Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 758/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia organu I instancji w sprawie dokonania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 maja 2005 r. J. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o dokonanie interpretacji w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego.

Przedmiotem zapytania było ustalenie czy jest obowiązek księgowania

w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynagrodzeń otrzymywanych z sądu za świadczenie obrony z urzędu, jako przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Przedstawiając swoje stanowisko skarżąca stwierdziła, iż w sytuacji gdy jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą, opodatkowanym na zasadach ogólnych, przychód z każdej wystawionej faktury VAT powinien być w dniu jej wystawienia zaksięgowany w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a więc także z faktur wystawionych sądom za obrony z urzędu.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie podzielił poglądu wyrażonego w złożonym wniosku i stwierdził, iż wynagrodzenia za obronę z urzędu należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otrzymywane przychody nie mogą być wpisywane do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, gdyż nie stanowią przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Rozpatrując zażalenie skarżącej na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił zmiany zaskarżonej interpretacji, uznając stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. za prawidłowe.

W dniu 5 grudnia 2005 r. od powyższej decyzji J. K. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, iż: prowadzenie przez adwokata spraw z urzędu nie jest działaniem na zlecenie Sądu

i dlatego do przychodów uzyskiwanych za powyższe sprawy nie ma zastosowania przepis art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; przychody otrzymywane za sprawy z urzędu są przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej i powinny być wpisywane do podatkowej księgi przychodów i rozchodów; podniosłą również, że art. 24 a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przesądzają o tym, że wszystkie przychody z działalności gospodarczej skarżącej, muszą być księgowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, co jest warunkiem rzetelności prowadzenia tej księgi.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 207, art. 220, art. 221 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że adwokatom świadczącym pomoc prawną z urzędu wypłacane jest przez Sąd wynagrodzenie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na podstawie powyższego rozporządzenia przedmiotowe obrony z urzędu są finansowane ze Skarbu Państwa.

Przychody adwokatów z tytułu świadczenia pomocy prawnej na zlecenie sądu, należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem obrony z urzędu świadczone przez adwokatów nie zaliczają się do pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 5 a pkt 6 ustawy

o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest pozarolniczą działalnością gospodarczą taka działalność, z której przychody są zaliczane do przychodów

z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 pkt. 6 cytowanej ustawy.

Aby uniknąć podwójnego opodatkowania, przychodów z działalności wykonywanej osobiście nie należy łączyć z przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 24 a ust. 1 ww. ustawy oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów

i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.), w księdze przychodów i rozchodów powinny być ewidencjonowane tylko przychody i koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Toteż przychody za pomoc prawną z urzędu nie mogą być wpisywane do podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Przychody za obrony z urzędu ustawodawca sklasyfikował jako przychody

z działalności wykonywanej osobiście i dlatego nie mogą być wpisywane do podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

W dniu 4 kwietnia 2006 r. J. K. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o "uchylenie wszystkich wydanych w sprawie decyzji i postanowienia organu I instancji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji". Wydanej decyzji zarzuciła: rażące naruszenie art. 734 kodeksu cywilnego przez to, że nie wzięto pod uwagę zawartej

w tym przepisie definicji umowy zlecenia; naruszenie przepisów art. 117 i 118 kodeksu postępowania cywilnego przez ich błędną interpretację; rażące naruszenie art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy przez ich błędną interpretację i art. 14 tejże ustawy oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustosunkowania się do zawartej

w odwołaniu argumentacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzja Dyrektora Izby Skarbowej

w Ł. z dnia [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] podlegają uchyleniu, jako, że naruszają prawo. W szczególności naruszają przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania ( art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.134 § 1 w związku z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ), chociaż z innych powodów niż wskazane w skardze.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi organy rozstrzygając wniosek podatniczki naruszyły treść art.14a §1 i 2 oraz § 5, w związku z art.169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa – Dz.U 137 poz.926

z późniejszymi zmianami ).

Zgodnie z art.14a § 1 Ordynacji podatkowej stosowanie do swej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz ( prezydent miasta ), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Wniosek taki składa się do właściwego organu podatkowego. Składając taki wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent są obowiązani do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w spawie ( § 2 art.14a Ordynacji podatkowej ). Z powołanych przepisów wynika, że podatnik składając wniosek o pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego jest zobowiązany sformułować pytanie do organu podatkowego, własne stanowisko w sprawie oraz w sposób wyczerpujący przedstawić stan faktyczny.

W sytuacji, gdy wniosek podatnika nie spełnia tych wymogów ( określonych przepisami prawa ) organ, do którego skierowane jest zapytanie winien wezwać składającego wniosek do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art.14a § 5 w związku

z art.169 § 1 Ordynacji Podatkowej ).

W niniejszej sprawie podatniczka w dniu 16 maja 2005 roku zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z "zapytaniem w trybie art.14a Ordynacji podatkowej". Przedstawiła we wniosku stan faktyczny, sformułowała a jego tle dwa pytania : "czy i w jaki sposób może odzyskać nieprawnie pobrany powtórnie podatek w kwocie 1.121,40 złotych ?" oraz " czy ma księgować faktury VAT wystawiane sądom, a jeśli nie, to na jakiej podstawie prawnej?"

W wykonaniu pisma z dnia [...] numer [...] ( którego brak jest w aktach sprawy ) podatniczka wyjaśniła ( k.13 akt administracyjnych ), że jej stanowisko w sprawie jest następujące – sąd powinien wypłacać Jej wynagrodzenie zgodnie z wystawionymi fakturami, bez potrącania zaliczek na podatek dochodowy oraz winna księgować przychód z każdej wystawionej faktury VAT w dniu jej wystawienia, więc także z faktur wystawionych sądom za obrony z urzędu. Sformułowała jednocześnie kolejne cztery pytania, związane z wątpliwościami na tle przedstawionego stanu faktycznego:

1. czy słusznie wystawia faktury VAT za obrony z urzędu księguje je

w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz rejestrze VAT ?.

Podatniczka wskazała przy tym, że uznaje taką praktykę za prawidłową.

2. czy sąd powinien wystawiać informację PIT-8B po zakończeniu roku podatkowego w sytuacji, gdy przychody za obronę z urzędu zostały już ujęte

w fakturach i zaksięgowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów?

Wnioskująca uznała taką praktykę za prawidłową.

3. czy informacja o dochodach i zaliczkach PIT-8B otrzymywana z sądu po zakończeniu roku podatkowego winna być uwzględniona w zeznaniu rocznym? Podatniczka stwierdziła, że nie powinna.

4. czy możliwe jest podwójne opodatkowanie tego samego dochodu, a jeśli nie, to jak odzyskać niesłusznie pobraną część podatku w trakcie roku podatkowego? J. K. wskazała, że podwójne opodatkowanie tego samego dochodu jest niedopuszczalne.

W końcowym akapicie pisma podatniczka zwróciła się o interpretację, czy sąd winien jej potrącać zaliczkę na podatek dochodowy lub podatek VAT od wypłaconego wynagrodzenia za obronę z urzędu w sytuacji, gdy kilka miesięcy wcześniej wystawiła stosowne faktury VAT, zapłaciła z własnych środków podatki i poinformowała sąd, że jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, jest czynnym podatnikiem

i płatnikiem podatku VAT, płacącym należny VAT.

Postanowieniami ( nr 1 i 2 ) z dnia [...] numer [...] oraz [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał ( postanowienie nr 1 ) za nieprawidłowe stanowisko podatniczki w sprawie sposobu odzyskania nieprawnie pobranego przez płatnika podatku od wynagrodzenia wypłacanego za sprawy prowadzone z urzędu. Postanowieniem numer 2 organ podatkowy uznał za nieprawidłowe stanowisko podatniczki w sprawie księgowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów faktur VAT wystawionych sądom za sprawy prowadzone z urzędu.

W ocenie sądu wskazane wyżej postanowienia były przedwczesne, o tyle, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie wyjaśnił, w trybie wskazanym w art.14a § 5 w związku z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej, o co w istocie rzeczy pyta podatniczka, a więc w jakim zakresie domaga się od organu podatkowego interpretacji przepisów podatkowych. Zapewne Naczelnik zwrócił się do podatniczki o usunięcie braków wniosku ( jak wyżej wskazano w aktach sprawy brak jest tego wezwania ), ale pismo podatniczki z dnia 6 czerwca 2005 roku oprócz pytań zawartych we wniosku

z dnia 16 maja 2005 roku zawiera kolejne pytania wraz ze stanowiskiem podatniczki.

W rezultacie nie sposób ocenić, czy wątpliwości podatniczki dotyczą odzyskania nieprawnie pobranego powtórnie podatku, księgowania faktur VAT wystawianych sądowi za pomoc prawną udzieloną z urzędu, informacji PIT-8B, potrącania przez płatnika ( sąd ) zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconego podatniczce wynagrodzenia czy wreszcie wystawiania sądowi faktur VAT za "obrony

z urzędu".

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy w oparciu o regulacje wskazane

w art.14a § 5 i art.169 § 1 Ordynacji podatkowej tę kwestię wyjaśnić.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie wyżej powołanych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało uchylić opisane rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.