Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 163/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1 pkt 1 pkt 9, art. 21 ust. 1 pkt 16, art. 12 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.
article: art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 77(5)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014r. sprawy ze skargi PR na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2013 r. X.A zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w[...], działającego jako organ upoważniony przez Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

Opisując zdarzenie przyszłe wnioskodawca wskazał, że decyzjami z dnia [...] grudnia 2012r. oraz z dnia [...] marca 2013r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznał Wydziałowi Biologii Uniwersytetu im. [...] w [...] środki finansowe przeznaczone na finansowanie w latach 2013-2016 uczestnictwa wnioskodawcy w programie "Mobilność Plus". Szczegółowe przepisy dotyczące procedury konkursu, w ramach którego zostały przyznane ww. środki, zawiera komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 kwietnia 2012 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Mobilność Plus" (M.P. poz. 254). Minister przekazał środki finansowe Uniwersytetowi na podstawie umowy zawartej pomiędzy Ministrem a Uniwersytetem w dniu [...] stycznia 2013r. Umowa ta określa warunki finansowania i realizacji uczestnictwa w programie oraz rozliczania środków finansowych przyznanych na finansowanie zagranicznego pobytu, obejmującego udział w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, realizowanych w zagranicznym ośrodku na uniwersytecie w Australii. Środki finansowe obejmują "koszty podróży" pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem realizacji zadania oraz "koszty pobytu" związane z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym uczestnika programu i członków jego rodziny (§3 umowy). Uniwersytet jako płatnik tych środków zobowiązany jest do niezwłocznego przekazywania całości otrzymywanych środków uczestnikowi programu, na podstawie odrębnej umowy zawartej pomiędzy Uniwersytetem a uczestnikiem (wnioskodawcą).

Dnia [...] kwietnia 2013r. została zawarta umowa pomiędzy Uniwersytetem a uczestnikiem programu (wnioskodawcą). Z umowy tej wynika, że uczestnik pozostaje i będzie pozostawał w stałym zatrudnieniu na Uniwersytecie w czasie wykonywania projektu. Zgodnie z tą umową, uczestnik programu wystąpił do rektora Uniwersytetu o udzielenie mu urlopu szkoleniowego (na zasadach określonych w art. 134 Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym) na czas podróży służbowej i wykonania zadań z tytułu udziału w programie badawczym realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym.

Uniwersytet skierował uczestnika i członka jego rodziny (żonę wnioskodawcy) do Uniwersytetu w Australii - w celu wykonania zadania, udzielając uczestnikowi na czas wykonywania tego zadania urlopu szkoleniowego, płatnego przez pierwsze dwa miesiące i bezpłatnego w kolejnych miesiącach wykonywania zadania; zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012, poz. 572, z późn. zm.). Rozporządzenie MNiSW z dnia 12 października 2006 r. w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób (Dz.U. Nr 190. poz. 1405). Uczestnik nie pozostaje w stosunku pracy z innym pracodawcą, a Uniwersytet jest jedynym miejscem pracy uczestnika.

Na podstawie informacji uzyskanych z Ministerstwa otrzymane środki na koszty pobytu będą musiały także pokryć ewentualne wyjazd uczestnika na konferencje, konsultacje naukowe czy zakup materiałów niezbędnych do realizacji tego zadania. Środki przeznaczone na pokrycie kosztów podróż pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem wykonywania zadania i koszt pobytu uczestnika w ośrodku zagranicznym winny być rozliczane na podstawie sprawozdań rocznych i sprawozdania końcowego.

Na tle tak przedstawionego opisu zdarzenie przyszłego wnioskodawca zadał następujące pytania:

1) Czy do środków finansowych przeznaczonych na finansowanie uczestnictwa w programie jako diet nie powinno mieć zastosowanie zwolnienie przedmiotowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.)?

2) Czy z uwagi na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt: 11 FSK 309/11) w identycznym przypadku jak wnioskodawcy (fundusze przyznane na zagraniczny wyjazd służbowy), zainteresowany może również skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania?

Zdaniem wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1, przedmiotowe środki finansowe należy traktować jako finansowanie zadania wykonywanego w ramach projektu badawczego, analogicznie do środków finansowych przyznawanych pracownikowi naukowemu na finansowanie projektów badawczych. Środki te bowiem obejmują pokrycie kosztów podróży oraz pobytu, niezbędnych do realizacji zadania. Środki przeznaczone na koszty pobytu podlegają opodatkowaniu tylko powyżej wysokości diet oraz innych należności przysługujących pracownikowi i członkom jego rodziny za każdą dobę pobytu w podróży w celu realizacji zadania. Art. 775 § 1 kodeksu pracy określa, że pracownikowi, który na polecenie pracodawcy wykonuje zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Należy uznać więc, że uczestnikowi oraz jego rodzinie przysługują diety oraz inne należności w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236. poz. 1991 ze zm.). Powyższe rozporządzenie w § 4 ust. 1 definiuje, że dieta jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Zatem jest to zgodne z przeznaczeniem środków otrzymanych przez uczestnika programu "Mobilność Plus".

W związku z tym za lata podatkowe: 2013 a następnie 2014-16 uczestnik może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. Środki finansowe przeznaczone na koszty pobytu podlegają opodatkowaniu, ale tylko powyżej wysokości diet oraz innych należności przysługujących uczestnikowi i członkom jego rodziny za każdą dobę pobytu za granicą.

Dyrektor Izby Skarbowej w[...], działając w imieniu Ministra Finansów, w wydanej w dniu [...] grudnia 2013 r. interpretacji indywidualnej nr [...] uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Przedmiotem interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 1.

W uzasadnieniu interpretacji podkreślono, że warunkiem niezbędnym dla skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. jest odbycie przez pracownika podróży służbowej.

Środki finansowe, o których mowa we wniosku przyznane są na podstawie Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 kwietnia 2012 r., wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615), który posiada zupełnie inną delegację ustawową niż rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób (Dz. U. Nr 190, poz. 1405), które wydane jest na podstawie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012. poz. 572 ze zm.).

Zdaniem organu, zarówno Komunikat z dnia 26 kwietnia 2012r. jak i rozporządzenie z dnia 12 października 2006r. określają odrębne rodzaje wsparcia finansowego oferowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a tym samym jednakowe traktowanie innych przepisów, w tym podatkowych w odniesieniu do tych różnych form finansowania nie jest zasadne.

Pracownik naukowy, uczestnicząc w programie "Mobilność Plus" w zagranicznym ośrodku naukowym, nie odbywa podróży służbowej. Kwestie podróży służbowej regulują bowiem przepisy wykonawcze do ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, natomiast ww. program został utworzony w oparciu o podstawę prawną wynikającą z ustawy o zasadach finansowania nauki.

Organ wskazał, że do pracowników naukowych, będących pracownikami uczelni, nie mają zastosowania przepisy ustawy - Kodeks pracy, a przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Dlatego też, przepisy Kodeksu pracy dotyczące podróży służbowych nie będą miały zastosowania w analizowanej sprawie.

W świetle powyższego, organ stwierdził, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. nie ma zastosowania, z uwagi na fakt, iż zgodnie z celem i zasadami uczestnictwa w programie "Mobilność Plus" wyjazd uczestnika programu nie jest tożsamy z odbyciem podróży służbowej pracownika. Środki otrzymywane przez zainteresowanego będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten z uwagi na fakt, że nie pochodzi ze środków pracodawcy a jedynie za jego pośrednictwem jest przekazywany, co wynika wprost z zawartej umowy między Uniwersytetem a Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.

W dniu [...] grudnia 2013 r. do organu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w ww. interpretacji indywidualnej.

Organ podatkowy w odpowiedzi podtrzymał stanowisko prezentowane w wydanej interpretacji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na interpretację indywidualną skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji jednocześnie zarzucając naruszenie:

1) art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną i dowolną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że pobyt uczestnika programu wraz z rodziną w zagranicznym ośrodku naukowym w ramach realizacji programu "Mobilność Plus" nie jest podróżą służbową;

2) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 zwana dalej O.p.), tj. zasady uwzględniania wątpliwości prawnych na korzyść strony poprzez pominięcie jej przy dokonywaniu wykładni art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wszystkie wymogi kwalifikujące ww. wyjazd na Uniwersytet w Australii jako przebywanie w podróży służbowej są spełnione, gdyż:

a) w okresie realizacji projektu skarżący jest stale zatrudniony na Uniwersytecie im. [...] w [...] i po zrealizowaniu tego projektu powróci do pracy na Uniwersytecie; w umowie o pracę stałym miejscem wykonywania obowiązków jest Uniwersytet, a przedmiotowy wyjazd nie zmienił postanowień tej umowy,

b) skarżący otrzymał od pracodawcy polecenie wyjazdu służbowego, czego potwierdzeniem jest treść punktu § 4 umowy między Uniwersytetem im. [...] w [...] a skarżącym (uczestnikiem programu):

c) strona otrzymała od pracodawcy (Uniwersytetu im.[...]) polecenie wykonania zadania służbowego, jakim jest zrealizowanie projektu przedstawionego merytorycznie we wniosku (punkt b), na podstawie którego Uniwersytet im. [...] otrzymał finansowanie z Ministerstwa w ramach programu "Mobilność Plus".

Zdaniem skarżącego oznacza to, że projekt ten wykonuje dla Uniwersytetu im[...] w[...], a nie dla Uniwersytetu w Australii,

d) w poleceniu wyjazdu jest określone miejsce wyjazdu - Australijski Uniwersytet Narodowy, czyli jest to wyjazd poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy oraz stałe miejsce pracy uczestnika programu,

e) w poleceniu wyjazdu jest określony czas wyjazdu: dzień rozpoczęcia udziału uczestnika w programie, tj. na [...].07.2013 r., a zakończenia na dzień zakończenia udziału uczestnika w programie tj. na [...].06.2016 r."

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że środki przeznaczone na uczestnictwo w programie, stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Naukowiec wysłany za granicę nawet na kilka lat jest w podróży służbowej (wyrok NSA sygnatura akt: II FSK 309/11). Mimo, że pracownik naukowy ma urlop szkoleniowy wciąż jest związany z uczelnią macierzystą. Uznanie, że naukowiec jest w podróży służbowej, oznacza, że wydatki związane z zagranicznym pobytem do wysokości diety są zwolnione z podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f.).

Skarżący nie zgadza się także ze stwierdzeniem organu, że do pracowników naukowych, będących pracownikami uczelni nie mają zastosowania przepisy ustawy - Kodeks pracy, a przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym. W sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni nieuregulowanych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z art. 136 ust. 1 tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy - Kodeks pracy, natomiast ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym w żaden sposób nie reguluje kwestii podróży służbowych. Powyższą sprawę należy zatem analizować z zastosowaniem przepisów ustawy - Kodeks pracy.

Zdaniem strony, przedstawiona interpretacja tworzy fikcję prawną umiejscawiając zaistniałą sytuację w świetle nieistniejących przepisów. Zgodnie z przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym i Kodeksu pracy, nie istnieje tryb wyjazdu pracownika zatrudnionego na uczelni państwowej na badania lub szkolenia, stanowiące zasadnicze składowe pracy pracownika naukowo-dydaktycznego w Polsce, który nie byłby podróżą służbową. Innymi słowy, na gruncie prawa polskiego nie można otrzymać finansowania badań lub szkoleń, nie będąc pracownikiem uczelni lub instytucji naukowej, oraz nie można prowadzić badań lub szkoleń poza jednostką macierzystą w trybie innym niż wyjazd służbowy.

Strona uzasadniając swoje stanowisko powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy w przedstawionym przez wnioskodawcę opisie zdarzenia przyszłego, otrzymane wynagrodzenie należy zakwalifikować do przychodu ze stosunku pracy, czy też innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz czy wyjazd i uczestnictwo w programie "Mobilność Plus" można uznać za odbycie przez pracownika podróży służbowej, podlegającej zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. u.p.d.o.f.

W wyroku z dnia 12 października 2012 r. , sygn. akt II FSK 309/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że kryterium decydującym o tym, czy dane świadczenie jest świadczeniem ze stosunku pracy nie jest źródło finansowania wydatku przez pracodawcę, ale okoliczność, czy świadczenie to może otrzymać wyłącznie pracownik, czy też inna osoba niezwiązana z pracodawcą stosunkiem pracy i czy między świadczeniem a stosunkiem pracy istnieje związek faktyczny i prawny. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyroku. W związku z tym, mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny, należy stwierdzić, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji, że przychód uzyskiwany w ramach wskazanego projektu należy zakwalifikować do źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., nie zasługuje na akceptację.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa w art. 10 ust. 1 źródła przychodów. Jednym ze źródeł przychodów jest stosunek pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.). Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f.). Za pracownika uznaje się m.in. osobę pozostającą w stosunku pracy (art. 12 ust. 4 u.p.d.o.f.).

Odbywanie podróży służbowej przez pracowników naukowych regulują przepisy wykonawcze do ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, natomiast program "Mobilność Plus" został utworzony w oparciu o podstawę prawną, wynikającą z ustawy o zasadach finansowania nauki. Program został ustanowiony komunikatem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach finansowania nauki, w myśl którego finansowanie programów lub przedsięwzięć ustanawianych przez Ministra obejmuje działania dotyczące realizacji określonych przez Ministra zadań wynikających z polityki naukowej i naukowo-technicznej państwa.

Celem programu pod nazwą "Mobilność Plus" jest umożliwienie młodym naukowcom, w tym uczestnikom studiów doktoranckich, zwanym dalej "uczestnikami programu", udziału w badaniach naukowych prowadzonych w renomowanych zagranicznych ośrodkach naukowych pod opieką wybitnych naukowców o międzynarodowym autorytecie w danej dziedzinie nauki. Program zapewnia finansowanie pobytu uczestnika programu w jednostce naukowej posiadającej siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącej w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, zwanej dalej "zagranicznym ośrodkiem" oraz podróży między miejscem zamieszkania uczestnika programu a miejscowością, w której znajduje się zagraniczny ośrodek. W ramach programu jest możliwe finansowanie pobytu w zagranicznym ośrodku oraz podróży między miejscem zamieszkania a miejscowością, w której znajduje się zagraniczny ośrodek, małżonka uczestnika programu oraz jego niepełnoletnich dzieci. O przyznanie środków finansowych w ramach programu mogą ubiegać się jednostki naukowe, o których mowa w art. 2 ust. 9 pkt a-e ustawy o zasadach finansowania nauki, zatrudniające lub kształcące na studiach doktoranckich uczestników programu. Środki finansowe w ramach programu są przyznawane jednostce naukowej na podstawie decyzji Ministra, z przeznaczeniem dla uczestnika programu. Uczestnikowi programu ww. środki finansowe są przekazywane na podstawie umowy zawartej między jednostką naukową a uczestnikiem programu. Zatem o środki finansowe na realizację projektu ubiega się uczelnia (pracodawca) i tej jednostce są te środki przyznawane. Jak wskazano we wniosku środki finansowe mogą być uzyskane tylko przez jednostkę naukową dla sfinansowania prac badawczych pracownika tejże w ramach realizacji określonego projektu w zagranicznym ośrodku naukowym. Wypłaty dokonuje pracodawca, w związku z tym przychód ten będzie stanowił przychód ze stosunku pracy, albowiem odpowiada definicji tego przychodu zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.

Kolejną kwestią sporną jest, czy podatnik może skorzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.f.

W myśl powołanego przepisu wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:

1. podróży służbowej pracownika,

2. podróży osoby niebędącej pracownikiem do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Warunkiem niezbędnym do skorzystania z analizowanego zwolnienia jest odbycie przez pracownika podroży służbowej.

Bezspornym jest, że przytoczony przepis nie zawiera definicji podróży służbowej i dlatego należy odwołać się do pojęcia podróży służbowej zawartego w art. 775 Kodeksu pracy, w myśl którego pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Podróż służbowa charakteryzuje się tym, że jest odbywana poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, na polecenie pracodawcy, w celu wykonania określonego przez pracodawcę zadania ( wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2008r. sygn. akt: I PK 208/07, OSNP z 2009r., nr ll-12,poz. 134). Wszystkie cechy wystąpić muszą łącznie, a brak jednej z nich wyklucza zakwalifikowanie pracy świadczonej przez pracownika jako podróży służbowej. (...) Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek odbycia podróży służbowej wynika z polecenia pracodawcy, nie jest natomiast uzależniony od zgody pracownika.

Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o interpretację wynika, że skarżący został skierowany do udziału w badaniach naukowych w zagranicznym ośrodku uniwersyteckim przez zatrudniającą go uczelnię, na mocy odrębnej umowy. Skarżący przez cały czas realizacji projektu musiał pozostawać w stosunku pracy z kierującą go Uczelnią. Na czas pobytu za granicą skarżącemu udzielono bezpłatnego urlopu naukowego. Z umowy wynikało, że skarżący miał prawo zabrać ze sobą członków rodziny.

Wskazane wyżej warunki, na jakich skierowano skarżącego do prac badawczych za granicą odpowiadają warunkom, jakim powinna odpowiadać podróż służbowa. Skarżący został bowiem wyznaczony do udziału w programie przez swojego pracodawcę (pracodawca wydał polecenie wyjazdu), miał wykonywać określone przez niego zadanie (udział w programie badawczym) przez określony czas poza miejscem stałego zatrudnienia. Udział w programie badawczym miał w związku z tym cechy podróży służbowej.

Przyjęciu tej tezy nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że na czas pobytu za granicą skarżącemu udzielono częściowo bezpłatnego urlopu. Taki wymóg wynikał bowiem z przepisów dotyczących zasad kierowania pracowników naukowych do badań naukowych za granicę. Zgodnie z §1 pkt 1 rozporządzenia osoby, mające stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą być kierowane za granicę w celu prowadzenia badań naukowych. Osoba pozostająca w zatrudnieniu w celu skierowania jej za granicę musi uzyskać zgodę pracodawcy i urlop szkoleniowy lub bezpłatny (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Wymóg ten dotyczy, jak wynika z art. 42 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiącego upoważnienie do wydania rozporządzenia, wszystkich osób kierowanych za granicę w celu prowadzenia badań naukowych, a więc także tych, które otrzymują środki w ramach programu "Mobilność Plus".

Udzielenie urlopu bezpłatnego nie jest w związku z tym tożsame ze zwolnieniem z obowiązku wykonywania polecenia pracodawcy w okresie trwania urlopu, którego udzielono w celu realizacji celu, wyznaczonego przez pracodawcę, ale jest warunkiem formalnym, związanym z takim skierowaniem. Skarżący nadal pozostaje w stałym zatrudnieniu - jest pracownikiem -, a zatem spełniona została przesłanka wskazana w tym przepisie. Ustawodawca nie wprowadził przy tym dodatkowych wymogów, z których wynikałoby, aby urlop bezpłatny pozbawiał prawa do rzeczonego zwolnienia. Dodatkowo z opisanego stanu faktycznego wynika, że wyjazd i pobyt za granicą ściśle związany jest z obowiązkami, jakie spoczywają na pracowniku naukowym zatrudnionym na Uczelni. Skarżący otrzymał bowiem od pracodawcy polecenie wykonania zadania służbowego, jakim jest zrealizowanie określonego projektu, na podstawie którego pracodawca otrzymał finansowanie z ministerstwa w ramach programu "Mobilność Plus" i został zobowiązany do wykonywania określonych obowiązków, m.in. do składania sprawozdań z przebiegu projektu. Pracodawca odpowiadał za należyte wykorzystanie środków finansowych przez uczestnika, nie składanie sprawozdań mogło skutkować obowiązkiem zwrotu tych środków.

Zauważyć przy tym należy, że bez udzielenia urlopu bezpłatnego nie było by możliwe zrealizowanie przez wnioskującego powierzonego mu zadania służbowego w realiach czasu i miejsca jego wykonywania.

W ocenie Sądu spełnione zostały wymagania dla uznania opisanego zdarzenia przyszłego za podróż służbową tj. wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałe miejsce pracy - w celu wykonania zadania służbowego, co skutkuje możliwością zastosowania dyspozycji z art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wcześniej wyroku z dnia 12 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 309/11, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Należy też wskazać, że stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku jest zgodne z licznym orzecznictwem sądów administracyjnych, m.in. wyrok WSA w Gdański z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1296/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 281/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 867/13.

W świetle naprowadzonych uwag, należało uznać zaskarżoną interpretację za wadliwą w przedstawionym powyżej zakresie.

Wydając ponownie interpretację organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.