Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 848/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. U. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9000 złotych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), oraz lp. 1.1., lp. 1.8. pkt 1 i pkt 3 załącznika do tej ustawy.

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne.

W dniu [...] września 2006 r. na drodze krajowej-autostradzie [...] Punkt Poboru Opłat w B. funkcjonariusz Komisariatu Autostradowego Policji w K. zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] stanowiący własność W. U., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcji Mebli "[...]". Pojazdem tym przewożono wyroby produkowane przez wymienioną firmę. Pojazd kierowany był przez J. U. Do kontroli okazano wypisy z zaświadczenia na krajowy i międzynarodowy przewóz na potrzeby własne, które utraciły ważność w dniu 31 grudnia 2005 r. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych w art. 39 a-e ustawy o transporcie drogowym, a także nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Zawiadomieniem z dnia 9 listopada 2006 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji poinformował W. U. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wezwał do nadesłania: zaświadczenia o badaniach lekarskich i psychologicznych, zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy i spełnienie przez niego wszystkich wymagań określonych ustawą, zaświadczenia lub wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, umowę o pracę kierowcy oraz dokumenty potwierdzające zgłoszenie kierowcy do ubezpieczenia społecznego w ZUS.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie W. U. w skierowanym do Komisariat Autostradowego Policji w K. piśmie wyjaśnił, że w związku z nałożeniem się dwóch pilnych wyjazdów w jednym terminie zdecydował, że jego brat J. U., pomimo iż nie jest zatrudniony w jego firmie, wykona przewóz wyrobów do kontrahenta w Czechach. Ponadto strona wskazała, iż w zamieszaniu związanym z zaistniałą sytuacją nie pamiętał o dodatkowych warunkach dopuszczających kierowcę do jazdy, pamiętając jedynie o zaopatrzeniu kierowcy w kartę drogową i tachograf. Ponadto W. U. wskazał, iż nie sprawdził daty ważności zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Strona nie nadesłała żądanych przez organ dokumentów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 9.000 złotych, na którą składały się kary:

- 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówki,

- 500 zł za wykonywanie transportu krajowego drogowego lub przewozu rzeczy na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne,

- 500 zł za wykonywanie transportu krajowego drogowego lub przewozu rzeczy na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w związku z faktem niespełnienia warunku dotyczącego zatrudnienia kierowcy zawartego w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w definicji przewozu na potrzeby własne, należy uznać, iż kontrolowany przejazd odbywał się w ramach transportu drogowego rzeczy, określonego w art. 4 pkt 3 lit. a ww. ustawy, a zatem przedsiębiorca powinien posiadać odpowiednią licencję. W toku przeprowadzonego postępowania taka licencja nie została przedstawiona przez stronę. Ponadto wskazano, że w trakcie kontroli kierujący pojazdem J. U. nie posiadał zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych w art. 39 a-e ww. ustawy.

Od powyższej decyzji odwołał się W. U., dalej zwany skarżącym. Strona w odwołaniu podnosiła, iż przedmiotowa decyzja krzywdzi jego osobę, a opis naruszeń jest nadinterpretacją prawa. W ocenie skarżącego samochód jest jego własnością i były nim przewożone wyroby wyprodukowane w jego firmie, a przedmiotowy pojazd był używany wyłącznie do potrzeb własnych. Wskazywał, iż jest rolnikiem prowadzącym działalność gospodarczą, a według jego informacji definicja pracownika nie jest jasna i jego brat miał prawo przewożenia jego towaru. Skarżący podnosił ponadto, iż nie wykonywał i nie wykonuje transportu drogowego wymagającego licencji

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., wskazaną na wstępie, Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w pełni zgadza się z uzasadnieniem decyzji organu I instancji, z którego jednoznacznie wynika, iż kontrolowany pojazd w dniu kontroli kierowany był przez osobę nie będącą pracownikiem Zakładu Produkcji Mebli "[...]", którego właścicielem jest W. U. Odnosząc się do wskazania przez skarżącego, iż kierowca był jego bratem, organ podnosił, iż w świetle obowiązujących przepisów prawnych pokrewieństwo nie jest podstawą do działania w imieniu bądź na rzecz przedsiębiorcy, a tym samym [...] Komendant Wojewódzki Policji słusznie uznał, iż omawiany przejazd nie spełniał warunku zatrudnienia kierowcy zawartego w art. 4 pkt 4 lit a ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym Komendant Główny Policji podzielił stanowisko organu I instancji, że kontrolowany przejazd obywał się w ramach transportu drogowego rzeczy, określonego w art. 4 pkt 3 lit a ww. ustawy.

Ponadto organ II instancji wskazał, iż kierowca nie został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 39c i art. 39d, naruszając tym samym art. 39e ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Organ podniósł także, iż w czasie przeprowadzonej kontroli nie posiadał przy sobie zaświadczenia, o którym mowa art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy, do którego posiadania zobowiązany był w świetle art. 87 ust. 1a omawianej ustawy.

W świetle przedstawionych wywodów Komendant Główny Policji uznał, iż skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, naruszając jednocześnie warunki dotyczące kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz wystawienia zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym, zatem decyzja I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący – W. U. W skardze ponownie podnosił, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca oraz że jego samochód używany jest wyłącznie do przewożenia towarów własnych na potrzeby własne i jako taki nie podlega licencji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentację przywołaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż kontrolowany przewóz nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 z późn. zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.

Natomiast przepis art. 4 pkt 3 powyższej ustawy stanowi, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ww. ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Wynika z nich, iż podczas kontrolowanego przejazdu kierowcą pojazdu był brat skarżącego, niebędący pracownikiem jego firmy, a skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego. Skarżący postawił zarzut, iż jego samochód używany jest wyłącznie do przewożenia towarów własnych na potrzeby własne i jako taki nie podlega licencji.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu [...] września 2006 r. przewóz samochodem ciężarowym wraz z przyczepą miał charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej skarżącego. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zatem wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę w ramach nieodpłatnej pomocy przedsiębiorcy wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 4 pkt a) powołanej ustawy tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie pozwala na przyjęcie, iż wykonywany w dniu [...] września 2006 r. przewóz spełniał wszystkie warunki dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 141/06, niepublikowany), w polskim systemie prawnym obowiązuje prymat wykładni językowej, która nakazuje ustalić znaczenie normy prawnej ze względu na język prawny, w którym jest ona formułowana.

Mający zastosowanie w sprawie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "pracownik", które to pojęcie zostało zdefiniowane w kodeksie pracy. Definicja zawarta w kodeksie pracy należy do tzw. definicji legalnych. Zgodnie z zasadą stosowania przy wykładni językowej definicji legalnych, jeżeli w systemie prawnym istnieje wiążące ustalenie znaczenia zwrotów zawartych w normach prawnych tego systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu. Użyty w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym zwrot "jego pracowników" należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 2 kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę , powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W świetle powyższych wywodów w przedmiotowej sprawie brat skarżącego nie był pracownikiem skarżącego, który posiada status przedsiębiorcy.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, iż kontrolowany przewóz był przejazdem drogowym niespełniającym warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc skarżący powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1 do tej ustawy.

Odnosząc się do kwestii nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie krajowego drogowego lub przewozu rzeczy na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz w zakresie wystawiania zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, wskazać należy, iż zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przewoźnik drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy, natomiast w świetle przepisu art. 39e ust. 1 pkt 1 i 6 cyt. ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany do kierowania na badania lekarskie i psychologiczne oraz do wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnianie wszystkich wymagań określonych ustawą.

Według art. 39f ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wymagania, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 2,4 i oraz art. 39c-39e, stosuje się odpowiednio do kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę.

Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 1a ww. ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli zaświadczenie, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6.

W sprawie niniejszej jest niesporne, że skarżący nie wystawił w dacie kontroli wymaganego ustawą oświadczenia, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6 w związku z art. 39f pkt 2 omawianej ustawy, oraz nie okazał dokumentów potwierdzających odbycie badań lekarskich i psychologicznych, a zatem naruszył warunki dotyczące dokumentacji pracy kierowcy. W konsekwencji uznać należy, że organy obu instancji przyjęły zasadnie, iż z uwagi na nieokazanie przez skarżącego ww. dokumentów, zachodzi podstawa do nałożenia kar pieniężnych ustalonych w lp. 1.8 pkt 1 i 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w łącznej wysokości 1000 zł.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.