Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 557/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 557/10

UZASADNIENIE

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) w związku z art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm. – dalej ugn) oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r. nr 26 poz. 133 ze zm. – dalej ustawa o Euro 2012), po rozpoznaniu odwołania J. W. od decyzji Starosty P. z [...] stycznia 2010 r. znak [...] orzekającej o:

1. udzieleniu P. S. E. Operator S.A. z siedzibą w K.-J. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości o powierzchni 7.836 m2, położonej w miejscowości K. gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 9.1251 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kv relacji K.-P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś. W., D., N., W., K., S., S., G., K. B., województwo w., zgodnie z decyzją Wojewody W. nr [...] z [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012,

2. zobowiązaniu P. S. E. O. S.A. do przywrócenia nieruchomości wymienionej w pkt. 1 do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji,

3. zobowiązaniu właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej

uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o powierzchni 7.836 m2, położonej w miejscowości K., gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 9.1251 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW [...] stanowiącej własność J. W. poprzez udzielenie P. S. E. Operator S.A. z siedzibą w K.-J., zezwolenia na zajęcie w/w części nieruchomości, w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K.-P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś. W., D., N., W., K., S., S., G., K. B., województwo w. zgodnie z decyzją Wojewody W. nr [...] z [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012,

2. zobowiązaniu P. S. E. O. S.A. z siedzibą w K.-J. do przywrócenia nieruchomości wymienionej w punkcie 1 do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty zobowiązania wnioskodawcy do zapłaty odszkodowania,

3. zobowiązaniu właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej,

4. niniejsza decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu,

5. ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej KW nr [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda W. na wstępie wskazał, że Starosta P., wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], powołał się między innymi, na przepisy art. 33 i art. 37 ustawy o EURO 2012.

Odwołanie od decyzji Starosty wniósł J. W. zarzucając "nie ustosunkowanie się przez organ do wniosków złożonych przez właściciela nieruchomości na rozprawie administracyjnej oraz w piśmie z dnia [...]12.2009 r.

1. Nie ustosunkowanie się i połączenie obu spraw budowy stacji elektroenergetycznej 400/110/KV z powiązaniami liniowymi i linii wysokich napięć, które oddziaływają bezpośrednio na nieruchomość.

2. Nie ustosunkowanie się do nieruchomości zamiennej.

3. Nie przeprowadzenie rokowań inwestora z właścicielem".

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda przedstawił, na podstawie całości akt zgromadzonych w sprawie, następujące ustalenia faktyczne:

P. S. E. O. S.A. z siedzibą w K. – J.wnioskiem z [...] sierpnia 2009 r. wystąpiły o wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z ustawą o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z części działki nr [...], położonej w miejscowości K., obręb K., gmina K., której właścicielem jest p. J. W., "poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P. w tym na posadowienie słupa linii i podwieszenie przewodów, po trasie istniejącej linii 220 kV P.-K. przeznaczonej do rozbiórki, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu."

We wniosku podano m.in., iż budowa wyżej opisanej linii stanowi, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r., Nr 192, poz. 1385 ze zm.), część przedsięwzięcia Euro 2012 określonego w pkt. 92 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jako "rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji p.." Nadto podano, iż: "w dniu [...].06.2007 r. oraz [...].08.2007 r. wnioskodawca przeprowadził z właścicielem negocjacje mające na celu uzyskanie zgody na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P. w tym na posadowienie słupa linii i podwieszenie przewodów i ustalenie warunków ustanowienia służebności gruntowej przez nieruchomość będącą jego własnością - tj. działki nr [...]. Właściciel zażądał odszkodowania w wys. 50 zł za m2. (...) Pismem z dnia [...].06.2009 r. wnioskodawca ponownie wystąpił do właściciela proponując mu jednorazowe odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w wys. 10.532,00 zł za wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie opisanej linii przez w/w nieruchomość bez ustanowienia służebności przesyłu. Wysokość odszkodowania została ustalona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego a wraz z pismem wnioskodawca doręczył właścicielowi operat szacunkowy. (...) Na powyższe pismo właściciel nie udzielił odpowiedzi. W dniu [...].07.2009 r. wnioskodawca skierował jeszcze jedno pismo do właściciela ponawiając złożoną wcześniej ofertę. (...) Pismo to również pozostało bez odpowiedzi."

Wojewoda W. decyzją z [...] czerwca 2009 r., znak [...] ustalił lokalizację inwestycji na rzecz P. S. E. O. S.A. z siedzibą w K. – J., polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K. – P. od słupa nr 80 (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr 10, na terenie gmin K., K., Ś. W., D., N., W., K., S., S., G., K. B., województwo w..

W dniu [...] grudnia 2009 r. Starosta P. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem p. W. W. - pełnomocnika właściciela nieruchomości p. J. W. (pełnomocnictwo z [...] grudnia 2009 r.) oraz p. T. K. pełnomocnika wnioskodawcy. Ustalono, iż: "działka nr [...] położona w K. stanowi nieruchomość rolną, na której była posiana kukurydza. Przez działkę przebiega linia energetyczna. Dojazd do działki następuje poprzez drogę gruntową." Pan T. K. poinformował, że: "dojazd do części działki nr [...] poł. w K., na której będą wykonywane prace związane z założeniem i przeprowadzeniem linii elektroenergetycznej będzie odbywał się wzdłuż pasa technologicznego. Linia elektroenergetyczna zostanie zdemontowana w całości i w jej miejsce zostanie zbudowana nowa. Stara linia jest skorodowana i wyeksploatowana. Powierzchnia zajęcia działki nr [...] wynosi 7836 m2 - zgodnie z wnioskiem."

W dniu [...] grudnia 2009 r. przed organem pierwszej instancji odbyła się rozprawa administracyjna, w której wzięli udział pełnomocnicy PSE O. oraz pełnomocnik właściciela przedmiotowej nieruchomości.

W trakcie rozprawy p. T. N. pełnomocnik PSE O. oświadczył, iż wnioskodawca podtrzymuje wniosek z [...] sierpnia 2009 r.

Pan W. W. pełnomocnik właściciela przedmiotowej nieruchomości oświadczył, iż: "nie wyraża zgody na wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części działki nr [...] położonej w K.". Podniósł on ponadto, iż: "w związku z planowaną inwestycją PSE działka nr [...] położona w K. nie będzie mogła być używana zgodnie z poczynionymi planami inwestycyjnymi w przyszłości przez właściciela. Jest to działka siedliskowa, w związku z budową linii traci sens dalszego użytkowania jako działka zaliczona do gospodarstwa ekologicznego."

Pani H. K. pełnomocnik PSE O. stwierdziła, iż: "planowana budowa nie zmieni obecnego sposobu zagospodarowania nieruchomości, gdyż obecnie istniejąca linia 220 kV powoduje ograniczenia takie same, jakie będą po wybudowaniu nowej linii." Strony postępowania zostały poinformowane o treści art. 10 k.p.a. Organ wyznaczył siedmiodniowy termin na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz co do zgłoszenia żądań.

W piśmie z [...] grudnia 2009 r. p. J. W. skierował do Starosty P. żądanie "(...) uwzględnienia przekazania całej działki o nr [...] i [...] Skarbowi Państwa i otrzymania na podst. Art. 131 od Skarbu Państwa nieruchomości zamiennej."

Starosta P. pismem z [...] lutego 2010 r. (po wydaniu decyzji z [...] stycznia 2010 r. znak [...]) ustosunkował się do kwestii podniesionych przez p. J. W. w ww. piśmie z [...] grudnia 2009 r. Wskazano m.in., iż przyznanie w ramach odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - nieruchomości zamiennej, na podstawie art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może nastąpić przy zachowaniu adekwatności przyznawanego w ramach odszkodowania prawa. Sytuacja taka może mieć miejsce w wypadku wywłaszczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego. Natomiast w razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ewentualna forma odszkodowania może mieć tylko charakter pieniężny. Ponadto powołano się na treść przepisów art. 124 ust. 4 i art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdzono również, iż roszczenie odszkodowawcze przysługuje dopiero po zaistnieniu przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 4 cyt. ustawy. Oznacza to, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania może zostać wszczęte po przeprowadzeniu inwestycji polegającej w przedmiotowym przypadku na budowie elektroenergetycznej napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K. – P. oraz po dokonaniu ewentualnej próby przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.

Bowiem przed wszczęciem prac dotyczących ww. inwestycji nie jest możliwe oszacowanie szkód związanych z jej przeprowadzeniem.

Powyższe pismo Starosta P. zakończył stwierdzeniem, iż rozpatrzenie "(...) wniosku z [...] grudnia 2009 r. możliwe będzie po zakończeniu budowy ww. linii elektroenergetycznej."

Uzasadniając podstawę prawną decyzji Wojewoda wskazał na następujące przepisy stwierdzając, że na wstępie podkreślić należy, że prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP). Powyższe nie oznacza jednak, że jest ono prawem absolutnym i bezwzględnym. Konstytucja dopuszcza bowiem w art. 64 ust. 1 możliwość ograniczenia praw właścicielskich, tyle, że w drodze ustawy i w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 stycznia 2000 r. P 11/08, OTK 2000, nr 1, poz. 3, uznał, że warunkiem dopuszczalności każdego ustawowego ograniczenia praw i wolności jednostki jest istnienie konieczności takiego ograniczenia, bez którego przy użyciu środków mniej uciążliwych dla obywatela i słabiej ingerujących w sferę jego praw i wolności nie można osiągnąć założonego celu.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż przedmiotowa inwestycja została ujęta w pkt. 56 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 8, poz. 52) - jako "Rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej". Rozporządzenie to było poprzedzone (wskazanym przez inwestora we wniosku) rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012. Stąd też inwestycja ta podlega reżimowi ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133 ze zm.). Oznacza to również, iż wszystkie decyzje administracyjne wydane w związku z realizacją przedsięwzięć EURO 2012 podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Na podstawie art. 23 ww. ustawy, została wydana przez Wojewodę W. decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć EURO 2012 polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K. – P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś. W., D., N., W., K., S., S., G., K. B., województwo w..

A zatem mając ma uwadze, iż powołany w podstawie prawnej decyzji Starosty art. 37 ust. 1 ustawy o Euro 2012 dotyczył jedynie przypadku "przebudowy" istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania rozdział 5 ustawy o Euro 2012 wraz z art. 33 tejże ustawy. Tym bardziej, że wskazany rozdział dotyczył nabywania nieruchomości przez "spółki celowe" tj. spółki z o.o. utworzone przez Skarb Państwa w celu przygotowania i wykonania przedsięwzięć Euro 2012. Natomiast P. S. E. – O. S.A. nie są "spółką celową".

Stąd wobec nieuregulowania w ww. specustawie (tzw. ustawie o EURO), kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości związanych z realizacją przedsięwzięć EURO 2012, zastosowanie ma ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.)

Celem publicznym, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami jest m.in.: budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 112 ust. 3 u.g.n., wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

W myśl art. 124 ust. 1 ww. ustawy, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy inwestor realizujący cele publiczne na nieruchomościach nie stanowiących jego własności, nie uzyska zgody właścicieli na wykonanie prac o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, może zgodnie z art. 124 ust. 2 wystąpić do organu administracji publicznej o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania z nieruchomości. Decyzja wydana w trybie art. 124 ustawy zastępuje zgodę właściciela na wejście w teren.

Z cytowanego wyżej przepisu wynika również właściwość starosty do załatwienia niniejszej sprawy w pierwszej instancji, jak również konieczność ustalenia, czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.

W myśl art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Skarżący w odwołaniu podnosi m.in., iż nie przeprowadzono rokowań inwestora z właścicielem.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazuje, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje iż negocjacje inwestora z właścicielem przedmiotowej nieruchomości przewidziane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami odbyty się i zakończyły wynikiem negatywnym.

Wojewoda W. wskazuje, iż w dniach [...] czerwca 2007 r. oraz [...] sierpnia 2007 r. odbyły się negocjacje między przedstawicielami inwestora a właścicielem działki stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, które nie doprowadziły do uzgodnienia stanowisk. Pan J. W. - właściciel nieruchomości oczekiwał "wyceny gruntów jako gruntów pod inwestycję 50 zł/m2. W przypadku braku akceptacji w/w warunków właściciel nie wyraża zgody na wejście na grunt i budowę linii energetycznej." Natomiast w dniu [...] sierpnia 2007 r. właściciel nieruchomości odmówił spisania protokołu ponieważ uważał, że rozmowa przeprowadzona w dniu [...]czerwca 2007 r. z p. T. K. -przedstawicielem inwestora była rozmową wiążącą, "(...) a ostateczna kwota określona przez Pana W. wynosiła 47 zł za 1 m2 gruntu w strefie technologicznej projektowanej linii. Pan W. oświadczył, że jeżeli inwestor nie spełni jego żądań finansowych to on będzie odwoływał się od wszystkich decyzji administracyjnych." Ponadto pismem z [...] czerwca 2009 r. (zatytułowanym zaproszenie do rokowań) wnioskodawca ponownie wystąpił do właściciela proponując mu - za wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie opisanej linii przez przedmiotową nieruchomość -Jednorazowe odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P. w kwocie 10.532,00 zł (...). Wysokość odszkodowania została ustalona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego." Wraz z pismem wnioskodawca przesłał właścicielowi operat szacunkowy.

W związku z brakiem odpowiedzi na ww. pismo w dniu [...] lipca 2009 r. wnioskodawca skierował jeszcze jedno pismo do właściciela ponawiając złożoną wcześniej ofertę. Pismo to również pozostało bez odpowiedzi.

Wojewoda W. wskazuje, iż negocjacje uznaje się za zakończone wynikiem negatywnym gdy właściciel nie odpowiada na zaproszenie do rokowań, sprzeciwia się wyrażaniu zgody na dokonanie określonej inwestycji albo też obie strony (inwestor i właściciel) stawiają sobie wzajemnie warunki niemożliwe do przyjęcia przez którąkolwiek z nich.

Organ drugiej instancji stwierdza, iż wskazany w odwołaniu zarzut nieprzeprowadzenie rokowań między stronami jest bezzasadny.

Strona skarżąca podnosi ponadto, iż organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do wniosków złożonych przez właściciela nieruchomości w piśmie z dnia [...].12.2009 r.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy zauważa, iż Starosta P. pismem z [...]lutego 2010 r. ustosunkował się do kwestii podniesionych przez p. J. W. w ww. piśmie z [...] grudnia 2009 r. W piśmie tym organ pierwszej instancji odniósł się do kwestii podnoszonej przez p. J. W., a dotyczącej nieruchomości zamiennej, słusznie wskazując, iż przyznanie w ramach odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - nieruchomości zamiennej, na podstawie art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może nastąpić przy zachowaniu adekwatności przyznawanego w ramach odszkodowania prawa. Sytuacja taka może mieć miejsce w wypadku wywłaszczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego. Natomiast w razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ewentualna forma odszkodowania może mieć tylko charakter pieniężny.

Stosownie do treści art. 124 ust. 4 ustawy, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu ciągów, przewodów i urządzeń (...). Jeżeli natomiast przywrócenie do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, to właścicielowi należy się odszkodowanie ustalane na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n.

Zgodnie z art. 124 ust. 5 wskazywanej ustawy, jeżeli przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, uniemożliwia właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z niej w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, to może on żądać aby starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej albo występujący z wnioskiem, nabył od niego nieruchomość w drodze umowy.

W myśl art. 124 ust. 6 ustawy, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Ostateczna decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (art. 124 ust. 7 u.g.n.)

Organ odwoławczy wskazuje ponadto, iż po zakończeniu niniejszego postępowania strona będzie mogła ubiegać się, w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n., o odszkodowanie, które przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124-126 ustawy. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26 poz. 133), w związku z ujęciem przedmiotowej inwestycji w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 pod pozycją 56 załącznika do rozporządzenia niniejsza decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (...).

Wydanie orzeczenia reformatoryjnego ma miejsce w sytuacji, gdy organ rozpatrujący odwołanie dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji błędnie powołał, jako podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia art. 33 i art. 37 tzw. ustawy o EURO. Przepisy te nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, co zostało już powyżej wyjaśnione. Ponadto zostały one uchylone przez art. 1 pkt 10 i pkt 13 ustawy z dnia 28 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., Nr 161, poz. 1281) zmieniającej przedmiotową ustawę z dniem 15 października 2009 r.

Wojewoda W. wskazuje ponadto, iż w zaskarżonej decyzji strony zostały błędnie pouczone o terminie do wniesienia odwołania, który został określony na czternaście dni od doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 34 ust. 2 tzw. ustawy o EURO odwołanie od decyzji administracyjnej wydanej w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012 wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji stronie albo w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia lub doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Jednakże należy wskazać, iż zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenia w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, nie stwierdzono również potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.), Wojewoda miał obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty, zamiast uchylać decyzję organu pierwszej instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. wniósł J. W. zarzucając tej decyzji:

- ograniczenie prawa własności – art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej

- nie ustosunkowanie się do nagłej zmiany krajobrazu w powiązaniu z wzajemnym otoczeniem po wybudowaniu obu inwestycji,

- wystąpienie do Sądu Rejonowego w Ś. W. o dokonanie wpisu o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości.

Ponadto skarżący ponownie podniósł zarzuty wskazane w odwołaniu od decyzji organu I instancji powtarzając swoją argumentację.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez sąd kontroli jest zbadanie czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, to jest [...] maja 2010 r. obowiązywała ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. nr 173 poz. 1219 z zm.) w nowym brzmieniu przewidzianym przez ustawę z dnia 28 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu Finałowego turnieju Mistrzostw Świata Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. nr 161 poz. 1261). Na skutek nowelizacji ustawy o EURO 2012 uchylono rozdział 5 ustawy dotyczącej nabywania nieruchomości dla realizacji przedsięwzięcia EURO 2012 w tym art. 33 i art. 37 ustawy. Po art. 24 ustawy o EURO 2012 dodano art. 24a do 24i, w tym art. 24f, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 4 dotyczącym przygotowania przedsięwzięć EURO 2012 stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.).

W związku z tym słusznie przyjął Wojewoda, że w sprawie z wniosku inwestora o ograniczenie korzystania z nieruchomości zastosowanie znaleźć musiały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami kompleksowo regulujące tą instytucję w treści art. 124 i następnych tej ustawy.

Z treści przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika wprost właściwość starosty do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomościami przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W pierwszej instancji prawidłowo orzekał Starosta, jednak wydana przez niego decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] oparta została na błędnej podstawie prawnej. W związku z tym Wojewoda, rozpoznając odwołanie J. W. od decyzji Starosty prawidłowo zastosował przepisy art. 138 § 1 pkt .... kpa, art. 124 i 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 34 ust. 1 ustawy o EURO 2012. Wojewoda słusznie ocenił sprawę ograniczenia korzystania z nieruchomości w świetle decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego.

Ponadto z treści art. 25 ust. 1 ustawy o EURO 2012 można wyprowadzić wniosek, że skoro w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 4 tej ustawy nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to lokalizacja przedsięwzięć EURO 2010 może nastąpić niezależnie od ustaleń przeznaczenia terenów określonych w planie miejscowym, jak i w oderwaniu od ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowa inwestycja objęta została statusem przedsięwzięcia EURO 2012 gdyż umieszczono ją w wykazie przedsięwzięć EURO 2012 na mocy zmiany do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012. Wynika stąd konieczność zastosowania procedur, które umożliwiają realizację takiego priorytetowego przedsięwzięcia.

Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia w zastosowaniu w postępowaniu administracyjnym art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do którego starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomościami przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów i urządzeń, o których mowa w tym przepisie, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyrazi na to zgody. Ograniczenie takie może nastąpić, gdy związane jest z przeprowadzeniem inwestycji celu publicznego, której lokalizację określa decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Rokowania te przeprowadziły osoby reprezentujące inwestora, a więc podmiot występujący o zezwolenie. W świetle zgromadzonych akt administracyjnych chybiony jest zarzut skarżącego o braku rokowań. Ustawa nakłada jedynie obowiązek przeprowadzenia rokowań w celu ograniczenia prawa własności w drodze umowy cywilnej, a nie ich pozytywnego zakończenia. W niniejszej sprawie strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, których żadna nie chciała uwzględnić i ostatecznie nie doszło do porozumienia. Nie oznacza to jednak, że rokowania się nie odbyły lub odbyły się w sposób nieprawidłowy. Braku postępu w zakresie wspólnego stanowiska i w konsekwencji braku zgody właściciela na przedstawioną przez niego propozycję sposobu ograniczenia z korzystania nieruchomości nie można utożsamiać z nieprawidłowym przeprowadzeniem określonych czynności administracyjnych.

W tym miejscu Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w doktrynie, że tylko przy inwestycji, która ma być realizowana zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przy negatywnym wyniku rokowań z właścicielem nieruchomości, przedsiębiorcy pozostawiono wybór albo wystąpić do sądu o ustanowienie, na podstawie art. 352 § 1 kc, służebności przesyłu, albo złożyć do starosty wniosek o wydanie decyzji przewidzianej w art. 124 u.g.n. Takie rozwiązanie jest uzasadnione jeżeli zważyć, że omawiana nowelizacja Kodeksu cywilnego została "wkomponowana" w obowiązujący już stan prawny, bez zbędnego naruszenia obowiązujących przepisów i ukształtowanej praktyki.

Z treści art. 112 ust. 2 u.g.n. wynika, że wywłaszczenie może polegać między innymi na pozbawieniu (oderwaniu) prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego lub też na ograniczeniu tych praw. Unormowanie zawarte w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest tym szczególnym rodzajem wywłaszczenia polegającym na ograniczeniu prawa własności o jakim mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji. Przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia ochrony konstytucyjnego prawa własności. Wojewoda rozważył interes inwestora realizującego inwestycję celu publicznego, jak i słuszny interes skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone w kierunku jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Wojewoda wskazał o jaki interes ogólny chodzi, tj. realizację inwestycji polegającej na budowie odcinka napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P.. Realizacja tej inwestycji ma służyć przygotowaniu finałowego turnieju EURO 2012. Decyzja Wojewody w ścisły sposób określiła zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działki [...]. Z decyzji Wojewody jednoznacznie wynika przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa skarżącego i to w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji i jest ona zgodna z warunkami wynikającymi z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Określono także dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości tak, by przebieg planowanej inwestycji był dla nieruchomości jak najmniej uciążliwy, uwzględniono również uzasadniony interes właściciela nieruchomości, a zakres ingerencji inwestora w prawo właściciela sprowadzono do niezbędnego minimum.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

MZ