Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1677/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 145, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu składek; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. o nr [...] z [...] sierpnia 2006 r.; 2. Zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.


UZASADNIENIE

P. T. sp. z o. o. z siedzibą w W. w dniu [...] lipca 2006r., wystąpiło z wnioskiem o umorzenie odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z nieopłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń przez Oddział w/w Przedsiębiorstwa. Wniosek ten uzasadniono tym, iż Oddział został wykreślony z rejestru osób prawnych. Zlikwidowany podmiot gospodarczy nie posiadał majątku, którego sprzedaż umożliwiałaby zapłatę jego zaległych zobowiązań. Zobowiązania te przejął wnioskodawca, jako spółka "matka", który sam ma kłopoty finansowe i z tego względu nie jest w stanie uregulować całości zobowiązań tak spółki "matki" jak i "córki".

Pismem z [...] lipca 2006r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał wnioskodawcę do złożenia stosowanych dokumentów oraz poinformował o podstawach i warunkach umorzenia kosztów egzekucyjnych.

P. T. sp. z o. o. z siedzibą w W. nie złożyło odpowiednich dokumentów, lecz pismem z [...] sierpnia 2006r., ponownie wniosło o umorzenie kosztów egzekucyjnych, wskazując na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2005r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec O. spółki na rzecz ZUS, co w jego ocenie dowodzi nieściągalności należności z tytułu składek.

Po rozpatrzeniu wniosku z [...] lipca 2006r., w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę należnych od nieopłaconych składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] sierpnia 2006r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił umorzenia odsetek za zwłokę, w łącznej kwocie [...] zł. Organ stwierdził, iż brak jest podstaw do umorzenia odsetek za zwłokę, gdyż odsetki te nie funkcjonują w oderwaniu od należności głównej z tytułu składek, a ich byt uzależniony jest od sposobu uregulowania należności głównej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek odwołania zainteresowanego P., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] września 2006r. nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności nie są wystarczające do zmiany rozstrzygnięcia.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i o umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 lipca 2007r. sygn. akt: VSA/Wa 428/07, uchylił zaskarżoną decyzję z [...] września 2006r. i zasądził zwrot kosztów zastępstwa prawnego w kwocie [...] zł., wskazując, iż odmowa umorzenia odsetek nie może nastąpić z powodu "niedopuszczalności" umarzania samych odsetek, jak mylnie wskazały organy obu instancji, co spowodowało zaniechanie dokonania analizy przesłanek warunkujących możliwość umorzenia należności z tytułu składek (w zakresie odsetek).

W dniu [...] stycznia 2008r., organ wydał decyzję nr [...], stwierdzającą istnienie należności z tytułu nieopłaconych składek. W dniu [...] stycznia 2008r. spółka złożyła wniosek do organu o umorzenie całej należności wynikającej z nieopłaconych składek przez zlikwidowany O. spółki T.

Postępowanie w sprawie wniosku z [...] stycznia 2008r. o umorzenie należności zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia odwołania od decyzji stwierdzającej zadłużenie przedmiotowej spółki, po czym pismem z [...] marca 2008r., organ wskazał, iż niezależnie od postępowania odwoławczego od decyzji stwierdzającej zadłużenie, postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na wniosek z [...] sierpnia 2006r. winno być prowadzone i zakończone wydaniem decyzji.

W wyniku powyższego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] kwietnia 2008r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2006r.

Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do pozytywnego rozpatrzenia prośby płatnika o umorzenie odsetek należnych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zdaniem Prezesa ZUS, umorzenie należności z tytułu składek może być rozpatrywane tylko w przypadku ich nieściągalności, a płatnik nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających tę przesłankę.

Organ rentowy wskazał, iż spółka jako płatnik składek była zobowiązana do naliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy na obowiązkowe ubezpieczenia, część składek, o których mowa w decyzji jest w równych częściach finansowana, przez pracodawcę i ubezpieczonych. Zobowiązana spółka, nie tylko opłacała w terminie części składek finansowych przez nią jako pracodawcę, ale również nie przekazała do Zakładu składek potrąconych z wypłaconych ubezpieczonym wynagrodzeń.

P. spółki, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucił jej naruszenie prawa materialnego i formalnego:

a). art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.- zwana dalej usus) przez jego nieuwzględnienie, mimo że istniały przesłanki do jego zastosowania,

b). art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.) przez jego nieuwzględnienie, mimo że istniały przesłanki do jego zastosowania,

c). art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej kpa) przez jego nieuwzględnienie, poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

d). art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nie uwzględnienie przez ZUS wskazań zawartych w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2007r., sygn. akt: VSA/Wa 428/07.

Wskazując na powyższe naruszenia, p. spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z [...] sierpnia 2006r., oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w kwocie [...] zł.

P. wskazał na fakt, iż O. spółki nie istnieje oraz nie posiada składników majątkowych, z których można by skutecznie prowadzić egzekucję, wobec tego postępowanie egzekucyjne umorzono (prawomocne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2005r.). Zatem zdaniem wnoszącego skargę, skoro urząd skarbowy stwierdził całkowitą nieściągalność dłużnika, to decyzja taka jest wiążąca dla ZUS-u, podkreślił również, iż nie podziela poglądu ZUS że organ egzekucyjny wydając w/w postanowienie umorzył jedynie prowadzone postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest uprawniony do umarzania należności ZUS, gdyż postępowanie egzekucyjne organ prowadzi na podstawie ZUS-owskich tytułów wykonawczych.

Reprezentujący spółkę p. zwrócił także uwagę na fakt, iż zgodnie z art. 28 ust. 4 usus, umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, które są przedmiotem zaskarżonej decyzji. Z tego względu, skoro obowiązek składkowy uległ umorzeniu to obecna należność nie powinna być dochodzona przez ZUS.

Jak dalej wywiedziono w skardze, w opinii ZUS skarżąca spółka przejęła część zobowiązań swojego O., jednakże bez wskazania żadnych faktów i dowodów na poparcie tej tezy, co było obowiązkiem ZUS-u jako organu administracji. P. spółki zarzuca organowi, iż ten nie odniósł się do przedstawionych dowodów, tj. do wspomnianego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz do wypisu z KRS-u o wykreśleniu O. Spółki z rejestru [...], co pozostaje w rażącej sprzeczności, zdaniem strony skarżącej, z motywami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2007r., które winny być dla ZUS-u bezwzględnie wiążące.

Natomiast P. Z. Spółki, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tożsamą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wniósł o uwzględnienie w całości skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Według wnoszącego powyższą skargę, Prezes ZUS sprzeciwia się obowiązującym przepisom prawa w zakresie związania organu wyrokiem Sądu i obowiązkiem jego wykonania. Decyzja, zdaniem skarżącego w sposób rażący narusza prawo sankcjonując dowolność proceduralną poprzez utrzymywanie w mocy wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji.

Powołując się na szereg orzeczeń sądów powszechnych i administracyjnych, zdaniem reprezentującego spółkę P.Z. organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zabrakło uzasadnienia, które w sposób przekonujący i zgodny z zasadami z art. 7-9 i 11 kpa, stanowiłoby integralną część tej decyzji (pomimo nie wyartykułowania przez stronę skarżącą w treści skargi zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa, Sąd uznaje, iż stawiane zarzuty wypełniają znamiona tego przepisu).

Skarżący podkreślił również, iż decyzja w przedmiocie umorzenia odsetek jest decyzją uznaniową, to tym bardziej konieczne jest ustosunkowanie się do całości żądań i twierdzeń podniesionych przez skarżącą spółkę.

W odpowiedzi na obie skargi Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o ich oddalenie. Dodał również, że skarżące P. nadal prowadzi działalność [...], z której uzyskuje określone dochody, to zdaniem organu pozwala na przyjęcie, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 2 i 3 usus (całkowita nieściągalność składek).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Obydwie skargi zasługują na uwzględnienie, jednak nie wszystkie argumenty w nich zawarte Sąd uznał za uzasadnione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, która wymagała ich wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, na naruszenie przez organ II instancji art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Powołać tutaj należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swych wyrokach podkreślał, iż z mocy art. 153 ppsa, organy administracji związane są nie tylko "oceną prawną" ale i "wskazaniem" co do dalszego postępowania (wyrok z 18.11.2005 r., sygn. II OSK 218/05), a naruszenie przepisu art. 153 ppsa, uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu na tej podstawie i spowoduje jego uchylenie przez sąd administracyjny (wyrok z 25.10.2006 r., sygn. I OSK 1377/05). Takie "związanie" organu administracji, w rozumieniu art. 153 ppsa, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen, sprzecznych z wyrażonymi poprzednio, a jest zobowiązany do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania poprzez treść decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 lipca 2007r. zobowiązał Prezesa Zakładu do całościowej i wnikliwej oceny argumentacji przedstawionej przez skarżącą spółkę we wniosku o umorzenie odsetek od zaległości z tytułu składek i ewentualnych kosztów egzekucyjnych. Sąd ponadto zobowiązał organ do przeprowadzenia ustaleń faktycznych właściwych i niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy umorzenia samych odsetek oraz kosztów egzekucyjnych oraz oceny zasadności ich umorzenia w ramach przepisów art. 28 usus, opartych na tzw. uznaniu administracyjnym. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć zaległości z tytułu odsetek, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają od organu uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 107 § 3 kpa, a zatem uzasadnienie faktyczne ponownej decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd zauważa, iż organ zasadnie uznał w zaskarżonej decyzji, iż zgodnie z art. 28 usus, istnieje możliwość umorzenia samych odsetek od zaległości z tytułu składek, gdyż mogą one funkcjonować w oderwaniu od należności głównej z tytułu składek. Zasadnym jest przyjęcie przez organ odwoławczy, po analizie przedstawionych przez spółkę dokumentów (m.in. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2005r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec O. spółki), że organ egzekucyjny wydając takie postanowienie umorzył jedynie prowadzone postępowanie egzekucyjne, a tym samym nie jest władny do umorzenia należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o co wnosił p. skarżącej spółki.

Słusznym jest przyjęcie przez organ II instancji, że prowadzi odrębne postępowanie w sprawach: wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia w całości oraz wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, który prowadzi organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału.

Jednak organ rentowy nie dokonał w treści swego uzasadnienia klarownej oceny sytuacji [...] zobowiązanej spółki, zabrakło informacji jakimi środkami ona dysponuje, zaś lakoniczne stwierdzenie w treści odpowiedzi na obie skargi z [...] czerwca 2008r., iż skarżące P. nadal prowadzi działalność [...], z której uzyskuje określone przychody, nie może zastąpić precyzyjnej analizy, która winna być zawarta w treści zaskarżonej decyzji.

Zatem organ administracyjny II instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek uchylenia decyzji z [...] września 2006r., wbrew wytycznym Sądu z [...] lipca 2007r. nie przeprowadził jakiejkolwiek oceny sprawy w tym zakresie.

Organ odwoławczy nie przeanalizował wątpliwości strony skarżącej, które odnosiły się do decyzji organu I instancji, dotyczyły braku merytorycznego ustosunkowania się organu do treści wniosku Spółki z [...] sierpnia 2006r., w którym skarżąca wskazała, iż należność jest nieściągalna, bo zobowiązany O. nie posiada składników majątkowych, z których można by skutecznie prowadzić egzekucję.

Ponownie więc uznać należy, iż w toku prowadzonego postępowania oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008r., zabrakło odniesienia się przez organ do podnoszonych przez skarżącą w tej materii argumentów. Nie wykonanie przez organ, w toku ponownego rozpoznawania sprawy, wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2007r., sygn. VSA/Wa 428/07, stanowiące naruszenie art. 153 ppsa, skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nietrafne są rozważania i zarzuty skargi, które odwołują się do faktu, iż nie ma podmiotu zobowiązanego do zapłaty należności, z uwagi na fakt wykreślenia O. spółki z rejestru [...] (wypis z KRS-u z informacją o wykreśleniu z rejestru [...] O. spółki).

Sąd zwraca uwagę na fakt, iż P. funkcjonowało poprzez O., który z mocy prawa był jedynie jednostką organizacyjną podmiotu gospodarczego, a zatem jej wykreślenie z rejestru nie powoduje utraty bytu prawnego dłużnika. Trzeba też pamiętać, iż wnioskodawcą a jednocześnie adresatem decyzji pozostaje Spółka, a nie jej nieistniejący O.

Podkreślić należy, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane na podstawie art. 28 usus oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365). oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.

Stosownie do art. 11 kpa organ powinien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie jest jednym ze wskazanych w art. 107 kpa integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej.

Z uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2008r. nie wynika, aby Prezes Zakładu jako organ rozpoznający sprawę po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonał ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy. Organ administracyjny II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do powoływanych przez skarżącą spółkę argumentów (o czym wyżej) oraz nie uzasadnił dlaczego, przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględnił wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawionych w treści uzasadnienia wyroku sygn. akt: VSA/Wa 428/07.

Dodać też należy, że zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 kpa, stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Zdaniem Sądu naruszenia takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 kpa, zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem.

W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie należności będzie to ich umorzenie bądź odmowa umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy.

W obrocie prawnym nie mogła pozostać również decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2006r., z uwagi na przyjęcie błędnego stanowiska, iż odsetki nie stanowią odrębnej zaległości i nie funkcjonują w oderwaniu od należności głównej z tytułu tych składek. W decyzjach organów obu instancji zabrakło merytorycznych rozważań dotyczących postępowania w sprawie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu składek oraz ewentualnych kosztów egzekucyjnych, zadaniem organu będzie całościowe i wnikliwe badanie sytuacji [...] adresata decyzji, jego kondycji finansowej, a w rezultacie wyciągnięcie stosownych wniosków, pozwalających na zakończenie postępowania w sprawie. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak by nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu, jak i ją poprzedzająca decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2006r., została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i to w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem, wypełnione zostały przesłanki do uchylenia tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a

O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności radcy prawnego, podjęte przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości z tytułu składek, wydaną na podstawie art. 28 usus, jest przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), które ustala ją w wysokości 240 zł. (por. postanowienie NSA z 30 marca 2006r., sygn. akt: II GZ 33/06, ONSAiWSA 2007/1/10, postanowienie NSA sygn. akt: II GZ 89/08 ).