Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 444/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 78
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. N.T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo T., zwrócił się do Burmistrza o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...] na części działek nr ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono: kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z jej zapisem w formie elektronicznej na informatycznym nośniku danych (płyta CD) - po 4 egz., kopię mapy ewidencyjnej, skala 1:5000, mapę z zaznaczonym obszarem inwestycji oraz obszarem znajdującym się w odległości 100 m od granic terenu objętego wnioskiem, uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla działek objętych inwestycją oraz działek znajdujących się w obszarze w odległości 100 m od granic terenu objętego wnioskiem, pełnomocnictwo, potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej za wydanie decyzji i od pełnomocnictwa.

Zgodnie z przedłożoną kartą informacyjną przedsięwzięcia planowane zamierzenie inwestycyjne będzie polegało na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...], która odbywać będzie się w obrębie części działek nr ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...].

W granicach wydzielonego złoża występują grunty orne IVa, IVb, RV i RVI klasy bonitacyjnej. W obrębie udokumentowanego złoża brak jest naturalnych cieków i zbiorników wodnych. Złoże [...] udokumentowano w dwóch polach złożowych. Teren złoża [...] POLE 1 znajduje się w obrębie części działki nr ewid. [...] w obrębie gruntów wsi [...], obszar POLA 2 znajduje się w obrębie części działek nr ewid. [...] obręb ewidencyjny [...] i oraz działki nr ewid. [...] obręb ewidencyjny [...]. Teren złoża [...] graniczy:

• POLE 1 - od północy z gruntami ornymi na pozostałej części działki nr ewid. [...] od wschodu z terenami leśnymi na działce nr ewid. [...] od południa z drogą gminną o nawierzchni gruntowej na działkach nr ewid. [...], od zachodu z terenami leśnymi na działce nr ewid. [...], a za nią z terenami leśnymi i gruntami ornymi,

• POLE 2 - od północy z terenem leśnym na działce nr [...] z drogą gminną o nawierzchni gruntowej na działkach nr ewid. [...] oraz z gruntami ornymi na pozostałej części działki nr ewid, [...] od zachodu z terenami leśnymi na działce nr ewid. [...] od południa z terenami leśnymi na działkach nr ewid, [...], od wschodu z gruntami ornymi na pozostałej części działki nr ewid, [...] oraz z terenami leśnymi na działce nr ewid. [...].

Najbliższą zabudowę mieszkalną stanowią zabudowania wsi [...] położone w kierunku zachodnim, w odległości ok. 1250 m oraz zabudowania wsi [...] położone w kierunku wschodnim, w odległości ok. 1900 m, od granicy terenu objętego inwestycją. Przez teren złoża, nad działkami nr ewid. [...] przechodzi napowietrzna linia energetyczna, z południa w kierunku północnym. Na działkach nr ewid. [...] ustawione są również słupy energetyczne. Wielkość zasobów złoża kruszywa naturalnego [...] na podstawie dokumentacji geologicznej złoża wg stanu na [...].12.2018 r. to 928.517 m3, tj. 1 643.475 t, w tym POLU 1 292.421 m3, tj. 517,585 t, w POLU 2 636,096 m3, tj. 1 125,890 t, Powierzchnia złoża wynosi dla POLA 1: 47.013 m2, tj, 4,7013 ha, dla POLA 2: 136.209 m2, tj, 13,6209 ha, łącznie 183.222 m2, tj. 18,3222 ha.

Kopalina złoża [...] stanowi kruszywo naturalne piaskowo-żwirowe. Planowana wielkość wydobycia na poziomie do 300.000 m3/rok uzależniona będzie od zapotrzebowania odbiorców na kruszywo, planowany czas eksploatacji złoża wyniesie od 5 do 50 lat, a planowane dzienne wydobycie kruszywa wyniesie (zakładając 22 dni robocze w miesiącu i system pracy dwuzmianowej) od 500 do 1 136 m3. Poziomy wodonośne przedstawiają się następująco: nawiercono pierwszy poziom zwierciadła swobodnego wody na. głębokości: POLE 1 - 4,0 + 8,1 m p.p.t.; POLE 2 - 3,0 + 5,2 m p.p.t.; dla całego złoża - 3,0 + 8,1 m p.p.t. Planuje się wstępnie prowadzić eksploatację złoża [...] jednym lub dwoma piętrami eksploatacyjnymi w zależności od miąższości złoża w danym miejscu, jednak dokładny system eksploatacji zostanie ustalony we wniosku koncesyjnym na wydobywanie kopaliny ze złoża. Zastosowana maszyna urabiająca: powinna mieć odpowiednie parametry urabiania, co do wysokości urabianego piętra. W trakcie eksploatacji należy utrzymać nachylenie skarp pod kątem zbliżonym do kąta naturalnego stoku dla piasków wynoszącego: 36-70° dla złoża suchego oraz 27° dla złoża zawodnionego. Wydobyte kruszywo zbywane będzie w stanie naturalnym, wprost z urabianej ściany bądź pryzmy tymczasowej urobku, kruszywo z warstwy zawodnionej składowane będzie do czasu odsączania wody. Do transportu kruszywa wykorzystane będą środki transportu odbiorców kruszywa bądź użytkownika złoża. W przypadkach koniecznych trasy przejazdu na terenie kopalni będą częściowo wyłożone płytami betonowymi lub w inny sposób utwardzone. Na cykl technologiczny eksploatacji kruszywa ze złoża składać się będą: zdejmowanie nadkładu ze złoża, eksploatacja złoża, transport urobku. Roboty udostępniające złoże będą polegały na odspojeniu od złoża nadkładu i przemieszczeniu go na zwałowiska wewnętrzne oraz na przygotowaniu dróg dojazdu bezpośrednio do miejsca eksploatacji oraz wykonaniu wkopu udostępniającego.

Zgodnie z dokumentacją geologiczną nadkład złoża [...] stanowi gleba o grubości średnio 0,4 m. Na etapie rekultywacji tj. po zakończeniu wydobycia zostanie

w całości wykorzystany do rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego (przemieszczony i uformowany na terenach poeksploatacyjnych). Do eksploatacji złoża wykorzystywane będą maszyny: koparka hydrauliczna 2 szt., ładowarka kołowa 2 szt.,

Szacunkowe zapotrzebowanie zakładu na media będzie wynosić: wody 0 m3, paliw ok. 2000 i/miesiąc, energii elektrycznej 0 kW/MW, cieplną 0 kW/MW, gazową 0 m3/h.

Podjęcie eksploatacji złoża kruszywa naturalnego związane będzie z określonymi zmianami i przekształceniami terenu. Niektóre z elementów środowiska zostaną tymczasowo przekształcone. Teren ten po zakończeniu eksploatacji zostanie zrekultywowany w kierunku rolnym lub rolnym ze zbiornikiem wodnym, a projektowana rekultywacja polegać będzie:

- w pierwszym etapie na ukształtowaniu misy zawodnionego wyrobiska poprzez złagodzenie kąta nachylenia skarp poeksploatacyjnych oraz wyrównania jego dna,

- w drugim etapie na odtworzeniu warstwy urodzajnej na szczytach skarp poeksploatacyjnych oraz na terenie przylegającym bezpośrednio do zawodnionej części wyrobiska; następnie zostaną wykonane zabiegi agrotechniczne prowadzące do odtworzenia warstwy gleby umożliwiającej wysianie roślinności trawiastej lub wykorzystanie swoistego "banku nasion" jakim będzie gleba - nadkład zdjęty ze złoża przed rozpoczęciem jego eksploatacji.

Teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Teren inwestycji nie jest objęty obszarem [...], ani innymi formami ochrony przyrody.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. o wszczętym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie Burmistrz powiadomił strony postępowania na piśmie oraz poprzez obwieszczenia: na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim; w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy; na terenie miejscowości [...] (poprzez sołtysa wsi).

Dane o przedmiotowym wniosku umieszczono również w publicznie dostępnym wykazie danych - Rejestr Informacji o Środowisku - prowadzonym przez Burmistrza pod nr karty [...] na internetowej stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy (hito://www.bio.miedzyrzecz.olfl oraz w Bazie danych o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko prowadzonej Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska na internetowej stronie htto://bazaoos.ados.aov.Dl.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Burmistrz zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...], o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

W odpowiedzi na powyższe Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w w opinii z dnia [...] lutego 2020 r., stanął na stanowisku, że dla przedmiotowej inwestycji nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Również Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich (po przekazaniu do załatwienia według właściwości przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,), opinią z dnia [...].02.2020 r., nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W wyniku prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa do Burmistrza wpłynęły:

- pismo Nadleśnictwa z dnia [...].02.2020 r., w którym podniesiono negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko leśne. Uzasadnieniu do przedłożonego stanowiska wyjaśniono, iż "Działki, na których planuje się pozyskiwanie metodą odkrywkową złóż kruszywa zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych i wszelkie prace związane z przemieszczaniem ziemi spowodują zakłócenie stosunków wodnych co będzie miało bardzo negatywny a wręcz katastrofalny wpływ na środowisko i jest to proces nieodwracalny. Obniżenie wód gruntowych spowoduje, pogorszenie się stanu zdrowotnego sąsiadujących drzewostanów czego następstwem jest gradacja szkodników wtórnych, które atakują osłabione drzewostany i stanowią coraz większe zagrożenie dla lasów w Nadleśnictwie [...]. Zagrożone degradacją są również użytki ekologiczne, w których skład wchodzą bagna śródleśne, obszary chronione mające znaczenie dla zachowania bioróżnorodności w naszych lasach. Pozyskiwanie odkrywkowe kopalin pogłębi już istniejący na naszym terenie deficyt wodny".

- pismo z dnia [...].02.2020 r. Sołtysa Sołectwa [...] M.S. wraz z listą poparcia; pismem tym zgłoszony został stanowczy sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia. Ponadto wskazano na znaczącą ingerencję w środowisko, która może spowodować: "1. drastyczne obniżenie poziomu wód gruntowych; 2. utratę zdolności retencyjnej gruntów - osuszenie okolicznych pól uprawnych oraz łąk i lasów, a tym samym zamieranie rodzimej roślinności w warunkach trwającej od kilku lat suszy, której skutki są najdotkliwsze w województwie [...]; 3. wysoce prawdopodobna dewastacja dróg dojazdowych do miejscowości [...], aktualna jakość dróg nie pozwala na transport o tak dużym tonażu; 4. zwiększenie kosztów prowadzenia gospodarstw rolnych, ogrodów oraz domostw, spowodowanych utratą możliwości pobierania wód gruntowych z ujęć przydomowych; 5. zniszczenie walorów krajobrazowych i przyrodniczych w okolicy miejscowości [...]." Wobec powyższego Sołtys zawnioskował o wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji odmownej.

- pismo Nadleśnictwa z dnia [...].10.2020 r., w którym Nadleśnictwo podtrzymało swoje stanowisko, iż przedmiotowe przedsięwzięcie będzie miało negatywny wpływ na środowisko leśne. Wskazało, że "Działki, na których planuje się pozyskiwanie metodą odkrywkową złóż kruszywa zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych i wszelkie prace związane z przemieszczaniem gruntu spowodują zakłócenie stosunków wodnych, co będzie miało bardzo negatywny a wręcz katastrofalny wpływ na środowisko i jest to proces nieodwracalny. Skala osłabienia drzewostanów sosnowych wynikająca z niedoboru wody i stałego występowania tzw., kompleksów posuchy jest duża a prawdopodobieństwo dalszego pogłębiania i nasilania procesów ich zamierania jest bardzo wysokie. Następstwem tego procesu jest gradacja szkodników wtórnych: komika ostrozębnego, smolika drągowinowca i innych, które atakują osłabione drzewostany i stanowią coraz większe zagrożenie dla lasów w Nadleśnictwie. Zagrożone degradacją są również użytki ekologiczne, w których skład wchodzą bagna śródleśne, obszary chronione mające znaczenie dla zachowania bioróżnorodności w naszych lasach. Pozyskiwanie odkrywkowe kopalin pogłębi już istniejący na naszym terenie deficyt wodny."

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], na podstawie art. 104 kpa, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. z 2020 r. poz. 283, dalej – uooś), § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret trzecie i lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DZ.U. z 2019 r. poz. 1839) Burmistrz orzekł możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...] na części działek nr ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], bez potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie organ określił warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

1) ze względu na rodzaj oraz charakter inwestycji wymagana jest jak najmniejsza ingerencja w środowisko; planowana inwestycja winna być prowadzona zgodnie z dokumentami geologicznymi opracowanymi dla przedmiotowego złoża, jak również obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa,

2) w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej eksploatację złoża należy prowadzić wyłącznie w porze dziennej (w godzinach 600 + 2200),

3) sprzęt wykorzystywany podczas prac mających na celu eksploatację i likwidację złoża musi być w pełni sprawny oraz spełniać wymogi dopuszczające go do użytku; rodzaj i stan techniczny wykorzystywanego sprzętu musi zapewnić ochronę wód powierzchniowych i gruntowych oraz ochronę gruntu przed zanieczyszczeniami, ochronę powietrza przed emisją pyłów i gazów oraz ochronę przed emisją hałasu do środowiska,

4) w celu ochrony wód podziemnych i uniknięcia sytuacji awaryjnych należy prowadzić stałą kontrolę techniczną układów paliwowych używanych maszyn i urządzeń; niesprawne maszyny oraz pojazdy usunąć z terenu przedsięwzięcia,

5) teren inwestycji należy wyposażyć w odpowiednią ilość sorbentów, a ewentualne wycieki z maszyn natychmiastowo neutralizować przy ich użyciu; zanieczyszczony substancjami ropopochodnym grunt należy wybrać i przekazać do unieszkodliwienia uprawnionym podmiotom,

6) wszelkie naprawy i wymiany płynów eksploatacyjnych należy wykonywać poza obszarem złoża w specjalistycznych warsztatach; tankowanie maszyn prowadzić poza wyrobiskiem, w specjalnie wyznaczonych i zabezpieczonych (np, folią PE) miejscach,

7) powstające w trakcie budowy odpady należy selektywnie gromadzić w wyznaczonych miejscach, w szczelnych, specjalistycznych pojemnikach lub kontenerach i systematycznie wywozić z terenu kopalni przekazując specjalistycznym podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia,

8) ścieki bytowe odprowadzać poprzez przenośne toalety, a następnie okresowo opróżniać i wywozić na oczyszczalnię ścieków przez uprawniony do tego celu podmiot,

9) eksploatację złoża należy prowadzić metodą odkrywkową w wyrobisku wgłębnym, systemem ścianowym bez użycia materiałów wybuchowych,

10) eksploatacja złoża może odbywać się wyłącznie w granicach projektowanego obszaru górniczego z wyłączeniem pasów ochronnych wyznaczonych w koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż,

11) zabrania się wypompowywania wód z wyrobiska,

12) podczas transportu zabezpieczyć kruszywo przed wysypaniem, a kruszywo drobne przed rozpyleniem,

13) zapewnić ciągłą drożność (przejezdność) dróg publicznych i wewnętrznych (w tym dróg gruntowych), po których odbywać się będzie ruch pojazdów związanych z eksploatacją złoża oraz utrzymywać je w należytym stanie porządkowym; bezpośredni wjazd na teren inwestycji odbywać się będzie z drogi gminnej nr [...] relacji [...]; przed przystąpieniem do eksploatacji należy uzyskać warunki korzystania z ww. drogi z Gminą [...],

14) teren eksploatacji złoża utrzymywać w należytym porządku i czystości,

15) podczas eksploatacji kopalni należy zwrócić szczególną uwagę, aby teren kopalni był właściwie oznakowany oraz zabezpieczony przed dostępem osób postronnych, jak również przed niekontrolowanym gromadzeniem odpadów i zaśmiecaniem,

16) teren nie objęty eksploatacją należy użytkować rolniczo,

17) zdejmować selektywnie wierzchnią warstwę gleby - nadkład, który należy składować na odrębnych pryzmach,

18) przeprowadzać bieżącą rekultywacje terenów, na których zakończono wydobycie,

19) całość nadkładu wykorzystać do rekultywacji terenu poeksploatacyjnego,

20) całość terenu pokopalnianego zrekultywować w kierunku rolnym lub rolnym ze zbiornikiem wodnym,

21) w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych i odkrycia przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, należy:

- wstrzymać wszelkie roboty mogące uszkodzić lub zniszczyć odkryty przedmiot,

- zabezpieczyć przy użyciu dostępnych środków ten przedmiot i miejsce jego odkrycia,

- niezwłocznie zawiadomić o tym Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a jeśli nie jest to możliwe - Burmistrza.

Nadto Burmistrz wskazał, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do niniejszej decyzji.

W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że mając na uwadze opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich , po zapoznaniu się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, kartą informacyjną przedsięwzięcia oraz szczegółowym prześledzeniem nie tylko bezpośrednich, ale i pośrednich skutków działań, jakie miałyby się znaleźć w przedmiotowym projekcie, a także po analizie uwarunkowań realizacji planowanej inwestycji w przedłożonym wniosku, zważywszy na uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 uooś, a także skalę i charakter przedsięwzięcia, stwierdził brak możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym uznał, że analizowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Odnosząc się do uwag i wniosków składanych w sprawie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zasięgnięto opinii właściwych organów w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego zamierzenia na środowisko. Celem postępowania w szczególności była weryfikacja oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych opinii oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, co miało na celu zminimalizowanie ewentualnego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Burmistrz podkreślił, że z uzyskanych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich wynika, że w trakcie eksploatacji przedmiotowego złoża m.in. nie będą wykonywane prace, które mogłyby zakłócić stosunki wodne w rozpatrywanym regionie. Inwestycja nie będzie wymagała poboru wody podziemnej ani powierzchniowej. Z przedstawionej charakterystyki przedsięwzięcia nie wynikają presje mogące oddziaływać na stan części wód lub zagrażające osiągnięciu ustalonych dla nich celów środowiskowych, a zastosowane środki minimalizujące ewentualny negatywny wpływ na środowisko gruntowo-wodne zapewnią jego ochronę. Przedsięwzięcie nie jest również zlokalizowane w granicach obszarów objętych ochroną, na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 55 z późn. zm.), wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach sieci [...] i nie będzie oddziaływać na gatunki i siedliska tam chronione oraz nie spowoduje fragmentacji obszarów. Rozpatrywana inwestycja nie ma wpływu na stan wód, którego utrzymanie lub poprawa jest ważnym czynnikiem dla ochrony siedlisk lub gatunków występujących na obszarach chronionych zlokalizowanych na jednolitych częściach wód.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że żaden z obowiązujących przepisów prawa nie wprowadza obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do nieruchomości, na której zamierza realizować przedsięwzięcie. Wynika to z brzmienia art. 73 ust. 1 uooś, zgodnie z którym postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być wydana ani z urzędu ani też na wniosek innego podmiotu aniżeli ten, który planuje podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to, że może on domagać się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie mając nawet zagwarantowanego prawa do nieruchomości, na której potencjalnie ma być wykonane przedsięwzięcie.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją, w której dokonywana jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Nie ustanawia ona żadnych uprawnień dla inwestora, stanowiących podstawę do podjęcia właściwych działań inwestycyjnych i nie może wywołać skutku w postaci jakichkolwiek zmian w środowisku. Służy ona jedynie ocenie, czy planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska i stanowi etap poprzedzający uzyskanie decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 Uooś.

W ocenie Burmistrza fakt wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być oceniany jako okoliczność wyrządzająca szkodę dla środowiska lub powodująca trudne do odwrócenia skutki. Decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania, będąc etapem procesu inwestycyjnego, daje inwestorowi prawo do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udzielanej na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo Górnicze i Geologiczne. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia jakichkolwiek robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw w postaci wyrządzenia szkody dla środowiska naturalnego czy zagrożenia ekologicznego.

Od powyższej decyzji Nadleśnictwo [...] wniosło odwołanie zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj. art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w: błędnym ustaleniu, że istnieje możliwość realizacji planowanego

przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...] na części działek ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], bez potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy planowana inwestycja w sposób znaczący wpłynie na środowisko, w związku z czym istnieje możliwość i konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; pominięciu, że złoża kruszywa zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych i wszelkie prace związane z przemieszczaniem ziemi spowodują zakłócenie stosunków wodnych co będzie miało negatywny i katastrofalny wpływ na środowisko i jest to proces nieodwracalny; niezbadaniu dotychczasowych skutków suszy hydrologicznej na dobrostan drzewostanu w zakresie leśnictw [...] takich jak: zwiększenie poziomu cięć sanitarnych związanych z zamieraniem drzewostanu oraz nieuwzględnieniu wpływu na meliorację terenów podmokłych spowodowanego wykopami kopalnianymi na zachowanie dobrostanu ubytków ekologicznych na terenie leśnictw objętych oddziaływaniem inwestycji; nie rozpatrzeniu i nie przeanalizowaniu ewentualnych szkód środowiskowych, które powstają przez funkcjonowanie kopalni odkrywkowych, w tym w szczególności zaburzenia stosunków wodnych w obszarze wód gruntowych, a także ich negatywnego wpływu oddziaływania na sąsiadujące tereny leśne; pominięciu istotnej okoliczności w sprawie, że mieszkańcy miejscowości [...] wyrazili stanowczy sprzeciw wykonaniu planowanej inwestycji, co oznacza, że tym bardziej organ I Instancji winien stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czyli jednocześnie pominięciu udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji środowiskowej; brakiem wnikliwej analizy zawierającego liczne błędny raportu przedstawionego przez inwestora i złożonego do akt sprawy; wywołaniu braku zaufania skarżącego do intencji organu I instancji w prowadzonym postępowaniu z uwagi na pominięcie przeprowadzenia istotnych dowodów talach jak dowód z opinii biegłego, z którego wynikałoby, że planowana inwestycja znacząco negatywnie oddziałuje na środowisko;

2. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym brak wyjaśnienia dlaczego bezkrytycznie odniósł się do opinii RDOS z dnia [...].02.2020r. oraz opinii Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich z dnia [...].02.2020r., podczas gdy opinie będące formą współdziałania pomiędzy organami administracji nie mają charakteru wiążącego dla organu właściwego do orzekania o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a właściwy organ administracji publicznej ma obowiązek dokonania oceny w sposób krytyczny i kompleksowy i w żaden sposób, nie może ograniczać się wyłącznie do odwołania do poglądów wydanych przez organy współdziałające tj. RDOŚ oraz Wody Polskie, tak jak uczynił to Burmistrz.

Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie dla planowanego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane tylko wówczas, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.

Istotne znaczenie ma również art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. Załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest wydawana zarówno w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (obejmującej m.in. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko), jak również w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tej drugiej sytuacji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1 u.o.o.ś.), może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b (art. 84 ust. la u.o.o.ś.). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 u.o.o.ś.).

Kolegium wyjaśniło, iż z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania środowiskowego jest przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to sporządzenie raportu oddziaływania oraz przeprowadzenie postępowania środowiskowego w pełnym zakresie jest obligatoryjne w każdym przypadku. Natomiast w przypadku przedsięwzięć mieszczących się w zakresie § 3 rozporządzenia tj. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko takie pełne postępowanie jest wymagane tylko wówczas, jeżeli czynności wstępne potwierdzą taką konieczność. Na te czynności wstępne składa się zasięgnięcie opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. oraz zbadanie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przez organ pierwszej instancji pod kątem kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.

Kolegium podkreśliło, że w odpowiedzi na pisma Burmistrza z dnia [...] stycznia 2020 r. organy opiniujące tj. RDOŚ i Dyrektor Zlewni Wód Polskich wskazały na brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy te wydają opinie, a zatem organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy nie jest nimi formalnie związany, jednakże są to organy wyspecjalizowane w zakresie gospodarki wodnej (Dyrektor Zarządu Zlewni), w zakresie ochrony środowiska (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska). W ocenie Kolegium już sama jednolitość oceny tych wyspecjalizowanych organów wskazuje, że w zakresie ich właściwości brak jest szczególnych okoliczności, które świadczyłyby o konieczności przeprowadzenia postępowania środowiskowego w pełnym zakresie. Organ odwoławczy zauważył, że co prawda nawet w takiej sytuacji istnieje możliwość, że organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi w postanowieniu wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli będzie to wynikać z analizy czynników wskazanych w tym przepisie. Jednakże w niniejszym postępowaniu szczegółowo przeprowadzona analiza doprowadziła Burmistrza do takiego samego wniosku, jaki wynikał z uzyskanych do sprawy opinii. Nie zostało zatem wydane postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Również w przekonaniu Kolegium, w niniejszej sprawie, wystarczające było zatem przeprowadzenie procedury uproszczonej.

Organ odwoławczy wskazał, że znajdująca się w aktach sprawy Karta informacyjna przedsięwzięcia zawiera wymagane informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.

Kolegium dokonało analizy ww. Karty biorąc jednocześnie pod uwagę opinię organów współdziałających i stwierdziło, że w trakcie eksploatacji przedmiotowego złoża nie będą wykonywane prace odwodnieniowe, które mogłyby zakłócić stosunki wodne w rozpatrywanym regionie. Inwestycja nie będzie wymagała poboru wody podziemnej ani powierzchniowej. Dodatkowo przy wykonywaniu wszelkich prac z należytą dbałością i właściwą eksploatacją oraz konserwacją sprzętu, maszyn, środków transportu wyeliminowane zostanie ryzyko negatywnego oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne.

Organ odwoławczy zaznaczył, że z przedstawionej charakterystyki przedsięwzięcia nie wynikają presje mogące oddziaływać na stan części wód lub zagrażające osiągnięciu ustalonych dla nich celów środowiskowych, a zastosowane środki minimalizujące ewentualny negatywny wpływ na środowisko gruntowo-wodne zapewnią jego ochronę. Podkreślił, że w zaskarżonej decyzji Burmistrz określił ponadto warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, które znalazły się w opinii Dyrektora ZZWP.

W ocenie Kolegium nie zasadny jest zarzut pominięcia okoliczności, że mieszkańcy miejscowości [...] wyrazili sprzeciw wykonaniu planowanej inwestycji, co w przekonaniu autora odwołania oznacza obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z udziałem społeczeństwa. Powyższe stanowisko nie jest możliwe do zaakceptowania bowiem w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych, w ramach których ocena oddziaływania nie jest przeprowadzana nie ma wymogu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Innymi słowy, żaden przepis ustawy nie uzależnia wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od zgody czy akceptacji, bądź braku sprzeciwu społeczności lokalnej, z tego powodu sprzeciw społeczny nie może blokować wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy spełnione są warunki do wydania takowej decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, że przedłożona przez inwestorów Karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podlegający swobodnej ocenie dokument prywatny, to jednak jej szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi ona punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, nadają jej szczególne znaczenie jako źródłu ustaleń faktycznych. Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w ww. Karcie.

W ocenie Kolegium nie można zatem uznać za skuteczne zarzutów strony odwołującej wobec ustaleń organów co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonanych na podstawie Karty informacyjnej przedsięwzięcia, w sytuacji gdy strona ta nie zaoferowała żadnych konkretnych dowodów wskazujących na wadliwość tychże ustaleń i treści tej Karty.

Organ odwoławczy stwierdził, że pozbawiony uzasadnienia jest też zarzut pominięcia przeprowadzenia istotnych dowodów takich jak dowód z opinii biegłego, z którego wynikałoby, że planowana inwestycja znacząco negatywnie oddziałuje na środowisko. Kolegium wskazało, że odwołujący nie przedstawił żadnej opinii (ekspertyzy) specjalistycznej, która podważałaby ustalenia organów dokonane m.in. na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Nie zostały również choćby uwiarygodnione twierdzenia związane z wątpliwościami co do informacji zawartych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia albo z koniecznością dodatkowej weryfikacji tych informacji. Nie są w związku z tym uzasadnione podniesione w uzasadnieniu odwołania zarzuty kwestionujące wiarygodność danych zawartych w karcie informacyjnej.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony z zachowaniem wymogów określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 84, art. 63, 62a ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś., jak również został oparty na zebranym w sposób wyczerpujący i rozpatrzonym całościowo materiale dowodowym (art. 80 k.p.a.). Zaskarżona decyzja zawiera pełne i wyczerpujące informacje o uwzględnionych łącznie i we wzajemnym powiązaniu uwarunkowaniach środowiskowych, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. i które zostały uwzględnione przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Na powyższą decyzję Nadleśnictwo [...] wniosło skargę zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:

a. art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w:

- błędnym ustaleniu, że istnieje możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...] na części działek ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działki nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], bez potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy planowana inwestycja w sposób znaczący wpłynie na środowisko, w związku z czym istnieje możliwość i konieczność

przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

- pominięciu, że złoża kruszywa zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych i wszelkie prace związane z przemieszczaniem ziemi spowodują zakłócenie stosunków wodnych co będzie miało negatywny i katastrofalny wpływ na środowisko i jest to proces nieodwracalny;

- pominięciu, iż w stosunku do inwestora N.T. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwa T. prowadzone są jednocześnie 3 postępowania administracyjne ([...]- niniejsze postępowanie, 2. [...]- odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań 3. [...] - zawieszenie postępowania do czasu wydania raportu odziaływania przedsięwzięcia na środowisko) dotyczące budowy i eksploatacji łącznie 3 kopalń odkrywkowych w bliskim sąsiedztwie, co w przypadku wydania decyzji uwzględniających wnioski inwestora spowoduje powstanie kompleksu kopalń kilkakrotnie większego niż miejscowość [...] i spowoduje nieodwracalne skutki w postaci zaburzenia warunków środowiskowych w okolicy oraz na gruntach leśnych bezpośrednio sąsiadujących z planowanymi inwestycjami:

- pominięciu dotychczasowych skutków suszy hydrologicznej na dobrostan drzewostanu w zakresie leśnictw [...] takich jak: zwiększenie poziomu cięć sanitarnych związanych z zamieraniem drzewostanu oraz nieuwzględnieniu wpływu na meliorację terenów podmokłych spowodowanego wykopami kopalnianymi na zachowanie dobrostanu ubytków ekologicznych na terenie leśnictw objętych oddziaływaniem inwestycji;

- nie rozpatrzeniu i nie przeanalizowaniu ewentualnych szkód środowiskowych, które powstają przez funkcjonowanie kopalni odkrywkowych, w tym w szczególności zaburzenia stosunków wodnych w obszarze wód gruntowych, a także ich negatywnego wpływu oddziaływania na sąsiadujące tereny leśne;

- nie uwzględnieniu istotnej okoliczności w sprawie, że mieszkańcy miejscowości [...] wyrazili stanowczy sprzeciw wykonaniu planowanej inwestycji, co oznacza, że tym bardziej organ I Instancji winien stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czyli jednocześnie pominięciu udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji środowiskowej;

- wywołaniu braku zaufania skarżącego do intencji organu I instancji w prowadzonym postępowaniu z uwagi na pominięcie przeprowadzenia istotnych dowodów takich jak dowód z opinii biegłego, z którego wynikałoby, że planowana inwestycja znacząco negatywnie oddziałuje na środowisko;

b. naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w niniejszej sprawie, w której oczywistym jest, że wymagane jest uzyskanie wiadomości specjalnych, dotyczących oceny czy w niniejszej sprawie istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu charakterystyki planowanej inwestycji;

c. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w ten sposób, że organ II Instancji utrzymał w mocy wadliwą decyzję Burmistrza pomimo tego, że była ona błędna, ponieważ została wydana z naruszeniem 7, 77 § 1, 80 k.p.a.

Wobec podniesionych zarzutów Nadleśnictwo wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny.

Wniosło też o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

1) dwóch map (nr 1 i 2) lokalizacji przedsięwzięć polegających na eksploatacji odkrywkowej złóż kruszywa naturalnego w okolicy miejscowości [...]; celem ustalenia następujących faktów: wielkości planowanej inwestycji, zakresu oddziaływania, lokalizacji lasów pozostających w zarządzie skarżącego, istnienia enklawy leśnej na terenie planowanej inwestycji, ilości kopalni odkrywkowych w rejonie, odległości inwestycji do zbiorników wodnych,

2) decyzji Burmistrza z dnia [...].02.2021 r. nr [...] celem ustalenia następujących faktów: wydania przez Burmistrza decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla N.T. dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...] na działkach nr ewid. [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie strony złożyły wnioski o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 i ust. 2 uooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1)przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2)przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 uooś wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, koncesji na podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, koncesji na podziemne składowanie odpadów oraz koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla - udzielanych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

Wskazać również należy, że w ramach postępowania o wydanie decyzji środowiskowej organ przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jednak czyni to nie w każdym przypadku. Stosownie do treści art. 59 ust. 1 przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1)planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2)planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Ze względu na charakter inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, - eksploatacja odkrywkowa złoża kruszywa naturalnego - uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było wymagane w celu uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udzielanej na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo Górnicze i Geologiczne. uzyskaniem koncesji na wydobywanie złoża kruszywa naturalnego.

Dla oceny prawidłowości podjętych w sprawie czynności wyjaśniających konieczne jest wskazanie, że przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena i analiza dopuszczalności konkretnego planowanego przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko, ludzi, krajobraz oraz przy spełnieniu ustawowych warunków. Wszystkie czynności organu w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej powinny zmierzać do ustalenia wpływu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności czy wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz na ludzi będzie negatywny. Tak określony zakres postępowania oznacza, że ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących wpływu przedsięwzięcia na środowisko czyni zbędnym przeprowadzanie kolejnych czynności procesowych, w celu wykazania okoliczności potwierdzonych zebranym już materiałem dowodowym.

W badanej sprawie na podstawie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, w której zawarto min. charakterystykę, parametry techniczne oraz dane dotyczące wpływu przedsięwzięcia na środowisko organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2, a zatem jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może zostać stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Stanowisko w kwestii obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko (sporządzenia raportu o odziaływaniu na środowisko) organ I instancji oparł również na opiniach organów specjalistycznych, wymienionych w art. 64 ust. 1 uooś. Wskazać należy, że ustawodawca, obligując organ rozpoznający sprawę do zasięgnięcia opinii innych, wyspecjalizowanych w danej dziedzinie organów i instytucji, zakłada, że z racji posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, wspomogą one w sposób istotny proces decyzyjny. Nie można zatem pominąć czy zakwestionować opinii wyspecjalizowanych jednostek tylko dlatego, że te stanowiska nie są dla organu wiążące.

W opinii z dnia [...] lutego 2020 r., po zapoznaniu się z dokumentacją dotyczą przedmiotowej inwestycji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził stanowisko, że dla danego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu RDOŚ wskazał, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno-błotnych, w ujściu rzeki, na obszarach wybrzeży i w środowisku morskim, na obszarach górskich, na obszarach objętych ochroną, w tym w strefach ochronnych ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarach na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, obszarach mających znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach o znacznej gęstości zaludnienia, obszarach przylegających do jezior, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej. W opinii z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie stwierdził dla przedmiotowej inwestycji potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu opinii organ wskazał, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia wynika, że w trakcie eksploatacji przedmiotowego złoża nie będą wykonywane prace odwodnieniowe, które mogłyby zakłócić stosunki wodne. Inwestycja nie będzie wymagała poboru wody podziemnej ani powierzchniowej. Woda wykorzystywana będzie jedynie dla potrzeb socjalno – bytowych zatrudnianych pracowników. Na terenie inwestycji nie będą gromadzone oleje, paliwa, smary czy też inne materiały niebezpieczne. Odpady będą magazynowane w wyznaczonych miejscach, w szczelnych pojemnikach i przekazywane uprawnionym podmiotom w celu unieszkodliwiania lub odzysku. Eksploatacja złoża kruszywa naturalnego nie będzie powodowała emisji zanieczyszczeń do wód, ani do ziemi. Potencjalne zagrożenie dla wód podziemnych mogą stanowić awarie sprzętu i środków transportu. Jednak przy wykonywaniu prac z należytą starannością i właściwą eksploatacją oraz konserwacją sprzętu zostanie wyeliminowane ryzyko negatywnego oddziaływania na środowisko gruntowo wodne. Organ zauważył również, ze z przedstawionej charakterystyki przedsięwzięcia nie wynikają presje mogące oddziaływać na stan wód lub zagrażające osiągnięciu ustalonych w nich celów środowiskowych.

Treść opinii w.w. organów jest jednoznaczna i wynika z nich, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko oraz ludzi, nie będzie też negatywnie oddziaływać na stosunki gruntowo – wodne.

W tych okolicznościach sprawy jako chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Wbrew zarzutom skargi w toku postępowania zebrano materiał dowodowy, który w świetle przepisów uooś był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazać w tym miejscu należy, że dokonując oceny wniosku organ opiera się przede wszystkim na złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia (KIP). To ten dokument stanowi kluczowy dowód na określenie charakteru przedsięwzięcia oraz jego wpływu na środowisko. Jeżeli strony postępowania - niezależnie od weryfikacji i ocen organów orzekających w sprawie - zmierzają do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej karty informacyjnej w zakresie podstawowych informacji o planowanym przedsięwzięciu, to ich obowiązkiem jest zaoferowanie odpowiednich dowodów, które zmierzają do podważenia konkretnych i istotnych elementów treściowych karty informacyjnej, o których mowa w art. 62a ust. 1 z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (por. wyrok z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 875/20). Zauważyć przyjdzie, że w rozpoznawanej sprawie zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze skarżący podnosił, że realizacja przedsięwzięcia i związane z tym przemieszczanie ziemi zakłóci stosunki wodne na danym terenie, co z kolei negatywnie wpłynie na środowisko. Jednak pomimo konsekwentnie zgłaszanego w tym zakresie zarzutu skarżący nie poparł swego stanowiska opinią osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną, nadto zarzut ten został przedstawiony w sposób ogólny, bez podania w oparciu o jakie dane i wskazania twierdzenia te zostały sformułowane. W rezultacie w.w. zarzuty i twierdzenia skarżącego, w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym, nie mogły zostać uwzględnione.

Wbrew stanowisku skargi zebrany materiał dowody nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodziła potrzeba zasięgnięcia wiedzy specjalistycznej przez organ orzekający w sprawie poprzez powołanie biegłego. Wobec jednoznacznych stanowisk organów opiniujących brak było podstaw do zasięgania opinii biegłego w danej dziedzinie. Natomiast, w ocenie Sądu, w sytuacji przedstawienia przez stronę opinii biegłego w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 78 kpa. Zgodnie z treścią art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Zgodnie z art. 78 § 2 kpa organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Reasumując powyższe, w celu podważenia istotnej w sprawie okoliczności, która ustalona została przez organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego strona ma możliwość skorzystania z inicjatywy dowodowej i zgłaszania wniosków dowodowych. W ramach tego prawa stronie przysługiwało uprawnienie domagania się przeprowadzenia przez organ prowadzący postępowanie dowodu z opinii biegłego sporządzonej na jej zlecenie, z którego to prawa strona nie skorzystała.

Nie były zasadne również pozostałe zarzuty skargi. W Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia (str. 5 pkt 6) wyjaśniono, że dla obliczeń emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz emisji hałasu przyjęto najbardziej niekorzystną sytuację, gdy oba złoża są wydobywanej jednocześnie z maksymalną wydajnością. Oznacza, to że określając oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko w KIP uwzględniono ich kumulację. Odnośnie pozostałych postępowań prowadzonych z wniosku N.T. o wydanie decyzji środowiskowych wskazać należy, że w sprawie nr [...] decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań, natomiast w sprawie nr [...] postępowanie administracyjne zostało zawieszone. W tej sytuacji na datę orzekania w niniejszej sprawie administracyjnej brak było podstaw do uwzględnienia wpływu w.w. przedsięwzięć na przedsięwzięcie, którego dotyczy niniejsze postępowanie, a w szczególności do określenia kumulacji ich oddziaływania na środowisko.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać przyjdzie, że przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko przewidują sytuacje, w których następuje odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, przy czym analiza przepisów dowodzi, że przyczyną decyzji odmownych jest przede wszystkim ustalony w toku postępowania negatywny wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludzi. W realiach niniejszej sprawy nie wykazano, aby planowane przedsięwzięcie mogło negatywnie wpłynąć na środowisko, wobec czego brak było również podstaw do uwzględnienia zgłoszonego w toku postępowania sprzeciwu mieszkańców wobec planowanego przedsięwzięcia i jedynie z tej przyczyny odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.