Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 414/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia WSA del. do NSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2008r. sygn. akt IV SA/Wr 296/08 w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 296/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...], którą utrzymany został w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Zgorzelcu z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o zwolnieniu W.B. z dniem [...] lutego 2008 r. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił:

Zwolnienie W.B. ze służby w Policji nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), tj. z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W.B. został zawieszony w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego rozkazem z dnia [...] lipca 2004 r., przy czym okres 12 miesięcy w jego przypadku rozpoczął bieg z dniem [...] września 2006 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122), bowiem pkt 9 został tą nowelą dodany do ust. 2 art. 41 ww. ustawy o Policji. Postępowanie karne toczyło się nadal, wobec wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI Ka 875/07, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt II K 88/07 uniewinniającego W.B. od zarzucanych czynów i przekazującego temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

W rozważaniach Wojewódzki Sąd stwierdził:

W sprawie niesporne jest, że w dniu zwolnienia ze służby W.B. był zawieszony w obowiązkach służbowych powyżej 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały. Art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji dopuszcza w takiej sytuacji zwolnienie ze służby fakultatywnie, powstaje zatem pytanie czy organ powinien rozważać inne okoliczności, w szczególności takie, jak bieg postępowania karnego, będący przyczyną zawieszenia postępowania co do jego efektu, prowadzenie analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej, na które należy odpowiedzieć przecząco. Natomiast przyczyny zwolnienia ze służby wskazane w tym przepisie powinny wynikać ze współzależności funkcji realizowanych przez przepisy ustawy o Policji, które są dwie ochronna i organizacyjna. Pierwsza chroni trwałość zatrudnienia policjanta przez okres 12 miesięcy od zawieszenia w czynnościach, druga zabezpiecza należyte funkcjonowanie procesów pracy zespołowej i obie te sytuacje zostały w sprawie wykazane. Decyzja o zwolnieniu nie kształtuje ostatecznie sytuacji skarżącego, skoro art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji przewiduje możliwości przywrócenia do służby na równorzędne stanowisko w sytuacji w nim wskazanej.

Reprezentowany przez adwokata, W.B. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia oraz decyzji obu Komendantów Policji lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i zarzucając:

naruszenie prawa materialnego w postaci art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez niewłaściwą wykładnię, preferującą funkcje organizacyjne administracji policyjnej i prymat interesu publicznego nad interesem prywatnym (ochrona trwałości stosunku pracy policjanta), podczas gdy nie zaistniały konstytucyjne przesłanki uprzywilejowujące interes publiczny;

naruszenie prawa materialnego w postaci art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie zasady równości dóbr prawnych i nadanie priorytetu interesowi publicznemu, pomimo braku zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego oraz braku zagrożeń dla porządku publicznego.

Komendant Wojewódzki Policji w Wrocławiu, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych przez W.B. decyzji w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), dalej "ustawa o Policji". Stanowi on, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe po spełnieniu dwóch przesłanek - upływu 12 miesięcy od zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz nieustania przyczyny zawieszenia. Jeśli idzie o W.B., początek okresu, o którym mowa w tym przepisie rozpoczął bieg z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122 ze zm.), bowiem został on dodany do art. 41 ust. 2 ustawy o Policji tą nowelą, zaś zawieszenie w czynnościach miało miejsce w 2004 r. (rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Zgorzelcu z dnia [...] lipca 2004 r.). Zawieszenie w czynnościach nastąpiło na skutek postępowania karnego do czasu zakończenia tego postępowania. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie to nie zakończyło się w dacie wydania zaskarżonej decyzji, bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 22 kwietnia 2008 r. sprawę W.B. przekazał Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. Niewątpliwe zatem jest, że w sprawie W.B. przesłanki, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji wystąpiły.

Słusznie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, iż ww. przepis, nawet jeśli przesłanki w nim wskazane występują, nie obliguje organów Policji do zwolnienia ze służby funkcjonariusza, tak jak to ma miejsce w przypadkach wskazanych w ust. 1 art. 41, ale pozostawia tę czynność uznaniu przełożonego policjanta. Posługuje się ten przepis bowiem sformułowaniem "można zwolnić". Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd rozważył jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy stosowaniu tego przepisu.

Wojewódzki Sąd uznał, że o podjęciu decyzji o zwolnieniu na podstawie tego przepisu w sytuacji takiej jaka miała miejsce w przypadku skarżącego, okolicznościami, które mogą mieć wpływ na podjęcie przez organ Policji działań w ramach uznania objętego tym przepisem, nie mogły być związane z postępowaniem karnym. Z przedstawioną przez Wojewódzki Sąd argumentacją w tej kwestii należy w pełni się zgodzić. Sąd natomiast wskazał, że w sprawie należało wziąć pod uwagę z jednej strony ochronę stosunku służbowego, a z drugiej potrzeby i zadania jednostki zatrudniającej policjanta, nazywając to funkcjami ochronnymi i organizacyjnymi przepisów ustawy o Policji. I te rozważania Sądu są w pełni zasadne.

Art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji pozwala na zwolnienie policjanta dopiero po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych co oznacza, że w tym okresie jego stosunek służbowy podlega ochronie przed rozwiązaniem. W niniejszej sprawie, mając na uwadze, że okres ten dla W.B. rozpoczął bieg z dniem [...] września 2006 r., a ostateczna decyzja o zwolnieniu zapadła [...] kwietnia 2008 r. stosunek służbowy doznawał ochrony, jak tego wymaga ten przepis. Z drugiej strony zwalniając ze służby organy skazywały na skutki długotrwałego zawieszenia w czynnościach, związane z organizacją pracy, koniecznością zastępstw, blokowaniu etatu. Przy rozważaniu obu funkcji Wojewódzki Sąd doszedł do przekonania, że zwolnienie było uzasadnione. Zgodzić się z tym należy, bowiem stosunek służbowy doznawał ochrony nawet ponad okres zakreślony art. 41 ust. 2 pkt 9, dopóki nazbyt nie zakłócał organizacji pracy. Nie można zatem zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi naruszenia tego przepisu poprzez uznanie, że zaskarżone decyzje nie są z nim zgodne.

Natomiast jeśli idzie o naruszenie przez Wojewódzki Sąd przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przytoczonych w skardze kasacyjnej, polegające na naruszeniu zasady równości dóbr prawnych poprzez przyznanie prymatu interesowi publicznemu, to należy powiedzieć, iż art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji nie dotyczą sytuacji W.B.. Nie został on przez służbę publiczną potraktowany w inny sposób aniżeli funkcjonariusz znajdujący się w takiej samej sytuacji. W ogóle nie miało to miejsca w sprawie. Nie zostało też oceną Sądu ograniczone jakiekolwiek korzystanie przez niego z konstytucyjnych wolności i praw. Wojewódzki Sąd rozpoznał skargę i dokonał ocen zaskarżonych aktów administracyjnych pod katem ich zgodności z prawem, mając na uwadze materiał dowodowy sprawy i to czy wynikające z niego okoliczności uzasadniały podjęte decyzje.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).