Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 895/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 70 par 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 895/10

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 kwietnia 2010r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego, na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwana dalej: u.p.e.a.), zarzuty: przedawnienia obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Ponadto wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego wstrzymanie do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W ocenie strony doszło do przedawnienia dochodzonych egzekucyjnie należności - wobec zobowiązań podatkowych za okres od sierpnia do listopada 2004r.

z dniem 25 grudnia 2009r., a za grudzień 2004r. z dniem 25 stycznia 2010r.

Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. uznał wniesione zarzuty za niezasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ podał, że w przedmiotowej sprawie Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. wszczął wobec strony śledztwo w sprawie

o przestępstwo skarbowe, co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wobec tego dalszy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 28 listopada 2008r. tj. dnia następnego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania

w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks Karny Skarbowy (Dz.U. z 2007r. Nr 111, poz. 765 ze zm., zwana dalej k.k.s.). Wobec powyższego zobowiązania podatkowe objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu, albowiem przedawnienie nastąpi odpowiednio w dniu 16 października 2010r. oraz 16 października 2011r.

Wskutek złożonego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]r. zaskarżone postanowienie uchylił w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Organ odwoławczy uznał za konieczne ustalenie, czy podejrzenie popełnienia przez podatnika wykroczenia skarbowego związane było z niewykonaniem obowiązku w rozumieniu

art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, zwana dalej: O.p.), tj. czy wszczęte postępowanie karnoskarbowe dotyczyło zobowiązań podatkowych, co do których podniesiony został zarzut przedawnienia (w aktach sprawy brak było zarówno postanowienia o wszczęciu tego postępowania jak i wyroku wydanego w sprawie).

Po uzupełnieniu materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. postanowieniem z dnia [...]r. ponownie uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ podał, że postanowienie o wszczęciu śledztwa dotyczy przestępstwa z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 tej ustawy, polegającego na tym, że w latach 2004-2006 dokumentację prowadzonego przez stronę P. P.-H. "R." R.K. Z/S w Ż. przy ul. A. 16 w postaci faktur sprzedaży samochodów wystawiano w sposób nierzetelny, co w konsekwencji skutkowało zaniżeniem podatku należnego. Działania te spowodowały określenie zobowiązań podatkowych za miesiące od sierpnia do grudnia 2004r., które objęte są tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...]

Popełnienie przestępstwa skarbowego, w sprawie którego wszczęto postępowanie karnoskarbowe przeciwko stronie, wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w tej części, w której określenie zobowiązania podatkowego związane było z nierzetelności dokumentacji księgowej. Wobec tego wszczęcie tego postępowania spowodowało, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych egzekucyjnie zobowiązań do dnia 27 listopada 2008r., to jest do dnia, w którym wyrok Sądu Rejonowego w Ż.

o uznaniu podatnika za winnego w sprawie stał się prawomocny.

Zatem przedawnienie dochodzonych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązań podatkowych za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2004r. nastąpi z dniem 16 października 2010r. natomiast zobowiązanie za grudzień 2004r. przedawni się z dniem 16 października 2011 r.

We wniesionym zażaleniu strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia na podstawie art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwana dalej: k.p.a.), oraz wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 143 tej ustawy.

W ocenie strony w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 70 § 6 O.p., albowiem śledztwo prowadzono w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s., polegające na tym, że w latach 2004-2006 dokumentację przedsiębiorstwa "R." R. K. w postaci faktur sprzedaży samochodów wystawiono w sposób nierzetelny, co w konsekwencji skutkowało zaniżeniem podatku należnego. Natomiast w akcie oskarżenia nie wskazano żadnego wpływu wystawionych faktur sprzedaży samochodów, skutkujących zaniżeniem podatku należnego lub też mających wpływ na narażenie podatku na uszczuplenie (art. 56 k.k.s.). Jak podkreślił skarżący, również z wyroku Sądu Rejonowego w Ż. nie wynika, aby wystawiane faktury miały jakikolwiek wpływ na narażenie podatku na uszczuplenie.

Dodatkowo strona podniosła, że egzekucja przedmiotowych należności byłaby sprzeczna z ważnym interesem strony, powodowałaby bowiem zagrożenie egzystencji jej i najbliższej rodziny.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r.utrzymał

w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że będące podstawą wszczęcia śledztwa o przestępstwo skarbowe nierzetelne wystawianie faktur polegające na zaniżaniu w nich wartości sprzedawanych samochodów, nie odzwierciedla rzeczywistego obrazu prowadzonych operacji gospodarczych, a co za tym idzie prawidłowej podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług,

a w konsekwencji powoduje uszczuplenie należności publicznoprawnych. Potwierdzeniem tego jest wydanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej

w B. decyzji z dnia [...]r., którą określono prawidłową wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2004r.

Dodatkowo, dla wyjaśnienia, iż działania podatnika, o których mowa w art. 62 § 2 k.k.s. mają związek z uszczupleniem lub narażeniem na uszczuplenie należności publicznoprawnych, jest treść art. 6 § 2 k.k.s.

Wobec powyższych ustaleń zdaniem organu w sprawie zaszły okoliczności, które na podstawie art. 70 § 6 O.p., w dniu 12 lutego 2008r. spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia 27 listopada 2008r., tj. do dnia, w którym wyrok Sądu Rejonowego w Ż. stał się prawomocny. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazał, iż przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] nastąpi: za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2004r. z dniem 16 października 2010r., a za grudzień 2004r. z dniem 16 października 2011r.

W sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że postanowienie w sprawie zarzutów, nie nakłada obowiązku podlegającego wykonaniu, zatem nie można wstrzymać jego wykonania.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako naruszającego prawo oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: rażące naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 6 – 9 oraz art. 80 k.p.a.

Zdaniem skarżącego postanowienie o wszczęciu śledztwa, postawiony zarzut,

a także akt oskarżenia oraz wyrok Sądu Rejonowego w Ż. nie wykazują żadnego wpływu wystawionych faktur sprzedaży samochodów na zaniżenie podatku należnego VAT, czy narażenie podatku na uszczuplenie. Wpływu tego nie wykazał także podczas rozpraw sądowych wszczynający śledztwo oskarżyciel z Urzędu Kontroli Skarbowej ani uczestniczący w rozprawach prokurator Prokuratury Rejonowej w Ż. Bezzasadnym w ocenie skarżącego zatem twierdzenie organu odwoławczego, że nierzetelne wystawianie faktur sprzedaży samochodów w konsekwencji spowodowało zaniżenie podatku należnego.

Dodatkowo skarżący wskazał, że organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu nie wyznaczył mu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, nie miał zatem możliwości złożenia wniosków dowodowych, w tym powołania biegłych sądowych z dziedziny prawa podatkowego oraz prawa karnego skarbowego na okoliczność ustalenia, czy poprzez wszczęcie śledztwa z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 tej ustawy w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W pismach procesowych z dnia 15 i 28 marca 2011r. skarżący podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa

i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Strona skarżąca podnosi, iż organ egzekucyjny bezpodstawnie wszczął postępowanie egzekucyjne, gdyż tytuł wykonawczy wystawiono mimo przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od sierpnia do listopada 2004r. z dniem

26 grudnia 2009 r. a za grudzień 2004r z dniem 26 stycznia 2010.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej trafnie przyjął, że zobowiązanie podatkowe skarżącego nie uległo przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie zatem przedawnienie dochodzonych egzekucyjnie kwot za miesiące od sierpnia do listopada 2004 r. nastąpiłoby w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r., a za grudzień 2004 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. W sprawie znalazła jednak zastosowanie regulacja wynikająca z art. 70 § 6 pkt 1 powołanej ustawy , na podstawie której bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się

z niewykonaniem tego zobowiązania.

Wszczęte postanowieniem Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...]r. śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na tym, że w latach 2004 -2006 w Ż., dokumentację P. P.-H.-U. "R." R. K. z siedzibą w Ż. przy ul. A. 16 w postaci faktur sprzedaży samochodów wystawiano w sposób nierzetelny poprzez zaniżanie w nich wartości sprzedawanych samochodów, to jest o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.ks., spowodowało skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań do dnia 27 listopada 2008 r.

W tym dniu wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] r. sygn. akt

[...] o uznaniu R. K. za winnego w sprawie, stał się prawomocny. Zasadne jest zatem stanowisko organu, iż skutkiem tego, przedawnienie zobowiązań,

z których zaległości dochodzone są na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych przedłużone zostało: za miesiące od sierpnia do listopada 2004 r.

do dnia 6 października 2010 r., a za grudzień 2004 r. do dnia 16 października 2011 r.

Niezasadne są twierdzenia Skarżącego, że podstawa prawna przeprowadzonego postępowania karnego skarbowego nie uprawnia do zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny nie dokonuje kontroli prawidłowości kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu. Zagadnienie to jest bowiem rozstrzygane w postępowaniu karnym skarbowym. Istotnym dla regulacji art.70 §6 pkt 1 Ordynacji nie jest artykuł kodeksu karnego skarbowego wskazany w postanowieniu

o wszczęciu postępowania, lecz czy przestępstwo lub wykroczenie wiąże się

z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Z zapisu wskazanego w postanowieniu

z dnia 12 lutego 2008r. o wszczęciu śledztwa wynika, że dotyczy ono nierzetelnego wystawiania faktur sprzedaży samochodów poprzez zaniżenie w nich wartości sprzedawanych samochodów. Zasadne jest stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, iż nierzetelne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrazu prowadzonych operacji gospodarczych a co za tym idzie prawidłowej podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług a w konsekwencji spowodowały uszczuplenie należności publicznoprawnych.

Podkreślić jednocześnie należy, iż przedmiotem postępowania karno skarbowego nie była wysokość zobowiązań podatkowych a jedynie orzeczenie o odpowiedzialności karnej osoby która to przestępstwo lub wykroczenie popełniła.

Sąd nie stwierdził również naruszenia wskazanych w skardze art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie wydano na podstawie obowiązujących przepisów prawa, po przeprowadzeniu przez organ egzekucyjny szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy

i przeanalizowaniu przez organ odwoławczy całości akt sprawy, uzasadnienie zawierało wyjaśnienie faktyczne i prawne, w którym przedstawiono przesłanki, na których oparto rozstrzygnięcie.

Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia w sprawie art. 10 Kpa, bowiem czynny udział strony w postępowaniu egzekucyjnym przejawia się

w informowaniu jej o wszystkich dokonywanych czynnościach, zobowiązany ma też prawo do składania na bieżąco środków ochrony swoich praw majątkowych. Zwrócić też należy uwagę na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego przy stosowaniu odpowiednim przepisów Kpa należy uwzględnić odrębność celów postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego) oraz egzekucyjnego, a także specyfikę postępowania egzekucyjnego, które ma charakter przymusowy i wymaga szybkiego i skutecznego wykonywania określonych prawem obowiązków.

Wskazać również należy, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie formalizują, tak jak czyni to Ordynacja podatkowa w art. 200, wyznaczania terminu do wypowiedzenia się w sprawie. W tej sytuacji zarzut, iż niewyznaczenie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie spowodował u zobowiązanego brak możliwości powołania biegłego sądowego z dziedziny prawa podatkowego oraz prawa karnego skarbowego jest bezpodstawny. Nadto powoływanie w administracyjnym toku instancji biegłych sądowych z zakresu praw stanowiących przedmiot ich orzekania stanowiłoby naruszenie właściwości rzeczowej. Organy administracyjne wydają samodzielne rozstrzygnięcia w sprawach będących w ich właściwości, które podlegają weryfikacji w postępowaniu sądowym.

W podnoszonej przez Skarżącego kwestii braku upomnienia zasadnie wskazano, że zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Wobec tego, że przedmiotowe zobowiązania określone zostały decyzjami organów podatkowych (decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] częściowo zmieniona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...]), poprzedzenie egzekucji przesłaniem do zobowiązanego upomnienia nie było prawem wymagane.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.