Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 366/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 122a
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. skarżąca M. S., wystąpiła do Starosty [...] o wydanie w trybie art. 122a ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej powoływanej jako ugn) decyzji o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa praw do nieruchomości położonej w I. przy al. [...], stanowiącej własność poprzednika prawnego wnioskodawczyni B. B., oznaczonej w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. (znak: [...]) jako dzaiłki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w księdze wieczystej I. tom [...] karta [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w dniu [...] listopada 1950 r. zostało wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. orzeczenie (znak: [...]) o wywłaszczeniu z dniem [...] maja 1945 r. na rzecz Skarbu Państwa m.in. powyższej nieruchomości. Od orzeczenia tego zostało wniesione pismem z dnia [...] grudnia 1950 r. odwołanie przez B. B., które nigdy nie zostało rozpatrzone. Podstawę prawną wywłaszczenia stanowiły przepisy dekretu z dnia [...] kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138, dalej powoływanego jako dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r.). Cel wywłaszczenia został określony jako "cele mieszkalne dla kolejarzy" i został w całości zrealizowany.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Starosta I. na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) w zw. z art. 122a i art. 115 ust. 1 ugn odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nabycia prawa na rzecz Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie może być wszczęte postępowanie zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Skarżąca nie jest bowiem podmiotem uprawnionym do żądania wydania decyzji administracyjnej o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości - stanowiącej obecnie własność Miasta I. we współużytkowaniu wieczystym w częściach ułamkowych osób fizycznych - właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych - gdyż zgodnie z treścią art. 115 ust. 1 ugn uprawnienie to przysługuje jedynie organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego. W sprawie nie ma również możliwości zastosowania przepisu art. 122a ugn, ponieważ postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przed dniem 27 listopada 2010 r. tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 200, poz. 1323, dalej powoływanej jako ustawa zmieniająca z dnia 24 września 2010 r.), którą to dodano przepis art. 122a do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a stosownie do przepisu art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia.

Po rozpatrzeniu ww. zażalenia, Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie może być wszczęte postępowanie zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Organ II instancji podkreślił, że przepis art. 122a ung, na który powołała się skarżąca jako podstawę prawną do wszczęcia postępowania w sprawie, został wprowadzony do porządku prawnego ustawą zmieniającą z dnia [...] września 2010 r., która w art. 2 określa, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w sprawach wszczętych i niezakończonych dotyczących wykonywania, ograniczania lub pozbawiania praw do nieruchomości stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 12 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu sprzed tej zmiany i nie stosuje się art. 122a ugn. Skoro postępowanie wywłaszczeniowe co do przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte co najmniej przed dniem [...] listopada 1950 r., ponieważ w tym dniu zostało wydane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. (znak: [...]) o wywłaszczeniu tej nieruchomości, to jak stwierdził organ II instancji, przepis art. 122a ugn nie ma zastosowania w niniejszej sprawie i zgodnie z art. 61a § 1 kpa stanowi przesłankę przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 122a ugn jest bowiem przede wszystkim okoliczność procesowa wszczęcia w przeszłości, ale po dniu [...] listopada 2010 r., postępowania wywłaszczeniowego i jego niezakończenie ostateczną decyzją do chwili zrealizowania celu publicznego. Organ II instancji wskazał, że skarżąca nie jest również podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o nabycie na rzecz Skarbu Państwa praw do przedmiotowej nieruchomości, co stanowi przesłankę podmiotową do odmowy wszczęcia postępowania, bowiem zgodnie z art. 115 ust. 1 ugn wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego.

Na powyższe postanowienie Wojewody skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zaskarżając je w całości. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia organu I instancji pomimo tego, że w sytuacji, gdy organ uznał, iż postępowanie na podstawie art. 122a ugn może zostać wszczęte tylko z urzędu, to powinien był wszcząć takie postępowanie z urzędu w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości z racji tego, że są spełnione przesłanki do wydania decyzji o przejęciu nieruchomości na podstawie art. 122a ugn;

- art. 122a ugn poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnej wykładni przepisów przejściowych, na podstawie których został on wprowadzony, tj. art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r.;

- art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż art. 122a ugn nie ma zastosowania w sprawie, pomimo tego, że zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r., przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych, a prowadzonych na podstawie przepisów działu III ugn, które to przepisy działu III ugn w niniejszej sprawie nie mają zastosowania, gdyż niniejsza sprawa wywłaszczeniowa jest w dalszym ciągu prowadzona na podstawie przepisów, w oparciu o które została wszczęta, tj. przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 września 1934 r. prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz.U. z 1934 r. Nr 86, poz. 776 ze zm. dalej powoływanego jako rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r.)

Skarżąca podkreśliła w uzasadnieniu skargi, że przepis art. 122a ugn, zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r. ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych, które nie są prowadzone na podstawie przepisów działu III ugn, i że taką sprawą jest sprawa dotycząca wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, w związku z tym ma do niej zastosowanie art. 122a ugn. Wszczęte bowiem przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. postępowanie wywłaszczeniowe co do przedmiotowej nieruchomości nie zostało zakończone i dalej jest w toku, jako że od orzeczenia z dnia [...] listopada 1950 r. o wywłaszczeniu tej nieruchomości wniesione zostało odwołanie, które nigdy nie zostało rozpatrzone, a postępowanie to w dalszym ciągu będzie prowadzone na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r., co oznacza że nie mają do niego zastosowania przepisy ugn.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot kontroli tutejszego Sądu stanowi postanowienie Wojewody, którym to utrzymane zostało w mocy wydane na podstawie art. 61a § 1 kpa postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania w sprawie nabycia praw na rzecz Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 122a ugn, z uwagi na zaistnienie przesłanki przedmiotowej i podmiotowej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że w niniejszej sprawie wystąpiła oczywista przeszkoda przedmiotowa wszczęcia postępowania.

Przepis art. 61a § 1 kpa stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że ustawodawca rozróżnił dwa etapy postępowania tj. postępowanie wstępne, polegające na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, oraz postępowanie właściwe, w ramach którego następuje merytoryczne badanie sprawy i rozpatrywanie wniosku, które co do zasady kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Z treści art. 61a § 1 kpa wynika, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania administracyjnego nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Organ bowiem zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczność określonych w art. 61a kpa.

W ramach unormowania art. 61a § 1 kpa ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. tzw. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową, stanowiące oczywiste przeszkody wszczęcia postępowania, czyli takie które można stwierdzić po wstępnej analizie wniosku, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Druga z przesłanek natomiast dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z "innych uzasadnionych przyczyn" (przesłanka przedmiotowa). Pomimo, iż przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, to w orzecznictwie i doktrynie ustalono, że do takich innych uzasadnionych przyczyn należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty, jednoznaczny i niewątpliwy stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, gdy sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ drodze decyzji administracyjnej - ma charakter cywilnoprawny lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17 i z 3 sierpnia 2017 r. II OSK 2962/15 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Zdaniem Sądu z taką oczywistą uzasadnioną przyczynę przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania, na którą prawidłowo powołały się orzekające w sprawie organy, jest sytuacja w której przepisy intertemporalne wyraźnie wyłączają możliwość zastosowania podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Niniejszą sprawę, która poddana została kontroli tutejszego Sądu, zainicjował wniosek skarżącej o wydanie w trybie art. 122a ugn decyzji o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa praw do przedmiotowej nieruchomości. We wniosku skarżąca wskazała, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące tej nieruchomości nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej na skutek wniesienia od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1950 r. o wywłaszczeniu tej nieruchomości odwołania, które do chwili obecnej nie rozpatrzone, a także że cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. wskazane orzeczenie z dnia [...] listopada 1950 r. oraz złożone od niego odwołanie. Powołany jako podstawa prawna wniosku przepis art. 122a ugn stanowi, że jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej przed wszczęciem postępowania wyznacza dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy odszkodowanie ustala się według przepisów rozdziału 5. Przytoczony przepis uregulował kwestię tzw. faktycznego wywłaszczania tj. sytuacji, gdy cel publiczny został zrealizowany przed zakończeniem (w toku) postępowania wywłaszczeniowego, a zatem gdy odpadła ustawowa przesłanka wydania decyzji o wywłaszczeniu jaką jest niezbędność nieruchomości do realizacji celu publicznego. Przepis ten wprowadza do rozdziału 4 działu III ugn, kolejny obok wywłaszczenia administracyjny tryb nabycia w drodze decyzji prawa własności tj. przez stwierdzenie nabycia prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Stanowi on uregulowanie szczególne wobec ogólnych reguł wywłaszczenia i jako wyjątek od zasady nie może być on interpretowany rozszerzająco. Przepis ten, co istotne w sprawie, został dodany do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami na podstawie art. 1 pkt 11 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r. i wszedł do porządku prawnego z dniem 27 listopada 2010 r. Zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów działu III ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu z przytoczonego przepisu przejściowego wynikają wprost następujące zasady stosowania przepisów ugn w kształcie nadanym ustawą zmieniającą z dnia 24 września 2010 r., w odniesieniu do postępowań administracyjnych, prowadzonych na podstawie przepisów działu III tej ustawy (tj. m.in. przepisów Rozdziału 4 "Wywłaszczanie nieruchomości" – art.112-127 ugn):

1) nakaz stosowania przepisów ugn w kształcie dotychczasowym, tj. nieuwzględniającym zmian dokonanych ustawą zmieniającą z dnia 24 września 2010 r., do tych postępowań, które przed dniem wejścia w życie, tj. przed dniem 27 października 2010 r. zostały wszczęte i niezakończone,

2) nakaz stosowania przepisów ugn w kształcie nadanym ustawą zmieniającą z dnia 24 września 2010 r. do tych postępowań, które zostały wszczęte od dnia jej wejścia w życie, tj. od dnia 27 listopada 2010 r.

Z powyższego wynika, że przepis art.122a ugn, który zaczął funkcjonować w porządku prawnym dopiero z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r., tj. z dniem 27 listopada 2010 r., znajdzie zastosowanie wyłącznie do tych postępowań wywłaszczeniowych, które zostały wszczęte najwcześniej w tej dacie. Natomiast nie znajdzie on zastosowania do postępowań wszczętych wcześniej, tj. przed dniem 27 listopada 2010 r. Postępowanie wywłaszczeniowe, którego dotyczy wniosek skarżącej, zostało bez wątpienia wszczęte co najmniej przed dniem [...] listopada 1950 r., ponieważ w tym dniu zostało wydane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. (znak: [...]) o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. W tych okolicznościach nie budzi żadnej wątpliwości, że postępowanie to zostało wszczęte na długo przed dniem [...] listopada 2010 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia [...] września 2010 r. Dlatego też, rację mają orzekające w sprawie organy, że zastosowanie obecnie art.122a ugn do przedmiotowej nieruchomości jest prawnie niedopuszczalne. Stwierdzenie tej niedopuszczalności jest oczywiste, wynika wprost z przytoczonej normy intertemporalnej i nie wymagało przeprowadzenia żadnego postępowania wyjaśniającego. Już bowiem z treści wniosku, który zainicjował niniejszą sprawę, oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że stanowisko skarżącej o wszczęciu i niezakończeniu postępowania wywłaszczeniowego co do przedmiotowej nieruchomości, nie mogło spowodować wszczęcia postępowania i wydania w jego następstwie w trybie art. 122a ugn decyzji o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa prawa do tej nieruchomości, skoro przepis intertemporalny (art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 24 września 2010 r.) wyraźnie wyłącza możliwość zastosowania podstawy materialnoprawnej (art. 122a ugn) do rozpatrzenia żądania skarżącej w trybie administracyjnym. W takiej sytuacji wnioskowany tryb administracyjny nabycia własności do przedmiotowej nieruchomości w ogóle nie może mieć zastosowania, co stanowi oczywistą uzasadnioną przyczynę przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania na postawie art. 61a § 1 kpa. Strona może domagać się uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, wywołanego realizacją na niej celu publicznego bez w jej ocenie tytułu prawnego w postaci ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, na drodze cywilnoprawnej.

Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej, iż art. 122a ugn ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych, które nie są prowadzone na podstawie przepisów działu III ugn, wskazać należy, że jest ono całkowicie błędne i w żaden sposób nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu art. 2 ustawy zmieniającej z dnia [...] września 2010 r. Nie sposób uznać, że do sprawy nieprowadzonych na podstawie przepisów działu III ugn "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości", może mieć jednocześnie zastosowanie przepis tego działu, tj. art. 122a ugn. Jednocześnie należy wskazać, że w przypadku – tak jak twierdzi skarżąca - wszczęcia i niezakończenia do chwili obecnej postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, którego podstawę prawną stanowiły przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., to wskazane postępowanie wywłaszczeniowe nie może być obecnie - wbrew stanowisku skarżącej - w dalszym ciągu prowadzone (kontynuowane) na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. i rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym. W związku z dyspozycją przepisu intertemporalnego art. 233 ugn, który stanowi, iż sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.), prowadzi się na podstawie jej przepisów, takie niezakończone postępowanie wywłaszczeniowe należy obecnie kontynuować na podstawie przepisów ugn. Nowe prawo intertemporalne przyjęte w nowym akcie prawnym uchyla rozwiązania intertemporalne aktu wcześniejszego na zasadzie lex posterior derogat legi priori, oczywiście o ile akt nowszy jest tej samej lub wyższej rangi (ma tą samą lub wyższą moc prawną) co akt wcześniejszy. Regulując w akcie nowszym kwestie intertemporalne, czyli przewidując przepisy przejściowe dla spraw/stosunków prawnych niezakończonych, prawodawca decyduje się na wprowadzenie w tym zakresie określonych rozwiązań prawnych, tj. albo zachowuje stosowanie przepisów dotychczasowych, albo wprowadza rozwiązanie właściwe tylko dla kwestii przejściowych inne od prawa dotychczasowego i nowego, albo też wprowadza obowiązywanie nowego prawa dla spraw/stosunków prawnych niezakończonych. Na to ostatnie rozwiązanie zdecydował się ustawodawca w art. 233 ugn, co oznacza, że sprawę wszczętą i niezakończoną decyzją ostateczną należy prowadzić, w oparciu o przepisy ugn, a nie dekretu wywłaszczeniowego z dnia 7 kwietnia 1948 r. i rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r. Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. wszedł w życie 16 kwietnia 1948 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego dekretu, postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r. Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25), utraciły moc wszystkie przepisy dotychczasowe w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości, a w szczególności rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r., z zastrzeżeniem, że postępowania wywłaszczeniowe prowadzone na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. miały być prowadzone na tej samej podstawie aż do czasu wydania ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu (art. 6 tej ustawy). Na mocy art. 53 ust. 1 (w późniejszej wersji art. 56 ust. 1) ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1958 r. Nr 17, poz. 70) uchylony został z dniem 5 kwietnia 1958 r., tj. z dniem wejścia w życie tej ustawy, dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz ww. dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. Przepisem przejściowym regulującym kwestię zasad prowadzenia postępowań wywłaszczeniowych wszczętych przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 r. był jej przepis art. 48 ust. 1 (w późniejszej wersji art. 47 ust. 1), który stanowił, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych. Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. utraciła moc na podstawie art. 100 pkt 3 (w późniejszej wersji art. 89 pkt 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r. Nr 22 poz. 99), która weszła w życie 1 sierpnia 1985 r. Przepisem przejściowym regulującymi kwestię zasad prowadzenia postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ww. ustawy był jej art. 96 ust. 1 (w późniejszej wersji 87 ust. 1), który stanowił, iż sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów z wykorzystaniem zebranego materiału. Natomiast ww. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r., stosownie do treści art. 241 ugn, utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r., tj. z dniem wejścia w życie ugn. Przepisem przejściowym regulującym kwestię zasad prowadzenia postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ugn, w tym m.in. postępowań wywłaszczeniowych, jest przytoczony powyżej i obowiązujący aktualnie przepis art. 233 ugn, który obliguje do stosowania przepisów ugn do sprawy wszczętych, lecz nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ugn. To zatem przepisy ugn, a nie dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. i rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r., należy stosować do wszczętego i niezakończonego do chwili obecnej postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, którego postawę prawną stanowił dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że w sprawie orzekające organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa z uwagi na wystąpienie wykazanej powyżej przesłanki przedmiotowej oraz, że postanowienia orzekających w sprawie organów w tym zakresie odpowiadają prawu. Wystąpienie przesłanki przedmiotowej stanowi zgodną z prawem podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a § 1 kpa. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów, że w sprawie wystąpiła także przesłanka podmiotowa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, którą organy oparły na treści art. 115 § 1 ugn, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że art. 122a ugn, na którym skarżąca oprała żądanie w niniejszej sprawie, stanowi odrębny "obok wywłaszczenia" administracyjny tryb nabycia w drodze decyzji prawa własności tj. przez stwierdzenie nabycia prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.