Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1158/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie: Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. R. i H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 15 ust. 3 pkt 4, art. 92 ust. l pkt 2, art. 92 ust. 4 oraz Lp. 1.11.13 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985r.), § 4 ust. l pkt l, § 8 ust. 2, § 9 ust. 3, § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002r. w sprawie wymagań metrologicznych, jakim powinny odpowiadać tachografy samochodowe i wykresówki (Dz. U. Nr 230. poz. 1929), po rozpatrzeniu odwołania z dnia Pana H. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004r. o nałożeniu kary pieniężnej, w zaskarżonym zakresie w wysokości 2000 (dwóch tysięcy) złotych, utrzymał decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie w mocy.

Decyzją I instancyjną nałożono na skarżących karę pieniężną w wysokości 4000 (czterech tysięcy) złotych, jednakże odwołanie dotyczy kary pieniężnej w wysokości 2000 (dwóch tysięcy) złotych. W dniu [...] października 2004r. w miejscowości O. Inspektorzy Inspekcji Drogowej przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] kierowanego przez Pana A. J.

Organ II instancji podtrzymał stanowisko organu I instancji i wskazał, że podstawę faktyczną nałożenia kary pieniężnej stanowiła samowolna zmiana wskazań urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego (protokół kontroli i opis czynności wykonanych przez biegłego specjalistę) wynika, że do tachografu zainstalowanego w pojeździe zamontowane było urządzenie umożliwiające wyłączanie zapisu czynności tachografu.

Podniósł, że przepisy prawa zrównują samo posiadanie urządzenia służącego do zmiany wskazań pomiarowo kontrolnych z dokonywaniem takich zmian. Wskazał, że ustawodawca chciał i zrównał zmianę wskazań pomiarowo kontrolnych z posiadaniem urządzeń umożliwiających dokonywanie takich zmian, co w ocenie organu potwierdza brzmienie przepisów prawnych, ale również brzmienie preambuły do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, która głosi "dla zapewnienia skutecznej kontroli, urządzenia te (tachografy) powinny być niezawodne, łatwe w użyciu i skonstruowane w taki sposób, aby zminimalizować jakąkolwiek możliwość oszustw i dlatego powinny być w stanie zapewnić zapis okresów aktywności każdego kierowcy na osobnej wykresówce z dostateczną precyzją i w łatwej do odczytu formie,,. Zdaniem organu nieświadomość strony dotycząca zmian w instalacji przyrządu kontrolnego, ze względu na to, że żaden przepis prawa nie łączy z powyższą okolicznością możliwości odstąpienia czy zmniejszenia nałożonej kary pieniężnej nie ma wpływu na decyzję. Wskazał, że kara za stwierdzone naruszenie jest sztywno określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości jej zmniejszania bądź anulowania.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przewidziany. Stosownie do art. 15 ust. 3 ww. rozporządzenia, kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu.

Zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Powołując się na przepis § 4 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002r. w sprawie wymagań metrologicznych, jakim powinny odpowiadać tachografy samochodowe i wykresówki, wskazał, że w skład przyrządu kontrolnego wchodzą:

1. urządzenia wskazujące:

a) długość przebytej przez pojazd drogi (licznik długości drogi),

b) prędkość pojazdu (prędkościomierz),

c) czas (zegar).

Przywołując przepis § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, podniósł, że konstrukcja przyrządu kontrolnego powinna umożliwiać odczytywanie przez upoważnionych funkcjonariuszy służb kontrolnych zapisów dotyczących dziewięciu godzin poprzedzających moment rozpoczęcia kontroli, w sposób niepowodujący zniekształcenia, uszkodzenia lub zabrudzenia wykresówek.

Zdaniem organu z przepisu § 9 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, wynika, że wszystkie wewnętrzne części przyrządu kontrolnego powinny być zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem za pomocą odpowiednich obudów, wykonanych w sposób umożliwiający nałożenie zabezpieczeń stosownie do § 10 tego rozporządzenia:

l. W przyrządzie kontrolnym zabezpiecza się:

1) tabliczkę pomiarową przed przemieszczeniem, o ile nie jest zamocowana w ten sposób, że nie może być usunięta bez zniszczenia znajdujących się na niej zapisów;

2) przed rozłączeniem:

a) zakończenia połączenia pomiędzy przyrządem kontrolnym i pojazdem,

b) adapter i miejsce włączenia go w układ pomiarowy,

c) urządzenie przełączające, o którym mowa w § 4 ust. 3,

d) połączenia adaptera i urządzenia przełączającego z innymi elementami przyrządu kontrolnego;

3) obudowy, o których mowa w § 9 ust. 3;

4) osłonę lub osłony zabezpieczające przed dostępem do adaptera.

2. W przyrządach kontrolnych, dla których miejsca nałożenia zabezpieczeń są określone w decyzjach zatwierdzenia typu, zabezpieczenia powinny być nałożone zgodnie z tymi decyzjami.

3. Zabezpieczenia wymienione w ust. l pkt 2 lit. a, b i d mogą być usunięte, jeżeli powstaje:

1) zagrożenie bezpieczeństwa;

2) potrzeba instalacji, regulacji bądź naprawy ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli przyrząd kontrolny nadal działa prawidłowo, zabezpieczenia powinny zostać ponownie nałożone, przez upoważniony podmiot, bezpośrednio po zamontowaniu lub regulacji ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, natomiast w pozostałych przypadkach - w terminie siedmiu dni.

5. Usunięcie zabezpieczeń, o którym mowa w ust. 3, powinno zostać dla celów kontrolnych potwierdzone na piśmie z podaniem przyczyny usunięcia.

Zgodnie z art. 87 ust. l ustawy o transporcie, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. l pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.13 załącznika do ww. ustawy, który karą w wysokości 2.000 złotych sankcjonuje samowolną zmianę wskazań urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia polegającego na samowolnej zmianie wskazań urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne.

Skarżący wskazuje w skardze, że Organ odwoławczy przywołał szereg przepisów z ustawy o transporcie drogowym m. in. kto może wykonywać transport, kiedy może być cofnięta licencja, jakie wykresówki powinni stosować kierowcy, kiedy je mają zmieniać, co powinno wchodzić w skład przyrządu kontrolnego, jakie powinny być zabezpieczenia itp. Ponadto, że organ stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów polegającym na samowolnej zmianie wskazań urządzeń pomiarowo – kontrolnych. Podnosi, że podstawą twierdzenia organu odwoławczego jest materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (protokół kontroli i opis czynności dokonanych przez biegłego specjalistę). Podnosi, że Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na przepisy prawa uznał, że zrównują one samo posiadanie urządzenia służącego do zmiany wskazań pomiarowo - kontrolnych z dokonywaniem takich zmian. Zdaniem skarżącego decyzja organu drugiej instancji została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym jak i przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego.

Nadto podnosi, że naruszono przepis art. 10 § l k.p.a. według, którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie powiadomił o takiej możliwości ale wydając decyzję nie dał możliwości się wypowiedzenia w sprawie. W ocenie skarżącego organ odwoławczy w ogóle nie dał możliwości się wypowiedzenia ani w trakcie postępowania odwoławczego ani przed wydaniem decyzji.

Wskazał, że Organ II instancji naruszył rażąco Art. 12 k.p.a. zgodnie, z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia ( § l ) co nie oznacza, że postępowanie ma polegać na kontroli pierwszej instancji. Poza tym naruszono Art. 35 § l i 3 oraz Art. 36 § l k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organy administracji publicznej powinny załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno się załatwiać w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy. Natomiast o każdym nie załatwieniu sprawy w terminie organ administracji jest zobowiązany powiadomić stronę i wyznaczyć nowy termin. Tymczasem organ II instancji otrzymał odwołanie w miesiącu grudniu 2004 roku natomiast decyzję wydał dopiero w miesiącu kwietniu 2005 roku, a więc po czterech miesiącach. Pokazuje to jak organ II instancji zlekceważył podstawowe prawa strony jednocześnie zlekceważył swoje ustawowe obowiązki i to w zakresie terminu załatwienia sprawy jak i dania możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Jest to rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazuje, że zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, licencja może być cofnięta m. in., jeżeli jej posiadacz samowolnie zmienia wskazania urządzeń pomiarowo - kontrolnych zainstalowanych w pojeździe. Ustawa jak i inne przepisy nie definiują pojęcia "samowolnie". Powołując się na słownik języka polskiego PWN wskazał, że "samowolny" oznacza postępujący według własnej woli, nie liczący się z nikim i niczym. Podnosi, że w przepisach ustawy o transporcie drogowym trudno jest się doszukać aby ustawodawca zrównał posiadanie urządzenia umożliwiającego zmianę zapisów tachografu z dokonywaniem tych zmian. Zdaniem skarżącego zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy naruszył cyt. przepis ustawy o transporcie drogowym. Jego zdaniem z dokumentacji zgromadzonej w sprawie (protokół kontroli, decyzja organu pierwszej instancji) nie wynika aby stwierdzono dokonywanie zmian w urządzeniach kontrolnych.

Zdaniem skarżącego ani z protokółu kontroli ani z decyzji organu pierwszej instancji nie można stwierdzić, że dokonywanie zmian w urządzeniach kontrolnych miało miejsce. Z protokółu kontroli wynika jedynie, że do tachografu było zamontowane urządzenie umożliwiające taką zmianę, ale organ pierwszej instancji nie stwierdził takich zmian oraz to, że wezwano Technika Policji celem demontażu urządzenia i jego oględzin. Natomiast brak jest w materiale dowodowym jakichkolwiek dowodów na opis czynności dokonanych przez biegłego. Strona wskazuje, że opisem ich nie dysponuje, a skoro takie czynności były przeprowadzone bez udziału strony to naruszono Art. 79 k.p.a..

Wskazał, że organ drugiej instancji powołując się w decyzji na Art. 92 ust. l pkt 2 ustawy o transporcie drogowym stwierdził m. in., że naruszono przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców. Zdaniem skarżącego z materiału zgromadzonego w sprawie nic takiego nie wynika. Wskazuje, że nie mógł naruszyć przepisów w. cyt. ustawy o czasie pracy kierowców gdyż nie zatrudnia kierowców. Osoba , która prowadziła pojazd jest podmiotem gospodarczym , który jest na własnym rozrachunku i to ona odpowiada za swój czas pracy.

Podnosi, że Główny Inspektor Transportu Drogowego na ruszył przepisy Art. 107 § l i § 3 k.p.a., bowiem decyzja, która powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne tj. w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, takowych nie zawiera. Decyzja organu II instancji nie zawiera takiego uzasadnienia faktycznego gdyż nie wskazano w niej, które fakty zostały udowodnione, na których faktach oparł się organ II instancji oraz nie podano z powodu jakich przyczyn innym dowodom odmówiono wiarygodności. Jak już wspomniano powyżej decyzja organu odwoławczego sprowadza się praktycznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i brak jest w niej ustosunkowania się do zarzutów postawionych w odwołaniu.

W tym miejscu należy zacytować wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku S. A. 910/80, w którym to Sąd stwierdził, że: "Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy." W decyzji organu drugiej instancji brak jest również uzasadnienia prawnego. Co prawda organ odwoławczy przywołuje różnego rodzaju artykuły przepisów z ustawy o transporcie drogowym, które w tym postępowaniu nie mają związku ze sprawą gdyż to nie te przepisy są kwestią sporną, to jednak ich nie wyjaśnia. Nie podaje dlaczego zastosował właśnie ten konkretny przepis prawa a nie inny. W związku z tym nie wykonano również w tym zakresie dyspozycji w. cyt. przepisu k.p.a.. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 10 lipca 1985 roku S.A./Kr 579/85 "Wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za podstawę prawną, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa o jakim mówi Art. 107 § 3 Kpa."

W ocenie skarżącego decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym jak i przepisy postępowania administracyjnego a to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dał możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz nie rozpatrzył rzetelnie sprawy do czego był zobowiązany. Jego rola sprowadziła się praktycznie do kontroli decyzji organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie ustosunkował się do zarzutów postawionych w odwołaniu jednocześnie przypisał sobie rolę ustawodawcy, wykonawcy i sędziego co udowodniono powyżej.

W związku z powyższym, skarżący mając na uwadze naruszenie przepisów które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wnosi o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak i wcześniejszej decyzji organu pierwszej instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słow, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z zebranego materiału dowodowego (protokół kontroli i opis czynności wykonanych przez biegłego specjalistę) wynika, że do tachografu zainstalowanego w pojeździe zamontowane było urządzenie umożliwiające wyłączanie zapisu czynności tachografu. Nadto wynika, że na plombie widoczne są ślady podważania. W ocenie Sądu bez znaczenia jest natomiast okoliczność czy przedmiotowy wyłącznik był używany. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Zgodnie ze wstępem do ww. rozporządzenia dla zapewnienia skutecznej kontroli urządzenia te (tachografy) powinny być niezawodne, łatwe w użyciu i skonstruowane w taki sposób, aby zminimalizować jakąkolwiek możliwość oszustw, i dlatego powinny być w stanie zapewnić zapis okresów aktywności każdego kierowcy na osobnej wykresówce z dostateczną precyzją i w łatwej do odczytu formie.

Przepisy ogólne zawarte w art. 4 pkt 1 - 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym, jak i z art. 5 ust. 1-3 ustawy stanowią o wymogach ustawowych, jakie muszą spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o udzielenie licencji.

Z istoty przepisu art. 4 pkt 17 wynika, że licencja jest decyzją administracyjną uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Licencji, w myśl art. 13, nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią (z zastrzeżeniem ust. 2).

Ustawodawca udzielając przedsiębiorcy uprawnienia administracyjnego do wykonywania tej szczególnej działalności gospodarczej nałożył na niego jednocześnie obowiązki, których naruszenie prowadzi nie tylko do sankcji zagrożonych karą pieniężną zawartych w art. 92 ustawy o transporcie drogowym, ale i do cofnięcia udzielonego mu uprawnienia, o czym stanowi art. 15 ustawy. Żeby prowadzić działalność gospodarczą w oparciu o przepisy ustawy transportowej, skarżący musieli (i nadal muszą) spełniać wskazane w ustawie wymogi do uzyskania licencji.

Podkreślenia wymaga, że udzielenie licencji przez uprawniony organ poprzedza sformalizowana procedura administracyjna mająca na celu wykazanie przez zainteresowanego przedsiębiorcę spełniania szeregu kryteriów. Innymi słowy działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom.

Wyrazem tego jest w szczególności art. 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego i to przy spełnieniu określonych w pkt 1 - 5 wymogów:

- dobrej reputacji;

- legitymowania się certyfikatem kompetencji zawodowych przez przynajmniej jedną z osób zarządzających przedsiębiorstwem;

- posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdzonej dostępnymi środkami finansowymi, majątkiem lub ostatnim bilansem rocznym przedsiębiorstwa w określonej ustawą wysokości,

- przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz muszą spełniać wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie być skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku;

- posiadać tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany.

Na mocy art. 5 ust. 1-3 ustawy otrzymując uprawnienie administracyjne do wykonywania transportu drogowego skarżący poddali się wymogom i określonym w ustawie obowiązkom w zakresie przestrzegania zasad podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy.

Unormowanie określone w art. 5 ust 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym jako jedno z kryteriów uzyskania licencji wprost zastrzega od ubiegającego się spełnienia wymagań określonych w przepisach ustawy o transporcie, ustawy o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców bez względu na to, czy przedsiębiorca będzie osobiście wykonywał przewozy, czy zatrudnieni przez niego kierowcy, czy także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz.

Zasada wskazana w tym przepisie jednocześnie statuuje odpowiedzialność przewoźnika za osoby którymi posługuje się w wykonywaniu licencjonowanej działalności, bez względu na rozróżnienie ich sytuacji prawnej, czy jako zatrudnionych kierowców czy innych osób niezatrudnionych, ale wykonujących osobiście na jego rzecz przewozy.

Tak na gruncie prawa administracyjnego – względem organu udzielającego licencji jak i na gruncie prawa cywilnego – względem strony umowy przewozu (art. 774 w zw. z art. 474 k.c.) obowiązują zasady, zobowiązujące przewoźnika w zakresie działalności jego przedsiębiorstwa do odpowiedzialności jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.

Innymi słowy, racjonalny ustawodawca na mocy uprawnienia administracyjnego za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy - z podmiotowego punktu widzenia - obciążył odpowiedzialnością przedsiębiorcę i jego organy. Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy: czy będą to kierowcy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, czy kierowcy świadczący osobiście usługi kierowania pojazdem - jako podmiot gospodarczy.

Nie można podzielić poglądu skarżącego, że przewoźnik zlecając wykonanie usługi prowadzenia pojazdu nie ma możliwości wymuszenia od kierowcy zachowań dotyczących wykonania tej usługi, w szczególności przestrzegania przepisów o zasadach wypełniania wykresówek, bowiem ma możliwość zabezpieczenia swoich interesów w warunkach umowy zlecenia i należytego jej wykonaniu.

Konsekwencją ustawowego ukształtowania odpowiedzialności podmiotów wykonujących transport drogowy za naruszenia wymienione w art. 92 i niewymienione w ustawie o transporcie drogowym, w obowiązujących normach ogólnych, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 4 są nie tylko kary pieniężne przewidziane w art. 92 ustawy jak i w załączniku do niej, ale i kary dalej idące - włącznie z cofnięciem licencji.

Znamienne jest, że w katalogu naruszeń prawa, którego skutkiem jest obligatoryjne cofnięcie licencji przewoźnikowi ustawodawca wymienił rażące naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców lub kwalifikacji kierowców (art. 15 ust. 1 pkt e), zaś fakultatywne cofnięcie licencji: w sytuacji rażącego lub wielokrotnego naruszenia przepisów w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu (art. 15 ust. 3 pkt 2), czy samowolnej zmiany wskazań urządzeń pomiarowo – kontrolnych zainstalowanych w pojeździe ( art. 15 ust. 3 pkt 4).

Kolejnym potwierdzeniem słuszności przyjętej hierarchii odpowiedzialności przedsiębiorców wykonujących transport drogowy (lub przewozy na potrzeby własne), a kwestionowanej przez skarżących – są przepisy § 4 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002r. w sprawie wymagań metrologicznych, jakim powinny odpowiadać tachografy samochodowe i wykresówki, w skład przyrządu kontrolnego wchodzą:

1. urządzenia wskazujące:

a) długość przebytej przez pojazd drogi (licznik długości drogi),

b) prędkość pojazdu (prędkościomierz),

c) czas (zegar).

Przepis § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia stanowi, iż przyrząd kontrolny służy do rejestracji:

1) długości drogi przebytej przez pojazd;

2) prędkości chwilowej pojazdu;

3) czasu prowadzenia pojazdu;

4) innych okresów pracy;

5) okresów gotowości do pracy;

6) przerw w pracy i okresów wypoczynku w dniu pracy;

7) otwarcia jego części zawierającej wykresówkę.

2. Przyrząd kontrolny powinien zapewniać zgodność rejestrowanego na wykresówkach czasu z oficjalnym czasem kraju, w którym pojazd jest zarejestrowany.

Zgodnie z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, konstrukcja przyrządu kontrolnego powinna umożliwiać odczytywanie przez upoważnionych funkcjonariuszy służb kontrolnych zapisów dotyczących dziewięciu godzin poprzedzających moment rozpoczęcia kontroli, w sposób niepowodujący zniekształcenia, uszkodzenia lub zabrudzenia wykresówek.

Natomiast zgodnie z § 9 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, wszystkie wewnętrzne części przyrządu kontrolnego powinny być zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem za pomocą odpowiednich obudów, wykonanych w sposób umożliwiający nałożenie zabezpieczeń. Stosownie do § 10 tego rozporządzenia:

l. W przyrządzie kontrolnym zabezpiecza się:

1) tabliczkę pomiarową przed przemieszczeniem, o ile nie jest zamocowana w ten sposób, że nie może być usunięta bez zniszczenia znajdujących się na niej zapisów;

2) przed rozłączeniem:

a) zakończenia połączenia pomiędzy przyrządem kontrolnym i pojazdem,

b) adapter i miejsce włączenia go w układ pomiarowy,

c) urządzenie przełączające, o którym mowa w § 4 ust. 3,

d) połączenia adaptera i urządzenia przełączającego z innymi elementami przyrządu kontrolnego;

3) obudowy, o których mowa w § 9 ust. 3;

4) osłonę lub osłony zabezpieczające przed dostępem do adaptera.

2. W przyrządach kontrolnych, dla których miejsca nałożenia zabezpieczeń są określone w decyzjach zatwierdzenia typu, zabezpieczenia powinny być nałożone zgodnie z tymi decyzjami.

3. Zabezpieczenia wymienione w ust. l pkt 2 lit. a, b i d mogą być usunięte, jeżeli powstaje:

1) zagrożenie bezpieczeństwa;

2) potrzeba instalacji, regulacji bądź naprawy ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli przyrząd kontrolny nadal działa prawidłowo, zabezpieczenia powinny zostać ponownie nałożone, przez upoważniony podmiot, bezpośrednio po zamontowaniu lub regulacji ogranicznika prędkości lub innego urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, natomiast w pozostałych przypadkach - w terminie siedmiu dni.

5. Usunięcie zabezpieczeń, o którym mowa w ust. 3, powinno zostać dla celów kontrolnych potwierdzone na piśmie z podaniem przyczyny usunięcia.

Na uwagę zasługuje zatem jednoznaczne ukształtowanie przez Ustawodawcę odpowiedzialności uprawnionego z licencji mimo, że naruszenia są bezpośrednim skutkiem działania, bądź braku działania zatrudnionego kierowcy lub osoby niezatrudnionej przez przedsiębiorcę, lecz wykonującej osobiście przewozy na jego rzecz, czyli także kierowcy świadczącego osobiście usługi kierowania pojazdem – jako podmiot gospodarczy.

Sąd podzielił zatem w pełni pogląd wyrażony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, iż adresatem norm objętych ustawą o transporcie drogowym – w dacie kontroli pojazdu był skarżący, bowiem zgodnie z art. 92 ust. l pkt 2 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym karze pieniężnej podlegał podmiot, który wykonywał transport drogowy w dniu kontroli.

Zgodnie z art. 87 ust. l ustawy o transporcie, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. l pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.13 załącznika do ww. ustawy, który karą w wysokości 2.000 złotych sankcjonuje samowolną zmianę wskazań urządzeń pomiarowo – kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne.

W ocenie Sądu prawidłowe jest twierdzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia polegającego na samowolnej zmianie wskazań urządzeń pomiarowo – kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne.

Podnieść należy, że zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Ust. 2. stanowi, że umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Zgodnie z art. 90 ust. 3 Konstytucji oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. Nr 57, poz. 507 z późn. zm.) uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003r. zostało zarządzone i przeprowadzone referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2003, Nr 66, poz. 613). W związku z powyższym Prezydent został upoważniony do ratyfikowania Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003r. Traktat został przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony w dniu 23 lipca 2003r. przez Prezydenta RP i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004r. Nr 90, poz. 864.

Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego.

Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszelkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw.

Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć m.in. rozporządzenia, które są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Zatem akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności wdrożeniowych i wywierają skutki bezpośrednie. (Stosownie do art. 249 II TWE [189 II] rozporządzenia mają ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim").

Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Należy w związku z tym stwierdzić, że obowiązkiem Sądu jest przeprowadzenie wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym w tych dziedzinach i przypadkach, w których dane zagadnienie jest normowane prawem wspólnotowym. Wiąże się to z szerokimi celami i zadaniami Wspólnoty, określonymi w art. 2, 3 i 3a TWE.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja organu II instancji była prawidłowa i nie naruszała obowiązującego w dacie jej wydania prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Od 1 maja 2004r. na mocy rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985) organ mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. l pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).

Stosownie do art. 87 ust. l ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli: wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Należy zauważyć, że podnoszone przez stronę naruszenia prawa procesowego interesów strony nie miały miejsca. Skarżący był powiadomiony o wszczęciu postępowania i mógł się wypowiedzieć co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Wskazane wyżej przesłanki w ocenie Sądu przemawiają za oddaleniem skargi, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.