Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2187/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 246, art. 24, art. 25, art. 26, art. 255 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: Urząd Patentowy) na podstawie art. 26 w zw. z 24 oraz art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2017 poz. 776, dalej cyt. jako: p.w.p.) po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...]" o numerze [...] udzielonego na rzecz P. Sp. z o. o. z siedzibą w C., na skutek sprzeciwu wniesionego przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W., orzekł o unieważnieniu przedmiotowego patentu.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Urząd Patentowy udzielił na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w C., patentu na wynalazek pt: "[...]" nr [...].

Udzielenie przedmiotowego patentu nastąpiło na podstawie decyzji Urzędu Patentowego z [...] lipca 2009 r., z pierwszeństwem od 23 czerwca 2005 r. O udzieleniu patentu ogłoszono w WUP w dniu [...] grudnia 2009 r. (nr 12/09).

Według opisu patentowego przedmiotem wynalazku jest układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi, zainstalowanej wewnątrz budynku.

Wodociągowa instalacja przeciwpożarowa, zainstalowana wewnątrz budynków i służąca do pobierania wody gaśniczej za pomocą hydrantów lub zaworów hydrantowych może mieć postać instalacji suchej lub nawodnionej. Instalacje suche, tzw. suche piony, stosowane zwłaszcza w budynkach o wysokości od 15 do 50 m, występują w budynkach starszego typu i ogólnie stanowią urządzenie przeciwpożarowe w postaci przewodu rurowego, zainstalowanego na zewnątrz lub wewnątrz budynku i służące do szybkiego podawania wody przez straż pożarną. Suchy pion składa się z nasady wlotowej, rury poziomej z zaworem zwrotnym, rury wznośnej, wyposażonej u dołu w zawór spustowy i u góry w odpowietrznik, i odchodzących od niej zaworów hydrantowych. Suche piony napełniane są woda dopiero w razie konieczności gaszenia zaistniałego pożaru i po podłączeniu zasilania z pomp gaśniczych straży pożarnej, co wymaga pewnego okresu czasu.

Przeciwpożarowa instalacja nawodniona posiada konstrukcje bardzo zbliżoną do instalacji suchej i jest instalacją, w której wszystkie przewody dostarczające wodę do zaworów hydrantowych są napełnione wodą.

Instalacje gaśnicze w budynkach powinny zapewnić pewną, stałą gaśniczą wydajność wodną przy jednoczesnym poborze wody z dwóch zaworów hydrantowych na wysokości powyżej 25 m. Ciśnienie poboru normatywnej ilości wody na zaworze hydrantowym, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne nie powinno być mniejsze niż 0,2 Mpa. Wymaganie to stwarza konieczność odpowiedniego zasilania, gwarantującego odpowiednio wysokie i stałe ciśnienie na wylotach zaworów hydrantowych.

Dotychczas instalacje gaśnicze w budynkach zasilane są z wodociągowej sieci przeciwpożarowej lub z pompowni przeciwpożarowych, czerpiących wodę ze zbiorników lub z sieci wodociągowej. W przypadku znacznego poboru wody, zwłaszcza z zaworów hydrantowych umieszczonych na dużej wysokości ciśnienie wody zasilającej uległo wahaniom w szerokim zakresie i wielokrotnie nie spełniało wymagań.

Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi według wynalazku posiada wyposażoną u góry w odpowietrznik rurę wznośną z odchodzącymi od niej zaworami hydrantowymi, połączoną poprzez zawór zwrotny antyskażeniowy z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą, przy czym od dołu posiada dodatkowo przynajmniej jedno przyłącze dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny, zestaw siatek oraz nasadę tłoczną.

W przypadku spadku ciśnienia wody na wylocie zaworów hydrantowych w czasie zasilania przeciwpożarową wodociągową siecią zasilająca do układu gaśniczego za pośrednictwem przyłącza dosilania zewnętrznego włącza się dodatkowe zasilanie z niezależnego, zewnętrznego źródła, na przykład ze zbiornika wozu gaśniczego.

Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi według wynalazku pozwala utrzymać na stałym poziomie ciśnienie wody gaśniczej podawanej do zaworów hydrantowych nawet w przypadku dużego wydatku tej wody, spowodowanym znacznym zapotrzebowaniem.

Układ według wynalazku przeznaczony jest to umieszczania w instalacji przeciwpożarowej budynków.

Układ z uwagi na swą nieskomplikowaną konstrukcję może być w prosty sposób dobudowany do istniejącej instalacji gaśniczej zarówno suchej, jak i zalewanej.

Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi według wynalazku przedstawiony jest schematycznie w przykładzie wykonania na załączonym rysunku.

Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej według wynalazku posiada wyposażoną u góry w odpowietrznik rurę wznośną 1 z odchodzącymi od niej zaworami hydrantowymi 2, połączoną poprzez zawór zwrotny antyskażeniowy 3 z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą 4, przy czym od dołu posiada dodatkowo przynajmniej jedno przyłącze 5 dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny 6, zestaw siatek 7 oraz nasadę tłoczną 8.

Zastrzeżenie patentowe.

Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi, posiadający rurę wznośną, wyposażoną u dołu w zawór spustowy i u góry w odpowietrznik, oraz w odchodzące od niej zawory hydrantowe, znamienny tym, że rura wznośna (1) połączona jest poprzez zawór zwrotny antyskażeniowy (3) z przeciwpożarową, wodociągową siecią zasilającą (4), a od dołu posiada dodatkowo przynajmniej jedno przyłącze (5) dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny (6), zestaw siatek (7) oraz nasadę tłoczną (8).

W dniu 16 czerwca 2010 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "wnoszący sprzeciw", "uczestnik postępowania") wystąpił ze sprzeciwem wobec ww. decyzji Urzędu Patentowego z [...] lipca 2009 r.

Jako podstawę prawną żądania unieważnienia patentu na sporny wynalazek wskazał art. 24, 25 i 26 ust. 1 p.w.p. Podniósł, że sporny wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego, a także nie jest nowy.

Przedłożył do akt sprawy następujące dowody:

- "Ekspertyza z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Temat: Dostosowanie budynków Domu Studenta Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, Al. 1000-lecia Państwa Polskiego od wymagań przepisów (Kielce, czerwiec 2005 r.)";

- Dokumentacja projektowa "Wymiana instalacji wody i instalacji ppoż. Katowice, ul. Żwirki i Wigury 15 (listopad 2004 r.)".

Ponadto powołał się na następujące dokumenty:

- Polska Norma PN-EN 12845:2004 "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja." (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009);

- Polska Norma PN-B-02861:1994 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony.";

- Norma NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999);

Zdaniem wnoszącego sprzeciw, sporny wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego, ponieważ wynika on dla znawców tematyki ochrony przeciwpożarowej wprost ze stanu techniki. Wszystkie elementy i rozwiązania zastosowane w opatentowanym "[...]" stanowiące o jego znamienności, tj. zasilanie instalacji bezpośrednio z przeciwpożarowej sieci wodociągowej z wykorzystaniem zabezpieczenia w postaci zaworu zwrotnego antyskażeniowego oraz dodatkowo poprzez wyprowadzoną na zewnątrz budynku nasadę tłoczną z przewodem z zaworem zwrotnym oraz filtrem w postaci zestawu siatek, są znane i stosowane od lat w praktyce pożarniczej w takiej konfiguracji, jaka została zastosowana w spornym wynalazku.

Według strony wnoszącej sprzeciw zasilanie urządzeń przeciwpożarowych służących do gaszenia pożarów przy użyciu wody z wykorzystaniem przyłącza dla straży pożarnej w postaci wyprowadzonych na zewnątrz budynku nasad tłocznych, w tym także w konfiguracji z zasilaniem ich z sieci wodociągowej, jest rozwiązaniem stosowanym powszechnie w technice pożarniczej.

Ten sposób zasilania przewidują na przykład takie Polskie Normy jak:

- PN-EN 12845:2004 "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja" (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009 ),

- PN-B-02861:1994 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony." oraz normy zagraniczne, jak np.:

- NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems" (Edycja 1999), czy też inne wytyczne projektowania, jak np.:

- VdS CEA 4001:2003-1 "Richtlinien fur Sprinkleranlagen. Planung und Einbau."

Wnoszący sprzeciw stwierdził również, że oczywistą dla znawcy tematu jest konieczność zastosowania na przewodzie łączącym nasady zasilające z jakąkolwiek instalacją służącą do gaszenia pożaru przy użyciu wody zaworu zwrotnego i zestawu siatek stanowiącego filtr cząstek stałych. Polska Norma PN-EN 12845 i norma NFPA 13 (Edycja 1999) zawierają zapisy wskazujące wprost na konieczność zastosowania zaworu zwrotnego w dodatkowym układzie zasilania dla straży pożarnej, np. norma NFPA 13 (Edycja 1999) zawiera w punkcie 5-14.1.1.5 m. in. wymaganie: "Jeżeli stosuje się więcej niż jedno źródło wody, na każdym przyłączu musi być zainstalowany zawór zwrotny", natomiast punkt 5-15.2.3.1 tej normy stanowi, iż: "Przyłącze dla straży pożarnej musi być dołączone za zaworem zwrotnym doprowadzającym wodę do systemu tryskaczowego." Zapisy wskazujące na konieczność zastosowania zaworu zwrotnego na przyłączu dla straży pożarnej zawierają również wspomniane wytyczne VdS CEA 4001:2003-1. Punkt 7.1.1 tego dokumentu stanowi m. in. iż: "Urządzenie tryskaczowe powinno mieć możliwość zasilania przez straż pożarną. Przewód doprowadzający powinien mieć średnicę DN100 i co najmniej 2 nasady tłoczne. W celu uniemożliwienia poboru wody z urządzenia tryskaczowego, na przewodzie doprowadzającym zainstalowany powinien być zawór zwrotny. W przypadku bezpośredniego poboru wody z publicznej sieci wodociągowej wymagana jest zgoda przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego". Zastosowanie filtra cząstek stałych składającego się z zestawu siatek na omawianym przewodzie zasilającym jest zalecane z uwagi na możliwość przedostania się zanieczyszczeń w postaci cząstek stałych (np. żwiru) do instalacji.

Zasilanie instalacji służących do gaszenia pożaru przy użyciu wody, w tym instalacji wodociągowych przeciwpożarowych, bezpośrednio z sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym także, w konfiguracji z zasilaniem dodatkowym realizowanym poprzez przyłącze dla straży pożarnej przewidziano w Polskiej Normie PN-B-02865:1997 "Ochrona przeciwpożarowa budynków, Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa", w normach PN-EN 12845 i NFPA 13, czy też w wytycznych VdS CEA 4001:2003-1. Ponadto wnoszący sprzeciw stwierdził, że wymóg zastosowania zespołu zabezpieczającego przed wtórnym zanieczyszczeniem wody związanym z przepływem zwrotnym (tj. np. określonego typu zaworu antyskażeniowego) na przyłączu tej sieci do instalacji służącej do gaszenia pożaru wynika m. in. z przepisu § 113 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) oraz z przywołanej w tym przepisie Polskiej Normy PN-EN 1717:2003 "Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny". Ponadto na konieczność zastosowania takiego zabezpieczenia wskazuje norma NFPA 13 (Edycja 1999), która zawiera w punkcie 9-1.8 wymaganie w brzmieniu: "W instalacjach połączonych z miejską siecią wodociągową może być konieczne zainstalowanie urządzeń i/lub podjęcie odpowiednich działań zapobiegających zanieczyszczeniu wody w sieci miejskiej. Konieczne jest określenie przestrzeganie wymagań władz sanitarnych."

Ponadto zastosowania zabezpieczeń wymagają wytyczne VdS CEA 4001:2003-1. Punkt 8.2.1 tego dokumentu stanowi m.in. iż: "W przypadku bezpośredniego przyłączenia do sieci wodociągowej wymagane jest uzyskanie zgody przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Należy zastosować uznane przez VdS urządzenie zabezpieczające, ze znakiem sprawdzenia DVGW. "/tłumaczenie/.

Wnoszący dołączył do sprzeciwu "Ekspertyzę z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Dostosowanie budynków Domu Studenta Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, Al. 1000-lecia Państwa Polskiego od wymagań przepisów (Kielce, czerwiec 2005 r.)" (tom I, karty 1-33), która przewiduje zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi (nawodnione piony z zaworami 52) bezpośrednio z sieci wodociągowej oraz z przyłącza dla straży pożarnej (za pomocą dwóch nasad zasilających ø75). Na obu przyłączach przewidziano zastosowanie zaworów zwrotnych.

Ponadto dołączył do sprzeciwu dokumentację projektową "Wymiana instalacji wody i instalacji ppoż. Katowice, ul. Żwirki i Wigury 15 (listopad 2004 r.)" (tom I, karty 34-48), która również przewiduje zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi (nawodnione piony z zaworami 52) bezpośrednio z sieci wodociągowej oraz z przyłącza dla straży pożarnej (za pomocą jednej nasady zasilającej ø110). Na przyłączu z sieci wodociągowej przewidziano zastosowanie zaworu zwrotnego antyskażeniowego (w układzie tym zastosowano również zestaw hydroforowy służący do ponoszenia ciśnienia w instalacji z uwagi na wysokość budynku), natomiast na przyłączu umożliwiającym zasilanie z zewnątrz przewidziano zastosowanie zaworu zwrotnego oraz filtra siatkowego.

W uzasadnieniu zarzutu braku nowości wnoszący sprzeciw podniósł, że sporny wynalazek jest częścią stanu techniki wynikającego z cytowanych wyżej Polskich Normach i normach zagranicznych.

Ponadto zdaniem uczestnika postępowania sporny wynalazek nie dotyczy również nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub też użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie, gdyż układ "dosilania instalacji gaśniczej" jest układem, którego możliwość zastosowania przewidują wspomniane standardy techniczne, w oparciu o które projektowane są urządzenia przeciwpożarowe służące do gaszenia pożarów przy użyciu wody.

Uprawniony z patentu na sporny wynalazek uznał sprzeciw za bezzasadny (v. pismo z 27 października 2010 r.).

W piśmie z dnia 29 listopada 2010 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na sprzeciw, uprawniony nie zgodził się z przedstawioną w sprzeciwie argumentacją podnosząc, że powoływanie się przez wnoszącego sprzeciw w sposób ogólny na Polskie Normy dotyczące przedmiotowego wynalazku nie przesądza, iż sposób zasilania wynikający z układu według wynalazku był już wcześniej znany. Podniósł, że wnoszący sprzeciw nie przedstawił treści norm, na które się powołuje, oraz nie wskazał miejsca publikacji tych norm i daty wejścia ich w życie. Ponadto powołując się na zagraniczne wytyczne dotyczące projektowania wnoszący sprzeciw nie przedstawił oryginałów tych norm, a nawet daty i miejsca ich publikacji. Nie zostały dołączone do sprzeciwu uwierzytelnione tłumaczenia tych norm, co narusza art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

Uprawniony z patentu na sporny wynalazek odnosząc się do zarzutu braku nowości i poziomu wynalazczego przedmiotowego rozwiązania podniósł, że załączona do sprzeciwu "Ekspertyza z zakresu ochrony przeciwpożarowej" oraz dołączona dokumentacja projektowa mają charakter informacji ogólnej i nie ujawniają szczegółów objętego patentem rozwiązania.

Ponadto uprawniony z przedmiotowego patentu podniósł, że załączone dokumenty mogły powstać po dacie zgłoszenia przedmiotowego wynalazku.

Dodatkowo przy piśmie z dnia 20 maja 2011 r. wnoszący sprzeciw przedłożył do akt sprawy następujące dokumenty:

- PN-EN 12845:2004 "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja." (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009) - (tom III, zał. 1),

- PN-B-02861:1994 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony." - (tom III, zał. 2),

- PN-B-02865:1997 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa." - (tom III, zał. 3),

- PN-EN 1717:2003 "Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny." - (tom III, zał. 4),

- NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5),

- tłumaczenie normy NFPA 13 dokonane przez CNBOP - (tom III, zał. 6),

- uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów normy NFPA 13, które zostały przytoczone w sprzeciwie - (tom II, zał. 7),

- VdS CEA 4001:2003-1 "Richtlinien fur Sprinkleranlagen. Planung und Einbau." - (tom II, zał. 8),

- tłumaczenie wytycznych VdS CEA 4001:2003-1 dokonane przez CNBOP - (tom II, zał. 9),

- uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów wytycznych VdS CEA 4001:2003-1, które zostały przytoczone w sprzeciwie - (tom II, zał. 10).

Na rozprawie w dniu [...] września 2011 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał żądanie unieważnienia patentu na sporny wynalazek oraz wszystkie argumenty i twierdzenia zawarte zarówno w sprzeciwie, jak i pismach procesowych przedłożonych do akt sprawy. Przedłożył do akt sprawy oświadczenie R. S. z dnia [...] marca 2011 r. (tom III, karta 8) na okoliczność, że ekspertyza z zakresu ochrony przeciwpożarowej na temat "Dostosowanie budynków Domu Studenta Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, Al. 1000-cia Państwa Polskiego do wymagań przepisów" została wykonana w terminie do 21 czerwca 2005 r.

Uprawniony podtrzymał wniosek o oddalenie sprzeciwu. Podniósł, że ww. ekspertyza została wykonana później i była odebrana w terminie późniejszym, aniżeli został zgłoszony sporny wynalazek. Argumentował, że w załączonych przez wnoszącego sprzeciw do akt sprawy materiałach brak jest rozwiązania, które jest przedmiotem spornego patentu. Część dokumentów przedłożonych do akt sprawy dotyczy urządzeń tryskaczowych, natomiast normy załączone do akt sprawy stanowią tylko wytyczne do projektowania i odbioru instalacji przeciwpożarowych. Dowody te nie świadczą o braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego.

Decyzja z dnia [...] września 2011 r. nr [...], Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 246, art. 247 ust. 2 w zw. z art. 24 oraz art. 26 ust. 1 p.w.p. orzekł o unieważnieniu przedmiotowego patentu.

Organ, uwzględniając wniesiony sprzeciw, uznał za zasadny zarzut braku poziomu wynalazczego, i w tym zakresie, po przedstawieniu zastrzeżeń patentowych zawartych w opisie patentowym oraz treści art. 26 ust. 1 p.w.p., stwierdził, że termin "oczywisty" o którym mowa w ww. przepisie oznacza, że dla znawcy w danej dziedzinie rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane.

Wskazał, że za znawcę w danej dziedzinie należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny w dacie zgłoszenia i mającego pełny dostęp do wszystkiego, co tworzy stan techniki, a szczególnie do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Ma on również do swojej dyspozycji typowe środki i możliwości do prowadzenia rutynowych prac i doświadczeń.

Z kolei kryteria określające, jakie rozwiązania zalicza się do rozwiązań oczywistych, to wg. organu:

- rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej, bądź w podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenia, przeniesienie);

- zastąpienie w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym również już znanym równoważnikiem;

- proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu (analogii);

- zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań, bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie kilku takich rozwiązań.

Według Urzędu Patentowego oczywistość rozwiązania rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie. Sposób uwzględniania stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego przedmiotowemu rozwiązaniu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter połączenia kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do dokumentów.

Podkreślając, że sporny wynalazek przedstawia rozwiązanie problemu technicznego, jakim jest i zapewnienie stałej gaśniczej wydajności wodnej instalacji gaśniczej w budynkach, przy jednoczesnym poborze wody z dwóch zaworów hydrantowych na wysokości powyżej 25 m., organ stwierdził, że:

- Polska Norma PN-EN 12845:2004 "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja." (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009) - (tom III, zał. 1) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Fig. E.2 str. 152) zawierający rurę znośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4);

- Polska Norma PN-B-02861:1994 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony." (tom III, zał. 2) przedstawia za pomocą symboli graficznych schemat dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej w postaci suchego pionu (Rys. 1) z zaworami hydrantowymi (4), posiadający rurę wznośną (3), wyposażoną u dołu w zawór spustowy (6) i u góry w odpowietrznik (7) oraz w odchodzące od niej zawory hydrantowe (4).

Rura wznośna (3) połączona jest od dołu z przyłączem (2) dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny (5) oraz nasadę wlotową (1);

- Polska Norma PN-EN 1717:2003 "Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny" (tom III, zał. 4) przedstawia za pomocą symboli graficznych (str. 12) zawór zwrotny antyskażeniowy (str. 33, 35) i izolator przepływów zwrotnych (str. 27) zawierający zawór odcinający i filtr siatkowy;

- tłumaczenie Normy NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5) dokonane przez CNBOP (tom III, zał. 6) przedstawia układ dosilania wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. 5-15.2.1 str. 152, Rys. A-5-14.1.1.8 str. 331) zawierający rurę doprowadzającą do systemu tryskaczowego połączoną poprzez zawór zwrotny (nieoznakowany) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą i posiadającą dodatkowe przyłącze dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w gniazdo przyłączeniowe;

- tłumaczenie wytycznych VdS CEA 4001:2003-1 "Richtlinien für Sprinkleranlagen. Planung und Einbau." (tom II, zał. 8) dokonane przez CNBOP (tom II, zał. 9) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. E.2 str. 200) zawierający rurę wznośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4).

W świetle powyższych dowodów organ uznał, że rozwiązanie problemu technicznego w spornym patencie nie jest zaskakujące ani nieoczekiwane, albowiem wszystkie cechy znamienne spornego wynalazku są znane z wyżej wymienionych dokumentów. Przeciętny znawca w danej dziedzinie techniki wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i swoją rutynę zawodową, może połączyć znane z ww. dokumentów cechy techniczne i osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku

Organ stwierdził, że pozostałe materiały zgromadzone w sprawie nie dowodzą braku zdolności patentowej spornego wynalazku w dacie zgłoszenia do Urzędu Patentowego. Załączona do akt sprawy Ekspertyza z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Temat: Dostosowanie budynków Domu Studenta Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, Al. 1000-lecia Państwa Polskiego od wymagań przepisów (Kielce, czerwiec 2005 r.)" - (tom I, karty 1-33) oraz dokumentacja projektowa "Wymiana instalacji wody i instalacji ppoż. Katowice, ul. Żwirki i Wigury 15 (listopad 2004 r.)" - (tom I, karty 34-48) nie wskazują dokładnie ich dat podania do wiadomości publicznej. Pozostałe materiały obejmujące Polską Normę PN-B-02865:1997 "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa." (tom III, zał. 3), uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów Normy NFPA 13, które zostały przytoczone w sprzeciwie (tom II, zał. 7) i uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów wytycznych VdS CEA 4001:2003-1, które zostały przytoczone w sprzeciwie (tom II, zał. 10) nie przedstawiają natomiast cech technicznych układu oraz ich połączeń.

Według organu, wobec ustalenia braku poziomu wynalazczego zbędne było badanie czy sporny wynalazek nie spełnia także wymogu nowości. Niemniej jednak, jak wskazano w decyzji, organ rozpatrzył także zarzut braku nowości spornego wynalazku uznając ten zarzut za niezasadny.

Odwołując się do treści art. 25 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził, że dla wykazania braku nowości wynalazku konieczne jest przeciwstawienie mu konkretnego rozwiązania. Istotne jest, aby przeciwstawione rozwiązanie było identyczne, tzn. charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane. Nie wystarczy zatem dowieść, że istotne cechy rozwiązania są znane kilku odrębnym rozwiązaniom zaliczonym do stanu techniki.

Organ wskazał, że żaden z ww. dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw nie przedstawia za pomocą takich samych symboli graficznych całego schematu instalacji przeciwpożarowej, który charakteryzowałby się takim samym zestawieniem wszystkich cech technicznych budowy, co badany wynalazek.

Ponadto organ stwierdził, że ust. 4 wyżej cytowanego przepisu art. 25 p.w.p. odnosi się do wynalazku w kategorii "zastosowanie" i dotyczy "substancji". Zastosowanie jest szczególnym przypadkiem wynalazku dotyczącego działania. Przykładami takiego wynalazku są wszelkie sposoby postępowania prowadzonego na wytworach materialnych, energii lub sygnałach, którego efektem jest uzyskanie odmiennego, pożądanego stanu lub postaci produktu materialnego, energii lub sygnału a substancja, np. związek chemiczny, środek farmaceutyczny itd., jest przykładem wynalazku dotyczącego wytworu materialnego bezpostaciowego. Natomiast przedmiotowy patent [...] dotyczy układu dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi. Układ np. hydrauliczny scharakteryzowany tylko strukturą połączeń elementów układu jest szczególnym przypadkiem urządzenia, który jest przykładem wynalazku dotyczącego wytworu materialnego ukształtowanego przestrzennie. Tym samym art. 25 ust. 4 p.w.p., który odnosi się do innej kategorii wynalazków, nie może mieć zastosowania do spornego wynalazku.

P. Sp. z o. o. z siedzibą w C., dalej zwane "stroną skarżącą", wniosło skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 sygn. akt VI SA /Wa 850/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Sąd podzielił stanowisko organu, że część materiału dowodowego złożonego przez uczestnika postępowania potwierdzała w sposób jednoznaczny zarzut sprzeciwu braku poziomu wynalazczego w dacie zgłoszenia spornego wynalazku (23 czerwca 2005 r.). Sąd nie podzielił przy tym stanowiska organu co do braku konieczności badania spełnienia wymogu nowości. Sposób sformułowania zarzutów sprzeciwu, w ocenie Sądu I instancji, nakazywał zbadanie w pierwszej kolejności właśnie tego zarzutu. Wobec niewykazania w sprzeciwie zasadności zarzutu braku nowości, prawidłowo organ dokonał badania zarzutu braku poziomu wynalazczego. Sąd wskazał w tym zakresie, że zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie mógł być uznany za wynalazek nadający się do opatentowania pomysł polegający na wykorzystaniu znanych środków technicznych, dający efekt oczywisty i możliwy do przewidzenia. O poziomie wynalazczym rozwiązania opatentowanego decydował stan techniki istniejący w dacie pierwszeństwa. Sąd wskazał, że z opisu spornego wynalazku wynikało, że jego celem było doprowadzenie z zewnętrznego źródła (np. zbiornika wozu gaśniczego) dodatkowej ilości wody do istniejącej instalacji gaśniczej zasilanej w wodę przez istniejącą przeciwpożarową wodociągową sieć zasilającą. Zestawienie cech w ściśle wyspecyfikowanych dokumentach uwzględnionych jako dowody wskazujące, że sporne rozwiązanie problemu technicznego nie jest zaskakujące i nieoczekiwane oraz zastrzegane w spornym patencie połączenia, umożliwiało w ocenie Sądu przyjęcie stanowiska, że dla znawcy w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej sporny wynalazek wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, gdyż został dokonany przez skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Ujawnienie opatentowanego wynalazku nie spowodowało, że stan techniki wzbogacił się również o to rozwiązanie.

Za niezasadny Sąd I instancji uznał stawiana przez skarżącą zarzut związany z częściowym przetłumaczeniem istotnych dla sprawy fragmentów publikacji w języku obcym, gdyż skarżąca nie wykazała w żadne sposób, że fragmentaryczne przetłumaczenie złożonych wraz ze sprzeciwem materiałów uniemożliwiło jej odniesienie się do nich w aspekcie podniesionych w sprzeciwie zarzutów.

Za również niezasadny Sąd I instancji uznał zarzut nieprzeprowadzenia przez organ z urzędu dowodu z opinii biegłego. W ocenie Sądu fakt wcześniejszego udzielenia patentu, a następnie jego unieważnienia sam w sobie nie stanowi podstawy do obligatoryjnego powoływania biegłego i przeprowadzania dowodu z opinii na okoliczność posiadania przez sporne rozwiązanie poziomu wynalazczego.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez P. Spółka z o.o. w C., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2014 r. w sprawie II GSK 1963/12 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, nie wyjaśniono podstawy rozstrzygnięcia i nie odniesiono się do większości zarzutów skargi. Uchybienia te uniemożliwiły dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia. Zdaniem NSA, Sąd I instancji przede wszystkim nieprawidłowo ocenił niedostateczny sposób odniesienia się przez organ patentowy do kwestii oceny poziomu wynalazczego (tzw. kryterium nieoczywistości lub doniosłości) przedmiotowego wynalazku.

NSA podniósł, że Sąd I instancji nie wskazał i nie wyjaśnił, które z wymienionych przez organ patentowy w zaskarżonej decyzji dokumentów potwierdzają w sposób jednoznaczny zarzut braku poziomu wynalazczego rozwiązania objętego patentem nr [...]. Wskazał, że w odniesieniu do tego zarzutu Sąd I instancji stwierdził jedynie, że: "Zdaniem Urzędu Patentowego, część materiału dowodowego zaoferowana przez wnoszącego sprzeciw potwierdza w sposób jednoznaczny, zarzut braku poziomu wynalazczego w dacie zgłoszenia spornego wynalazku, tj. na dzień 23 czerwca 2005 r. Z tym stwierdzeniem należy się zgodzić." (s. 21 zaskarżonego wyroku WSA). Poza tym lakonicznym i bardzo ogólnikowym stwierdzeniem Sąd I instancji nie zamieścił w uzasadnieniu swego wyroku żadnego konkretnego wywodu dotyczącego materiału dowodowego, którym dysponował Urząd Patentowy i jego oceny dokonanej przez ten organ. Sąd I instancji nie zwrócił uwagi na fakt, iż organ patentowy w swojej decyzji wskazał na grupę materiałów dowodowych, na podstawie których jedynie stwierdził, że: "rozwiązanie problemu technicznego w spornym patencie nie jest zaskakujące ani nieoczekiwane, albowiem wszystkie cechy znamienne spornego wynalazku są znane z wyżej wymienionych dokumentów." (s.8 uzasadnienia decyzji UP RP z dnia 9 września 2011 r.). W tejże decyzji organ nie przeprowadził jednak wywodu, na podstawie której konkretnej cechy technicznej, z którego z przeciwstawionych materiałów, w ocenie organu patentowego, wynika, że sporne rozwiązanie jest oczywiste;

W ocenie NSA Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu skarżącego, iż Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji nie określił najbliższego stanu techniki oraz wiedzy przeciętnego znawcy z dziedziny na dzień zgłoszenia wynalazku.

Ponadto, zdaniem NSA, Sąd I instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu swojej decyzji do całej grupy zarzutów pomieszczonych w skardze, w których skarżący analizuje szczegółowo poszczególne dokumenty złożone przez wnoszącego sprzeciw wskazując na niedostatki analizy przeprowadzonej przez organ patentowy i jego zdaniem błędy, jakie popełnił Urząd Patentowy, badając te dokumenty. Np. skarżący wskazał, że w jego ocenie układ przeciwstawiony jest rozwiązaniem zbliżonym tylko do spornego patentu, ponieważ jest stosowany w przypadku zaistnienia pożaru w wysokim budynku. Jednakże to rozwiązanie w przypadku braku zasilania elektrycznego powoduje problem z uruchomieniem pomp w wyniku czego nie można będzie wykorzystać takiego układu w czasie pożaru. Tymczasem jedną z idei spornego patentu jest wyeliminowanie problemu zasilania wodą w przypadku awarii zasilania, inną jest ulepszenie systemów pożarowych w starych budynkach mieszkalnych, a jeszcze inną szybsze dostarczenie wody do sieci pionu przeciwpożarowego. Ważnym aspektem patentu jest również radykalne zmniejszenie kosztów eksploatacyjnych związanych z zabezpieczeniem wody w budynkach wysokich w przypadku zaistnienia pożaru. Wskazane na schematach (Fig. E.2 str. 152 oraz E.02 str. 200) układy tryskaczowe posiadały połączenia ze zbiornikami wody, których konserwacja i utrzymanie w należytym stanie technicznym było kosztowne. Ponadto układy tryskaczowe były stosowane w budynkach, w których były one montowane w trakcie ich wykańczania. Rozwiązanie natomiast ujawnione w spornym patencie przeznaczone jest do stosowania w budynkach mieszkalnych, często w starych modernizowanych budynkach mieszkalnych. Rozwiązanie zgodne z patentem umożliwia błyskawiczne dosilenie wewnętrznej wodnej instalacji przeciwpożarowej, poprzez podłączenie przez nasadę tłoczną, woda dodatkową pochodzącą z wozu bojowego straży pożarnej. Układ zgodny z patentem zabezpiecza dodatkowo, dzięki zamontowanemu zaworowi zwrotnemu antyskażeniowemu, przed skażeniem wody w rurociągu. "Na uwagę zasługuje fakt, iż w decyzji Urzędu Patentowego RP odnosząc się do rozwiązania ujawnionego na rysunku E.02 str. 200 wskazano (strona 8 wiersze 8-9), że rysunek zawiera "rurę wznośną połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilająca", podczas gdy zgodnie z opisem umieszczonym pod tym rysunkiem oznaczenie 5 wskazuje stanowisko kontrolno-pomiarowe. Zgodnie z wiedzą zawór zwrotny służy do zapewnienia przepływu płynu tylko w jednym kierunku, zaś stanowisko kontrolno-pomiarowe może służyć do kontroli i pomiaru przepływu wody. Pomimo, że są to dwa różne urządzenia stosowane w układach hydraulicznych, to Sąd nawet nie zwrócił uwagi na rozbieżności pomiędzy materiałem dowodowym i decyzją Urzędu, a jedynie uznał rację Urzędu podtrzymując jego decyzję unieważniającą patent skarżącego." (s. 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Skarżący zarzucił, iż w swojej decyzji UP RP poprzestał jedynie na wymienieniu istniejących w stanie techniki poszczególnych urządzeń będących częściami składowymi opatentowanego układu, ale nie wskazał braku poziomu wynalazczego całego układu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1847/14, uchylił ww. decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2011 r.

Podzielając argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien wziąć po uwagę przedstawione powyżej rozważania, przeprowadzić postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, i odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadzi w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonującej treści.

W wyniku ww. orzeczenia sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP, otrzymując numer [...].

Na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Wnoszący sprzeciw wystąpił z wnioskiem o odroczenie rozprawy, do którego przychylił się uprawniony przedkładając do akt przedmiotowej sprawy postanowienie Sądu Rejonowego [...] na okoliczność pominięcia dowodu (załącznik nr 2). Na kolejnej rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. wnoszący sprzeciw dołączył do akt sprawy oświadczenie do ekspertyzy, podpisane przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. R. S., w którym oświadczył, że wszystkie zawarte w niej rozwiązania techniczne w postaci opisu i rysunków opracował do 21 czerwca 2005 r. Uprawniony wyjaśnił, że układ suchego pionu nie dawał możliwości doprowadzenia wystarczającej ilości wody do budynku oraz podniósł, że układy tryskaczowe przeciwstawione spornemu wynalazkowi nie są adekwatne do tego rozwiązania, bowiem stosuje się je do momentu pierwszego gaszenia pożaru. Ponadto uprawniony odnosząc się do załącznika nr 2, stwierdził, że dokumenty te są sfałszowane i toczy się w tej sprawie śledztwo. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. wnoszący sprzeciw złożył nowe dowody w postaci opinii Centrum Naukowo - Badawczego na okoliczność braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania, powołując się na fragmenty polskich i amerykańskich norm.

Uprawniony uznał, że nie może odnieść się do tych materiałów, ze względu na fakt, że są to materiały złożone w części, wycinkowo i w związku z tym wniósł o odroczenie rozprawy celem złożenia przez wnoszącego sprzeciw powołanych norm w całości. W dniu 14 kwietnia 2015 r. wraz z pismem przewodnim, uprawniony przesłał do akt sprawy pismo Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Rejonowej Policji [...] z dnia 14.03.2016 r. znak [...] informujące, że postępowanie w sprawie posłużenia się jako autentyczną sfałszowaną dokumentacją projektową dotyczącą "Wymiany instalacji wody i instalacji ppoż. Katowice ul. Żwirki i Wigury 15"w dniu 16.06.2010 r. w Warszawie ul. Al. Niepodległości w Kolegium Patentowym RP" zostało zakończone z uwagi na niestwierdzenie występowania czynu zabronionego. Ponadto nadesłał w oryginale publikacje zawierające normy NFPA 14 i NFPA 24.

Definicja wynalazku zawarta w art. 24 p.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki Dla wykazania braku nowości wynalazku konieczne jest przeciwstawienie mu konkretnego rozwiązania niweczącego w aspekcie materialnym i temporalnym ten przymiot. Istotne jest, aby przeciwstawione jedno rozwiązanie charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane. Nie wystarczy zatem dowieść, że istotne cechy rozwiązania są znane kilku odrębnym rozwiązaniom zaliczonym do stanu techniki. Organ stwierdził, że żaden z dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw do akt przedmiotowej sprawy samodzielnie nie przedstawia za pomocą takich samych symboli graficznych całego schematu instalacji przeciwpożarowej, który charakteryzowałby się takim samym zestawieniem wszystkich cech technicznych budowy, co badany wynalazek.

Urząd Patentowy RP wskazał, że w niniejszej sprawie sporny wynalazek przedstawia rozwiązanie problemu technicznego, jakim jest zapewnienie stałej gaśniczej wydajności wodnej instalacji gaśniczej w budynkach, przy jednoczesnym poborze wody z dwóch zaworów hydrantowych na wysokości powyżej 25 m.

Organ stwierdził, że:

1) Polska Norma PN-EN 12845:2004 pt.: "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja." (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009) - (tom III, zał. 1) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Fig. E.2 str. 152) zawierający rurę wznośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4);

2) Polska Norma PN-B-02861:1994 pt.: "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony." (tom III, zał. 2) przedstawia za pomocą symboli graficznych schemat dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej w postaci suchego pionu (Rys. 1) z zaworami hydrantowymi (4), posiadający rurę wznośną (3), wyposażoną u dołu w zawór spustowy (6) i u góry w odpowietrznik (7) oraz w odchodzące od niej zawory hydrantowe (4), Rura wznośną (3) połączona jest od dołu z przyłączem (2) dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny (5) oraz nasadę wlotową (1);

3) Polska Norma PN-EN 1717:2003 pt.: "Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny" (tom III, zał. 4) przedstawia za pomocą symboli graficznych (str. 12) zawór zwrotny antyskażeniowy (str. 33, 35) i izolator przepływów zwrotnych (str. 2.7) zawierający zawór odcinający i filtr siatkowy;

4) tłumaczenie Normy NFPA 13 pt.: "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5) dokonane przez CNBOP (tom III, zał. 6) przedstawia układ dosilania wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. 5-15.2.1 str. 152, Rys. A-5-14.1.1.8 str. 331) zawierający rurę doprowadzającą do systemu tryskaczowego połączoną poprzez zawór zwrotny z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą i posiadającą dodatkowe przyłącze dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w gniazdo przyłączeniowe dla straży pożarnej, ponadto w punktach czytamy, że: 5-15.2.4.1 "każde przyłącze dla straży pożarnej musi być wyposażone w dopuszczony zawór zwrotny", 5- 15.2.3.3. Przyłącza dla straży pożarnej w rozbudowanych systemach wielokrotnych muszą być dołączone pomiędzy zaworami sterującymi zasilaniem wodnym i zaworami sterującymi poszczególnych systemów. Zezwala się na dołączenie przyłącza dla straży pożarnej do rurociągu podziemnego", 5-15.2.3.1 "Przyłącze dla straży pożarnej musi być dołączone za zaworem zwrotnym doprowadzającym wodę do systemu tryskaczowego", 5-15.1.3 "Przyłącze kontrolne musi być dołączone przed zaworem po stronie źródła wody i musi być wyposażone w zawór sterujący i przewód spustowy do opróżniania rur układu alarmowego."; 5-15.1.5 stanowi o konieczności stosowania filtra siatkowego w systemach tryskaczowych, które uważa się za szczególną postać systemu gaśniczego. Zawór antyskażeniowy jest szczególnego rodzaju zaworem zwrotnym.

5) tłumaczenie wytycznych VdS CEA 4001:2003-1 pt.: "Richtlinien fur Sprinkleranlagen. Planung und Einbau." (tom II, zał. 8) dokonane przez CNBOP (tom II, zał. 9) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. E.2 str. 200) zawierający rurę wznośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4);

6) Amerykańskie normy NFPA14 pt.:"Standard for the Instalation of Standpipe and Hose System" i NFPA24 "Standard for the Instalation of Private Fire Service Maains and Their Appurtenances" dotyczą głównych przewodów zasilających do celów przeciwpożarowych, w których przedstawiono m.in. przyłącze dla straży pożarnej i jego umiejscowienie i warunki jego połączenia z instalacją przeciwpożarową.

Zdaniem organu przeciętny znawca w danej dziedzinie techniki, wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej dokumenty a w szczególności o tłumaczenie Normy NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5) dokonane przez CNBOP (tom III, zał. 6) i swoją rutynę zawodową, może połączyć znane z ww. dokumentów cechy techniczne i osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku. Jak przedstawiono powyżej, wszystkie istotne cechy spornego układu dosilania instalacji gaśniczej były znane ze stanu techniki przed datą jego zgłoszenia.

Chcąc zaprojektować instalację jak w spornym wynalazku przeciętny znawca z pewnością sięgnąłby po normy z tego zakresu i wykonałby instalację tożsamą ze sporną. Zastosowanie zgodnie z przeznaczeniem poszczególnych elementów konstrukcyjnych takich jak "rura wznośna (1)", "zawór zwrotny antyskażeniowy (3)", "siecią zasilającą (4)", "przyłącze (5) dosilania zewnętrznego", "zawór zwrotny (6), zestaw siatek (7) oraz nasadę tłoczną (8)" i ich połączenie, które stanowią cechy wyróżniające przedmiotowe rozwiązanie ze stanu techniki, jak opisano powyżej, wynika wprost z w/w norm przeciwstawionych w sprawie. W świetle powyższych dowodów Kolegium Orzekające uznało, że rozwiązanie będące przedmiotem spornego patentu nie posiada poziomu wynalazczego. Wskazówki - wymagania, w szczególności, zawarte w poszczególnych punktach normy NFPA 13 (tom III, zał. 6) i pozostałych dowodach w sposób oczywisty prowadzą do rozwiązania jak w spornym patencie [...].

Zdaniem organu, w procesie oceny poziomu wynalazczego, błędem jest różnicowanie przeciwstawionego systemu gaśniczego od tryskaczowego systemu gaśnicowego jak sugerował uprawniony w trakcie postępowania, gdyż system tryskaczowy jest szczególną postacią ogólno-pojętego systemu gaśniczego, co stanowi nadal ogólnodostępny stan techniki z zakresu systemów gaśniczych, który przeciętny znawca ma do dyspozycji. Urząd Patentowy stwierdził, że pozostałe materiały zgromadzone w sprawie takie jak: Ekspertyza z zakresu ochrony przeciwpożarowej: Dostosowanie budynków Domu Studenta Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach, Al. 1000-lecia Państwa Polskiego od wymagań przepisów (Kielce, czerwiec 2005 r.)" - (tom I, karty 1-33) oraz dokumentacja projektowa "Wymiana instalacji wody i instalacji ppoż. Katowice, ul. Żwirki i Wigury 15 (listopad 2004 r.)" - (tom I, karty 34-48) nie mogą zostać wzięte pod uwagę przy ocenie zdolności patentowej przedmiotowego rozwiązania ze względu na wątpliwości co do dokładnych dat podania tych informacji do wiadomości powszechnej.

Pozostałe materiały obejmujące Polską Normę PN-B-02865:1997 pt.: "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa." (tom III, zał. 3), uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów Normy NFPA 13, które zostały przytoczone w sprzeciwie (tom II, zał. 7) i uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia tych fragmentów wytycznych VdS CEA 4001:2003-1, które zostały przytoczone w sprzeciwie (tom II, zał. 10) nie przedstawiają natomiast cech technicznych układu oraz ich połączeń.

Natomiast amerykańskie normy NFPA 14 i NFPA 24, dołączone w trakcie postępowania w sprawie, nie mogły zostać wzięte pod uwagę ze względu na charakter postępowania - sprzeciw. Zostały jedynie potraktowane informacyjnie.

Ponadto organ podniósł, że ust. 4 wyżej cytowanego przepisu art. 25 p.w.p odnosi się do wynalazku w kategorii "zastosowanie" i dotyczy "substancji". Zastosowanie jest szczególnym przypadkiem wynalazku dotyczącego działania. Przykładami takiego wynalazku są wszelkie sposoby postępowania prowadzonego na wytworach materialnych, energii lub sygnałach, którego efektem jest uzyskanie odmiennego, pożądanego stanu lub postaci produktu materialnego, energii lub sygnału a substancja, np. związek chemiczny, środek farmaceutyczny itd., jest przykładem wynalazku dotyczącego wytworu materialnego bezpostaciowego. Natomiast przedmiotowy patent [...] dotyczy układu dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi. Układ np. hydrauliczny scharakteryzowany tylko strukturą połączeń elementów układu jest szczególnym przypadkiem urządzenia, który jest przykładem wynalazku dotyczącego wytworu materialnego ukształtowanego przestrzennie. Tym samym art. 25 ust. 4 p.w.p., który odnosi się do innej kategorii wynalazków, nie może mieć zastosowania do spornego wynalazku.

Brak poziomu wynalazczego stanowi wystarczającą, samodzielną podstawę do unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Zgodnie bowiem z art. 24 p.w.p. wynalazek musi spełniać łącznie następujące wymogi: nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłową stosowalność. Oznacza to, że na wynalazek, który nie spełnia chociażby jednego z tych wymogów nie może być udzielony patent, a w sytuacji gdy patent został udzielony podlega on unieważnieniu.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję P. Sp. z o. o. z siedzibą w C., dalej zwane "stroną skarżącą", postawiło zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, które doprowadziło do braku określenia najbliższego stanu techniki i wiedzy znawcy w dziedzinie w dacie pierwszeństwa, co jest kwestią kluczową przy ocenie poziomu wynalazczego rozwiązania technicznego;

2, naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku jakiejkolwiek analizy organu rozpatrującego sprawę okoliczności, czy w stanie techniki istniałazachęta do stworzenia wynalazku oraz braku jakiegokolwiek wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

3. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik prawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia w przedmiocie motywów jakimi kierował się Urząd Patentowy uznając, że złożony do sprawy materiał dowodowy daje podstawy do twierdzenia, iż wynalazek będący przedmiotem patentu nr PL 204 170 jest oczywisty dla znawcy w dziedzinie;

4. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku wnikliwego rozpoznania sprawy w zakresie przesłanki poziomu wynalazczego rozwiązania, jak też braku wyjaśnienia skarżącemu w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie Urząd Patentowy stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do uznania, że znawca w dziedzinie nie tylko mógłby spróbować rozwiązania według wynalazku, lecz przede wszystkim, że rzeczywiście byłby do takiej próby realnie zachęcony;

5. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku wnikliwego rozpoznania sprawy w zakresie przesłanki poziomu wynalazczego rozwiązania i braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji procesu myślowego, który doprowadził organ do konkluzji o braku poziomu wynalazczego rozwiązania według spornego wynalazku, i którego prześledzenie umożliwiłoby skarżącemu oraz Sądowi orzekającemu w sprawie przeprowadzenie kontroli prawidłowości dokonanego przez organ postępowania w sprawie;

6. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku wnikliwego rozpoznania sprawy w zakresie przesłanki poziomu wynalazczego rozwiązania poprzez brak wyjaśnienia. na jakiej podstawie organ przyjął, iż znawca w sposób rutynowy mógłby dojść do rozwiązania objętego patentem skarżącej;

7. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku wnikliwego rozpoznania sprawy i pominięcia przy analizie materiału dowodowego opinii Profesora A. S. złożonej na rozprawie w Urzędzie Patentowym RP w dniu [...] września 2015 w przedmiocie posiadania przez rozwiązanie objętego patentem poziomu wynalazczego;

8. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 i art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez niezastosowanie się do wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2014 roku w sprawie o sygn. akt Vi SA/Wa 1847/14 polegających na braku analizy poziomu wynalazczego wynalazku Skarżącego przez pryzmat wskazań przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dokonanej wykładni art. 26 ust. 1 p.w.p.;

9. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 st. 1 p.w.p. polegającego na braku właściwego zastosowania tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, co doprowadziło organ do błędnej konkluzji, że rozwiązanie objęte patentem skarżącej nie posiada poziomu wynalazczego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2014 r. podniósł, że w celu zbadania, że wynalazek nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, należy zastosować metodę "problem i jego rozwiązanie". Przy analizie sprawy z uwzględnieniem metody "problem-rozwiązanie" zagadnieniem o rozstrzygającym znaczeniu nie jest to, co środki techniczne jako takie mogły umożliwić specjaliście w dziedzinie tj. co byłby on w stanie zrobić, lecz to co rzeczywiście zrobiłby z odpowiednią dozą pewności. Techniczne możliwości realizacji oraz brak przeszkód stanowią jedynie konieczne przesłanki do dokonania wynalazku, nie wystarczają jednak, by uznać za oczywiste to. co specjalista mógł rzeczywiście zrealizować. Zdaniem strony skarżącej Urząd Patentowy ponownie rozpoznając spraw, w ogóle się do powyższych wytycznych nie zastosował, pomimo ciążącego na nim obowiązku prawnego w tym zakresie.

Ponadto skarżąca podniosła, że organ dokonując rozpoznania sprawy oparł się aż na sześciu dokumentach ze stanu techniki wymienionych na str. 11-13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, skoro ekspert Urzędu Patentowego, znawca w dziedzinie, zmuszony byłby poszukiwać inspiracji do stworzenia rozwiązania według wynalazku objętego spornym patentem w sześciu dokumentach i analizować je łącznie, to oznacza, że rozwiązanie to posiada poziom wynalazczy, gdyż z w takiej sytuacji wymagany był pierwiastek twórczy, aby połączyć różne elementy zawarte w przytoczonych rozwiązaniach aby dojść do rozwiązania objętego patentem [...].

Strona skarżąca wskazała, że wskazana w decyzji norma NFA13 (tom III, zał. 6) została uznana przez organ w szczególności jako wskazówka podważająca poziom wynalazczy. Norma ta opisuje układ urządzenia tryskaczowego ze zbiornikiem grawitacyjnym i pompami podwyższającymi ciśnienie w budynku wysokim. Analizując schemat typowego układu urządzenia tryskaczowego ze zbiornikiem grawitacyjnym i pompami podwyższającymi ciśnienie w budynku wysokim można jedynie stwierdzić, iż ujawnione są zbiorniki zapasu wody oraz pompy wielostopniowe, punkty pomiarowe zasilania wodą oraz stanowisko kontrolno pomiarowe. Zdaniem skarżącej układ przeciwstawiony jest rozwiązaniem jedynie zbliżonym do spornego patentu, ponieważ jest stosowany w przypadku zaistnienia pożaru w wysokim budynku. Jednakże w przypadku tego rozwiązania z chwilą braku zasilania elektrycznego pojawia się problem z uruchomieniem pomp, w wyniku czego nie będzie można wykorzystać takiego układu w czasie pożaru.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, ppz. 1066 j) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (– Dz. U. z 2017 poz. 1369, dalej p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, skarga P. Sp. z o. o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o unieważnieniu udzielonego na jej rzecz patentu na wynalazek pt "[...]" o numerze [...] nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 ustawy p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, przy czym podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji. W świetle art. 247 ust. 2 tej ustawy, jeśli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny rozstrzyga Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego.

Decyzja o udzielenie przedmiotowego patentu została wydana w dniu [...] lipca 2009 r., ogłoszono o niej w Wiadomościach Urzędu Patentowego Nr 12/2009. Wniesienie zatem sprzeciwu przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej wobec udzielenia spornego patentu w dniu [...] czerwca 2010 r. należy uznać za wniesienie w terminie o jakim mowa w art. 246 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem wnoszący sprzeciw nie musiał wykazywać interesu prawnego w niniejszym postępowaniu administracyjnym

Wnoszący sprzeciw, jako podstawę prawną żądania unieważnienia patentu na sporny wynalazek wskazał art. 24, 25 i 26 ust. 1 p.w.p., podnosząc zarzuty braku nowości i poziomu wynalazczego.

Urząd Patentowy RP rozstrzygając niniejszą sprawę w trybie postępowania spornego związany był granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Należy zgodzić się z organem, że zakres przedmiotowy patentu na sporny wynalazek wyznaczają zastrzeżenia patentowe (art. 33 ust. 3) określające zakres żądanej ochrony w świetle istoty wynalazku, ujawnionej w opisie patentowym (art. 31 ust. 1 pkt 3) i objaśnionej w oparciu o rysunek (art. 31 ust. 2), co oznacza, iż podstawę oceny spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stanowią wyłącznie zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym.

Przedmiotowy patent [...] obejmuje jedną kategorię wynalazku dotyczącą układu dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi, posiadającego rurę wznośną, wyposażoną u dołu w zawór spustowy i u góry w odpowietrznik oraz w odchodzące od niej zawory hydrantowe. Układ ten według zastrzeżenia patentowego wyróżnia się tym, że rura wznośna (1) połączona jest poprzez zawór zwrotny antyskażeniowy (3) z przeciwpożarową, wodociągową siecią zasilającą (4), a od dołu posiada dodatkowo przynajmniej jedno przyłącze (5) dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny (6), zestaw siatek (7) oraz nasadę tłoczną (8). Układ dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej z zaworami hydrantowymi według wynalazku został przedstawiony schematycznie w przykładzie wykonania na załączonym do opisu rysunku, na którym poszczególne cechy techniczne zobrazowane są za pomocą symboli graficznych stosowanych w rysunkach technicznych instalacji gaśniczych.

Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 p.w.p., wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki, przy czym przez stan techniki (ust. 2) rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki (ust. 3) uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Zgodnie zaś z ust. 4 tego artykułu możliwe jest udzielenie patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie.

Dla wykazania braku nowości wynalazku konieczne jest przeciwstawienie mu konkretnego rozwiązania niweczącego w aspekcie materialnym i temporalnym ten przymiot. Istotne jest, aby przeciwstawione jedno rozwiązanie charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane. Nie wystarczy zatem dowieść, że istotne cechy rozwiązania są znane kilku odrębnym rozwiązaniom zaliczonym do stanu techniki. W świetle powyższego, należy zgodzić się z organem, że żaden z dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw do akt przedmiotowej sprawy samodzielnie nie przedstawia za pomocą takich samych symboli graficznych całego schematu instalacji przeciwpożarowej, który charakteryzowałby się takim samym zestawieniem wszystkich cech technicznych budowy, co badany wynalazek.

Natomiast w myśl art. 26 wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Znawca w wyniku racjonalnego dostosowania konstrukcyjnego i kombinacji byłby w stanie wykorzystać do stworzenia rozwiązania charakteryzującego się cechami konstrukcyjnymi objętymi zastrzeżeniami patentowymi. Za znawcę w danej dziedzinie należy uznać praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny w dacie zgłoszenia wynalazku do ochrony i mającego nieograniczony dostęp do stanu techniki, a szczególnie do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Ma on również do swojej dyspozycji typowe środki i możliwości do prowadzenia rutynowych prac. Poziom wynalazczy rozwiązania rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie. Sposób uwzględniania stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego przedmiotowemu rozwiązaniu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter połączenia kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tych dokumentów. . Organ patentowy może uznać wynalazek za oczywisty jeśli może wskazać dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż mimo nieostrości pojęcia poziom wynalazczy postawienie danemu rozwiązaniu technicznemu zarzutu oczywistości wymaga oparcia się na określonych dowodach o stanie techniki, które należy wskazać i konkretnie wywieźć zasadność takiego zarzutu.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1847/14, wyjaśnił, które z wymienionych przez organ patentowy w decyzji dokumentów potwierdzają w sposób jednoznaczny zarzut braku poziomu wynalazczego rozwiązania objętego patentem nr PL 204170.

Należy zgodzić się z organem, że:

1) Polska Norma PN-EN 12845:2004 pt.: "Stałe urządzenia gaśnicze. Automatyczne urządzenia tryskaczowe. Projektowanie, instalowanie i konserwacja." (norma aktualnie już wycofana i zastąpiona PN-EN 12845+A2:2009) - (tom III, zał. 1) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Fig. E.2 str. 152) zawierający rurę wznośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4);

2) Polska Norma PN-B-02861:1994 pt.: "Ochrona przeciwpożarowa budynków. Suche piony." (tom III, zał. 2) przedstawia za pomocą symboli graficznych schemat dosilania wewnętrznej wodnej instalacji gaśniczej w postaci suchego pionu (Rys. 1) z zaworami hydrantowymi (4), posiadający rurę wznośną (3), wyposażoną u dołu w zawór spustowy (6) i u góry w odpowietrznik (7) oraz w odchodzące od niej zawory hydrantowe (4), Rura wznośną (3) połączona jest od dołu z przyłączem (2) dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w zawór zwrotny (5) oraz nasadę wlotową (1);

3) Polska Norma PN-EN 1717:2003 pt.: "Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny" (tom III, zał. 4) przedstawia za pomocą symboli graficznych (str. 12) zawór zwrotny antyskażeniowy (str. 33, 35) i izolator przepływów zwrotnych (str. 2.7) zawierający zawór odcinający i filtr siatkowy;

4) tłumaczenie Normy NFPA 13 pt.: "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5) dokonane przez CNBOP (tom III, zał. 6) przedstawia układ dosilania wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. 5-15.2.1 str. 152, Rys. A-5-14.1.1.8 str. 331) zawierający rurę doprowadzającą do systemu tryskaczowego połączoną poprzez zawór zwrotny z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą i posiadającą dodatkowe przyłącze dosilania zewnętrznego, stanowiące odcinek rurociągu wyposażony w gniazdo przyłączeniowe dla straży pożarnej, ponadto w punktach czytamy, że: 5-15.2.4.1 "każde przyłącze dla straży pożarnej musi być wyposażone w dopuszczony zawór zwrotny", 5- 15.2.3.3. Przyłącza dla straży pożarnej w rozbudowanych systemach wielokrotnych muszą być dołączone pomiędzy zaworami sterującymi zasilaniem wodnym i zaworami sterującymi poszczególnych systemów. Zezwala się na dołączenie przyłącza dla straży pożarnej do rurociągu podziemnego", 5-15.2.3.1 "Przyłącze dla straży pożarnej musi być dołączone za zaworem zwrotnym doprowadzającym wodę do systemu tryskaczowego", 5-15.1.3 "Przyłącze kontrolne musi być dołączone przed zaworem po stronie źródła wody i musi być wyposażone w zawór sterujący i przewód spustowy do opróżniania rur układu alarmowego."; 5-15.1.5 stanowi o konieczności stosowania filtra siatkowego w systemach tryskaczowych, które uważa się za szczególną postać systemu gaśniczego. Zawór antyskażeniowy jest szczególnego rodzaju zaworem zwrotnym.

5) tłumaczenie wytycznych VdS CEA 4001:2003-1 pt.: "Richtlinien fur Sprinkleranlagen. Planung und Einbau." (tom II, zał. 8) dokonane przez CNBOP (tom II, zał. 9) przedstawia za pomocą symboli graficznych układ wewnętrznej wodnej tryskaczowej instalacji gaśniczej (Rys. E.2 str. 200) zawierający rurę wznośną (nieoznakowana) połączoną poprzez zawór zwrotny (5) z przeciwpożarową wodociągową siecią zasilającą (1-4);

6) Amerykańskie normy NFPA14 pt.:"Standard for the Instalation of Standpipe and Hose System" i NFPA24 "Standard for the Instalation of Private Fire Service Maains and Their Appurtenances" dotyczą głównych przewodów zasilających do celów przeciwpożarowych, w których przedstawiono m.in. przyłącze dla straży pożarnej i jego umiejscowienie i warunki jego połączenia z instalacją przeciwpożarową.

Podkreślić należy, że przy merytorycznej ocenie poziomu wynalazczego rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste - nie posiadające poziomu wynalazczego - gdy w świetle stanu techniki podanego do wiadomości powszechnej w jednym lub łącznie w kilku dokumentach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań (zob: W. Kotarba i inni "Komentarz do.prawa wynalazczego", W-wa 1994 r., str.15).

Sąd podziela stanowisko organu, że przeciętny znawca w danej dziedzinie techniki, wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej dokumenty a w szczególności o tłumaczenie Normy NFPA 13 "Instalation of Sprinkler Systems-Edition 1999) - (tom III, zał. 5) dokonane przez CNBOP (tom III, zał. 6) i swoją rutynę zawodową, może połączyć znane z ww. dokumentów cechy techniczne i osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku. Chcąc zaprojektować instalację jak w spornym wynalazku przeciętny znawca z pewnością sięgnąłby po normy z tego zakresu i wykonałby instalację tożsamą ze sporną. Zastosowanie zgodnie z przeznaczeniem poszczególnych elementów konstrukcyjnych takich jak "rura wznośna (1)", "zawór zwrotny antyskażeniowy (3)", "siecią zasilającą (4)", "przyłącze (5) dosilania zewnętrznego", "zawór zwrotny (6), zestaw siatek (7) oraz nasadę tłoczną (8)" i ich połączenie, które stanowią cechy wyróżniające przedmiotowe rozwiązanie ze stanu techniki, jak opisano powyżej, wynika wprost z w/w norm przeciwstawionych w sprawie.

Nie można zgodzić się także z zarzutem strony skarżącej, iż sięgnięcie przez eksperta organu do sześciu dokumentów oznacza, że rozwiązanie przedstawione przez stronę skarżącą posiada poziom wynalazczy. Należy zgodzić się także z organem, że w procesie oceny poziomu wynalazczego błędem jest różnicowanie przeciwstawionego systemu gaśniczego od tryskaczowego systemu gaśnicowego a, gdyż system tryskaczowy jest szczególną postacią ogólno pojętego systemu gaśniczego, co stanowi nadal ogólnodostępny stan techniki z zakresu systemów gaśniczych, który przeciętny znawca ma do dyspozycji.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższego należy uznać, że ponowne rozpoznając sprawę organ zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 października 2014 r., określił najbliższy stan techniki oraz wiedzę przeciętnego znawcy z dziedziny na dzień zgłoszenia wynalazku.

Zdaniem Sądu, organ wykazał w sposób należyty, że sporny patent nie posiada poziomu wynalazczego i prawidłowo wyłożył normę zawartą w art. 26 p.w.p.

O poziomie wynalazczym rozwiązania opatentowanego decydował stan techniki istniejący w dacie pierwszeństwa.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy wszechstronnie i wnikliwie zbadał wszystkie okoliczności sprawy i ocenił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.