Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 649/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239  b par 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 649/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r., sprawy ze skargi T.M., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 marca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 16 listopada 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego decyzją nr (...).określił T. M.wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r. w kwocie 8.675,00 zł. Pismem nadanym w dniu 18 grudnia 2012r. od w/w decyzji podatnik wniósł odwołanie.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. jak wyżej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego nadał w/w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, tj. okoliczność, gdy termin do przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Uzasadniając zaś spełnienie przesłanki uregulowanej z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że krótki okres przedawnienia zobowiązania podatkowego przy uwzględnieniu nieterminowego wykonywania przez podatnika zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług uprawdopodabnia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane do dnia 31 grudnia 2012 r.

W zażaleniu na w/w postanowienie T. M. zarzucił naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię tych przepisów i ich zastosowanie do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Postanowieniem z dnia 1 marca 2013r. Nr (...)., Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując orzecznictwo sądowe, wskazał, że przesłanki wymienione w pkt 1-3 art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej związane są z sytuacją majątkową podatnika, a więc wymagają ustaleń faktycznych i oceny co do możliwości wykonania zobowiązania, natomiast przesłanka wymieniona w pkt 4 dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu przedawnienia i przy takim uprawdopodobnieniu organ nie musi odwoływać się do argumentacji i ustaleń, które miałyby na celu wykazanie braku wystarczającego majątku u podatnika, czy też podejmowania przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. W niniejszej sprawie okres przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2007 r. upływał w dniu 31 grudnia 2012 r. co oznaczało, iż w dniu nadania rygoru okres ten był krótszy niż 3 miesiące. Nadto konieczne było wskazanie na fakt nieterminowego wykonywania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, który - na dzień wydania zaskarżonego postanowienia - czynił niezasadnym oczekiwanie, iż w terminie do 31.12.2012 r. zobowiązanie podatkowe za miesiąc sierpień 2007 r. zostanie wykonane - zobowiązanie podatkowe za listopad 2006 r. określone decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 27.01.2012 r. nr (...).zostało uregulowane dopiero w dniu 03.04.2012 r., natomiast zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji tego organu z dnia 16.11.2012 r. nr (...).wydanej za sierpień 2007 r. - w dniu 12.12.2012 r. tj. po doręczeniu podatnikowi w dniu 11.12.2012 r. postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej można także wywieść z okoliczności świadczących o zamiarze uchylania się od ciężarów podatkowych, a w szczególności z nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych, jak również odmowy dokonania korekty uprzednio złożonej deklaracji i zapłaty wynikającego z niej podatku. Dodatkowo podatnik wniósł odwołanie od w/w decyzji w sytuacji zbliżającego się terminu przedawnienia, co oznacza, iż podatnik nie ma zamiaru dobrowolnie zapłacić zobowiązania wynikającego z tej decyzji, że z tą decyzja się nie zgadza i ją kwestionuje, a to pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

W skardze na powyższe postanowienie T. M. zarzucił naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 120, 121, 122, 123, 124, 125 tej ustawy.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie znajduje oparcia w zaistniałym stanie faktycznym jak i w przepisach, oraz jest dla niego krzywdzące. Skarżący zarzucił wadliwość orzeczenia z uwagi na fakt, iż zostało ono wydane bez dokonania ustaleń na które powoływał się w zażaleniu tj. tytuł wykonawczy został oparty na nieostatecznej decyzji organu podatkowego. Skarżący stwierdził również, iż w dacie wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007r. uległo przedawnieniu w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2012 r., a tym samym niemożliwe było powołanie się przez organ pierwszej instancji w tym rozstrzygnięciu na przesłankę zawartą w art. 239b§ 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. dodatkowo podał, iż instytucja rygoru natychmiastowej wykonalności jest nadużywana przez organy podatkowe. Zdaniem skarżącego zarzut organu, iż nie skorzystał z szansy korekty, co stanowić ma okoliczność dodatkowo go obciążającą, jest niezasadny.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna, albowiem dokonana przez sąd kontrola nie doprowadziła do ujawnienia wad przeprowadzonego przez organy postępowania podatkowego, które w istotny sposób rzutowałyby na wynik sprawy.

U podstaw takiej oceny wskazać należy, że art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej został sformułowany w sposób, który umożliwia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, a to w przypadku spełnienia choćby jednej z przesłanek wskazanych w pkt 1-5 tego przepisu. Jedyny dodatkowy warunek wprowadzony został § 2, który wymaga od organu podatkowego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Organy, w ocenie Sądu, w sposób wystarczający wykazały, że w związku z upływającym z dniem 31 grudnia 2012r. terminem przedawnienia, koniecznym było wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środka egzekucyjnego (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Brak jego zastosowania spowodowałoby bowiem przedawnienie przedmiotowego zobowiązania, stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012r. sygn.. akt I GSK 799/10). Podnoszone w skardze zarzuty ukierunkowane na wadliwość decyzji podatkowej określającej zobowiązanie podatkowe, w tym przedawnienia tego zobowiązania, nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi, ponieważ przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości nadania tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a więc spełnienia przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej. Istotą rzeczy w niniejszym postępowaniu jest kwestia ustawowego terminu przedawnienia określonego w realiach niniejszej sprawy na 31 grudnia 2012r., a nie okoliczność, czy przedawnienie to rzeczywiście nastąpiło w tym dniu ze względu na skuteczne podjęcie lub nie podjęcie przez organ podatkowy określonych działań. Decyzja podatkowa w tym zakresie może być ewentualnie przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej ustawodawca posłużył się ogólnym zwrotem "zobowiązanie nie zostanie wykonane". Interpretując go w niniejszej sprawie organy nie naruszyły rzeczonego przepisu. Powyższy zapis normatywny oznacza, iż dochodzenie zobowiązania podatkowego nie mogłoby nastąpić wobec jego przedawnienia. W ocenie sądu organy podatkowe nie były zobowiązane do szczegółowego badania sytuacji materialnej skarżącego i uprawdopodabniania, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, poprzez dodatkowe odnoszenie się do kondycji finansowej podatnika. Ponadto organy podatkowe obu instancji w uzasadnieniach swoich postanowień w sposób klarowny wskazały i poddały ocenie przesłanki, którymi kierowały się przy ich wydawaniu, a to zbliżający się upływ przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) oraz postawę podatnika, przejawiającą się nierzetelnym prowadzeniem ksiąg, unikaniem dobrowolnego uiszczania zobowiązań podatkowych, czy wniesieniem odwołania co do przedmiotowej decyzji podatkowej, co kompleksowo słusznie należało zinterpretować jako uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących ustaleń poczynionych przez organy, należy wskazać, że przywołaną wyżej przesłankę rozumie się w orzecznictwie sądowym jako uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Zatem przesłanki mogą być związane albo z sytuacją materialną strony postępowania, jej stosunkiem do wykonania nałożonego obowiązku, albo możliwościami wykonania tego obowiązku w drodze przyszłej egzekucji. W związku z tym również zaistnienie stanowiącej podstawę prawną postanowienia przesłanki w kontekście czasu trwania postępowania odwoławczego, może spowodować trwałą utratę możliwości wykonania decyzji. Wydanie decyzji przez organ podatkowy lub wniesienie od niej odwołania nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy ta decyzja, jej niewykonalność nie może być instrumentem do doprowadzenia do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez przedawnienie w toku postępowania odwoławczego, ani też nie może doprowadzić do praktyki, w której odwołanie będzie wnoszone jedynie z pobudek związanych z wykonalnością decyzji, a nie w celu uzyskania merytorycznej weryfikacji decyzji w toku instancji. Błędne jest zatem utożsamianie przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania z udowodnienie tej okoliczności. Organ winien jedynie wskazać stosowną argumentacją istnienie uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2010 r., I SA/Go 620/09, LEX nr 607669, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I Sa/Sz, LEX nr 586005). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż organy obu instancji w dostatecznym stopniu uprawdopodobniły zaistnienie przesłanki z art. 296b § 2 Ordynacji podatkowej

Organy dokonując zaprezentowanej w uzasadnieniach oceny zaistniałych faktów nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, a w związku z tym brak jest podstaw do skutecznego formułowania zarzutów uchybienia art. 120-125 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe sad oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.