Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 215/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r sprawy ze skargi Gminy T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 30 stycznia 2004 r , Nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy T. z dnia [...] 2004 r , nr [...] w zakresie § 1 pkt 3 w tej części, która odnosi się do § 95 ust.5 Statutu Gminy T. oraz w zakresie § 1 pkt 4 uchwały skargę oddala


UZASADNIENIE

Dnia [...] 2004 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia zmian Statutu Gminy . § 95 pkt 5 Statutu otrzymał następujące brzmienie: "W pierwszej kolejności głosowane są kandydatury przedstawicieli klubów. W przypadku nie uzyskania przez żadnego z nich zwykłej większości głosów, przeprowadza się II turę, do której każdy klub zobowiązany jest zgłosić nowych kandydatów", zaś w § 125 dodano ust.4 w brzmieniu "Klub ma obowiązek zgłaszania kandydatów na swojego przedstawiciela w Komisji Rewizyjnej".

Wojewoda , działając na podstawie art.91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 stycznia 2004 r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie uchwalenia zmian w Statucie Gminy w zakresie § 1 pkt 3 w tej części, która odnosi się do § 95 ust. 5 Statutu Rady Gminy oraz w zakresie § 1 pkt 4 przedmiotowej uchwały. Organ administracyjny wskazał na sprzeczność przytoczonych powyżej zapisów z przepisem art. 18 a ust.2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym w skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w przepisie art. 19 ust. 1 przytoczonej ustawy. Zdaniem organu nadzoru ustawodawca we wskazanym przepisie położył akcent nie na prawo Rady do wyboru składu Komisji Rewizyjnej, ale — na prawie klubów do posiadania w Komisji swoich przedstawicieli. Z takich przesłanek Wojewoda wyprowadził wniosek, że każdy klub ma ustawowo zagwarantowane prawo do delegowania swoich przedstawicieli do Komisji Rewizyjnej, a zadaniem Rady Gminy jest wyłącznie podjęcie deklaratoryjnej uchwały stwierdzającej skład Komisji Rewizyjnej. Niedopuszczalne jest zatem (w ocenie Wojewody ) przyjęcie zapisu, pozwalającego Radzie Gminy na przeprowadzenie w formie głosowania oceny zgłoszonych przedstawicieli klubów.

Organ nadzoru wskazał ponadto, iż wprowadzenie przez art. 18 a ust.2 ustawy zasady bezwzględnego wymogu zasiadania w Komisji Rewizyjnej przedstawicieli wszystkich klubów nie uzasadnia wprowadzenia przez Radę Gminy do swojego Statutu zapisu nakazującego klubom radnych zgłaszania kandydatów na przedstawicieli do Komisji Rewizyjnej (§ 1 pkt 4 uchwały z dnia [...] 2004 r.). Przepis art. 18 a ust.2 ustawy przewiduje w tej kwestii uprawnienie klubów, a nie ich obowiązek. Tym samym wprowadzenie obowiązku każdego klubu zgłaszania swojego przedstawiciela (§ 125 ust.4 Statutu) należy uznać za uregulowanie sprzeczne z ustawą.

Uchwałą z dnia [...] 2004 r. nr [...] Rada Gminy skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego w całości, jako niezgodnego z prawem. Zdaniem strony skarżącej brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, iż zakwestionowane przepisy statutu są sprzeczne z art. 18 a ust.2 ustawy o samorządzie gminnym.

Zdaniem Gminy żaden przepis ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstaw do twierdzenia, iż uchwała przewidziana w art. 18 a ust. 1 i ust.2 ustawy o samorządzie gminnym ma jedynie deklaratoryjny charakter. Gmina zakwestionowała więc pogląd prezentowany w rozstrzygnięciu nadzorczym, jakoby Rada pozbawiona została prawa wybierania członków Komisji Rewizyjnej. Gmina uważa, że członkami Komisji Rewizyjnej mogą zostać tylko ci radni, których wybrała Rada Gminy. Ustawa nie przewiduje desygnowania przedstawiciela klubu do składu Komisji, a jedynie - wybór przez Radę w głosowaniu nad kandydaturą przedstawioną przez Klub. Przesądza o tym art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zastrzegający ustalanie składu Komisji Rewizyjnej do wyłącznych kompetencji Rady Gminy. Na poparcie swego stanowiska Gmina powołuje się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] 1996 r., [...] , OSNP 1996, z. 18, poz.257: Ustalenie składu komisji rady w drodze przeprowadzenia wyborów następuje w chwili ogłoszenia przez komisją skrutacyjną wyników wyboru i jest równoznaczne z podjęciem przez radę gminy uchwały w tym przedmiocie.

Gmina podważa również twierdzenie Wojewody o niedopuszczalności zobowiązania klubów do zgłaszania swoich kandydatów na członków Komisji Rewizyjnej. Art.18 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym nie wyklucza możliwości takiego obowiązku, który służyć będzie wyłącznie zapewnieniu ustawowego uprawnienia klubu radnych do posiadania przedstawiciela w Komisji Rewizyjnej. Obowiązek taki nie został obwarowany żadną sankcją, wobec czego powinność wynikająca z dodanego § 125 ust.4 Statutu Rady Gminy jest jedynie obywatelskim obowiązkiem radnych zrzeszonych w klubach radnych. Uchwalony obowiązek może i powinien być wypełniany dobrowolnie. Sprzyjać to będzie prawidłowemu funkcjonowaniu Rady Gminy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i przytoczył najważniejsze argumenty uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 30 stycznia 2004 r. Organ nadzorczy powołał się ponadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003 r. II SA/Kr 1991/03 w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie powołania Komisji Rewizyjnej oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] 2003 r. II SA/Kr 1397/03 w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Powiatu w z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia składu osobowego Komisji Rewizyjnej. Natomiast bezprzedmiotowe jest przywołane w niniejszej sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., II ARN 56/95, gdyż SN wypowiadał się na temat wyboru innych komisji, a nie — Komisji Rewizyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Po raz kolejny na wokandzie sądu administracyjnego pojawia się spór na temat konsekwencji wprowadzenia do ustawy o samorządzie gminnym prawa komisji rewizyjnej do posiadania swojego przedstawiciela (swoich przedstawicieli) w komisji rewizyjnej rady gminy. Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska wyrażonego już wcześniej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2003 r., II SA/Kr 1396/03; wyrok NSA z dnia 16 października 2003 r., II SA/Kr 487/03; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2003 r., II SA/Kr 549/03, podobnie w literaturze — Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P.Chmielnickiego, LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 167-169).

W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko Wojewody , że Rada Gminy powinna podejmować uchwały deklaratoryjne o członkostwie w Komisji Rewizyjnej radnych skazanych przez kluby radnych jako ich przedstawiciele. Wyjątkiem będzie przypadek zgłoszenia przez klub więcej kandydatów niż liczba miejsc w komisji rewizyjnej przypadających takiemu klubowi.

Równie trafne jest zakwestionowanie w rozstrzygnięciu nadzorczym wprowadzenia przez Radę Gminy do swojego Statutu zapisu nakazującego klubom zgłaszania kandydatów na przedstawicieli do Komisji Rewizyjnej (§ 1 pkt 4 uchwały z dnia [...] 2004 r.). Na rzecz poglądu, że klub radnych ma uprawnienie, ale nie obowiązek delegowania swego przedstawiciela przemawiają, po pierwsze, zasady sztuki prawniczej wymagające (co do zasady), aby norma prawna była sankcjonowana, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Po drugie, nakładanie obowiązków powinno być wyjątkiem od zasady niedopuszczalności ustanawiania dodatkowych ciężarów. Po trzecie, żaden przepis prawa nie przewiduje nieważności uchwał czy innych czynności Komisji Rewizyjnej, pozbawionej przedstawicieli któregoś z klubów radnych, który z przyczyn leżących po stronie tego Klubu nie korzysta ze swego prawa do delegowania swego przedstawiciela do Komisji Rewizyjnej.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153,poz.1270).