Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 460/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie dopuszczenia do służby 1. zobowiązuje Komendanta [...] Policji do przeprowadzenia procedury mającej na celu dopuszczenie skarżącego A.S. do służby na stanowisku równorzędnym; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego A.S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 17 maja 2021 r. A.S. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie przywrócenia do służby w Policji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] zwolnił A.S. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2019 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.). Wobec niewniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2019 r.

Raportem z dnia [...] czerwca 2019 r. A.S. zgłosił Komendantowi [...] Policji natychmiastową gotowość do podjęcia służby, wskazując, że w dniu [...] czerwca 2019 r. został ogłoszony prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...], [...] Wydział Karny sygn. akt [...], którym uchylono wyrok Sądu I instancji z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...], a następnie umorzono wobec niego postępowanie karne, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 K.p.k. (znikoma szkodliwość społeczna czynu). Wniosek o przywrócenie do służby A.S. na podstawie art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o Policji złożył w dniu [...] czerwca 2019 r. także pełnomocnik skarżącego.

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., powołując się na przepisy ustawy o Policji obowiązujące w dniu udzielenia odpowiedzi, Komendant [...] Policji poinformował pełnomocnika skarżącego, że biorąc pod uwagę fakt umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko A.S. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k., brak jest podstaw prawnych do przywrócenia go do służby w Policji. Wyjaśnił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 tej ustawy, przywraca się do służby na stanowisko równorzędne, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.k.

W dniu 2 sierpnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył "odwołanie od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającej przywrócenia A.S. do służby w Policji". Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2532/19, po rozpoznaniu skargi A.S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że pismo Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2019 r. należy uznać za decyzję administracyjną, rozstrzygającą o odmowie przywrócenia A.S. do służby w Policji i należy rozpoznać merytorycznie odwołanie od takiej decyzji.

Na skutek wniesionej przez Komendanta Głównego Policji skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2707/21 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, stwierdzając, że właściwą formą ochrony praw skarżącego w rozpoznawanej sprawie jest złożenie skargi na bezczynność organu. NSA, zaznaczył przy tym, że skoro art. 42 ust. 1 ustawy o Policji z mocy prawa kształtuje przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne i w ustawie o Policji nie ma przepisu, który dawałby podstawę prawną do deklaratywnego potwierdzenia lub zaprzeczenia zaistnienia stanu prawnego kształtowanego z mocy samej ustawy, to przyjęta przez Sąd I instancji konstrukcja, że odmowę przywrócenia do służby w Policji przez organ właściwy do mianowania na równorzędne stanowisko należy uznać za decyzję administracyjną, staje się niespójna. Nie można uznać za decyzję administracyjną stanowiska wyrażonego przez organ w piśmie stanowiącym odpowiedź na określone żądanie wnioskodawcy, jeśli w ustawie brak jest podstawy prawnej do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o prawach lub obowiązkach określonego podmiotu w jego indywidualnej sprawie.

W związku z powyższym wyrokiem, w dniu [...] marca 2021 r. A.S. złożył do Komendanta Głównego Policji ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a., jednak Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, ani też nie podzielił stanowiska, że z dniem [...] czerwca 2019 r. A.S. został przywrócony do służby.

W tej sytuacji A.S., reprezentowany przez pełnomocnika, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji w sprawie realizacji obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, tj. przywrócenia skarżącego do czynnej służby w Policji, wobec zaistnienia przesłanek przywrócenia określonych w ww. przepisach oraz dokonaniu przez skarżącego obowiązku określonego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji (zgłoszenie gotowości do niezwłocznego podjęcia służby).

W skardze wniósł o: (1) stwierdzenie, że Komendant [...] Policji dopuścił się bezczynności w ww. sprawie, (2) zobowiązanie tego organu do realizacji obowiązku - przywrócenia skarżącego do czynnej służby w Policji na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby z dniem [...] maja 2019 r., lub na stanowisko równorzędne w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia oraz o (3) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że przywrócenie do służby funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby z uwagi na przekroczenie 12-miesięcznego okresu zawieszenia, w przypadku gdy umorzono przeciwko niemu postępowanie, odbywa się na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, odpowiednio stosowanym na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Powołując treść art. 42 ust. 1 ustawy o Policji pełnomocnik skarżącego wywodził, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Zaznaczył, że jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, przywrócenie takie odbywa się z mocy prawa, stanowi czynność faktyczną i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W ocenie pełnomocnika skarżącego oznacza to, że jeśli do przywrócenia do służby A.S. doszło, to miało to miejsce w dniu wydania prawomocnego wyroku w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym (spełniającym przesłankę odpowiedniego stosowania określoną w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji) tj. w dniu [...] czerwca 2019 r. Stąd też, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w sprawie istotny jest stan prawny na dzień [...] czerwca 2019 r. - i obowiązująca w tym dniu treść przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, który stanowił, że przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zmiana treści art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, która dokonała się ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2019 r. poz. 1091), wchodząca w życie 27 czerwca 2019 r. (a więc po dacie ewentualnego przywrócenia do służby).

Analizując przesłanki zastosowania przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o Policji w brzmieniu z dnia 14 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż postępowanie toczące się przeciwko A.S. zakończyło się umorzeniem postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Prawomocnym wyrokiem postępowanie toczące się przeciwko skarżącemu umorzono bowiem na podstawie art. 17 § 3 K.p.k., czyli z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 § 2 K.k. nie stanowi przestępstwa czyn, którego szkodliwość społeczna jest znikoma (zasada nullum crimen sine damno sociali). W ocenie pełnomocnika skarżącego, uwzględniając oba przepisy, nie sposób nie dojść do wniosku, że norma wynikająca z art. 17 § 3 K.p.k., tj. jest umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia znikomej szkodliwości czynu, jest realizacją na gruncie procedury karnej normy materialnej ustalającej, że czyn o znikomej szkodliwości czynu nie jest przestępstwem, a więc nie może być przedmiotem postępowania karnego. Ustalenie, że popełniony czyn cechował się znikomą szkodliwością społeczną, jest równoznaczne z odebraniem mu przymiotu przestępstwa, co następnie implikuje umorzenie postępowania karnego. Ten oczywisty związek przyczynowo skutkowy oznacza, że przyczyną umorzenia postępowania jest ustalenie, że nie popełniono przestępstwa (bo szkodliwość społeczna była znikoma), co prowadzi z kolei do wypełnienia dyspozycji z przedmiotowego art. 42 ust. 7 ustawy o Policji.

Zadaniem pełnomocnika skarżącego brak jest też równoważności między przesłankami z art. 17 § 1 pkt 1 i 2 K.p.k. a tymi z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji (w wersji z dnia 14 czerwca 2019 r.). Stąd też, jakiekolwiek próby wykładni przedmiotowego przepisu w odwołaniu do art. 17 § 1 pkt 1 i 2 K.p.k. nie znajdują żadnego uzasadnienia w jego treści i stanowiłyby przykład niedozwolonej zawężającej wykładni, naruszającej chociażby art. 6 lub art. 7a § 1 K.p.a.

Pełnomocnik skarżącego podniósł na koniec względy personalne przemawiające za przywrócenie A.S. do służby wskazując, że skarżący jako funkcjonariusz nigdy nie był karany dyscyplinarnie, w związku z pełnioną służbą spotkał go wypadek w dniu [...] lutego 2010 r. (w bezpośrednim pościgu ujął 5 sprawców przestępstwa, mimo, że został ciężko pobity, co spowodowało 25% trwałego uszczerbku na zdrowiu i w konsekwencji 7 operacji). Kilkadziesiąt razy był nagradzany przez kierownictwo Komendy [...] Policji, a 4-krotnie przez Prezydenta [...]. Jest też zaangażowanym członkiem Zespołu [...] Policji (Z[...]P).

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przepis art. 42 ust. 7 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje jako przesłanki przywrócenia do służby z mocy prawa: wyrok uniewinniający albo orzeczenie o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. W przedmiotowej sprawie umorzenie postępowania karnego nastąpiło natomiast z powodu znikomości społecznej szkodliwości czynu, zatem nie mogło nastąpić przywrócenie skarżącego do służby z mocy prawa. Wobec powyższego organ Policji nie miał żadnego obowiązku prawnego do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, dotyczącej mianowania skarżącego na stanowisko służbowe lub zwolnienia go ze służby w Policji.

Pełnomocnik organu wskazał też, że polski Kodeks karny nie zawiera definicji przestępstwa, natomiast w art. 1 § 1 K.k. ustawodawca zawarł treść, z którego doktryna formułuje tzw. formalną definicję przestępstwa, poprzez określenie kto ponosi odpowiedzialność karną - ten, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązująca w czasie jego popełnienia. Zdaniem pełnomocnika organu można więc przyjąć, że elementami definicji przestępstwa są: popełnienie czynu, zachowanie o ustawowych znamionach określonych w ustawie, o tzw. ustawowych znamionach czynu oraz zagrożenie czynu karą. Natomiast dalsze przepisy zawierają przesłanki wyłączenia odpowiedzialności karnej. Jednym z nich jest znikoma społeczna szkodliwość czynu (art. 1 § 2 K.k.). Kolejnymi przepisami skutkującymi nie ponoszeniem odpowiedzialności karnej jest zawinienie (art. 1 § 3 i art. 9 K.k.), wiek sprawcy (art. 10 § 1 K.k.) oraz art. od 25 do art. 31 K.k. zawierające przesłanki wyłączenia odpowiedzialności karnej – tzw. kontratypy oraz okoliczności wyłączające winę. Zdaniem pełnomocnika organu wykładnia językowa dokonywana w odniesieniu do przytoczonych przepisów "nie stanowi przestępstwa", "nie popełnia przestępstwa" w kontekście art. 17 § 1 K.p.k. prowadzi do wniosku, że przesłanki określone w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 K.p.k. odnoszą się do treści art. 42 ust 7 ustawy o Policji, natomiast przesłanka określona w art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. już nie została zawarta w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. W powszechnym rozumieniu przestępstwem jest czyn o ustawowych znamionach zagrożony karą przewidzianą w ustawie obowiązującej w czasie jego popełnienia (definicja formalna). W prawie karnym obowiązującą jest zasada, że ustawowe znamiona czynu zabronionego nie mogą być zmieniane poprzez ocenę danego zdarzenia wyczerpującego ustawowy opis czynu pod kątem odpowiedzialności karnej sprawcy. Określony w ustawie czyn zagrożony karą jest przestępstwem nawet wtedy, gdy sprawca nie ponosi odpowiedzialność z powodów wskazanych w ustawie, przykładowo znikomej społecznej szkodliwości czynu, działania w obronie koniecznej, czy w stanie niepoczytalności. Potwierdza tę tezę zmiana określenia (art. 1 K.k.) kto odpowiada karnie, dokonana w obecnie obowiązującym Kodeksie karnym.

Pełnomocnik organu zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie czyn o znamionach przestępstwa został popełniony przez skarżącego (sąd I instancji uznał skarżącego winnym jego popełnienia), nie został on uniewinniony przez sąd II instancji, który uznał, że stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez A.S. czynu uzasadnia umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. Oceniając sytuację skarżącego, poza przytoczoną wykładnią art. 42 ust. 7 ustawy o Policji w związku z art. 1 K.k. i art. 17 K.p.k. pełnomocnik organu podniósł, że trudno przyjąć, by skarżący spełniał wymogi art. 25 ustawy o Policji w zakresie "nieposzlakowanej opinii". Tym samym trudno przyjąć, że wolą ustawodawcy (racjonalnego) było przywracanie do służby osób nie cieszących się nieposzlakowana opinią. Taka wykładnia skutkowałaby wewnętrzną sprzecznością przepisów tej samej ustawy - ustawy o Policji - art. 25 i art. 42.

Biorąc powyższe pod uwagę pełnomocnik organu wskazał, że w niniejszej sprawie Komendant [...] Policji nie dopuścił się bezczynności, nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej, nie naruszył prawa. Postąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami w sprawie przywrócenia do służby w Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Stosownie do treści art. 149 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W ocenie Sądu skarga na bezczynność Komendanta [...] Policji w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa zainicjowana została raportem A.S. z dnia [...] czerwca 2019 r. skierowanym do Komendanta [...] Policji, w którym zgłosił on gotowość do podjęcia służby, wskazując, że w dniu [...] czerwca 2019 r. został ogłoszony prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...], [...] Wydział Karny sygn. akt [...], którym uchylono wyrok Sądu I instancji z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...], a następnie umorzono wobec niego postępowanie karne, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 K.p.k. z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] zwolnił A.S. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2019 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby). W świetle zaś brzmienia art. 42 ust. 7 tej ustawy (w wersji obowiązującej w dniu ogłoszenia przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku z dnia [...] czerwca 2019 r.), powołane powyżej przepisy stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej, lub z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej albo orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji (w powołanej wyżej wersji) nie pozostawia wątpliwości, że instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się m. in. wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta, czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu do służby.

Powyższe wywody znajdują potwierdzenie w treści cytowanego art. 42 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Z pierwszego z tych przepisów wynika, że przywrócony do służby policjant nabywa prawo do mianowania na stanowisko równorzędne do stanowiska zajmowanego przed zwolnieniem go ze służby. Zatem jeżeli spełnione zostaną pozostałe warunki przewidziane w ustawie (złożenie oświadczenia, o jakim mowa w art. 42 ust. 2, zdolność do służby), to organy Policji zobowiązane są ustalić policjantowi nowe stanowisko służbowe i określić należne na tym stanowisku uposażenie. Tylko w tym zakresie wymagana jest autorytatywna konkretyzacja przez organ praw i obowiązków przywróconego do służby policjanta.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący w terminie 7-dniowym od wydania prawomocnego wyroku z dnia [...] czerwca 2019 r. przez Sąd Okręgowy w [...], [...] Wydział Karny sygn. akt [...], umarzającego wobec niego postępowanie karne, na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. zgłosił gotowość do niezwłocznego podjęcia służby.

W ocenie Komendanta [...] Policji nie doszło jednak do reaktywowania stosunku służbowego skarżącego, gdyż wyrok umarzający postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu nie wywołał takiego skutku w świetle regulacji art. 42 ust. 7 ustawy o Policji.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organu należy ocenić jako błędne. Przepis art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Sąd Okręgowy w [...], [...] Wydział Karny prawomocnego wyroku z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt [...] wyraźnie stanowił, że przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Zgodnie z kolei z art. 1 § 2 K.k. nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.

Skoro nie stanowi zatem przestępstwa czyn, którego stopień społecznej szkodliwości jest znikomy, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania karnego, a zatem postepowanie to podlega umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k.

Oczywiście znikoma szkodliwość społeczna czynu może być powodem wydania wyroku umarzającego, jedynie gdy czyn sprawcy zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym wypełnia znamiona czynu zabronionego przez ustawę, a tylko ze względu na znikomą szkodliwość nie stanowi przestępstwa (art. 1 § 2 k.k.). W sytuacji bowiem, gdy czyn nie wypełnia znamion określonych w ustawie karnej, sąd wydaje wyrok uniewinniający.

Nie mniej jednak w świetle przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o Policji (w brzmieniu obowiązującym do 26 czerwca 2019 r.) wydanie orzeczenia prawomocnego o umorzeniu postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k. ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu (a zatem czynu nie stanowiącego przestępstwa) oznacza przywrócenie funkcjonariusza do służby z mocy prawa.

Wprawdzie przepis art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji w brzmieniu aktualnie obowiązującym od 27 czerwca 2019 r. stanowi, że przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne lub karne skarbowe zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.k., jednak z uwagi na datę wejścia do obrotu prawnego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...], [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt [...], przepis w tym brzmieniu nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Wbrew zatem twierdzeniom organu, na skutek prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] o umorzeniu postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k., doszło do przywrócenia A.S. do służby z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2019 r.

Prawomocne umorzenie postępowania karnego z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu nie skutkuje jednak automatycznie dopuszczeniem skarżącego do wykonywania konkretnych obowiązków służbowych. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1302/15, przywrócenie do służby i dopuszczenie do służby są różnymi instytucjami prawnymi, których nie sposób utożsamiać. Pierwsza reaktywuje stosunek służbowy, druga decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych przydzielonych policjantowi na danym stanowisku służbowym. W przypadku zatem przywrócenia policjanta do służby z mocy prawa i zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego jej podjęcia, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury zmierzającej do ustalenia, czy może być on do niej dopuszczony, a następnie mianowany na stanowisko równorzędne. Dla określenia, czy policjant nadal spełnia warunki do pełnienia służby w tej formacji niezbędne jest m.in. skierowanie go na badania lekarskie w celu oceny zdolności fizycznych i psychicznych, a także przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 powołanej ustawy). Jednocześnie, art. 42 ust. 3 ustawy o Policji reguluje sytuację, w której policjant po przywróceniu do służby, mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego jej podjęcia, nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. W takim przypadku, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Oznacza to, że organ dopiero po stwierdzeniu, że policjant może być dopuszczony do służby, wydaje rozkaz personalny, w którym określa m.in. stanowisko służbowe, na którym przywrócony policjant ma pełnić służbę.

Mając powyższe na względzie Sąd zobowiązał Komendanta [...] Policji do przeprowadzenia procedury mającej na celu dopuszczenie skarżącego do służby w Policji na stanowisku równorzędnym. Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. procedura ta powinna zostać przeprowadzona w ciągu miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie bezczynność organu nie polegała na jego milczeniu wobec wniosku skarżącego, ale była konsekwencją niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o Policji. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy.

W świetle powyższych ustaleń, nie zachodziły też przesłanki do wymierzenia organowi grzywny.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.