Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 215/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 1 i 1a, art. 154 par. 6 w zw. z art. 149 par. 2, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania gazociągu 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. odrzuca skargę S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 3. umarza postępowanie ze skargi U. Z. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. sumy pieniężne w kwotach po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 września 2017r. S. M. i U. Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania administracyjnego, wszczętego wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania gazociągu średniego ciśnienia, położonego przy ul. A w B., dz. nr ewid. 643 obręb [...] B.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o: stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; przyznanie w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych w kwotach po 10.000zł; zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi wskazano, że ze skargi skarżącego S. M., wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 49/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ powiatowy do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nałożył także na organ grzywnę w wysokości 200 zł i przyznał skarżącemu kwotę pieniężną w wysokości 700 zł.

Z uwagi na fakt, iż organ powiatowy nie załatwił sprawy we wskazanym terminie, skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Skarga ta została rozpoznana dnia 13 stycznia 2016 r. pod sygn. akt II SA/Łd 957/15. Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 4000 zł i przyznał skarżącemu kwotę 700 zł.

Na skutek ponownej skargi na niewykonanie wyroku Sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 31/17 orzekł powtórnie o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 6000 zł oraz przyznał na rzecz skarżącego 1500 zł.

Na skutek połączonych przez Sąd do wspólnego rozpoznania skarg skarżących na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 123/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, przyznał skarżącym sumy pieniężne po 1000 zł i stwierdził rażący charakter bezczynności i przewlekłości.

Skarżący podkreślili, że po wydaniu ww. orzeczenia, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił skarżącemu uwzględnienia zgłoszonego dowodu.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ nałożył na zobowiązanego obowiązek wpłaty zaliczki na poczet wykonania zastępczego ekspertyzy. Obowiązek wykonania ekspertyzy i wpłaty zaliczki nie został nigdy przez organ wyegzekwowany.

Zawiadomieniem z dnia [...] organ powiatowy poinformował strony, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie 30 dni od daty ściągnięcia zaliczki na poczet opinii.

Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. skarżący wezwał organ do przeprowadzenia dowodu w tej sprawie.

W dniu 22 września 2017r. skarżący wnieśli w trybie art.37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", zażalenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, zaś w dniu 25 września 2017r. wnieśli niniejszą skargę.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 18 sierpnia 2014 r., do inspektoratu wpłynął wniosek S. M. o wszczęcie postępowania w przedmiocie legalności, prawidłowości wybudowania i użytkowania gazociągu średniego ciśnienia, położonego przy ul. A w B., dz. nr ewid. 643 obręb [...]. Pismem z dnia 7 listopada 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zawiadomił strony o wszczęciu, na wniosek skarżącego, postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności i prawidłowości budowy sieci gazowniczej średniego ciśnienia na w/w nieruchomości i wyznaczył termin kontroli na dzień 4 grudnia 2014 r. Na pisemny wniosek gestora sieci, kontrola została przełożona na dzień 15 grudnia 2014 r. We wskazanym dniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny na w/w nieruchomości, podczas których gestor sieci przedstawił dokumentację techniczną w zakresie budowy sieci gazowej średniego ciśnienia w ul. B na odcinku od ul. C do ul. D w B.

Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. S. M. złożył skargę na bezczynność organu w przedmiocie prowadzenia w/w postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku (wyrok jest prawomocny od 3 lipca 2015 r.). Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. S. M. wezwał organ do wykonania wyroku z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15 , a 26 sierpnia 2015 r. zażalenie na bezczynność i przewlekłość postępowania bezpośrednio do WINB w Ł. złożyła U. Z. W dniu 3 września 2015 r. do inspektoratu wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Łodzi złożona przez S. M. na niewykonanie w/w wyroku. Przy piśmie z dnia 10 lipca 2015 r. organ przesłał skargę wraz z aktami do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Ł. Po rozpatrzeniu w/w zażalenia U. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem nr [...] z dnia [...] (data wpływu do organu powiatowego 18 listopada 2015 r.) wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 11 stycznia 2016 r. W dniu 6 lutego 2016 r. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania bezpośrednio do WINB w Ł. złożył S. M. W dniu 7 marca 2016 r. organ otrzymał prawomocny wyrok sygn. akt II SO/Łd 26/15 z dnia 5 lutego 2016 r. (prawomocny od dnia 23 lutego 2016 r.) o wymierzeniu PINB grzywny za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15, a 24 marca 2016 r. wyrok z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 957/15 o wymierzeniu PINB grzywny za niewykonanie wyroku. Organ II instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu zażalenia U. Z. zobowiązał organ do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie do 20 kwietnia 2016 r. W dniu 21 kwietnia 2016 r., skargę na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. złożył S. M.. W dniu 16 maja 2016r. organ otrzymał prawomocny wyrok sygn. akt II SO/Łd 12/16 z dnia 11 maja 2016r., (prawomocny od dnia 29 kwietnia 2016 r.) o wymierzeniu PINB grzywny za nieprzekazanie skargi U. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W toku prowadzonego postępowania w dniu 19 maja 2016r. organ wystąpił do Urzędu Miasta B. - Archiwum Zakładowego oraz do Archiwum Państwowego w P. z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zakresie archiwalnej dokumentacji dotyczącej procesu inwestycyjnego obejmującego budowę obiektu liniowego tj. gazociągu średniego ciśnienia biegnącego w ul. D w B. stanowiącego przedłużenie gazociągu w ul. B w B.. W odpowiedzi na powyższe Archiwum Państwowe pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. poinformowało, że w zasobach znajduje się dokumentacja dot. budowy gazociągu w ciągu ulicy D i ul. B w B. znak: [...] oraz [...], z uwagi jednak na rozmiar odnalezionych akt proszą o przybycie upoważnionego pracownika i dokonanie oglądu i wyboru potrzebnych dokumentów. Natomiast Archiwum Zakładowe Urząd Miasta B. przekazało archiwalne dokumenty w zakresie budowy gazociągu średnioprężnego w ul. D w B. na odcinku od stacji redukcyjno-pomiarowej na oś. Przytorze do stacji redukcyjno-pomiarowej na os. [...] (Decyzja znak: [...] z dnia [...] wydana na wniosek [...] Okręgowego Zakładu Gazownictwa w W. Działu Inwestycji w Ł.). Analiza pozyskanych dokumentów wykazała, iż nie dotyczą one przedmiotu niniejszego postępowania. Potwierdzić jedynie można fakt istnienia w chwili sporządzenia tej dokumentacji gazociągu średniego ciśnienia Ø 80 na odcinku od stacji redukcyjno-pomiarowej w ul. B do stacji redukcyjno-pomiarowej na oś. [...] w B. przebiegającego m.in. przez na dz. nr ewid. 643 obręb [...]. przy ul. A w B. biegnącej przez nieruchomość wnioskodawcy (dz. nr ewid. 643, obręb [...]). Powołując się na powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] znak: [...], nałożył na E Oddział w W.-Zakład w Ł., obowiązek opracowania i przedstawienia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości budowy i użytkowania obiektu linowego tj. gazociągu średniego ciśnienia Ø 80 na odcinku od stacji redukcyjno-pomiarowej w ul. B w B. do stacji redukcyjno-pomiarowej na oś. [...] w B. przebiegającego m.in. przez dz. nr ewid. 643 obręb [...]. przy ul. A w B. ze szczególnym uwzględnieniem zgodności realizacji obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz w zakresie zgodności jego lokalizacji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do dnia 6 grudnia 2016 r.

Pismem z dnia 9 września 2016 r. S. M. złożył wniosek dowodowy - wniósł o uzupełnienie w/w postanowienia, o nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy w zakresie stanu technicznego przedmiotowego obiektu liniowego i przedstawienia przez właściciela obiektu dokumentacji z przeglądów technicznych. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] organ odmówił uchylenia własnego postanowienia nr [...] z dnia [...], a postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił uwzględnienia w/w wniosku dowodowego, ponieważ prowadzone postępowanie dotyczy nie tylko legalności wybudowania gazociągu, ale również prawidłowości jego użytkowania.

Pismem z dnia 27 października 2016 r. U. Z. wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 49/15 z dnia 7 maja 2015 r., a pismem z dnia 2 listopada 2016 r. S. M. również wezwał organ do wykonania tegoż wyroku.

W dniu 21 listopada 2016 r. organ otrzymał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2016 r,. sygn. akt II SAB/Łd 123/16 w sprawie skarg U. Z. i S. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania.

Przy piśmie z dnia 16 listopada 2016r. (data wpływu do inspektoratu 28 listopada 2016 r.) E przedłożyła kopię dokumentacji projektowej budowy przedmiotowej sieci gazowej oraz protokoły kontroli z ostatnich 3 lat informując jednocześnie, że przekazana dokumentacja wykazuje prawidłowość użytkowania oraz należyty stan techniczny zgodny z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi w E Oddział w W. Zakład w Ł., co spełnia żądania organu nałożone w w/w postanowieniu. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia 10 stycznia 2017r. poinformował E, że przedłożone dokumenty nie stanowią wywiązania się z obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] i wezwał do wykonania nałożonego obowiązku w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.

W dniu 16 grudnia 2016 r. do organu wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi U. Z. i S. M. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15. Obie skargi zostały przesłane do sądu wraz z aktami przy piśmie z dnia 16 stycznia 2017 r.

Zgodnie z adnotacją urzędową (dołączoną do akt) z dnia 9 stycznia 2017r. znak: [...] spisaną na okoliczność przeglądu dokumentów dot. przedmiotowego postępowania w Archiwum Państwowym w P. ustalono, iż w archiwum znajduje się tylko zbiór dokumentów oznaczonych nr 96 i symbolem [...] (jedna teczka) zatytułowany: uproszczona dokumentacja jednostadniowa, rozbudowa gazociągu rozdzielczego m. B. 1976r. część ekonomiczna. Akta nie zawierają pozwolenia na budowę oraz dokumentów dotyczących zakończenia budowy przedmiotowego obiektu.

W dniu 27 stycznia 2017r. do inspektoratu wpłynął wniosek E w W. znak: [...] o reasumpcję postanowienia nr [...] z dnia [...] w związku z jego niezaskarżalnym charakterem i wobec zgodnego z prawem wybudowania i eksploatacji przedmiotowego gazociągu, na podstawie art. 77 § 2 K.p.a., wnieśli o jego uchylenie.

W dniu 4 maja 2017 r. organ otrzymał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 32/17 w sprawie skargi U. Z. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu wniosku E j.w. postanowił odmówić uchylenia własnego postanowienia z dnia [...], nr [...]., a w dniu 1 maja 2017 r. wydał postanowienie nr [...] znak: [...] i nałożył na E Oddział w W. - Zakład w Ł., obowiązek wniesienia zaliczki w wysokości 2500,-zł tytułem kosztów opracowania oceny technicznej dotyczącej prawidłowości budowy i użytkowania obiektu liniowego, tj. gazociągu średniego ciśnienia Ø 80 na odcinku od stacji redukcyjno-pomiarowej w ul. B w B. przebiegającego m. in. przez dz. nr ewid. 643, obręb [...]. przy ul. A w B. ze szczególnym uwzględnieniem zgodności realizacji obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz w zakresie zgodności jego lokalizacji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z dnia 16 maja 2017 r. S. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia. Na powyższe postanowienie złożyła również zażalenie E w W. Oddział Zakład Gazowniczy w Ł., reprezentowana przez adwokata M. W., pismem z dnia 25 maja 2017 r. (data wpływu do insp. 29 maja 2017 r.). Przy piśmie z dnia 8 czerwca 2017r. w/w zażalenie wraz z aktami zostały przekazane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.

W dniu 20 czerwca 2017 r. organ otrzymał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 31/17 w sprawie skargi S. M. o wymierzenie grzywny PINB za niewykonanie wyroku WSA z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/15.

WINB w Ł. po rozpatrzeniu wniosku S. M. o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB nr [...] z dnia [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. W dniu 30 czerwca 2017 r. WINB w Ł., po rozpatrzeniu E, wydał postanowienie nr [...] znak: [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia.

W dniu [...] WINB w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 czerwca 2017 r., uzupełnionego pismem z dnia 11 lipca 2017 r., S. M. o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w B. z dnia [...], nr [...] znak: [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...], znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

W toku dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przy piśmie z dnia 12 września 2017r., wysłał do E w W.-Zakład w Ł., zwrócony wcześniej przez Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w W., wystawiony w dniu [...] Tytuł Wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W dniu [...] został wystawiony Tytuł Wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji należności pieniężnych, przekazany przy piśmie z dnia [...]znak: [...] do Urzędu Skarbowego [...], celem egzekucji należności pieniężnej.

Na marginesie organ powiatowy wyjaśnił, iż z wypisu rejestru gruntów wynika że działka o numerze ewid. 643 obr.[...] miasto B. nie istnieje, w wyniku jej podziału na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], znak: [...] w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w pkt. 5 zatwierdzono podział między innymi działki o nr ewd. 643, na działki o nr 643/1 i nr 643/2, z tym że działka nr 643/2 przeznaczona na budowę drogi natomiast 643/1 pozostaje własnością S. M. i U. Z.

Nadto organ dodał, iż na obecnym etapie nie jest możliwe załatwienie wniosku S. M. decyzją administracyjną kończącą postępowanie, albowiem przed jej wydaniem organ winien być w posiadaniu dokumentacji wskazanej w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] znak [...], która to do dnia dzisiejszego nie została przez zobowiązanego złożona inspektoracie. Organ wyjaśnił, że zobowiązany był w takiej sytuacji zastosować przepis art. 56 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r., w związku z art. 262 K.p.a. Dopiero zakończenie tego postępowania będzie uprawniało do wydania decyzji kończącej postępowanie.

Reasumując organ wskazał, że podejmuje wszelkie możliwe działania w celu usuwania bezczynności powstałej w latach ubiegłych i prowadzenie bieżących spraw z zachowaniem wszelkich terminów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Dopiero po wyczerpaniu trybu z art. 37 K.p.a. strona może wnieść skutecznie skargę. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu 22 września 2017r. złożyli do organu wyższego stopnia pisma w ww. trybie, a następnie w dniu 25 września 2017 r. wywiedli skargę do tutejszego Sądu. Skarga jest zatem dopuszczalna.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym, jaki i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć prowadzenie sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70 – 71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide J.Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B.Adamiak, J.Borkowskiego, Warszawa 2012, str. 239). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1956/12 (publ.cbois) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż prowadzenie postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania gazociągu średniego ciśnienia, położonego przy ul. A w B., dz. Nr ewid. 643 obręb [...]. prowadzone było w sposób przewlekły, opieszale, nieskutecznie i niesprawnie, co potwierdza analiza akt i czynności podejmowanych w sprawie przez organ.

Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zauważyć należy, że organ wprawdzie dokonał pewnych czynności w sprawie, jednakże czynności te podjęte zostały z oczywistym przekroczeniem terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Czynności te jednocześnie okazały się nieskuteczne i nieefektywne, bowiem nie doprowadziły do skutecznego załatwienia sprawy. Należy przy tym zauważyć, że wniosek S. M. o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie wpłynął do organu dnia 18 sierpnia 2014 r., a do dnia dzisiejszego sprawa nie została ostatecznie rozstrzygnięta, pomimo zapadłych w sprawie licznych orzeczeń sądowych. Podkreślić w tym miejscu również należy, że organ z mocy ustawy jest zobligowany do takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość nosi cechy rażącego naruszenia prawa stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a.

Z powyższych względów, w pkt 1 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a.

Następnie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość podmiotową (tożsamość stron) oraz tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) wydany został prawomocny wyrok (A. Kabat, Skarga, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2009 r.). W ocenie Sądu powyższa przesłanka zaistniała w stosunku do skarżącego S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu. Mianowicie, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 834/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 49/15 (w tej samej sprawie administracyjnej) w kwocie 8000 zł, i co ważne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy stwierdził, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kontrolowanej sprawie we wskazanym wyżej zakresie występuje zatem tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Z tych względów należało odrzucić ponowne żądanie S. M. w zakresie wskazanym w punkcie 2 sentencji wyroku, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Bezprzedmiotowe stało się również rozpoznawanie skargi U. Z. w zakresie obejmującym żądanie stwierdzenia bezczynności organu wobec stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywołanym powyżej wyrokiem. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w W.z dnia 21 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 2798/15, LEX nr 2261496). Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi U. Z.w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu.

Na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.000 zł oraz przyznano skarżącym sumy pieniężne w kwotach po 500 zł dla każdego ze skarżących, nie znajdując przy tym podstaw do uwzględnienia żądania przyznania sum pieniężnych w większym rozmiarze. W ocenie Sądu wysokość orzeczonej grzywny (punkt 4 wyroku) jest odpowiednia do stopnia uchybień organu w przedmiotowej sprawie i wystarczająca w zdyscyplinowaniu do podjęcia działań skutkujących ostatecznym załatwieniem niniejszej sprawy, jak również będzie przeciwdziałać opieszałemu prowadzeniu kolejnych spraw. Zdaniem Sądu należało uwzględnić przy tym fakt wymierzenia grzywny organowi w kwocie 8000 zł wymienionym wyżej wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 834/17 dotyczącym bezczynności w tej samej sprawie administracyjnej. Jednocześnie kwota zasądzonych w punkcie 5 wyroku sum pieniężnych stanowi zadośćuczynienie adekwatne do czasu trwania postępowania.

O kosztach postępowania, stanowiących równowartość uiszczonego solidarnie wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

ms