Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 486/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77, 80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 1 i art. 4
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.Ł., B.Ł., R.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 942/10 w sprawie ze skargi H.Ł., B.Ł., R. Ł. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 942/10 oddalił skargę H. Ł., B. Ł. i R. Ł na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania H. Ł., B. Ł. i R. Ł od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] , w sprawie odmowy przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], w części stanowiącej dz. ew. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości warszawskie, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 powołanego dekretu przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r., na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) grunt ten stał się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 czerwca 2002 r. Nr L.dz. 1273/02, właścicielką "Nieruchomości Nr [...] w mieście stołecznym Warszawie" była M. E.K. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 12 czerwca 2002 r. (sygnatura akt: I Ns 1583/01), spadek po M. E. K. nabyła córka F. E. M. Ł.. Spadek po Fl. Ł. nabył syn Z.M.H. Ł. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 30 kwietnia 2002 r. (sygnatura akt: I Ns 81/02). Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 13 lutego 2007 r. (sygnatura akt: I Ns 20/07), spadek po Z. Ł. nabyła żona H. Ł. oraz synowie R. Ł i B. Ł. po 1/3 części.

Organ I instancji na podstawie wypisów z rejestru gruntów, ustalił, że nieruchomość hip. nr [...] wchodzi w skład działek ewid. nr [...], w części o pow. 165 m2, nr [...] w części o pow. 50 m2 stanowiących własność Skarbu Państwa i działki nr ewid. [...] stanowiącej własność spółki [...] sp. z o.o. (poprzednio Gminy Warszawa Centrum), obręb [...].

Z. Ł. pismem z dnia 28 marca 1990 r. wystąpił z wnioskiem o "przywrócenie prawa własności" nieruchomości oznaczonej w księgach wieczystych pod poz. [...] Warszawa Wola, nieruchomość dla której prowadzony był wykaz hipoteczny [...], a obecnie objętej księgą wieczystą [...], stanowiącą działki o nr ew. [...] o pow. 193 m2 i [...] o pow. 663 m2 z obrębu [...].

Decyzją nr 375/2003 z dnia 13 maja 2003 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił Z. Ł. przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej nr hip. [...].

Wojewoda Mazowiecki, w wyniku rozpatrzenia złożonego przez Z. Ł.odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2005 r., w sprawie o sygn. I SA/Wa 1096/04 uchylił decyzje obu organów.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., odmówił następcom prawnym Z. Ł. , tj. H. Ł., R. Ł i B. Ł. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Powyższa decyzja wydana została odnośnie działek ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

Organ powołując się na art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu, podniósł, że objęcie gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej (Dz.U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43). Na podstawie § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło więc w dniu 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, a więc termin na złożenie wniosku upływał w dniu 19 października 1948 r. Skoro w okresie od dnia 19 kwietnia 1948 r. do dnia 19 października 1948 r. wniosek nie został złożony, to oznacza, że dawni współwłaściciele nie skorzystali z przysługującego im uprawnienia określonego w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu. Prezydent zauważył, że nie został także złożony wniosek na podstawie uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18), jak również na podstawie art. 82 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) i art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). Wniosek o zwrot nieruchomości z dnia 28 marca 1990 r. został złożony po upływie wszelkich terminów przewidzianych przez ustawodawcę. Termin określony w art. 7 dekretu jest terminem prawa materialnego, złożenie wniosku o przyznanie własności czasowej po tym terminie jest podstawą do wydania decyzji odmownej.

Odwołanie do Wojewody Mazowieckiego od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wnieśli H. Ł., B. Ł. i R. Ł.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy tryb obejmowania nieruchomości objętych powołanym aktem został uproszczony. Objęcie gruntów w posiadanie w tym trybie następowało z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że organ I instancji dokonał ustaleń, do których był zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ustalił w szczególności, że wniosek strony dotyczy nieruchomości określonej niegdyś nr hip. [...]. Wskazał, że obecnie składa się ona z działek ew. nr [...], nr [...] i z działki [...] z obrębu [...]. Wojewoda zaznaczył, że co do działki nr ewid. [...] z obrębu [...] nie wyjaśniono rozbieżności odnośnie do powierzchni części działki wchodzącej niegdyś w skład nieruchomości o nr hip. [...] z tego względu, że wniosek stron co do wskazanej działki został wyłączony do rozstrzygnięcia odrębną decyzją. Wyłączenie do odrębnego postępowania wniosku stron w odniesieniu do działki nr [...] wynika z okoliczności, że nieruchomość ta była własnością komunalną, zaś dziś jest własnością spółki prawa handlowego.

Grunt nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] objęty został przez gminę m.st. Warszawy w trybie powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w dniu 19 kwietnia 1948 r., a więc ostatnim dniem na złożenie wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. był 20 października 1948 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nie złożono wniosków także w trybie kolejnych aktów prawnych dotyczących roszczeń byłych właścicieli gruntów warszawskich. Termin na złożenie ostatniego z nich – w trybie art. 214 ust. z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – upływał z dniem 31 grudnia 1988 r.

Z. Ł. wystąpił z wnioskiem o "przywrócenie prawa własności" dopiero pismem z dnia 28 marca 1990 r. Dekret z 1945 r. wszedł w życie w dniu 21 listopada 1945 r. Z tym dniem, zgodnie z art. 1, wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność gminy. W dniu 18 października 1947 r. Sąd Grodzki w Warszawie wydał orzeczenie o przywróceniu posiadania F. Ł. zgodnie z przepisami powołanego dekretu z 1946 r. Jednakże powołane orzeczenie nie tworzyło nowej sytuacji prawnej, w tym sensie, że nie przywracało własności gruntu na rzecz byłego, bo pozbawionego własności zgodnie z art. 1 dekretu z 1945 r., właściciela. Przesądza o tym, zdaniem organu, przepis art. 39 dekretu z 1946 r. Sytuacja F. Ł. nie różniła się od sytuacji innych właścicieli nieruchomości warszawskich. Pozbawieni własności pozostawali w posiadaniu nieruchomości do czasu objęcia ich w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy. W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] nastąpiło to z dniem 19 kwietnia 1948 r., a więc po dacie powołanego orzeczenia Sądu Grodzkiego.

Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. Ł., B. Ł. i R. Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. – art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów postępowania administracyjnego art. 77 i 75 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem Z. Ł. , który wpłynął dnia 28 marca 1990 r. stosownie do przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy Zgodnie z art. 7 ust. 1 tego powołanego dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że odmowa uwzględnienia wniosku z uwagi na upływ wskazanego sześciomiesięcznego terminu, która dotyczyła nieruchomości położonej w Warszawie, przy ul. [...] , nr hip [...] w części stanowiącej działki nr ewid. [...] i [...] jest zgodna z prawem. Sąd zaznaczył, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wskazany w dekrecie sześciomiesięczny termin był terminem zawitym prawa materialnego, z jego upływem wygasało uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa własności czasowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ administracji wykazał, że osoba uprawniona nie zgłosiła w terminie omawianego żądania, co było przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku.

Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację przedstawioną przez organy, że orzeczenie Sądu Grodzkiego z dnia 18 października 1947 r. nie tworzyło nowej sytuacji prawnej dla właścicielki nieruchomości. Nieruchomość została objęta w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy z dniem 19 kwietnia 1948 r., a więc po dacie powołanego orzeczenia.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w związku z tym, że zaskarżone decyzje wydane zostały w sprawie w odniesieniu do działek ew. [...] i [...] z obrębu [...] , to tylko zarzuty dotyczące tych działek mogą być przedmiotem kontroli Sądu. Ustalenia dotyczące działki ew. nr [,,,] pozostają poza zakresem niniejszego postępowania.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że organ dodatkowo zwrócił uwagę, że wniosek skarżącego został złożony po upływie wszystkich terminów przewidzianych w kolejnych aktach prawnych dotyczących roszczeń byłych właścicieli gruntów warszawskich, w tym po upływie terminu przewidzianego w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przesłanką uprawnień przewidzianych w art. 214 i 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, iż były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 powołanego dekretu o gruntach warszawskich. Jest to zupełnie inne uprawnienie, którego celem było złagodzenie skutków działania dekretu. Charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów warszawskich powoduje, że sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub o odszkodowanie w trybie dekretu są odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 lub 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlegają one rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych i zarzut naruszenia art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być w tych sprawach rozważany. W związku z tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, powoływanie się w skardze w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest wniosek złożony w trybie dekretu o gruntach warszawskich, na zarzut naruszenia art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie znajduje uzasadnienia i jest bezprzedmiotowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. Ł., B. Ł. i R. Ł. Zaskarżając wyrok w całości skarżący zarzucili:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez przyjęcie, że objęcie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r.,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów powstępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił należycie, czy rozstrzygające w sprawie organy administracji wykonały zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu, sygn. akt I SA/Wa 1096/04 z dnia 3 października 2005 r., przede wszystkim wyjaśnienia jaka nieruchomość objęta była numerem hipotecznym [...] oraz rozbieżności co do powierzchni działki nr [...], chociaż skarżący wnieśli o powołanie na tę okoliczność biegłego. Organy pominęły oświadczenie skierowane w dniu 17 listopada 1947 r. do Sądu Grodzkiego w Warszawie w sprawie I Co 599/47 przez Zarząd Miejski w Warszawie, w którym nie znaleziono przeszkód w przywróceniu posiadania nieruchomości F. D. - Ł. i wyrażono zgodę na reprywatyzację nieruchomości. Błędne ustalenia faktyczne organów administracji, stanowiące wynik naruszenia art. 77 i 80 k.p.a., nie zostały poddane należytej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalenie skargi, mimo że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego uzasadnia, w ocenie skarżących, twierdzenie, że naruszone zostały przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżony wyrok narusza także prawo materialne przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 w związku z art. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Złożony przez Z. Ł. w dniu 11 kwietnia 1990 r. wniosek został zdaniem skarżących złożony w terminie, wobec pozostającego w obrocie prawnym wydanego przez Sąd Grodzki w Warszawie 18 października 1947 r. orzeczenia sygn. akt I Co 599/47, mocą którego Sąd ten postanowił przywrócić F. D.-Ł.j posiadanie nieruchomości. Ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy o objęciu w posiadanie gruntów, na terenie których znajdowała się sporna nieruchomości, nie wywarło skutku objęcia tej nieruchomości w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów, które okazały się nieuzasadnione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu o charakterze procesowym, zgłoszonego w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że zarzut ten nie został prawidłowo sformułowany.

Przepisy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej mają charakter norm ustrojowych, nie określają zasad postępowania przed sądami administracyjnymi. Ponadto, nieuzasadnione – zdaniem skarżących – oddalenie skargi nie upoważnia do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji uchybił wskazanym przepisom. Sąd dokonał kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 powołanej ustawy, a kontrolę tę przeprowadził – w myśl § 2 art. 1 pod względem zgodności z prawem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Może on być postawiony jedynie w powiązaniu z zarzutem naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bo tylko przepisy tej ustawy regulują procedurę sądowoadministracyjną (por. np. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1500/10, Lex nr 1068422). Skarga kasacyjna nie zawiera tak sformułowanego zarzutu, natomiast w jej uzasadnieniu stwierdzono, nie wskazując jaki konkretny przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że błędne ustalenia faktyczne organów administracji, stanowiące wynik naruszenia przepisów art. 77 i 80 k.p.a. nie zostały poddane należytej kontroli tego Sądu. Mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w myśl której "Przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek odniesienia się do zarzutów podniesionych w podstawach kasacyjnych", odniesiono się również do skargi kasacyjnej w powyższym zakresie.

Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć bezpośrednio art. 77 i art. 80 k.p.a., bowiem przepisy te nie regulują postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle materiału znajdującego się w aktach sprawy, na podstawie którego zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. – Sąd wydaje wyrok stwierdzić należy, że dokonane przez organy ustalenia faktyczne, w oparciu o które został wydany zaskarżony wyrok nie zostały przeprowadzone z uchybieniem wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnione bowiem zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a ich ocena przeprowadzona została na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Również więc Sąd nie uchybił – w sposób pośredni – regułom zawartym w powołanych przepisach. Okoliczność, czy Z. Ł. , składając w dniu 11 kwietnia 1990 r. tzw. wniosek dekretowy dotyczący dawej nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...], nr hip. [...] (w części stanowiącej działki ewid. [...]) dochował terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy została w sprawie właściwie wyjaśniona.

Za całkowicie chybioną należy uznać sugestię, że w rozpoznawanej sprawie, z naruszeniem wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2005 r. sygn. I SA/Wa 1096/04 (a więc z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., który to zarzut nie został jednak w skardze kasacyjnej postawiony) nie wyjaśniono rozbieżności co do powierzchni działki nr [...] , wchodzącej niegdyś w skład nieruchomości o nr hip. [...]. Tymczasem, jak wyraźnie określono w zaskarżonej decyzji, a następnie przypomniano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r., decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2009 r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wydana została w odniesieniu do działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] stanowiących własność Skarbu Państwa. Natomiast wniosek stron dotyczący działki ew. nr [...] z tego obrębu został wyłączony do rozstrzygnięcia odrębną decyzją (nieruchomość stanowiła własność komunalną). W tej sytuacji, wszystkie kwestie dotyczące tej ostatniej działki pozostać musiały poza zakresem niniejszego postępowania.

Zdaniem skarżących Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 w związku z art. 4 powołanego dekretu, które to uchybienie miało nastąpić przez przyjęcie, że objęcie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawa nieruchomości oznaczonej nr hip. 776 nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r.

Również powyższy zarzut jest nieusprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. W myśl zaś art. 4 tego dekretu: "Terminy i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów, określonych w art. 1, ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, nie uchybił w żaden sposób powyższym przepisom.

Objęcie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntu, którego dotyczy postępowanie, nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r. na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. (data ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy). Słusznie więc Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin na złożenie wniosku dekretowego wskazany w art. 7 ust. 2 dekretu upłynął w dniu 19 października 1948 r. Nie budzi też wątpliwości stanowisko Sądu odwołujące się do ustalonego orzecznictwa, że termin złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej określony w art. 7 dekretu jest terminem prawa materialnego i złożenie takiego wniosku po terminie stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej.

Należy także podzielić stanowisko, że okoliczność, iż Sąd Grodzki w Warszawie postanowieniem z dnia 18 października 1947 r., sygn. akt I Co 599/47 przywrócił F. D.-Ł. posiadanie nieruchomości warszawskiej nr hip. [...], położonej przy ul. [...] pozostaje bez znaczenia dla kwestii objęcia tego gruntu w posiadanie przez gminę. Postanowienie powyższe w żaden sposób nie zmieniało sytuacji F. D.-Ł. w stosunku do sytuacji wszystkich innych dotychczasowych właścicieli gruntów warszawskich, którzy byli w ich posiadaniu, a które to grunty położone były na obszarze oznaczonym w ogłoszeniu zawartym w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu m.st. Warszawy, wydanym w dniu 19 kwietnia 1948 r. Wszystkie te grunty bowiem, w myśl regulacji zawartej w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego na podstawie art. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, uważa się za objęte w posiadanie przez gminę z dniem wydania numeru Dziennika Urzędowego zawierającego ogłoszenie.

Wspomniane postanowienie Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia 18 października 1947 r. nie stanowiło więc przeszkody w objęciu z dniem 19 kwietnia 1948 r. w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Z powyższych względów skarga kasacyjna została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.