Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 362/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 8 i 9, art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Rybnika z dnia 12 grudnia 2019 r. nr 279/XVII/2019 w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Rybniku uchwałą Nr 279/XVII/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. na podstawie art. 40 ust. 8 i 9 o, art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068., dalej określanej skrótem u.d.p.) raz art. 40 ust. 1 , art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm., dalej określanej skrótem u.s.g.) ustaliła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Rybnika .

Na powyższą uchwałę Wojewoda Śląski wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w której domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w całości.

W skardze organ wskazał, że Rada Miejska nie wypełniła prawidłowo delegacji określonej w art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 u.d.p., a mianowicie nie określiła w sposób prawidłowy stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg dotyczące prowadzenia robót w pasie drogowym oraz stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Wskazał, iż w § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały Rada Miasta przewidziała następujące stawki opłat:- dla jezdni do 20% szerokości, z wyłączeniem poz. 6 - 1,10 zł dla dróg gminnych, 1,40 zł dla dróg powiatowych oraz 2,00 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych,

- dla jezdni od 20% do 50% szerokości, z wyłączeniem poz. 6 - 2,00 zł dla dróg gminnych,

3.30 zł dla dróg powiatowych oraz 5,30 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych,

- dla jezdni powyżej 50% szerokości z wyłączeniem poz. 6 - 3,30 zł dla dróg gminnych,

5.30 zł dla dróg powiatowych oraz 10,00 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych.

Powyższy sposób ustalenia przedziałów odpłatności uniemożliwia zdaniem organu jednoznaczne określenie stawki progowej przy zajęciu 20% szerokości jezdni. Przy zastosowanym przez Radę podziale możliwe jest bowiem stosowanie przy zajęciu jezdni o szerokości 20% np. w przypadku dróg gminnych zarówno stawki 1,10 zł, jak i 2,00 zł za każdy dzień zajęcia. Zdaniem organu nadzoru Rada Miasta dla prawidłowej konstrukcji postanowień zawartych w pozycji 1- 3 tabeli zawartej w § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały powinna posłużyć się zwrotem: powyżej 20% do 50% szerokości .

Organ nadzoru przypomniał, iż z określeniem przez Radę wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wiąże się szereg konsekwencji, dotyczących wysokości odpłatności ponoszonych przez podmioty dokonujące zajęcia pasa drogowego na podstawie zezwolenia wydanego w trybie przepisu art. 40 ust. 1 ustawy. Wysokość stawek ustalona przez Radę w przedmiotowej uchwale warunkuje również praktyce możliwość wydania przez właściwy organ gminy zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego.

Wskazał dalej, iż Rada Miasta powinna uregulować stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej; tj. stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Tymczasem Rada Miasta Rybnika regulując powyższe kwestie posłużyła się odmiennym niż ustawa pojęciem, a to pojęciem "infrastruktura telekomunikacyjna".

W § 2 ust. 1 pkt 2 (tabela poz. 3) uchwały Rada Miasta ustaliła stawki opłat za umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, z wyjątkiem reklam, za każdy dzień zajęcia 1m² powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy obiektu. W pozycji 3 tabeli Rada określiła wysokość stawek opłat w odniesieniu do infrastruktury telekomunikacyjnej.

Organ zaznaczył, iż w art. 40 ust. 8 u.d.p. jest mowa zarówno o obiekcie, jak i urządzeniu infrastruktury telekomunikacyjnej, gdzie czym innym jest obiekt telekomunikacyjny, a czym innym urządzenie telekomunikacyjne co ma istotne znaczenie z tego względu, że przewidziane przez ustawodawcę w art. 40 ust. 8 ustawy niższe stawki maksymalne zostały zróżnicowane w zależności od tego, czy zajęcie pasa drogowego związane jest z obiektami czy też z urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej. Wojewoda podkreślił, iż ma to znaczenie także dlatego gdyż stawki opłat ustalone przez Radę Miasta w uchwale z uwzględnieniem ww. stawek maksymalnych, są podstawą do ustalania wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, czego dokonuje zarządca drogi w drodze decyzji administracyjnych (art. 40 ust. 11 w zw. z ust. 3 ustawy).

Podobne zastrzeżenie organ odniósł do § 2 ust. 2 uchwały, gdzie ustalono stawki opłat rocznych za 1m² powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Określając w tabeli wysokość przedmiotowej opłaty Rada Miasta w odniesieniu do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej posłużyła się pojęciem "infrastruktura telekomunikacyjna" zamiast "urządzenie infrastruktury telekomunikacyjnej."

Ponadto, zdaniem organu nadzoru przepisy § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały w zakresie ustalenia stawki opłaty za reklamę związaną z infrastrukturą telekomunikacyjną (poz. 2 tabeli) oraz § 2 ust. 3 uchwały są sprzeczne z art. 40 ust. 8 u.d.p, gdyż Rada Miasta zróżnicowała wysokość stawek opłat dziennych za zajęcie pasa drogowego ze względu na informacje zawarte na reklamach, wyróżniając reklamy związane z infrastrukturą telekomunikacyjną (§ 2 ust. 1 pkt 3 poz. 2 tabeli) oraz reklamy dwustronne na wiatach przystankowych zlokalizowanych w pasie drogowym, umieszczonych w gablotach stanowiących element konstrukcyjny wiaty (§ 2 ust. 3 uchwały).

Zdaniem organu nadzoru Rada Miasta nie posiada kompetencji do wprowadzenia zróżnicowania przedmiotowych stawek, które są zależne od treści reklamy (związanej z infrastrukturą telekomunikacyjną) czy też od miejsca jej usytuowania albowiem art. 40 ust. 9 u.d.p. zawiera upoważnienia dla organów gminy do wprowadzania w uchwałach innych niż wymienione przez ustawodawcę w delegacji, kryteriów różnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego.

Ponadto, organ nadzoru za niezgodną z art. 40 ust. 8 u.d.p. uznał regulację § 3 przedmiotowej uchwały w brzmieniu: Do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją administracyjną przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały stosuje się uchwałę nr 703/XLV/2018 z dnia 15 lutego 2018r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Rybnika.

W ocenie organu nadzoru przepis intertemporalny powoduje obciążenie obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej za zajęcie pasa drogowego przez te obiekty i urządzenia stawkami opłat wyższymi, niż ustalone ustawowo preferencyjne stawki maksymalne co nastąpiło skutkiem ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 30 sierpnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1815) która wprowadziła nowelizację art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z tą nowelizacją, samorządy zobligowane zostały do obniżenia maksymalnych stawek za zajęcia pasa drogowego w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, gdzie przyjęta w § 3 uchwały regulacja przeczy tej zasadzie, bowiem stosując ją do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie uchwały, stawki opłat dla obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej (wynikające z uchwały nr 703/XLV/2018) są w rzeczywistości wyższe niż to wynika z w/w znowelizowanego art. 40 ust. 8 ustawy, który wszedł w życie 25 października 2019r.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie, względnie umorzenie postępowania, a w razie nie uwzględnienia tego wniosku o częściowe jej oddalenie w zakresie żądania stwierdzenia nieważności uchwały w całości.

Rada Miasta wskazała, iż 12 maca 2020 r. podjęła uchwałę Nr 349/XX/2020 w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Rybnika (Dz. Urz. woj.śl. z 2020 r., poz. 2541),która weszła w życie dnia 3 kwietnia 2020 r. o treści spójnej ze stanowiskiem skarżącego wyrażonym w skardze, uchylając w § 3 uchwałę. Powyższe zdaniem Rady oznacza, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej zwanego P.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, poodejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Kontrola powyższa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (vide: art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – dalej u.s.g.- nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, przy czym podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest istotność naruszenia prawa. W przypadku bowiem nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 ustawy). Jako istotne naruszenie prawa uchwałą organu samorządu terytorialnego, traktowane jest naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podjęcia uchwały, naruszenie podstawy prawnej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego, materialnego oraz procedury podjęcia uchwały, przy czym istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z oczywistych i jednoznacznych naruszeń przepisów prawa materialnego lub formalnego, niepozwalających na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb podjęcia lub skutki, jakie wywołuje (vide: wyrok NSA z 5 września 2017r. sygn. I OSK 124/17 – dostępny w CBOSA).

Wskazać dalej należy, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego uchwalane przez organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, są ustanawiane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Powyższe oznacza, że materia prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego i musi być zgodna z treścią przepisów ustawy upoważniającej oraz pozostawać w zgodzie z treścią innych ustaw i przepisów wykonawczych. Materia prawa miejscowego może jedynie uzupełniać regulacje ustawowe wyłącznie w kwestiach wyraźnie wskazanych w upoważnieniu. Przekroczenie granic zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, zawsze stanowi istotne naruszenie prawa, nawet wówczas, gdy jest wynikiem błędnej wykładni przepisu upoważniającego lub dążeniem organu stanowiącego do osiągnięcia rezultatów moralnie (społecznie) uzasadnionych.

Odnosząc się do zarzutu, iż Rada Miejska w Rybniku w sposób nieprawidłowy uregulowała stawki opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 u.d.p. w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, należy zgodzić się z argumentacją skarżącego. W myśl art. 40 ust 1 u.d.p zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.

Zgodnie z art. 40 ust. 2 u.d.p., zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

W myśl natomiast art. 40 ust 8 u.d.p. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł.

Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 9 u.d.p. przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się:

1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty;

2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego;

3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni;

4) rodzaj zajęcia pasa drogowego;

5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.

Analizując zapisy § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały, gdzie w tabeli przewidziano następujące stawki opłat:

- dla jezdni do 20% szerokości, z wyłączeniem poz. 6 - 1,10 zł dla dróg gminnych, 1,40 zł dla dróg powiatowych oraz 2,00 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych,

- dla jezdni od 20% do 50% szerokości, z wyłączeniem poz. 6 - 2,00 zł dla dróg gminnych,

3.30 zł dla dróg powiatowych oraz 5,30 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych,

- dla jezdni powyżej 50% szerokości z wyłączeniem poz. 6 - 3,30 zł dla dróg gminnych,

5.30 zł dla dróg powiatowych oraz 10,00 zł dla dróg wojewódzkich i krajowych podzielić należy ocenę organu nadzoru, iż przyjęty sposób regulacji przy

przedziałach odpłatności za zajęcie pasa drogowego częściowo się pokrywa ("do 20 % szerokości", "20 % - 50 % szerokości"). Jednoznacznie trzeba więc stwierdzić, że taka regulacja nie jest poprawna w świetle zasad prawidłowej legislacji, ponieważ stoi w sprzeczności z obowiązkiem organu do zachowania jasnego i spójnego przekazu uchwalonego aktu prawa miejscowego. Pokrycie się zakresów procentu zajętej powierzchni pasa drogowego uniemożliwia jednoznaczne określenie stawki opłat od której to wielkości stawka ta jest zależna. Rację ma organ twierdząc, iż możliwe jest przy istnieniu takiej regulacji przy zajęciu pasa drogowego 20 % szerokości ponoszenie opłat przykładowo dla dróg gminnych zarówno w kwocie 1,10 zł jak i 2,00 zł za każdy dzień zajęcia. Skoro Rada Miejska postanowiła wprowadzić kryterium procentowe określenia powierzchni zajęcia pasa drogowego w celu zróżnicowania stawek opłat, to działanie to powinno pociągać za sobą faktyczne zróżnicowanie wysokości tych stawek, czego jednak w zaskarżonej uchwale nie zawarto. Zatem wprowadzenie kryterium procentowego było niecelowe.

Podzielić także należy ocenę organu nadzoru, iż Rada Miasta nie wypełniła prawidłowo delegacji ustawowej z art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy. Rada Miasta powinna uregulować stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej; tj. stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury tełekomunikacyjnej, stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. W art. 40 ust. 8 u.d.p. jak wyżej wskazano, ustawodawca posługuje się bowiem pojęciem obiektu oraz urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej, gdzie znaczenie tych pojęć niej jest tożsame albowiem obiekt telekomunikacyjny nie jest urządzeniem telekomunikacyjny, a podział ten ma istotne znaczenie albowiem w tej regulacji ustawodawca w art. 40 ust. 8 zróżnicował stawki opłat w zależności od tego czy zajęcie pasa drogowego związane jest z obiektami czy też z urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej

Tymczasem za umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, z wyjątkiem reklam, za każdy dzień zajęcia 1m ² powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy obiektu ( § 2 ust. 1 pkt 2 - tabela poz. 3 uchwały) Rada Miasta określiła wysokość stawek opłat w odniesieniu do infrastruktury telekomunikacyjnej mimo, iż miała taki obowiązek określenia tej opłaty w zakresie obiektu infrastruktury telekomunikacyjnej.

Podobną uwagę należy podnieść względem treści regulacji § 2 ust. 2 uchwały gdzie Rada ustaliła stawki opłat rocznych za 1 m² powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami łub potrzebami ruchu drogowego. W tej bowiem regulacji Rada w zakresie urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej normując wysokość tej opłaty posłużyła się pojęciem "infrastruktura telekomunikacyjna" w sytuacji, gdy winna była posłużyć się pojęciem "urządzenie infrastruktury telekomunikacyjnej."

Sad podziela także pogląd organu, iż Rada Miasta nie mając do tego uprawnień wynikających z delegacji ustawowej zróżnicowała wysokość stawek opłat dziennych za zajęcie pasa drogowego ze względu na informacje zawarte na reklamach, wyróżniając reklamy związane z infrastrukturą telekomunikacyjną (§ 2 ust. 1 pkt 3 poz. 2 tabeli) oraz reklamy dwustronne na wiatach przystankowych zlokalizowanych w pasie drogowym, umieszczonych w gablotach stanowiących element konstrukcyjny wiaty (§ 2 ust. 3 uchwały). Zróżnicowanie stawek opłat dziennych za zajęcie pasa drogowego w zależności od treści reklamy związanej z infrastrukturą telekomunikacyjną, czy też od miejsca usytuowania tejże reklamy nie znajduje uzasadnienia w normie art. 40 ust 9 , który to stanowi iż przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się:

1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty;

2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego;

3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni;

4) rodzaj zajęcia pasa drogowego;

5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.

Jedynie wskazane elementy mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu stawek za zajęcie pasa drogowego, a wśród nich brak jest w/w elementów którymi posłużono się w treści spornej uchwały.

Końcowo trafnie także organ nadzoru uznał za niezgodną z art. 40 ust. 8 ustawy uznał regulację § 3 przedmiotowej uchwały, która nakazuje do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją administracyjną przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały stosować uchwałę nr 703/XLV/2018 z dnia 15 lutego 2018r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Rybnika.

Na mocy bowiem przepisu obowiązującego od 25 października 2019r. art. 2 pkt 2 lit. c) ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 30 sierpnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1815), wprowadzono zamiany w ustawie o drogach publicznych poprzez przyjęcie, iż dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, nałożono oblig ustalenia dla dróg, których zarządcą jest jednostką samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego, gdzie wskazano, iż stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł. (...)."8. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł."

W konsekwencji powołanej regulacji jednostki samorządu terytorialnego zobowiązane zostały do obniżenia maksymalnych stawek za zajęcia pasa drogowego w zakresie obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej co Rada Miejska uczyniła. Powyższe obowiązkowe obniżenie maksymalnych stawek za zajęcia pasa drogowego co do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy zapis § 3 spornej uchwały pozostawił obowiązek stosowania wobec spraw niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie uchwały, stawek opłat w wartościach określonych uchwałą nr 703/XLV/2018 przewidujących, wyższe wartości niż stawki za zajęcia pasa określone wg art. 40 ust. 8 u.d.p po jego nowelizacji.

Podsumowując, stwierdzone naruszenia prawa przez Radę Gminy, przejawiające się przekroczeniem norm kompetencyjnych przewidzianych ustawą, niepełne zrealizowanie upoważnienia, nieprecyzyjne skonstruowanie przepisu powodujące daleko idące problemy z jego wykładnią stanowią istotne naruszenie prawa, będące podstawą dla stwierdzenia nieważności spornej uchwały w całości.

Końcowo Sąd zauważa, iż pomimo wniosku Rady Miasta o umorzenie postepowania w sprawie z uwagi na okoliczność iż dnia 12 marca 2020 r. Rada Miasta Rybnika podjęła uchwałę Nr 349/XX/2020 w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Rybnika, a która to weszła w życie dnia 3 kwietnia 2020 r. o treści spójnej ze stanowiskiem skarżącego wyrażonym w skardze gdzie uchylono w § 3 uchwałę, Sąd tego wniosku nie uznał za zasadny. Uchylenie spornej uchwały na mocy uchwały która weszła w życie z dniem 3 kwietnia 2020r. nie niweluje skutków prawnych wynikających z jej brzmienia w odniesieniu do okresu sprzed jej uchylenia , podczas gdy stwierdzenie nieważności uchwały powoduje iż takie orzeczenie ma skutek prawny ex tunc. Jednoznacznego zaznaczenia wymaga, iż uchylenie uchwały zgodnie z kierunkiem skargi nie przesądza o bezprzedmiotowości skargi. Jak już wskazano inne są bowiem skutki prawne, jakie niesie ze sobą uchylenie (bądź ewentualnie zmiana) uchwały i stwierdzenie jej nieważności. Mianowicie, uchylenie (zmiana) uchwały wywołuje skutki od daty uchwalenia, na przyszłość - ex nunc, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej (lub zmienionej) uchwały, natomiast stwierdzenie jej nieważności wywołuje skutki dalej idące i sięga wstecz, aż do daty jej podjęcia - ex tunc, co oznacza, że taki akt prawny od samego początku nie mógł skutecznie kształtować praw i obowiązków jego adresatów.

Zaskarżona uchwała przed uchyleniem miała pełne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych w czasie jej obowiązywania. Dopiero stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutek od chwili jej podjęcia. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na jej podstawie. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., sygn. W 5/94, a także wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1290/04; z dnia 27 września 2007 r., sygn. II OSK 1046/07; z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1783/10)..

W konsekwencji uchylenie zaskarżonej uchwały przed wydaniem wyroku nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

46

1