Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1202/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, art. 34 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Katarzyna Stuła–Marcela, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej Dyrektor, organ wierzycielski), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 - dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1427 - dalej u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 - dalej u.o.a. lub ustawa abonamentowa) - po rozpoznaniu zażalenia M. R. (dalej zobowiązana, strona skarżąca) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r., nr [...] - utrzymał zaskarżone postanowienie.

Dyrektor wskazał na wstępie, że organ wierzycielski I instancji rozpoznając zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ww. postanowieniem z dnia [...] r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku i uznał za zasadny zarzut niedoręczenia zobowiązanej upomnienia. Jak dalej wyjaśnił, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązaną zamieszkałą w S. przy ul. [...], wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r., który obejmował zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie 11.60 zł.

Skarżąca wniosła zarzuty do organu egzekucyjnego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które mieściły się w katalogu zawartym w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Wskazała w szczególności, iż lokal znajdujący się pod adresem podanym w tytule wykonawczym (przy ul. [...] w S., w którym prowadzono smażalnię ryb) został sprzedany i strona nie prowadzi tam działalności gospodarczej od 20 lat. Ponadto stwierdziła, iż nie zawierała umowy abonamentowej z Pocztą Polską na używanie odbiornika oraz nie otrzymała wezwania do zapłaty.

Na postanowienie wierzyciela wydane w I instancji, nieuwzględniające zarzutu nieistnienia obowiązku, skarżąca złożyła zażalenie. Podtrzymała w nim twierdzenie o nieistnieniu obowiązku z uwagi na nierejestrowanie odbiornika pod adresem przy ul. [...], wskazując nadto, iż w dniu [...] r. została rozwiązana umowa dzierżawy gruntu. Zobowiązana dołączyła również kserokopię zaświadczenia z dnia 20 kwietnia 2021 r., potwierdzającego okres dzierżawy działki pod ww. adresem.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia Dyrektor zauważył, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. 1960 r., nr 54, poz. 307), dodaną do niej z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., Nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264 ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i art. 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 ze zm.) uchylone przez ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.

Zarejestrowanie odbiornika RTV pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Powołując się na liczne wyroki sądów administracyjnych organ podzielił prezentowaną w nich tezę, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. np. wyrok NSA Z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14).

Na podstawie poczynionych ustaleń Dyrektor stwierdził, że w dniu [...] r. skarżąca dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego na adres: ul. [...] w S. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat abonamentowych numer [...], która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Kserokopia wniosku o rejestrację odbiornika RTV z dnia [...] r. została załączona do akt administracyjnych.

Zarejestrowanie odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zrodziło obowiązek skarżącej do ponoszenia opłaty abonamentowej. Obowiązek ten powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17).

Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników zasadnym było nadanie przez Pocztę z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych abonenta. Nastąpiło to stosownie do regulacji rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r., poz. 1342). Zawiadomienie zostało przesłane stronie skarżącej w dniu [...]r. na adres podany przy rejestracji odbiorników i został jej nadany numer abonenta –[...]. Dyrektor podkreślił, że obowiązujące przepisy nie zawierały zastrzeżenia, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje bowiem i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, żeby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego, charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadani/ dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez skarżącą. Zawiadomienie przesłane zobowiązanej stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia z 2007 r. (por. także wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19).

Odnosząc się do argumentu zobowiązanej o rzekomym wyrejestrowaniu odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego w 2006 r. tj. po zakończeniu obowiązywania umowy dzierżawy i sprzedaży pawilonu handlowego pod adresem ul. [...] w S. organ zauważył, iż w sytuacji zaprzestania użytkowania odbiorników RTV, aby wyrejestrować odbiorniki należało uczynić to w określonej przepisami formie, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 141 z 2005 r., poz. 1190). Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zawarte były w książeczce radiofonicznej. Wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązaną nie odnotowano.

Jak zaznaczył organ wierzycielski, pracownik placówki pocztowej, w momencie zgłoszenia przez abonenta w 2006 roku wyrejestrowania odbiorników, w książeczce radiofonicznej na odcinku "W" potwierdzał dokonanie formalności datownikiem placówki pocztowej. Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzoną datownikiem placówki pocztowej) pozostawał w posiadaniu abonenta. Takiego dokumentu dotyczącego strony skarżącej wierzyciel jednak nie posiada.

Tymczasem to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, nieposiadaniu odbiornika lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Skoro jednak zobowiązana przedmiotowej czynności nie dopełniła to nie może wywodzić, iż wierzyciel nie może domagać się od niej zaległych opłat abonamentowych. Organ podkreślił nadto, że kwestia wyrejestrowania przez skarżącą odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego została dogłębnie zbadana. Przeszukano zasoby archiwalne jak i zapisy systemowe. W wyniku tych czynności nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników przez stronę w 2006 r., jak również adnotacje w bazie abonentów nie potwierdzają wyrejestrowania odbiorników, zatem nadal strona posiada status formalno-prawny abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych.

Co istotne, opłata za posiadanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie jest związana z prawem własności do lokalu, zatem zbycie lub opuszczenie lokalu nie stanowi, iż użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie będzie ich używał w nowym miejscu zamieszkania.

Konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiorników przesądza, zdaniem wierzyciela, o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez skarżącą.

Jednocześnie Dyrektor podzielił ocenę organu I instancji co do uznania za zasadny zarzutu niedoręczenia upomnienia. Skierowane do skarżącej upomnienie o nr [...] na adres: ul. [...], [...] S. zostało zwrócone wierzycielowi jako niepodjęte w terminie. W wyniku wniesionych zarzutów zweryfikowano, że upomnienie zostało wysłane na nieaktualny adres strony. Tym samym nie doszło do skutecznego doręczenia korespondencji zawierającej upomnienie i zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34a pkt 1 u.p.e.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła w całości postanowienie wierzyciela z dnia [...] r., zarzucając mu

- naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym;

- 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez uznanie, że pomimo skierowania informacji nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia - abonenta o nadaniu numeru,

- naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak ustalenia istotnych okoliczności w sprawie, w szczególności brak ustalenia prawidłowego adresu skarżącej oraz brak ustalenia okoliczności wyrejestrowania odbiornika;

- naruszenie art. 39 K.p.a. z uwagi na powyższe przez brak dokonywania prawidłowych doręczeń w sprawie, z uwagi na adresowanie przesyłek kierowanych do skarżącej na niewłaściwy adres.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka: Z. R., ul. [...], [...] S. na okoliczność wyrejestrowania odbiornika, braku korzystania z odbiornika przez skarżącą;

Autor skargi fakt nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych uzasadnił wyrejestrowaniem odbiornika w 2006 r. pod adresem: ul. [...] w S. i nieużywaniem go po zakończeniu obowiązywania umowy dzierżawy. W jego ocenie organ nie sprawdził tej okoliczności. Również i zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru abonenta nie zostało zobowiązanej prawidłowo doręczone i nie wywołuje tym samym żadnych skutków. Pomimo więc wyrejestrowania odbiornika, pisma organu kierowano pod nieaktualny adres, nie doręczano ich skutecznie i niesłusznie wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Zdaniem strony skarżącej naruszenie prawa przez organ powoduje wadliwość postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się obszernie do zarzutów skargi podniósł dodatkowo, iż nie kwestionuje, że przesyłka zawiadamiająca skarżącą o nadaniu indywidualnego numeru z dnia [...]r. została zaadresowana na jej nieaktualny adres. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, gdyż po pierwsze, zobowiązana nie poinformowała we właściwym czasie placówki pocztowej o zmianie adresu - pomimo ciążącego na niej w tym zakresie obowiązku, a po drugie przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej, która z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Ponadto organ stwierdził, że dla wykazania faktu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego konieczne było przedstawienie pisemnego dowodu wyrejestrowania tego odbiornika. Nie było zatem możliwe dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Z. R., na okoliczność wyrejestrowania odbiornika i braku korzystania z odbiornika przez stronę, o co wnosił pełnomocnik w skardze. W tym zakresie dyrektor powołał się na wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt li FSK 429/18, którego fragment zacytował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 P.u.s.a.). Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.) Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej P.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis takich wyłączeń nie przewiduje.

W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela wydane w II instancji, którym utrzymano w mocy postanowienie oddalające zarzut nieistnienia obowiązku oraz uznające zarzut niedoręczenia upomnienia - zgłoszone przez zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym. Ponieważ skargę wniesiono po dacie wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez tut. Sąd.

Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).

Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).

W skardze skierowanej do tut. Sądu pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, niemniej jednak w skardze nie sformułował żadnych zarzutów dotyczących stanowiska organu w kwestii nieprawidłowego doręczenia upomnienia. Tytułem przypomnienia wierzyciel uznał ten zarzut za zasadny i z tej przyczyny umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 34a pkt 1 u.p.e.a.

Odnosząc się zatem do przedmiotu sporu wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znalazły swoją podstawę prawną w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.). W dniu 1 marca 1993 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników - odpowiednio w art. 48 oraz art. 49. Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa, której przepisy - z racji braku istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów intertemporalnych - zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa znalazły zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, lecz także do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy abonamentowej, jak i na osobach, które w dniu wejścia w życie tej regulacji spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, czyli posiadały zarejestrowany odbiornik RTV.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, na które powołano się w tytule wykonawczym, wynika, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a obowiązek ich uiszczania powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika. Na mocy art. 2 ust. 2 odnośnej ustawy domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej stanowi obowiązek wynikający z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, wyrok tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien z kolei wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13).

Z zarysowanym wyżej stanowiskiem korespondują pozostałe regulacje zobowiązujące abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika, zawarte kolejno w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).

W niniejszej sprawie w dniu [...] r. zobowiązana zarejestrowała odbiorniki RTV, podając we wniosku jako adres zamieszkania ul. [...] w S.. Fakt dokonania rzeczonej rejestracji nie jest przez skarżącą kwestionowany i znajduje swoje potwierdzenie w znajdującej się w aktach administracyjnym poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii wniosku o rejestrację odbiornika. W związku z tym należy przyjąć zaistnienie obciążającego skarżącą obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez skarżącą, uprawnionym było również nadanie jej przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o czym została ona zawiadomiona w piśmie z dnia [...]r. Zaznaczyć należy, iż korespondencja obejmująca zawiadomienie o nadaniu takiego numeru została wysłana zobowiązanej z dniem jej wystawienia, co stanowiło realizację warunków wyszczególnionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Ze znajdującego się w aktach wierzycielskich duplikatu zawiadomienia z dnia grudnia 2008 r. wynika, że został on przesłany na adres skarżącej ul. [...] w S, pod którym zarejestrowano wcześniej odbiorniki RTV i który nie został przez stronę do tej pory zaktualizowany - pomimo istnienia obowiązku w tym zakresie. Nie budzi wątpliwości, że pod ww. adresem skarżąca nie zamieszkiwała w 2008 r., albowiem zbyła lokal i wypowiedziała umowę dzierżawy. Zgodzić się jednak należy, że przesłanie zawiadomienia na adres niewłaściwy (jedyny, którym dysponował wierzyciel) pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po stronie zobowiązanej. Sąd aprobuje twierdzenie wierzyciela, że przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora wyznaczonego nadającego z urzędu indywidualny numer identyfikacyjny dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych. Prawodawca nie wprowadził bowiem obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV takiego numeru konieczne było doręczenie zawiadomienia. Zastosowane w rozporządzeniu Ministra Transportu pojęcie "przesłania zawiadomienia" posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje ono zawiadomieniu charakter wyłącznie informacyjny. Jednocześnie, nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może być utożsamiane z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, ale zawiadomienie o dokonaniu przedmiotowej czynności stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Natomiast abonenci rejestrujący odbiorniki na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych pozostali nimi, co wiąże się z kontynuacją obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Jednocześnie stwierdzenia wymaga, iż w aktach sprawy brak dowodu, by zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiorników RTV. W skardze podniesiono wprawdzie, że skarżąca wyrejestrowała odbiornik po sprzedaży lokalu, niemniej jednak nie przedstawiono żadnego dokumentu świadczącego o jego rzeczywistym wyrejestrowaniu. W konsekwencji dokonana w dniu [...] r. rejestracja odbiornika pozostaje w mocy, a co za tym idzie aktualność i wymagalność zachowuje powiązany z nią obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Zasadnym jest bowiem stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarżąca pozostaje osobą zobowiązaną do uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaniem rejestracji odbiornika telewizyjnego w dniu [...] r. Obowiązek ten nie wygasł w związku z nadaniem zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego – [...].

Sąd doszedł zatem do przekonania, iż obowiązek, którego dotyczy sporny tytuł wykonawczy, istnieje, jest wymagalny, a zatem oddalenie przez wierzyciela zarzutu w tym zakresie uznać należy za prawidłowe.

Końcowo, wskazać przyjdzie, iż Sąd akceptuje stanowisko Dyrektora w kwestii braku doręczenia upomnienia, którego skuteczność skarżąca zakwestionowała w zarzutach stanowiących przedmiot stanowiska wierzyciela. W tym zakresie poza sporem pozostaje okoliczność, że upomnienie z dnia [...] r. opatrzone numerem [...], którego odpis znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, nie zostało doręczone w sposób prawidłowy. Przyznały to organy wierzycielskie obu instancji.

Z przedstawionych względów podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Także zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 39 K.p.a., Sąd uznał za nietrafne. W toku postępowania Poczta Polska S.A. podjęła wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zdaniem Sądu postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.