Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 812/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, 10, 77,79 § 2 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do nałożenia obowiązku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2016 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290; dalej: "P.b."), rozpoznając odwołanie M. U. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. [...] (dalej: "organ I instancji", "PINB", "organ powiatowy") z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] orzekającej o braku podstaw do nałożenia obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. mającego na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra budynku frontowego w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Zawiadomieniem z [...] września 2011 r. PINB, poinformował strony o wszczęciu na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania robót budowlanych w budynku frontowym przy ul. [...] [...] w [...].

W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] września 2011 r. oględzin stwierdzono, że w zewnętrznej ścianie od strony prawej oficyny brak muru o wymiarach 2,20 m

x 5,65 m i grubości 0,50 m. Strop nad rozebraną częścią ściany jest niezabezpieczony - grozi zawaleniem. W ścianie wewnętrznej konstrukcyjnej z cegły palonej o grubości 50 cm stwierdzono wykuty otwór drzwiowy o wymiarach 1,30 m x 2,50 m. Otwór ten jest częściowo zamurowany pustakami siporex o wymiarach 24 x 24 x 50. W dniu oględzin stwierdzono częściową rozbiórkę zabezpieczonego otworu tj. od dołu otworu zostały rozebrane (wykute) pustaki siporex o wymiarze 1,20 m x 1,30 m oraz wykute otwory do sąsiedniego lokalu o rozmiarze ok. 1,0 m x 0,5 m. Pozostałe warstwy pustaków są niezabezpieczone. Brak zabezpieczenia otworu oraz występujące pęknięcia muru nad wykutym otworem sugerują o braku stabilizacji tej części ściany, który może odprowadzić do jej zawalenia. Skarżąca oświadczyła, że w 2009 r. T. S. rozebrał część ściany zewnętrznej od strony prawej oficyny o wymiarach 2,20 m x 2,65 m oraz wykuł otwór drzwiowy o wymiarach 1,30 m x 2,50 m w ścianie nośnej I piętra budynku frontowego przy ul. [...] [...] w [...].

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra w/w budynku (w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny oraz w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...]), wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nakładające na inwestora T. S. obowiązek wykonania doraźnego zabezpieczenia ścian

w miejscach wykonanych wyburzeń oraz przedłożenia inwentaryzacji robót budowlanych, ekspertyzy technicznej, zawierającej wpływ wykonanych robót na konstrukcję budynku oraz określającej sposób doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia

2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 261/12, oddalił skargę na ww. postanowienie Nr [...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. organ powiatowy nakazał T. S. doprowadzenie w terminie do dnia [...] marca 2012 r. wykonywanych robót budowlanych na poziomie pierwszego piętra w budynku frontowym przy ul. [...] [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem, a mianowicie zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny oraz zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. WINB uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. PINB nakazał T. S. doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych na poziomie pierwszego piętra w budynku frontowym przy ul. [...] [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem, a mianowicie zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny oraz zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] w terminie do dnia [...] czerwca 2013 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. WINB uchylił zaskarżoną decyzję

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., organ I instancji nakazał T. S. doprowadzenie budynku frontowego przy ul. [...] [...] w [...] w poziomie pierwszego piętra do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykonanych dwóch otworów drzwiowych tj. w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. organ odwoławczy uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie PINB przeprowadził w dniu [...] grudnia 2014 r. czynności kontrolne,

w trakcie których ustalono, że roboty budowlane nie są prowadzone. Otwór

w zewnętrznej ścianie budynku frontowego od strony prawej oficyny został podstemplowany jednym drewnianym stemplem w środku otworu (5 cm x 14 cm) postawionym na desce ułożonej na cegłach. Podparcie górą nadwieszonej ściany bezpośrednio bez poprzecznej belki. W istniejącym nadprożu na fragmencie widoczna jest drewniana belka. Istniejąca belka drewniana nie znajduje się na całej grubości ściany. Od strony północnej widoczna jest nadwieszona część murowana ściany

o grubości 1 cegły. Brak jest możliwości stwierdzenia, jakiej grubości jest ta belka oraz jakiej długości. Otwór między lokalami nr [...] i nr [...] nie został podstemplowany.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził stanowisko dotyczące pozytywnego zaopiniowania ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu budowlanego z lipca 2014 r. Z ekspertyzy tej wynika, że przedmiotowe otwory w ścianach nośnych budynku stanowiły w przeszłości otwory drzwiowe, które zostały zamurowane, a obecnie ponownie odtworzone. Podczas wykonywania rozbiórki zamurowanych otworów drzwiowych zostały uszkodzone nadproża, przez co wymagają natychmiastowego doraźnego zabezpieczenia, poprzez wykonanie podstemplowania istniejących nadproży drzwiowych.

Następnie PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. nakazał inwestorowi usunięcie nieprawidłowości występujących przy wykonaniu otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra budynku frontowego przy ul. [...] [...] w [...] poprzez wykonanie wskazanych robót budowlanych. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. WINB uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. nakazano T. S. usunięcie nieprawidłowości występujących przy wykonaniu otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra budynku frontowego przy ul. [...] [...] w [...] tj. w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny oraz w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi Nr [...] i [...] poprzez:

- wykonanie nowych nadproży drzwiowych z 2 belek ze stali profilowej skręconych śrubami, zakotwionych w ścianie po obu stronach podparcia min. 20 cm, na podstawie wykonanego uprzednio projektu technicznego belek (obliczenia statystyczne + rysunki konstrukcyjne);

- podstemplowanie istniejącego nadproża ceglanego podczas wykonywania w/w nadproży (decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności).

WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie organ nadzoru budowlanego I instancji próbował przeprowadzić

w dniu [...] marca 2016 r. czynności kontrolne, jednakże ze względu na brak dostępu do lokali nr [...] i nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w [...] odstąpiono od tych czynności. W trakcie kolejnych czynności kontrolnych, które odbyły się w dniu [...] kwietnia 2016 r. stwierdzono, że nadproża drzwiowe zostały wykonane w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny i w wewnętrznej ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...]. Nadproża zostały osiatkowane i zaszpachlowane, przez co jest brak możliwości stwierdzenia, czy zostały wykonane zgodnie z projektem. T. S. zobowiązał się dostarczyć oświadczenie osoby uprawnionej, pod nadzorem której były prowadzone roboty przy wykonaniu nadproży. Adwokat M. S. i K. U. nie zostali wpuszczeni do ww. lokali.

W dniu [...] maja 2016 r. do PINB wpłynęła opinia po wykonaniu belek wzmacniających nadproża zlokalizowanych na I piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w [...] sporządzona przez mgr inż. T. C., z której wynika, że zostały wykonane belki wzmacniające nadproża z profili walcowanych stalowych - nadproże w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny, nadproże w ścianie wewnętrznej. Nadproża zostały obudowane, osiatkowane i wykonano narzutkę cementową na siatce. Mur ponad nadprożami i w rejonie podparć nie wykazuje żadnych rys i spękań. Otwory są przygotowane do wbudowania stolarki.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. organ I instancji działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 P.b. orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. mającego na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra budynku frontowego w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...]

w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w [...].

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyła skarżąca (reprezentowana przez adwokata M. S.). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 7, art. 77§ 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ustalenie, na podstawie ekspertyzy technicznej przedłożonej przez inwestora, iż wykonane otwory stanowiły w przeszłości otwory drzwiowe, gdyż widoczne są nadproża drzwiowe ceglane płaskie nad otworami, w sytuacji, gdy materiał dowodowy zebrany

w sprawie, w szczególności oględziny przedmiotowych otworów przeprowadzone przez przedstawicieli PINB w dniach [...] września 2011 r. i [...] listopada 2011 r. oraz oględziny przeprowadzone w dniu [...] października 2009 r. przez przedstawicieli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], Delegatura w [...], nie wykazały istnienia nadproży, a z dokumentacji technicznej budynku przedłożonej przez współwłaścicieli wynika, iż w miejscach wykonania otworów nie było w przeszłości otworów drzwiowych;

- art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające jest nakazanie przeprowadzenia inwestorowi wskazanych w decyzji robót w sytuacji, gdy uwzględniając pominięty materiał dowodowy, decyzja winna nakazywać inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykonanych otworów drzwiowych.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie inwestorowi, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., doprowadzenie budynku przy ul. [...] [...] w [...] w poziomie pierwszego piętra do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykonanych otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...].

Rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji z [...] maja 2016 r., organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] lipca 2016 r. orzekł o jej utrzymaniu w mocy.

WINB przytoczył brzmienie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Wyjaśnił, iż tryb postępowania z art. 51 P.b. zastosowany przez PINB był prawidłowy, co potwierdza ocena prawna zawarta w wyroku WSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 261/12, który zapadł w omawianej sprawie. Organ odwoławczy zauważył, iż Sąd administracyjny wskazał, że organy słusznie przyjęły, że roboty budowlane, polegające na wykonaniu otworów drzwiowych, łączących dwa lokale mieszkalne, przez wyburzenie części elementów konstrukcyjnych obiektu zabytkowego, stanowią przebudowę. Roboty te wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej. W związku z tym przepisy art. 50-51 P.b. zobowiązują organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego, mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (o ile zachodzi taka potrzeba), zapewniającego bezpieczeństwo dla obiektu i ludzi.

Organ odwoławczy podniósł także, iż sam fakt realizacji robót w sposób zgodny

z przepisami techniczno-budowlanymi nie może przesądzać o tym, że nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., gdyż negatywnymi przesłankami zastosowania tego przepisu jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz stwierdzenie wykonania robót

w sposób umożliwiający ich legalizację. Ponadto art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przewiduje możliwość nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

WINB wywiódł, iż T. S. posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] VII Wydział Cywilny z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...], nakazano M. U. przywrócić T. S. posiadanie lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 150 m2 na pierwszym piętrze budynku przy ul. [...] [...] w [...], poprzez wydanie tych lokali T. S. w posiadanie oraz przekazanie mu kluczy do tych lokali. Nadto z uwagi na fakt, iż kamienica przy ul. [...] [...] w [...] została wpisana w granicach posesji do rejestru zabytków byłego województwa [...] oraz znajduje się na obszarze zabytkowego zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków byłego województwa [...] należało uzgodnić ekspertyzę techniczną przedmiotowego obiektu budowlanego autorstwa mgr inż. R. M. z lipca 2014 r. z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który zaopiniował ją pozytywnie, jak i dokumentację techniczną, w której wskazano, że uszkodzone nadproża wymagają natychmiastowego doraźnego zabezpieczenia, poprzez wykonanie podstemplowania istniejących nadproży drzwiowych.

Jednocześnie WINB wyjaśnił, iż w dniu [...] maja 2016 r. do PINB wpłynęła opinia po wykonaniu belek wzmacniających nadproża zlokalizowanych na I piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w [...] sporządzona przez mgr inż. T. C., z której wynika, że zostały wykonane belki wzmacniające nadproża z profili walcowanych stalowych - nadproże w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny, nadproże w ścianie wewnętrznej. Nadproża zostały obudowane, osiatkowane i wykonano narzutkę cementową na siatce. Mur ponad nadprożami i w rejonie podparć nie wykazuje żadnych rys i spękań. Otwory są przygotowane do wbudowania stolarki. WINB uznał zatem, iż w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że decyzje,

o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa

w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 P.b. Stwierdził, iż z uwagi na fakt, iż inwestor usunął zagrożenie zawalenia się obiektu poprzez wykonanie nadproży otworów, jak również otwory te są gotowe do wbudowania stolarki to brak jest podstaw do wydania nakazu przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów.

WINB zgodził się z oceną dokonaną przez organ I instancji, że wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami technicznymi i normami oraz nie stwarzają jakiegokolwiek zagrożenia. Potwierdza to również przedłożone do akt sprawy opracowanie techniczne, sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie pełnomocnikowi skarżącej oraz uczestnikowi postępowania K. U. wzięcia udziału w postępowaniu dowodowym - oględzinach otworów drzwiowych prowadzonych przez PINB w dniu [...] kwietnia 2016 r., tym samym pozbawiając strony prawa do zadawania pytań, składania wyjaśnień i wniosków dowodowych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozważenie możliwości uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, iż właściciel nieruchomości, na której przeprowadzane są oględziny nie ma obowiązku wpuścić na teren swojej działki pozostałych stron postępowania zawiadomionych o planowanych oględzinach. Nadto wskazał, iż skarżąca przed wydaniem decyzji kończącej sprawę co do istoty, miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w tym mogła zapoznać się z treścią sporządzonego z oględzin protokołu i wnieść swoje uwagi co do jego zapisów. Dlatego też nie można mówić o naruszeniu zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu tj. art. 10 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, orzekającą o braku podstaw do nałożenia na T. S. obowiązku, opartego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., mającego na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem otworów drzwiowych na poziomie pierwszego piętra budynku frontowego w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej nośnej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w [...].

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.

z 2016 r., poz. 290 ze zm.).

Stosownie do treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., jeżeli roboty budowlane,

w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane

w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, to właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Należy wyjaśnić, iż przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 P.b. dotyczą obiektu budowalnego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub też pomimo sprzeciwu właściwego organu. Z kolei przepis art. 50 ust. 1 P.b. odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1

i art. 49 b ust. 1, ale zostały wykonane:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Celem postępowania prowadzonego w oparciu o ten przepis jest zatem doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego),

a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2011 r., II SA/Sz 347/11, LEX nr 1086701).

Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezspornym jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. Jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. wydaje decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. (stwierdzającą brak konieczności nałożenia takich obowiązków). Uprawnienie organów do zakończenia postępowania orzeczeniem o takiej treści potwierdza stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in.

w wyroku NSA z 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, wyroku WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07, a także wyroku NSA z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09 - orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczneia.nsa.gov.pl). Ustalenie, czy zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania naprawczego, czy też do jego zakończenia, może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji, jak i ich jakości i poprawności technicznej.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że

z ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego bezspornie wynika, iż inwestor samowolnie wykonał roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 P.b., polegające na wykonaniu otworów drzwiowych, łączących dwa lokale mieszkalne, przez wyburzenie części elementów konstrukcyjnych obiektu zabytkowego, co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. Roboty te zostały podjęte, a następnie zakończone bez pozwolenia na budowę, wymaganego z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 1 P.b. (roboty polegające na przebudowie budynku mieszkalnego nie zostały wymienione w zawartym w art. 29 ust. 2 P.b. katalogu robót zwolnionych z takiego wymogu, a zatem ich wykonanie nie mogło nastąpić na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b.). W dalszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowo stwierdziły organy nadzoru budowlanego, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane,

z naruszeniem art. 28 ust. 1 P.b., stanowią przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., co z kolei umożliwiało podjęcie procedury naprawczej przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2.

Sąd zauważa, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], opartym na art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w poziomie pierwszego piętra w budynku frontowym przy ul. [...] [...] w [...], wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nałożył na inwestora T. S. obowiązek wykonania doraźnego zabezpieczenia ścian w miejscach wykonanych wyburzeń pod otwory drzwiowe oraz w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji robót budowlanych, ekspertyzy technicznej, zawierającej wpływ wykonanych robót na konstrukcję budynku oraz określającej sposób doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Nadto w sprawie legalności wskazanych robót budowlanych zapadł również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2012 r. (sygn. akt: VIII SA/Wa 261/12) oddalający skargę inwestora na postanowienie MWINB z [...] stycznia 2012 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...].

W dalszym toku postępowania w sprawie została przedłożona przez inwestora ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R. M. (pozytywnie zaopiniowana przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków), z której wynika, że samowolnie wykonane otwory ścienne w ww. budynku można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie nowych nadproży drzwiowych, na podstawie wykonanego uprzednio projektu technicznego belek (obliczenia statyczne + rysunki konstrukcyjne).

W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie przeprowadziły wyczerpujące postępowanie w celu ustalenia, czy roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów drzwiowych, łączących dwa lokale mieszkalne, przez wyburzenie części elementów konstrukcyjnych obiektu zabytkowego, zostały wykonane zgodnie z prawem budowlanym.

W tym celu organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę na skutek uchylenia przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego decyzji PINB z [...] października 2015 r. nr [...], w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadził kolejne czynności kontrolne

w niniejszej sprawie. W ich trakcie stwierdzono, że nadproża drzwiowe zostały wykonane w zewnętrznej ścianie budynku od strony prawej oficyny i w wewnętrznej ścianie nośnej pomiędzy lokalami nr [...] i [...]. Nadproża zostały osiatkowane

i zaszpachlowane, brak możliwości sprawdzenia, czy zostały wykonane zgodnie

z projektem. Z przedstawionej w dniu [...] maja 2016 r. przez inwestora opinii sporządzonej przez mgr inż. T. C. wynika, że zostały wykonane belki wzmacniające nadproża z profili walcowanych stalowych w ścianie zewnętrznej od strony prawej oficyny i w ścianie wewnętrznej. Nadproża zostały obudowane, osiatkowane i wykonano narzutkę cementową na siatce. Mur ponad nadprożami i w rejonie podparć nie wykazuje żadnych rys i spękań. Otwory są przygotowane do wbudowania stolarki.

Zdaniem Sądu, orzekające organy nadzoru budowlanego prawidłowo w oparciu

o tak zgormadzony materiał dowodowy stwierdziły, że nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem inwestycja nie jest niezgodna z prawem budowlanym.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie

z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach,

w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż ewentualne roszczenia skarżącej wobec inwestora mogą być, ewentualnie, dochodzone w cywilnym postępowaniu odszkodowawczym.

Skoro zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, zaś Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, również nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego, zatem brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).