Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1271/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia po wznowieniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2011 r. Prezydent W. na podstawie art. 207 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 210, ail. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), dalej “O.p.", art. 2 do 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 95 z 2010 r., poz. 613 ze zm.), dalej “u.p.o.l." oraz Uchwały Rady Miasta W. nr [...] z [...] listopada 2010 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2011 uchylił w całości ostateczną decyzję własną z [...] stycznia 2011 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2011 na kwotę 523 zł (grunty pozostałe 1276 m² x 0,41 zł) i ustalił Skarżącemu – D. D. na rok 2011 wymiar podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] na kwotę 940 zł, w tym: grunty pozostałe 1276 m² x 0,41 zł - 523 zł plus pozostałe budynki 59 m² x 7,06 zł = 416,56 zł, a razem po zaokrągleniu 940 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł, że przedmiotowy budynek od samego początku miał charakter tymczasowy i służył do przechowywania narzędzi oraz materiałów budowlanych i innych rzeczy. Ponadto budynek ten nie jest trwale związany z gruntem i zostanie rozebrany.

Decyzją z [...] stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dla wymiaru podatków lokalnych decydujące znaczenie, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 ze zm.), mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie jest badanie prawidłowości sklasyfikowania gruntów w ewidencji, a ustalenie, w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków, wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Organ podatkowy wskazał, że dysponując zapisami z ewidencji gruntów obowiązany jest dokonać wymiaru podatku z uwzględnieniem przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454). Zarówno z akt sprawy, jak również z treści złożonego w sprawie odwołania wynika, że działka Skarżącego jest zabudowana budynkiem określonym jako "pozostałe - o powierzchni użytkowej pomieszczeń o wysokości powyżej 2,20 metrów" - 59,00 m². W decyzji pierwszej instancji ustalono podatek od tego budynku oraz ustalono podatek od gruntu w którym wykazano grunty pozostałe o powierzchni 1276 m². Z wypisu rejestru gruntów wynika, że z nieruchomości o powierzchni 0.1300 ha sklasyfikowanej i oznaczonej jako "B" wydzielona jest powierzchnia gruntu 0,0024 ha i oznaczona symbolem "dr", co powoduje, że nie podlega opodatkowaniu. Działka Skarżącego oznaczona jest jako tereny mieszkaniowe i zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym - rok zakończenia budowy 1990, materiał ścian – drewno, liczba kondygnacji nad ziemią 1, powierzchnia zabudowy: 66 m². W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej 20 stycznia 2011 r. Skarżący wskazał 59 m² powierzchni użytkowej pomieszczeń o wysokości powyżej 2,20 metrów i taka powierzchnia przyjęta została do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. Dla organu podatkowego bez znaczenia pozostaje fakt, że istniejący od 1990 r. budynek planowany jest do rozbiórki w roku 2012.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący podniósł że została ona wydana bez wnikliwego zbadania sprawy. Istotą sporu jest, czy obiekt budowlany, jaki znajduje się na należącej do niego nieruchomości jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i tym samym czy podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący zarzucił Kolegium, że nie wzięło pod uwagę jego argumentów wyrażonych w odwołaniu. Powołał się również na pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru w Ministerstwie Finansów z 10 lutego 2003 r. co do pojęcia fundamentu budynku. Wskazał także, że informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych została przez niego złożona w organie podatkowym z obawy przed odpowiedzialnością karno-skarbową. Podniósł również, że nie zgadza się z argumentem, iż to on powinien podjąć kroki w celu doprowadzenia do zmian w zapisach ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega m.in. legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych pod względem zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Stosownie do art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Nr 270; dalej jako "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości zakończonego decyzją z [...] stycznia 2011 r.

Jak wynika z akt sprawy Prezydent W. pismem z 21 grudnia 2010 r. wezwał Skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na formularzu IN-10. Skarżący w dniu 20 stycznia 2011 r. (data wpływu do organu) złożył wymagany dokument, w którym wymienił grunty (pozostałe) o powierzchni 1.276 m² oraz budynki (pozostałe) o powierzchni 59 m² i wysokości powyżej 2.2 m. Następnie decyzją z [...] stycznia 2011 r. Skarżący został opodatkowany podatkiem od nieruchomości na 2011 rok. W decyzji tej zostały uwzględnione grunty pozostałe, a wymiaru podatku od nieruchomości organ dokonał na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Następnie decyzją z [...] września 2011 r. Prezydent W. uchylił w całości ostateczna decyzję Prezydenta W. z [...] stycznia 2011 r. oraz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. uwzględniając budynki pozostałe oraz grunty pozostałe. Decyzja ta została wydana między innymi na podstawie art. 207 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 210, art. 245 § 1 pkt 1 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tę decyzje w mocy.

Należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 O.p. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych jedynie z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. - II SA 1241/98, LEX nr 41894).

W kontekście przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Sąd podkreśla, że aby można było wznowić postępowanie na tej podstawie, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) istniały w dniu wydania decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że okoliczność ujawnienia "innych" przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie uzasadnia wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Trzeba mieć na uwadze, że każdy z przedmiotów opodatkowania wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.o.p.l. stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jak również stanowi przedmiotową przesłankę do zaistnienia odrębnego, samodzielnego obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 4 O.p., uzasadniającego z kolei ustalenie samodzielnego zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 5 O.p.

Zgodnie z art. 6 ust.7 u.o.p.l., podatek od nieruchomości od osób fizycznych na rok podatkowy ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.

Ani powyższy przepis, ani żaden z pozostałych przepisów u.o.p.l. nie nakłada ani na podatnika obowiązku złożenia jednej deklaracji obejmującej wszystkie przedmioty opodatkowania, ani też na organ podatkowy obowiązku wydania jednej decyzji, zawierającej wymiar podatku od nieruchomości, obejmującej wszystkie posiadane przez niego nieruchomości i obiekty budowlane. Istotne jest nadto, że z perspektywy art. 2 ust.1 pkt 2 u.o.p.l., budynek jest odrębnym od gruntu przedmiotem opodatkowania. Dla celów prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie ma znaczenia okoliczność, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nie objęto przedmiotowym zakresem pozostałego przedmiotu opodatkowania, w postaci budynku.

W konsekwencji należy wyrazić pogląd, że w sytuacji, w której organ podatkowy dowiedział się o jeszcze innych przedmiotach opodatkowania danego podatnika, których nie objął dotychczas decyzją ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie powinien wznawiać postępowania, albowiem, z mocy już wydanej decyzji nie jest to żadna nowa okoliczność, czy dowód w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Stwierdzenie takiej okoliczności stanowiło natomiast przesłankę do wszczęcia w trybie zwykłym postępowania zmierzającego do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego od tych nowo ujawnionych, odrębnych, a jednocześnie dotychczas nieobjętych opodatkowaniem przedmiotów opodatkowania. Jak już wyżej wskazano, nie ma bowiem żadnych przeszkód prawnych, aby organ podatkowy wydał następną decyzję, o ile będą zachodziły przesłanki, o jakich mowa w art. 21 § 3 O.p., w której orzeknie w pozostałym zakresie o innych przedmiotach podlegających opodatkowaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., II FSK 2120/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż fakt zabudowania działki Skarżącego przedmiotowym budynkiem był znany organowi przed wydaniem pierwotnej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem wypis z rejestru gruntów – wykaz zmian z 12 marca 2007 r. oraz 29 czerwca 2010 r., w którym wskazany jest inny budynek niemieszkalny o powierzchni 66 m² (k.88 i 89 oraz k. 61 i62 akt administracyjnych). Ponadto w odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący w formularzu IN-10 również zamieścił informację o posiadanej nieruchomości. Natomiast formularz ten wpłynął do organu 20 stycznia 2011 r., ( k – 52 – 56 akt administracyjnych), a zatem cztery dni przed wydaniem pierwotnej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości.

Zatem fakt ujawnienia innego przedmiotu opodatkowania nie był nowym dowodem, ani okolicznością w sprawie, której organ by nie znał przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2011 r.

W tych okolicznościach brak było przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie. Tymczasem organ podatkowy, przyjmując, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody w sprawie dające podstawę do orzekania we wznowionym postępowaniu dotyczącym 2011 r. uchylił decyzję własną z [...] stycznia 2011 r. i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. uwzględniając pozostałe budynki i grunty. Decyzję tę organ wydał na podstawie art. 207 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 210, art. 245 § 1 pkt 1 O.p., a zatem przy uwzględnieniu podstawy wznowieniowej.

Przepis art. 240 § 1 pkt 5 stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W myśl jednak art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2 cyt. przepisu). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji ( § 3 cyt. przepisu).

Zatem przepis ten wskazuje na wyłącznie dwie dopuszczalne formy prawne rozstrzygania w sprawie wznowienia postępowania: w razie dopuszczalności wznowienia postępowania – postanowienie o wznowieniu postępowania, a w razie odmowy – decyzja o odmowie wznowienia postępowania.

Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez postanowienia o wznowieniu postępowania trudno mówić o zainicjowaniu sprawy wznowienia postępowania podatkowego.

W wyroku z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FSK 737/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 O.p.

Przenosząc rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że postanowieniem z [...] maja 2011 r. Prezydent W., wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jedynie za lata 2006 – 2010. Przedmiotowe postanowienie nie dotyczyło natomiast roku 2011.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała – w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. – przesłanka nowego dowodu o okoliczności nieznanej organowi podatkowemu w dacie podejmowania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a co za tym idzie, nie było dopuszczalne uchylenie decyzji pierwotnej ustalającej podatek od nieruchomości i orzeczenie co do istoty sprawy. Ponadto organ wydał decyzję zmieniającą podając w niej podstawy wznowienia postępowania, bez wcześniejszego postanowienia o wznowieniu postępowania, czym naruszył również przepis art. 243 O.p.

W tych okolicznościach sprawy, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.