Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1269/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115, art. 57a
journal: Dz.U. 2016 poz 603
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi Rzecznika Dyscyplinarnego przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1749 z późn. zm.) w związku z art. 124n ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Straży Pożarnej utrzymała w mocy orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], w sprawie wykonywania przez mł. bryg. S.J. dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., nie posiadając pisemnej zgody przełożonego, uprawnionego do mianowania, uzyskując przychody, które wy kazał w oświadczeniu majątkowym za 2015r. według stanu na dzień [...] grudnia 2015 r., czym naruszył normę art. 57a ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r., poz.603, z późn. zm.) obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

W uzasadnieniu Komisja podała, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. rzecznik dyscyplinarny st. bryg. A.F. złożył do Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko mł. bryg. S.J., oparty na analizie oświadczeń majątkowych złożonych przez niego w latach 2009 - 2015 i informacji o wynikach z dokonanej analizy oświadczeń majątkowych za lata 2009 - 2015, stawiając mu zarzut, że w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe poza służbą nie posiadając pisemnej zgody przełożonego uprawnionego do mianowania, uzyskując przychody, które wykazał w oświadczeniu majątkowym za 2015r. według stanu na dzień [...] grudnia 2015 r., czym naruszył normę art. 57a ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

W uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny podniósł, iż na podstawie oświadczenia majątkowego za 2015r. według stanu na dzień [...] grudnia 2015 r. ustalono, że S.J. uzyskał przychody niepochodzące ze stosunku służbowego.

Następnie Komisja podała, że na podstawie akt osobowych S.J. zespół powołany decyzją Komendanta Głównego PSP do spraw analizy oświadczeń majątkowych w KG PSP stwierdził, że ww. funkcjonariusz nie posiadał pisemnej zgody Komendanta Głównego PSP, na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą na okres od [...] stycznia 2015 roku do [...] grudnia 2015 r.

Rzecznik Dyscyplinarny podczas prowadzonego postępowania dyscyplinarnego wnosił o ukaranie S.J. karą dyscyplinarną nagany.

Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2017r. uznała obwinionego S.J. za niewinnego zarzucanego mu czynu. Komisja podała, że w toku postępowania dyscyplinarnego odbyły się trzy rozprawy dyscyplinarne, podczas których zebrano materiał dowodowy pozwalający na ocenę zaistniałego stanu faktycznego. Wskazała, że kluczowe dla rozpoznania przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania wydawane powinny być na czas oznaczony, czy też nieokreślony.

Komisja Dyscyplinarna I instancji stwierdziła, wskazując na 57a ustawy o PSP, że ustawa nie określa jednoznacznie terminu na jaki powinna być wydawana powyższa zgoda. Wskazała też, że w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego obwiniony wykazał, że zgoda wydana przez ówczesnego Komendanta Głównego PSP st. bryg. M.K. nieopatrzona była znamieniem czasowym. Na potwierdzenie tego faktu obwiniony dołączył do akt sprawy oświadczenie ww. Komendanta Głównego PSP, w przedmiocie wydania bezterminowej zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania przez obwinionego. Komisja stwierdziła też, że potwierdza to również zeznanie tegoż Komendanta Głównego PSP, złożone na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r.

Następnie Komisja wskazała, że kolejną bardzo istotną kwestią był fakt udzielenia odpowiedzi na raport o wydanie zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania przez obwinionego, udzielonej przez Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia bryg. T.Z., w której to jednoznacznie wskazano termin obowiązywania zgody. Komisja I instancji stwierdziła, iż z uwagi na to, że Komendant Główny PSP nie zamieścił adnotacji na treści raportu o czasookresie obowiązywania zgody, stąd też Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia nie miał podstaw do ograniczenia czasowego przedmiotowej zgody. Komisja wskazała, że w związku z tym nie znalazła podstaw do ukarania obwinionego S.J., w oparciu o treść sformułowanego zarzutu.

Od powyższego orzeczenia złożył odwołanie Rzecznik Dyscyplinarny do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP, zarzucając, orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

art. 92 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP polegającej na:

oparciu orzeczenia jedynie na części okoliczności i dowodów ujawnionych na rozprawie, a w konsekwencji dokonanie dowolnej oceny dowodów, poprzez przyznanie waloru wiarygodności wyjaśnieniom obwinionego, w zakresie dotyczącym udzielania zgody na podjęcie przez obwinionego dodatkowego zajęcia zarobkowego,

oparciu orzeczenia na dowodach ocenionych z przekroczeniem zasad logicznego rozumowania i niewyjaśnienie niespójności pomiędzy zeznaniami świadka M.K. a pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy;

art. 167 k.pk. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k w zw. art. 124n ustawy o PSP, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dostępnego dowodu z dokumentów świadczących na niekorzyść obwinionego;

błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że obwiniony S.J. posiadał "bezterminową" zgodę przełożonego na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, podczas gdy zgoda, którą otrzymał miała znamię czasowe czyli została udzielona do dnia [...] grudnia 2008 r.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, rozpoznając odwołanie w całości podzieliła orzeczenie Komisji I instancji, wskazując w jej uzasadnieniu, że zarówno w toku postępowania przed Komisją Dyscyplinarną I instancji jak i swoim odwołaniu, Rzecznik Dyscyplinarny oparł się na twierdzeniu, iż obwiniony posiada zgodę na dodatkowe zarobkowanie na czas określony, nie jest to zaś zgoda bezterminowa. W odniesieniu do tego zarzutu tj. błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia (trzeci z zarzutów z odwołania Rzecznika Dyscyplinarnego) OKD stwierdziła, że w myśl art. 57a ustawy o PSP strażak nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania strażaka na stanowisko służbowe. Przełożony uprawniony do mianowania lub powołania, wydając zgodę, kieruje się potrzebą zachowania gotowości operacyjnej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, etyką służby oraz zachowaniem przez strażaka zdolności do pełnienia służby, biorąc pod uwagę sytuację osobistą strażaka.

Zgodę na dodatkowe zarobkowanie wyraża przełożony uprawniony do powołania lub mianowania. Ustawa nie precyzuje, na jaki okres mają być wydawane zgody. W związku z tym, na ww. przełożonego nie nakłada się obowiązku określenia ram czasowych takiej zgody, a co za tym idzie, zgoda może być wydana jednorazowo, na czas określony lub bezterminowo.

Komisja stwierdziła też, że na przedmiotowym raporcie brak jest wskazania okresu na jaki miałaby zostać wydana ta zgoda. Również wydający zgodę, tj. ówczesny Komendant Główny PSP – M.K., podczas rozprawy dyscyplinarnej przeprowadzonej przed Komisją Dyscyplinarną I instancji, jednoznacznie określił, że zgoda jakiej udzielił obwinionemu na dodatkowe zarobkowanie, raportem z dnia [...] grudnia 2007 r. jest zgodą bezterminową i w jego ocenie postępowanie, które się toczyło przed komisją I instancji, jest bezprzedmiotowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie OKD, Komisja Dyscyplinarna I instancji prawidłowo uznała, że obwiniony uzyskał bezterminową zgodę Komendanta Głównego PSP na dodatkowe zarobkowanie, o którą wystąpił raportem z dnia [...] grudnia 2007 r.

Odnosząc się do pisma okólnego dyrektora Biura Kadr, Komisja stwierdziła, że zgoda ma mieć charakter indywidualny, co wynika z ustawy o PSP, więc cofnięcie zgody lub jej ograniczenie (np. na rok) powinno być również aktem indywidualnym w stosunku do danego strażaka, nie zaś pismem okólnym, skierowanym do grupy strażaków.

Niezależenie od powyższego, Komisja stwierdziła, iż skierowane do strażaka pismo powinno być wydane przez tego, kto udzielił mu tej zgody, a więc w przedmiotowym przypadku przez Komendanta Głównego PSP, a nie przez inną - nieupoważnioną - osobę. Tak więc, w ocenie OKD, ograniczenie zgody do roku mogłoby mieć miejsce jedynie w przypadku, gdyby do obwinionego indywidualne pismo wystosował Komendant Główny PSP lub osoba przez niego upoważniona.

Odnosząc się zaś do zarzutu Rzecznika Dyscyplinarnego, iż Komisja I instancji naruszyła przepisy postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia tj. art. 92, art. 7 i art. 410 kpk, Komisja nie podzieliła tego zarzutu i wskazała, że Komisja Dyscyplinarna I instancji, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie. Ocena każdego dowodu pozostawiona jest Komisji Dyscyplinarnej, która obowiązana jest do dokonywania tejże oceny z uwzględnieniem wiedzy, którą posiadają członkowie KD, a także z ich doświadczenia życiowego. W ocenie OKD w toku rozprawy ujawniono całokształt okoliczności sprawy, dopuszczając te dowody, które mogą mieć w tej sprawie znaczenie. Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej I Instancji, w ocenie OKD, było przeprowadzone w myśl zasady logicznego rozumowania, i nie dostrzegła się niespójności, o której pisze Rzecznik Dyscyplinarny.

Zgodnie z dyspozycją art. 92 kpk, podstawą rozstrzygnięcia nie mogą być okoliczności, które nie zostały ujawnione w postępowaniu, a także podstawę orzeczenia ma stanowić całokształt okoliczności. W przedmiotowej sprawie KD I Instancji wypełniła dyspozycję tego przepisu i nie można jej zarzucić naruszenia ww. normy prawnej.

W odniesieniu do drugiego zarzutu Rzecznika Dyscyplinarnego, tj. zaniechanie przeprowadzenia dostępnego dowodu z dokumentów, świadczących na niekorzyść obwinionego, OKD stwierdziła, iż biorąc pod uwagę brzmienie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, KD I instancji, mogła odrzucić wniosek dowodowy, jeśli uznała, iż nie ma on znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. KD I Instancji, powinna jedynie uzasadnić, dlaczego odrzuciła dany wniosek dowodowy, a nie poprzestać na suchym przytoczeniu przepisu kpk. W ocenie OKD, odrzucone wnioski dowodowe nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie, za wyjątkiem raportu o dodatkowe zarobkowanie z dnia [...] sierpnia 2007 r., które ponownie złożył RD, tym razem przed OKD.

Komisja stwierdziła też, iż raport o dodatkowe zarobkowanie z dnia [...] sierpnia 2007 r. różni się od raportu z dnia [...] grudnia 2007 r., w pkt IV ppkt, 2 poprzez wskazanie innego zakresu dodatkowego zarobkowania (rozszerzenie na jakąkolwiek działalność radcy prawnego, a nie tylko wobec podmiotów gospodarczych). Wobec powyższego, uznała, iż obwiniony słusznie wystąpił z raportem [...] grudnia 2007 r. i dowód ten nie ma wpływu na ocenę przez OKD okresu, na jaki została wyrażona zgoda.

Uchwała ta stała się przedmiotem skargi Rzecznika Dyscyplinarnego przy Komendancie Głównym PSP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżył on w całości orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Orzeczeniu skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

art. 167 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k w zw. art. 124 n UPSP, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów w zakresie niezbędnym dla wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, a przede wszystkim poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności, formy, trybu i zakresu udzielonej obwinionemu przez Komendanta Głównego PSP st. bryg. M.K., zgody w kontekście obowiązujących w KG PSP, zasad zawartych w Instrukcji kancelaryjnej dla jednostek organizacyjnych PSP, wprowadzonej Decyzją nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2007 r., a zatem zaniechanie ustalenia, czy w istocie obwiniony uzyskał bezterminową zgodę na wykonywanie dodatkowych zajęć zarobkowych.

art. 170 §1 k.p.k w zw. art. 124n UPSP, poprzez zaniechanie uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych, złożonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy Komendancie Głównym PSP, w tym w postaci dowodów z raportów o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego kierowanych przez strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej PSP, pisma Biura Kadr i Organizacji dot. trybu załatwiania spraw związanych z wyrażaniem przedmiotowych zgód oraz korespondencji z lat 2011-2012 wskazującej że obwiniony był informowany o zasadach udzielania zgód,

art. 92 k.p.k. art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w związku z art. 124n UPSP, poprzez oparcie orzeczenia jedynie na części okoliczności ujawnionych w postępowaniu jak i częściowym uwzględnieniu dowodów ujawnionych na rozprawie, a w konsekwencji dokonanie dowolnej oceny dowodów poprzez przywołanie jedynie nieistotnego fragmentu treści zeznań świadka T.Z., która ma uwiarygodnić zeznania świadka M.K. i wyjaśnienia obwinionego, a pominięciu tej części zeznań, która ma istotne znaczenie dla sprawy, w wyniku czego dopuszczono się błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia polegającego na uznaniu, że obwiniony S.J. posiadał bezterminową zgodę przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego podczas gdy zgoda, którą otrzymał została udzielona do dnia [...] grudnia 2008 r.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości, orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP oraz poprzedzającego orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP, oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej.

W uzasadnieniu skargi Rzecznik Dyscyplinarny przytoczył stan faktyczny sprawy i odnosząc się do stanowiska OKD wskazał, że OKD powieliła błąd KD I instancji i nie podjęła żadnych czynności pozwalających na ustalenie rzeczywistego całokształtu okoliczności sprawy.

Skarżący zarzucił ponadto, że OKD błędnie przyjęła, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z aktem indywidualnym, odnoszącym się do konkretnego strażaka, co jej zdaniem wyklucza dokonywanie ustaleń odnośnie wszystkich okoliczności sprawy m.in. związanych z przyjętymi zasadami udzielania zgód na podjęcie zajęcia zarobkowego. Skarżący zarzucił też, że OKD pominęła wewnętrzne regulacje, dokumenty i dowody pozwalające na ustalenie całokształtu okoliczności sprawy. W czasie nadania biegu sprawie w związku ze złożeniem przez obwinionego raportu, obowiązywał ogólny tryb dot. załatwiania spraw w jednostkach organizacyjnych PSP, w tym w Komendzie Głównej PSP. Tryb ten został określony w Instrukcji kancelaryjnej dla jednostek organizacyjnych PSP, wprowadzonej decyzją nr [...] Komendanta Głównego PSP z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej oraz jednolitego rzeczowego wykazu akt dla jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzonej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W rozdziale VI uregulowano kwestie związane z procedurą załatwiania spraw, która mogła odbywać się ustnie lub pisemnie. W przypadku ustnego załatwienia sprawy, przywołana regulacja nakazywała sporządzenie notatki służbowej o przedmiocie sprawy i sposobie jej załatwienia. Natomiast przy pisemnym trybie załatwiania spraw koniecznym było przestrzeganie zasad min.: każdą sprawę załatwia się odrębnym pismem, w odpowiedzi podaje się znak i datę sprawy, której odpowiedź dotyczy, adresy pisze się w pierwszym przypadku. Natomiast kwestię podpisywania dokumentów reguluje Rozdział II "Tryb pracy Komendy Głównej" w Regulaminie organizacyjnym nadanym Zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej (Dz. Urz. KG PSP Nr 1, poz. 8 i 15 oraz Nr 2, poz. 24, 25 i 31).

Skarżący zarzucił również, że OKD błędnie uznała, że dekretacja sporządzona przez Komendanta Głównego PSP, na raporcie złożonym przez obwinionego, jest czynnością ostatecznie załatwiającą sprawę. Biorąc pod uwagę wewnętrzne regulacje dekretacja ta była jedynie dyspozycją przełożonego, co do sposobu załatwienia sprawy, a adresatem tej dyspozycji był kierownik komórki kadrowej, który w imieniu przełożonego dopiero sporządził właściwy dokument kadrowy informujący o udzieleniu zgody na czas określony. Skarżący stwierdził, że wbrew ustaleniom OKD, obwiniony nie był adresatem dyspozycji Komendanta Głównego PSP i do czasu otrzymania odpowiedzi w przypisanej prawem formie, adresowanej do niego, z potwierdzeniem jej doręczenia nie mógł on wywodzić, że uzyskał zgodę czyli jego raport został załatwiony pozytywnie. Dla obwinionego sposobem załatwienia sprawy była zatem kierowana do niego pisemna informacja dyrektora komórki kadrowej znak pisma [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o dyspozycji Komendanta Głównego PSP. W tej sytuacji do czasu weryfikacji tej informacji, winna być ona wiążąca dla obwinionego. Skarżący podkreślił, że obwiniony nie zwrócił się do przełożonego o zmianę treści tej informacji. Natomiast odnośnie zeznań świadka obrony M.K., wątpliwości zdaniem skarżącego budzi oświadczenie, że sformułowanie " udzielam zgody" na raporcie obwinionego winno być odczytywane jako "zgoda bezterminowa" i jest ostatecznym załatwieniem sprawy.

Skarżący zarzucił też, że oświadczeniu i zeznaniom świadka przeczy ustalona przez niego jako Komendanta Głównego PSP forma załatwiania tego typu spraw, obowiązująca wszystkich strażaków, pełniących służbę w Komendzie Głównej PSP i brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że zasady te nie miały zastosowania do obwinionego. Skarżący podał, że można by ewentualnie przyjąć taką konstrukcję w przypadku ustnego załatwienia sprawy, ale niezbędnym byłoby zgodnie z obowiązującymi przepisami sporządzenie notatki służbowej na taką okoliczność. Świadek, jako były Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, w okresie od [...] grudnia 2007 r. (dzień złożenia raportu przez obwinionego) do dnia [...] stycznia 2008 r. ( dzień odwołania świadka ze stanowiska) nie polecił sporządzenia notatki służbowej o ustnym sposobie załatwieniu sprawy. W tej sytuacji obecnie jego zeznania, wbrew twierdzeniom OKD i Komisji I instancji, nie mają istotnego znaczenia.

Skarżący zarzucił też, że odrzucenie przez OKD dowodów oraz nie przeprowadzenie z urzędu dowodów potrzebnych do ustalenia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie art. 167 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k w zw. art. 124 n UPSP.

Skarżący wskazał, że OKD nie podjęła próby ustalenia wszystkich okoliczności sprawy i jednocześnie utrudniała przeprowadzenie dowodów w zakresie niezbędnym do ustalenia tych okoliczności. Za niewłaściwe uznał też odrzucanie wniosków dowodowych przedstawionych przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy Komendancie Głównym PSP, które dawały podstawę do weryfikacji zeznań świadka M.K. w tym m.in. raportów strażaków pełniących służbę w KG PSP, na których również widniało sformułowanie "udzielam zgody" i podpis Komendanta Głównego PSP (identycznie jak na raporcie obwinionego z dnia [...] grudnia 2007 r.) i załączonych do tych raportów pism podpisanych przez dyrektora lub zastępcę dyrektora komórki kadrowej, w których określono zakres czasowy obowiązywania zgody. OKD podzielając pogląd KD I instancji w tym zakresie podnosi, że cyt. "KD I instancji, powinna jedynie uzasadnić dlaczego odrzuciła dany wniosek dowodowy....", po czym ogranicza się do stwierdzenia, że odrzucone wnioski dowodowe nie mają znaczenia. Takie uzasadnienie OKD jest kolejnym powtórzeniem treści ustawy i nie odpowiada prawidłowo rozumianemu nakazowi uzasadnienia tego typu rozstrzygnięć. - Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2011 r. V KK 303/10.

OKD nie odniosła się do wszystkich dowodów ujawnionych w toku rozprawy przed KD I instancji. W sposób wybiórczy przywoływała zeznania świadka T.Z. odnosząc się jedynie do tego fragmentu jego zeznań, który zdaniem komisji miał potwierdzić wiarygodność zeznań świadka M.K. i wyjaśnień obwinionego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i powołano się na argumenty zawarte już w orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP.

Wskazano również, że Rzecznik Dyscyplinarny powtórzył argumenty, które przedstawił w odwołaniu z dnia [...] lutego 2017 r.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP wskazała też, że podczas obu rozpraw dyscyplinarnych przeprowadzono dowody w zakresie niezbędnym dla wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, a kwestia ustalenia bezterminowej zgody na wykonywanie dodatkowego zarobkowania została klarownie wyjaśniona w orzeczeniu obu komisji.

Ponadto wskazała, że precyzyjnie uzasadniono dlaczego oddalono wnioski dowodowe Rzecznika Dyscyplinarnego, w szczególności w zakresie raportów o wyrażanie zgód na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, kierowanych przez strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej PSP.

Wskazała też, że w toku rozpraw ujawniono całokształt okoliczności sprawy, dopuszczając te dowody, które mogą mieć w tej sprawie znaczenie. Orzeczenia obu komisji dyscyplinarnych były przeprowadzone w myśl zasady logicznego rozumowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uwzględniając skargę, sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 1369, z późn. zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Stosownie do dyspozycji zawartej art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie prawa nie narusza.

Na wstępie z ostrożności procesowej przypomnieć należy, iż Rzecznik Dyscyplinarny posiada legitymację do wniesienia przedmiotowej skargi. W tej kwestii wypowiedział się bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1314/06, stwierdził, że skoro rzecznikowi dyscyplinarnemu, podobnie jak obwinionemu i jego obrońcy, przysługuje prawo kwestionowania orzeczenia dyscyplinarnego I instancji w drodze odwołania, to rozwiązanie to przesądza o tym, iż postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem o charakterze kontradyktoryjnym, toczącym się przed komisją dyscyplinarną.

Z tego powodu uznać trzeba, że rzecznik dyscyplinarny podobnie jak obwiniony musi być uznany za stronę postępowania dyscyplinarnego w rozumieniu art. 124 j ustawy. W przeciwnym wypadku rzecznik dyscyplinarny, bez uzasadnionej przyczyny, pozbawiony zostałby prawa do sądu, a zwrócić trzeba uwagę na to, że ze względu na istotę postępowania dyscyplinarnego nie może on być utożsamiany z organem orzekającym w postępowaniu dyscyplinarnym - komisją dyscyplinarną.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego przez Rzecznika orzeczenia uniewinniającego mł. bryg. S.J. wskazać należy, że zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.), strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem (ust. 1). Strażak odpowiada dyscyplinarnie również za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej (ust. 2).

Wykładnia tego przepisu nie nasuwa wątpliwości, iż strażak odpowiada dyscyplinarnie za działania zawinione. Warunkiem wstępnym było zatem wykazanie, że taki zawiniony charakter miały czyny, zarzucane funkcjonariuszowi w postępowaniu dyscyplinarnym.

Wskazać należy, iż postępowanie dyscyplinarne zostało zainicjowane w związku wynikiem prac Zespołu do zbadania oświadczeń majątkowych S.J. W rozpoznawanej sprawie S.J. obwiniono o to, że w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. wykonywał dodatkowe zajecie zarobkowe poza służbą, nie posiadając pisemnej zgody przełożonego uprawnionego do mianowania, uzyskując przychody, które wykazał w oświadczeniu majątkowym za rok 2015 według stanu na dzień [...] grudnia 2015 r., czym naruszył normę art. 57a ust. 1 UPSP.

W toku postępowania dyscyplinarnego odbyły się trzy rozprawy dyscyplinarne podczas których zebrano pełen materiał dowodowy pozwalający na ocenę zaistniałego stanu faktycznego, przez pryzmat obowiązujących regulacji prawnych, w tym pragmatyki służbowej jaką jest ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej.

Istotnym zatem dla tej sprawy było ustalenie, czy zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania wydawane powinny być na czas oznaczony, czy też nieokreślony.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 57a UPSP strażak nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania strażaka na stanowisko służbowe. Strażak nie może także wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Państwowej Straży Pożarnej. Przełożony uprawniony do mianowania lub powołania, wydając zgodę, kieruje się potrzebą zachowania gotowości operacyjnej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, etyką służby oraz zachowaniem przez strażaka zdolności do pełnienia służby, biorąc pod uwagę sytuację osobistą strażaka.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej prowadzi ewidencję wydanych zgód na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą. Ewidencja wydanych zgód na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą zawiera dane: imię i nazwisko strażaka, stanowisko służbowe, miejsce pełnienia służby, rodzaj oraz miejsce wykonywania podjętego zajęcia zarobkowego.

Jak wynika zatem z powołanego przepisu, ustawa nie określa terminu na jaki powinna być wydawana powyższa zgoda. Wskazać ponadto należy, co jest istotne w tej sprawie, że zgodę na dodatkowe zarobkowanie wyraża przełożony uprawniony do powołania lub mianowania. Ustawa nie precyzuje, na jaki okres mają być wydawane zgody. W związku z tym, na ww. przełożonego nie nakłada się obowiązku określenia ram czasowych takiej zgody, a co za tym idzie, zgoda może być wydana jednorazowo, na czas określony lub bezterminowo.

Jak wynika z akt sprawy i co zostało potwierdzone w trakcie postępowania dyscyplinarnego na raporcie obwinionego, brak jest wskazania okresu na jaki miałaby zostać wydana ta zgoda. Również wydający zgodę, tj. ówczesny Komendant Główny PSP – M.K., podczas rozprawy dyscyplinarnej przeprowadzonej przed Komisją Dyscyplinarną I instancji, jednoznacznie określił, że zgoda jakiej udzielił obwinionemu, na dodatkowe zarobkowanie, raportem z dnia [...] grudnia 2007 r., jest zgodą bezterminową i w jego ocenie postępowanie, które się toczyło przed komisją I instancji, jest bezprzedmiotowe.

Zgodzić się należy z Komisją, że w toku postępowania dowodowego obwiniony udowodnił, że zgoda wydana przez ówczesnego Komendanta Głównego PSP st. bryg. M.K., nie opatrzona była znamieniem czasowym. Na potwierdzenie tego faktu obwiniony dołączył do akt sprawy oświadczenie ww. Komendanta Głównego PSP, w przedmiocie wydania bezterminowej zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania. Potwierdza to również zeznanie tegoż Komendanta Głównego PSP złożone na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r.

Jeśli zaś chodzi o udzielenie odpowiedzi na raport o wydanie zgody na podjęcie dodatkowego zarobkowania przez obwinionego, przez Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia bryg. T.Z., w której wskazano termin obowiązywania zgody, to Sąd podziela pogląd Komisji Dyscyplinarnej, że z uwagi na to, że Komendant Główny PSP nie zamieścił adnotacji na treści raportu o czasookresie obowiązywania zgody, dlatego też Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia nie miał podstaw do ograniczenia czasowego przedmiotowej zgody, a to oznacza, że organy I i II instancji zasadnie uznały, że brak jest dowodów na okoliczność winy zarzuconej funkcjonariuszowi.

Ponadto stwierdzić należy, że podczas obu rozpraw dyscyplinarnych przeprowadzono dowody w zakresie niezbędnym dla wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, a kwestia ustalenia bezterminowej zgody na wykonywanie dodatkowego zarobkowania została w sposób jasny wyjaśniona w orzeczeniu obu komisji.

Wskazać też należy, że Komisja precyzyjnie wyjaśniła powody, dla których oddalono wnioski dowodowe Rzecznika Dyscyplinarnego, w szczególności w zakresie raportów o wyrażanie zgód na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, kierowanych przez strażaków pełniących służbę w Komendzie Głównej PSP.

Ponadto Komisja w toku rozpraw zbadała całokształt okoliczności sprawy, dopuszczając te dowody, które mogły mieć znaczenie w sprawie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Komisji Odwoławczej, że orzeczenia obu komisji dyscyplinarnych były przeprowadzone w myśl zasady logicznego rozumowania.

W odniesieniu zaś się do wskazywanego przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy Komendancie Głównym PSP pisma okólnego Dyrektora Biura Kadr, zgodzić się należy z Komisją, że zgoda ma mieć charakter indywidualny, co wynika z ustawy o PSP, więc cofnięcie zgody lub jej ograniczenie (np. na rok) powinno być również aktem indywidualnym, w stosunku do danego strażaka, nie zaś pismem okólnym, skierowanym do grupy strażaków. Co więcej, podczas postępowania przed KD I instancji, Dyrektor T.Z. zeznał, iż pismo jego miało charakter informacyjny, a jego treść nie była konsultowana z Komendantem Głównym PSP.

Jeszcze raz należy podkreślić, że skierowane do strażaka pismo powinno być wydane przez tego, kto udzielił mu tej zgody, a więc w przedmiotowym przypadku przez Komendanta Głównego PSP, a nie przez inną - nieupoważnioną - osobę. Tak więc, ograniczenie zgody do roku mogłoby mieć miejsce jedynie w przypadku gdyby wystosował do obwinionego indywidualne pismo Komendant Główny PSP lub osoba przez niego upoważniona.

Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż organ nie uchybił wskazanych w skardze przepisom. Sąd w całości podziela i przyjmuje jako swoje – poglądy wyartykułowane (a wyżej już cytowane) przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i powtórzone w odpowiedzi na skargę.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.