Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 410/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 1, art. 33 pkt 2, 3, 10, art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Ł.W. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu równowartości kosztów poniesionych na naukę - zarzutów do postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dowódcy Jednostki na rzecz skarżącego kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej "[...]" ustalona została należna od Ł.W., wobec jego rezygnacji z zawodowej służby wojskowej, równowartość kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w kwocie 50.382,67 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej "[...]", która jest decyzją ostateczną.

Przedmiotowa należność została wcześniej rozłożona na 60 miesięcznych rat ostateczną decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej "[...]". W jej sentencji zawarte zostało stwierdzenie, iż pozostałe warunki spłaty zobowiązania ustalone zostaną w drodze umowy.

Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 lutego 2008 r. wszczęte zostało wobec zobowiązanego Ł.W. postępowanie egzekucyjne.

W dniu 3 marca 2008 r. wniósł on zarzuty, w których podniósł, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie jest wymagalny z uwagi na rozłożenie należności na raty, błędnie oznaczono wierzyciela, a także termin, od którego nalicza się odsetki oraz ich rodzaj i stawki. Wskazał ponadto, ze egzekwowany obowiązek określony został niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej.

Postanowieniem z dnia "[...]" Dowódca jednostki Wojskowej "[...]" uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.

W jego uzasadnieniu wskazano, iż skarżący otrzymał decyzję o rozłożeniu na raty wraz z umową przy piśmie z dnia 29 listopada 2005 r. Był on zobowiązany do podpisania umowy i odesłania 2 egzemplarzy do Jednostki, jednak tego nie uczynił. Umowa ta stanowi integralną część decyzji w sprawie rozłożenia na raty. Przepis § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451 ze zm.) stanowi, że w przypadku rozłożenia na raty kosztów, ich zwrot następuje w terminach określonych w decyzji dowódcy jednostki. W niniejszej sprawie w decyzji wskazano, że terminy zostały określone w umowie. Wobec niepodpisania umowy przez zobowiązanego obecnie nie jest możliwa realizacja decyzji o rozłożeniu na raty, gdyż dawno już minęły terminy określone w umowie. W takiej sytuacji obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest wymagalny. Wobec braku reakcji skarżącego na wezwanie do zapłaty, należało wszcząć postępowanie egzekucyjne w administracji, co wynika z art. 54 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 1 a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, którym w przedmiotowej sprawie jest jednostka wojskowa.

Zdaniem organu, uzasadnione jest również domaganie się odsetek ustawowych z tytułu zwłoki w zapłacie zobowiązania za okres od terminu wyznaczonego w wezwaniu z 2007 r. do dnia zapłaty.

Podtrzymując swe zarzuty Ł.W. złożył zażalenie na to postanowienie.

W wyniku jego rozpatrzenia Dowódca Jednostki Wojskowej "[...]", postanowieniem "[...]", zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zarzutu rozłożenia wierzytelności na raty, daty wymagalności egzekwowanej wierzytelności oraz wymagalności odsetek i w tym zakresie ustalił, że:

1) wierzytelność określona w decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej "[...]" została rozłożona na 60 miesięcznych równych rat, płatnych ostatniego dnia miesiąca za ten miesiąc,

2) wymagalność pierwszej raty nastąpiła w dniu 31 stycznia 2006 r., a każdej następnej w ostatnim dniu każdego kolejnego miesiąca kalendarzowego,

3) od rat wierzytelności, wymienionych w pkt 1 i 2, należą się odsetki ustawowe od dnia następnego po dniu wymagalności każdej z rat, począwszy od dnia 1 lutego 2006 r., co do raty za styczeń 2006 r.,

4) postępowaniem egzekucyjnym winny być objęte raty wymagalne, a nie zapłacone wierzycielowi wraz z odsetkami ustawowymi.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż zarówno organ l instancji,

jak i skarżący, nie mają racji co do tego, że decyzja o rozłożeniu płatności na raty nie wywołała żadnych skutków prawnych. W szczególności jej rozstrzygnięcie jest na tyle klarowne, że nie ma podstaw do twierdzenia, jakoby do jej wykonania niezbędne było zawarcie odrębnej umowy, na którą powołuje się tak Dowódca JW."[...]", jak i skarżący. Obowiązujące w sprawie zwrotu kosztów nauki przepisy, w tym zwłaszcza art. 54 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892) oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką nie przewidują załatwienia sprawy w formie umowy, lecz w formie decyzji. Forma umowy właściwa jest dopiero w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. W tej sprawie zastosowanie mają jednak powołane właśnie przepisy, a to z uwagi na treść art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). A skoro tak, to bez wątpienia błędem było przesyłanie Ł.W. projektu umowy, w której miałoby nastąpić ustalenie warunków spłaty rat orzeczonych decyzją. Decyzja ta wywołała skutek prawny jakim jest rozłożenie spłaty należności na raty i podlegała wykonaniu, począwszy od stycznia 2006 r. Niewskazanie w niej dnia miesiąca, w którym miałaby następować zapłata każdej z 60 równych miesięcznych rat, nie czyni jej nieważną (bezskuteczną). W takiej sytuacji przyjąć należy, że zapłata każdej z rat winna następować najdalej w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego, za dany miesiąc. Za twierdzeniem, że wymagalność pierwszej z rat nastąpiła w ostatnim dniu stycznia 2006 r. przemawia też fakt, że decyzja kreująca obowiązek zwrotu kosztów (z dnia "[...]") podlegała wykonaniu w dniu 4 stycznia 2006 r. tj. w dniu doręczenia skarżącemu ostatecznej w tej sprawie decyzji Dowódcy "[...]". Podlegała ona wykonaniu w sposób zmodyfikowany decyzją o rozłożeniu na raty. Nie wziął tych faktów pod uwagę Dowódca "[...]", wystawiając tytuł wykonawczy, którym objął całą należność główną. Konsekwencją rozłożenia płatności wierzytelności obciążającej skarżącego na raty i ich wymagalności, począwszy od dnia 31 stycznia 2006 r., jest obowiązek skarżącego zapłaty odsetek od wymagalnych, niezapłaconych rat, jak w pkt 3 petitum postanowienia.

Za bezzasadny uznany został zarzut błędnego określenia wierzyciela oraz podpisania postanowienia przez nieuprawnioną do tego osobę . Dowódca JW. "[...]", rozkazem Nr 208 z dnia 31 października 2007 r ., na podstawie art. 25 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powierzył płk S.R. (Zastępcy Dowódcy "[...]") czasowe pełnienie obowiązków na nie obsadzonym stanowisku dowódcy tej Jednostki. Jest to wiec osoba, której przysługują wszelkie kompetencje przypisane dowódcy jednostki, w tym do wystawienia tytułu wykonawczego.

W skardze na ostateczne orzeczenie Ł.W. zażądał stwierdzenia jego nieważności lub uchylenia, zarzucając naruszenie: art. 33, art. 34 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 17 i art 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; art. 6, art. 7, art. 8 ,art. 10, art. 11, art. 77, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący wskazał, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozkładająca zobowiązanie pieniężne dłużnika na 60 równych rat. Stanowi ona, że pozostałe warunki spłaty zobowiązania zostaną dopiero ustalone w drodze umowy. Ze względu na to, iż umowa nie została jeszcze zawarta, dłużnik nie jest do chwili obecnej w zwłoce i nadal oczekuje, że warunki spłaty rat zostaną ustalone w umowie. Obowiązek zapłaty kwoty 50.382,67 zł ustalony został w związku z decyzją o rozłożeniu tej należności na 60 równych rat, a nie jak przedstawiono to w tytule wykonawczym, że obowiązek ten dotyczy tejże kwoty z odsetkami od dnia 28 listopada 2005r. Obowiązek zapłaty odsetek w związku z rozłożeniem należności na raty i nie wskazaniem pozostałych warunków ich zapłaty (w szczególności od jakiego dnia i z jaką częstotliwością rat oraz na jaki rachunek bankowy) także jeszcze nie powstał, a dłużnik nie jest w zwłoce. Tak więc egzekucja nie może dotyczyć całości zobowiązania, gdyż egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego.

Skarżący argumentował dalej, iż artykuł 3 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej definiuje jednostkę wojskową. Nie jest ona osobą prawną ani nawet jednostką nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność do czynności prawnej. Żadna norma prawna nie uprawnia ani Dowódcy Jednostki Wojskowej ani tym bardziej Zastępcy Dowódcy Jednostki Wojskowej do inicjowania egzekucji administracyjnej. Nie ma też normatywnego uzasadnienia dla prowadzenia egzekucji na rzecz wskazanych podmiotów lub jednostek wojskowych.

Zdaniem skarżącego, naruszenie artykułu 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przejawiło się w pominięciu (nieuznaniu) następujących zarzutów:

1) wskazany obowiązek nie jest wymagany z uwagi na rozłożenie należności na raty;

2) błędnie oznaczono wierzyciela;

3) błędnie określono termin, od którego nalicza się odsetki;

4) błędnie oznaczono rodzaj i stawki odsetek.

Organ, który w uzasadnieniu uznał przynajmniej część zarzutów skarżącego nie zrobił tego w rozstrzygnięciu pisma. Tymczasem artykuł 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazuje wypowiedzenie się wierzycielowi (względnie organowi nadzoru) co do zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ, który ma zająć stanowisko w sprawie ma określić się czy uznaję zarzuty w całości albo w części albo czy uznaje zarzuty za nieuzasadnione. Skarżone postanowienie nie zwiera tego waloru, za to zmienia treść tytułu wykonawczego co jest działaniem contra legem. Nie tylko nie ma do takiego działania upoważnienia normatywnego, ale również wykracza to poza zakres opisanych w artykule 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kompetencji. Z tej też przyczyny skarżone postanowienie w sposób rażący narusza prawo i w tym zakresie nie ma podstawy prawnej. Nie jest właściwą podstawą prawną oparcie przez organ administracji rozstrzygnięcia o artykuł 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż wskazany artykuł nie odnosi się do działania organu nadzoru. Ponadto zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie i w sposób, w jaki zrobił to organ administracji (w celu zmodyfikowania tytułu wykonawczego postanowieniem w sprawie zarzutów zobowiązanego) jest sprzeczne z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie, i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność ich stosowania w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Mimo przywołania art. 138 k.p.a. organ w ogóle go nie zastosował, gdyż w tym wypadku winien uchylić zaskarżone stanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Zmienił on zaskarżone postanowienie i ustalił w określonym przez siebie zakresie. Zwroty zmienić i uchylić nie są tożsame wskazuje na to chociażby treść art. 154 k.p.a. czy art. 155 k.p.a. Istotą sprawy i granicą działania organu administracji były zgłoszone w sprawie zarzuty, a nie działania zmierzające do zmiany treści tytułu wykonawczego.

Zdaniem skarżącego, organ nadzoru nie rozważył zarzutu, że wskazane postanowienie zostało wydane nie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej "[...]" a przez Zastępcę Dowódcy Jednostki Wojskowej, do pisma nie dołączono dokumentu wskazującego na umocowanie do działania, a pieczątka nie zawiera oznaczenia "z upoważnienia". Zdaniem strony, wskutek takiego działania organu doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. Zaskarżone postanowienie nie odpowiada ponadto prawu pod kontem wymogów formalnych opisanych w art. 107 k.p.a. Stronie nie wyjaśniono też zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy i nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr "[...]" wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Dodał, iż zaskarżone postanowienie nie zmienia tytułu wykonawczego. Przedstawia jedynie stanowisko organu wyższego stopnia w stosunku do wierzyciela, do którego przedstawienia został zobligowany zażaleniem na stanowisko tegoż wierzyciela, w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Przedmiotem kontroli niniejszego postępowania sądowego było postępowanie zakończone wydaniem ostatecznego postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowieniem tym Dowódca Jednostki Wojskowej "[...]" zmienił postanowienie organu I instancji uznające zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione w części dotyczącej zarzutu rozłożenia wierzytelności na raty, daty wymagalności egzekwowanej wierzytelności oraz wymagalności odsetek, orzekając w postanowieniu, że wierzytelność została rozłożona na sześćdziesiąt miesięcznych rat, określając termin wymagalności poszczególnych rat, a także wymagalności odsetek od nie uiszczonych rat.

Na wstępie wskazać należy, iż zgłoszone przez skarżącego zarzuty oparte zostały na art. 33 pkt 2, 3 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zmianami).

Zgodnie ze wskazanym unormowaniem, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2);

określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (pkt 3);

niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (pkt 10).

Dalej wskazać należy, iż stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był m.in. ostatnio przywołany przepis, który obliguje wierzyciela do wypowiedzenia się w sprawie zgłoszonych zarzutów przed rozpoznaniem ich przez organ egzekucyjny. Przy czym, co wymaga podkreślenia organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wymienionych w art. 33 pkt 1 - 5 ustawy, co oznacza, iż wierzyciel rozpoznając zarzuty, nie może wyrazić dowolnego stanowiska, argumentując to faktem, że i tak o zgłoszonych zarzutach rozstrzygnie organ egzekucyjny.

Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy odpowiedzieć na trzy pytania związane z procedurą prowadzenia postępowania egzekucyjne. Mianowicie: jakie rozstrzygnięcie może zawrzeć wierzyciel w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów, czy wierzyciel może w wyrażonym stanowisku zmienić obowiązek jaki został nałożony w tytule wykonawczym oraz czy może modyfikować treść obowiązku wynikającego z decyzji, który następnie jest egzekwowany.

W ocenie Sądu wierzyciel w rozstrzygnięciu wydanego postanowienia w sprawie zajęcia stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów, może uznać zgłoszone zarzuty za uzasadnione w całości lub w części, ewentualnie uznać zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Taki wniosek płynie, z treści art. 34 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że wierzyciel ma odnieść się do zasadności zgłoszonych zarzutów. Ponadto uznanie lub nie zasadności zgłoszonych zarzutów ma znaczenie co do dalszych losów postępowania egzekucyjnego i może stanowić postawę np. umorzenia czy też zawieszenia tego postępowania.

Wierzyciel w wyrażonym stanowisku nie jest uprawniony do modyfikowania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wskazać należy, iż treść obowiązku określonego w tytule wykonawczym musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub przepisem prawa, z którego wynika wprost obowiązek. Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji lub przepisu prawa stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, także wtedy, gdy miałoby to na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści obowiązku (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, str. 108). W pełni należy podzielić wyżej zaprezentowane stanowisko. Wynika to z faktu, że to w decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego mają zostać ustalone prawa i obowiązki strony, które następnie mogą zostać egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Celem zaś postępowania egzekucyjnego nie jest modyfikacja obowiązków skonkretyzowanych w decyzji administracyjnej, postępowanie to bowiem ma służyć jedynie wyegzekwowaniu tychże obowiązków. Skoro więc wierzyciel nie jest uprawniony do modyfikacji obowiązku nałożonego decyzją administracyjną już na etapie wystawienia tytułu wykonawczego, to tym bardziej nie jest uprawniony do modyfikacji tego obowiązku na etapie wyrażenia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Takich uprawnień nie posiada także organ wyższego stopnia rozpoznający zażalenie na postanowienie wierzyciela.

W sprawie niniejszej zaś w istocie doszło do modyfikacji nie tylko obowiązku określonego w tytule wykonawczym, ale także obowiązku wynikającego z decyzji wydanych przez organy w sprawie określenia zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę przypadających do zwrotu przez skarżącego. W decyzji Dowódcy JW. "[...]", która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, ustalono zwaloryzowaną równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę na kwotę 50.382,67zł. Zobowiązano również skarżącego do zwrotu wymienionej kwoty w terminie sześćdziesięciu dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Treść obowiązku wynikającego z tej decyzji została następnie powtórzona w tytule wykonawczym wydanym w dniu 4 lutego 2008r. Wierzyciel w tytule wykonawczym nie uwzględnił drugiej wydanej przez siebie decyzji z dnia "[...]", którą to decyzją rozłożył na raty równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę, do których zwrotu zobowiązany był skarżący z mocy decyzji z dnia "[...]". Decyzją z "[...]" określono równocześnie, iż pozostałe warunki spłaty zostaną określone w drodze umowy. Zaskarżonym postanowieniem organ zmienił treść obowiązku wynikającego z decyzji z "[...]" o rozłożeniu płatności na raty we wskazanym przez siebie zakresie, wskazując, iż Dowódca Jednostki JW. "[...]" popełnił błąd przesyłając skarżącemu projekt umowy w której miały zostać ustalone warunki spłaty rat orzeczonych decyzją, gdyż brak było ku temu podstaw prawnych. Dlatego organ II instancji określił w postanowieniu sposób spłaty poszczególnych rat, ich wymagalność oraz odsetki od nieterminowej spłaty, co nie było objęte rozstrzygnięciem decyzji z dnia "[...]". W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie organu II instancji narusza prawo. Jak wskazano bowiem wyżej wierzyciel, czy też organ II instancji nie są uprawnieni do zmiany obowiązku nałożonego decyzją administracyjną w ramach postępowania egzekucyjnego. Skoro w ocenie organu II instancji decyzja z "[...]" narusza prawo, to organ ten może rozważyć jedynie jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w trybach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dopóki jednak decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym organy winny stosować się do jej postanowień i nie mogą modyfikować w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygnięć zawartych w tejże decyzji.

Rację ma skarżący, iż w sprawie organ odwoławczy naruszył także art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Po pierwsze, organ II instancji rozstrzygając zażalenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa winien uchylić zaskarżone postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. W rozstrzygnięciu organu II instancji brak jest natomiast rozstrzygnięcia o uchyleniu postanowienia organu I instancji w całości lub części, które winno się znaleźć w rozstrzygnięciu, skoro organ II instancji orzekał co do istoty sprawy. Ponadto organ II instancji zmienił zaskarżone postanowienie w sposób, w którym wyszedł poza ramy rozstrzygnięcia, jakie mógł podjąć organ I instancji będący wierzycielem w sprawie, tzn. wierzyciel mógł uznać zarzuty za zasadne lub uznać je za nieuzasadnione. Przedmiotem postępowania było bowiem rozpoznanie zgłoszonych zarzutów. Skoro postanowienie wierzyciela mogło zawierać jedynie rozstrzygnięcie co do zasadności wniesionych zarzutów, to organ odwoławczy nie mógł go zmienić w ten sposób, że wypowiedział się ponad to, o czym mógł orzec wierzyciel, winien on bowiem także stwierdzić, czy zarzuty są zasadne, czy też nie w przypadku uchylenia postanowienia organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy. Organ odwoławczy nie był natomiast uprawniony do zmiany postanowienia poprzez zmianę treści obowiązku ustalonego w wymienionych decyzjach i tytule wykonawczym.

Dowódca Jednostki Wojskowej "[...]" nie ma też racji wskazując, iż zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela nie może być podstawą zarzutów. Zobowiązany może bowiem taki zarzut podnieść z mocy art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazać należy, iż stanowisko organu II instancji w kwestii błędnego oznaczenia wierzyciela nie jest do końca jasne. Organ ten bowiem w treści postanowienia wyjaśnia, iż co do tego zarzutu podtrzymuje stanowisko wyrażone przez organ I instancji. Tymczasem organ I instancji podaje w uzasadnieniu postanowienia, że oznaczenie wierzyciela zawsze następowało poprzez postawienie pieczęci Jednostki Wojskowej w miejscu do tego wskazanym na druku urzędowym oraz, że Jednostka Wojskowa prowadziła już skutecznie postępowania egzekucyjne. Po czym w uzasadnieniu znajduje się zapis, "uważam takie działanie za nieprawidłowe". Nie wiadomo więc w istocie jakie w sprawie tegoż zarzutu stanowisko zawarł wierzyciel.

Dodatkowo wskazać należy, że wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie natomiast do treści art. 5 § 1 pkt 1 tejże ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. Z przytoczonego ostatnio przepisu jasno wynika, iż wierzycielem w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej jest organ orzekający w sprawie w I instancji. Skoro więc organem orzekającym był Dowódca Jednostki Wojskowej "[...]", to tenże organ będzie wierzycielem, nie zaś sama Jednostka Wojskowa.

Nie można natomiast podzielić zarzutu skargi, że żadna norma prawna nie uprawnia Dowódcy Jednostki Wojskowej do inicjowania egzekucji administracyjnej. Jak wskazano wyżej wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, tym podmiotem jest zaś właściwy organ do orzekania w I instancji, w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych. Poza sporem pozostaje, że decyzje w sprawie ustalenia kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę przypadających do zwrotu wydane zostały przez Dowódcę Jednostki Wojskowej "[...]", który z mocy stosownych przepisów działał jako organ administracji I instancji. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr "[...]" jest więc wierzycielem ze wszystkimi tego konsekwencjami wynikającymi z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jak najbardziej może podejmować czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązków wynikających z decyzji. Dodatkowo można jedynie wskazać, że z art. 54 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że w przypadku gdy żołnierz zawodowy nie uiścił dobrowolnie kosztów ustalonych w decyzji, ich wyegzekwowanie następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis w tym brzmieniu ma zastosowanie w sprawie z mocy art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który stanowi, że do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, a zwolnienie ze służby nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy, do obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę stosuje się przepisy dotychczasowe.

Nie jest także zasadny zarzut skargi wskazujący, że organ II instancji nie rozpoznał zarzutu dotyczącego wydania postanowienia przez Zastępcę Dowódcy Jednostki Wojskowej. Organ II instancji bowiem w zaskarżonym postanowieniu w pełni ustosunkował się do tego zarzutu wskazując, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr "[...]" rozkazem "[...]" powierzył płk S. R. (Zastępcy Dowódcy JW. "[...]") czasowe pełnienie obowiązków na nieobsadzonym stanowisku Dowódcy tej Jednostki. W aktach sprawy znajduje się stosowny wyciąg z rozkazu dziennego Dowódcy JW. "[...]" potwierdzający tę okoliczność. Powyższe oznacza, iż Zastępca Dowódcy pełni funkcję organu administracji i może podejmować akty administracyjne w toczących się postępowaniach administracyjnych. Z tych względów Zastępca Dowódcy mógł też podpisać tytuł wykonawczy wystawiony w niniejszej sprawie.

Rozpoznając ponownie wniesione zażalenie Dowódca Jednostki Wojskowej "[...]" winien kierować się oceną prawną przywołanych przepisów dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz z mocy art. 152 tejże ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.