Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2350/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2013 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego N. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej "kpa", po rozpatrzeniu odwołania N. Sp. z o. o.

z siedzibą w W.z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], mocą której - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz art. 16 i art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U.UE L nr 31 str. 1 z dnia 1 lutego 2002 r.) organ I instancji wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 5000 PLN (słownie: pięć tysięcy złotych).

Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] grudnia 2011 r. upoważniony przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] dokonał kontroli sanitarnej

w firmie N. Sp. z o.o. mieszczącej się przy ul. [...] w W.. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych dokonano analizy tekstu reklamowego suplementu diety "[...] " znajdującego się na stronie internetowej firmy pod adresem [...] W protokole nr [...] zapisano stwierdzone w czasie inspekcji nieprawidłowości w prezentacji i reklamie ww. produktu. Na powyższej stronie zamieszczono w zakładce "Artykuły wpływ Omega-3- Jedzenie ryb-za i przeciw" następujące sformułowania: "(...) Spożycie ryb może mieć jednak złe strony. Większość z nich przynajmniej w pewnym stopniu wchłania zanieczyszczenie chemiczne, zwłaszcza metylortęć (która wiąże mięśnie oraz trwałe zanieczyszczenie organiczne, takie jak dioksyny, polichlorowane bifenyle, polibromowane etery difenylowe, chlorowane pestycydy (które koncentrują się

w tłuszczu ryb). Te substancje chemiczne mają niekorzystny wpływ na system nerwowy i układ odpornościowy, są związane ze zwiększeniem ryzyka chorób układu krążenia. Tak więc kwestia korzyści i zagrożeń wynikających ze spożycia ryb jest złożona, ale bardzo ważna. Możemy się poszczycić, że suplement diety [...] zawiera ściśle sprawdzone oleje rybne wysokiej jakości, wolne do wyżej wymienionych zanieczyszczeń. Olej z łososia norweskiego, który dodajemy do kapsułek [...], jest produkowany ze świeżo złowionych ryb, zaraz przy miejscu ich hodowli. Kapsułki [...] zawierają całe bogactwo mięsa ryb bez szkodliwych czynników z nim związanych". Tak przedstawione powyżej informacje zdaniem organu

I instancji sugerowały, że niespożycie - suplementu diety pn. "[...]" może mieć niekorzystny wpływ na zdrowie. Ponadto w tej samej zakładce w pozycjach: "Wysokie ciśnienie i cholesterol", "Reumatyzm, zapalenie ból stawów", "Udar mózgu", "Cukrzyca", "Choroby Alzheimera i demencja", "Choroby niedokrwienne serca" podano różne oświadczenia zdrowotne oraz oświadczenia o zmniejszeniu ryzyku choroby bez podania stwierdzenia, że istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go, np. ,,Kwasy Omega-3 odgrywają też centralną rolę

w zapobieganiu chorobie Alzheimera", "(...) Kwas omega-3 ma korzystne działanie przy zapobieganiu i leczeniu dusznicy", "Omega-3 może zapobiec udarowi mózgu", , "Omega-3 może zapobiec wysokiemu poziomowi cholesterolu i wysokiemu ciśnieniu". W sąsiedztwie informacji nt. właściwości (opisywanych) kwasów omega-3 umieszczono wizerunek opakowania jednostkowego produktu pn. "[...] " z hasłem "Omega 3 z najczystszych mórz świata" z możliwością jego zamówienia, co sugeruje produktowi właściwości lecznicze i zapobiegania chorobom, o których mowa

w zastosowanych oświadczeniach w ww. zakładce.

W wyniku stwierdzenia nieprawidłowości naruszających przepis art. 46 ustawy

z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity

z 2010 r., Dz. U. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) oraz art. 12 i art. 14 Rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. Ł 404/9 z dnia

30.12.2006 r. ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]

o nałożenie kary pieniężnej na firmę N.Sp. z o.o. zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] działając zgodnie

z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomił stronę pismem z dnia 11 stycznia 2012 r., znak [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 103 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia i wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie.

Pismem dostarczonym w dniu 26 stycznia 2012 r. do Kancelarii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] Prezes Zarządu [...] wniósł o wyznaczenie dłuższego terminu na zajęcie stanowiska i złożenie pisemnych wyjaśnień w ww. sprawie z powodu nieczytelności protokołu PPIS i wystąpieniu do PSSE o jego odpis. W następstwie powyższego pisma Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 1 lutego 2012r. wyznaczył nowy termin otrzymania odpowiedzi od strony do dnia 24 lutego 2012 r.

Firma N.Sp. z o.o. pismem z dnia 28 lutego 2012 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu na zajęcie stanowiska i złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 22 marca 2012 r. przychylił się do wniosku strony i wyznaczył firmie ostateczny termin do zajęcia stanowiska i złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie w ciągu 7 dni od daty otrzymania pisma.

W dniu 2 kwietnia 2012 r. przedstawiciel firmy przyjął za pisemnym pokwitowaniem dostarczoną korespondencję. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa do zajęcia stanowiska i w dniu 10 kwietnia 2012 r. (data wpłynięcia do Kancelarii WSSE

w [...]) złożyła wyjaśnienia w sprawie.

Prezes Zarządu [...] poinformował, iż w ocenie firmy w przedmiotowej sytuacji żadna kara w postaci grzywny nie powinna być nałożona albo powinna nastąpić w znikomej wysokości. Ponadto zdaniem Spółki zacytowane stwierdzenie dot. spożycia ryb przy obiektywnej ocenie nie może prowadzić do wniosku, że sugeruje ono, jakoby niespożycie produktu miało niekorzystny wpływ na zdrowie. Zdaniem firmy przytoczony fragment traktuje jedynie o szczegółach procesu produkcyjnego suplementu oraz wskazuje na pozytywne aspekty dotyczące jego składników.

Podobne stanowisko firmy odnosi się także do zarzutu umieszczenia wizerunku jednostkowego opakowania produktu w pobliżu hasła "Omega-3 z najczystszych mórz świat" dającego możliwość szybkiego jego zamówienia. Zdaniem firmy powyższy zapis nie przypisuje produktowi właściwości leczniczych i zapobiegania chorobom, gdyż pod względem prawno-formalnym nie jest bowiem zabronione umieszczenie informacji

o wpływie na zdrowie poszczególnych składników suplementu diety, jak również zamieszczenie na stronie internetowej sprzedawcy aplikacji czy modułów, które pozwalają na zamówienie produktu przez niego wprowadzonego do obrotu. (...) Również wskazany, zakres naruszenia przywołanego przepisu Ustawy wg. Spółki jest nieznaczny, a zakwalifikowanie stwierdzeń, (...) do grupy niedozwolonych nie jest

w przedmiotowym stanie faktycznym oczywiste i mogłoby być poddane pod wątpliwość. Prezes Zarządu w swym piśmie poinformował o wprowadzeniu w życie bezzwłocznie wszelkich uwag i sugestii kontrolującego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po rozpatrzeniu przedłożonej dokumentacji, biorąc pod uwagę oświadczenie strony dotyczące podjęcia działań naprawczych w prezentacji i reklamie suplementu diety pn. "[...] " z ww. strony internetowej, postanowił uwzględnić powyższe przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej.

Nie zmienia to jednak faktu zdaniem organu, iż według art. 17 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zatem całkowita odpowiedzialność za środki spożywcze wprowadzane do obrotu spoczywa na producencie i/lub dystrybutorze. Należy zwrócić uwagę, iż Strona zgłosiła przedmiotowy preparat jako suplement diety w 2010 roku, powiadamiając Głównego Inspektora Sanitarnego o jego wprowadzeniu do obrotu, więc powinna prezentować powyższy produkt zgodne z wykładnią prawa. Obowiązkiem podmiotu działającego na rynku spożywczym jest stosowanie się do przepisów prawa żywnościowego, w tym do wymagań w zakresie prezentacji i reklamy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] uznał, że stwierdzone przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2011 r., uchybienia zawarte w zał. do protokołu znak [...] naruszają treści ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności.

Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie naruszano art. 12 lit. a oraz art. 14 Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20. grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. Urz. L nr 404 str. 9) oraz art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności

i żywienia. Sformułowania użyte przez Spółkę na stronie internetowej www.natural.pl

w zakładce "Artykuły wpływ Omega-3 Jedzenie ryb - za i przeciw" mogą z jednej strony wzbudzać lęk u konsumenta poprzez umieszczenie szczegółowych informacji

o zanieczyszczeniach wód w związki chemiczne takie jak: metylortęć, dioksyny, polichlorowane bilenyle, polibromowane etery difenylowe, chlorowane pestycydy, które w sposób bezpośredni mogą być przyczyną zanieczyszczenia mięśni ryb i ich tłuszczu, a tym samym i człowieka. Z drugiej zaś strony mogą sugerować, iż nie powinniśmy uwzględniać w swoich jadłospisach ryb, gdyż są zanieczyszczone i warto je zastąpić preparatem ww. firmy pn. "[...]", który zawiera w swym składzie 60% oleju rybiego i 40% oleju z łososia o wysokiej jakości, wolnych od wymienionych zanieczyszczeń.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie podzielił stanowiska Strony jakoby powyższe informacje zamieszczone w zakładce "Artykuły wpływ Omega-3-Jedzenie ryb- za i przeciw" dotyczyły jedynie, jak twierdzi Spółka, poinformowania konsumenta o szczegółowym procesie produkcji przedmiotowego suplementu diety. Wręcz przeciwnie stoi na stanowisku, iż tak przekazane informacje mogą wzbudzić u konsumenta lęk i przyczynić się do radykalnego ograniczenia spożycia produktów rybnych.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 12 lit. a Rozporządzenia WE nr 1924/2006

w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności "niedozwolone jest zamieszczanie oświadczeń zdrowotnych sugerujących,

że niespożycie danej żywności mogłoby mieć wpływ na zdrowie. W powyższym przypadku producent ww. preparatu poprzez zamieszczenie ww. zacytowanych sformułowań sugeruje, iż nie powinniśmy spożywać zanieczyszczonych ryb tylko jego preparat, który pozytywnie wpływa na nasze zdrowie, bo zawiera w swym składzie niezbędne związki dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Powyższe stwierdzenie sprzeczne jest z zasadą prawidłowego odżywiania. Warto zauważyć, iż nie można bezwzględnie wyłączyć ze swojej diety ryb. Trwająca w ostatnim czasie kampania edukacyjna pod hasłem "Ryba wpływa na wszystko" Departamentu Rybołówstwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi informowała o zaletach spożycia ryb. Związane jest to między innymi z wysoką zawartością kwasów tłuszczowych omega-3 i witaminy D3 mających bardzo korzystny wpływ na zdrowie człowieka.

Ponadto, stwierdzone podczas kontroli sanitarnej w dniu [...] grudnia 2011 r. informacje zamieszczone na stronie firmy w tej samej zakładce w pozycjach: "Wysokie ciśnienie

i cholesterol", "Reumatyzm, zapalenie i ból stawów", "Udar mózgu", "Cukrzyca" "Choroby Alzheimera i demencja", "Choroby niedokrwienne serca" kwalifikują się do różnych oświadczeń zdrowotnych, w tym także do oświadczeń o zmniejszeniu ryzyka choroby, których umieszczenie w prezentacji i reklamie obwarowane jest przepisami prawa. Na powyższej stronie podano takie informacje bez stwierdzenia, że istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go co niezgodne jest z art. 14 pkt 2 Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podczas analizy dokumentacji w przedmiotowej sprawie zapoznał się z aktualnymi prezentacjami preparatu "[...]" zamieszczonymi na stronie internetowej firmy pod adresem [...] Zauważył podjęte przez firmę działania naprawcze

i zamieszczenie ww. informacji zgodnej z art. 14 Rozporządzenia WE nr 1924/2006

w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Jak również stwierdził nadal występujące niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa dotyczące wprowadzenia konsumenta w błąd. Organ stanął na stanowisku, iż powyższa prezentacja produktu sprzeczna jest z art. 46 Ustawy o bezpieczeństwie żywności

i żywienia. Przepis ten stanowi, że oznakowanie, jak również prezentacja i reklama środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności (...) przez przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości (...). Również niezgodna zdaniem organu jest z art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady

i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, który jednoznacznie określa, iż "etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsce wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd".

W zakładce dotyczącej następujących artykułów tj.: "Piękna i młoda skóra", "Wysokie ciśnienie i cholesterol", "Udar mózgu", "Cukrzyca", "Choroba niedokrwienna serca" stwierdzono treści wprowadzające konsumenta w błąd poprzez następujące oświadczenia zdrowotne: "Omega 3 zawarte w [...] może Cię odmłodzić", "Omega 3 może zapobiec wysokiemu poziomowi cholesterolu i wysokiemu ciśnieniu", "Omega 3 może zapobiec udarowi mozga", "Omega 3 może pomóc chorym na cukrzycę", "Badania wykazują że Omega 3 ma korzystne działanie przy zapobieganiu i leczeniu dusznicy". Powyższe sformułowania użyte w prezentacji produktu informują konsumentów, że regularne przyjmowanie preparatu pn. "[...]" może przyczynić się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi

i wysokiemu ciśnieniu, zapobiega udarowi i leczeniu dusznicy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stał na stanowisku,

iż całość prezentacji preparatu na stronie internetowej firmy została opracowana w taki sposób, aby przekonać potencjalnych konsumentów, że mają do czynienia ze środkiem przywracającym prawidłowe funkcje organizmu, a ponadto zapobiegającym wielu schorzeniom.

W związku z powyższym prezentacja i reklama ww. produktu poddaje

w wątpliwość jego zastosowanie w celu uzupełnienia codziennej diety osób zdrowych. Żywność takich właściwości nie posiada, a zatem organ stwierdził, że zakwestionowane sformułowania wykraczają poza definicję suplementu diety. Zgodnie bowiem

z dokumentem Rady Europy z dnia 7 lutego 2008 r. homeostasis, a model to distinguish between foods (including ford supplements) and medicinal products słusznie należy przyjąć, iż modyfikacja prawidłowych funkcji fizjologicznych jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych.

Ponadto, organ I instancji podkreślił, że według wskazanego wyżej dokumentu, stan homeostazy występujący u człowieka charakteryzuje się pozostawaniem wszystkich parametrów życiowych w normach, określonych dla osoby zdrowej. Właśnie w takim stanie ustawodawca przewiduje, w myśl art. 3 ust. 3 pkt. 39 ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia, użycie suplementu diety, który jest uzupełnieniem normalnej diety, będącego skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Nieprawidłowe jest zatem stosowanie suplementów diety, gdy celem, który konsument pragnie osiągnąć, jest przywrócenie prawidłowych funkcji organizmu. Sformułowania zastosowane w prezentacji reklamowej ww. preparatu wypełniają definicję produktu leczniczego, zawartą w art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którą jest to substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Przedmiotowy preparat został wprowadzony do obrotu jako żywność, zatem traktowanie go jako antidotum na zaburzenia homeostazy organizmu nie znajduje tu uzasadnienia.

Ponadto, organ wskazał, że firma N. Sp. z o.o. podczas urzędowej kontroli nie okazała do wglądu dowodów naukowych potwierdzających zastosowane oświadczenia zdrowotne dotyczące kwasów omega 3, odnoszące się do działania polegającego na obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi i wysokiemu ciśnieniu, zapobieganiu udarowi oraz korzystnym działaniu przy zapobieganiu dusznicy. Powyższe narusza art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych

i zdrowotnych dotyczących żywności zgodnie z którym oświadczenia żywieniowe

i zdrowotne muszą się opierać na ogólnie przyjętych dowodach naukowych i być nimi potwierdzone, co pozwala na ich uzasadnione zastosowanie. Warto zauważyć, iż to tej pory nie zostało potwierdzone ww. działanie kwasów Omega 3 ogółem.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował jedynie

w swojej opinii nr 1796 (EFSA Jurnal 2010;8) informacje nt. poszczególnych kwasów wchodzących w skład kwasu Omega 3 tj. DHA i EPA, z której wynika, iż przyjmowanie dawki dziennej w ilości łącznie 250,0 mg na dzień przyczyniają się do prawidłowego frakcjonowania serca, nr 1263 (EFSA Jurnal 2009;7) EPA i DHA przyczynia się do utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi w ilości spożycia łącznie 3,0 g dziennie oraz opinia nr 1734 (EFSA Jurnal 2010;8 ) mówiąca, iz DHA w ilości 2,0 g na dzień przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu trójglicerydów we krwi, co wiąże się z utrzymaniem prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi na czczo.

Reasumując, organ stwierdził, iż firma N. Sp. z o.o.

w prezentacji suplementu diety pn: "[...] " dopuściła się naruszenia podstaw prawnych zgodnie, z którymi oznakowanie, reklama i prezentacja suplementów diety nie może wprowadzać konsumenta w błąd.

Zgodnie z art. 103 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie przestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 45-49 podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu nie będącego żywnością dla wprowadzonego do obrotu jako żywność.

Zgodnie z powyższą delegacją Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" nr 17 z 2012 r., poz. 63 określa wynagrodzenie za rok 2011 w kwocie 3,399,52 PLN zatem maksymalny wymiar kary może wynosić 101985,60 PLN.

Mając na uwadze art. 104 ust 1 ww., ustawy kary pieniężne, o których mowa powyżej, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny. Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym

i wielkość produkcji zakładu.

Na stronie firmy pod adresem [...] zamieszczono wiadomość, iż T.S. mistrz świata i medalista olimpijski używa tylko jednego suplementu diety [...]. Ponadto, w zakładce dotyczącej Firmy podano informacje

o tym, iż powstała w [...] w roku [...] i od tego czasu stała się wiodącym, stosującym innowacyjne rozwiązania dostawcą suplementów diety na rynek europejski.

W przedmiotowej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w [...] brał pod uwagę profil działalności firmy tj. bezpośredni przedstawiciel [...]producenta suplementu diety "[...]" i suplementu diety "[...]" oraz jej wielkość (kapitał zakładowy firmy wynosi: 2.000.000 PLN),

a także jedynie trzyletni okres działalności ww. firmy w Polsce, jak również zakres naruszenia obowiązujących przepisów prawa, co zostało w niniejszej decyzji wykazane. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] działając zgodnie ż art. 17 piet. 2 rozporządzenia (WE) NR 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego stwierdził, iż kara powinna być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Organ po przeanalizowaniu akt sprawy, biorąc pod uwagę szkodliwość czynu nie zagrażającą bezpieczeństwu konsumentów, przy jednoczesnym znaczącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa, uznał, że kara pieniężna w kwocie 5.000,00 PLN, stanowiąca zaledwie 5% górnej granicy kary pieniężnej ustanowionej prawnie jest właściwa.

W tym stanie prawnym i faktycznym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] wymierzył firmie N. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5 000 PLN (słownie: pięciu tysięcy złotych).

W wyniku odwołania od ww. decyzji złożonego przez N.Sp. z o.o. Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak:

[...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu organ II instancji powtórzył wywody zawarte w decyzji organu I instancji oraz odpowiadając na zarzut skarżącej spółki, na temat dowodów naukowych potwierdzających zastosowane oświadczenia zdrowotne dotyczące kwasów Omega 3, odnoszące się do działania polegającego na obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi i wysokiemu ciśnieniu, zapobieganiu udarowi oraz korzystnym działaniu przy zapobieganiu dusznicy, informuje, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas urzędowej kontroli Skarżąca nie okazała do wglądu tych dowodów. Nie zostały one również dołączone do odwołania. Słusznie, więc organ I instancji stwierdził, że naruszony został art. 6 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, zgodnie

z

którym oświadczenia żywieniowe i zdrowotne muszą się opierać na ogólnie przyjętych dowodach naukowych i być nimi potwierdzone, co pozwala na ich uzasadnione zastosowanie.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji słusznie ustalił, że Skarżąca naruszyła przepis art. 46 ust. 1 ustawy, w ten sposób, że reklama i prezentacja suplementu diety pn. [...] wprowadzała konsumenta w błąd przez przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia i odwoływanie się do takich właściwości (...), jak również zawierała oświadczenia żywieniowe i zdrowotne niezgodne z przepisami w/w rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.

Tym samym zdaniem organu naruszony został również art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, Stosownie bowiem do treści tych przepisów, etykietowanie, reklama

i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem (...) miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Wobec powyższego, organ w uzasadnieniu stwierdził, że Skarżąca swym zachowaniem wypełniła przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy.

Organ podkreślił, że wymierzona zaskarżoną decyzją kara czyni również zadość zapisom art. 104 ust. 2 ustawy, gdyż organ I instancji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej rozważył oraz uwzględnił kryteria wynikające z tego przepisu.

W szczególności organ uwzględnił, że Skarżąca jest podmiotem wprowadzającym do obrotu jedynie dwa suplementy diety oraz fakt, że Skarżąca podjęła działania zmierzające do skorygowania niektórych zapisów w prezentacji i reklamie suplementu diety pn. "[...] ". Stąd też wymierzona w rozpoznawanej sprawie kara

w wysokości 5000 PLN stanowi niespełna 5 % maksymalnego ustawowego zagrożenia.

Skargę na powyższą decyzję złożyła N. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie obydwu decyzji, wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

– naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów artykułu 46 Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2010 r., Nr. 136, poz. 914 ze zm.) oraz art. 12 i 14 Rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych

i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. L 404/9 z dnia 30.12.2006 r. ze zm.) w zakresie uznania, iż stwierdzone przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej "PPIS") podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2012 roku uchybienia zawarte w protokole znak [...] naruszają treść ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności,

– naruszenie zasad współżycia społecznego oraz interesu prawnego N. poprzez nieprawidłowość interpretacji oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych zamieszczonych na stronie [...] dokonanych przez inspektora PPIS dokonującego kontroli sanitarnej w dniu [...] grudnia 2011 roku,

– naruszenie przepisów art. 6, 7 oraz 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji

z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] e z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...]

Sąd w niniejszej sprawie nie badał sprawy pod kątem merytorycznym, dlatego też, ani zarzuty spółki, ani argumenty organu nie stanowiły podstawy niniejszego orzeczenia.

Sąd natomiast w przedmiotowej sprawie dopatrzył się rażącego naruszenia

art. 134 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyżej powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przenosząc treść powyższego artykułu na grunt sprawy, stwierdzić należy oraz tak też wynika z akt administracyjnych, że decyzja organu

I instancji została skutecznie doręczona na adres widniejący w KRS, załączonym do akt sprawy, w dniu 14 maja 2012 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w placówce Urzędu Pocztowego w dniu 29 maja 2012 r. Jasno więc wynika z tego, że czternastodniowy termin prawa materialnego określony w art. 129 § 2 k.p.a. został przekroczony o jeden dzień, termin do skutecznego wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upływał w dniu 28 maja 2012 r. (poniedziałek).

Pomimo tego, spółka złożyła spóźnione o jeden dzień odwołanie od decyzji

I instancji, a organ ten wstępnie badając sprawę nie stwierdził uchybienia terminu do wniesienia odwołania i uznał je za skuteczne przekazując sprawę organowi II instancji, który także nie dopatrzył się takiego uchybienia. W tak ustalonym stanie faktycznym

i prawnym nie sposób było utrzymać decyzji organu II instancji. Wskazać należy, że termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym. Nie może być przedłużony ani skrócony przez organ administracji publicznej. Jego upływ organ administracji stwierdza z urzędu. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu i brak jednoczesnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a tak było w przedmiotowej sprawie, powoduje, że organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie

o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości jak wydanie w/w postanowienia w myśl art. 134 k.p.a. Wymieniony przepis stanowi bezwzględnie obowiązująca normę prawną. Brak jego zastosowania w sprawie stanowi

o kwalifikowanym, czyli rażącym naruszeniu prawa. Powoduje bowiem przyznanie więcej uprawnień stronie niż prawo stanowi, a ponadto wywołuje nierówność wobec prawa w stosunku do innych podmiotów korzystających ze środka odwoławczego

i obowiązanych do zachowania ustawowego terminu do jego wniesienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania.

Wyrok został wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 t.j., dalej p.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.