Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1076/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia ... 2015 r. nr ... Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB), po rozpoznaniu odwołania B. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB) z dnia ... 2015 r. znak: ... nakazującej B. J.: 1) dokonanie rozbiórki nadwieszonej połaci dachowej (okapu) o 60cm nad działkę przy ul. W. oraz 2) zamurowanie okien (3 szt.) w ścianie szczytowej, znajdujących się w granicy z działką przy ul. W., w zmodernizowanym i rozbudowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w C. przy ul. W., na dz. nr ..., będącym własnością Pani B. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że od 31 października 2001 r. PINB prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych przy modernizacji i rozbudowie budynku mieszkalnego w C. przy ul. W., nadz. nr .... W trakcie kilkukrotnych kontroli ustalił, iż inwestor J. R. realizowała inwestycję na podstawie decyzji pozwolenia na budowę Burmistrza Miasta C. z dnia ... 2001 r. nr ...("modernizacja i rozbudowa domu jednorodzinnego na dz. nr ... w C. przy ul. W."). PINB stwierdził, iż okap dachu przewieszono na stronę sąsiada o ok. 60cm oraz w ścianie szczytowej od strony sąsiada wstawiono trzy otwory okienne. Inwestor oświadczył, iż posiada zgodę administratora działki sąsiedniej, tj. A. Sp. z o.o. w C. na przewieszenie dachu. PINB postanowieniem z dnia ... 2001r. wstrzymał J. R. prowadzenie robót budowlanych przy modernizacji i rozbudowie ww. budynku mieszkaniowego. WWINB postanowieniem z dnia ... 2002r. utrzymał postanowienie to w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. R. na to postanowienie (wyrok z dnia 10.05.2004r. sygn. akt II SA/Po 207/02).

Kolejno PINB w dniu ... 2002 r. wydał decyzję nakazującą J. R. doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z wydanym pozwoleniem na budowę. W wyniku odwołania WWINB decyzją z dnia ... 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części wydanego nakazu na: zlikwidowania nadwieszonego okapu nad sąsiednią nieruchomością, zlikwidowania otworu okiennego w granicznej ścianie szczytowej, uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz uchylił zaskarżona decyzję w części wydanego nakazu na dostarczenie: decyzji o warunkach nadbudowy, dowodu własności działki lub prawa dysponowania nieruchomością, dokumentacji technicznej i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji.

W dniu 13 października 2005r. PINB przeprowadził kontrolę, w trakcie której ustalił, iż inwestor realizował budowę na podstawie rysunków oznaczonych jako "wariant B" - architektura. Natomiast konstrukcja realizowana była zgodnie z rysunkami konstrukcyjnymi, wchodzącymi w skład zatwierdzonej dokumentacji, niemniej jednak z pewnymi zmianami, gdyż wykonano przewieszenie tylko na dachu od ul. W., a nie jak przewidywała dokumentacja konstrukcyjna na całości ściany szczytowej. Stwierdzono także, iż inwestor podczas robót budowlanych rozebrał ścianę w granicy, a następnie odtwarzając te ścianę wykonał trzy otwory okienne, które zgodnie z dokumentacją techniczną należało zamurować. W związku z nieścisłościami w projekcie budowlanych PINB wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o weryfikację pozwolenia na budowę. Wojewoda decyzją z dnia ... 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia ... 2001r. w całości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia ... 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. PINB ustalił, iż obecnym właścicielem przedmiotowego budynku mieszkalnego jest B. J.. W wyniku kontroli z dnia 09 lutego 2010 r. stwierdził, iż od strony posesji nr ... przy ul. W. w ścianie szczytowej znajdują się 3 otwory okienne. Na ścianie szczytowej od strony ul. W. istnieje nadwieszony okap o ok. 60cm, wysunięty na działkę sąsiednia. Do zakończenia robót budowlanych pozostały roboty budowlane polegające na montażu barier schodowych przy zejściu do piwnicy, uzupełnienie okładziny ścian z ich wykończeniem i malowaniem, montaż parapetów wewnętrznych i zewnętrznych, montaż oświetlenia. Według oświadczenia J. R. z dnia 24 marca 2011 r. okna w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku istniały od roku 1910. Są one na obu ścianach szczytowych rozmieszczone symetrycznie. Będąc właścicielką budynku zobowiązała się pisemnie, że w sytuacji, w której sąsiedni dom miałby być nadbudowany, rozbierze okap. W dniu 27 czerwca 2011 r. Zastępca Burmistrza G. K. oświadczył, że w przypadku rozbudowy, przebudowy lub budowy nowego obiektu na działce sąsiedniej tj. W., właściciel posesji przy ul. W. powinien być zobowiązany do skrócenia przewieszenia dachu na działkę sąsiednią oraz likwidacji okna szczytowego, po zgłoszeniu przez inwestora przystąpienia do budowy.

W związku z powyższym PINB w dniu ... 2015r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: p.b.), wydał ww. decyzję.

Odwołanie w ustawowym terminie złożyła B. J. i wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego wobec jego bezprzedmiotowości. Podkreśliła, iż PINB w swoich rozważaniach nie uwzględnił, iż: 1) "okna w ścianie szczytowej budynku nie są nowo powstałe, tylko znajdują się w niej od dnia budowy budynku tj. ponad 100 lat, 2) w trakcie modernizacji poprzedni właściciel (J. R.) wykonała zaprzyjaźnionym sąsiadom w budynku nr 80 opierzenie oraz ociepliła ścianę dzięki, którym w tym budynku przestało zaciekać (na co ADM właściciel budynku nie miał środków, dopiero w ubiegłym roku naprawiono jedną połać dachu), 3) okna usytuowane są w pełnej symetrii na obu ścianach szczytowych, co zauważyli na kontrolach pracownicy PINB, 4) poddasze budynku nr 80 zasłoniło jedno z małych okien szczytowych więc je zamurowano, 5) z racji zabudowy wolnostojącej budynek nr ... nigdy nie miał szczytów wykończonych murem ogniowym, zawsze dach był przewieszony, 6) J. R. uzyskała zgodę na przewieszenie dachu właścicieli sąsiedniego budynku tj. ADM (oświadczenie z dnia 28 sierpnia 2000r. A.) oraz zgodę Burmistrza Miasta C. (oświadczenie z dnia 27.06.2011 r.). Wg skarżącej to organ winien ustalić, która z wersji projektu została zatwierdzona.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję WWINB wskazał, że Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia ... 2001 r. udzielił pozwolenia na modernizację i rozbudowę domu jednorodzinnego na dz. nr ... w C. przy ul. W.. Następnie Wojewoda decyzją z dnia ... 2006r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia ... 2001 r. w całości. WWINB stwierdził, że Prawo budowlane nie reguluje wprost sytuacji polegającej na wykonaniu robót budowlanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które później zostało uznane za nieważne. Sytuacja ta nie stanowi podstawy do stosowania art. 48 lub 49b p.b., gdyż w trakcie prowadzenia robót budowlanych ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę obowiązywała. Istnieje jednak potrzeba objęcia kontrolą robót budowlanych wykonanych w takich warunkach, która polegałaby na ocenie, czy wykonane zostały one na podstawie pozwolenia na budowę, uznanego za nieważne, nie naruszają prawa w sposób, który w świetle celów Prawa budowlanego, określonych w art. 5 p.b. nie jest do zaakceptowania. Przepisem, który daje podstawy do objęcia robót budowlanych taką kontrolą jest art. 51 p.b. Stosuje się go, jak wynika z art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. w ściśle określonych przypadkach, w tym wówczas, gdy roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jak się powszechnie przyjmuje stwierdzenie nieważności decyzji wywiera skutek od dnia wydania nieważnej decyzji. Zatem skoro sytuacja, polegająca na wykonaniu robót budowlanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które później zostało uznane za nieważne, nie podpada pod art. 48 i 49b p.b., a z drugiej strony stwierdzenie nieważności wywiera skutek od wydania decyzji (ex tunc), to istnieją podstawy, aby w takiej sytuacji stosować art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b., przy czym w myśl art. 51 ust. 7 p.b. należy stosować odpowiednio jedynie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 p.b.

WWINB ocenił, że PINB trafnie w zaistniałej w sprawie sytuacji prowadzi postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 p.b. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), przy czym jeżeli nie uda się tego dokonać, czy to dlatego, że nie jest to w ogóle możliwe albo dlatego, że inwestor nic wykonał koniecznych do tego czynności, może się ono zakończyć nakazaniem zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.). W sytuacji, gdy Wojewoda decyzją z dnia ... 2006r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia ... 2001r. nie ma dla sprawy znaczenie, który z projektów został zatwierdzony wyeliminowaną z obrotu decyzją. PINB prowadząc postępowanie naprawcze ocenia, które z elementów zrealizowanego obiektu są zgodne z przepisami, a które nie. A w przypadku niezgodności z przepisami decyduje, czy zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 czy art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.

WWINB podkreślił, że określając stan zgodności z prawem, do którego w postępowaniu naprawczym należy dążyć, trzeba mieć na uwadze zadania Prawa budowlanego, określone w art. 5 ust. 1 p.b., a więc przede wszystkim zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, ale także poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, uzasadnionych interesów osób trzecich, przez co należy rozumieć także prawo własności, które przez przepisy Prawa budowlanego jest chronione, skoro uprawnienie do wykonywania robót budowlanych może uzyskać tylko ten, kto wykaże się uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującej, iż budynek mieszkalny znajdujący się na działce przy ul. W. w C., był budynkiem wolnostojącym i posiadał dach przewieszony. O lokalizacji budynku przy granicy z działką sąsiednią świadczy lokalizacja tego obiektu na mapach z 1999r. (na działce nr ... - przed podziałem). Natomiast oświadczenie inwestora J. R., iż uzyskała zgodę na wykonanie przewieszenia dachu świadczy, iż budynek takiego przewieszenia nie posiadał. Bezsporne jest, że inwestor nie posiadała prawa do dysponowania działką nr ... przy ul. W. w C., jak również prawa takiego nie uzyskała obecna właścicielka nieruchomości. Zgodę na dysponowanie tą nieruchomością mógł wydać jednie Burmistrz C. i jak wynika z dokumentacji, takiej zgody nie wydał. Oświadczenie Zastępcy Burmistrza nie jest zgodą, a jedynie stwierdzeniem, że nadwieszenie musi zostać zlikwidowane przynajmniej w czasie rozbudowy budynku na działce przy ul. W. w C.. W odwołaniu Burmistrz podkreślił, iż prezes A. w C. sp. z o.o. nie był upoważniony do potwierdzenia prawa do dysponowania nieruchomością dla inwestorki czy wydania zgody na wykonanie nadwieszenia. Oznacza to, iż inwestor nie posiadał i nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością.

WWINB wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej: w.t.) odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż l,5m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne , pochylnia lub rampa. Oznacza to, iż przedmiotowy okap nie mógł być wykonany nad działką sąsiednią, tym bardziej że inwestor nie dysponował i nie dysponuje tą działką na cele budowlane, a jej właściciel nie wyraża zgody na jego istnienie. Zatem przedmiotowego nadwieszenia nie można doprowadzić do stanu zgodności z przepisami, co oznacza, iż zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.

Natomiast w sprawie okien w ścianie szczytowej zlokalizowanej przy granicy z działką sąsiednią (stanowiącej ścianę oddzielenia pożarowego) podkreślono, iż jak wynika z zapisów z dziennika budowy z dnia 19 i 24 maja 2001r. "uzgodniono z projektantem następującą kolejność dalszych robót: rozbiórkę ściany szczytowej przylegającej do nieruchomości sąsiedniej tj. W." oraz "wykonuje się rozbiórkę ściany szczytowej". Dlatego nie można mówić, że okna w ścianie szczytowej istniały od początku istnienia obiektu, gdyż ściana szczytowa została rozebrana, a następnie odbudowana. Robót tych nie można określić też jako remont tej części obiektu. Zatem mamy do czynienia z odbudową i realizacją nowych otworów okiennych. Wyjaśniono, że zasadnicza różnica między odbudową i remontem wynika z występującego w przypadku odbudowy faktu, uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia, rozebrania określonych fragmentów obiektu. Rozebranie takie bowiem wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenie stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane. Zatem w tym przypadku PINB był zobowiązany do oceny w świetle obowiązujących przepisów, czy przedmiotowe okna mogą znajdować się w ścianie przygranicznej. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 w.t. budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami lub drzwiami w stronę tej granicy. Zatem warunki techniczne przewidują, iż ściana z otworami okiennymi i drzwiowymi może znajdować się w odległości nie mniejszej niż 4m od granicy z działką sąsiednią. Oznacza to, iż przedmiotowe okna w ścianie granicznej (od strony nieruchomości przy ul. W. w C.) są niezgodne z przepisami i muszą zostać zlikwidowane. Otworów tych (okiennych) nie można także doprowadzić do stanu zgodności z przepisami.

Reasumując WWINB uznał, że organ powiatowy prawidłowo uznał, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu: 3 okien w ścianie szczytowej znajdującej się w granicy z działką przy ul. W. oraz nadwieszonej połaci dachowej (okapu) o 60cm nad działkę przy ul. W. (wykonane na podstawie decyzji pozwolenia na budowę i wyeliminowanej z obrotu prawnego), nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, zatem zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.

Odnosząc się do zarzutów B. J. wskazał, że decyzja Burmistrza C. z dnia ... 2001r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, niemniej jednak zakres wykonanych robót określił inwestor we wniosku o pozwoleniu na budowę. Ponadto co prawda pojęcie "modernizacji" zostało wykreślone z art. 3 pkt 7 p.b. - w związku z reformą ustrojową państwa, a ustawodawca dokonując zmian w Prawie budowlanym, w ogóle zrezygnował z posługiwania się pojęciem "modernizacja", niemniej jednak w obecnym stanie prawnym w art. 3 pkt 6 p.b. podano definicje: "budowy", w art. 3 pkt 7 zdefiniowano: "roboty budowlane", a w pkt 8 art. 3 określony został "remont". Natomiast pkt 7a art. 3 zdefiniował pojęcie przebudowy. Pojęcie "modernizacji" mieści się w zakresie pojęciowym "remont", "przebudowa" albo "rozbudowa". Zatem zarzut, iż organy nadzoru budowlanego nie mogą stosować określenia "modernizacja" jest chybiony.

Ponadto wyjaśniono, iż potencjalne roboty budowlane na budynku sąsiednim (na dz. nr ...) polegające na remoncie tego obiektu (a wykonane przez inwestorkę) nie są przedmiotem niniejszego postępowania, a organy nadzoru budowlanego nie oceniają ich prawidłowości. Niemniej wskazano, że decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia ... 2001r. nie zawierała pozwolenia na ich realizację. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 w/w ustawy, które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. Remont budynku jednorodzinnego do 28 czerwca 2015r. wymagał dokonania zgłoszenia do odpowiedniego organu.

Odnosząc się do żądania "uchylenia przedmiotowej decyzji i umorzenia postępowania wobec bezprzedmiotowości" WWINB podał, iż z uwagi na fakt wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które później zostało uznane za nieważne, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do przeprowadzenia postępowania w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. i nie można uznać niniejszego postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe.

W skardze do tutejszego Sądu na powyższą decyzję WWINB B. J. reprezentowana przez radcę prawnego A. K. zarzuciła organowi odwoławczemu:

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nadwieszenie połaci dachowej oraz zamurowanie 3 okien w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku narusza przepisy obowiązującego prawa,

- naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zaniechaniu przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art. 7, art. 8 i art., 77 § 1 kpa), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi podniesiono, że nie ma wprost regulacji, która odnosiłaby się do sytuacji, gdy po unieważnieniu pozwolenia na budowę, ma nastąpić rozpoczęcie albo wznowienie budowy. W takiej sytuacji nie ma podstawy do zastosowania art. 48 lub art. 49b p.b. Trafnie zaś, zdaniem skarżącej, zastosowano tryb naprawczy przewidziany w art. 50 i art. 51 p.b., albowiem przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia nieważności. Skarżąca podniosła, że błędne są jednak końcowe wnioski organów. Zaznaczyła, że pojęcie "zgodność z prawem" oznacza nie tylko zgodność z przepisami o warunkach technicznych, ale i z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego zdaniem skarżącej organy zobowiązane były stosować nie tylko aktualne przepisy o warunkach technicznych, jak i prawa miejscowego dla C. tj. planu miejscowego. Skarżąca wskazała, że przepis § 12 ust. 5 pkt 1 w.t. nie mógł mieć w sprawie zastosowania, albowiem budynek zlokalizowany jest na granicy działki i jest faktycznie połączony z budynkiem usytuowanym na sąsiedniej działce. W takiej sytuacji oba budynki nie spełniają normy tego przepisu. Wydaje się, że w takiej sytuacji przekroczenie granic nieruchomości przez budynek podlega zasadom prawa cywilnego.

Następnie skarżąca wskazała, że organy nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności. Pominięto alternatywny sposób doprowadzenia budynku nr ... do stanu zgodnego z prawem poprzez dopuszczenie projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem wykonanych robót. Zdaniem skarżącej istniały podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.

Ponadto skarżąca podniosła, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 p.b., albowiem decyzję o rozbiórce wydano z przekroczeniem terminu 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych (z dnia ... 2001 r.). Tymczasem decyzję o nakazie rozbiórki PINB wydał w dniu ... 2015 r. Wcześniej zaś umorzył postępowanie decyzją z dnia 18 sierpnia 2011 r. Zatem skoro postanowienie o wstrzymaniu robót modernizacyjnych i rozbudowy budynku stało się ostateczne w dniu 10 maja 2004 r., ewentualna decyzja dokonania rozbiórki mogła być wydana najpóźniej 9 lipca 2004 r. Taka decyzja nie została wydała, a jedynie PINB zawiesił postępowanie od 14 grudnia 2005 r. do 7 stycznia 2010 r. Skarżąca wskazała również, że nie może być powodem nakazu rozbiórki wyłącznie okoliczność, że przewieszenie budynku sięga sąsiedniej działki, bowiem kwestia ta należy do kompetencji sądu powszechnego. Dlatego PINB powinien w pierwszej kolejności wydać decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeżeli konieczność taka zachodziłaby. W sytuacji zaś ustalenia, że nie zachodzi konieczność wykonania określonych robót budowlanych lub czynności, organ w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. wydaje decyzję stwierdzającą brak takiej konieczności.

W ocenie skarżącej organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły, że 3 okna w ścianie szczytowej budynku nie są nowe, lecz znajdują się w niej od dnia budowy budynku tj. ponad 100 lat, zaś w trakcie modernizacji poprzedni właściciel wykonała zaprzyjaźnionym sąsiadom z budynku nr ... opierzenia oraz ociepliła ścianę dzięki czemu, w budynku tym przestało przeciekać. Ponadto okna usytuowane są w pełnej symetrii na obu ścianach szczytowych, poddasze budynku nr ... zasłoniło jedno z małych okien szczytowych, więc je zamurowano, a nadto z racji zabudowy wolnostojącej budynek nr ... nigdy nie miał szczytów wykończonych murem ogniowym, zawsze dach był przewieszony, na co J. R. uzyskała zgodę właścicieli sąsiedniego budynku tj. ADM i zgodę Burmistrza C..

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem skargi B. J. w niniejszej sprawie jest decyzja WWINB z dnia ... 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w C. z dnia ... 2015 r., nakazującą B. J.: 1) dokonanie rozbiórki nadwieszonej połaci dachowej (okapu) o 60cm nad działkę przy ul. W. oraz 2) zamurowanie okien (3 szt.) w ścianie szczytowej, znajdujących się w granicy z działką przy ul. W., w zmodernizowanym i rozbudowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w C. przy ul. W., na dz. nr ..., będącym własnością Pani B. J..

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Zgodnie z art. 51 ust. 1 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Na wstępie Sąd pragnie stwierdzić, że tryb określony w przepisach art. 50 i art. 51 p.b. był właściwym do załatwienia niniejszej sprawy, która polegała na ocenie robót budowlanych wykonanych w oparciu o ostateczną decyzje o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej i w takiej sytuacji ma zastosowanie postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 p.b. Tylko w tym trybie możliwa jest naprawa wad, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a w dalszej kolejności uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2012 r., II OW 133/12, Lex nr 1325619).

Faktycznie, jak wskazuje skarżąca, przepisy Prawa budowlanego nie odnoszą się wprost do sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji w całości lub części. Przepis art. 37 ust. 2 p.b. odnosi się jedynie do sytuacji, gdy po unieważnieniu pozwolenia na budowę ma nastąpić wznowienie budowy. Z kolei przepis art. 51 ust. 7 p.b. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane (ukończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Nie ma więc unormowania, które wprost odnosiłoby się do sytuacji, gdy unieważniono pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego po zakończeniu budowy. W każdym razie nie można rozumieć przepisu art. 51 ust. 7 p.b. w ten sposób, że wyłącza on stosowanie przez organ nadzoru budowlanego innych rozstrzygnięć niż wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 p.b. Należy przyjąć, że art. 51 ust. 7 nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polegało na przedłożeniu dodatkowego projektu budowlanego, jego ocenie i ewentualnym zatwierdzeniu. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może polegać również na tym, że po zakończeniu budowy, jeżeli wyeliminowano pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt budowlany, sporządzony zostanie projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych. Chodzi bowiem o to, że po zakończeniu budowy właściciel obiektu budowlanego lub jego zarządca ma obowiązek przechowywać dokumentację obiektu, która obejmuje pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego w części, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w części są odstępstwem od projektu budowlanego dla danej inwestycji w zakresie, w jakim projekt ten nadal jest zatwierdzony. Taka sytuacja oznacza zaś, że może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 p.b. To, czy będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, czy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2, zależy od okoliczności rozpoznawanej sprawy (Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H.Beck 2015, źródło: Legalis).

Niemniej należy zaznaczyć, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. Innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013, II OSK 1877/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia właśnie ze stanem, który nie mógł zostać doprowadzony do zgodności z prawem w inny sposób aniżeli przez nakaz rozbiórki określonych w zaskarżonej decyzji elementów przedmiotowego budynku.

Bezsporne jest, że uprzednia właścicielka budynku mieszkalnego przy ul. W. w C. (dz. nr ...) J. R. realizowała roboty budowlane dotyczące budynku na podstawie decyzji Burmistrza C. o pozwoleniu na budowę z dnia ... 2001 r. dotyczącą "modernizacji i rozbudowy domu jednorodzinnego", której to następnie nieważność stwierdził Wojewoda Wielkopolskiego decyzją z dnia ... 2006 r. Decyzja Wojewody stała się ostateczna z chwilą wydania przez GINB decyzji z dnia ... 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody (art. 16 § 1 kpa).

Należy jednak wskazać, iż uprzednio, w wyniku kontroli przeprowadzonych już w 2001 r. PINB stwierdził, że okap dachu przedmiotowego budynku przewieszono na stronę sąsiedniej działki o ok. 60 cm, a w ścianie szczytowej od strony sąsiedniej działki wstawiono 3 otwory okienne. Dlatego PINB postanowieniem z dnia ... 2001 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b., wstrzymał J. R. prowadzenie robót budowlanych przy modernizacji i rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, stwierdzając, że w sposób istotny odbiegają one od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a w szczególności od zatwierdzonego projektu budowlanego w powyższym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WWINB z dnia ... 2002 r., a z kolei skarga J. R. na ostatnio wymienione postanowienie WWINB oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 10 maja 2004 r. (sygn.. akt II SA/Po 207/02).

W tym miejscu stwierdzić należy, iż nie ma racji pełnomocnik skarżącej twierdząc, że organy nadzoru budowlanego naruszyły w sposób rażący przepis art. 51 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowych elementów budynku przy ul. W. w C. po upływie 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Wydaje się nie dostrzegać pełnomocnik strony, że w dniu ... 2002 r., a więc przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia z ... 2001 r., PINB wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzję, którą nakazał J. R. doprowadzić prowadzone roboty budowlane do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę poprzez: zlikwidowanie nadwieszonego okapu nad sąsiednią nieruchomością, zlikwidowanie otworu okiennego w ścianie szczytowej granicznej, a także przez uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych poprzez złożenie odpowiednich dokumentów. W ocenie Sądu fakt wydania powołanej decyzji świadczy jednoznacznie o tym, że nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia terminu wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 p.b. określonego w tym przepisie. Oceny tej nie zmienia fakt, że powyższa decyzja został następnie uchylona przez WWINB decyzją z dnia ... 2005 r. po uprzednim wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2004 r. (sygn. akt II SA/Po 916/02) i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1569/04, a PINB prowadził ponownie postępowanie. Istotnym bowiem jest, że z zachowaniem terminu 2-miesięcznego od postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych PINB wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 p.b.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że poprzednia właścicielka J. R. w ramach robót budowlanych podjętych na podstawie ww. pozwolenia na budowę obejmującego "modernizację i rozbudowę budynku" dokonała rozbiórki ściany budynku w granicy i jej odbudowy oraz w ramach odtworzenia wykonania 3 otworów okiennych, które zgodnie z dokumentacją techniczną należało zamurować. W ramach tych robót wykonano również na dachu od strony ul. W. przewieszenie okapu nad sąsiednią posesję na długość ok. 60 cm (posesja przy ul. W. w C.) [np. protokoły kontroli z 7.11.2001, z 13.10.2005 r., z 9.02.2010 r. oraz z 29.04.2015 r.].

W związku z powyższym, uznając, że w niniejszym postępowaniu nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 48 lub 49b p.b. odnoszące się do samowoli budowlanej, należy ocenić, czy organy nadzoru budowlanego przy tak ustalonym stanie faktycznym sprawy uprawnione były do wydania innych decyzji, aniżeli nakaz rozbiórki wskazanych wyżej elementów budynku tzn. w istocie, czy mogły – jak podniesiono w skardze – nałożyć na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego środka najbardziej restrykcyjnego w postaci orzeczenia rozbiórki, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wyłącznie z powodu warunków technicznych nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót inwestycji do stanu zgodnego prawem (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 181/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy nakaz rozbiórki jest najdalej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów p.b. Dlatego też stosując tego typu przepis (art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.), należy uprzednio rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., VII SA/Wa 2427/13, Lex nr 1468385).

Zaznaczyć przy tym należy, że przez "stan zgodny z prawem", do którego należy dążyć w postępowaniu naprawczym, oznacza zgodność z aktualnie obowiązującym - w chwili podejmowania decyzji przez organ nadzoru budowlanego - porządkiem prawnym w zakresie prawa materialnego administracyjnego, a nie cywilnego. Organ ma bowiem na celu ustalenie, czy roboty odpowiadają wymogom określonym w art. 5 p.b., tj. w zakresie spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii, zgodności warunków użytkowych z przeznaczeniem obiektu, w tym m.in. odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej, poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 p.b.). Omawiane pojęcie obejmuje zatem przede wszystkim zgodność z obowiązującymi przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także z przepisami określającymi ład przestrzenny, do jakich należą przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Sądu należy stwierdzić, że organy orzekającej w niniejszej sprawie ustaliły w sposób bezsprzeczny, że nie ma innej możliwości przywrócenia stanu zgodnego z prawem, jak tylko przez nakazanie rozbiórki nadwieszonej połaci dachowej (okapu) budynku przy ul. W. w C. o 60 cm nad działkę przy ul. W. w C. oraz zamurowanie 3 okien w ścianie szczytowej budynku przy ul. W. w C., znajdujących się w granicy z działką przy ul. W. w C..

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii nadwieszenia połaci dachowej (okapu) budynku przy ul. W. w C. na działkę sąsiednią przy ul. W. w C. na odległość 60 cm stwierdzić należy, iż rozbudowa budynku w tym zakresie jest nie do zaakceptowania. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej, że kwestia ta jest nie podlega regulacjom Prawa budowlanego, lecz zasadom cywilnoprawnym.

Zgodnie z art. 4 p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. A do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na gruncie postępowania naprawczego uregulowanego przepisami art. 50-51 p.b. pojawił się problem, czy w postępowanie tym można żądać od inwestora, który zmierza do legalizacji robót budowlanych, aby przedstawił oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ostatecznie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie II OPS 2/10 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uchwały tej nie można jednak interpretować w taki sposób, że zwalnia ona organy z konieczności badania tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czym innym bowiem jest sama możliwość skorzystania przez inwestora z uproszczonej formy wykazania swojego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez złożenie stosownego oświadczenia, a czym innym posiadanie przez inwestora tytułu prawnego dającego mu takie uprawnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podejmując tę uchwałę uznał i wyraził to w jej uzasadnieniu, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane art. 51 p.b., po ustaleniu że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. i wyda stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku, jak wskazał skład 7 sędziów NSA, podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa (tak też wskazano w wyroku NSA z 3 lipca 2012 r. II OSK 755/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zbadanie, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są uprawnione i zobowiązane do badania, czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 p.b., na nieruchomości do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych.

W realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że ani poprzednia właścicielka przedmiotowej nieruchomości – J. R., ani aktualna – B. J. nie posiadały i nie posiadają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości sąsiedniej – przy ul. W. w C.. Nieruchomość ta stanowi własność Miasta i Gminy C.. Zgodnie z art. art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) to wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. W okolicznościach niniejszej sprawy to Burmistrz C. lub osoba przez niego upoważniona uprawnione były do złożenia takiego oświadczenia. Tymczasem akta sprawy nie zawierają takiego oświadczenia. Skarżąca powołała się na oświadczenie Prezesa A. sp. z o.o. w C. z dnia 28 sierpnia 2000 r. oraz oświadczenie Zastępcy Burmistrza C. G. K. datowane przez PINB na dzień 27 czerwca 2011 r. Choć w oświadczeniu z dnia 28 sierpnia 2000 r. Prezes A. sp. z o.o. w C. wyraził zgodę na pozostawienie przedmiotowych okien szczytowych i nadwieszenia dachu na działkę sąsiednią, pod warunkiem, że w przypadku rozbudowy lub nadbudowy budynku przy ul. W. nastąpi zamurowanie tychże okien i zmiana kształtu dachu przy ul. W. w sposób nieutrudniający tych robót, to oświadczenie to zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Skoro bowiem właścicielem nieruchomości była i jest Miasto i Gmina C. koniecznym było upoważnienie do wydania oświadczenia tej treści uzyskane od Burmistrza C.. Takiego zaś w aktach sprawy brak. Z kolei wspomniane oświadczenie Zastępcy Burmistrza jest jedynie wniesieniem uwag do rozbudowy, przebudowy lub budowy nowego obiektu na działce sąsiedniej tj. ul. W., w którym wskazano, że właściciel posesji położonej przy ul. W. powinien być zobowiązany do skrócenia przewieszenia dachu na działkę sąsiednią oraz likwidacji okna szczytowego na własny koszt natychmiast po zgłoszeniu przez inwestora przystąpienia do budowy (k. 68 akt adm. I instancji). Tym samym oświadczenie to jedynie potwierdza, że nie można mówić o braku zgody właściciela nieruchomości przy ul. W. w C. okapem dachu budynku usytuowanego na działce przy ul. W. w C..

Reasumując, uznawszy, że inwestor J. R. nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością nr ... przy ul. W. w C. na cele budowlane, a takiego prawa nie uzyskała również aktualna właścicielka nieruchomości – B. J., nie można było w świetle art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. uznać, że dopuszczalna jest sanacja przedmiotowej rozbudowy budynku o fragment dachu przechodzący na działkę sąsiednią o 60 cm.

Ponadto rozbudowa przedmiotowego budynku w tym zakresie stoi w sprzeczności z przepisami o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Żaden z ustępów § 12 w.t., ani inny przepis rozporządzenia nie zezwala na sytuowanie budynku lub jego części (w tym okapów, czy gzymsów) na terenie nienależącym do inwestora, na działce sąsiedniej. Przepis § 12 w.t. zawiera jedynie wymogi co do sytuowania budynku w relacji do granicy działki sąsiedniej.

Ustosunkowując się zaś do kwestii umieszczenia trzech okien w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku, która to – co jest bezsporne (zapisy dziennika budowy z 19 i 24 maja 2001 r.) - została rozebrana na następnie odbudowana, podzielić należy stanowisko organów nadzoru budowlanego. W świetle przepisu art. 3 pkt 6 p.b. odbudowa jest uznawana za budowę. Takich robót budowlanych nie można było zaliczyć do remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. Zgodnie z tym przepisem remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W judykaturze przyjmuje się zaś, że rozebranie budynku lub jego części wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenie stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś co nie istnieje, co zostało właśnie rozebrane. W praktyce budowlanej przez odbudowę rozumie się odtworzenie zniszczonego obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnego kształtu, gabarytów i układu funkcjonalnego. Odtworzenie dotyczyć więc może także robót budowlanych polegających na odbudowie. Nie ma więc zasadniczych przeszkód w wiązaniu także pojęcia odbudowy z odtworzeniem, jednakże nie jest to ten sam rodzaj robót "odtworzeniowych", jaki ma miejsce w przypadku remontu. Zasadnicza różnica wynika bowiem z występującego w przypadku odbudowy faktu, uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia, rozebrania obiektu. To odtworzenie zatem, które obejmuje rozebranie a następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się właśnie z pojęciem odbudowy (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., II OSK 2208/12, również wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., II OSK 1483/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zastosowanie zatem do niniejszej odbudowy trzech okien w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy działki sąsiedniej znalazły normy określone w § 12 w.t. Dopuszczają zaś one jedynie:

- w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273:

1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;

2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;

3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;

4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Żaden z wymienionych przepisów § 12 ust. 3 w.t. nie dopuszcza takich działań, jakie podjęto w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie było możliwości doprowadzenia wykonanych w tych zakresie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem inaczej aniżeli przez nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.

W ocenie Sądu całkowicie chybiony jest zarzut postawiony w skardze, jakoby organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa). Organy w sposób wyczerpujący zebrały o rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a w uzasadnieniu rozstrzygnięć – w zgodzie z art. 107 § 3 kpa – wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz podały przyczyny, z powodu których dowodom wskazanym przez stronę skarżącą odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.

Mając powyższe na względzie, uznawszy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.