Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1693/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1  lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 6, 7, 77, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c, 200, 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Tadeusz Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r. sprawy ze skarg [...] Parku Narodowego, J. Z. i Starosty [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących: [...] Parku Narodowego i Starosty [...] kwoty po 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz skarżącej J. Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 1997 r. Z. Z., następca prawny byłej właścicielki majątku [...], zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą

o wydanie decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Państwa majątku [...] nastąpiło z naruszeniem dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że majątek ziemski [...], stanowiący byłą własność M. Z. podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, ponieważ posiadał powierzchnię [...] ha i tym samym spełniał normy obszarowe z art. 2 ust. 1 lit. e w/w dekretu, w związku z czym zasadnie został przejęty w całości na własność Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2687/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Sąd nakazał organom, aby zbadały, czy istniała więź gospodarcza zespołu dworsko-parkowego

z całym majątkiem ziemskim, bowiem tylko w takim przypadku budynki mieszkalne

i park podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa.

Przy piśmie z dnia [...] lutego 2004 r. Z. Z. cofnął wniosek

o wyłączenie spod przejęcia w trybie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej zespołu dworsko-parkowego w [...] i wniósł o umorzenie postępowania, powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. akt SK 5/2001, w którym orzeczono o utracie mocy obowiązującej art. 2 ust. 1 lit. e w/w dekretu, zatem postępowanie prowadzone przez [...] Urząd Wojewódzki stało

się w tym zakresie bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie

w przedmiotowej sprawie, powołując się na wskazane wyżej okoliczności.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. Z. Z. wniósł o stwierdzenie,

że nieruchomość stanowiąca zespół dworsko-parkowy w [...], gm. [...], obejmująca działki ewidencyjne o nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha, nie podpadała pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wnioskodawca wskazał, iż powrót na drogę postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. umarzającą postępowanie, wynika z wyroku Sądu Najwyższego w sprawie o Sygn. akt IV CSK 350/06 z dnia 30 stycznia 2007 r. oraz z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/06.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej stwierdził, że zespół dworsko-parkowy w [...] o łącznej powierzchni [...] ha, wchodzący w skład majątku ziemskiego [...] podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...] utrzymał w mocy Wojewody [...]. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. Z.

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 268/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 990/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wymieniony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, iż zmiana dekretu o reformie rolnej, która weszła w życie

19 stycznia 1945 r. nie mogła wywrzeć skutków prawnych w postaci przejścia na własność Państwa w dniu 13 września 1944 r. także innych nieruchomości niż wskazane w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej w jego brzmieniu sprzed tej daty. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż na własność Państwa przeszły z mocy prawa nieruchomości ziemskie o charakterze rolnym, dekret nowelizujący nie dawał bowiem swym przepisom mocy wstecznej. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż zmiana dekretu o reformie rolnej rozszerzyła zakres przedmiotowy dekretu na przejmowanie na własność Państwa obok nieruchomości o charakterze rolnym także innych nieruchomości, które nie posiadały takiego charakteru. Sąd zwrócił także uwagę na konieczność uwzględnienia przedstawionej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej, a ponadto oceny i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2687/01.

Wyrokiem z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. Sąd wskazał, iż dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie dawał żadnych podstaw do konfiskaty całego mienia osób fizycznych, w tym wszystkich gruntów i zabudowań właścicieli ziemskich, odnosił się bowiem tylko do nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2 ust. 1. Zawarte tam wyliczenie jest przy tym pełne, a nie przykładowe i podlegać musi wykładni ścisłej, a nie interpretacji rozszerzającej (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1995 r., sygn SA 1499/94, Wokanda 1996, z. 3 str. 32).

Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06, Sąd wskazał, że z art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 część druga dekretu. Nie chodzi zatem o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d, e art. 1 ust. 2 dekretu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż przedstawione w przedmiotowej uchwale poglądy prawne mają zastosowanie do wszystkich nieruchomości o charakterze nierolniczym, w tym między innymi do zespołów palacowo-parkowych, czy dworsko-parkowych, oraz że na cele reformy rolnej mogły być przejmowane tylko takie nieruchomości (lub ich części), które stanowiły tereny, a nie obiekty rezerwowane dla realizacji celów określonych w art. 1 ust. 2 pkt d i e dekretu PKWN.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż związek funkcjonalny zachodzi wówczas, jeśli nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez zespołu pałacowo-parkowego i odwrotnie, natomiast organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie, stwierdzając, że pałac wraz

z otaczającym go parkiem stanowił integralną część całego majątku ziemskiego [...] - kierowały się błędnym rozumieniem przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd stwierdził, że z zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego nie wynika, aby pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a pozostałą nieruchomością ziemską zachodziła zależność funkcjonalna, wskazująca na niemożność funkcjonowania obu tych części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Istniejące powiązanie podmiotowe, finansowe i terytorialne nie świadczy jeszcze o istnieniu związku zespołu pałacowo-parkowego z pozostałym majątkiem. Nie ma znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu pałacowo-parkowego. Decydującego znaczenia nie mogą mieć także źródła dochodu właściciela, ani też fakt zamieszkiwania właściciela nieruchomości ziemskiej w pałacu i korzystanie przez niego z parku. Sąd wskazał, iż należy mieć na względzie fakt, że z reguły polskie pałace nie były związane z produkcją rolną lecz stanowiły integralną część z otaczającymi je parkami, pełniąc typową funkcję mieszkalną. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie pałac miał charakter rezydencjalny, znajdował się na obrzeżach majątku, ponadto nie został wykorzystany na cele reformy rolnej, co prowadzi do wniosku, iż zarówno pałac jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.

Sąd wskazał jednocześnie, że z analizy akt sprawy wynika również, iż w skład nieruchomości, których zwrotu domaga się skarżący obok pałacu i parku wchodził także między innymi sad, ogród warzywny, nieużytki, oranżeria i lodownia. Obowiązkiem organów jest zatem dokonanie oceny, czy były to nieruchomości o charakterze rolnym, związane gospodarczo z majątkiem ziemskim, które podpadały pod działanie dekretu, czy też związane one były jedynie z zespołem pałacowo-parkowym i nie posiadały charakteru rolnego.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył Starosta [...], wnosząc o jego uchylenie. Starosta wskazał iż w przedmiotowej sprawie wydano wcześniejsza decyzję ostateczną umarzającą postępowanie, a przedmiotem postępowania jest w obydwu przypadkach stwierdzenie, że zespół dworsko-parkowy w [..] o powierzchni [...] ha podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt

I OSK 376/10 oddalił skargę kasacyjną, wskazując raz jeszcze, iż dekret z dnia

6 września 1944 r. nie dawał żadnych podstaw do konfiskaty całego mienia osób fizycznych, w tym wszystkich gruntów i zabudowań właścicieli ziemskich, jednoznacznie odnosił się bowiem tylko do nieruchomości ziemskich wymienionych

w jego art. 2 ust. 1 i było to wyliczenie pełne, podlegające wykładni ścisłej. Nie można zatem wszystkich nieruchomości wchodzących w skład danego majątku traktować jako nieruchomości o charakterze rolniczym, stanowiących funkcjonalną i gospodarcza całość, bez wyjaśnienia faktycznego ich charakteru. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż w ocenie Sądu pierwszej instancji z akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno pałac, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym

nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. J. Z., następca prawny Z. Z., reprezentowana przez adwokata A. H., wniosła o podział wniosku o stwierdzenie niepodpadania pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej części majątku ziemskiego [...] na dwie części. W pierwszej strona wniosła o rozpoznanie w zakresie działek o nr [...], na których znajduje się dwór i park.

Wojewoda [..] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdził, że zespół dworsko - parkowy w [...], obejmujący działki oznaczone nr geod. [...] o łącznej powierzchni [...] ha, wchodzące w skład majątku ziemskiego [...], gm. [...], stanowiącego byłą własność M. Z., nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz istniejących w zasobach dokumentów geodezyjnych wynika, iż majątek [...] został zakupiony około 1935 r. przez B. i M. Z. Majątek został przejęty na rzecz Skarbu Państwa na mocy przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, protokołem z dnia [...] września 1944 r. W protokole wskazano, iż ogólny obszar majątku wynosił [...] ha, w tym grunty orne stanowiły areał [...] ha, łąki jednokośne [...] ha, pastwiska- [...] ha, ogrody warzywne – [...] ha, podwórza, zabudowania, drogi – [..] ha, inne wody – [...] ha, a nieużytki – [..] ha.

Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, iż Państwo Z. zamieszkiwali wraz z rezydentami dwór położony w [...]. Zespół dworsko-parkowy, oznaczony aktualne nr geod. działek: [...], nie posiadał odrębnej księgi wieczystej, nie był wyodrębniony prawnie i odrębnie opodatkowany, oraz utrzymywany był z dochodów pochodzących z produkcji rolnej. Z wyjaśnień Z. Z. wynika, iż jego ojciec miał biuro w młynie i tam przechowywał księgi majątku. W czasie jego nieobecności zarządem majątku zajmowała się jego matka, która mieszkała w dworze. Z akt sprawy wynika ponadto,

iż prowadzeniem gospodarstwa zajmował się zarządca z młyna oddalonego około [...] m od dworu. Część nieruchomości z parkiem i dworem była wyodrębniona od pozostałych zabudowań gospodarczych murem i szpalerami drzew. W aktach sprawy znajduje się wykonana na etapie postępowania sądowego opinia biegłego geodety sądowego S. K. z dnia [...] września 2005 r. Wynika z niej,

iż majątek [...] składał się z dwóch części - rezydencjalnej i gospodarczej, wyraźnie od siebie oddzielonych. Biegły geodeta wskazał ponadto, iż zespół dworsko-parkowy znajdował się na obrzeżach majątku, a nie w jego centrum. Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż zespół dworsko - parkowy

w [...], aktualnie stanowiący siedzibę [...], nigdy nie został wykorzystany na cele reformy rolnej.

W toku prowadzonego postępowania Wojewoda [..] wystąpił do Starosty [...] o nadesłanie wypisu z rejestru gruntów oraz kopii map ewidencyjnych dotyczących przedmiotowych działek. Starosta [...] przy piśmie z dnia [...] września 2011 r. nadesłał w/w dokumenty. Wynika z nich, iż właścicielem działek nr [...] jest Skarb Państwa, oraz że znajdują się one w trwałym zarządzie [...]. Przywołując ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia

30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09 organ stwierdził, że w czasie przejęcia majątku ziemskiego [...] nie istniał związek funkcjonalny między działkami o nr [...], stanowiącymi zespół dworsko-parkowy, a pozostałą częścią majątku. W związku z tym zespół dworsko-parkowy w [...] nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odwołania od tej decyzji wnieśli: [...] i Starosta [...].

[...] wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu poprzez uznanie, iż przedmiotowy zespół dworsko - parkowy w [...] nie podpadał pod działanie tego przepisu. Wskazał, że przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy należy mieć na uwadze powierzchnię całego majątku [...]. Dworek i jego otoczenie nie miał charakteru rezydencjalnego (co w ocenie strony potwierdziło postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym) i był funkcjonalnie związany z prowadzoną działalnością rolniczą.

Starosta [...] zarzucił naruszenie art. 77 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Uzasadniając zajmowane stanowisko również odwołał się do stanowiska Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Okręgowego w [...]. Zdaniem odwołującego się dworek i jego otoczenie nie miał charakteru rezydencjalnego.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wskazując, iż [...] nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie.

Powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wyrokiem z dnia

26 września 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1017/12), wskazując w uzasadnieniu m.in.,

iż przepisy szczególne mogą przekazywać kompetencje do zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa innym podmiotom - taki wyjątek przewidziany jest w ustawie z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) przekazującej kompetencje do zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa parkom narodowym, które z dniem 1 stycznia 2012r. zyskały osobowość prawną (art. 8a). Tym samym brak podstaw do kwestionowania legitymacji procesowej [...] do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołań Starosty [...] oraz [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r. nr [...]:

1) uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim orzeka, że nie podpadają pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej:

a) część działki nr geod. [...] pozostająca poza obrysem koloru niebieskiego na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji,

b) część działki nr geod. [...] pozostająca poza obrysem koloru niebieskiego na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji,

2) orzekł, że części działek nr geod. [....], wymienione w pkt 1 lit. a) oraz 1 lit. b) podpadają pod działanie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej,

3) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W uzasadneiniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania Minister wskazując na zasadę związania organu oceną prawną zawartą w treści orzeczeń zapadłych w niniejszej sprawie, wskazał, że obowiązkiem organów orzekających na podstawie § 5 rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 marca 1945 r. jest zbadanie, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, czyli ustalenie czy wszystkie grunty wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały charakter rolniczy, bądź były funkcjonalnie związane

z taką nieruchomością ziemską, a jeżeli nie, to czy nieruchomości funkcjonalnie z nimi związane przekraczały normy obszarowe określone w powołanym przepisie. Należy przy tym mieć na uwadze, iż związek funkcjonalny zachodzi, jeżeli nie jest możliwe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez zespołu pałacowo-parkowego i odwrotnie.

Organ podał, że w ocenie Sądów orzekających w przedmiotowej sprawie

z zebranego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego nie wynika, ażeby pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą nieruchomością ziemską zachodziła zależność funkcjonalna, wskazująca na niemożność funkcjonowania obu tych części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Nie ma znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu pałacowo-parkowego. Decydującego znaczenia nie mogą mieć także źródła dochodów właściciela, ani też fakt zamieszkiwania właściciela nieruchomości ziemskiej w pałacu i korzystanie przez niego z parku. Należy mieć na uwadze, iż z reguły polskie pałace nie były związane z produkcją rolną lecz stanowiły integralną część z otaczającymi je parkami, pełniąc typową funkcję mieszkalną.

W rozpoznawanej sprawie pałac miał właśnie charakter rezydencjalny, znajdował

się na obrzeżach majątku, ponadto nie został wykorzystany na cele reformy rolnej.

Następnie Minister podał, że z wyjaśnień Z. Z., syna

i jedynego spadkobiercy M. Z., przesłuchanego na okoliczność przejęcia na cele reformy rolnej majątku ziemskiego pn. [...] gm. [...] w dniu

[...] września 2003 r. oraz map przedstawiających obszar i położenie majątku wynika,

iż dwór położony był na działce geod. nr [...], a park otaczający dwór na działce nr [...]. Na działce nr [...] ha znajdował się zaś "klomb otoczony drogą dojazdową do dworu" (wejście do dworu znajdowało się przy podjeździe wokół klombu obrośniętego starymi świerkami; dokumenty z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2005r., załącznik nr [...]). Wyjaśnieniom wnioskodawcy, z których wynika, iż dwór był wyodrębniony od reszty majątku i nie był z nim w żaden sposób powiązany, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał za zasadne przyznać wiarygodność i moc dowodową. Znajdują one bowiem potwierdzenie w innych zgromadzonych materiałach dowodowych. Organ wskazał nadto, że dowodami wyłączającymi przyjęcie, iż nieruchomości położone na działce ewidencyjnej nr [...] (podwórze, klomb obrośnięty świerkami), części działki nr [...], na której posadowiony był dwór oraz części działki [...], na której znajdował się park (części tych działek zostały zaznaczone na mapce stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji), służyły celom gospodarczym, związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, są m.in. dwie monografie opisujące zabytkowy obiekt pn. "[...]"; Wydawnictwo "[...] " - najciekawsze miejsca [...]. Przyjęcie, iż brak w niniejszej sprawie związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko-parkowym (w częściach położonych na działce nr [...]), a pozostałym majątkiem ziemskim jest uzasadnione także w świetle decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] nr [...] z dnia [...] września 1986 r. o wpisaniu do rejestru zabytków województwa [...] dobra kultury: Założenia dworsko - parkowego w [...], gm. [...].

Minister stwierdził, że jakkolwiek części przedmiotowego zespołu dworsko-parkowego położone na działkach nr [...] oraz części działki [...] i części działki nr [...] (na których położone były m.in. dwór, park, klomb) nie były wyodrębnione prawnie od pozostałej części nieruchomości ziemskiej, ani odrębnie opodatkowane, to jako wyodrębniona fizycznie część majątku ziemskiego, stanowiły jedynie siedlisko mieszkalne i wypoczynkowe właściciela majątku i jego rodziny. Funkcjonowały

w oderwaniu od gospodarstwa rolnego i nie były wykorzystywane na cele reformy rolnej. Omówione części zespołu dworsko-parkowego w [...], położone na [...] - nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej i z tego względu nie mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej. Nieruchomości te nie pozostawały bowiem w funkcjonalnej i gospodarczej łączności z gospodarstwem rolnym.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie podzielił stanowiska Wojewody [..] zawartego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., iż cały obszar działek geodezyjnych nr [...] nie miał charakteru rolniczego i nie mógł być wykorzystany na cele określone w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Do części nierolniczej, niepodpadającej pod działanie dekretu PKWN, zaliczyć niewątpliwie należy te części działek nr [...], które na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji obrysowane zostały kolorem niebieskim. W ten sposób część działki [...] niepodpadająca pod działanie dekretu to część zlokalizowana po północnej stronie linii przerywanej oznaczającej granicę rodzajów użytków i stanowiącej przedłużenie linii przerywanej przechodzącej przez działkę [...].

Z kolei część działki [...] niepodpadająca pod działanie dekretu wyznaczona jest od strony wschodniej i północnej granicami ewidencyjnymi tej działki, od strony zachodniej - linią prostą stanowiącą przedłużenie linii przerywanej oznaczającej granicę klas danego rodzaju użytku, zaś od strony południowej - linią prostą biegnącą wzdłuż linii przerywanej oznaczającej granicę rodzajów użytków.

Części działek [...] pozostające poza tymi obrysami należy zakwalifikować jako podpadające pod działanie dekretu PKWN.

Organ wskazał, że nie może budzić wątpliwości, iż jedna z granic przedmiotowego założenia dworsko-ogrodowego w [...] gm. [...] przebiegała wzdłuż skarpy /wschodni i południowo-wschodni skraj założenia w pobliżu zatoki rzecznej/ i nie obejmowała terenów schodzących ze skarpy /położonych zarówno na części działki [...], jak i części działki [...]/. Obszar samej skarpy - część działki nr [...] oraz część działki nr [...] - to teren łęgów przyległy do rzeki [...], usytuowany już poza granicą ochrony konserwatorskiej założenia dworskiego. Łęgi to typ łąki zajmującej miejsca okresowo wilgotne i podmokłe. Łąki łęgowe zajmują obszary zalewowe i rozlewiskowe tj. zwykle trasy rzeczne. Tereny te mogły być więc wykorzystane na cele reformy rolnej. Ponadto, z analizy znajdujących się w aktach dowodów m.in. wypisu z rejestru gruntów, planu założenia dworsko - parkowego, mapy ewidencyjnej wykonanej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], mapy sytuacyjnej z granicami ochrony konserwatorskiej założenia dworsko-ogrodowego (granice ochrony konserwatorskiej założenia dworsko-ogrodowego zaznaczono na kolor zielony) oraz pism Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], dotyczących wpisu do rejestru zabytków i zasięgu terytorialnego parku położonego na działce nr [...] (por. pismo z dnia [...] listopada 2003r.) wynika, iż w przedmiotowym zespole park wraz z terenem sadów obejmował około [...]% działki nr [...] (zaznaczonej na mapie sytuacyjnej). Dalszą część działki stanowiły: teren łęgów (łąki) przyległy do rzeki [...] oraz sady, które podobnie, jak teren łęgów, mogły zostać wykorzystane na cele reformy rolnej. Jak wynika z dokumentacji dotyczącej założenia dworsko- ogrodowego w [...] na terenie zachowanego sadu dworskiego znajdowało się m.in. [...].

Minister wskazał, że postępowanie sądowe, o którym mowa w odwołaniach dotyczyło sprawy z powództwa Z. W Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście [...] i Dyrektorowi [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sprawa została zakończona wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia

[...] stycznia 2007 r. (sygn. akt [...]), który oddalił skargę kasacyjną Z. W. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [..] z dnia [...] stycznia 2006r. (sygn. akt [...]). Sąd Rejonowy

w [...] powództwo oddalił. Organ podkreślił, że okoliczność podpadania bądź nie nieruchomości ziemskiej [...] pod przepisy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. nie stanowiła przedmiotu w/w postępowania sądowego. Ponadto, moc wiążąca - na podstawie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego - przysługuje prawomocnym orzeczeniom sądu wydawanym w postępowaniu cywilnym, przy czym w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia. Nie mają zatem mocy wiążącej ani poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia ani motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu.

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [..] stała się przedmiotem trzech skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez: 1) [...] (sygn. akt I SA/Wa 1693/13), 2) Starostę [...] (sygn. akt I SA/Wa 1694/13) i 3) J. Z. (sygn. akt I SA/Wa 1695/13).

[...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucił naruszenie: art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jednostronne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieuwzględnienie dowodów potwierdzających związek funkcjonalny pomiędzy dworem, gruntami w bezpośrednim sąsiedztwie dworu i pozostałą częścią majątku, oraz naruszenie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu z dnia 6 września 1944 r., poprzez uznanie, że część nieruchomości położonej w [...] nie podlega pod działanie dekretu. Podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony jednostronnie, bez uwzględnienia dowodów zebranych w postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz bez weryfikacji faktów w terenie. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację Sąd Okręgowy w [...] uznał, iż na przedmiotowej nieruchomości od 1944 roku nie była prowadzona inna działalność jak rolnicza. W ocenie skarżącego, uznanie, że część działki ewidencyjnej podlega pod działanie dekretu a część nie podlega jest sprzeczne z prawem.

Starosta [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

i zasądzenie kosztów postępowania zarzucił naruszenie: art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jednostronne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego

i nieuwzględnienie dowodów potwierdzających związek funkcjonalny pomiędzy dworem, gruntami w bezpośrednim sąsiedztwie dworu i pozostałą częścią majątku, oraz naruszenie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu z dnia 6 września 1944 r., poprzez uznanie, że część nieruchomości położonej w [...] nie podlega pod działanie dekretu. Podniesiono, że zebrany w sprawie materiał dowody został oceniony jednostronnie, bez uwzględnienia dowodów zebranych w postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie skarżącego powierzchnia całego majątku była zbyt mała, by można było sobie pozwolić na wyodrębnienie parku o powierzchni [...] ha. Uznanie, że część działki ewidencyjnej podlega pod działanie dekretu a część nie podlega jest sprzeczne z prawem.

J. Z., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie pkt. 1 i pkt 2. Wnosząc o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:

1) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r.

w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z § 4 tego rozporządzenia i art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomości wskazane w pkt 1 a i b zaskarżonej decyzji miały charakter rolniczy,

2) art. 6, 8, art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. wobec braku ustalenia, jakie przeznaczenie miały nieruchomości wskazane w pkt 1 a i b na dzień 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r. i czy mieściły się w kategoriach wskazanych w § 4 rozporządzenia i wskazania dokumentów potwierdzających ustalenia, a także jednostronnie interpretując ustalenia konserwatora zabytków i pomijając racjonalne zagospodarowanie nieruchomości, jako zespołu dworsko-parkowego,

3) art. 153 P.p.s.a. poprzez naruszenie zasady związania organów administracji prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że przejęciu ulegały wyłącznie grunty- wskazane w § 4 rozporządzenia. Za użytki rolne uważa są grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe.

Nawet ustalenia Ministra w zakresie części działek [...] wskazują, że tereny to skarpa i obszary zalewowe i rozlewiskowe tj. zwykłe trasy rzeczne. Były to więc i są do dzisiaj klasyczne nieużytki. Kategoria ta nie podpadała pod przepisy dekretu. Strona podniosła również, że organ na stronic 5 uzasadnienia wskazał, że znany jest mu przepis art. 153 P.p.s.a., ale nie zastosował go w pełni. Dokonał ponownej oceny materiału dowodowego odmawiając uwzględnienia wniosku w zakresie części działek [...]. Trudno zrozumieć motywy organu II instancji w sytuacji braku przedstawienia dowodów nie wskazujących na rolniczy charakter tych części działek.

Organ nie ustalił, jakie przeznaczenie miały nieruchomości wskazane w pkt 1 a

i b na dzień 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r. oraz, czy mieściły

się w kategoriach wskazanych w § 4 rozporządzenia. Jedynym argumentem przeciwko uwzględnieniu wniosku są granice zespołu dworsko- parkowego określone przez konserwatora zabytków. Po pierwsze granice te zostały określone już po II wojnie światowej, a charakter gruntów powinien zostać wyjaśniony na 1 września 1939 r.

i 13 września 1944 r., a po drugie nawet z przywołanej analizy wynika, że założenie znajdowało się na skarpie i obejmowało również kwatery sadów (str. 7 opracowania . Nigdzie nie ma stwierdzenia, by były to sady towarowe.

W uzasadnieniu na stronie 12 wprawdzie wskazano, że części działek nr [..], które zakwalifikowano, jako podpadające pod przepisy dekretu to tereny schodzące ze skarpy oraz teren łęgów przylegających do Kurówki, to nie wykazano, jak te tereny mogły zostać wykorzystane na cele reformy rolnej i że mieściły się w kategorii nieruchomości opisanych w § 4 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie powołując

się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia

3 września sygn. akt I SA/Wa 1694/13 i sygn. akt I SA/Wa 1695/13 połączył sprawy ze skarg [...], Starosty [...] i J. Z. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić pod wspólną sygn. akt I SA/Wa 1693/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi podlegały uwzględnieniu.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzja ta podlegała uchyleniu w całości, albowiem przedmiotem sprawy w postępowaniu przed organem administracji publicznej było ustalenie, czy zespół dworsko-parkowy w Kurowie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.), a nie to, czy określone działki geodezyjne zakwalifikowane jako wchodzące w skład zespołu dworsko-parkowego podpadały pod działanie powołanego przepisu. Nie jest zatem możliwe odrębne orzekanie przez organ w zakresie niektórych działek geodezyjnych, czy ich części. Ustalenie, że podwórze

o powierzchni [...] ha (działka nr geod. [..]) stanowi element zespołu dworsko-parkowego nie było kwestionowane.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna

i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę związane były zatem oceną prawną wyrażoną już w tej sprawie w dotychczas wydanych wyrokach, w tym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09, w którym Sąd przesądził, że pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałą nieruchomością ziemską nie zachodziła zależność funkcjonalna wskazująca na niemożność funkcjonowania obu części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Sąd wskazał przy tym, iż nie miał znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu dworsko-parkowego. Zarówno dwór, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, również związany oceną prawną wyrażoną

w tym wyroku, ocenę tę w pełni podziela.

Zatem, co do stwierdzenia, że zarówno dwór, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej nie ma wątpliwości i brak jest podstaw do jakiegokolwiek kwestionowania braku zależności funkcjonalnej pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałą nieruchomością ziemską.

Argumenty [...] i Starosty [...], zmierzające do wykazania, iż taki związek funkcjonalny istniał, nie mogą być zatem uwzględnione w niniejszej sprawie. Organ związany był bowiem oceną prawną wyrażoną w tym zakresie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 października 2009 r. Ustalenia sądów powszechnych w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie i nie wpływają na jej wynik. Nadto, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt [...] wskazał, że rozważanie, czy przejęcie zespołu dworsko-parkowego w [...] było zgodne z celami dekretu i czy wpis Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości miał jakąkolwiek podstawę prawną nie należało do kompetencji Sądu Okręgowego. Zarzuty skarg [...] i Starosty [..] w tym zakresie uznać należało zatem za nietrafne.

Odnosząc się do zarzutu skargi J. Z. w zakresie naruszenia przez organ przepisu art. 153 P.p.s.a. podkreślenia wymaga, iż związanie oceną prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie oznacza, że organ nie ma możliwości dokonania ustaleń w aktualnym postępowaniu, co do tego, jaką powierzchnię zajmował zespół dworsko-parkowy w chwili przejęcia na cele reformy rolnej. Powyższe nie stanowi naruszenia art. 153 P.p.s.a., albowiem jak wskazano już wyżej, samo ustalenie, że pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałą nieruchomością ziemską nie było zależności funkcjonalnej, a zatem, że dwór i park nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej, jest niepodważalne i nie było przez organ kwestionowane. Sąd wyrażając ocenę prawną w tym zakresie nie określił powierzchni gruntu zajmowanej przez dwór i park. Stąd też, dokonywanie w zaskarżonej decyzji ustaleń, co do tego, czy cała powierzchnia działki nr geod. [...] zajmowana była przez dwór i park nie może być kwalifikowane jako naruszenie art. 153 P.p.s.a., jeśli w ocenie organu – obowiązanego do dokładnego ustalenia stanu faktycznego – część powierzchni tych działek nie stanowiła w istocie parku, czy dworu, ale miała charakter rolniczy.

Za zasadne Sąd uznał natomiast zarzuty skargi J. Z. w zakresie naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ nie wykazał w istocie, że część działek nr geod. [...] (kwalifikowana przez organ w decyzji jako podpadająca pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu) miała charakter rolny w chwili przejęcia na własność Państwa, tj. w dniu

13 września 1944 r., i mogła być przejęta na cele reformy rolnej. Organ stwierdził

w uzasadnieniu decyzji, że na części tych działek znajdowały się łąki łęgowe i mogły być one przejęte na cele reformy rolnej. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednakże, aby ustalenia organu, co do sposobu użytkowania tych części działek dokonane zostały na dzień przejęcia nieruchomości na własność Państwa.

Tymczasem, wobec przyjęcia przez organ, że część działek nr geod. [...]

nie podpadała pod działanie tego przepisu, a część podpadała pod jego działanie, kluczowe znaczenie w sprawie miało wykazanie, w jakiej dokładnie części i w jaki sposób – uwzględniając stan na dzień wejścia w życie dekretu – obecne działki nr [...] wchodzące w skład zespołu dworsko-parkowego, były użytkowane (wykorzystywane) i czy mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że kryteria, warunki (przesłanki), jakie musi spełniać nieruchomość, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zostały zawarte w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Dla pełnej rekonstrukcji normy prawnej zawartej w tym przepisie należy brać pod uwagę również (zgodnie z zawartym tam odesłaniem) przepis "art. 1, część druga". Już ze wstępu do art. 2 dekretu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko "nieruchomości ziemskie", których charakter, czy też przydatność odpowiadają celom wskazanym w "art. 1, część druga" dekretu (zdanie zamykające ust. 1 art. 2). Nie chodzi tu więc o wszystkie nieruchomości, które mogły być określone jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e w art. 1 ust. 2 dekretu (uzasadnienie uchwały I OPS 2/06, ONSAiWSA 2006/5/123, s. 38).

Ustaleń, zarówno, co do dokładnego sposobu użytkowania wymienionych wyżej części działek na dzień wejścia w życie dekretu, jak i ich powierzchni organ nie dokonał. Zatem, ustalenie Ministra, że w części działki nr geod. [...] podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu uznać należało za dowolne (art. 80 k.p.a.)

i w konsekwencji przedwczesne.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest wystarczające stwierdzenie organu, że jakaś część obecnej działki nr geod. [...] (wskazana

w decyzji jako teren łęgów, teren wzdłuż skarpy) mogła być wykorzystana na cele reformy rolnej (strona 12 uzasadnienia decyzji). Konieczne jest ustalenie, czy część wymienionych działek (i jaka część) miała – na dzień przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej – charakter rolny bądź była funkcjonalnie związana z nieruchomością ziemską i mogła być wykorzystana na cele wskazane w art. 1 część druga dekretu, czy też stanowiła część parku i była związana z dworem, a zatem nie mogła służyć celom rolnym. Tego organ dotychczas nie wykazał. Nie było zatem podstaw, aby, co części działki nr geod. [...] twierdzić, iż mogła być wykorzystana na cele reformy rolnej.

Nadto, podkreślenia wymaga, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy zespół dworsko-parkowy podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Nie jest dopuszczalne takie rozstrzygnięcie o istocie sprawy, jakie zawiera zaskarżona decyzja. Wskazanie w rozstrzygnięciu organu, jako podpadającej

i jako niepodpadającej pod działanie dekretu części działki nr geod. [...] poprzez – dokonanie na mapie stanowiącej załącznik do decyzji – obrysu koloru niebieskiego, czyni decyzję nie tylko niejasną, co do tego, jaka część powierzchni nieruchomości podpada i nie podpada pod działanie dekretu, ale przede wszystkim niemożliwą do wykonania. Trafnie podniósł [...] i Starosta [...], iż uznanie, że część działki ewidencyjnej podlegała działaniu dekretu, a część nie podlegała, jest niezgodne z prawem. Wydzielenie z istniejącej działki nowych działek po wcześniejszym dokonaniu pomiarów i nadaniu nowego oznaczenia wraz z powierzchnią winno nastąpić w ramach geodezyjnego podziału. Powyższe powinno nastąpić jednak tylko wówczas, gdy organ w toku postępowania stwierdzi, że nie do całej, lecz do części powierzchni działek geod. wskazanych przez stronę, jako składających się na zespół dworsko-parkowy, można odnieść twierdzenie, że nie posiadały charakteru rolnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej rozważania. Przede wszystkim, dokonując ustaleń w zakresie powierzchni faktycznie zajmowanej przez zespół dworsko-parkowy, objęty wnioskiem strony, który nie był nieruchomością rolną i nie mógł być przejęty na cele reformy rolnej, organ uwzględni stan (charakter nieruchomości, sposób użytkowania) z dnia przejęcia na własność Skarbu Państwa majątku [...]. Organ weźmie przy tym pod uwagę treść protokołu

z dnia [...] września 1944 r. wskazującego rodzaj przejętych nieruchomości i ich powierzchnię. Dokonując ustaleń organ uwzględni treść § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a., co oznacza, że organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł dokonując ustaleń we wskazanym wyżej zakresie.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ uwzględni również, iż aktualny pozostaje pogląd prezentowany dotychczas zarówno w orzecznictwie sądowym,

jak i w doktrynie, zgodnie z którym, przepisy dekretu powinny być wykładane

i stosowane ściśle. Niedopuszczalna jest zatem ich wykładnia rozszerzająca. Zwrócił uwagę na powyższe już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym

w tej sprawie wyroku z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie

2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w punkcie 3 wyroku, na rzecz [...] oraz Starosty [...] Sąd orzekł, na podstawie przepisu art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz J. Z., orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 powołanej ustawy.