Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 884/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2a, ust. 2b, art. 24 a ust. 2b pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 6, ust. 2 pkt 2, § 49 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1 - 5
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "WINGiK" z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków wydana w następującym stanie sprawy .

Po trzykrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy wydanych decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu [...] działając z urzędu decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina [....], powiat [...] zmian danych zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu geodezyjnego pod nr [...] w dniu [...] lutego 2016 r. poprzez zmianę przebiegu granicy pomiędzy działką nr 915 pozostającą w posiadaniu samoistnym "Urzędu Gminy w [...]" a działkami nr 899, stanowiącą własność R.R. i nr 900, stanowiącą współwłasność T.R. i R.R.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2014 r. geodeta uprawniony z udziałem T. i R. R. oraz przedstawiciela Gminy [...] dokonał ustalenia przebiegu granicy między ww. działkami sporządzając z tej czynności operat techniczny włączony do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2014 r. pod nr [...]. Na podstawie danych zawartych w tym opracowaniu, do bazy danych ewidencyjnych wprowadzono nowy przebieg granicy pomiędzy ww. działkami, wskutek czego nastąpiło "przesunięcie" granicy działki nr 915 w głąb działek nr 899 i 900 powodujące zmniejszenie powierzchni działki nr 899 o 0.0182 ha, a działki nr 900 o 0.0121 ha. Wobec złożenia przez R.R. oświadczenia uzupełniającego do protokołu przyjęcia granic, w którym nie wyraził zgody na taką zmianę granic organ po raz kolejny zlecił geodecie uprawnionemu wykonanie szczegółowej analizy wszystkich materiałów geodezyjnych dotyczących przedmiotowej sprawy. Opracowana w następstwie tej analizy dokumentacja geodezyjna została włączona do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2016 r. pod nr [...]. Wynikało z niej, że od założenia ewidencji gruntów wsi Wola Otałęska w 1966 r. do jej modernizacji w latach 2007 – 2009, wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy między ww. działkami był niezmienny. Zmiana taka, która wobec sporu granicznego nie powinna zostać ujawniona ewidencji gruntów, nastąpiła dopiero w wyniku wprowadzenia do bazy danych ewidencyjnych operatu geodezyjnego z dnia [...] lutego 2014 r. Wobec powyższego organ zobligowany był do wyeliminowania błędnych danych poprzez przywrócenie stanu dotychczasowego wykazanego w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, tym bardziej, że zmiany dokonano w drodze czynności materialno - technicznej, zamiast decyzji administracyjnej oraz mimo braku w opracowaniu mapy uzupełniającej wykazu zmian gruntowych.

Od decyzji Starosty Powiatu [...] odwołanie złożył Wójt Gminy [...] wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Zarzucił, że dokonanie zmiany przebiegu granicy zgodnie z operatem technicznym przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2016 r. jest bezpodstawne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., dalej "P.g.ik.") oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, dalej "Rozporządzenie"). Wskazała, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie powołano przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.ik. i § 45 ust. 1 Rozporządzenia.

Opisaną na wstępie decyzją WINGiK utrzymał mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz art. 7 b ust. 1 pkt 2 P.g.ik. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą do aktualizacji operatu ewidencyjnego polegającej na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych jest § 45 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 2 ust. 8 w zw. z art. 24 lub art. 20 ust. 2 pkt. 1 P.g.ik. Z przepisów tych wynika, że inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych, przy czym podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepisy Rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji, w ramach której dopuszczalne jest usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Wpis błędny to wpis niezgodny z treścią dokumentu urzędowego stanowiącego jego podstawę, lub wpis niezgodny ze złożonym wnioskiem. Wadliwość taka może być wadliwością nieistotną, możliwą do usunięcia w przewidzianym w postępowaniu administracyjnym postępowaniu rektyfikacyjnym, lub istotną, wymagająca wydania decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej odwołaniem decyzji wyjaśnił, że celem postępowania było wyeliminowanie nieprawidłowo wprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r. w drodze czynności materialno - technicznej w oparciu o niekompletny operat geodezyjny zmiany przebiegu wskazanej wyżej granicy i doprowadzenie do stanu zgodności ze stanem jaki istniał przed tą datą. Sytuacja powyższa jest dowodem na zasadność utrwalonego już poglądu, iż samo przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do zasobu, bez dokonania przez organ kontroli zasadności danych z niej wynikających nie daje podstaw do uznania, że dokumentacja taka stanowi wystarczającą podstawę aktualizacji ewidencji. Dokonana zaskarżoną decyzją zmiana nie jest wprowadzeniem zmiany ewidencji na podstawie nowych, nieznanych organowi dokumentów, ale na podstawie materiałów źródłowych sprzed popełnienia błędu.

Gmina [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej Gminy włącznie państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu [...] lutego 2014 r. operatu technicznego skutkowało powstaniem domniemania prawdziwości, legalności i wiarygodności, a zatem wszelkie późniejsze działania organu ewidencyjnego mające na celu podważenie poprawności operatu technicznego były nieuprawnione. Zarzut, że operat ten nie zawierał wykazu zmian danych ewidencyjnych w tej sprawie nie może być czynnikiem decydującym, ponieważ zarówno podczas kontroli technicznej operatu, jak i podczas wykonywania czynności materialno - technicznej, Starosta nie kwestionował braku wykazu zmian danych ewidencyjnych (taki sposób zmiany numerycznego opisu przebiegu granic był powszechnie przyjętym sposobem do załatwiania spraw przez ODGiK oraz ewidencję gruntów). Rolą organu ewidencyjnego było wezwanie do uzupełnienia braków w zakresie wykazu zmian ewidencyjnych, a brak ten sam w sobie nie uprawniał do anulowania zmiany. Ponadto mimo braku wykazu zmian danych ewidencyjnych operat z dnia 15 lutego 2016 r. został uznany za kompletny i stał się podstawą wydanej w sprawie decyzji. Podniosła, że orzekające w sprawie organy dokonały zmiany przebiegu granicy ustalonej protokołem ustalenia granic na podstawie zgodnych oświadczeń stron. Oświadczenie złożone w trybie § 39 ust. 1 Rozporządzenia stanowi element postępowania dotyczącego ustalenia przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny i mieści w sobie także elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy Organ nie wykazał jakoby R.R. musiał skutecznie uchylić się od skutków złożonego wcześniej oświadczenia z powołaniem się na błąd, jako wadę oświadczenia woli. Przepisy P.g.ik. nie przyznają staroście, jako organowi ewidencyjnemu tak daleko idącej kompetencji i swobody w zakresie uznania i dowolności, aby uprawniała ten organ do anulowania zmiany i przywrócenia poprzedniej granicy pomiędzy działkami jak zostało to dokonane w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także sporządzenie uzasadnienia nie odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podtrzymała swoje stanowisko zawarte w złożonych odwołaniach oraz zarzuciła wydanym decyzjom naruszenie art. 10, art. 75, art. 77, art. 79, art. 84, art. 107 § 3 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt. 1 P.g.ik. oraz § 37, § 39, § 45, § 46, § 47 Rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została oddalona, bowiem okazała się niezasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Wyjaśnić na wstępie wypada, iż podstawą wprowadzania wpisów w ewidencji gruntów i budynków są regulacje ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.; dalej zwana Pgik). W myśl art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b tej ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek; następuje zaś w drodze czynności materialno – technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Aktualizacja informacji ewidencyjnych następuje w drodze decyzji administracyjnej we wszystkich tych przypadkach, które nie zostały zastrzeżone dla czynności materialnotechnicznej, co oznacza że organ winien wydać decyzję o aktualizacji jeżeli nie wchodzą w grę podstawy zmian określone w art. 24a ust. 2b pkt 1 Pgik. Dodać także wypada, iż według § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 542 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem), aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio, co wynika z § 45 ust. 3 rozporządzenia. W myśl § 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, starosta o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych zawiadamia właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 - w przypadku gdy zmiana została dokonana w trybie czynności materialno-technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dotyczyła: a) pola powierzchni działki ewidencyjnej, b) rodzaju lub pola powierzchni użytków gruntowych, c) głównej funkcji budynku, d) numeru działki ewidencyjnej.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych, jednakże może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle zgromadzonych dokumentów - pomyłek.

Przedmiotem kontroli Sądu były w niniejszej sprawie decyzje administracyjne o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działki nr 915 z działkami nr 899 i 900 zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2016 r., pod nr [..]. Celem wprowadzonych zmian, było wyeliminowanie błędnych danych jakie powstały w wyniku czynności ustalenia granicy działek o nr 899 i 900 z działką nr 915.

Na podstawie przesłanych do Sądu akt administracyjnych, ustalono, iż w dniu [...] lutego 2014 r. Starosta Powiatu [...] przyjął do ewidencji operat techniczny o nr [...]. Włączony do Zasobu operat wykonano m.in. na podstawie protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, podpisanego przez pełnomocnika Gminy [...] – posiadacza samoistnego działki nr 915 oraz właściciela działki nr 899 – R.R. - oraz R.R. i T.R. współwłaścicieli działki o nr 900. Czynności ustalenia przebiegu granic działki nr 915 z działkami nr 899 i 900 dokonano na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi: Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

W dniu [...] lutego 2014 r. R.R. złożył w Starostwie Powiatowym w [...] pismo, w którym poinformował Organ, że składając podpis pod protokołem działał pod wpływem błędu wyrażając zgodę na oznaczenie granic pomiędzy działkami. Wyjaśnił, iż wskazany przez geodetę punkt przyjął wyłącznie pod warunkiem, że powierzchnia działki o nr 900 nie uleganie zmianie. Oświadczenie geodety słyszeli uczestnicy ustalenia granicy. Ponieważ w dniu [...] lutego 2014 r. uzyskał bardziej dokładną informację o zmniejszeniu powierzchni działek o 3 a, to nie wyraża zgody na zmianę położenia punktu granicznego.

Z treści pism Starosty [...] kierowanych do R.R. wynika, że w oparciu o przyjęty do zasobu operat geodezyjny dokonano zmiany przebiegu granicy działki nr 915 z działkami o nr 900 i 899 na podstawie wówczas obowiązującego § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, który stanowił : Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Organ ewidencyjny poinformował R.R. o tym, że Starostwo nie jest władne do podważania przebiegu granic ustalonych pomiędzy stronami oraz o możliwości zakwestionowania przebiegu granic w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym (vide m.in. pismo z up. Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]).

Ze zgromadzonych w aktach dokumentów nie wynika aby Organ ewidencyjny poinformował zainteresowane strony o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych w sposób określony w treści § 49 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W szczególności nie przedstawiono właścicielom działek o nr 899 i 900 zestawienia odpowiednich danych ewidencyjnych przed zmianą oraz po zmianie przebiegu granic. Natomiast włączony dnia [...] lutego 2014 r. do zasobu operat techniczny nie zawierał wymaganych prawem zmian gruntowych, z których właściciele działek mogliby dowiedzieć się o konsekwencjach czynności ustalenia przebiegu granic.

W dniu [...] grudnia 2014 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr 915, a działkami nr 899 i 900. W toku tego postępowania w lutym 2016 r. został sporządzony przez geodetę operat techniczny o nr [...], z którego wynika jednoznacznie, iż jedyne dostępne i wiarygodne dane geodezyjno - kartograficzne dotyczące granic w/w działek potwierdzają, iż prawidłowy przebieg granicy, to ten jaki był uwidoczniony w ewidencji gruntów przed dokonaniem zmiany przebiegu granicy ustalonej w dniu [...] stycznia 2014 r. Biegły powyższy wniosek oparł na analizie operatu z modernizacji ewidencji gruntów i budynków we Wsi W. przeprowadzonej w latach 2007 – 2008 r. Geodeta podkreśla również, iż od roku 1966, granica pomiędzy działkami nr 899 i 900 a działką skarżącej Gminy o nr 915 nie została zmieniona i nie była również przedmiotem rozgraniczenia, czy wznowienia znaków granicznych.

Sąd zobligowany był potwierdzić ocenę Organów obu instancji, iż zmiana przebiegu granicy dokonana w ewidencji gruntów na podstawie operatu technicznego z dnia [...] lutego 2014 r., o nr [...], nastąpiła w wyniku błędnych działań zarówno geodety jak również organu ewidencyjnego, co w rezultacie spowodowało wpisanie do ewidencji danych błędnych, do których wyeliminowania nakazywały przepisy prawa obligujące Służby Geodezyjno – Kartograficzne do utrzymywania danych ewidencyjnych w stanie zgodności ze stanem prawnym i faktycznym. Z treści opinii z lutego 2016 r. wynika m.in., iż prowadzący czynności ustalenia granicy geodeta nie poinformował właścicieli działek o zmianach wynikających z tych czynności w zakresie powierzchni działek. Przyjęty do zasobu operat techniczny o nr [...] nie zawierał wykazu zmian gruntowych w tym zmian najbardziej dla właściciela istotnych a dotyczących powierzchni własności. W myśl treści obowiązującego w czasie dokonywania zmiany § 46 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (w tym m.in. danych ewidencyjnych, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych - § 46 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia). Wyjaśnienia R.R. są spójne z opinią geodety, iż podczas pomiaru bezpośredniego ze względów technicznych nie wiedział, że w wyniku zmienionego w stosunku do wynikającego z danych ewidencyjnych przebiegu granic działek Gmina [...] pozyska powierzchnię 300 m². R.R. po otrzymaniu w dniu 6 lutego 2014 r. informacji o dokładnych zmianach w powierzchni działek zgłosił wobec protokołu przyjęcia granic zastrzeżenia, że wobec zmian o których go nie powiadomiono, nie zgadza się na ustalony przez geodetę przebieg granicy.

Należy dodać, że o wprowadzonych zmianach w ewidencji gruntów R.R. jak również pozostali właściciele działek nie zostali powiadomieni przez Organ ewidencyjny w sposób określony prawem, czyli zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1-5 rozporządzenia. Na mocy tej regulacji, Starosta był zobowiązany do zawiadomienia podmiotów ewidencyjnych o dokonanej czynności materialnotechnicznej. Niewykonanie przez Starostę powyższego obowiązku także świadczy o nieprawidłowości dokonanego wpisu w kontekście konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności – art. 64 Konstytucji RP. Ze względu na wyrażony przez jednego z uczestników ustalenia granicy sprzeciw na zmianę powierzchni działek, przyczyny zgłoszenia tego sprzeciwu, brak wymaganego prawem wykazu zmian gruntowych przy operacie technicznym z [...] lutego 2014 r., o nr [...], Starosta winien był zakończyć sprawę mocą decyzji administracyjnej, nie zaś drogą czynności materialno-technicznej.

Dla Sądu jest oczywistym, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu automatycznie nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od rzetelnej oceny tej dokumentacji. Przed dokonaniem formalnej zmiany organ powinien dokonać kontroli, czy przyjęty do zasobu dokument geodezyjno-kartograficzny, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian. Ten obowiązek nabiera szczególnego znaczenia jeżeli jeden z właścicieli nieruchomości, który zarówno przez geodetę jak i organ nie został poinformowany o zmianach powierzchni działek, po uzyskaniu tej wiedzy wyraźnie kwestionuje prawidłowości czynności ustalenia granicy. Wobec faktu, iż R.R. nie został poinformowany o najistotniejszych skutkach zmiany położenia punktów granicznych, a został zapewniony że jego zgoda nie wpłynie niekorzystnie na zmianę powierzchni jego nieruchomości, to nie może dziwić, iż po uzyskaniu tej wiedzy kategorycznie sprzeciwił się dokonanej bez jego pełnej wiedzy czynności wprowadzenia do ewidencji wpisu ustalenia przebiegu granicy.

WSA zwraca uwagę, że w ramach postępowania ewidencyjnego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii zasięgu prawa własności, lecz powinny na podstawie wszystkich znajdujących się w aktach dowodów, w tym oświadczeń stron, ocenić zasadność wprowadzenia zmiany wpisów w ewidencji. W niniejszej sprawie Starosta [...] wprowadzając zmiany w operacie ewidencji gruntów dokonał nieuprawnionej w tych okolicznościach ingerencji w prawo własności, zagrażając stabilności tego prawa. Dlatego przyznać należało słuszność twierdzeniom WINGiK, iż w drodze czynności materialno-technicznej, w oparciu o niekompletny operat geodezyjny dokonano nieprawidłowej zmiany przebiegu granicy, co w tych okolicznościach determinowało konieczność wyeliminowania danych oczywiście błędnych z urzędu mocą decyzji administracyjnej. O wprowadzeniu do ewidencji danych błędnych, bo niezgodnych ze stanem prawnym i rzeczywistym, przekonują wnioski geodety opisane w operacie technicznym sporządzonym w lutym 2016 r. O wadliwości wpisu ustalenia przebiegu granicy, nie świadczy tylko i wyłącznie brak zgody na jej nowy przebieg lecz również oczywiste błędy prawne organu ewidencyjnego. Nie można było uznać twierdzeń Gminy, że brak zgody R.R. na nowy przebieg granicy wobec złożenia przez niego podpisu pod protokołem jest pozbawiony doniosłości prawnej dla oceny prawidłowości istniejących w ewidencji danych.

Wobec wykazania, iż zmiana w zakresie przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi działkami zaistniała wskutek niewiedzy właścicieli o wszystkich skutkach tej zmiany, w tym przede wszystkim zmiany ich powierzchni, dodatkowo na podstawie niepełnej dokumentacji geodezyjnej, w tym również bez obowiązkowego zawiadomienia podmiotów ewidencyjnych o wprowadzonych zmianach, konieczne było wyeliminowanie oczywistego w tej sytuacji błędu drogą decyzji administracyjnej, zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu geodezyjnego w dniu [...] lutego 2016 r. pod. nr [...]. Trafne jest stanowisko WINGiK, co do tego, że ta zmiana została dokonana na podstawie danych znanych Organowi i podmiotom ewidencyjnym sprzed dnia wprowadzenia danych błędnych, bo opartych na niezgodnych z prawem czynnościach Starosty.

Z tych wszystkich przyczyn zarzuty skargi Gminy nie mogły okazać się zasadne. W ustalonych okolicznościach nie można skutecznie powoływać się na złożony pod protokołem podpis jednej ze stron, skoro czynności geodety jak i organu ewidencyjnego były obciążone istotnymi i obciążającymi sam wpis błędami. Organy Służb Geodezji i Kartografii wykonując swe zadania aktualizujące, nie naruszyły powołanych w skardze przepisów prawa, zaś decyzja Organu odwoławczego wyjaśnia w oparciu o wystarczająco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, przyczyny wydanego rozstrzygnięcia.

Sąd działając z urzędu nie doszukał się takich uchybień w działaniach Organów obu instancji, który stanowiłyby o konieczności skorzystania z kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia czy stwierdzenia nieważności decyzji.

Dlatego też skarga Gminy została oddalona w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.