Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1020/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2010, nadesłanym do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w L. z/s w S. w dniu [...], M. M. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,50 ha.

Po rozpatrzeniu w/w wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. (KBP ARiMR) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o płatnościach) oraz art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L. z 2009 r., Nr 316, str. 65 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1122/2009), odmówił przyznania M. M. wnioskowanej płatności i nałożył sankcję w wysokości 674,51 zł, ze względu na to, że ustalona przez organ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do JPO (1,50 ha) a powierzchnią stwierdzoną (0,26 ha) przekracza 50 %, co zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009 dyskwalifikuje w zakresie możliwości uzyskania płatności i obliguje organ do nałożenia sankcji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż rolnik w przedmiotowym wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 zadeklarował do JPO działki rolne o łącznej powierzchni 1,50 ha, składające się z działki rolnej A (JPO) o powierzchni 0,17 ha, działki rolnej B (JPO) o powierzchni 0,13 ha, działki rolnej C1 (JPO_Z) o powierzchni 0,28 ha, działki rolnej C2 (JPO_Z) o powierzchni 0,45 ha, działki rolnej C3 (JPO_Z) o powierzchni 0,04 ha, działki rolnej C4 (JPO_Z) o powierzchni 0,10 ha oraz działki rolnej D (JPO) o powierzchni 0,33 ha. Wyjaśnił, iż w dniu [...] została przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku, która wykazała nieprawidłowości polegające na tym, iż powierzchnia gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] jest różna od sumy powierzchni części działek rolnych w granicach działki ewidencyjnej oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej zalesionych, a także że suma powierzchni dziełek rolnych, powierzchni niezgłoszonej oraz zalesionej deklarowanych na działkach nr [...] i [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania JPO występujących na tych działkach. W związku z wykrytymi nieprawidłowościami, jak zaznaczył organ, w dniu [...] wystosowano do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień, który pomimo odebrania wezwania w dniu [...] nie przedstawił stosownych wyjaśnień. Następnie, jak wskazał organ, w dniu [...] przeprowadzono na gruntach deklarowanych przez wnioskodawcę do płatności kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej, w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące poszczególnych deklarowanych do płatności działek rolnych. Dla działki rolnej A stwierdzono powierzchnię kwalifikującą się do płatności wynoszącą 0,13 ha (powierzchnia deklarowana 0,17 ha). Dla działek rolnych oznaczonych jako C1, C2 oraz C4 stwierdzono nieprawidłowość polegającą na tym, iż całe te działki nie są gruntami rolnymi; nie były użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. (błąd DR10). Dodatkowo odnośnie działki rolnej C4 stwierdzono, iż powierzchnia tej działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,10 ha). Co do działki rolnej C3 ustalono, że deklarowana powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,10 ha). W przypadku działki rolnej D stwierdzono na całej działce zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz nieprzestrzeganie norm DKR (N.O1), a także ustalono że powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,10 ha). Ponadto organ wskazał, że kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności wykazała nieprawidłowości dla działki rolnej D polegające na niewykorzystywaniu gruntu ornego do uprawy roślin lub nieugorowanie gruntu rolnego. Nie godząc się z wszystkimi wynikami kontroli rolnik, jak wyjaśnił organ, wniósł w piśmie skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (DOR ARiMR) zastrzeżenia i uwagi do protokołu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wzajemnej zgodności. Zgłoszone uwagi nie zostały jednak uwzględnione, a wyniki kontroli na miejscu podtrzymane. Tym samym wiec, jak stwierdził organ, na podstawie wyników kontroli na miejscu, łączna stwierdzona powierzchnia kwalifikująca się do płatności JPO wyniosła 0,26 ha, co uzasadniało zdaniem organu podjęte rozstrzygnięcie w sprawie.

Od powyższej decyzji M. M. wniósł odwołanie, w którym zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego oraz działanie na jego szkodę, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu wnioskowanej płatności, zaś w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie sankcji, o jego uchylenie i umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, DOR ARiMR decyzją z dnia [...] nr [...], na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1, 2 ustawy o płatnościach, a także art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że przyznanie płatności JPO uzależnione jest od spełnienia warunków zawartych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci fotografii potwierdza kwalifikację stanu gruntu zawartą w raporcie z kontroli na miejscu. Zdaniem organu II instancji stan widoczny na zdjęciach nie pozwala na zakwalifikowanie działek rolnych C1, C2, C3, C4 oraz D zgodnie z deklaracją zawartą w przedmiotowym wniosku, tj. w przypadku działek C1, C2, C3 oraz C4 jako JPO_Z (zagajnik o krótkiej rotacji), a w przypadku działki D jako pastwiska. Wskazując, że zgodnie z art. 2 lit. N rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 r. z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L. z 2009 r., Nr 316, str. 1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1120/2009), zagajnik o krótkiej rotacji oznacza obszary obsadzone gatunkami drzew objętymi kodem CN 06029041, na których prowadzona jest uprawa drzewiastych roślin wieloletnich, o korzeniu lub łodydze pozostających w ziemi po zbiorze, które wypuszczają pędy w następnym sezonie i które wyszczególnione są w wykazie gatunków odpowiednich do wykorzystania w zagajnikach o krótkiej rotacji wraz z ich maksymalnym cyklem zbioru, który ma zostać sporządzony przez państwa członkowskie do 2010 r., podkreślił że na działkach rolnych C1, C2, C3 oraz C4 stwierdzono brzozę, wierzbę, sosnę, modrzew, świerk oraz - oprócz wielu gatunków drzew - brak wykonywania jakichkolwiek zabiegów uprawowych. Brak natomiast kwalifikacji działki rolnej D do płatności organ uzasadnił okolicznością stwierdzenia na powierzchni 0,05 ha tej działki nieużytkowania rolniczego terenu, o czym mają świadczyć widoczne na zdjęciach wieloletnie chwasty, zaś na pozostałej powierzchni działki nieużytkowania rolniczego na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ powołał się również na przepis § 1 ust. 1 pkt 1, § 2 oraz § 4 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211, dalej powoływanego jako "rozporządzenie w sprawie minimalnych norm"). W kontekście powyższego organ skonstatował, że ilość i miejsce wykonanych w sprawie zdjęć, w pełni odzwierciedlają stan gruntu na działkach objętych wnioskiem na dzień przeprowadzenia kontroli, w związku z czym zebraną dokumentację należało uznać za rzetelną i obiektywną oraz zasługująca na wzięcie pod uwagę przy rozpatrywaniu żądania rolnika o przyznanie JPO. To zaś, w świetle ustalonych w oparciu o fotografie okoliczności, stosownie do treści art. 58 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009 nie mogło zostać uwzględnione i wymagało nałożenia sankcji, o czym prawidłowo zdaniem organu odwoławczego, orzekł organ I instancji.

Na powyższą decyzję M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, ponownie zarzucił naruszenie polskich i wspólnotowych przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że zakwestionowane decyzjami działki nie obejmowały jednorodnej gatunkowo działki o minimalnej powierzchni określonej przepisami i nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej określonej rozporządzeniem w sprawie minimalnych norm. Obszary te nie stanowiły również, zdaniem organu, zagajników o krótkiej rotacji z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów art. 2 lit. N rozporządzenia nr 1120/2009 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajniki, o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz.U. z 2010 r. Nr 39, poz. 214).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracyjne w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania, a także czy decyzja organu nie jest dotknięta wadą nieważności. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń organów administracji sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa").

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, stanowiącej jeden z celów Unii Europejskiej, realizowane są poszczególne systemy wsparcia finansowego rolników, w tym m.in. system wsparcia bezpośredniego w postaci określonych płatności. System ten uregulowany jest zarówno w przepisach prawa krajowego, jaki i wspólnotowego. W ramach regulacji krajowych szczególne znaczenie w tym zakresie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ustawa ta reguluje m.in. zagadnienia dotyczące płatności bezpośredniej w postaci jednolitej płatności obszarowej w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tej płatności, jej wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach.

Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2004 (1 ha), z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkową uprawę o powierzchni co najmniej 0,1ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez cały ten rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3). Z treści art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe i ogródki przydomowe (wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., bez względu na to czy w tym dniu były wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach dostosowane zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało zaś w przepisie art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Spełnienie przez stronę wszystkich powyższych kryteriów warunkuje przyznanie wnioskowanych płatności. Także więc i kryterium przyznania pomocy w ramach JPO w postaci utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. (art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009) stanowi przesłankę konieczną do uzyskanie JPO.

Z akt przedmiotowej sprawny wynika, że skarżący zadeklarował do JPO działki rolne o łącznej powierzchni 1,50 ha, w ramach których zgłosił do płatności działki rolne: A o powierzchni 0,17 ha, B o powierzchni 0,13 ha oraz D o powierzchni 0,33 ha jako pastwiska, natomiast działki rolne: C1 o powierzchni 0,28 ha, C2 o powierzchni 0,45 ha, C3 o powierzchni 0,04 ha oraz C4 o powierzchni 0,10 ha jako zagajniki o krótkiej rotacji. Opierając się na wynikach kontroli administracyjnej wniosku z dnia [...] oraz na wynikach kontroli na miejscu gospodarstwa rolnika w zakresie kwalifkowalności powierzchni i wzajemnej zgodności przeprowadzonej w dniu [...] metodą inspekcji terenowej, a także na sporządzonej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej, orzekające w sprawie organy stwierdziły nieprawidłowości odnośnie dziełek rolnych A, C1, C2, C3, C4 i D powodujące, zgodnie z art. art. 58 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009, pozbawienie rolnika prawa do JPO i uzasadniające zastosowanie sankcji.

Jako, że w przedmiotowej sprawie kwestię sporną stanowił przede wszystkim stan faktyczny sprawy, należało oceniając prawidłowość podjętych w sprawie rozstrzygnięć rozważyć, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał organom na poczynienie ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji oraz czy skarżący przedstawił w sprawie jakiekolwiek dowody mogące podważyć te ustalenia. Samo oświadczenie rolnika kwestionujące ustalenia organów, nie poparte materiałem dowodowym, jest bowiem niewystarczające do podważenia dowodów przedstawionych przez organy. Wymaga podkreślenia, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązują odmienne zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w stosunku do zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. We wskazanych bowiem sprawach organ administracyjny został zobligowany przez ustawodawcę jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach), natomiast jego obowiązkiem nie jest już wymóg działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. To natomiast strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do poddanie w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifkowalności powierzchni i wzajemnej zgodności oraz dokumentacji fotograficznej, nie zostały podważone przez rolnika żadnym przekonywującym dowodem uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Także Sąd oceniając raport z kontroli na miejscu oraz wykonane w sprawie zdjęcia - potwierdzające zdaniem Sądu wnioski zawarte w raporcie, nie powziął wątpliwości co do przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy. I tak odnośnie działki rolnej A organy stwierdziły przedeklarowanie jej powierzchni o 0,04 ha (powierzchnia stwierdzone 0,13 ha, powierzchnia deklarowana 0,17 ha). Należy wskazać, że pomiaru dokonano po granicy uprawy, posługując się techniką pomiaru GPS. Wyniki pomiaru zostały udokumentowane zdjęciami nr 48-59. Skarżący natomiast w piśmie skierowanym do DOR ARiMR zawierającym zastrzeżenia i uwagi do sporządzonego protokołu z kontroli na miejscu, jedynie wskazał, że działka rolna A według stanu faktycznego ma powierzchnię 0,17 ha, nie przedstawiając żadnego dowodu na potwierdzenie tej okoliczności. W tym stanie rzeczy, uznając że stwierdzona przez organ powierzchnia działki rolnej A nie została skuteczne poddana w wątpliwość przez rolnika, Sąd uznał ustalenie organów w tym zakresie za nie budzące wątpliwości, i tym samym stwierdził, że zasadnym było zastosowanie dla tej działki kodu DR 13+.

Ustosunkowując się do ustaleń organów dotyczący działek rolnych C1, C2, i C4, które rolnik zakwalifikował jako zagajniki o krótkiej rotacji, należy podkreślić, że w/w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach tworzy wymóg w stosunku do dziełek rolnych kwalifikowanych jako zagajniki o której rotacji, aby działka rolna obejmowała "jednolitą gatunkowo uprawę" o powierzchni co najmniej 0,1 ha. Gatunki drzew których uprawa stanowi zagajniki o krótkiej rotacji oraz maksymalny cykl zbioru dla każdego z tych gatunków drzew określa, zgodnie z delegacją zawartą w art. 17 ust. 4 pkt 6 ustawy o płatnościach, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajniki o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew. Rozporządzenie to wskazuje w załączniku gatunki drzew z rodzaju: wierzba, topola i brzoza jako gatunki, których uprawa stanowi zagajniki o krótkiej rotacji, oraz określa maksymalny cykl zbioru tych drzew na odpowiednio: 6, 6 i 8 lat. Z załączonych do decyzji organów obu instancji zdjęć nr 1 i 3 - dotyczących działki C4, zdjęć nr 8 i 10 dotyczących działki C2 oraz zdjęć nr 44 i 45 odnoszących się do działki C1, jednoznacznie wynika brak jednolitości gatunkowej uprawy na tych działkach. Poza brzozą i wierzbą występują bowiem na nich także sosny, modrzewie i świerki. I tak na działce C1 występuje poza brzozą również sosna, na działce C2 widoczne są sosny, modrzewie i świerki, zaś na działce C4 liczne samosiewy. Z obrazu widocznego na zdjęciach wynika także brak wykonywania zabiegów uprawnych na tych działkach (liczne samosiewy, chwasty). Niektóre drzewa widoczne na zdjęciach, biorąc pod uwagę szerokość pnia, są niewątpliwie starsze niż 8 lat. Ponadto z wykonanych zdjęć wynika także występowanie na przedmiotowych działkach zarówno drzew, jaki i krzewów i to różnego gatunku. Rozprzestrzenienie niektórych zadrzewień i zakrzewień jest przypadkowe i niejednorodne, co wskazuje na samosiewy. Wyłaniający się ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej stan faktyczny działek C1, C2 i C3, wskazujący w szczególności na brak jednolitości gatunkowej uprawy na tych działkach oraz na występowanie na nich drzew starszych niż 8 lat, uzasadniał wyłączenie tych działek z wnioskowanej płatności JPO_Z. W tym miejscu należy wskazać, iż zakres oraz rodzaj zadrzewienia i zakrzewienia tych działek, wiek występujących na nich drzew, a także stan kultury rolnej tych działek wskazują na wieloletnie nieużytkowanie gruntu w sposób rolniczy, co czyni zasadnym odniesienie stan gruntu widocznego na zdjęciach także na dzień 30 czerwca 2003 r. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko wyrażone w w/w piśmie skarżącego do DOR ARiMR zawierającym zastrzeżenia i uwagi do sporządzonego protokołu z kontroli na miejscu, iż do zachowania czystości gatunkowej uprawy wystarczy zachowanie tej czystości w 90 %. Skoro przytoczone przepisy prawa wyraźnie stanowią, że zagajniki o krótkiej rotacji tworzą jednolite gatunkowo uprawy drzew z rodzajów brzoza, topola lub wierzba o powierzchni co najmniej 0,1 ha, to tym samym do spełnienia tego wymogu niezbędnie jest nie tylko, aby na danej działce rolnej nie występowały drzewa innego gatunku (niezależnie od stosunku procentowego tych drzew), ale także, aby nie występowały na niej jednocześnie krzewy i to w dodatku różnych gatunków, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto warunkiem koniecznym przyznania JPO do powierzchni tych upraw jest dokonywanie zbioru plonu w cyklu nie dłuższym niż: 8 lat w przypadku upraw brzozy i 6 lat w przypadku pozostałych upraw. Nie można także podzielić argumentu rolnika, że skoro w 2007 r. czy w 2008 r., kiedy to miał podjąć produkcję zagajników drzew leśnych o krótkiej rotacji, przepisy prawa nie określały wymogu zachowania czystości gatunkowej uprawy, to tym samym w 2010 r. taki wymóg nie może być w stosunku do rolnika konstruowany. Należy podkreślić, że rolnik aby uzyskać wnioskowaną płatność bezpośrednią musi spełnić warunki do jej przyznania "w danym roku", na który ubiega się o przyznanie płatności. Zatem skoro skarżący ubiegła się o JPO na rok 2010, to tym samym winien on spełnić wszelkie wymogi prawne obowiązujące w tym czasie, a nie w 2007 czy w 2008 r. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm – Dz.U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211, określił minimalne normy wymagane dla gruntów rolnych. Odnośnie plantacji zagajników o krótkiej rotacji normę tę stanowi m.in. wymóg utrzymywania plantacji w stanie niezachwaszczonym (§ 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Należy wyraźnie podkreślić, ze wymóg ten został określony przez ustawodawcę również w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. Zatem wskazany warunek istniał już od 2007 r., i zobowiązywał skarżącego do przestrzegania go zarówno w 2007 r., jaki i w latach następnych, w tym w 2008 r. Ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy wynika, że normy tej skarżący jednak nie przestrzegał – zdjęcie nr 1, 3, 8. W tym stanie rzeczy także i z tej przyczyny nie można podzielić stanowiska strony, wskazanego w piśmie z dnia 12 marca 2012 r., że przestrzegał on wymogów stawianych zagajnikom o krótkiej rotacji istniejących w 2008 r.

W ocenie Sądu uzasadnione w sprawie było również wykluczenie z płatności działki rolnej C3. Działką rolną jest bowiem, zgodnie art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, działka o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, stanowiąca zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, z tym że w przypadku gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczone na podstawie tego konkretnego użytkowania. Z przytoczonej definicji wynika, że aby dana działka została zakwalifikowana do płatności, powierzchnia tej działki musi wynosić minimum 0,1 ha. Z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że skarżący zadeklarował do JPO powierzchnię działki C3 o wymiarze 0,04 ha, tym samym więc powierzchnia deklarowana działki rolnej C3 nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni i w związku z tym należało tą działkę nie kwalifikować do płatności. Sąd podziela także ustalenia faktyczne organów dotyczące działki rolnej D. Ze znajdującego się w aktach sprawy raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifkowalności powierzchni wynika, iż na działce tej występuje zadrzewienie i zakrzewienie, że teren tej działki był nieskoszony przez kilka poprzedzających kontrolę lat, a także że występują na nim liczne samosiewy drzew liściastych takich jak klony i dęby. Zdaniem Sądu ustalenia te w pełni odzwierciedlają zdjęcia nr 19, 26 i 37. Ponadto ze zdjęcia nr 37 jednoznacznie wynika, że na terenie działki rolnej D znajdują się składowiska różnych rzeczy np. fragmenty materiałów budowlanych. Należy podkreślić, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm – Dz.U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211, określa zarówno w stosunku do gruntów rolnych ugorowanych jak i w stosunku do łąk i pastwisk innych niż wymienionych w pkt 2 i 3 § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, wymóg koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub stosowania innych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca. Obraz widoczny na zdjęciach nr 19 i 37 w żaden sposób nie wskazuje na wykonywanie na wskazanej przez organ powierzchni przedmiotowej działki (0,05ha) jakichkolwiek zabiegów uprawnych, o czym świadczą występujące na niej liczne chwasty oraz wysokość istniejącej tam okrywy roślinnej. Wykluczenie zaś pozostałego areału działki rolnej D (0,28 ha) uzasadnione przez organy nieużytkowaniem rolniczym działki na dzień 30 czerwca 2003 r., znajduje potwierdzenie w widocznym na wykonanych zdjęciach wieloletnim zadrzewieniu i zakrzewieniu działki, stanowiącym samosiewy.

Uwzględniając wszystkie poczynione wyżej uwagi dotyczące zakwestionowanych przez organy działek rolnych, objętych wnioskiem skarżącego o przyznanie JPO na rok 2010, należy stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził zasadność stwierdzenia w sprawie przedeklarowania powierzchni działki rolnej A o 0,4 ha oraz wykluczenia z płatności działek rolnych C1, C2, C3, C4 i D. Konsekwencją wykluczenia z płatności działek C1, C2, C3, C4 i D oraz przedeklarowanie działki rolnej A o 0,4 ha było słuszne ustalenie organów, że różnica pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną do JPO (1,50 ha) a łączną powierzchnią stwierdzoną (0,26 ha), obejmującą zdeklarowaną powierzchnię działki rolnej B (0,13 ha) i stwierdzoną powierzchnię działki rolnej A (0,13 ha), przekracza 50 %, co zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009 powoduje wykluczenie z możliwości uzyskania wnioskowanej płatności oraz konieczność nałożenia na rolnika sankcji w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, a która to kwota sankcji podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, a w przypadku braku możliwości takiego odliczenia zostaje anulowana w pozostałym do odliczenia zakresie.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego zawartych w piśmie procesowym z dnia 12 marca 2012 r. wskazać należy, że wbrew twierdzeniem skarżącego miał on możliwość wypowiedzenia się na temat stwierdzonych przez organ nieprawidłowości. Wezwany został bowiem do złożenia wyjaśnień pismem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...], na które to pismo w żaden sposób nie zareagował. Natomiast w odpowiedzi na zgłoszone pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. uwagi do raportu z kontroli organ w piśmie z dnia [...] skierowanym do skarżącego przedstawił obszerne wyjaśnienia w tym także co do możliwości zapoznania się z dokumentacja fotograficzną, z czego jednak skarżący nie skorzystał. Ostatecznie dokumentację fotograficzną przekazano skarżącemu w dniu [...], to jest przed doręczeniem decyzji organu I instancji (w dniu [...]), ale skarżący żadnych uwag do tych dowodów w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił. Wskazać ponadto należy, że odmiennie aniżeli w kodeksie postępowania administracyjnego ustalono ustawą o płatnościach (cyt. na wstępnie rozważań) także kwestie udziału stron w postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 3 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej udziela stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania- tylko na ich żądanie. Także tylko na żądanie stron organ zapewnia im czynny udział w każdym stadium postępowania oraz na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach).

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu. Wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania nie mógł być przez Sąd uwzględniony, ponieważ zgodnie z art. 200 ppsa zwrot kosztów postępowania przysługiwałby skarżącemu tylko wtedy, gdyby Sąd uwzględnił jego skargę.