Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 818/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 184 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 899/15 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 899/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], którą uchylono decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] o wymierzeniu D. K. kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł za prowadzenie na działce nr [...], obręb [...] M. - poza stacją demontażu, działalności polegającej na usuwaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowywaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz na wymontowywaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku i recyklingu i orzeczono o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 150 000 zł.

Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. złożył D. K., wskazując, iż wykonanie zaskarżonej decyzji naraża go na nieodwracalną szkodę majątkową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07).

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy wskazać, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu jak i podanie jedynie podstawy prawnej (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast brak uzasadnienia wniosku, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 roku, sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 roku, sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 roku, sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, s.168).

Należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie domagając się wstrzymania zaskarżonej decyzji zobowiązującej go do uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 150 000 zł z uwagi na niebezpieczeństwo powstania w wyniku jej wykonania "nieodwracalnej szkody majątkowej" nie przedstawił argumentów, które wywołałby uzasadnione przeświadczenie Sądu, że udzielenie tymczasowej ochrony jest konieczne. Same oświadczenia skarżącego o jego trudnej sytuacji osobistej (separacja) i majątkowej (konieczność łożenia na utrzymanie dzieci, dochód 1000 zł z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie w użyczonym lokalu) bez potwierdzenia tych okoliczności dokumentami źródłowymi nie może stanowić podstaw do twierdzeń o rzeczywistej sytuacji skarżącego. Oświadczenia takie nie poddają się kontroli i ocenie pod względem ich wiarygodności. Sąd nie ma zatem uzasadnionych podstaw by twierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego jest na tyle zła, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. Sąd nie może przyjąć za prawdziwe twierdzenia skarżącego o jego skrajnie złej sytuacji finansowej w sytuacji gdy skarżący nie potwierdza swych twierdzeń stosownymi dokumentami źródłowymi. Okoliczność, że skarżący leczy się od [...] r. na [...], objawiająca się zaburzeniami w działaniu, niekończeniu zaczętych prac, gdy pojawi się nowy bodziec wskazuje na brak organizacji pracy i zapewne wpływa na dochody skarżącego, jednak bez dokumentów potwierdzających te przypuszczenia trudno określić czy wykonanie decyzji pogorszy sytuację skarżącego. Oparcie się, w braku innych dowodów, na subiektywnych odczuciach skarżącego mogłoby doprowadzić do nieuprawnionych wniosków.

Podstawą do uwzględnienia wniosku nie mogły być zatem twierdzenia skarżącego o braku środków finansowych na opłacenie nałożonej kary. Instytucja tymczasowego wstrzymania zaskarżonego aktu nie może podważać istoty sankcyjnego charakteru zastosowanego środka wobec strony skarżącej.

Ponadto zauważyć należy, że jak już wyżej wskazano znaczna szkoda, to taka szkoda, której nie można uznać za normalny skutek związany z wykonaniem danego aktu. Zapłata kwoty pieniężnej tytułem kary administracyjnej nawet o znacznej wysokości jest zwyczajnym skutkiem decyzji zobowiązującej do uiszczenia takiej kary. W niniejszej sprawie nie zachodzi zatem sytuacja, którą można by określić mianem znacznej szkody. Oczywiście wykonanie decyzji spowoduje uszczuplenie majątku zobowiązanego lub obciążenie jego majątku jednak jest to zwyczajny skutek takiej decyzji.

Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność wyasygnowania określonej kwoty pieniężnej celem uiszczenia kary administracyjnej. Z samej istoty decyzji zobowiązującej do zapłaty świadczenia pieniężnego wynika, że decyzja ta nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków bowiem ewentualne uwzględnienie skargi kasacyjnej a następnie uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje, że uiszczone czy wyegzekwowane środki będą podlegały zwrotowi. Zatem i z tego powodu wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jest bezzasadne bowiem nie występują trudne do odwrócenia skutki z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.