Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 982/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i 2 pkt. 1-2, art. 86, art. 80 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1-3, art. 79 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 6 ust. 1 pkt 5 i 15, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi D. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie określenia warunków korzystania ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 października 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołań W. K., D. K., J. W. i L. B., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 30 sierpnia 2019 r., znak: [...], określającej warunki korzystania ze środowiska dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na poszerzeniu eksploatacji złoża wapieni dewońskich "Ł. V" w obrębie działek nr ewid. 14, 16, 17, 18 i 19 w msc. N., gm. Ł., realizowanego przez "P." Sp. z o.o. w P .

W obszernym uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Burmistrz Miasta i Gminy Ł. w opisanej na wstępie decyzji z dnia 30 sierpnia 2019 r. określił w pkt. 1 rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, w pkt. 2 warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji, eksploatacji i likwidacji – rekultywacji przedsięwzięcia, w pkt. 3 wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: "ustawa środowiskowa"), a w pkt. 4 wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych.

J. W. i L. B. w swoich odwołaniach podnieśli, że ich działki, odpowiednio nr 121 i 120, znajdują się w zasięgu szkodliwych drgań parasejsmicznych, strefie rozrzutu odłamków skalnych i strefie powietrznej fali uderzeniowej. Zarzucono, że przy analizie hałasu na terenie kopalni Ł. V wliczona została praca jednej koparki, przyjęcie, że grunty rolne nie mają wartości przyrodniczych.

W. i D. K. w swoim odwołaniu podnieśli, że ich działka nr 714 znajdzie się w odległości około 140 m od wyrobiska i będzie narażona na opady skalne i zwiększenie zapylenia. Podali, że złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na ww. działce, której fragment znajdzie się w potencjalnej strefie oddziaływania parasejsmicznego, co utrudni realizację przedmiotowego budynku, a środowisko będzie ulegało dalszej degradacji. Odwołujący zakwestionowali rzetelność raportu o oddziaływaniu na środowisko, ponieważ został przedłożony przez inwestora. Zwrócili uwagę na negatywne skutki zapylenia powietrza w gminie Ł. oraz stan środowiska glebowego (alkalizację gleby). Zdaniem stron, przedstawiona przez inwestora opinia zawiera nieprawdziwe dane co do położenia znajdującej się od 18 lat na działce nr 714 pasieki pszczelej, która faktycznie zlokalizowana jest około 200 m od planowanego wyrobiska, tj. najbliższej działki nr 14, a nie 1300 m jak w opinii. Pasieki tej dotyczy więc oddziaływanie na skutek prac strzałowych (105-340 m).

Organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane przedsięwzięcie polega na kontynuacji eksploatacji złoża wapieni dewońskich "Ł. V" w poszerzonych granicach pionowych, na działkach o powierzchni 5,33 ha. Powierzchnia planowanego obszaru górniczego "Ł. VC" wynosić będzie około 20,7 ha, a planowanego terenu górniczego "Ł. VC" – około 76,9 ha.

Eksploatacja złoża w nowych, poszerzonych granicach będzie prowadzona jak dotychczas, tj. metodą odkrywkową, systemem ścianowym, w wyrobisku wgłębnym, w warstwie suchej, trzema piętrami/poziomami eksploatacyjnymi. Urabianie kopaliny będzie się odbywać nadal przy zastosowaniu robót strzałowych, również mechanicznie. Przewiduje się, że eksploatacja potrwa minimum 3 lata. Kopalnia będzie nadal funkcjonowała około 250 dni w roku, w systemie całodobowym, z wykluczeniem prowadzenia w porze nocnej mechanicznego urabiania złoża, robót strzałowych, prac z wykorzystaniem wiertnicy i spycharki. Docelowa powierzchnia wyrobiska eksploatacyjnego po zakończeniu wydobycia w projektowanym obszarze "Ł. VC" wynosić będzie 21,6 ha.

Postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. organ I instancji uznał konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Uzgodnienie realizacji i określenie warunków przedsięwzięcia nastąpiło w postanowieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 2 stycznia 2019 r. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r. realizację przedsięwzięcia i jej warunki uzgodnił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Inwestor wykonując warunki Dyrektora RZGW przedłożył w marcu 2019 r. obszerny aneks do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po przeanalizowaniu aneksu organ uzgadniający podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 2 stycznia 2019 r.

Kolegium przytaczając stosowne przepisy ustawy wskazało, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić tylko w 5 przypadkach opisanych w ustawie środowiskowej. Rozwiązania przewidziane w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie stanowią przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tym samym organ nie jest uprawniony do kontroli zgodności planowanego przedsięwzięcia ze studium.

Organ ustalił, że eksploatacja złoża "Ł. V" prowadzona jest na podstawie koncesji Marszałka Województwa z dnia 12 sierpnia 2008 r., zmienionej w całości decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r., udzielonej W. D., a następnie w drodze decyzji z dnia 28 stycznia 2013 r. przeniesionej na rzecz "P." Sp. z o.o. i zmienionej decyzją z dnia 4 czerwca 2018 r.

Dalej organ przedstawił szczegółowo budowę złoża i metodę jego eksploatacji. Wyjaśnił m.in., że urabianie za pomocą materiałów wybuchowych odbywać się będzie metodą długich otworów pionowych oraz metodą strzelania ładunkami w otworach krótkich pionowych. Wykonywane w kopalni roboty strzałowe powodują oddziaływania wynikające ze wstrząsów (drgań parasejsmicznych) powstałych w wyniku detonacji materiału wybuchowego, rozrzutu odłamków skalnych, działania udarowej fali powietrznej. Według raportu strefa rozrzutu odłamków skalnych dla metody strzelania ładunkami w długich otworach pionowych oraz w krótkich otworach pionowych wynosić będzie około 140 m we wszystkich kierunkach. Zasięg działania powietrznej fali uderzeniowej od robót strzałowych prowadzonych w złożu wynosić będzie od 105 m w kierunku północno-zachodnim do około 180 m w kierunku północnym, południowym i wschodnim. Strefa zasięgu szkodliwych drgań parasejsmicznych obejmie obszar od około 140 m w kierunku północno-zachodni, do około 340 m w kierunku północnym, południowym i wschodnim. Parametry poszczególnych stref mogą ulec zmianie po wyznaczeniu rzeczywistych stref oddziaływania przez rzeczoznawcę ds. robót strzałowych, powołanego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Zasięg ww. stref wyznaczono na podstawie ekspertyz rzeczoznawcy w zakresie techniki strzelniczej oraz rozporządzenia Ministra Energii z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w ruchu zakładu górniczego.

Na podstawie raportu organ ustalił, że w zasięgu wyznaczonych stref oddziaływania robót strzałowych nie znajduje się żaden obiekt mieszkalny. W decyzji organu I instancji określono, że parametry robót strzałowych winny być każdorazowo korygowane, a szkodliwe oddziaływanie robót strzałowych wykonywanych podczas urabiania złoża nie może obejmować drogi krajowej nr 74 i terenów zabudowanych, w tym położonych najbliżej zabudowań/obiektów w kierunku wschodnim, południowym i północnym obr. N. i Ł . Szczegółowe warunki wykonywania robót strzałowych zostaną określone w decyzji wydawanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z uwzględnieniem ww. rozporządzenia z dnia 9 listopada 2016 r.

W odniesieniu do emisji zanieczyszczeń do powietrza i hałasu Kolegium wskazało, że inwestor przedłożył ujednolicone analizy porealizacyjne w zakresie oddziaływania akustycznego oraz jakości powietrza, w dniu 18 stycznia 2019 r. dla eksploatacji złoża "Ł. III", a w dniu 24 stycznia 2019 r. dla eksploatacji złoża "Ł. V". Opracowania te nie wykazały ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. W zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza kontynuacja eksploatacji kopaliny ze złoża "Ł. VC" będzie w szczególności źródłem zanieczyszczeń pyłowych. Planowane poszerzenie eksploatacji nie spowoduje żadnych zmian w zakresie technologii i wielkości wydobycia w stosunku do obecnie prowadzonej działalności. Wielkość wydobycia kopaliny pozostaje na dotychczasowym poziomie do 1.500.000 Mg/rok, tj. max. 6.000 Mg/dobę.

W zakresie ograniczenia emisji pyłów z procesów wydobywczych nałożono na inwestora obowiązek zastosowania urządzeń i maszyn w pełni sprawnych, ograniczenia czasu jałowej pracy silników pojazdów, urządzeń i maszyn podczas postoju. Ponadto, w celu ograniczenia niezorganizowanej emisji pyłów, w odniesieniu do dróg wewnętrznych, technologicznych, wyjazdowych z kopalni, przewidziano obowiązek ich utwardzenia, utrzymywania w czystości oraz systematycznego zraszania wodą.

Dalej organ wskazał, że jak wynika z przeprowadzonych analiz przedsięwzięcie poza granicami terenu w dyspozycji inwestora nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. oraz wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. Ponadto, na inwestora nałożono obowiązek zrealizowania założeń "Aktualizacji Programu ochrony powietrza dla województwa wraz z planem działań krótkoterminowych" przyjętej uchwałą Sejmiku Województwa z dnia 27 listopada 2015 r., nr [...], w której zaproponowano m.in. zraszanie obszarów o nadmiernym zapyleniu w kopalniach kruszyw, kontrolowanie pojazdów opuszczających kopalnie odkrywkowe pod kątem ograniczenia zanieczyszczenia dróg, stosowanie najlepszych, dostępnych zabezpieczeń ładunku.

W zakresie emisji hałasu wskazano, że maszyny/urządzenia wykorzystywane na terenie kopalni, technologia wydobycia, system pracy i natężenie ruchu pojazdów po przedmiotowym poszerzeniu nie ulegają zmianie. Strzelania będą odbywać się sporadycznie, tylko w porze dziennej. Mechaniczne urabiania złoża będzie zaś prowadzone tylko w północno-zachodniej części projektowanego wyrobiska (około 640 m od granicy najbliższej posesji mieszkalnej), tylko w porze dziennej.

Kolegium wskazało, że najbliższe obszary chronione akustycznie, zaklasyfikowane w raporcie na podstawie faktycznego sposobu zagospodarowania i użytkowania to zabudowa zagrodowa znajdująca się w odległości około 165 m na wschód, około 360 m na północ i około 360 m na południe od granic obszaru górniczego "Ł. VC". Stwierdzone poziomy hałasu, tj. od 45,3 do 47,6 dB w porze dziennej i od 35,8 do 39,4 dB w porze nocnej, nie przekraczają norm dla ww. terenów chronionych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, tj. odpowiednio 55 i 45 dB. Uciążliwości związane z emisją hałasu będą minimalizowane m.in. poprzez usypanie i utrzymanie do końca eksploatacji wzdłuż wschodniej granicy planowanego obszaru górniczego "Ł. VC" tymczasowego zwałowiska nadkładu o wysokości min. 10 m, wykonanie wału ochronnego wzdłuż północnej granicy terenu planowanej eksploatacji złoża o wysokości min. 3 m.

W decyzji organu I instancji nałożono ponadto na inwestora obowiązek opracowania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i hałasu, wykonania pomiarów immisji w powietrzu pyłu PM10 oraz PM2,5 przez okres roku, po upływie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia eksploatacji złoża w poszerzonych granicach oraz wykonania pomiarów poziomu hałasu w porze dziennej i nocnej na najbliższych terenach podlegających ochronie akustycznej, w okresie 6 miesięcy od rozpoczęcia eksploatacji złoża w poszerzonych granicach.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że na terenie planowanego zamierzenia oraz w strefie jego oddziaływania nie stwierdzono występowania chronionych prawem gatunków roślin i grzybów oraz siedlisk przyrodniczych. W terenie oddziaływania stwierdzono kilka gatunków zwierząt podlegających ochronie. Według raportu przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na ich populację, ponieważ teren inwestycji nie stanowi miejsc dogodnych dla ich bytowania (zwierzęta jedynie przechodzą i zalatują). Jeśli chodzi o zwierzęta wykorzysujące glebę jako miejsce schronienia, zimowania, czy rozrodu (bezkręgowce), to przeprowadzenie prac związanych ze zdjęciem wierzchniej warstwy nadkładu odbywać się będzie od 15 sierpnia do 15 października, co pozwoli na zachowanie profilaktyki względem tych zwierząt.

Organ wyjaśnił, że po zakończeniu wydobycia docelowa powierzchnia wyrobiska eksploatacyjnego w obszarze górniczym "Ł. VC" wynosić będzie 21,6 ha (6,2 ha wyrobisko kopalni "Ł. III", 15,4 ha wyrobisko kopalni "Ł. V"). Przewiduje się rekultywację wyrobiska poeksploatacyjnego oraz tymczasowego zwałowiska w kierunku leśnym.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu małżonków K. organ stwierdził brak badań naukowych, czy literatury mogącej potwierdzić negatywny wpływ oddziaływania parasejsmicznego na pszczoły. Wskazał, że ich działka nr 714 jest niezabudowana w części szkodliwego oddziaływania drgań parasejsmicznych, a z rejestru gruntów wynika, że są to grunty orne. Strefa zasięgu rozrzutu odłamków skalnych nie obejmuje ww. działki. Odpowiadając na zarzuty J. W. i L. B. powtórzono argumentację przywołaną w odniesieniu do roślin, grzybów, siedlisk przyrodniczych i zwierząt.

Zgodnie ze stanowiskiem Kolegium, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, choć prywatny, niebędący opinią biegłego, jest ekspertyzą rzeczoznawcy, mającą szczególną moc dowodową wynikającą z kompleksowej analizy planowanego przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń raportu może nastąpić, co do zasady, jedynie poprzez przedstawienie sporządzonego przez specjalistów "kontrraportu".

Ustosunkowując się dalej do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ wyjaśnił, że z uwagi na usytuowanie w zasięgu stref oddziaływania robót strzałowych dróg gminnych, dojazdowych, pastwisk, łąk, zachodzić będzie konieczność uzgadniania prowadzenia tych robót z właścicielami nieruchomości. Podsumowując, organ stwierdził, że przy zachowaniu ww. warunków planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na ludzi.

W skardze do tut. Sądu D. K. i W. K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na nieuwzględnienie budowy budynku mieszkalnego, który będzie posadowiony w części działki nr 714, znajdującej się w strefie narażonej na oddziaływanie parasejsmiczne.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że realizacja planowanej inwestycji znacznie ograniczy ich konstytucyjne prawo własności. Planowane przedsięwzięcie wpłynie bowiem na możliwość zagospodarowania działki nr 714, znajdującej się w odległości około 140 m od wyrobiska. Przy tak małej odległości działka będzie narażona na opady skalne i zwiększenie zapylenia. Skarżący podali, że w dniu 30 września 2019 r. złożyli w Urzędzie Miasta Ł. wniosek o ustalenie na tej działce warunków zabudowy. Z raportu wynika, że działka znajduje się na terenie górniczym kopalni Ł. VC, tj. w strefie potencjalnego oddziaływania kopalni, a fragment, na którym ma zostać wybudowany dom znajdować się będzie w strefie zasięgu szkodliwych drgań parasejsmicznych. Skarżący zażądali wyłączenia ich działki ze strefy oddziaływania parasejsmicznego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. skarżący okazali ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia 31 grudnia 2019 r. oraz wniosek o zmianę przeznaczenia działki nr 714. Oświadczyli, że ich celem jest wyłącznie to, żeby pas oddziaływań parasejsmicznych nie wchodził na ich działkę.

Pełnomocnik uczestnika, "P. Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej "ustawa środowiskowa", zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 cyt. ustawy, m.in. koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udzielanych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (pkt 4). Zgodnie z art. 72 ust. 3 omawianej ustawy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1. Stosownie do art. 71 ust. 1 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie daje więc podstaw do realizacji inwestycji, a w konsekwencji nie może naruszać prawa własności i uprawnień osób trzecich. Istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Innymi słowy, ocena oddziaływania na środowisko to szczególna procedura mająca na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydująca o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni ona względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Skutki prawne decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla dalszego procesu inwestycyjnego określone są w art. 86 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 (por. wyroki NSA: z dnia 16 września 2008 r., sygn. II OSK 821/08; z dnia 10 marca 2017 r., sygn. II OSK 1725/15).

Dodatkowo wyjaśnić należy, że uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Skoro bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa szczegółowe warunki realizowania zamierzonego przedsięwzięcia na danym terenie, to do inwestora będzie należała decyzja, czy przy spełnieniu nałożonych decyzją warunków inwestycja nadal będzie dla niego opłacalna. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z etapów realizacji inwestycji i wcale nie musi oznaczać, że w przypadku pozytywnej decyzji zainteresowany podmiot uzyska również pozostałe, wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia umożliwiające mu realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań wydobycia kopalin, jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie koncesji. Nie stanowi natomiast aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mogą więc skutecznie podnosić zarzutów ograniczenia prawa własności.

Należy też podkreślić, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do wydania tej decyzji zobligowany jest bowiem przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami cyt. ustawy i wydać decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tj. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i ustaleń faktycznych. Poza sytuacją niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jeszcze tylko w razie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1), gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2), a także gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3).

Powyższe stanowisko w pełni koresponduje z przyjętymi w prawie międzynarodowym, unijnym i polskim założeniami dotyczącymi ocen oddziaływania na środowisko rozumianymi, jako instytucja prawna mająca charakter wieloetapowej procedury. Ocenę oddziaływania na środowisko określa się zatem jako prawnie uregulowany ciąg działań zmierzających do zidentyfikowania, opisania i oszacowania przy udziale społeczeństwa, organów ochrony środowiska oraz innych zainteresowanych podmiotów potencjalnych wpływów planowanej działalności na kompleksowo rozumiane środowisko, w celu zapewnienia, że właściwy organ wyda rozstrzygnięcie w sprawie zezwolenia na podjęcie takiej działalności, biorąc pod uwagę skutki tej działalności dla środowiska. Najistotniejszymi elementami tego ciągu działań prawnych są: selekcja, czyli wybór przedsięwzięć, które powinny być poddane ocenie, określenie zakresu oceny, przygotowanie raportu (dokumentacji) oceny, sprawdzenie poprawności raportu, podjęcie decyzji merytorycznej (zezwolenie lub odmowa), oraz monitoring skutków realizacji przedsięwzięcia w świetle wyników oceny (analiza porealizacyjna; por. J. Jendrośka, Oceny oddziaływania na środowisko jako instytucja prawna: charakter prawny i struktura regulacji, [w:] Prawo i polityka w ochronie środowiska. Studia z okazji 40-lecia pracy naukowej Jerzego Sommera, pod red. H. Lisickiej, Wrocław 2006, s. 81).

W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu II instancji i stwierdzić, że Burmistrz Miasta i Gminy Ł. miał podstawy do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji. Przeprowadzone postępowanie, stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, zapewniało bowiem możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Złożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia wraz z jego późniejszym uzupełnieniem zawiera zaś szczegółową ocenę przewidywanego wpływu poszerzenia eksploatacji złoża wapieni dewońskich "Ł. V" na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi, a także zawiera określenie skutków przestrzennych prowadzenia tej działalności.

Raport został wykonany zgodnie z warunkami określonym w postanowieniu organu I instancji z dnia 24 września 2018 r. oraz w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Zawiera charakterystykę przedmiotowego przedsięwzięcia oraz warunki użytkowania terenu w czasie budowy, eksploatacji i likwidacji, ponadto przewidywane ilości i rodzaje zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania tego przedsięwzięcia, a także przewidywane oddziaływanie na środowisko. Raport zawiera informacje o środowisku, analizę warunków geologicznych i hydrologicznych obszaru lokalizacji złoża, a także istotnych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla właściwego prowadzenia robót górniczych i ograniczenia wpływu zakładu górniczego na środowisko. Ponadto w przedmiotowym raporcie opisane są warunki jakie winny być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i ochrony poszczególnych elementów środowiska. Obejmuje również opis metod prognozowania oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko. Raport zawiera określenie przewidywanego oddziaływania hałasu na środowisko i stopnia zanieczyszczenia powietrza, a także określenie wpływu przedsięwzięcia na gatunki roślin, grzybów i zwierząt oraz siedliska przyrodnicze. Wynika z niego jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie na obecnym etapie przewiduje rozwiązania najlepsze z możliwych, w ramach dostępnych środków.

W tym miejscu należy podkreślić, że raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest wprawdzie dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Dopuszczenie z urzędu dowodu z kontrraportu nie jest obowiązkiem organu zwłaszcza w sytuacji pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienia przez organy współdziałające raportu przedstawionego przez inwestora oraz przy braku wątpliwości organu, co do kompletności i merytorycznej poprawności raportu (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 3064/12). Podważanie treści raportu nie może opierać się na przypuszczeniach strony skarżącej, nieopartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych lub hipotetycznym wystąpieniu ewentualnych, przyszłych zagrożeń (uciążliwości) dla środowiska. Zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem ustawy (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1848/10). Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA: z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1862/11; z dnia 1 marca 2013 r., sygn. II OSK 2105/11).

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skarżących sprowadzają się do żądania wyłączenia ich nieruchomości (ściślej części działki nr 714) ze strefy oddziaływania parasejsmicznego, innymi słowy wyłączenia ich nieruchomości z terenu górniczego. Tymczasem, zgodnie definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019 r. poz. 868 ze zm.), dalej "Pgg", terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów, podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz prowadzenia robót górniczych niezbędnych do wykonywania koncesji nosi nazwę obszaru górniczego (art. 6 ust. 1 pkt 5). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 4 Pgg we wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż określa się również projektowane położenie obszaru górniczego i terenu górniczego. Z kolei w myśl art. 32 ust. 1 Pgg koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża wyznacza również granice obszaru i terenu górniczego.

Z przywołanych przepisów wynika więc, że wyznaczenie terenu górniczego, z natury rzeczy obejmującego nieruchomości osób trzecich, stanowi wymóg ustawowy dla podmiotu ubiegającego się o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złóż. Konkretne nieruchomości wchodzą w skład terenu górniczego z mocy samej ustawy, o ile znajdują się w zasięgu przewidywanych szkodliwych wpływów robót górniczych zakładu górniczego. Rolą podmiotu ubiegającego się o koncesję, a później też organu koncesyjnego jest jedynie wyznaczenie tego terenu. W konsekwencji, brak jest podstaw prawnych do uzależniania wydania decyzji środowiskowej od wyłączenia konkretnej nieruchomości z terenu górniczego. Okoliczność włączenia części nieruchomości skarżących do terenu górniczego może więc być w niniejszym postępowaniu przedmiotem rozważań jedynie w aspekcie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować negatywne skutki tego wpływu. Skarżący poza powołaniem się na ograniczenie ich konstytucyjnie chronionego prawa własności nie wskazali żadnego przepisu prawa, który naruszałaby zaskarżona decyzja. Prawo własności, jakkolwiek chronione w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, nie jest jednak prawem absolutnym, doznaje ograniczeń na podstawie i w granicach obowiązujących ustaw.

Sąd administracyjny dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny w dacie orzekania przez organ (art. 133 § 1 Ppsa). Oznacza to, że Sąd kontrolując zasadność rozstrzygnięcia bada, czy organ zastosował normy obowiązujące w danym stanie faktycznym i czy zastosował je prawidłowo. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy działka nr 714 w części objętej szkodliwym oddziaływaniem drgań parasejsmicznych była niezabudowana i stanowiła grunty orne. Natomiast strefa zasięgu rozrzutów odłamków skalnych nie obejmuje w ogóle ww. działki. W dacie orzekania zarówno organ I jak i II instancji nie miały więc podstaw do przyjęcia, że ewentualne drgania parasejsmiczne będą wpływać negatywnie na środowisko na przedmiotowej działce, w szczególności na zdrowie i życie ludzi. W decyzji organu I instancji inwestor został zobowiązany, by parametry robót strzałowych były każdorazowo korygowane, a szkodliwe oddziaływanie robót strzałowych nie obejmowało m.in. terenów zabudowanych. W odniesieniu do pasieki pszczelej znajdującej się na tej działce organ odwoławczy stwierdził brak badań naukowych, czy literatury potwierdzającej negatywny wpływ oddziaływania parasejsmicznego. Skarżący ze swej strony nie przedstawili opracowania podważającego to stwierdzenie.

Organ właściwy w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie mógł uwzględnić w swojej decyzji okoliczności złożenia przez skarżących wniosku o ustalenie warunków zabudowy działki nr 714. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje również wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy Ł. decyzji Nr [...] o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na tej działce i to z dwóch powodów. Po pierwsze, z uwagi na moment decydujący dla oceny stanu sprawy przez Sąd. Jak bowiem wynika z okazanej przez skarżącą na rozprawie wskazanej wyżej decyzji, została ona wydana w dniu 31.12.2019 r., a zatem po rozpoznaniu przez Kolegium odwołania i wydaniu zaskarżonej decyzji, co miało miejsce 25 października 2019 r. Po drugie, o czym już wspomniano, jednym z warunków wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest jej zgodność z ustaleniami planu miejscowego, jeśli został uchwalony. Ustawa nie wskazuje natomiast by warunkiem wydania pozytywnej decyzji środowiskowej była zgodność planowanego przedsięwzięcia z istniejącymi w obrocie prawnym decyzjami o warunkach zabudowy, albo by badać ewentualną kolizję planowanej inwestycji z wydanymi decyzjami o warunkach zabudowy. Okolicznością, która samoistnie uzasadniałaby wydanie odmownej decyzji środowiskowej nie może być fakt uzyskania przez inny podmiot decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu na gruncie sąsiednim (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1537/14). Tym bardziej organ nie mógł uwzględnić w swoich rozważaniach samego tylko faktu złożenia wniosku o ustalenia warunków zabudowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Określone w decyzji, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" z uwagi na prejudycjalny (wstępny) charakter nie mogą regulować kwestii szczegółowych. Na etapie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest bowiem regulowany szczegółowy zakres praw i obowiązków inwestora niemieszczących się w regulacji art. 82 ust. 1 cyt. ustawy, niezwiązanych z potrzebą ochrony środowiska. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że szczegółowe warunki wykonywania robót strzałowych zostaną określone w decyzji wydanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 82 ust.1 ustawy środowiskowej. Organ ten uzyskał niezbędne postanowienia i opinie odpowiednich organów (art. 77 ustawy środowiskowej). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne uzasadniające odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Oceniając materiał dowodowy w sprawie organy obu instancji doszły do prawidłowych konkluzji uznając, że przy uwzględnieniu nałożonych decyzją środowiskową warunków, zabezpieczone zostanie środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia. Nie zostaną przekroczone normy hałasu, normy emisji substancji do powietrza, przy jednoczesnym utrzymaniu standardów jakości powietrza.

Podsumowując, w ocenie Sądu analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że organy administracji, po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej, w szczególności art. 80 ust. 1 i art. 82 ust. 1, wydały decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia. Uzasadnienia wydanych decyzji spełniają wymogi z art. 107 § 3 Kpa.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.