Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3077/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 170 i art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2476/19 w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od H.K. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2476/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], nakazującą inwestorowi H.K. rozbiórkę obiektu budowlanego zrealizowanego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], gmina O., wybudowanego w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, niezgodnie z przepisami oraz bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Następnie skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Postępowanie administracyjne z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zostało postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. zawieszone z urzędu z uwagi na to, że decyzja objęta wnioskiem została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2420/17, uchylił ww. decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r.

W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", umorzył w całości wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., gdyż decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego, tym samym – jak wyjaśniono – przedmiot rozstrzygnięcia nie istnieje.

Skargę na powyższą decyzję wniósł wymieniony na wstępie skarżący, wskazując, że decyzja ta jest sprzeczna z prawem.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniej zaprezentowaną argumentację.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. skarżący uzupełnił stanowisko w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę uchylenia decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W ocenie Sądu stanowisko organu co do bezprzedmiotowości postępowania było błędne. Stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje przyjęciem jej ciężkiej wadliwości od dnia jej wydania, a więc ze skutkiem ex tunc. Powoduje to przyjęcie stanu jakby decyzja nigdy nie została wydana. Natomiast uchylenie decyzji przez sąd administracyjny nie odnosi się do okresu poprzedzającego jej uchylenie. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. pozostawała w obrocie od dnia jej wydania do uchylenia wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r.

W tej sytuacji nie można przyjąć, że nie ma przedmiotu postępowania. Powyższym wyrokiem sąd pozbawił mocy wiążącej decyzji na przyszłość. Tym samym decyzja może być badana w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. od momentu jej obowiązywania do momentu jej uchylenia wyrokiem.

A zatem ponownie orzekając w sprawie organ winien uwzględnić powyższe stanowisko i przeprowadzić postępowanie merytoryczne w zakresie wniosku skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 170 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przeprowadzonej w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym oceny legalności decyzji będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, a w konsekwencji także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania nadzorczego w sytuacji braku wskazania okoliczności, które nie były przedmiotem oceny w tym innym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym wydano wyrok mogący być prejudykatem do dochodzenia ewentualnego odszkodowania.

Mając na uwadze powyższe organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstawy kasacyjnej.

W piśmie wniesionym 28 listopada 2020 r. (k. 92) skarżący zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 30 listopada 2020 r. skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne, na mocy zarządzenia z dnia 18 marca 2021 r. (k. 121) w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia na piśmie swojego stanowiska.

Pismem z dnia 29 marca 2021 r. skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Istotne jest to, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotową skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, wobec spełnienia warunków wynikających z treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej przede wszystkim na wstępie należy zauważyć, iż przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok Sądu pierwszej instancji, którym po rozpoznaniu skargi H.K. uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji, że uchylenie przedmiotowej decyzji przez sąd administracyjny stanowiło w myśl art. 105 § 1 k.p.a. przesłankę do umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji wobec nieistnienia jej w obrocie prawnym. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje przyjęciem jej ciężkiej wadliwości od dnia jej wydania, a więc ze skutkiem ex tunc (stan taki jakby decyzja nigdy nie została wydana). Z kolei zaś uchylenie decyzji przez sąd administracyjny nie odnosi się do okresu poprzedzającego jej uchylenie. Dlatego też skoro kwestionowana decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. pozostawała w obrocie prawnym od dnia jej wydania do uchylenia wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r., to nie można przyjąć, iż decyzja nie obowiązywała. Tym samym uznano, iż dopuszczalna jest ponowna weryfikacja w trybie nieważnościowym decyzji kontrolowanej przez sąd administracyjny i wyeliminowanej prawomocnym wyrokiem, poprzez jej uchylenie.

Stanowiska tego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie można podzielić, stąd też zasadnie zakwestionowano je zarzutem skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., jak też obrazą przez Sąd pierwszej instancji art. 170 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w sposób opisany w zarzucie skargi kasacyjnej.

Nie jest sporne w realiach tej sprawy, iż ostateczna decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, została przez zobowiązanego inwestora zaskarżona do sądu administracyjnego, który zarejestrował tę sprawę pod sygn. akt VII SA/Wa 2420/17. Następnie skarżący zgłosił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego żądanie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a tam wszczęte postępowanie nieważnościowe zawieszono na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – zgodnie z treścią uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. VII SA/Wa 2420/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], a uczynił to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. wobec naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Następnie po ustaniu przesłanek zawieszenia podjęto postępowanie nieważnościowe i wydano decyzję o jego umorzeniu w trybie art. 105 § 1 k.p.a. uznając, że w tych okolicznościach brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego w stosunku do którego możliwe byłoby prowadzenie postępowania nieważnościowego.

Zatem w tej sprawie nie jest sporne, że rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, której kontroli legalności dokonano prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. VII SA/Wa 2420/17 nie można abstrahować od treści właśnie tego prawomocnego orzeczenia sądowego.

W kwestii prawomocnych orzeczeń sądu administracyjnego, a dopuszczalności trybu stwierdzenia nieważności wobec decyzji objętych taką kontrolą sądu wypowiadały się Naczelny Sąd Administracyjny i judykatura. Generalnie oddalenie prawomocne przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamykać będzie organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 153 p.p.s.a.), jednak tylko w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego – patrz: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021, wydanie 17, str. 990. W uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a., obecnie - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

Oczywiście, nie jest sporne, co przyznano w motywach ww. uchwały, iż prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę sam w sobie nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jedynie w sytuacji, jeśliby zachodziły okoliczności, których sąd nie mógł brać pod uwagę. Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania.

Natomiast w odniesieniu do decyzji objętej przedmiotowym postępowaniem nieważnościowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanym wyżej wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, z uwagi na naruszenie norm prawa materialnego, jak też procesowego, zobowiązując organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia odwołania wskazując na szerokie spektrum wad przeprowadzonego postępowania. Charakter tego rozstrzygnięcia (uchylenie), w świetle uchwały NSA I OPS 6/09 nie daje podstaw by w sposób dowolny przyjąć tezę, że w takiej sytuacji możliwa jest ponowna kontrola wad kwalifikowanych decyzji już wyeliminowanej przez sąd w ramach postępowania nieważnościowego.

Wskazany powyżej przepis art. 153 p.p.s.a. musi być brany pod uwagę. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się do kwestii związanej z art. 153 p.p.s.a. zauważyć należy, że w piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazuje się również, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w prawem określonym trybie (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, PWN, Warszawa 2000, s. 268).

Co ważne wydany wyrok z dnia 19 grudnia 2018 r. wiąże także w trybie art. 170 i 171 p.p.s.a. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej, tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia – art. 171 p.p.s.a.

Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku.

Tym samym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. VII SA/Wa 2420/17 wraz z uzasadnieniem wywołuje skutki, o których mowa w treści art. 153 p.p.s.a., jak i art. 170 oraz art. 171 p.p.s.a. Brzmienie tych przepisów musi zatem uwarunkować treść rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przede wszystkim wynikająca z unormowania art. 170 p.p.s.a. prawomocność materialna co do zasady zamyka bowiem organom administracji publicznej oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. – podobnie patrz: wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. II OSK 2572/14.

Podkreślić należy, że trafnie w skardze kasacyjnej wskazano na zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Brak związania zarzutami i granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza z kolei, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny miał nie tylko prawo, ale i obowiązek badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jeżeli zatem sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, gdyż nie był związany granicami skargi, należy przyjąć, iż sąd ten dokonał kontroli decyzji również pod kątem istnienia wad kwalifikowanych i w konsekwencji zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast skarga na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., została uwzględniona i dokonano uchylenia zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że ujawniono naruszenie prawa skutkujące zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., a więc nie dopatrzono się zaistnienia wad kwalifikowanych pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wybór takiego rozstrzygnięcia zamieszczonego w sentencji wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. oznacza jednoznacznie jaki był wynik kontroli legalności dokonywanej przez sąd administracyjny i taki wyrok wiąże.

Tym samym należy przyjąć, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. VII SA/Wa 2420/17 wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. W konsekwencji, skoro wyrok ten nie został skutecznie zakwestionowany, bowiem skargi kasacyjnej nie złożono, to nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji przyjmującego tezę, iż brak jest przeszkód do prowadzenia postępowania nieważnościowego w pełnym zakresie. Poczynione uwagi w zaskarżonym wyroku co do charakteru postępowania nieważnościowego nie są wystarczające dla przyjęcia wyrażonej przez Sąd pierwszej instancji tezy. Niewątpliwie wydany wyrok z dnia 19 grudnia 2018 r. wyłącza możliwość nieograniczonej kontroli wad kwalifikowanych na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też trafnie w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o ujawnioną argumentację.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, przede wszystkim istotne jest, co już wyżej sygnalizowano, że możliwa jest sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok uchylający decyzję (wyrok z 19 grudnia 2018 r.) nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. Jednakże takiej oceny nie dokonywał Sąd pierwszej instancji, stąd też w uwzględnieniu wniesionego środka odwoławczego zgodnie z żądaniem kasacji należało uchylić zaskarżony wyrok w całości, a sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uczyniono to celem rozważenia czy poza zakresem kontroli sądowej zakończonej wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2420/17 znajdowały się zarzuty objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wynika z potrzeby zapewnienia każdej ze stron tego postępowania pełnej możliwości skorzystania ze swoich praw procesowych, w tym prawa do kwestionowania stanowiska sądu administracyjnego w drodze odpowiednich środków odwoławczych.

Z tych powodów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zapadło na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.