Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 837/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019 r. poz. 58 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.t.d."), decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] nałożył na P. K. T. (Skarżącego) karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie następujących naruszeń:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 11 ust.3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ ustalił, że [...] kwietnia 2019 r. Skarżący wykonywał przewóz osób w T. z ul. [...] na ul. [...]. Przewóz został zamówiony przez pasażerów za pomocą aplikacji "B." (dawniej "T."). Za wykonany przewóz pasażerowie zapłacili [...] zł za pośrednictwem ww. aplikacji (elektronicznie kartą płatniczą). W momencie przewozu Skarżący nie posiadał licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, w czasie kontroli nie okazał także zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Podczas kontroli Skarżący nie okazał także umowy o współpracy z jakąkolwiek firmą transportową.

Wobec powyższego Organ uznał, że Skarżący w dniu kontroli wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b u.t.d. 12 pkt 1 u.t.d. Przewóz ten był wykonywany bez licencji, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do art. 92a ust. 1,3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy przewóz nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, bowiem pojazd, którym kierowca wykonywał przewóz osób, jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Tymczasem zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. bowiem warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy. Z tego względu GITD uznał, że prawidłowo nałożono na kierowcę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

P. K. T., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień Skarżącego, z których wynika, że nie powinien być adresatem decyzji, albowiem nie on jest podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenia;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

6) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w dniu kontroli nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej – w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Przywołał też stanowisko sądów administracyjnych prezentowane na tle wykładni ustawowej definicji "działalności gospodarczej" – bez odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący stwierdził jedyne, że protokół kontroli w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie Skarżący dopuścił się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia".

Skarżący zakwestionował więc, że w dniu kontroli wykonywał transport drogowy i przewóz okazjonalny. Zdaniem Skarżącego immanentną cechą przewozu okazjonalnego jest to, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy tychże lub kierującego. W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie ustaliły zaś z czyjej inicjatywy doszło do przejazdu. W związku z tym, w ocenie Skarżącego, brak było możliwości nałożenia na niego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono też dodatkowo zarzut naruszenia art. 138 k.p.a. albowiem organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skargi – a mianowicie braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji "B.".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne dla sprawy okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t. ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Natomiast zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Na gruncie niniejszej sprawy Sąd nie ma wątpliwości, że Skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d.

W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że Skarżący w czasie kontroli poruszał się samochodem marki P. nr rej. [...]. Skarżący we własnym imieniu wykonał usługę okazjonalnego przewozu osób na trasie od ul. [...] do ul. [...] w T.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji telefonicznej o nazwie "B." (dawniej T.). Za jej pośrednictwem pasażerowie zostali skojarzeni z kierującym, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej, uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na ww. trasie.

Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą aplikacji telefonicznej i jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Skarżący nie dysponował licencją ani zezwoleniem na wykonywanie transportu drogowego.

Skarżący twierdzi z kolei, że jego zachowanie nie wyczerpywało znamion przypisanych mu naruszeń, a okoliczności faktyczne nie zostały należycie ustalone, w szczególności, czy działał on jako przedsiębiorca. Nie wykonywał bowiem krajowego transportu drogowego, nie prowadzi działalności gospodarczej, przewóz nie spełniał kryteriów przewozu okazjonalnego, a faktura potwierdzająca uiszczenie przez pasażera opłaty za przejazd wystawiona została przez partnera flotowego "B."– E. T. (M. Z.) w W..

Zdaniem Sądu, prawidłowo organy zwróciły uwagę, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz nie miał charakteru grzecznościowego. Wynika to jednoznacznie z zeznań samego Skarżącego, jak i świadków - pasażerów oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego. Ma to istotne znaczenie w świetle zgłaszanych zarzutów skargi.

Definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna. Warto jednak sięgnąć po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych (autobusowych) i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).

Przy definiowaniu "przewozu okazjonalnego" nie jest zasadne sięganie do treści wskazanych przez Skarżącego w uzasadnieniu skargi, uregulowań Unii Europejskiej. Wskazane przez Skarżącego rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą (art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/2009). Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą, jest ona definicją obowiązującą i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.

Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że poddany kontroli przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego. Taki zaś może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy, przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) ustawy, warunki te muszą być spełnione łącznie. Samochód Skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób, łącznie z kierowcą (sprzeczność z art. 18 ust. 4a ustawy), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy, ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej.

W realiach rozpoznawanej sprawy nie można mieć też wątpliwości z czyjej inicjatywy doszło do poddanego kontroli przejazdu. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji "B.", aby zamówić kurs pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin platformy. Skarżący otrzymał zaś zlecenie przyjazdu, które zgłosił do realizacji.

Z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b) rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób.

Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia).

Na gruncie krajowych regulacji normatywnych podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 u.t.d.).

Z kolejnych przepisów u.t.d. wynika, że:

- art. 4 pkt 1 - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 4 pkt 4 - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu;

- art. 4 pkt 6a - przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006;

- art. 4 pkt 11 - przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10);

- art. 4 pkt 17 - licencja oznacza decyzję administracyjną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego,

- art. 4 pkt 18 - zezwolenie oznacza decyzję administracyjną wydaną przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego jednego z pasażerów na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "B.", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sąd w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Należy jedynie wyraźnie podkreślić, że sam przewóz nosił bez wątpienia znamiona odpłatnego - co zresztą nie jest kwestionowane przez Skarżącego. Okoliczność zaś do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był Skarżący, czy "B.", czy też firma partnerska "B." (E. T.) nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Bezspornie został on bowiem wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego z aplikacji telefonicznej "B.", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Zasady działania ww. aplikacji uznać należy za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Są bowiem możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych telefonów ("smartfonów"). Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była zresztą sporna między stronami.

Skarżący stwierdził również, że o niewykonywaniu przez niego przewozu okazjonalnego świadczy fakt, że nie zainicjował on przejazdu, a organy nie ustaliły z czyjej doszło do przejazdu. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że powyższe okoliczności nie wyłączają uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w sytuacji zainicjowanej przez zleceniodawcę – pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji "B.". Aby zamówić kurs – co wyżej zostało już podniesione – pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Wynika to jasno ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zeznań świadków).

Zarzuty skargi skupiają się nadto na twierdzeniu, że Skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz na rzecz przedsiębiorcy - M. Z. (E. T.). W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione. Warto zauważyć, że Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska, przeciwnego do stanowiska Inspekcji Transportu Drogowego, nie przedstawił żadnego dowodu, mimo że otrzymał od organów zawiadomienie, w którym wezwano go do złożenia wszelkich dokumentów mających lub mogących mieć wpływ na jego odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia (w tym danych podmiotu zlecającego wykonanie usługi przewozu). Skarżący przedstawił jedynie fakturę VAT wystawioną [...] kwietnia 2019r. przez B. B.V. "w imieniu M. Z.", potwierdzającą uiszczenie opłaty przez pasażera korzystającego z przejazdu realizowanego w chwili kontroli (k. 2 akt adm.). Dokument ten nie potwierdza jednak twierdzeń Skarżącego odnoszących się do wykonywania usługi w imieniu i na rzecz M. Z.. Nie przedstawił on w toku postępowania stosownej umowy łączącej go z M. Z., a w uzasadnieniu skargi wskazał jedynie, że "zawarł on z partnerem flotowym B., przedsiębiorstwem: E. T. M. Z....." – nie wyjaśniając nawet czy i kiedy zawarł on umowę i co było jej przedmiotem – czy świadczenie usług przewozu w imieniu i na rzecz M. Z., czy jedynie umożliwienie dostępu do aplikacji "B.". Zgromadzony przez organy materiał dowodowy przeczy zresztą twierdzeniom Skarżącego, albowiem z wypisu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu samochodem osobowym, udzielonej M. Z. (k. 42 akt adm.) nie wynika, aby pojazd samochodowy, którym Skarżący realizował przewóz w dniu kontroli był objęty ww. licencją. Nie sposób zatem podzielić zarzutów skargi, że adresatem decyzji powinien być inny podmiot. Skarżący nie wykazał, aby pasażerów łączyła umowa przewozu z B. B.V., czy też z M. Z. (E. T.). Pasażerowie i Skarżący korzystali z aplikacji "B." i to Skarżący posiadał indywidualne konto kierowcy założone w tej aplikacji i to Skarżący był odpowiedzialny za zrealizowanie zamówionego przez pasażera przejazdu. "B..eu" (B. B.V.) oraz M. Z. (E. T.) nie mogą w okolicznościach sprawy być uznani za przedsiębiorców wykonujących przewóz. Trafnie organy uznały, że podmioty te jedynie udostępniały Skarżącemu możliwość korzystania z aplikacji służącej skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty Skarżącego dotyczące braku zweryfikowania przez organ, czy czynności wykonywane przez Skarżącego zakwalifikowane przez organ jako przewóz okazjonalny nosiły cechy działalności gospodarczej oraz czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli.

Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację "B." ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie Skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób. W tych okolicznościach zasadnie organy ustaliły, że Skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju – i to niezależnie od tego ile razy oraz w jakim okresie Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji "B.", która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.

W tym miejscu Sąd pragnie także zauważyć, że wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu.

Powyższy wyrok potwierdza pośrednio prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącego. Skoro bowiem TSUE potraktował platformę konkurencyjną do "B..eu", jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywał usługę transportową (vide: wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r. – sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r. – sygn. akt II SA/Gl 1048/18 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Prawidłowych ustaleń organów nie mogą też podważać zarzuty skargi odwołujące się do ustawowej definicji "działalności gospodarczej" (zawartej w ustawie Prawo przedsiębiorców). Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r.- sygn. akt II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. – sygn. akt II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. – syg. akt II GSK 166/09; opublikowane na stronie internetowej j.w.) z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej. Prezentowane przez Skarżącego stanowisko sprowadza się w zasadzie do przyzwolenia na prowadzenie usług transportowych przez dowolny podmiot i wyjęcia tak świadczonych usług spod działania u.t.d. – co pozostaje w sprzeczności z obowiązującą na terenie UE zasadą reglamentacji usług transportowych. Skarżący oczekuje ustalenia, że nie można na niego nałożyć kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. tylko dlatego, że prowadzi on faktycznie pozarolniczą działalność gospodarczą bez dopełnienia obowiązku jej zarejestrowania. Oczekiwanie objęcia ochroną prawną działań naruszających obowiązujące prawo uznać należy za całkowicie bezskuteczne. Co najmniej niezrozumiałym jest więc podnoszenie przez Skarżącego zarzutu w zakresie nieustalenia przez organ, czy posiadał on status przedsiębiorcy. Warto też zauważyć, że organ odwoławczy odniósł się i do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie:

1. samochodem osobowym,

2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie.

Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.

Zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. o czym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów u.t.d., zachodziły podstawy do nałożenia na Skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również Skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 12 000 zł za naruszenia przepisów u.t.d., organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z 3 listopada 2020r., wydane na mocy art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).