Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 148/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art.3, art. 4 i art. 6
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2009 r. nr Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 r. 1. oddala skargę ; 2. przyznaje od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata Z.B. kwotę zawierającą podatek VAT w wysokości 73,20 ( siedemdziesiąt trzy 20/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia 17 sierpnia 2009 r., w sprawie podatku od nieruchomości na 2009 r. w wysokości 107 zł.

Podstawą wydania powyższych decyzji był następujący stan faktyczny:

Burmistrz Miasta N. ustalił wobec B.C. wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 107 zł płatny w czterech ratach.

W odwołaniu od tej decyzji B.C. wskazała, że organ zaniżył ilość metrów kwadratowych powierzchni oznaczonej jako grunty tereny mieszkaniowe – B, podając 489 m2. Zdaniem podatniczki podstawę opodatkowania powinna stanowić powierzchnia 564,67 m2. Wskazała, że nie akceptuje zaskarżonej decyzji szczególnie z powodu faktycznego podziału nieruchomości będącej współwłasnością jej i B. i M.P.

Podatniczka w pismach z dnia 8 i 9 grudnia 2009 r., zwróciła uwagę na stanowisko Sądu Rejonowego w E. zawarte w wyroku z dnia 11 lutego 1997 r., sygn. akt IC 1026/96, zgodnie z którym M. i B.P. nabyli pokój na parterze o pow. 11,16 m2 oraz współudział w częściach wspólnych budynku mieszkalnego do 57,5% wraz z takimi samym udziałem procentowym w gruncie pod budynkiem mieszkalnym. W pozostałym gruncie i nieruchomościach udział procentowy pozostał bez zmian. Małżonkowie M. i B.P. nabyli ogółem 600,30 m2 gruntu, w tym 88,93 m2 udział w gruncie przy budynku mieszkalnym; 11,37 m2 udział w gruncie pod budynkiem gospodarczym; 500,00m2 ogródek przydomowy. Zdaniem skarżącej powierzchnia gruntu, która podlega opodatkowaniu przez małżonków P. wynosi łącznie 613,85 m2 , co jest zgodne ze stanem faktycznym jaki i zawiadomieniami, na podstawie których małżonkowie P. opierali swoje roszczenia w sądach. Natomiast powierzchnia gruntu skarżącej, zgodnie z aktem notarialnym wynosiła 600,70 m2 -13,55 m2 po zmianach obecnie wynosząc 587,15 m2. Skarżąca wskazała, że na podstawie wykazu zmian gruntowych powierzchnia gruntu zmniejszyła się o 29 m2 w całej działce i powinna wynosić 1172 m2. Natomiast na podstawie projektu działki nr 618 powierzchnia wynosi 1177 m2 (różnica 24 m2).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i wskazało, że organ I instancji po przyjęciu wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 r., określonych uchwałą Rady Miejskiej w N. z dnia 30 października 2008 r., w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2009 r., wymierzył właścicielowi lokalu mieszkalnego nr 1 o powierzchni użytkowej 36,10 m2 położonego w budynku nr [...] przy ul. [...] w N.– B.C. dysponującej udziałem 425/1000 części w prawie własności działki oznaczonej nr 618 o powierzchni 0,1172 ha podatek od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 107 zł. Organ za podstawę opodatkowania przyjął dane z ewidencji gruntów oraz wskazane przez stronę w złożonej w dniu 28 stycznia 2009 r. i 20 maja 2009 r. informacji podatkowej IN-1.

SKO powołując się na treść przepisów: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazało, że podatnikami mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne jaki jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej pod warunkiem, że mają określony w ust. 1-5 tytuł prawny do korzystania z nieruchomości lub obiektów budowlanych. W praktyce podmiot i przedmiot podatku od nieruchomości, ustalany jest przez organ podatkowy na podstawie danych zawartych w deklaracjach, lub na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. Ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 poz. 2027 z 2005 r. ze zm.), zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów są podstawą m.in. do realizacji podatków. Teza ta znajduje swoje potwierdzenie w art. 1a ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika że poszczególne rodzaje gruntów należy rozumieć zgodnie z ich klasyfikacją w ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji w zakresie podmiotowym i przedmiotowym zostały poczynione prawidłowo i znajdują uzasadnienie w przekazanym materiale dowodowym. Z załączonej do akt informacji z wykazu zmian w danych ewidencji gruntów i budynków, wynika że właścicielem lokalu mieszkalnego o nr 1 w budynku nr [...] jest B.C.

Organ wskazał, że z przedłożonej przez podatniczkę informacji do celów korekty podatku od nieruchomości na 2009 r. wynika, że powierzchnia budynku mieszkalnego wynosi 36,10 m2. Zaznaczył, że z własnością ww. lokalu związany jest udział 425/1000 części B.C. w prawie własności działki oznaczonej nr 618 o powierzchni 0,1172 ha stanowiącej w danych ewidencji gruntów i budynków - grunty tereny mieszkalne, oznaczone symbolem B.

SKO zaznaczyło, że w myśl art. 3 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu stanowiącego współwłasność ciąży na właścicielu przedmiotowego lokalu w zakresie 498 m2.

Organ podatkowy wyjaśnił, że w podjętej decyzji nie mogły zostać opodatkowane dwa budynki o nr ewidencyjnym 983 oraz 985, ponieważ stanowią one przedmiot współwłasności a nie odrębnej od gruntu własności. SKO podkreśliło, że z dokumentacji (akt notarialny, zapisy ewidencji gruntów i budynków) wynika, że strona nabyła jedynie udział w częściach wspólnych budynków na tej działce posadowionych, nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali. Wobec powyższego organ uznał za zasadne opodatkowanie współwłaścicieli w oddzielnej decyzji adresowanej do wszystkich współwłaścicieli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia metrów kwadratowych za grunty oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że ustalenia organów podatkowych są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Podniosła, że faktyczny podział nieruchomości zabudowanej położonej na działce nr 610 będący współwłasnością skarżącej oraz małżonków P. został dokonany w częściach ułamkowych i szczegółowo określony w ofertach w 1993 i 1994 r. Skarżąca jak w odwołaniu powołała się na wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 11 lutego 1997 r., sygn. akt IC 1026/96 i wskazała, że zgodnie z jego treścią jej udział powinien zostać pomniejszony o pokój o powierzchni 11,16 m2 wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku mieszkalnego i gruntu pod budynkiem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o odrzucenie skargi.

W dniu 8 września 2010 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że w danych z ewidencji gruntów i budynków nie został odzwierciedlony wyrok Sądu Rejonowego w E. w sprawie IC 1026/96 z dnia 11 lutego 1997 r. mocą którego, skarżąca straciła własność pokoju o pow. 11, 16 m i udziału w nieruchomości pod tym pokojem. Skarżąca oświadczyła również, że jeśli chodzi o grunty tereny mieszkalne B posiada więcej metrów kwadratowych niż wymienił to Burmistrz w decyzji - powierzchnia gruntów powinna wynosić 555, 65 m2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była kwestia wpływu zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków na ustalenie wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Stanowisko skarżącej sprowadzało się bowiem do tego, że dane wynikające z ewidencji nie mają w kwestii ustalania wysokości należnego podatku znaczenia przesądzającego, albowiem organy podatkowe w każdym przypadku winny przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia podatku z uwzględnieniem wskazywanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego zmian, dotyczących ilości metrów kwadratowych przypadających na współwłaścicieli nieruchomości w częściach ułamkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prezentowało stanowisko odmienne i nie podzielało stanowiska podatniczki w kwestii wymiaru podatku.

W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez skarżącą nie znajduje podstaw do uwzględnienia.

Zgodnie z art. 3 ust 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.

Natomiast w ust. 5 ww. art. ustawodawca stwierdził, że: jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Wynika to z faktu, że przedmiotowa nieruchomość została wyodrębniona i posiada urządzoną księgę wieczystą nr KW [...]. Wobec powyższego słusznie organ podatkowy uznał za podatnika podatku od nieruchomości jedynie B. C. W tak ustalonym stanie prawnym - współwłaściciele obowiązani są do zapłaty podatku od nieruchomości w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej do powierzchni całego budynku stanowiącego: grunty i części budynków stanowiących współwłasność (bez wyodrębnienia własności lokali).

Podkreślenia wymaga, że zgodnie ze stanem faktycznym udział we własności dla B.C. wynosi 425/1000 części, co oznacza, że prawidłowo organ naliczył podatniczce podatek od nieruchomości za grunty i części budynków stanowiących współwłasność stosownie do przypadającego udziału w nieruchomości w części 425/1000, naliczając jej podatek za: grunty tereny mieszkalne oznaczone symbolem B 498 m2 i za budynki mieszkalne lub ich części 36,10 m2. Wobec powyższego w omawianej sprawie nie ma zastosowania wyżej przytoczony art. 3 ust. 4 u.p.o.l., (który prawidłowo został zastosowany w sprawie I SA/Gd 147/10), ponieważ odrębne decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości stosownie do wielkości przypadającego udziału w nieruchomości wspólnej są wydawane jedynie w tych przypadkach, w których wyodrębniono własność lokali.

W tym kontekście prawidłowo, w ocenie Sądu, zastosowano w niniejszej sprawie art. 3 ust. 5 u.p.o.l., ustalając wymiar podatku od nieruchomości.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd miał również na uwadze regulację zawartą w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku nr 240, poz. 2027). Zgodnie z ww. przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowiącego, że _@KON@_ podstawę opodatkowania stanowi_@POCZ@__@KON@_ dla gruntów powierzchnia - ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazująca na związanie organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jak również na brak możliwości dokonywania przez organ odmiennych ustaleń co do powierzchni i przeznaczenia gruntów niż dane zawarte w ewidencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2009 roku, sygn. akt. I SA/GL 7/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 roku sygn. akt. II FSK 1136/06 czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt II FSK 1522/05).

W konsekwencji stwierdzić należy, że zarzuty skarżącej dotyczące przyjęcia nieprawidłowej powierzchni nieruchomości dla celów wymiaru podatku od nieruchomości są nieuzasadnione. Na marginesie należy wskazać, że jeżeli w ocenie skarżącej powierzchnia nieruchomości jest inna niż wskazana w ewidencji gruntów, wina wystąpić z wnioskiem od właściwego organu o wprowadzenie odpowiednich zmian w ewidencji gruntów w trybie art. 22 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Dopiero po wprowadzeniu odpowiedniej zmiany do ewidencji gruntów organ podatkowy będzie uprawniony do uwzględnienia ewentualnej zmiany powierzchni nieruchomości.

Sąd podziela również stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt. III SA/Wa 1873, w którym wskazano, że w świetle art. 21 ust. 1 jak również 22 i 23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nieuzasadnione jest oczekiwanie skarżących, iż organ podatkowy samodzielnie ustali powierzchnię nieruchomości, np. w oparciu o dokumentację z akt sądowych dotyczących ustalenia granic nieruchomości. Możliwość taką wyklucza wskazany wyżej ustawowy nakaz uwzględnienia przez ten organ danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że organy podatkowe nie mogły przyjąć jako podstawy opodatkowania powierzchni wskazywanej przez skarżącą 0,1201 m2, albowiem z ewidencji gruntów i budynków bezsprzecznie wynika, że dla działki oznaczonej nr 618 całkowita powierzchnia wynosi 0,1172 ha.

Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008r.syg. akt II FSK 372/07 ). Zatem podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego.

Przeciwko ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o zapisy wynikające z ewidencji nie świadczy także okoliczność, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie odwołują się wprost do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jak to zostało uczynione w ustawie o podatku rolnym. O zastosowaniu zapisów dla potrzeb ustalania wysokości podatku od nieruchomości decyduje bowiem wprost norma zawarta w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Należy przy tym podkreślić, że przepis ten w żadnym wypadku nie kreuje obowiązku podatkowego. Elementy konstytutywne podatku od nieruchomości tj. podmiot podatku, przedmiot, stawki, podstawa opodatkowania, zostały bowiem określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego należy interpretować w ten sposób, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości stosuje się dane zwarte w ewidencji, które są istotne z punktu widzenia ustalenia przedmiotu i podstaw opodatkowania. Brak bezpośredniego odwołania zawartego w przepisach ustawy podatkowej nie przekreśla więc stosowania tego przepisu przy wymiarze podatku.

Reasumując Sąd stwierdza, że skoro przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nakazuje przy wymiarze podatków uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy dane te uznaje za miarodajne przy wymiarze podatku od nieruchomości, to działanie takie odpowiada prawu. Wobec powyższego zarzuty skarżącej, że w prowadzonym postępowaniu nie uwzględniono aktualnego stanu faktycznego nieruchomości oraz, że przyjęty stan jest niezgodny ze stanem prawnym nieruchomości, nie znajdują żadnego uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe obu instancji, uznał również, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad formalnych skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności, bądź wznowienia postępowania, i dlatego wniesioną skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

O kosztach udzielonej przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust 1 pkt 1 lit a i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)