Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 828/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant asystent sędziego Bartłomiej Hamadyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. G. D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku produkcyjnego I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał K. G. rozbiórkę budynku produkcyjnego – produkcja uszczelek gumowych wybudowanego na terenie działek nr 25/3, 25/18, AM-[...] w S. przy ul. S. wybudowanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z uzasadnienia decyzji wynika m.in., że czynności procesowe w rozpoznawanej sprawie zostały podjęte w związku z pismem skierowanym do organu w dniu 2[...] r. przez J. Z., który wniósł o przeprowadzenie kontroli budynku produkcyjnego, powyżej opisanego. Organ orzekający podał następnie, że podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości wyznaczonych na dzień 18 lutego 2016 r. ustalono, że zakład składa się z dwóch budynków połączonych funkcjonalnie - budynku magazynowo - biurowego i produkcyjnego, K. G. nabył nieruchomość w jej obecnym stanie w 2014 r. i wykonał remont całości obiektu. Poprzedni właściciele - R. i G. O. i M. i M. Ł. uzyskali decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. pozwolenie na budowę obiektu obejmującego dobudowę wiaty magazynowej do istniejącego budynku warsztatowego wyrobów PCV (nr decyzji [...] z dnia [...] r.). Przeprowadzona wizja wykazała, że rozbudowa którą miała stanowić wiata jest obecnie budynkiem kubaturowym, w którym odbywa się produkcja uszczelek gumowych. Ponadto na podstawie informacji uzyskanych od J. Z. w czasie rozmowy telefonicznej ustalono, iż budowę wiaty zrealizowali poprzedni właściciele nieruchomości przy ul. S. w S., natomiast zabudował ją i rozpoczął produkcję K. G..

Wobec powyższych ustaleń powiatowy organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 9 marca 2016 r. zawiadomił uprawnione podmioty o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu magazynowego na budynek produkcyjny zlokalizowany w S. ul. S. (działka nr 25/18, AM-[...]), a ponadto – uwzględniając materiał dowodowy zebrany w toku dotychczasowego postępowania – organ uznał konieczność wszczęcia odrębnego postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii legalności powstania opisanego wcześniej budynku produkcyjnego w związku z czym kolejnym pismem z dnia 5 maja 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy budynku produkcyjnego – produkcja uszczelek gumowych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uzyskał informację udzieloną przez odpowiednią jednostkę urzędu Miasta i Gminy S., z której wynikało, że nieruchomość położona przy ul S. w S., oznaczona geodezyjnie numerami działek 25/3 i 25/16 objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...]).

Organ orzekający wskazał następnie w uzasadnieniu, że zgodnie z ustaleniami powołanej powyżej uchwały planistycznej, działka nr 25/3 i 25/18, AM-[...] znajduje się w terenie o przeznaczeniu:

- teren istniejącej zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z usługami towarzyszącymi oznaczony symbolem 154 MN. Biorąc pod uwagę dalsze zapisy planu należy zwrócić uwagę na ustalenia zawarte w:

- rozdziale 2 § 4 ust. 3 - Na terenach oznaczonych symbolami MN, MNp, i MW dopuszcza się realizację usług nieuciążliwych.

- rozdziale 7 § 11 ust. 1 - Prowadzona działalność usługowo-produkcyjna nie może powodować uciążliwości dla środowiska i zdrowia ludności, a jej ewentualne oddziaływanie nie może wykraczać poza granicę działki, do której inwestor posiada tytuł prawny.

Analizując zgodność wykonanego obiektu z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził niezgodność wykonania przedmiotowego budynku produkcyjnego - produkcja uszczelek gumowych z ustaleniami rozdziału 2 § 4 ust. 3 oraz rozdziału 7 § 11 ust. 1 obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego "MPZP S. - OBSZAR A". W uznaniu organu prowadzona przez K. G. działalność ma charakter uciążliwy, produkcja uszczelek gumowych generuje hałas i emisję zapachów, które to czynniki bezpośrednio oddziałują na tereny sąsiadujące z działkami nr 25/3 i 25/18. Również J. Z. wielokrotnie zaznaczał, iż prowadzona działalność generuje uciążliwości w postaci już wyżej wymienionych (hałas, zapachy) oraz wskazywał na fakt prowadzenia produkcji w godzinach nocnych.

Organ orzekający wyjaśnił ponadto w uzasadnieniu, że rozpatrując przedmiotową sprawę uwzględnił także fakt podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy S. w dniu [...] r. w sprawie prowadzonej na wniosek K. G. – decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "zbieraniu i przetwarzaniu odpadów gumowych na terenie działek 25/3 i 25/18, AM-[...]" z powodu uznania, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do uciążliwych i z tego względu jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego, a wcześniej powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w O. wskazał w uzasadnieniu, że pomimo faktu, iż obecnie prowadzona działalność nie polega na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów gumowych lecz na produkcji uszczelek gumowych to jednak w uznaniu organu nadal jest przedsięwzięciem uciążliwym, które tak jak wcześniejsze zamierzenie K. G. powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji środowiskowej. W ocenie organu przedmiotowy budynek produkcyjny wypełnia dyspozycję § 3 ust. 1 pkt 31 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko to wynikowo nie można jej zaliczyć do kategorii usług nieuciążliwych.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wyjaśnił, że K. G. korzystając z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 kpa oświadczył, że budynek, który zakupił był w stanie takim, jaki jest obecnie i wykonał w nim tylko montaż górnych okien i wymianę bramy głównej oraz tynki zewnętrzne, a na prośbę J. Z. otynkował również ścianę sąsiadującą z jego posesją.

Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wskazał na regulację zawartą w przepisach art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, a wobec twierdzeń K. G., że nie był sprawcą zabudowy wiaty, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 powołanej powyżej ustawy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art. 48, 49b 50a oraz art. 51 - Prawa budowlanego.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości fakt, iż nakaz rozbiórki powinien być kierowany w pierwszej kolejności do inwestora, lecz istotnym z punktu widzenia możliwości zrealizowania nakazu jest to czy inwestor na którego nałożono dany obowiązek posiada tytuł prawny do obiektu. W odniesieniu do powyższego nie można nałożyć nakazu rozbiórki na inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. W sytuacji gdy inwestor utracił już prawo do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane nałożenie na niego obowiązku rozbiórki tego obiektu budowlanego mogłoby okazać się niewykonalne (por. wyrok NSA z dnia 15.05.2012 r., nr akt II OSK 338/11).

Jednocześnie organ orzekający zwrócił uwagę, że poprzedni właściciele nie posiadają uprawnień do władania obiektem będącym przedmiotem postępowania.

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wyjaśnił, że wobec niezgodności przedmiotowego budynku produkcyjnego – produkcja uszczelek gumowych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. zastosowanie znalazł art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do wdrożenia procedury legalizacyjnej (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) a tym samym zachodzi podstawa do nakazania rozbiórki budynku produkcyjnego - produkcja uszczelek gumowych, położonego w S., ul. S. (działki nr 25/3 i 25/18, AM-[...]).

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez K. G. reprezentowanego przez pełnomocnika, który w odwołaniu wniósł o uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] r. (znak: [...]), zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj:

• art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a wydanie decyzji o rozbiórce zostało dokonane bezpodstawnie;

• art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wyjaśnienie, czy w ogóle doszło do popełnienia samowoli budowlanej;

• art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego pominięcie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;

2. skutkujących naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania został wykonany w warunkach samowoli budowlanej;

• art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich pominięcie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy;

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy w szczegółowy sposób opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że poprzedni właściciele dz. nr 25/3, 25/18, AM-[...] w S. tj. R. i G. O. oraz M. i M. Ł. uzyskali decyzją nr [...] z dnia [...] r. Burmistrza Miasta i Gminy S. pozwolenie na budowę zamierzenia - dobudowy wiaty magazynowej do istniejącego budynku warsztatowego wyrobów PCV.

Podczas wizji ustalono, iż ww. wiata stanowi obiekt kubaturowy, w którym odbywa się produkcja uszczelek gumowych. Obecnie właścicielem ww. działek jest K. G., który – jak ustalono - zabudował wiatę nie dysponując wymaganą przepisami prawa zgodą właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i rozpoczął produkcję.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 - Prawo budowlane "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31".

Realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem dyspozycji art. 28 ustawy - Prawo budowlane, czyli bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną przepisem art. 48 ustawy - Prawo budowlane.

Samowolna realizacja obiektu budowanego nie przesądza kategorycznie o nieodwołalności jego rozbiórki. Przepisy Prawa budowlanego dopuszczają bowiem sanację nielegalnej budowy. Ustawodawca przewidział w tym celu w ramach wskazanej regulacji tzw. procedurę legalizacyjną, której uruchomienie przez organ nadzoru budowlanego w określonych przepisami przypadkach może skutkować legalizacją samowoli.

Wdrożenie w sprawie stosownej procedury legalizacyjnej ustawodawca uzależnia każdorazowo od zaistnienia ściśle określonych przesłanek.

W przypadku procedury właściwej tj. procedury, o której mowa w art. 48 ustawy -Prawo budowlane, jej implementację uzależnił ustawodawca od łącznego spełnienia przesłanek określonych w ust. 2 art. 48, a mianowicie:

1. budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie

uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu

zgodnego z prawem.

Wymóg łącznego zaistnienia ww. przesłanek oznacza, że brak realizacji choćby

jednej z nich wyklucza zastosowanie wzmiankowanej procedury.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie umożliwił inwestorowi legalizacji z uwagi na niezgodność przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

W rzeczonym budynku produkcyjnym, jak ustalono w toku postępowania, prowadzona jest produkcja uszczelek gumowych, generująca hałas i emisję zapachów, które to czynniki bezpośrednio oddziałują na tereny sąsiadujące z działkami nr 25/3 i 25/18.

Analiza akt sprawy wskazuje, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "MPZP S. - OBSZAR A" miejsce położenia dzialek nr 25/3 i 25/18, AM-[...] znajduje się na terenie o przeznaczeniu: teren istniejącej zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z usługami towarzyszącymi, oznaczony symbolem 154 MN.

Nadto, w dalszych zapisach planu należy, zdaniem organu odwoławczego zwrócić uwagę na ustalenia zawarte w rozdziale 2 § 4 ust. 3 i rozdziale 7 § 11 ust. 1 przywołane w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz na fakt wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy S. opisanej przez organ pierwszej instancji decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację zamierzonego przez K. G. przedsięwzięcia polegającego na zbieraniu i przetworzeniu odpadów gumowych na przedmiotowych działkach.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, iż rzeczony budynek jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W zakończeniu uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu i wyjaśnił – stosując argumentację tożsamą z argumentacją organu pierwszej instancji – prawidłowość skierowania orzeczonego nakazu do obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz legalność zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wobec bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów tej ustawy.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował K. G. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem K. G. pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

• art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności, czy w ogóle doszło do popełnienia samowoli budowlanej;

• art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego pominięcie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;

• art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało brakiem rozpatrzenia zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz brakiem przeprowadzenia postępowania drugoinstancyjnego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności;

2. skutkujących naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania został wykonany w warunkach samowoli budowlanej;

• art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane poprzez ich pominięcie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o:

1. uchylenie w całości decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] roku, sygn. akt: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia [...] roku, sygn. akt: [...];

2. wstrzymanie przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wykonania w całości zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 61 § 2 pkt 1 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia wniosku zawartego w pkt 2;

3. wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wykonania zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., sygn. akt: [...] w oparciu o przepis art. 61 § 3 Ustaw Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów zawartych w petitum skargi.

Pełnomocnik K. G. wskazał w nim m.in., że w toku postępowania nie ustalono w sposób jednoznaczny nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, co jest przedmiotem postępowania oraz tego, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy którykolwiek z elementów objętego decyzją obiektu budowlanego wymagał dla swej realizacji uzyskania pozwolenia na budowę lub stosownego zgłoszenia, a jeśli tak, to czy faktycznie takiego pozwolenia lub zgłoszenia nie było.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zwrócił też uwagę, że nakaz rozbiórki zawarty w decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie dotyczy "budynku produkcyjnego – produkcja uszczelek gumowych wybudowanego na terenie działek nr 25/3 i 25/18 AM-[...] w S. przy ul. S." i orzeczony został z powołaniem się wyłącznie jeden protokół z przeprowadzonej w dniu 18 lutego 2016 r. wizji "na terenie nieruchomości... działka nr 25/18, AM-[...]". Zadniem pełnomocnika oznacza to, że wizja odbyła się jedynie w odniesieniu do działki nr 25/18, a zatem do obiektu budowlanego posadowionego wyłącznie na tej działce i nie dotyczyła działki nr 25/3, a w konsekwencji nie dotyczyła obiektu budowlanego na tej działce. Potwierdzeniem tego – jak wskazał pełnomocnik skarżącego – jest również to, że w wyniku przeprowadzonej kontroli nieruchomości (wizji w terenie) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu magazynowego na budynek produkcyjny, a postępowanie to odnosiło się wyłącznie do obiektu budowlanego posadowionego na działce nr 25/18 w S. ul. S..

Jednocześnie organy właściwe instancyjnie nie wskazują, która z części jest budynkiem produkcyjnym, a która magazynowym. Ponadto obiekty, które zostały opisane w protokole kontroli powstały w różnych okresach czasu i podlegały różnemu reżimowi prawnemu.

W ocenie pełnomocnika w przedmiotowej sprawie doszło do zasadniczego naruszenia obowiązujących przepisów prawa, bowiem na skarżącego nałożony został obowiązek dokonania rozbiórki, który nie znajduje oparcie w przepisie art. 48 ustawy – Prawo budowlane, co oznacza, że obowiązek został nałożony bez podstawy prawnej, a jednocześnie nie została przeanalizowana możliwość wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane.

Ponadto organy orzekające nie skompletowały dokumentów związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę z 2001 r. w tym, co faktycznie powstało na gruncie.

Nie zamieściły też w zaskarżonej decyzji żadnych danych, które pozwoliłyby w sposób precyzyjny określić, co ma być przedmiotem rozbiórki, co czyni zaskarżoną decyzję niewykonalną.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik K. G. uznał również kwalifikowanie przez organy właściwe instancyjnie działalności prowadzonej przez skarżącego jako uciążliwej, a w konsekwencji niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowaniem przestrzennego za bezprawne, bezpodstawne i dowolne. W żaden sposób nie zostało też udowodnione ani uprawdopodobnione oddziaływanie prowadzonej przez skarżącego produkcji na tereny sąsiadujące z działkami nr 25/3 i 25/18. Organy nie prowadziły bowiem jakichkolwiek badań umożliwiających ustalenie jaki jest poziom generowanego hałasu, czy emisji gazów oraz ich zasięg.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił też, że organy orzekając w sprawie niezasadnie akcentowały kwestię wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy S. odmownej decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "zbieraniu i przetwarzaniu odpadów gumowych na terenie działek 25/3 i 25/18, AM-[...]" mimo, że nie na tym polega aktualnie przeprowadzona przez skarżącego działalność, natomiast pominęły fakt uzyskania przez skarżącego decyzji Starosty O. z dnia [...] r., zezwalającej na wprowadzenie gazów i płynów do powietrza z instalacji zlokalizowanej na terenie zakładu przy ul. S. w S..

Organy nie uwzględniły również podnoszonego w toku postępowania jurysdykcyjnego faktu zrealizowania części obiektu na początku lat 90-tych ubiegłego wieku, co – zdaniem pełnomocnika – powoduje, że przepisami właściwymi dla uwzględnienia w przedmiotowej sprawie powinny być przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Nie skorzystały też z możliwości przesłuchania świadków.

W zakończeniu uzasadnienia skargi pełnomocnik K. G. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie odpowiadające treści przepisu art. 15 kpa faktycznie nie zostało przeprowadzone, a organ drugiej instancji – nie rozważając zarzutów podniesionych w odwołaniu powtórzył rozstrzygnięcie powiatowego organu nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 15 grudnia 2016 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Ponadto przedłożył do akt sprawy postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 61 § 1 pkt 1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.718) oraz art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego orzekające o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy kserokopię decyzji Starosty O. z dnia [...] r. udzielającej K. G. pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza z instalacji zlokalizowanej na terenie zakładu przy ul. S. w S. (działka gruntu nr 25/3 i 25/18, obręb S.), decyzji Starosty O. z dnia [...] r. ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska poza terenem zakładu produkcyjnego zlokalizowanym przy ul. S. w S. (działka o numerze geodezyjnym 25/3, AM-[...], obręb S.) oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. i G. O. oraz M. i M. Ł. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej dobudowę wiaty magazynowej do istniejącego budynku warsztatowego wyrobów PCV, wg projektu indywidualnego w S. przy ul. S., na terenie działki nr 25/3 i 25/18 (dane ogólne budynku: pow. zabudowy – 316,00 m2, pow. użytkowa – 290,60 m2, kubatura 1422,00 m3).

Obecny na rozprawie uczestnik postępowania załączył do akt sprawy kserokopię decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego Zakładu Produkcyjno-Usługowo-Handlowego (wyrobów PCV) przez dobudowę wiaty magazynowej o pow. zabudowy około 364 m2 wraz z towarzyszącymi urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w S. przy ul. S., na działce nr 25/3 i 25/18, AM-[...] (działki własność inwestora).

Ponadto pełnomocnik skarżącego oświadczył na rozprawie, że popiera skargę w całości, a uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sady administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacia wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 wskazanego aktu, z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane.

Należy ona do sfery prawa administracyjnego, a jej realizowanie powierzono organom administracji publicznej ustalonym w tym akcie, które uprawnione są do prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Podejmowane w tym zakresie działania procesowe organów administracji publicznej podporządkowane są zasadzie praworządności zawartej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej, podejmowanej przez organ administracyjny, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i formalnymi. W doktrynalnym ujęciu podstępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez które następuje konkretyzacja uprawnienia lub obowiązku podmiotu legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa albo w przepisach szczególnych.

Każda ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną).

W literaturze przedmiotu na etapach zorganizowanego procesu stosowania prawa wyróżnia się m.in. ustalenie, jak norma obowiązuje w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia i ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy (np. J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972; B. Adamiak, J. Borkowski. KPA komentarz, Warszawa 2006).

Gwarancją prawidłowego zastosowania w sprawie przepisu prawa materialnego jest poprzedzenie tej czynności postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 kpa. W przepisie tym ustawodawca postanowił, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawą przepisem art. 48 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w

art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Przyjęte w powoływanym przepisie rygorystyczne sankcjonowanie niewątpliwie nagannego działania, jakim jest samowolne realizowanie lub zrealizowanie robót budowlanych zostało przez ustawodawcę złagodzone poprzez wskazanie warunków, wymagających spełnienia dla likwidacji naruszenia przez inwestora porządku prawnego i uniknięcia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części objętych samowolnym działaniem.

W przepisie art. 48 ust 2 omawianej regulacji ustawodawca postanowił, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego albo

b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w

przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

(Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie jest wydawane w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego uznający celowość uruchomienia trybu legalizacyjnego orzeka w postępowaniu o pozostałych obowiązkach wskazanych przez ustawodawcę).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że pierwotnie przyjęte w ustawie radykalne traktowanie samowoli budowlanej, nieuwzględniające możliwości wyeliminowania naruszeń prawa, było ocenione krytycznie i uznawane za przejaw odstąpienia od systemowej zasady obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Akcentowano to, że ograniczenie ustaleń dokonywanych w sprawie do stwierdzenia, że obiekt budowy lub jego część wykonuje się lub wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo sprzeciwu wniesionego przez właściwy organ nie odpowiada wymogowi ustalenia prawdy obiektywnej a poprzez to standardom państwa praworządnego.

Postulowano uregulowanie możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, szczególnie w przypadku braku naruszenia nią interesu publicznego lub społecznego albo znikomej szkodliwości społecznej. Na tą kwestię oraz zasadę proporcjonalności zwrócił też uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 31 stycznia 1996 r. K 9/95, OTK 1996 r. Nr 1, poz. 2), uznając, że zasada proporcjonalności jest elementem składowym zasady państwa prawnego. Państwo prawne natomiast opiera się na racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie stanowienia prawa.

Z zasady tej wypływa – jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny – po pierwsze: przyjmowanie danej regulacji tylko wówczas gdy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana; po drugie – nakaz kształtowania danej regulacji w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków i po trzecie wymóg zachowania proporcji między efektami wprowadzonej regulacji, a ciężarem, względnie niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli. Zasada proporcjonalności w szerokim ujęciu kładzie szczególny nacisk na adekwatność celu i środka uzytego dla jego osiągnięcia. Wynika z tego, że jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu niż drugi, to należy – jak wskazał Trybunał Konstytucyjny – wybrać środek korzystniejszy dla podmiotu.

Z kolei z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która wprowadziła możliwość legalizacji samowoli budowlanej wynika, że celem nowej regulacji jest umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, który swoim istnieniem nie narusza przepisów. Wskazano też, że przepis art. 48 ust. 1, który pozostawia się w znowelizowanym brzmieniu można zastosować dopiero, gdy w następstwie czynności właściwego organu, o których mowa w ust. 2 (część końcowa) i art. 3 nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Przypomnienie motywacji ustawodawcy, którą ukierunkowało także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego ma charakter tylko uzupełniający, bowiem wieloletnia praktyka orzecznicza organów nadzoru budowlanego i sądów administracyjnych sprawowana przy zastosowaniu przepisów art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wypracowała oczekiwany przez ustawodawcę sposób wykorzystywania tej regulacji nie wykazując – zasadniczo rozbieżności interpretacyjnych.

W tak określonych warunkach prawnych nie można – zdaniem Sądu - zaakceptować stanowiska przyjętego przez organy właściwe instancyjne przy orzekaniu w rozpoznawanej sprawie.

W postępowaniu jurysdykcyjnym organy nie zastosowały się do wymogu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim nie ustaliły, jakie ewentualnie roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i jaki był ich efekt. Organy określają go wprawdzie "budynkiem produkcyjnym" wybudowanym na terenie działek nr 25/3 i 25/18, AM-[...] w S. przy ul. S. uznając przy tym, że pierwotnie został on zrealizowany przez poprzednich właścicieli nieruchomości R. i G. O. oraz M. i M. Ł. na podstawie wykonanego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] pozwolenia na budowę, jako wiata magazynowa dobudowana do istniejącego budynku warsztatowego wyrobów PCV, natomiast charakter budynku kubaturowego – poprzez zabudowę – nadał mu obecny właściciel nieruchomości K. G..

Ustalenie to zostało przyjęte przez organy – jak wynika z treści uzasadnień decyzji wydanych w postępowaniu instancyjnym – na podstawie rozmowy telefonicznej z J. Z..

Zważyć jednak należy, że wprawdzie przepis art. 75 § 1 kpa pozwala jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, a w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków oraz oględziny, ale rozmowa telefoniczna przy przeprowadzeniu, której nie można nawet w sposób pewny ustalić tożsamości rozmówcy nie powinna stanowić podstawy ustaleń faktycznych, tym bardziej, że organ prowadzący postępowania ma dyspozycji uregulowany środek dowodowy w postaci zeznań świadka. Korzystanie z tego środka dowodowego wymaga zastosowania się do warunków określonych w kpa, w tym protokolarnego udokumentowania, co nadaje mu walor wiarygodności. Organy nie wyjaśniły też rozbieżności co do stanu faktycznego, wynikającej z oświadczenia J. Z. - przyjętego przy orzekaniu i oświadczenia K. G., który stwierdził, że budynek zakupił w takim stanie, jaki jest obecnie i wykonał w nim tylko montaż górnych okien, wymianę bramy głównej oraz tynki zewnętrzne, a które to oświadczenie zostało pominięte przez organy bez wyjaśnienia w uzasadnieniu powodów, z których nie dały mu wiary.

Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o pozwolenie na budowę w danych ogólnych budynku (czyli obiektu budowlanego wydzielonego w przestrzeni za pomocą przegród) określona jest liczbowa jego kubatura. Definicję legalną tego parametru technicznego w wersji "brutto" zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 póź. zm.) i zarówno z jej treści, jak i z potocznego określenia tego pojęcia (np. Słownik wyrazów obcych pod red. W. Kopalińskiego, PWN 2001) wynika, że jest to wielkość określona przy uwzględnieniu przestrzeni ograniczonej stropem, podłożem i poszczególnymi przegrodami budowlanymi. Ta kwestia pozostała również poza oceną organów orzekających, które zresztą – jak wynika z materiału sprawy – nie badały ani treści decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zatwierdzonego nią projektu budowlanego.

Dodatkowo należy też wskazać, że zasadny jest zarzut skargi dotyczący niezgodności pomiędzy oznaczeniem usytuowania przedmiotowego budynku w osnowie decyzji, a miejscem przeprowadzenia oględzin, określonym w uzasadnieniu decyzji, czyli czynności dowodowej stanowiącej podstawę ustaleń faktycznych.

W ocenie Sądu dowolne, a przede wszystkim nieuprawnione było tak autorytatywne wypowiadanie się przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego o niezgodności przedmiotowego obiektu (określonego w postępowaniu jako budynek produkcyjny) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...].

Zdaniem Sądu tylko oczywista, jednoznaczna i nie budząca żadnych wątpliwości niezgodność obiektu budowlanego zrealizowanego lub realizowanego w ramach samowoli budowlanej z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i oczywiste, jednoznaczne i nie budzące żadnych wątpliwości naruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem upoważniają organ nadzoru budowlanego do odstąpienia w sposób legalny od procedury legalizacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że niezgodność przedmiotowego budynku produkcyjnego położonego na terenie oznaczonym z miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wcześniej powoływanym, symbolem 154 MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami nieuciążliwymi) wynika z zapisów § 4 ust. 3, w którym lokalny prawodawca dopuszcza na tym terenie realizację usług nieuciążliwych oraz zapisów § 11 ust. 1 ustalającego, że prowadzona (w obszarze planistycznym) działalność usługowo-produkcyjna nie może powodować uciążliwości dla środowiska i zdrowia ludności, a jej ewentualne oddziaływanie nie może wykraczać poza granice działki, do której inwestor posiada tytuł prawny.

Zważyć jednak należy, że powoływane przez organy orzekające zapisy planu miejscowego, wskazane powyżej mogą być wykorzystane ewentualnie jako kryterium kwalifikujące działalność usługową lub produkcyjną prowadzoną na terenie, w tym na terenie oznaczonym symbolem 154 MN za niezgodną z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie mogą natomiast – w ocenie Sądu – stanowić podstawy do stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z tymi ustaleniami. Byłoby to bowiem nadinterpretacją zamierzeń lokalnego prawodawcy w zakresie zagospodarowania powierzonej jego władztwu planistycznemu przestrzeni.

Sąd nie odmawia organom nadzoru budowlanego prawa do dokonywania przez nie wstępnej oceny, co do możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, co niejednokrotnie było potwierdzane w judykaturze administracyjnej, ale w warunkach wcześniej w uzasadnieniu opisanych. W przypadkach nie oczywistych o zgodności budowy realizowanej lub zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinien – w uznaniu Sądu – wypowiadać się organ gminy odpowiedzialny za planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, tak samo, jak o ewentualnej uciążliwości tego obiektu lub działalności w nim prowadzonej – zależnie od przedmiotu postępowania – dla terenów sąsiednich powinien wypowiadać się organ środowiskowy przy uwzględnieniu rodzaju uciążliwych emisji. Powinno to następować po wszczęciu procedury legalizacyjnej i poprzez zobowiązanie samowolnego inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów (np. zaświadczeń) w trybie art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane.

Nieprawidłowe przy tym było odwoływanie się przez organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie przy samodzielnym dokonywaniu oceny uciążliwości budynku produkcyjnego, będącego w posiadaniu skarżącego do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r., odmawiającej K. G. prowadzącemu działalność gospodarczą jako [...], określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Zbieraniu i przetwarzaniu odpadów gumowych na działkach: 25/3 i 25/18 miasto i gmina S.".

Decyzja ta nie pozostaje w żadnym związku z okolicznościami istotnymi w rozpoznawanej sprawie, ani nie mogła mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie.

W tym kontekście Sąd uznał za celowe wyjaśnić, że wobec dorobku orzecznictwa administracyjnego nie budzi wątpliwości, iż ocena zgodności obiektu budowlanego lub jego części wykonanych lub wykonywanych w sposób samowolny z przepisami, powinna być dokonywana przy uwzględnieniu przepisów obowiązujących w dacie orzekania o samowoli budowlanej, a nie w dacie jej realizowania i nie jest to działanie retroaktywne prawa, ale działanie retrospektywne (np. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1291/12, Lex nr 2034037; z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1979/12, Lex nr 1502247; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 27/15, Lex nr 1926625).

Na akceptację zasługuje natomiast zarzut skargi dotyczący powinności organu orzekającego precyzyjnego określenia obowiązku w osnowie decyzji. Wielokrotnie podkreślano w doktrynie i judykaturze administracyjnej konieczność szczegółowego, wyczerpującego, kompleksowego formułowania treści orzekanego obowiązku poprzez wskazanie jego adresata przedmiotu i zakresu w taki sposób, aby nie było konieczne korzystanie z trybu określonego w art. 113 § 2 kpa.

W istniejących w sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, orzekające w sprawie nie ustaliły w sposób wymagany prawem stanu faktycznego, naruszając przepisy art. 7, art 77 § 1 kpa, w tym nie ustaliły zakresu ewentualnej samowoli budowlanej, w sposób nieuzasadniony odstąpiły od możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, a jednocześnie nie ustaliły czy regulacja wskazana w przepisie art. 48 ustawy – Prawo budowlane jest właściwa dla uzyskania w rozpoznawanej sprawie stanu zgodności z prawem.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z treści art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, taryfowo określone.