Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1689/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 1689/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie Andrzej Niecikowski Krystyna Daniel ( spr. ) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w [...] decyzją z [...] 2002 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 w zw. z art. 50 ust. l ustawy z 07. 07. 1994 r. Prawo Budowlane oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. i R. K. zam. [...] dokonać rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego w m. [...] gmina [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że PINB w [...] decyzją z [...] 2001 r. znak: [...] na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 ustawy z 7.07. 1994 prawo budowlane i art. 104 k.p.a. nałożył na M. i R. K. obowiązek wykonania w terminie do [...]. 2001 r. określonych, czynności mających na celu doprowadzenie robót budowlanych wykonywanych przy remoncie i przebudowie istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce w m. [...] do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie w tym wykonanie opinii technicznej całego obiektu, inwentaryzacji, projektu zagospodarowania działki, projektu robót niezbędnych do zakończenia remontu i przebudowy obiektu, projektu wewnętrznych instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej, niezbędnych do zakończenia remontu i przebudowy. Decyzję tę wydano w terminie ważności postanowienia PINB z [...]. 2001 r. o wstrzymaniu w/w robót. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wykonywane roboty budowlane zakwalifikowano jako remont istniejącego budynku mieszkalnego, który ze względu na swój zakres i zmiany konstrukcji wymagał uzyskania pozwolenia budowlanego. Dokonano wymiany części ścian wewnętrznych i zewnętrznych, (dawniej murowano-drewniane) na ściany murowane, ściany postawiono na starych fundamentach betonowych, od strony wschodniej skrócono obiekt o ok. 3 m, a nową ścianę posadowiono na nowym fundamencie. Nad częścią obiektu pozostawiono starą więźbę dachową, krytą falistym eternitem. Nad pozostałą częścią dach został zdemontowany. Rozebrano także wszystkie stropy o konstrukcji drewnianej. Obiekt posiadał przyłącze wodociągowe i elektryczne.

Mimo wielokrotnych ponagleń M. i R. K. nie zastosowali się do decyzji z [...]. 2001 r. nie przedłożyli wymaganych opracowań umożliwiających udzielenie pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót.

W dniu [...] 2002 r. PINB w [...] przeprowadził ponowne oględziny w trakcie których ustalono, że inwestorzy nie zastosowali się do nakazu wstrzymania robót i kontynuowali remont i przebudowę. Stwierdzono, że dokończyli rozbiórkę uprzednio istniejącego dachu, podwyższyli ściany poddasza a tym samym dach i wykonali trzy lukarny, które w dniu oględzin nie posiadały stolarki i były zabite deskami. Wewnątrz obiektu wykonano nowe stropy, na parterze wykonano stolarkę okienną oraz nową instalację elektryczną. W dniu oględzin użytkowane były tylko 2 izby w których wykonano tynki i posadzki betonowe. M. K. oświadczyła -pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - że mieszka w złych warunkach, jest chora, ma długi w banku i brak jej pieniędzy na wykonanie wymaganej dokumentacji. Organ powołał art. 51 ust. 2 prawa budowlanego stanowiący, że w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. l pkt. 2 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części.

M. K. odwołała się od powyższej decyzji i wnosząc o jej uchylenie wskazała że jest osobą starszą, nie zna się na przepisach prawnych, jest biedna, przedmiotowy budynek to cały dorobek jej życia, mieszka w nim razem z mężem, synem i jego rodziną a budynek nie przeszkadza najbliższym sąsiadom.

[...] Wojewódzki Inspektor Budowlany w [...] decyzją z [...] 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt. l k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07. 1994 prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołał analogiczne ustalenia jak organ I instancji wskazując, że w przedmiotowej sprawie wykonane roboty budowlane, znacznie przekraczają zakres remontu, faktycznie została wykonana przebudowa to jest nowe elementy konstrukcyjne takie jak fundamenty i ściany, dodatkowo podwyższono ściany poddasza, tworząc nową kondygnację, wykonano też nowy dach w którym wykonano 3 lukarny. Inwestorzy realizują przebudowę wykonali ją samowolnie. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z decyzją rozbiórce podlegają wszystkie nowe wykonane elementy budynku z pozostawieniem starych ścian i starych fundamentów. Wskazał też, że "niniejsza sprawa nie była wcześniej badana w organie II instancji".

M. K. zaskarżyła decyzję [...] WINB do NSA wnosząc ojej uchylenie i "przyznanie bezpłatnego pozwolenia na remont budynku" oraz wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki. Podniosła, że nie wiedziała o konieczności uzyskania pozwolenia na remont domu, nie mogła wykonać nakazanej dokumentacji ponieważ jest trudnej sytuacji materialnej. Wskazała, że przedmiotowy budynek jest posadowiony na starych fundamentach i nie został "skrócony", a remont został przeprowadzony ponieważ budynek był w złym stanie technicznym.

[...] WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, utrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazał dodatkowo, że M. K. nie podniosła w skardze żadnych nowych okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu orzeczenia nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 w/w ustawy.

Stosownie do treści art. 104 § l k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Decyzja administracyjna stanowi kwalifikowany akt administracyjny, którego cechą jest zewnętrzny charakter, władczość oraz podwójna konkretność przejawiająca się w konkretnym określeniu adresata i w konkretnym określeniu sytuacji, którą decyzja rozstrzyga.

Załatwienie sprawy oznacza natomiast, że organ administracyjny, po wszczęciu postępowania i w wyniku jego przeprowadzenia zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, uznał za udowodniony konkretny stan faktyczny, dokonał subsumcji udowodnionych faktów pod stosowną normę prawną, sporządził decyzję administracyjną spełniającą wymogi formalne wyznaczone w art. 107 k.p.a., w której odniósł się do interesów prawnych i obowiązków stron postępowania, a także doręczył tę decyzję stronom uczestniczącym w postępowaniu.

Wymogi prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej precyzuje art. 107, a w szczególności §1 tego artykułu wskazujący, że: decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie śluzy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie stanowi element konstytutywny decyzji administracyjnej ponieważ w rozstrzygnięciu następuje konkretyzacja uprawnień i obowiązków odnoszących się do zindywidualizowanego adresata oznaczonego w decyzji jako strona postępowania. W ustalonym orzecznictwie oraz w doktrynie podkreśla się konieczność jasnego i precyzyjnego formułowania rozstrzygnięcia, stanowiącego centralny element decyzji administracyjnej (wyr. NSA z 30.12. 1988 r. S.A./Gd 1045/87, ONSA 1988, nr 2 póz. 94). "Rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone." (wyrok NSA 2.08. 1995 r., IIISA 1225/94, ONSA 1996, Nr 3, póz. 135). "Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno być wyrażone expersis verbis w osnowie decyzji" (wyrok NSA z 12. 04. 1999 r., IVSA 1886/96, niepubl.)

W analizowanej sprawie biorąc powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nie odpowiadają wyżej wskazanym wymogom odnoszącym się do sposobu prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia. Organ I instancji w osnowie decyzji nakazał M. i R. K. zam. [...] dokonać rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego w m. [...] gmina [...], nie precyzując jednak czego dotyczy rozbiórka: całego budynku, czy tylko części rozbudowanej, a jeśli tak to jakich elementów. Organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § l pkt l k.p.a. utrzymał w mocy powyższą decyzję, uznając ją za prawidłową, ale dodatkowo w uzasadnieniu wskazał, że: zgodnie z decyzją rozbiórce podlegają wszystkie nowe wykonane elementy budynku z pozostawieniem starych ścian i starych fundamentów.

Takie sformułowanie decyzji nie może być uznane za prawidłowe bowiem stosownie do art. 107 § l w osnowie decyzji powinny być jasno sprecyzowane obowiązki i uprawnienia nałożone na stronę i nie można ich domniemywać ani wyprowadzać z uzasadnienia decyzji, w której organy - zarówno pierwszej jak i drugiej instancji - wskazują jakie elementy zostały w ramach rozbudowy wzniesione, a jakie zachowane. W przedmiotowej sprawie niesporne jest natomiast, że inwestorzy dokonali - bez wymaganego pozwolenia na budowę - rozbudowy budynku mieszkalnego na zlokalizowanego działce w m. [...] gm. [...], oraz nie wykonali nałożonego na nich obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, stosownie do art. 51 ust. l pkt 2 prawa budowlanego.

W konsekwencji decyzją organu I instancji, wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 cyt. ustawy, stanowiącego, że w razie niewykonania obowiązków o których mowa w ust. l pkt. 2 właściwy organ nakazuje , w drodze decyzj. rozbiórkę obiektu lub jego części, utrzymaną następnie decyzją organu odwoławczego nakazano inwestorom dokonać samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego w m. [...] gmina [...], jednakże powyższe sformułowanie decyzji w rozpatrywanej sprawie nie może zostać uznane za poprawne w świetle obowiązującego prawa z w/w względów.

Nadto Sąd stwierdził, że organ I instancji w decyzji błędnie skonkretyzował jednego z adresatów rozstrzygnięcia a mianowicie wskazując zamiast M. K. - M. K.

Podniesione w skardze stwierdzenia dotyczące trudnej sytuacji osobistej i materialnej skarżącej oraz jej rodziny nie mają w niniejszej sprawie żadnego znaczenia.

W związku z faktem, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest prawomocny do czasu jego uprawomocnienia, decyzja stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. nie może być wykonywana.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.