sposób, że może to powodować trudności w jej czyszczeniu, świadczy o zakazanej w § 29 rozporządzenia zmianie przez skarżącego inwestora naturalnego spływu wód z jego działki (przy uwzględnieniu oczywiście przedstawionych powyżej wątpliwości co do tego, jaki na tych działkach był naturalny kierunek spływu wód opadowych).

Już wskazane wadliwości spowodowały, że zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Sąd jednak, działając w granicach sprawy i poza granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zwraca uwagę organów nadzoru budowlanego na kolejne istotne dla sprawy okoliczności, które zostały w sprawie pominięte.

Obowiązujące przepisy, co do zasady nie zakazują konstruowania dachów budowli wykonywanych przy granicy z działką sąsiednią ze spadkiem w kierunku takiej działki.

Poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, czego prawo budowlane wymaga przy projektowaniu i budowaniu obiektów budowlanych jako całości oraz ich poszczególnych części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), musi być jednak zapewniane, co wynika właśnie z treści przytoczonego przepisu. W przypadku budynków, interes osób trzecich, w tym zwłaszcza sąsiadów, jest chroniony przez nakaz odprowadzania wód opadowych do sieci kanalizacyjnej lub ogólnospławnej (§ 28 ust. 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych), a w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Jak to jednak już wyżej wyjaśniono, przepis § 28 ust. 2 tego rozporządzenia nie ma jednak w sprawie zastosowania, skoro sprawa dotyczy budowli. Nie można jednak zaakceptować poglądu, że zakaz odprowadzania wód opadowych z budowli takich jak wiaty na teren działki sąsiedniej nie istnieje. Takie działanie może bowiem stanowić oczywiste naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich, które w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego muszą być szanowane przy projektowaniu i budowie obiektów budowlanych, a więc również budowli (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego wynika również konieczność respektowania zasad sztuki budowlanej. W niniejszej sprawie natomiast, zostały ujawnione okoliczności, na które organy obu instancji nie zwróciły wystarczającej uwagi, a które mogą świadczyć o naruszeniu przy budowie przedmiotowej wiaty zarówno zasad sztuki budowlanej, jak i zasługujących na ochronę interesów sąsiada przedmiotowej inwestycji - W. L. . Jak wynika bowiem z dołączonej do akt sprawy opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa A. D., sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w Kielcach do sprawy I C 299/16 z powództwa W.L. przeciwko A.G. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń związanych z przedmiotową w niniejszej sprawie wiatą, z jej usytuowaniem i ze sposobem odprowadzenia z niej wód opadowych, choć przekrój rynny zamontowanej na tej wiacie od strony sąsiedniej działki nr 533/1 należącej do W.L. oraz przekrój rury spustowej odprowadzającej wodę z tej rynny, a także dachu wiaty, jest odpowiedni w stosunku do wielkości połaci dachowej tej wiaty, to sposób zamontowania tej rynny nie jest prawidłowy i może powodować zalewanie działki sąsiedniej. Przede wszystkim z wspomnianej opinii biegłego wynika, że rynna ta częściowo przechodzi poza ogrodzenie na działkę sąsiednią nr [...]/1, co jest zabronione nie tylko przez przepisy prawa budowlanego wymagające dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane (powoływany wyżej art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz w przypadku budowy wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę art. 32 ust. 4 pkt 2, a w przypadku budowy wymagającej zgłoszenia – art. 30 ust. 2 Prawa budowalnego), ale przede wszystkim przez przepisy prawa cywilnego (art. 140 kc). W razie potwierdzenia tej okoliczności (czego jednak organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa nie uczyniły, choć inwestor jej nie zaprzeczał), już takie ustalenie pozwalało na przyjęcie, że w sprawie mógł być zastosowany przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a w konsekwencji również art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy.

W opinii biegłego A.D. stwierdzono ponadto, że sporna rynna powinna być zamontowana na odpowiedniej wysokości w stosunku do połaci dachu, tj. na wysokość, która stanowi przedłużenie dachu i powinna wystawać poza zakończenie połaci dachowej mniej więcej połową swojej szerokości w taki sposób, aby spływająca woda zawsze trafiała do rynny.(str. 4, pkt 5 opinii biegłego A.D. dołączonej do akt administracyjnych organu I instancji). Takie stwierdzenia wskazują, że sporna rynna mogła zostać zamontowana w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną, co świadczyłoby o naruszeniu przy jej wykonywaniu, a przez to również przy budowie przedmiotowej wiaty, przepisu art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, co również może stanowić o spełnieniu przesłanek zastosowania procedury naprawczej określonej w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a w konsekwencji również pozwalać na zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy. Ten aspekt sprawy również jednak został pominięty przez organy obu instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa.

Wskazane wyżej okoliczności wynikające z opinii biegłego A.D. nie zostały powołane w tej części uzasadnienia decyzji organu II instancji, która zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, czego wymaga przepis art. 107 § 3 kpa. Nie wiadomo więc, czy organ zaakceptował wnioski wynikające z tej opinii, czy też nie.

Należy w dalszym ciągu rozważań Sądu dodać, że nawet jeżeli prawidłowe i kompletne ustalenia organów respektujące powyższe wskazania i wykładnię prawa, doprowadzą do uznania zasadności zastosowania w stosunku do przedmiotowej wiaty postępowania naprawczego opartego na w/w przepisach prawa budowlanego, to nie można bez dokonania dalszych, również pominiętych ustaleń przesądzić, czy w celu doprowadzenia przedmiotowej wiaty do stanu zgodnego z przepisami konieczne jest przebudowanie jej dachu w sposób określony w zaskarżonej decyzji, a więc aby spadek skierowany został w kierunku działki własnej. Nie można bowiem zdaniem Sądu wykluczyć, że wystarczającym będzie takie jej przebudowanie, aby rynna od strony działki sąsiada nie przekraczała granicy działki inwestora oraz aby wody opadowe z dachu wiaty odprowadzane były skutecznie i zgodnie ze sztuką budowlaną na teren własnej działki inwestora. Ta okoliczność, pominięta całkowicie przez organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, również spowodowała uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do nieomówionych wyżej zarzutów skargi należy wyjaśnić, że nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy.

Brzmienie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego powoduje, że art. 51 ust. 1 pkt 2 znajduje zastosowanie także do robót już wykonanych i zakończonych. W takiej sytuacji nie zachodzi więc potrzeba wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, o czym mowa w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego i wydawania decyzji, o jakiej mowa w art. 512 ust. 1 pkt 2, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Prawomocne oddalenie powództwa W.L. przeciwko A.G. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń związanych z przedmiotową w niniejszej sprawie wiatą, nie może przesądzać rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego, ponieważ wyrok ten nie dotyczy tych aspektów sprawy, które należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, a w konsekwencji podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 p.p.s.a. Zakres zadań i kompetencji organów nadzoru budowlanego pierwszej instancji określony jest w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, a prowadzenie postępowania naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i 51 tej ustawy, również się w nim mieści. Kwestia możliwości i potrzeby wykorzystania w sprawie dowodów przeprowadzonych w sprawie I C 299/16 Sądu Rejonowego w Kielcach, a także II Ca 285/18 Sądu Okręgowego w Kielcach, została już wyżej wyjaśniona.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej uwagi ustali samodzielnie, wykorzystując w tym celu zgodnie z art. 75 kpa wszystkie dopuszczone przez prawo środki dowodowe, a więc i opinię biegłego A.D. sporządzoną na potrzeby sprawy cywilnej zakończonej wyrokiem Rejonowego w Kielcach, sygn. akt I C 299/16, czy przy budowie przedmiotowej wiaty, w tym również rynny od strony działki nr [...]/1 W. L. , doszło do przekroczenia granicy działki inwestora, czy rynna ta została wykonana w sposób zgodny z zasadami sztuki budowlanej i czy wody opadowe z dachu przedmiotowej wiaty są skutecznie odprowadzane na teren własnej działki inwestora. W razie stwierdzenia naruszeń przepisów, organ rozważy potrzebę zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ będzie przy tym pamiętał, że określając rodzaj tych ewentualnie nakazanych do wykonania robót, powinien zapewnić skuteczne respektowanie przepisów, jak również poszanowanie uzasadnionych interesów obu stron przy zachowaniu zasady równego traktowania i proporcjonalności (art. 8 kpa). Jeśli więc zapewnienie skutecznego odprowadzenia wód opadowych z dachu przedmiotowej wiaty na teren działki inwestora będzie mogło być zapewnione poprzez dokonanie przebudowy rynny i ewentualnie rury spustowej, to przebudowa tej wiaty poprzez skierowanie spadku dachu tej wiaty w kierunku własnej działki skarżącego, może się okazać zbędne.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 500 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na kwotę tę złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.