Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 100/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64, art. 64a, art. 61
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 6, art. 8, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c , art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2022 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2021r., Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. W dniu [...].09.2021 r. Wójt Gminy W. (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji"), wydał decyzję, w której zwolnił Z. P. (dalej przywoływana jako: Skarżąca"), w części tj. w 30% z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt ojca S. P. w Domu Pomocy Społecznej w [...] w okresie [...].07.2019 r. -[...].02.2021 r. Z uwzględnieniem ww. zwolnienia opłata została ustalona w następujący sposób:

w okresie od [...].07.2019 r. do [...].02.2020 r. w kwocie [...]zł miesięcznie, przy czym opłata za lipiec 2019 r. wynosi [...] zł;

w okresie od [...].03.2020 r. do [...].02.2021 r. w kwocie [...]zł miesięcznie.

W uzasadnieniu ww. decyzji Organ - po przedstawieniu szczegółowych ustaleń co do sytuacji rodziny strony - wskazał, że oceniając całokształt zebranych w sprawie materiałów potwierdzających aktualną sytuację materialną i osobistą rodziny uznał, że zachodzą przesłanki do częściowego zwolnienia Skarżącej z opłat za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 30% należnej opłaty. Decyzja doręczona została [...].09.2021 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie do wniesienia odwołania.

2. Dnia [...].10.2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji, podnosząc naruszenie

przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 7, 7a § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że:

a) Skarżąca posiada środki finansowe pozwalające jej na uiszczanie comiesięcznych dopłat do pobytu ojca w Domu Pomocy Społecznej w wysokości określonej w skarżonej decyzji;

b) koszt życia w [...] (w kraju, w którym Skarżąca zamieszkuje na stałe) kształtuje się na takim samym poziomie jak w Polsce, co skutkowało przeliczeniem dochodu Skarżącej na polskie złote, a następnie odniesienie wyliczanej kwoty do polskiego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, co w ocenie Skarżącej jest krzywdzące i nie pozwala na zachowanie minimum socjalnego obowiązującego w kraju jej stałego pobytu, w którym koszt życia jest znacznie wyższy aniżeli w Polsce;

c) stałe wydatki Skarżącej nie mają znaczenia w kwestii zwolnienia jej od ponoszenia ustalonej odpłatności z uwagi na fakt, iż wydatki na utrzymanie i zaspokojenie potrzeb zostały określone przez polskiego ustawodawcę na poziomie 300% kryterium dochodowego, podczas gdy na terenie [...] obowiązują inne standardy dochodowe natomiast obecne wydatki Skarżącej są tak wysokie, że przeznacza ona na nie całą wypłatę;

art. 8 § 1 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów administracji, tj. pominięcie stanu zdrowia Skarżącej oraz jej męża a także zobowiązanie Skarżącej do comiesięcznych opłat za pobyt ojca w DPS, podczas gdy jedynym dochodem rodziny Skarżącej jest otrzymywane przez nią świadczenie z tytułu niezdolności do pracy oraz zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez jej męża, co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, w której świadczenia wypłacane z budżetu Państwa [...] mają pokrywać część kosztów pobytu ojca Skarżącej w DPS w Polsce;

art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym brak ustaleń w zakresie więzi rodzinnych występujących między zobowiązanym do opłaty a mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej, a w szczególności pominięcie w zaskarżonej decyzji wieloletniego i nieakceptowalnego społecznie, nagannego sposobu życia ojca Skarżącej, jego zachowania względem Skarżącej, rodzeństwa i mamy, znęcania się nad rodziną a także nieutrzymywania jakichkolwiek relacji pomiędzy rodziną Skarżącej a mieszkańcem DPS.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 64 pkt 2, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny przesłanek uzasadniających zwolnienie od obowiązku płatności za pobyt S. P. w Domu Pomocy Społecznej oraz nieuwzględnienie zasad współżycia społecznego w kontekście sytuacji życiowej (przewlekła choroba Skarżącej, bezrobocie i choroba jej męża) oraz majątkowej Skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do całkowicie niezasadnego i niesprawiedliwego obciążania jej obowiązkiem uiszczenia comiesięcznych opłat za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej w wysokości określonej skarżoną decyzją

art. 64 ustawy o pomocy społecznej poprzez przekroczenie przez Organ granic uznaniowości w kwestii orzekania w zakresie zwolnienia od wnoszenia opłat za pobyt mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej z uwagi na przyjęcie przez Organ, iż sam fakt, że S. P. jest biologicznym ojcem Skarżącej uzasadnia obciążenie jej kosztami jego pobytu w DPS w wysokości określonej skarżoną decyzją.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z póżn. zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") oraz art. 64 i art. 64a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 z póżn. zm., dalej przywoływana jako: "u.p.s."), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że decyzją z dnia [...].05.2020 r. Wójt Gminy W. ustalił odpłatność i zobowiązał Skarżącą do ponoszenia opłat za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej w P. z siedzibą w [...] w następującej wysokości: 1) w okresie od [...].07.2019 r. do [...].02.2020 r. w kwocie [...]zł miesięcznie, przy czym opłata za lipiec 2019 r. wynosi [...] zł; 2) w okresie od [...].03.2020 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Decyzja jest prawomocna.

Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana na podstawie art. 64 ww. ustawy, ma charakter uznaniowy, co oznacza pewien stopień swobody organu administracji przy jej podejmowaniu. Obowiązkiem organu administracji jest jednak uwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie, należyte przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz ustalenie stanu faktycznego na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.

Dalej Organ podkreślił, że w sytuacji, w której organ pomocy społecznej wyjaśni wszelkie okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia z zachowaniem art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i w sposób przekonujący uargumentuje swoją decyzję wydaną w ramach przysługującego mu uznania zgodnie z art. 64 ustawy o pomocy społecznej, to nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności.

W ocenie Kolegium Organ I instancji nie tylko dokonał takiej analizy, ale również wydał orzeczenie w oparciu o prawidłową podstawę prawną ustawy o pomocy społecznej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].09.2021 r. Organ postanowił zwolnić częściowo Skarżącą z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS, tj. co do 30% ustalonej kwoty.

Kolegium wskazało, że ustawa o pomocy społecznej nie odnosi się do kwoty wynagrodzeń ani świadczeń socjalnych w innych krajach. Przyjęło zatem (tak: sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej [...] w odpowiedzi na interpelację nr 16588 z dnia 08.01.2021 r.), że jeżeli osoba zobowiązana do odpłatności posiada miejsce zamieszkania za granicą do ustalenia wysokości dochodów uzyskiwanych za granicą stosuje się art. 8 ust. 13 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia z pomocy społecznej. Należy także zauważyć, że w cytowanej interpelacji zwrócono również uwagę na fakt, że w krajach gdzie wynagrodzenia, a także koszty życia są wyższe, wyższe są też z reguły koszty pobytu w placówkach opieki całodobowej. Dalej Kolegium wskazało, że według ustaleń Organu rodzina Skarżącej utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] euro co w przeliczeniu zgodnie z kursem NBP wynosi [...] zł: na 4 osoby = miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi [...]. Z kolei odnosząc się do wydatków ponoszonych przez Skarżącą Organ uznał, że wydatki ponoszone przez stronę w wysokości [...] euro [kredyt na dom, miesięczna rata [...] euro, podatek miesięcznie [...] euro ([...]), ubezpieczenie zdrowotne [...] euro miesięcznie ([...]), internet [...] euro miesięcznie, abonament za komunikację miejską [...] euro ([...]), szambo [...] euro miesięcznie ([...]), telefon [...] miesięcznie, woda [...] euro, elektryka [...] euro miesięcznie i gaz [...] euro miesięcznie], to wydatki, które nie należą do szczególnych okoliczności, o których mowa w art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Wydatki na utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb wkalkulowane zostały bowiem przez ustawodawcę do granicy 300% kryterium dochodowego. Po odliczeniu kosztów leczenia rodziny pozostaje kwota tj. [...] zł co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kwotę 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. 1584,00 zł określonego w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Rodzina zgłasza problemy zdrowotne. Skarżąca wraz z mężem są osobami długotrwale chorymi. W rodzinie występuje również bezrobocie u męża i córek, Organ wskazał, że brak jest jednak informacji czy córki pobierają zasiłek z tytułu bezrobocia i jaki otrzymują dochód z prac dorywczych. Skarżąca pobiera świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] euro, i leczy się z powodu [...]. Z uwagi na przewlekłą chorobę, jaką jest [...] miesięczny koszt leczenia rodziny wynosi kwotę około [...] złotych.

Kolegium podzieliło stanowisko Organu I instancji, że zachodzą przesłanki do częściowego zwolnienia Skarżącej z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej. Ustawodawca ustalając zasady ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej uznał sytuację dochodową mieszczącą się w kwocie wyższej niż 300% kryterium dochodowego dochodu rodziny (528 zł x 3 = 1.584 zł) jako pozwalającą osobom zobowiązanym do ponoszenia opłaty na utrzymanie się we względnym dobrobycie, pozwalającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Kolegium zgodziło się także z Organem I instancji, że konieczność ponoszenia wydatków na żywność, ubranie, inne artykuły i inne usługi nie stanowi "uzasadnionych okoliczności" w rozumieniu art. 64 ustawy o pomocy społecznej, a wydatki na opłaty za mieszkanie, media, internet, telewizja, kredyt, opłata za leki należą do normalnych wydatków gospodarstwa domowego i nie uzasadniają pozostawania przez wnioskodawcę w szczególnej sytuacji. Przychylając się do uznania podstaw do częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w DPS Kolegium uwzględniło także sytuację materialną i osobistą rodziny długotrwałą chorobę członków rodziny oraz bezrobocie u męża i córek strony.

Zdaniem Skarżącej, za zasadnością umorzenia odpłatności za pobyt w DPS przemawiają również relacje Skarżącej z ojcem. Osoby te łączy bowiem jedynie formalna więź - ojciec skarżącej, nie utrzymuje z nią żadnego kontaktu. Jej rodzice rozwiedli się, natomiast S. P. nie uczestniczył w wychowaniu swoich dzieci. W czasach kiedy rodzice Skarżącej pozostawali jeszcze w związku, S. P. znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie. Skarżąca nigdy nie mogła liczyć na pomoc oraz wsparcie swojego ojca. S. P. nie zna swoich wnuków, nigdy ich nie widział.

W kontekście powyższego Organ zauważył, że zgodnie z art. 64a ustawy o pomocy społecznej osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem, że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona albo prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica. Tymczasem w aktach sprawy brak jest informacji, z której wynikałoby, że S. P. był pozbawiony względem Skarżącej władzy rodzicielskiej. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej przewidziane w przypadku istnienia prawomocnego orzeczenia w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej wyraźnie wskazuje zaś na wolę ustawodawcy, że w zakresie więzi rodzinnych rozstrzygające znaczenie ma wyłącznie wyrok sądu powszechnego niwelujący więzi rodzinne. Niemniej jednak, Organ wskazał, że orzeczenie Organu I instancji zwalnia Skarżącą z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS w wysokości 30% ustalonej kwoty, a przy jej ustalaniu Organ uwzględnił całokształt sytuacji dochodowo - rodzinnej, w jakiej znajduje się Skarżąca.

Końcowo Organ podniósł, że orzeczenie organu uwzględnia także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt: II SA/Sz 998/20, której przedmiotem była zasadność nałożenia obowiązku ponoszenia pełnej odpłatności za pobyt ojca w DPS, a Sąd uznał, że uiszczanie opłat za pobyt S. P. w DPS spowoduje znaczny uszczerbek w mieniu skarżącej i wpłynie negatywnie na sytuację bytową jej rodziny.

4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę, podnosząc te same naruszenia, co w odwołaniu:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, 7a § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że:

a) Skarżąca posiada środki finansowe pozwalające jej na uiszczanie comiesięcznych dopłat do pobytu ojca w Domu Pomocy Społecznej w wysokości określonej w skarżonej decyzji;

b) koszt życia w [...] (w kraju, w którym Skarżąca zamieszkuje na stałe) kształtuje się na takim samym poziomie jak w Polsce, co skutkowało przeliczeniem dochodu Skarżącej na polskie złote, a następnie odniesienie wyliczanej kwoty do polskiego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, co w ocenie Skarżącej jest krzywdzące i nie pozwala na zachowanie minimum socjalnego obowiązującego w kraju jej stałego pobytu, w którym koszt życia jest znacznie wyższy aniżeli w Polsce;

c) stałe wydatki Skarżącej nie mają znaczenia w kwestii zwolnienia jej od ponoszenia ustalonej odpłatności z uwagi na fakt, iż wydatki na utrzymanie i zaspokojenie potrzeb zostały określone przez polskiego ustawodawcę na poziomie 300% kryterium dochodowego, podczas gdy na terenie [...] obowiązują inne standardy dochodowe natomiast obecne wydatki Skarżącej są tak wysokie, że przeznacza ona na nie całą wypłatę;

art 8 § 1 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów administracji, tj. pominięcie stanu zdrowia Skarżącej oraz jej męża a także zobowiązanie Skarżącej do comiesięcznych opłat za pobyt ojca w DPS, podczas gdy jedynym dochodem rodziny Skarżącej jest otrzymywane przez nią świadczenie z tytułu niezdolności do pracy oraz zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez jej męża, co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, w której świadczenia wypłacane z budżetu Państwa [...] mają pokrywać część kosztów pobytu ojca Skarżącej w DPS w Polsce;

art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym brak ustaleń w zakresie więzi rodzinnych występujących między zobowiązanym do opłaty a mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej, a w szczególności pominięcie w zaskarżonej decyzji wieloletniego i nieakceptowalnego społecznie, nagannego sposobu życia ojca Skarżącej, jego zachowania względem Skarżącej, rodzeństwa i mamy, znęcania się nad rodziną a także nieutrzymywania jakichkolwiek relacji pomiędzy rodziną Skarżącej a mieszkańcem DPS.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 64 pkt 2, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny przesłanek uzasadniających zwolnienie od obowiązku płatności za pobyt S.P. w Domu Pomocy Społecznej oraz nieuwzględnienie zasad współżycia społecznego w kontekście sytuacji życiowej (przewlekła choroba Skarżącej, bezrobocie i choroba jej męża) oraz majątkowej Skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do całkowicie niezasadnego i niesprawiedliwego obciążania jej obowiązkiem uiszczenia comiesięcznych opłat za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej w wysokości określonej skarżoną decyzją

art. 64 ustawy o pomocy społecznej poprzez przekroczenie przez Organ granic uznaniowości w kwestii orzekania w zakresie zwolnienia od wnoszenia opłat za pobyt mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej z uwagi na przyjęcie przez Organ, iż sam fakt, że S.P. jest biologicznym ojcem Skarżącej uzasadnia obciążenie jej kosztami jego pobytu w DPS w wysokości określonej skarżoną decyzją.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

6. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kompetencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zaskarżona decyzja Organu II instancji nie odpowiada przepisom obowiązującego prawa i istnieją podstawy do usunięcia jej z obiegu prawnego, jak również na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji ją poprzedzającej.

7. W pierwszej kolejności należy nakreślić ramy prawne sprawy. Tytułem wstępu należy wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Organy są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wynik postępowania wyjaśniającego powinien być przedstawiony w uzasadnieniu decyzji skonstruowanym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Rozstrzygnięcia Organów obu instancji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej podjęto w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.; "u.p.s.").

Art. 64 u.p.s. stanowi, że osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;

5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;

6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu.

Zgodnie z art. 64a u.p.s. osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem, że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona albo prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica.

Katalog osób obowiązanych do ponoszenie tej opłaty i kolejność w jakiej ich ona obciąża ustalony został w art. 61 ust. 1 u.p.s., w myśl którego w przypadku niepokrycia pełnych kosztów utrzymania przez mieszkańca domu pomocy społecznej, obowiązek ów obciąża małżonka mieszkańca i zstępnych przed wstępnymi.

Należy przy tym wyjaśnić, że zakres sądowej kontroli wyznacza przedmiot danej sprawy administracyjnej, wyprowadzany z podstawy prawnej rozstrzygnięcia

i poza ten zakres sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma prawa wyjść. Natomiast w ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej postawę prawną i zawarte w niej zarzuty i wnioski (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 870/07, treść wyroku jak

i wszystkich pozostałych powołanych jest dostępna w Internecie – w bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

8. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie przyjmuje się, że z treści będącego podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 64 u.p.s. wynika, iż zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS może dotyczyć sytuacji, w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba, jak i wysokość opłaty została już wcześniej ustalona w odpowiednim akcie stosowania prawa zgodnie z przepisami ustawy. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku. Dlatego też rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt. W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony.

9. Przywołany powyżej przepis art. 64 u.p.s. był przedmiotem wielu wypowiedzi doktryny i piśmiennictwa, a przede wszystkim był analizowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W doktrynie podkreśla się, że skoro uiszczanie opłat na dom pomocy społecznej stanowi dla osoby zobowiązanej obciążenie finansowe, to głównym powodem zastosowania zwolnienia powinna być sytuacja materialna zobowiązanego. Zwolnienie nie powinno nastąpić, jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt w placówce (np. utrzymuje się z jednego, ale wysokiego wynagrodzenia). Stosowanie odmiennych zasad godzi w idee i cele pomocy społecznej. Niezasadne zwolnienie jest sprzeczne z zasadą pomocniczości, przerzuca bowiem na jednostki samorządu terytorialnego i obywateli koszty utrzymania osób, które są samowystarczalne pod względem finansowym lub mogą być utrzymywane przez swoich krewnych. (...) (tak I Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz. wyd. IV, Lex 2021).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się również, że w sprawach tego typu jak rozpoznawana przez Sąd, Organ rozpoznający wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w placówce nie ma obowiązku przyznania zwolnienia, ale ma takie prawo. Fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat.

Podkreślić także należy, że obligatoryjna przesłanka zwolnienia zawarta jest w przytaczanym art. 64a u.p.s. Zatem wyraźnie wskazać trzeba, że instytucja zwolnienia z ponoszenia kosztów utrzymania członka rodziny w DPS może przybrać formę zwolnienia obligatoryjnego (art. 64a u.p.s.) bądź fakultatywnego (art. 64 u.p.s.).

Treść normatywna art. 64 u.p.s., będącego podstawą złożonego wniosku Skarżącej, jak już podkreślono, jednoznacznie wskazuje na uznaniowy charakter zwolnienia, co oznacza, że kontrolne kompetencje sądu ograniczone są do zbadania czy przy wydaniu decyzji nie doszło do przekroczenia granic swobodnego uznania, które nie może jednak oznaczać dowolności wyboru rozstrzygnięcia przez organ (por. wyrok WSA w Krakowie z 2 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1039/19; wyrok WSA w Białymstoku z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 815/18). Przy ocenie legalności takiej decyzji Sąd weryfikuje jedynie, czy organ właściwie ustalił i rozważył stan faktyczny, czy wydane rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego - wyraża jeden z wariantów przewidzianych w dyspozycji normy uznaniowej - i czy należycie sparametryzowano interes społeczny z interesem indywidualnym - art. 7 K.p.a. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 23/20).

10. Stan faktyczny zaistniały w rozpoznawanej sprawie wymagał rozważenia w kontekście przesłanki wymienionej w art. 64 pkt 2 u.p.s., tj. istnienia "uzasadnionych okoliczności". Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2019 r., (sygn. akt I OSK 1861/19), pojęcie tych uzasadnionych okoliczności nie zostało sprecyzowane. Jednak wymienione w nim przykładowe okoliczności uzasadniające zwolnienie z opłat wskazują, że zamiarem ustawodawcy było objęcie jego zakresem zastosowania zdarzeń związanych ze stanem zdrowia zobowiązanego lub członków jego rodziny jak również sytuacji nagłego pogorszenia się sytuacji materialnej będącej wynikiem zdarzeń niezależnych od woli zobowiązanego. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w art. 64 u.p.s. wymienione jedynie przykładowo, co oznacza, że również inne uzasadnione okoliczności mogą spowodować uwzględnienie wniosku o zwolnienie od obowiązku ponoszenia ww. opłaty. Każdorazową decyzję rozstrzygającą o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji.

Sąd podziela utrwalony pogląd, zgodnie z którym wydanie decyzji uwzględniającej wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS powinno mieć charakter wyjątkowy, wyłącznie w takim skonfigurowaniu, w którym sytuacja zdrowotna, rodzinna, życiowa i losowa wnioskującego reprezentuje taki ładunek aksjologiczny, który przełamuje fiskalizm państwa (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 23/20).

Przenosząc powyższe uwagi na tę sprawę wskazać trzeba, (na co zwróciły uwagę Organy obu instancji w rozstrzygnięciach), że:

- rodzina Skarżącej utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] euro co w przeliczeniu zgodnie z kursem NBP wynosi [...] zł: na 4 osoby= miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi [...].

- wydatki ponoszone przez rodzinę w wysokości [...] euro [kredyt na dom, miesięczna rata [...] euro, podatek miesięcznie [...]), ubezpieczenie zdrowotne [...] euro miesięcznie ([...]), internet [...] euro miesięcznie, abonament za komunikację miejską [...] szambo [...] euro miesięcznie ([...]), telefon [...] miesięcznie, woda [...] euro, elektryka [...] euro miesięcznie i gaz [...] euro miesięcznie].

- po odliczeniu wydatków rodzinie pozostaje kwota tj. [...] zł co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kwotę 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. 1584,00 zł określonego w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

- Skarżąca wraz z mężem są osobami długotrwale chorymi,

- w rodzinie występuje bezrobocie u męża i córek,

- Skarżąca pobiera świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, zaś mąż otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych.

Kolegium podzieliło stanowisko Organu I instancji, że zachodzą przesłanki do częściowego zwolnienia Skarżącej z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej – w wysokości 30% jednocześnie podnosząc, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania zwolnienia obligatoryjnego, gdyż w aktach sprawy brak jest informacji, z której wynikałoby, że S. P. był pozbawiony względem Skarżącej władzy rodzicielskiej. Organ podkreślił jednocześnie, że zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej przewidziane w przypadku istnienia prawomocnego orzeczenia w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej wyraźnie wskazuje na wolę ustawodawcy, że w zakresie więzi rodzinnych rozstrzygające znaczenie ma wyłącznie wyrok sądu powszechnego niwelujący więzi rodzinne.

11. W ocenie Sądu jednak w uzasadnieniu decyzji Organów obu instancji zabrakło argumentacji świadczącej o wyczerpującej analizie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w zakresie badania przesłanki określonej w art. 64 u.p.s., tj. sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej Skarżącej, szczególnie zaś w kontekście źródła dochodu Skarżącej, miejsca zamieszkania niej samej i jej rodziny oraz miejsca ponoszenia przez nią codziennych wydatków. Ten brak jest szczególnie widoczny w decyzji Organu odwoławczego, który nie zawarł w tym akcie w zasadzie żadnych własnych rozważań, polegając na ustaleniach Organu I instancji. Także brak orzeczenia sądowego pozbawiającego ojca Skarżącej władzy rodzicielskiej został potraktowany jako przesłanka odmowy zastosowania zwolnienia całkowitego, gdy tymczasem, biorąc pod uwagę szczególnie uzasadnione relacje rodzinne, zamiast na zasadzie art. 64a u.p.s., można stronę zwolnić całkowicie, na jej wniosek, stosując instytucję zwolnienia fakultatywnego z art. 64 u.p.s..

W tym miejscu wskazać trzeba, że z szerokiego skądinąd uzasadnienia decyzji Organu tak I jak i II instancji trudno wywnioskować, dlaczego akurat Organ zdecydował się na zwolnienie Skarżącej w wysokości 30 % a nie 50%, czy 70%.

12. Organ I instancji, a w ślad za nim także Organ II instancji, zastosował (słusznie skądinąd), normę art. 8 ust. 13 u.p.s., zgodnie z którą, w przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się według średniego kursu NBP z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczeń z pomocy społecznej.

Organy jednak, przywiązując do niego nadmierną uwagę nie dostrzegły, że jest to przepis o charakterze technicznym dotyczący zasad przeliczania dochodu uzyskiwanego w walucie obcej i nie rozciągający się jednocześnie na stany nim nie objęte.

Ustawodawca ustalając zasady ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej uznał sytuację dochodową mieszczącą się w kwocie wyższej niż 300% kryterium dochodowego dochodu rodziny (528 zł x 3 = 1.584 zł) jako pozwalającą osobom zobowiązanym do ponoszenia opłaty na utrzymanie się we względnym dobrobycie, pozwalającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Sąd, co do zasady podzielając powyższe, jednocześnie dostrzega, że takie samo traktowanie osób na stałe mieszkających z rodziną, otrzymujących dochód i ponoszących wydatki za granicą (w strefie Euro) jak i mieszkających, zarabiających i ponoszących wydatki w kraju, w kontekście zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w DPS w związku ze spełnianiem kryterium dochodowego - za rodzące nierówność i skutkujące dyskryminowaniem stron ze względu na miejsce zamieszkania w połączeniu ze źródłem dochodu. W ocenie Sądu bowiem taka sytuacja skutkuje porównaniem nieporównywalnego.

Dokonany przez Organy sposób interpretacji art. 64 ust. 2 u.p.s. w zw. art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b), skutkuje dyskryminacją ze względu na miejsce zamieszkania, (bowiem nie uwzględnia miejsca zamieszkania rodziny - i ponoszenia wydatków w walucie Euro), i pozbawia Skarżącą i jej rodzinę wszelkich potrzeb życiowych (bowiem do tego sprowadza się odmowa całkowitego zwolnienia) – w demokratycznym państwie prawa, będącym członkiem UE - jest nie do zaakceptowania. Nie można tracić z pola widzenia także źródła dochodu rodziny, którym jest świadczenie socjalne (z tytułu niezdolności do pracy) Skarżącej oraz zasiłek dla bezrobotnych jej męża. Nie wymaga specjalnego dowodu twierdzenie, że członek rodziny utrzymującej się z tożsamych świadczeń w Polsce (a ich wysokość dla porównania nie trudno odszukać), nie byłby w ogóle brany pod uwagę przy ustalaniu kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt wstępnego w DPS, z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego.

13. Aby lepiej zrozumieć sytuację i położenie Skarżącej, czyli tę uzasadnioną dla niej okoliczność, o której mowa w art. 64 pkt 2 u.p.s., Organ powinien porównać porównywalne, czyli albo wysokość świadczeń otrzymywanych za granicą porównać ze średnim kosztem utrzymania pensjonariusza za granicą (te dane, jak również dane w zakresie minimum socjalnego i minimum egzystencji dostępne są poprzez Eurostat i obejmują wszystkie kraje UE) oraz za pomocą dostępnych instrumentów ustalić, czy Skarżąca byłaby zobowiązana w kraju zamieszkania do ponoszenia takiej opłaty. Albo też, co może dla Organu być łatwiejsze, przyjąć (nawet w górnych widełkach, jeśli takie są przewidziane), wysokość świadczeń: zasiłku dla bezrobotnych i świadczenia chorobowego (renty), ustalając, czy rodzina spełniałaby kryterium dochodowe i byłaby w stanie ponieść choć w części koszt utrzymania wstępnego w DPS.

Kolegium w ślad za Organem I instancji uznało, że konieczność ponoszenia wydatków na żywność, ubranie, inne artykuły i inne usługi nie stanowi "uzasadnionych okoliczności" w rozumieniu art. 64 u.p.s., a wydatki na opłaty za mieszkanie, media, internet, telewizja, kredyt, opłata za leki należą do normalnych wydatków gospodarstwa domowego i nie uzasadniają pozostawania przez wnioskodawcę w szczególnej sytuacji. O ile zgodzić się należy z Organem co do zasady, to jednak czy to w realiach polskich czy [...] poziom dochodów pomniejszony o wydatki konieczne daje kompletny obraz co do sytuacji dochodowej danej rodziny, który z kolei można odnieść do minimum socjalnego czy też minimum egzystencji w kraju zamieszkania danej rodziny. Odnosząc sytuację dochodową rodziny mieszkającej poza Polską do kryterium obowiązującego w kraju obraz ten znacznie się wypacza i nie odzwierciedla stanu faktycznego. Zabrakło w rozważaniach Organów odniesienia się do realiów życia w [...], co czyniłoby analizę sytuacji Skarżącej zindywidualizowaną.

W skardze i odwołaniu, pełnomocnik strony wyraźnie podkreśliła, że obecna sytuacja majątkowa rodziny nie pozwala jej na przeznaczanie jakichkolwiek środków na opłaty związane z pobytem ojca w DPS. Skarżąca mieszka wraz z rodziną (mąż oraz dwie córki) na stałe na terenie [...]. Od października 2016 r., z uwagi na stan zdrowia, jest osobą niezdolną do pracy, natomiast jej mąż choruje na [...] i jest obecnie osobą bezrobotną. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest renta tymczasowa oraz zasiłek dla bezrobotnych przyznany na rzecz Jej męża. Poza bieżącymi wydatkami, strona oraz jej rodzina posiadają liczne stałe zobowiązania. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, Skarżąca kwestionuje utożsamianie przez Organy kryterium dochodowego, od którego zależy wysokość oraz ewentualna dopłata do pobytu mieszkańca w DPS obowiązującego w Polsce, z kryterium dochodowym obowiązującym w [...].

Wskazać bowiem wyraźnie trzeba, że instytucja zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS uzasadniona jest właśnie występowaniem uzasadnionych okoliczności, które organy w toku postepowania powinny wziąć pod uwagę. I o ile samo ustalenie wysokości opłaty nastąpiło bez odnoszenia się do argumentów innych niż wysokość otrzymywanego dochodu, to w przypadku rozważania zastosowania instytucji zwolnienia, tych "innych" a szczególnie dla strony ważnych i uzasadnionych okoliczności pomijać już nie można.

Uwzględniając wniosek o zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS Organ powinien był (wiedząc jakie i skąd Skarżąca wraz z mężem otrzymują świadczenia), przyjąć wysokość tożsamych świadczeń uzyskiwanych w Polsce i dopiero tę wysokość porównać do kryterium dochodowego (300%), co dałoby prawidłowy i porównywalny obraz sytuacji, w jakiej znajduje się Skarżąca mieszkając w [...]. Stosując zabieg odwrotny Organ zapewne doszedłby do podobnych wniosków (porównując dochody i wydatki rodziny Skarżącej w [...] do kosztu utrzymania pensjonariusza w [...] DPS).

15. W końcu należy dostrzec, że zarówno Organ I instancji, jak i Kolegium analizując sytuację Skarżącej skupiło się jedynie na wysokości dochodu jej rodziny, pomijając lub wręcz umniejszając relacje rodzinne podnoszone przez Skarżącą. W ocenie Sądu, zwrotowi "uzasadnione okoliczności" można i należy przypisywać nie tylko te, przykładowo wyliczone w dyspozycji normy art. 64 pkt 2 u.p.s. stany i sytuacje ale wszystkie, które są uzasadnione dla strony by następnie poddawać je wyczerpującej analizie.

Trudno, w ocenie Sądu, odmówić sytuacji Skarżącej wyjątkowości w zakresie jej sytuacji zdrowotnej (długotrwała [...] powodująca niemożność pracy, [...] u męża), rodzinnej (brak relacji z ojcem przez kilkadziesiąt lat, przemoc w rodzinie), ale także i finansowej (choroba i bezrobocie spowodowały utrzymywanie się ze świadczeń socjalnych); wszystko to bowiem, zdaniem Sądu reprezentuje taki ładunek aksjologiczny, który przełamać powinien fiskalizm państwa.

Nie trudno także dostrzec, że osoba dorosła nie ma żadnej możliwości uzyskania orzeczenia sądowego, którego oczekiwałby Organ, o pozbawieniu władzy rodzicielskiej rodzica. Nietrudno także odpowiedzieć sobie na pytanie o wpływ dziecka na decyzję rodzica o skierowaniu sprawy do sądu o pozbawienie drugiego rodzica władzy rodzicielskiej. W rodzinach przemocowych często jedynym pragnieniem jest uwolnienie się od oprawcy, sprawy władzy rodzicielskiej w sytuacji całkowitego zerwania relacji schodzą na dalszy plan.

Organy obu instancji nie wykazały aby sprawę Skarżącej potraktowały indywidualnie.

16. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczenie Organu I instancji nie spełnia wymogu rzetelnej analizy całościowej sytuacji Skarżącej, a decyzja Organu II instancji błąd ten jedynie powiela – Organ ten nie dokonał żadnych własnych ustaleń. Organ zdaje się nie zauważać albo nie rozumieć różnicy w dochodach i wydatkach w Polsce i w krajach strefy Euro a dla Skarżącej jest to okoliczność uzasadniona. W efekcie swoich wyliczeń Organ uzyskał nieprawdziwy, wypaczony obraz sytuacji finansowej Skarżącej.

Wskazane uchybienia skutkują stwierdzeniem, że swojego wywodu Organ nie oparł na pełnej analizie, a jeżeli taką przeprowadził, to z niewyjaśnionych przyczyn nie odzwierciedlił jej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co niewątpliwie powinien był uczynić w świetle chociażby art. 107 § 3 K.p.a. Nie można wobec powyższego zgodzić się z Organem, iż dokonał oceny sytuacji Skarżącej w kontekście całokształtu jej sytuacji dochodowo-rodzinnej. Żaden fragment wypowiedzi Organu odwoławczego nie potwierdza rzetelnego wyjaśnienia i rozważenia pełnej sytuacji zdrowotnej i dochodowej Skarżącej.

17. Zawsze w sprawach, w których mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, a tak niewątpliwie jest w przypadku stosowania normy z art. 64 u.p.s., wydanie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu powinno być poprzedzone pełnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy, w szczególności zaś przesłanek wymienionych w pkt 1 – 4, oraz jej analizą z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w procedurze administracyjnej. Organ powinien zatem szczegółowo rozważyć kwestię istnienia bądź nie, w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W warunkach tej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze odstąpiło od przeprowadzenia tak opisanego postępowania, dodatkowo zupełnie nie pochyliło się nad argumentami Skarżącej związanymi z jej sytuacją zdrowotną i życiową, (zaś sytuację majątkową zupełnie strywializowało), a te również Organ powinien być poddać analizie.

Wszystkie te elementy winny bezsprzecznie znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Niewątpliwie wybór sposobu załatwienia wniosku zależy wyłącznie od woli organu, co nie może jednak oznaczać dowolności wydanego w wyniku jego rozpatrzenia rozstrzygnięcia; instytucja uznania administracyjnego nie jest bowiem "prawem łaski" organu, a takie można odnieść wrażenie po lekturze uzasadnienia obu decyzji.

Uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd stwierdził,

że podjęte w sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania w sposób, który uzasadnia uwzględnienie skargi, poprzez ich uchylenie.

18. Ponownie prowadząc postępowanie Organ powinien wyeliminować wskazane przez Sąd uchybienia. W szczególności zobowiązany będzie do pełnej oceny odnośnie do sytuacji osobistej i finansowej Skarżącej, a zwłaszcza wyjaśniając jaką wartość przypisuje określonej w przepisie art. 64 pkt 2 u.p.s. okoliczności mającej znacznie dla sprawy i występującej w sprawie, nie tracąc z pola widzenia słusznego interesu Wnioskodawczyni jak i interesu społecznego. Obowiązkiem Organu jest sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób umożliwiający poznanie wszystkich okoliczności natury faktycznej i prawnej, które przesądziły o wydaniu rozstrzygnięcia.

19. Z tych względów Sąd, nie dopatrując się innych istotnych dla wyniku sprawy naruszeń, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.