Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1118/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4  pkt 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.L. na czynność Wójta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie organizacji przewozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Wójta [...] na rzecz M.L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R. w piśmie z [...] sierpnia 2020r. odmówił Skarżącej M.L. zapewnienia dowozu jej córki K.J. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej Specjalnej M.K. w T. – tym samym nie uwzględnił wniosku Skarżącej z [...] czerwca 2020r., w którym domagała się ona organizacji bezpłatnego dowozu jej niepełnosprawnej córki w roku szkolnym 2020/2021. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że sprawę uznaje za rozstrzygniętą i informuje, że Gmina zapewni dowóz do najbliższej szkoły spełniającej wymagania ustawowe – czyli do Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr [...] w A.K.

Do akt sprawy dołączono:

- pismo Wójta Gminy R. z [...] czerwca 2020r. (adresowane do M.L.) informujące, że w roku szkolnym 2020/2021 nastąpi zmiana organizacji dowozu uczniów do szkół w związku z brakiem możliwości zapewnienia dowozu do T. z przyczyn organizacyjnych oraz z powodu pandemii koronawirusa,

- pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w A.K. z [...] lipca 2020r. (zawierające informację, że placówka jest w stanie zapewnić realizację zaleceń i warunki wskazane w orzeczeniu wydanym przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w T. w odniesieniu do córki Skarżącej) oraz z dnia [...] listopada 2020r., w którym wyjaśniono, że przyjęcie córki Skarżącej w roku szkolnym 2020/2021 spowodowałoby konieczność utworzenia nowego oddziału klasowego oraz zatrudnienia nauczyciela oraz wprowadzenia zmianowości nauczania.

M.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność (pismo) Wójta Gminy R. z [...] sierpnia 2020 r. ([...]) w przedmiocie odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka do Niepublicznej Szkoły Podstawowej Specjalnej dla Dzieci z Autyzmem "[...]" w T., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020r. poz. 910 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.p.o.") - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że najbliższą szkołą i najodpowiedniejszą dla potrzeb dziecka jest szkoła w A.K.

W związku z powyższym, Skarżąca wniosła o zmianę "decyzji" poprzez zastąpienie wskazanej Szkoły Podstawowej w A.K. Niepubliczną Szkołą Podstawową Specjalną "[...]" w T..

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że jej córka od kilku lat pozostaje pod opieką Centrum Terapii i Edukacji "M.K." i zmiana szkoły i środowiska negatywnie wpłynie na funkcjonowanie i rehabilitację oraz rozwój jej córki. Stwierdziła też, że organizacja dowozu, a nie zwrot kosztów dowozu do szkoły będzie właściwą formą wypełnienia przez Gminę prawnego obowiązku albowiem Skarżąca samodzielnie wychowuje córkę i w przypadku np. zachorowania nie byłaby w stanie zapewnić dowozu dziecka do szkoły. W tej zaś sytuacji jej córka pozbawiona by była edukacji i rehabilitacji.

Skarżąca, powołując się na informację uzyskaną od Dyrektora Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w A.K. z [...] października 2020r. podkreśliła też, że w roku szkolnym 2020/2021 placówka ta nie ma możliwości przyjęcia córki w poczet uczniów szkoły z uwagi na brak miejsc.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że od roku 2015r. zapewniał dowóz córki Skarżącej do placówki w Toruniu, jednakże dziecko od początku sprawiało problemy w zakresie opieki, było niespokojne i drażliwe. W ocenie organu to właśnie dowóz do odległej placówki powoduje złe zachowanie ucznia i w sytuacji, gdy Szkoła Podstawowa nr [...] w A.K. to ten sam typ placówki co Niepubliczna Szkoła Specjalne "[...]" w T. to należało skorzystać z możliwości skrócenia czasu dojazdu dziecka do szkoły. Wójt Gminy podkreślił, że dokonanie wyboru placówki przez rodzica dziecka niepełnosprawnego nie tworzy po stronie Gminy obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu do szkoły, która nie jest placówką najbliższą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 23 kwietnia 2021r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

W następnej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 146 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

Przedmiotem skargi jest czynność Wójta Gminy R. polegająca na odmowie zapewnienia bezpłatnego przewozu niepełnosprawnej uczennicy - córki Skarżącej do Niepublicznej Szkoły Podstawowej dla Dzieci z Autyzmem "[...]" w T. w okresie od września 2020 r. do czerwca 2021r.

W związku z powyższym przedmiotem skargi w pierwszym rzędzie wskazać należy na powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym odmowa zapewnienia bezpłatnego przewozu (zwrotu kosztów transportu i opieki w czasie przewozu) niepełnosprawnego ucznia do szkoły jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - w rozumieniu wskazanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16 i powołane tam orzecznictwo, a także np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 409/18 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

W rozpatrywanej sprawie kwestionowana skargą czynność Wójta Gminy R. została doręczona Skarżącej w dniu 18 sierpnia 2020r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – akta adm. nie numerowane). Skarga natomiast została złożona w dniu 28 października 2020 r. Skarżąca wyjaśniła przyczyny nie dochowania ww. terminu. Wskazała bowiem na brak pouczenia jej o przysługujących środkach zaskarżenia i wniesienie przez nią odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z [...] września 2020r. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego odwołania od zaskarżonej czynności Wójta. Powyższe okoliczności pozwoliły Sądowi przyjąć, że uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącej. W związku z powyższym skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu.

W ocenie Sądu kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności wykazała, że została ona dokonana bez prawidłowego rozważenia sprawy. W konsekwencji wystąpiły podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 z późn. zm.- dalej powoływanej jako u.p.o.). W myśl art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.

Przed 3 grudnia 2019 r. przepis art. 39 ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe przewidywał, że obowiązkiem gminy jest zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Na mocy art. 1 pkt 2 i 3 ustawy dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2248) z dniem 3 grudnia 2019 r. w art. 39 ust. 4 uchylono pkt 3, a po art. 39 dodano art. 39a. Zgodnie z art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców.

Stosownie do art. 39a ust. 4 u.p.o., w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 grudnia 2019 r., zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (ust. 5). Jeżeli rodzice powierzyli wykonywanie transportu i sprawowanie opieki w czasie przewozu innemu podmiotowi, kwotę zwrotu kosztów przewozu ustala się zgodnie z ust. 2 (ust. 6).

Zatem z przepisów ww. ustawy – zarówno w brzmieniu przed dniem 3 grudnia 2019 r., jak i w brzmieniu obecnie obowiązującym wynika, że obowiązek o którym mowa m.in. w art. 39 ust. 4 gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Przepis ten przewiduje dwie formy realizacji obowiązku gminy zapewnienia uczniom niepełnosprawnym transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Pierwszą jest zapewnienie bezpośrednio przez gminę bezpłatnego transportu i opieki, a drugą, która może mieć zastosowanie wtedy, gdy dowożenie zapewniają rodzice - zwrot kosztów przejazdu ucznia i opiekuna, przy czym o wyborze rodzaju obowiązku gminy decydują rodzice dziecka. Innymi słowy, jeżeli dowożenia dziecka do szkoły nie zapewniają rodzice, to wówczas mogą żądać, ażeby gmina zapewniła ich dziecku bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły (vide: m.in. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Bd 211/08, WSA w Łodzi z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. III SA/Łd 1097/17, WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 550/17 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wspomniane powyżej obowiązki gminy w zakresie zapewnienia niepełnosprawnym uczniom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły mają charakter zobowiązania przemiennego, co oznacza, że realizacja przez gminę jednej z alternatywnych powinności skutkuje wypełnieniem rzeczonego obowiązku. Co istotne, wybór sposobu realizacji powyższego obowiązku jest pozostawiony rodzicom dziecka, tzn. że jeśli wyrażają oni zamiar dowożenia i opieki dziecka do szkoły (ośrodka), to wójt nie może uchylić się od zawarcia umowy co do zwrotu kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wyraziła zamiaru realizacji dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły we własnym zakresie, przeciwnie z treści jej wniosku z dnia 22 czerwca 2020 r. oraz skargi wynika jednoznacznie, że wniosła o zrealizowanie obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu oraz opieki nad córką w trakcie przewozu do szkoły – przez gminę. W takiej sytuacji obowiązkiem gminy była realizacja dyspozycji art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o., czyli zapewnienie niepełnosprawnemu dziecku, którego kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 ustawy, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, w rozumieniu cyt. powyżej przepisu prawa.

Należy również wskazać, że na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. pojęcie "najbliższej placówki" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu. Szkołą najbliższą jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu (vide: wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., I OSK 1961/14 – dostępny na stronie jw.).

W zaskarżonej czynności organ podniósł, że szkołą podstawową, w której istnieje możliwość realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki Skarżącej jest Szkoła Podstawowa Specjalna nr [...] w A.K.. Jednakże organ nie wskazał jednoznacznie z jakich ustaleń faktycznych wywodzi zasadność swoich twierdzeń, iż wskazana szkoła zapewnia realizację kształcenia specjalnego uczennicy. Organ nie wykazał przede wszystkim, że wskazana przez niego placówka jest "szkołą najbliższą" w rozumieniu cytowanego powyżej przepisu. Odpowiedź organu z 14 sierpnia 2020 r. nie wyjaśnia jakichkolwiek przyczyn odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu córki Skarżącej do szkoły. W zaskarżonej czynności organ powołał się jedynie na wcześniejsze informacje kierowane do Skarżącej.

W tej sytuacji zaskarżona czynność nie poddaje się merytorycznej kontroli Sądu. Stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności z zakresu administracji publicznej wyrażonej w piśmie z dnia 14 sierpnia 2020r. ma zatem swoje źródło w tym, że Wójt Gminy R. w sposób niezwykle lakoniczny, gołosłowny i arbitralny przedstawił swoje stanowisko. Nie uzasadnił w żadnym stopniu, dlaczego "nie będzie realizowany dowóz do T.". Sąd zauważa, że organ próbuje powyższą czynność sanować w odpowiedzi na skargę, lecz po pierwsze nie jest to miejsce na uzasadnienie swojego stanowiska i takie działanie nie może odnieść zamierzonego przez organ skutku, bowiem powinien to uczynić w zaskarżonej czynności, a po drugie zaś, nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie zawartych w niej argumentów.

Co prawda w aktach sprawy można odnaleźć pismo Wójta Gminy z [...] czerwca 2020r., w którym poinformował on Skarżącą, że od roku szkolnego 2020/2021 nastąpi zmiana organizacji dowozu uczniów do szkół. Z treści tego pisma wynika zaś, że Gmina nie ma możliwości zapewnienia dowozu uczniów do T. z "przyczyn organizacyjnych oraz z powodu pandemii koronawirusa". Ponadto w aktach sprawy znajduje się też pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w A.K. z [...] lipca 2020r., w którym poinformowano Wójta Gminy, że placówka spełnia wymagania zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanym [...] lutego 2018r. przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. w odniesieniu do córki Skarżącej.

Z uwagi na powyższe nie sposób ustalić, czy w rozpoznawanej sprawie powodem odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka do szkoły są problemy organizacyjne Gminy wynikające z faktu ogłoszenia stanu epidemii na terenie kraju, czy też organ uznał, że placówka w A.K. jest "szkołą najbliższą" w rozumieniu art. 39 ust. 4 u.p.o.

W ocenie Sądu bliżej nie określone "problemy organizacyjne" nie mogą uzasadniać odmowy realizacji obowiązków nałożonych na Gminę w ustawie - Prawo oświatowe. Jeżeli zaś organ uznał, że w roku szkolnym 2020/2021 placówka w A.K. będzie "najbliższą szkołą" to w żaden sposób okoliczność ta nie została wykazana. Ze znajdującej się zaś w aktach informacji Dyrektora Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. wynika, że placówka ta może zrealizować zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Należy zwrócić jednak uwagę na ogólnikowość ww. dokumentu. Z dokumentu tego nie wynika, że placówka ta jest w stanie konkretnej uczennicy, o konkretnych potrzebach i indywidualnych schorzeniach zapewnić opisaną, wyszczególnioną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego edukację i przeprowadzić wszystkie wskazane zajęcia dla córki Skarżącej (zajęcia rewalidacyjne, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne, trening umiejętności społecznej) przy potrzebie opracowania dla niej indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego. Z informacji udzielonej Skarżącej nie wynika, więc, czy wszystkie wymienione w orzeczeniu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. indywidualne potrzebny dziecka mogą być realizowane w Szkole Podstawowej Specjalnej w A.K.. Nadto w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych należy przyjąć, że realizacja tych zaleceń przez placówkę w A.K. na rok szkolny 2020/2021 wymagałaby zatrudnienia nauczyciela oraz wprowadzenia zamian organizacyjnych. Niemożliwym w sprawie jest więc ustalenie, czy twierdzenia organu zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2020r. w ogóle mogą być odnoszone do aktualnego stanu sprawy i do możliwości zapewnienia realizacji wszystkich zaleceń Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w roku szkolnym 2020/2021.

W kontekście przytoczonego powyżej przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. w sprawie niezbędne było dokonanie przez organ rzeczowych ustaleń na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, która placówka szkolna będzie właściwa dla zapewnienia opieki rzeczywistej i stosownej do stopnia oraz rodzaju niepełnosprawności córki Skarżącej. Czego w realiach sprawy zabrakło. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że odbiorcą uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie ograniczeń intelektualnych. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna zatem być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., I OSK 1604/19 – dostępny jw.). Nie bez znaczenia w zapewnieniu realizacji konstytucyjnego prawa do nauki niepełnosprawnego ucznia, a zwłaszcza z takim rodzajem niepełnosprawności jak córka Skarżącej, pozostają zatem również i okoliczności związane z jej adaptacją w danej placówce szkolnej. Nie wystarczają więc w każdym przypadku tylko okoliczności związane z realizacją zaleceń orzeczenia o kształceniu specjalnym, gdyż liczy się także kwestia związana z psychofizycznymi aspektami ucznia. Okoliczności zatem związane z pogorszeniem się, najogólniej mówiąc, stanu psychicznego dziecka Skarżącej, wynikłe ze zmiany szkoły, nie mogły zostać zbagatelizowane i ocenione jako nie mające znaczenia dla treści podejmowanej w tym względzie czynności w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki podczas przewozu niepełnosprawnego córki Skarżącej do określonej placówki szkolnej. Skoro z załączonych do akt dokumentów, w tym opinii Centrum Terapii i Edukacji "M.K." w T. (z którymi Sąd się zaznajomił oceniając legalność kwestionowanej czynności) wynika, że córka Skarżącej wykazuje przywiązanie do rutyn oraz schematów i każda zmiana w codziennym funkcjonowaniu powoduje u niej lęk i staje się przyczyną pojawiania się zachowań agresywnych - to te aspekty wpisują się właśnie w ów indywidualny element potrzeb i możliwości takich osób, wynikły z wiedzy fachowej odpowiednich specjalistów, by osiągnąć cel zapewnienia takiej osobie nie tylko właściwej opieki ale i kształcenia, stosownie do stopnia i rodzaju jej niepełnosprawności. Aspekty te nie mogły być więc zupełnie pominięte przy podejmowaniu przedmiotowej czynności.

Zdaniem zatem Sądu Wójt Gminy, podejmując zaskarżoną czynność dopuścił się naruszenia przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 u.p.o. Odmówił Skarżącej określonego przepisami ustawowymi obowiązku zapewnienia zorganizowania bezpłatnego przewozu i opieki podczas tego przewozu jej niepełnosprawnej córki do placówki w Toruniu powołując się na okoliczności, które nie mogły wyłączyć w okolicznościach tej sprawy stosowania ww. przepisu. Zaskarżona czynności została zatem ewidentnie podjęta z istotnym naruszeniem ww. przepisu prawa materialnego, poprzez jego niezastosowanie - co miało wpływ na wynik sprawy. Nie uwzględniając w tym przypadku także okoliczności mających znaczenie dla treści podjętej czynności, organ naruszył także przepisy postępowania – art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez pominięcie zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie oraz brak ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku i przeprowadzenia rzetelnej ich oceny prawnej.

W konsekwencji, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Sąd nie był władny w oparciu i zebrany materiał dowodowy orzec na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o zobowiązaniu organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i w prawidłowy sposób ustali, jaka szkoła winna być uważana za najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, mając na względzie wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez Sąd.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. - z uwzględnieniem uiszczonego przez Skarżącą- wpisu w kwocie 200 zł.