Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3214/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Anna Szymańska /spr./, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Z. O. i I. T. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia zabudowy i zagospodarowania terenu - skargę oddala -


UZASADNIENIE

IV SA 3213 i 3214/03

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2002 r. uzgodnił pozytywnie w zakresie ochrony środowiska przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedsięwzięcie polegające na budowie stacji telefonii komórkowej [...], nr [...] wraz z przyłączem energetycznym kablowym na działce nr ew. [...] w S.

W uzasadnieniu wskazano, że planowane przedsięwzięcie emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowania izotopowo wynosi nie mniej niż 100W, a częstotliwość od 30 kHz do 300 GHz zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zaliczone zostało do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie raportu. Zgodnie z przedłożonym raportem sporządzonym przez mgr inż. S. S. stacja bazowa telefonii komórkowej będzie składać się z wieży o wysokości 41 m nad poziom terenu, położonych u podnóża wieży urządzeń zasilającego i nadawczo-odbiorczego oraz trzech anten nadawczo-odbiorczych na wysokości 39,8 m nad poziom terenu i trzech anten parabolicznych na wysokości 37,5 m nad poziom terenu.

W ocenie organu, w powołaniu na wnioski raportu, jedynym czynnikiem oddziaływania na środowisko będą pola elektromagnetyczne wytwarzane przez anteny nadawcze, ale pole elektromagnetyczne o wartościach przekraczających 0,1 W/m2 wystąpią w zasięgu maksymalnym 19,97 m, powyżej 36,9 m w odniesieniu do powierzchni otaczającego terenu.

W zasięgu tych pól nie występuje zabudowa mieszkaniowa. Jak również oddziaływanie stacji nie będzie obejmował swoim zasięgiem obszaru przeznaczonego pod budownictwo mieszkaniowe zagrodowe.

Wskutek rozpoznania zażaleń wniesionych przez Z. O. i I. T. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 46 ust. 4 pkt 1, art. 48 ust. 2, art. 378 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, art.40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podniesiono, iż ze sporządzonego raportu wynika, że emisja pól elektromagnetycznych nie przekroczy w środowisku dopuszczalnych norm, ustalonych rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów końcowych promieniowania (Dz. U. Nr 107, poz. 676) w wysokości 0,1 W/m2. Normy te bowiem odnoszą się wyłącznie do miejsc dostępnych dla ludzi. Natomiast występowanie pól o wartości większej niż 0,1 W/m2 w przestrzeni powietrznej wystąpi na wysokości począwszy od 35 m nad poziom terenu, a więc tam gdzie nie przebywa człowiek.

Zarzuty zażalenia, iż przy sporządzaniu raportu wykorzystano stare pomiary mapowe nie uwzględniające aktualnego stanu zabudowy, a także, iż w wiedzy na temat oddziaływania pól elektromagnetycznych występują luki, nie miały wpływu na treść zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżone postanowienie nie uwzględnia budowy stacji, lecz warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie ochrony środowiska. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. O. i I. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, mylnie określonego decyzją, ewentualnie o stwierdzenie nieważności, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa polegające na oparciu się na materiale dowodowym nie wyjaśniającym wszystkich okoliczności sprawy "sporządzonym tendencyjnie" i zawierającym nieaktualne dane.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż obydwa organy orzekające w sprawie oparły się na raporcie oddziaływania na środowisko, sporządzonym przez biegłego z listy Wojewody [...] w październiku 2002 r. W ocenie zaś skarżących, raport ten jest nierzetelny, bowiem został oparty na nieaktualnej mapie, na której nie zostały naniesione nowo wybudowane domy w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Budynki te znajdują się w odległości od 150 m do najdalej 220 m. Zdaniem skarżących konieczne jest utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania.

Raport nie uwzględnia takich kwestii jak spadek atrakcyjności i wartości działek sąsiadujących z inwestycją oraz innych zagrożeń. Najistotniejszym zarzutem zdaniem skarżących jest kwestia stosowania przepisów. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowuch kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2003 r. przepisy uchylonego rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589). Nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 listopada 2002 r.

Nadto w ocenie skarżących realizacja inwestycji wymaga zmiany miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że Minister zastosował właściwe przepisy tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. Postępowanie uzgodnieniowe zostało bowiem wszczęte pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 8 stycznia 2003 r. przekazujące niewłaściwie zaadresowany wniosek Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż w dacie sporządzenia przez biegłego Raportu oddziaływania na środowisko Stacji Bazowej [...] (październik 2002 r.) obowiązywało rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz.589 ze zm.). Co prawda z dniem 12 listopada 2002 r. wszedł

w życie inny akt prawny regulujący przedmiotową materię, a to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz.1490) i ten akt prawny został wskazany jako podstawa prawna obu wydanych w sprawie decyzji. Organy bowiem stanęły na stanowisku, iż postępowanie uzgodnieniowe w zakresie ochrony środowiska zostało wszczęte pismem z dnia 8 stycznia 2003 r. [...] Urzędu Wojewódzkiego w R., przekazującym zgodnie z kompetencją wniosek Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy. Z tych powodów nie było możliwe zastosowanie § 5 powołanego wyżej zarządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r., który nakazywał do spraw wszczętych, a niezakończonych ostatecznie przed dniem jego wejścia w życie, tj. przed 12 listopada 2002 r. stosowanie przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 14 lipca 1998 r. Sąd nie podziela przyjętego przez organy poglądu prawnego bowiem postępowanie uzgodnieniowe nie jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem administracyjnym, lecz jest ono jedynie stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona przez wydanie decyzji (vide komentarz do kpa, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, 3 wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2000, str. 438). W niniejszym zaten przypadku postępowanie prowadzone Wojewodę przez stanowi część postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Istotny zatem z punktu widzenia normy zawartej w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. jest dzień doręczenia wniosku organowi właściwemu do wydania decyzji

w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Data ta bowiem decyduje, czy będą miały zastosowanie przepisy starego rozporządzenia czy też normy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r.

Z akt administracyjnych wynika, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy został złożony w Urzędzie Gminy w S. w dniu 25 listopada 2002 r. (data prezentaty na wniosku), a zatem już pod rządami nowego rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco (...). Tym samym pomimo błędnego uzasadnienia prawnego, organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały powołane przepisy i jako podstawę prawną zasadnie wskazały powołane wyżej rozporządzenie. Co prawda kwestionowany przez skarżących raport został sporządzony pod rządami starego rozporządzenia, jednakże okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W konsekwencji bowiem, niezależnie od zakwalifikowania podmiotowej inwestycji jako szczególnie szkodliwej, mogącej pogorszyć stan środowiska czy też jako mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, ocena oddziaływania (obecnie raport) została sporządzona. Warunki natomiast jakim winna odpowiadać ocena oddziaływania na środowisko (§ 3 i 4 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, zasobów Naturalnych i Leśnictwa) są w istocie analogiczne do warunków jakie winien spełniać raport (art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2002 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm). Tym samym nie ma żadnych przeszkód, aby ocena oddziaływania (nazwana przez biegłego raportem) sporządzona pod rządami starego rozporządzenia była wykorzystywana na potrzeby niniejszego postępowania. Tym samym zarzut skargi odnośnie zastosowania przez organy niewłaściwych przepisów wykonawczych nie mógł się ostać.

Również nie można uznać za zasadne uwagi zgłoszone do raportu a dotyczące zastosowania nieaktualnych map, nie uwzględniających wszystkich istniejących budynków. Przede wszystkim w toku postępowania zażaleniowego przeprowadzono w dniu 18 marca 2003 r. wizję i poza jednym budynkiem mieszkalnym, którego budowa nie została jeszcze zakończona, nie stwierdzono żadnych zmian stanu faktycznego w stosunku do map. Odnośnie zaś podniesionej kwestii ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania to zgodnie z art. 135 ust. 1 powołanej ustawy Prawo ochrony środowiska obszar taki tworzony jest w wypadku, gdy mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych i technologicznych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem obiektu. Biegły analizując rodzaj i położenie przedsięwzięcia doszedł do wniosku, że nie ma potrzeby ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania. Natomiast kwestia ewentualnego spadku wartości nieruchomości sąsiadujących z inwestycją nie jest przedmiotem badania w postępowaniu uzgodnieniowym w zakresie ochrony środowiska, jak trafnie podniósł Minister Środowiska w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zasadniczą natomiast kwestią, która wymogła ustalenie w drodze uzgodnienia była okoliczność oddziaływania pól elektromagnetycznych o wartości większej od 0.1 W/m2 w miejsca dostępne dla ludzi. Stwierdzono w raporcie co zostało przytoczone w obydwu postanowieniach, ze pola elektromagnetyczne o wartości przekraczającej 0,1 W/m2 na wysokości począwszy od 35 m nad poziom terenu, a zatem w obszarach gdzie nie przebywa człowiek.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.