Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 687/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 245 par 1, art. 247 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Referent Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...], 2. określa że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 817,00 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...].02.2005r. M.S. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu zakupiony w szwajcarskiej firmie prowadzonej przez A.B., używany samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1990, o pojemności silnika 1.780cm3. Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarował kwotę 180,OOCHF - zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego umową zakupu z dnia [...].02.2005 r. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...].

Postanowieniem z dnia [...].11.2006r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celno - podatkowe, w związku z wątpliwościami co do prawidłowości wysokości zadeklarowanych kosztów transportu poniesionych do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju.

Po zakończeniu postępowania decyzją z dnia [...].01.2007r. organ I instancji określił na nowo prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego z podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu importu pojazdu. Niniejsza decyzja stała się ostateczna.

Następnie korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączony do odprawy dokument sprzedaży został przesłany do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne.

Pismem z dnia [...].12.2007r. Ministerstwo Finansów przekazało wynik przeprowadzonej przez szwajcarskie władze celne weryfikacji załączonego do zgłoszenia celnego dokumentu transakcyjnego. Z pisma szwajcarskiej administracji celnej wynika, iż A.B. nie sprzedał importowanego pojazdu. Podał, że nie zna A.K., którego dane widnieją na załączonej do zgłoszenia celnego umowie zakupu mimo, że umieszczona na umowie pieczęć wygląda jak jego własna, wpisany numer telefonu komórkowego jest prawidłowy. Także, że od lata 2005r. nie ma już stoiska sprzedaży samochodów.

W oparciu o otrzymany wynik weryfikacji postanowieniem z dnia [...].12.2007r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne i podatkowe w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

W celu ustalenia wartości samochodu organ l instancji w dniu [...].01.2008r. powołał biegłego rzeczoznawcę z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii z dnia [...].01.2008r. biegły, na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego, ustalił jego wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej na kwotę 7.600 PLN.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].01.2008r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazał, że wartość celna przedmiotowego towaru budzi uzasadnione wątpliwości, bowiem w rozstrzyganej sprawie transakcja nie miała miejsca. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publicznoprawne.

Od niniejszej decyzji złożono odwołanie, pismem z dnia [...].02.2008r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].04.2008r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

Na tę decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym M.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie:

1. art. 122, art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez m.in. bezkrytyczne uznanie się za związanym przez wynik weryfikacji szwajcarskich władz celnych,

2. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu mającego wpływ na rozstrzygnięcie,

3. art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez bezkrytyczne przyjęcie opinii nr [...] z dnia [...].01.2008r. oraz zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej metody tzw. "mix".

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Ponadto na rozprawie w dniu 30 października 2008r. skarżący rozszerzył swoje żądanie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ze względu na nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania i nie uchylenie pierwszej decyzji z dnia [...].01.2007r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu pojazdu.

Organ celny składając odpowiedź na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu nieważności podniósł, że decyzja z dnia [...].01.2007r. dotyczyła wyłącznie podatku akcyzowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, wobec wystąpienia przesłanki nieważności decyzji, którą sąd administracyjny, niezależnie od zarzutu skarżącego, był obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

Zachodziła ona w sprawie z następujących przyczyn. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60, ze zm. zwanej dalej Ordynacją podatkową) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych organu celnego, po podjęciu ostatecznej decyzji z dnia [...].01.2007r. w sprawie ustalenia skarżącemu, wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu importu pojazdu, organ celny otrzymał informacje o nowych istotnych okolicznościach faktycznych, istniejących w chwili wydania decyzji, rzutujących na treść wydanej decyzji. Na tej podstawie uznano, że informacja uzyskana od upoważnionych do tego Szwajcarskich Służb Celnych, wskazująca na nieprawidłowości przy zawieraniu umowy kupna-sprzedaży, pozwala na skorzystanie z instytucji wznowienia postępowania uregulowanej w Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 86 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68 poz.622 ze zm.), organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Ustawowe pojęcie "okoliczności faktyczne" winno być rozumiane jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym (wyrok NSA z dnia 21.06.2004r., FSK 170/04, Prz. Podat. 11/04/60). Nowe okoliczności o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie prawa dotyczą zatem określonego stanu faktycznego i prawnego, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej ale nie był znany organowi z przyczyn niezależnych od tego organu. Należy uznać, iż pisma pochodzące od organów państwa obcego przedstawiły nowe okoliczności, nieznane w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Te okoliczności faktyczne były istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dlatego wznowienie postępowania przez organ I instancji na wskazanej podstawie było dopuszczalne. Kwestia późniejszego tłumaczenia dokumentów sporządzonych w języku obcym, akcentowana przez skarżącego, musi być oceniona jedynie w kategoriach uchybienia pozostającego bez wpływu na wynik sprawy. Organ poznał bowiem treść pisma pochodzącego od organu Konfederacji szwajcarskiej z jego opisu, zawartego w piśmie z Ministerstwa Finansów. Dokonane tłumaczenie stwierdzone tam okoliczności potwierdziło. Z tego też względu należało uznać, iż wznowienie postępowania przez organ celny, zostało dokonane na podstawie i w granicach prawa.

Jednakże wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego i celnego) jest procesową instytucją polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. W przypadku, gdy organ uznał, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej obowiązany był, zgodnie z treścią art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.

Trzeba tu wskazać, że wznowienie postępowania, choć oparte było o skonkretyzowane, ujawnione na tym etapie okoliczności, dotyczyło całego postępowania.

Natomiast z treści decyzji organu celnego I instancji, utrzymanej w mocy przez organ wyższego rzędu, wynika, że uznając za uzasadnione wznowienie postępowania, wydano nową decyzję ustalającą wysokość zobowiązania celnego, akcyzy i podatku VAT, nie uchylając jednakże, w żadnym zakresie poprzedniej ostatecznej decyzji, dotyczącej tej samej sprawy, w której prowadzono również postępowanie celne i podatkowe w celu określenia należnych podatków, przy ustalonej wartości celnej.

Oznacza to, że dla tego samego podatnika i obowiązku podatkowego oraz celnego jego obciążającego, obowiązywały dwie różne decyzje ostateczne określające dane zobowiązania. Wbrew temu, co twierdzi organ, decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2007r. nie może być traktowana odrębnie, od decyzji tegoż organu wydanej w następstwie wznowienia postępowania. Ich zakresy bowiem krzyżują się, jeśli zważy się na przedmiot opodatkowania oraz określone w decyzjach zobowiązania.

Podkreślić także należy, że decyzje organu nie tylko nie zawierają jednego z rozstrzygnięć wymaganych art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej, ale także w uzasadnieniu pomijają normatywną przedmiotową i podmiotową zależność obu decyzji.

Istnienie dwóch decyzji w tej samej sprawie administracyjnej, rozstrzygających tą sprawę co do istoty, wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności wskazaną w art. 247 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Ze względu na wskazane uchybienia stwierdzenie nieważności dotyczy całości decyzji.

Z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji czyni zbędnym merytoryczną ocenę zarzutów im stawianych. Skoro w następstwie wyroku sprawa ma być rozpoznana ponownie to ocena sądu odnosząca się do innych kwestii mogłaby przesądzać treść rozstrzygnięcia organu. To zaś uznaje się w takiej sytuacji za niedopuszczalne (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008. s. 359 i powołane tam poglądy)

W kwestii wykonalności decyzji i kosztów orzeczono na podstawie art. 152 i 200 P.p.s.a.

(-) A. Rzepecka (-) K. Skowrońska-Pastuszko (-) J. Jaśkiewicz