Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1182/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 3, art. 7
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 995/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 995/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] października 2014 r. w W. na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy, którym kierował A. N., wykonując przejazd drogowy z ładunkiem materiałów budowlanych w paczkach (ładunek podzielny) w imieniu A. Sp. z o.o. Podczas kontroli stwierdzono, że pojazd przekroczył o 0,7 t dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, bowiem nacisk ten wyniósł 10,7 t.

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Po rozpoznaniu odwołania strony od tej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że droga krajowa nr [...] na odcinku, którym poruszał się kontrolowany pojazd, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., powoływanej dalej jako u.d.p.), po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W art. 41 ust. 1 u.d.p. zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Na tej podstawie rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061) został określony wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t.

Spółka złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego o zbadanie zgodności art. 41 ust. 2 i 3 u.d.p. z przepisami Unii Europejskiej, a w szczególności z art. 3 w związku z lp. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika oraz art. 7 dyrektywy Rady Nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. U. UE L z 1996 r., Nr 235, s. 59), oraz z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wyrokiem z dnia 18 września 2015 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów Dyrektywy Nr 96/53/WE, bowiem zgodnie z art. 7 tej dyrektywy nie stanowi ona przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. W polskim prawodawstwie kwestia ta uregulowana została w przepisie art. 41 u.d.p. Na poparcie tej tezy Sąd I instancji powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

A. Sp. z o.o. złożyła od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 995/15 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca złożyła również wniosek o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości UE, w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, pytania prejudycjalnego o zgodność art. 41 ust. 2 i 3 u.d.p. z przepisami Unii Europejskiej, a w szczególności z art. 3 w zw. z lp. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika oraz art. 7 dyrektywy Nr 96/53/WE, oraz z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zakresie w jakim wprowadzają one powszechne ograniczenie dopuszczalnego na drogach publicznych, nacisku osi do 8 ton, gdy zgodnie z przytoczonymi przepisami ograniczenie to powinno mieć charakter wyjątkowy i uzasadniony.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na niedopełnieniu przez Sąd obowiązku wypływającego z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Powyższe naruszenie polegało na niezbadaniu zgodności przepisów polskich dotyczących ograniczeń dopuszczalnych nacisków osi art. 41 ust. 2 i 3 u.d.p. z przepisami Unii Europejskiej, a w szczególności z art. 3 w zw. z Ip. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika oraz art. 7 dyrektywy Nr 96/53/WE oraz z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. A także w związku z uzasadnionymi wątpliwościami co do zgodności polskich przepisów z przepisami Unii Europejskiej, poprzez nieskierowanie zawnioskowanego przez skarżącego, pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na niezgodności rozstrzygnięcia z art. 3 w zw. z lp. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika oraz art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE, oraz z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie organu było oparte na przepisach prawa krajowego, które pozostają w sprzeczności z dyrektywą Nr 96/53/WE. Zakres dopuszczalnych nacisków osi określa art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym po drogach publicznych dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi 11,5 t. Nie mniej jednak w art. 41 ust. 2 i 3 dopuszczalne naciski zostały ograniczone do 8 i 10 t w zależności od kategorii drogi. Rozwiązanie to, zdaniem skarżącej, jest sprzeczne z dyrektywą Nr 96/53/WE, a w szczególności z art. 3, stosownie do którego państwo członkowskie nie może odmówić lub zabronić używania pojazdów zarejestrowanych w pozostałych państwach członkowskich pod warunkiem, że odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku nr I do dyrektywy. Zgodnie zaś z lp. 3.4.1 i 3.4.2 załącznika nr I do dyrektywy do przewozu powinny zostać dopuszczone pojazdy o naciskach osi napędowej do 11,5 t. Skarżąca podkreśliła, że ograniczenia zawarte w ustawie o drogach publicznych mają charakter ogólny, o czym świadczy fakt, iż obejmują 95% polskich dróg, a nie dozwolonego wyjątku.

Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona.

W rozpatrywanej sprawie spółka A. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, polegający na przekroczeniu o 0,7 t dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi 10 t. Te okoliczności faktyczne nie budzą żadnych wątpliwości. Wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje natomiast zgodność przepisów prawa krajowego, przewidujących ograniczenia dopuszczalnego nacisku osi na drogach krajowych i drogach wojewódzkich do 8 i 10 t z prawem unijnym - art. 3 i 7 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. oraz art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu UE.

Zarzuty te nie mają żadnego uzasadnienia. Przede wszystkim należy podkreślić, że spółka wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy. Z tego już względu ten przypadek nie ma nic wspólnego z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu UE, który dotyczy stosunków transgranicznych. Nie ma do niego również żadnego odniesienia art. 3 dyrektywy nr 96/53/WE. Przepis ten ma rozbudowaną treść i zawiera różne normy prawne. Autor skargi kasacyjnej nie podał, z którą z tych norm koliduje, jego zdaniem, polska regulacja ograniczająca dopuszczalne naciski osi w przejazdach po drogach krajowych. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się wyjątkowo do nieprawidłowo sformułowanego zarzutu, nie dostrzega takiej sprzeczności polskiego prawa z żadną z norm zawartych w art. 3 dyrektywy nr 96/53/WE.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymienione wyżej przepisy prawa krajowego (art. 41 ust. 2 ustawy o drogach publicznych) nie naruszają też art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE. Przepis ten wyraźnie bowiem dopuszcza stosowanie krajowych przepisów drogowych ograniczających w państwie członkowskim ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach i obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Sformułowanie na "niektórych drogach" powinno być interpretowane: na "określonych, wskazanych drogach", czyli ograniczenie nie może obejmować wszystkich dróg. W związku z tym nie ma podstaw do wyprowadzania z tego przepisu jakichkolwiek wskazówek co do proporcji liczbowych pomiędzy drogami o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 t i drogami o ograniczonym, dopuszczalnym nacisku osi do 8 lub 10 t.

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).