Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 822/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 109, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art.  70 ust. 1, art. 73 ust. 1.
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant Referent stażysta Monika Gajowniczek po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011r. sprawy ze skargi E. Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym Oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu w dniu "[...]", po rozpatrzeniu odwołania E. Z. R. od decyzji Wójta Gminy w sprawie odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy przekazanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że E. Z. R. wystąpiła w dniu 28 kwietnia 2010 r. do Wójta Gminy o przyznanie ulgi inwestycyjnej i odliczenie jej od podatku rolnego za 2010 r. Do wniosku dołączyła fakturę VAT, kosztorys, mapę i oświadczenie, iż prace melioracyjne w całości zostały sfinansowane ze środków własnych, tj. bez wykorzystania środków publicznych.

Decyzją będącą przedmiotem odwołania organ podatkowy pierwszej instancji odmówił przyznania ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Podał w uzasadnieniu, że z załączonych rachunków wynika, iż wydatki poniesione przez podatniczkę zostały poniesione na konserwację urządzeń melioracyjnych już istniejących a nie zakupu i zainstalowania nowych urządzeń. W ocenie organu wydatki wprawdzie zostały poniesione, ale na inny cel niż wynika to z art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku rolnym.

W odwołaniu od tej decyzji E. Z. R. zarzuciła, że w powołanym w decyzji przepisie nie ma mowy o tym, czy zakupione materiały zostały przeznaczone na położenie nowych, czy wymianę starych urządzeń melioracyjnych. Istotne jest natomiast, czy podatnik takie wydatki poniósł. Przyznanie ulgi w oparciu o rachunki wskazujące takie wydatki jest zdaniem podatniczki w tym przypadku obligatoryjne.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium zważyło, co następuje:

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zmianami) podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie: deszczowni, urządzeń melioracyjnych i urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (wiatru, biogazu, słońca, spadku wód) - jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że E. Z. R., będąca podatnikiem podatku rolnego, zleciła Przedsiębiorstwu E. – S.K. prace melioracyjne w należącym do niej gospodarstwie rolnym. Prace te zostały wykonane o czym świadczy dołączony do akt kosztorys. Przedsiębiorca wystawił fakturę VAT na kwotę 11033,01 zł określając nazwę usługi jako odbudowa urządzeń melioracyjnych na obiekcie C. - rów 380 mb, dreny 5 ha. Organ pierwszej instancji uznał, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, gdyż prace polegały na konserwacji urządzeń już istniejących, a nie zakupie i zainstalowaniu urządzeń podczas realizacji nowej inwestycji. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zmianami) do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się m. in. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, a ponadto drenowania, rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych, ziemne stawy rybne, groble na obszarach nawadnianych. Aby można było przyznać ulgę inwestycyjną w podatku rolnym z tytułu wydatków poniesionych na jedno bądź kilka urządzeń melioracyjnym, musi nastąpić ich zakup i zainstalowanie, co wyraźnie wynika z treści art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym. Kluczowe w sprawie pojęcia "zakup i zainstalowanie" nie mogą być jednak rozumiane potocznie. Trudno bowiem wyobrazić sobie zakupienie rowu lub grobli w sensie takim, w jakim kupuje się inne towary. W każdym razie zakup i zainstalowanie musi dotyczyć całego urządzenia melioracyjnego w rozumieniu Prawa wodnego. Nie będzie natomiast stanowiło podstawy do udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym zakupienie i zainstalowanie poszczególnych elementów (studzienek, rur drenarskich, kręgów itp.) urządzenia podlegającego odbudowie bądź remontowi.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że roboty zlecone przez E. Z. R. nie mogą zostać zakwalifikowane jako zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych. Polegały one bowiem tylko na odbudowie i konserwacji urządzeń już istniejących. Celem ulgi inwestycyjnej jest nakłonienie rolników do unowocześniania i modernizacji gospodarstw. W wyniku tych czynności powinna powstać wartość dodatkowa. Nie ma natomiast podstaw do udzielenia ulgi inwestycyjnej za czynności prowadzące do odtworzenia stanu dotychczasowego, a taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie.

W skardze wniesionej do Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 13 ust. 1 pkt 2 lit.b. ustawy o podatku rolnym, poprzez przyjęcie , iż podatnik nie zakupił i nie zainstalował urządzeń melioracyjnych, podczas gdy zmeliorował za pomocą nowych urządzeń 5 ha gruntów, naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawa wodnego , poprzez wadliwą interpretację pojęcia urządzeń melioracji wodnych, poprzez uznanie iż zakup rur i studzienek oraz ich zainstalowanie celem zmeliorowania 5 ha gruntów, nie stanowi urządzenia melioracyjnego, wadliwość podstawy faktycznej, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci faktur i kosztorysu.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Pełnomocnik wskazał, że w powołanym w decyzji przepisie nie ma mowy o tym, czy zakupione materiały zostały przeznaczone na położenie nowych, czy wymianę starych urządzeń melioracyjnych. Istotne jest natomiast, czy podatnik takie wydatki poniósł. Z treści art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku rolnym nie wynika obowiązek stosowania ulgi inwestycyjnej jedynie w odniesieniu do zadań całkowicie nowych realizowanych od początku. Nawet jeżeli taki wymóg stosować, to w analizowanej sprawie podatniczka sprostała tym wymaganiom. Kupowała bowiem całkowicie nowe urządzenia rury, studnie, rurki drenarskie i instalowała je w urządzeniach melioracyjnych. Nie ulega zaś wątpliwości, że rury, studnie i rurki drenarskie są urządzeniami melioracyjnymi, które muszą być zainstalowane, aby urządzenia spełniały swoje zadania. Podatnik zainstalował zakupione urządzenia melioracyjne w całości. Zdaniem pełnomocnika dziwi stanowisko organu I i II instancji, gdyż przez 5 lat poprzednich ulga była przyznawana przez te same organy temu samemu podatnikowi. Przyznanie ulgi w oparciu o rachunki wskazujące takie wydatki jest zdaniem podatniczki w tym przypadku obligatoryjne.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Zatem istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zmianami) podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie: deszczowni, urządzeń melioracyjnych i urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (wiatru, biogazu, słońca, spadku wód) - jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych.

Ustawa o podatku rolnym nie definiuje pojęcia "urządzeń melioracyjnych". W związku z tym przy wykładni tego pojęcia należy odwołać się do przepisów - Prawa wodnego. Ustawa o podatku rolnym nie zawierała definicji "urządzenia melioracyjnego" ani odesłania do prawa wodnego. Jednak, skoro ustawa o podatku rolnym nie nadawała temu pojęciu innego znaczenia, to zdaniem sądu, termin "urządzenie melioracyjne należało odczytywać zgodnie z prawem wodnym. Tożsame stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 662/96, publ. OSP 1998/2/28.

W myśl przepisów art. 70-73 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.), urządzeniami melioracyjnymi wodnymi są urządzenia służące do regulacji stosunków wodnych i polepszenia zdolności produkcyjnej gleby. Urządzenia melioracyjne wodne dzielą się na podstawowe (np. budowle piętrzące, kanały, stopnie wodne, zbiorniki wodne) oraz na szczegółowe (np. rowy, rurociągi, stacje pomp, stawy rybne oraz inne podobne urządzenia). Do urządzeń zaopatrzenia w wodę zalicza się studnie publiczne oraz urządzenia wodne służące do ujęcia i poboru wody, jak również urządzenia służące do jej magazynowania, uzdatniania i rozprowadzania. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów (ust. 1 cytowanej ustawy). Według art. 73 ust. 1 Prawa wodnego do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się: m. inn. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania.

Ustawa o podatku rolnym z dnia 15 listopada 1984 r., używając wyrazu "inwestycja", nie odsyła do konkretnego aktu prawnego, definiującego pojęcie inwestora i inwestycji. Należy zatem dojść do wniosku, że ustawodawca miał na myśli ogólne znaczenie tych wyrazów w języku polskim. Nie chodzi więc ani o stronę umowy o roboty budowlane, ani o uprawnienie do dysponowania środkami finansowymi, lecz o osobę dokonującą nakładów pieniężnych na budowę lub rozbudowę środków trwałych. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 lutego 1994r., sygn. III SA 1297/03).

Ulga inwestycyjna przysługuje również wtedy, gdy podatnik podatku rolnego nie tylko zakupi, ale także zainstaluje jedno z urządzeń wymienionych w przepisie art. 13 ust. 1 pkt 2 u.p.r., tj. deszczownię, urządzenie melioracyjne, urządzenie zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, urządzenie do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (wiatru, biogazu, słońca, spadku wód).

Z treści faktury wynikał, że skarżąca dokonała odbudowy urządzeń melioracyjnych na obiekcie C.: rowu 380 mb i dreny 5 ha. Według art. 73 ust. 1 Prawa wodnego do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się: m. inn. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania.

Natomiast kosztorys, który był podstawą wystawienia faktury, nie dotyczył wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych, a związany był z konserwacją urządzeń melioracyjnych, czyli wydatków poczynionych na zachowanie urządzeń melioracyjnych już istniejących w stanie używalności.

Te okoliczności wynikają z dowodów przedstawionych w postępowaniu podatkowym przez stronę skarżącą. Stan faktyczny przedstawiony przez skarżącą nie został podważony przez organy podatkowe. W związku z tym w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym pozostają twierdzenia pełnomocnika skarżącego, że podatniczka poniosła wydatki inwestycyjne na zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych. Z treści art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku rolnym wynika obowiązek stosowania ulgi inwestycyjnej jedynie w odniesieniu do wydatków inwestycyjnych na zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie sprostała tym wymaganiom. Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się: m. inn. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania. Tymczasem z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że skarżąca wykonała konserwację istniejących urządzeń melioracyjnych. W związku z tym wynikający z kosztorysu zakup materiałów i robocizny związany był z wykonaniem konserwacji istniejących urządzeń melioracyjnych, a nie w związku z zakupem i zainstalowaniem urządzeń melioracyjnych.

Ulga inwestycyjna zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 pkt b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zmianami) przysługuje podatnikom podatku rolnego z tytułu wydatków - nakładów pieniężnych na budowę lub rozbudowę środków trwałych- poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń melioracyjnych, służących do regulacji stosunków wodnych i polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, spełniającymi warunki przepisów art. 70-73 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.).

Wydatków poniesionych przez podatnika na konserwację posiadanych urządzeń melioracyjnych nie można utożsamiać z dokonaniem nakładów inwestycyjnych, z którymi związana jest ulga inwestycyjna.

Nie ma znaczenia fakt, że przez 5 lat poprzednich ulga była przyznawana przez te same organy temu samemu podatnikowi. Przedmiotem kontroli Sądu była bowiem decyzja SKO z dnia "[...]". Stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.) rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Wniosek o odroczenie rozprawy nie został uwzględniony przez Sąd, gdyż pełnomocnik skarżącej nie wykazał istnienia przeszkody w rozpoznaniu sprawy w dniu 26 stycznia 2011r. Pełnomocnik skarżącej o terminie rozprawy został powiadomiony prawidłowo. W związku z planowanym wyjazdem na urlop pełnomocnik skarżącej powinien poinformować Sąd o swej nieobecności w kraju, z prośbą o niewyznaczanie terminu rozprawy w tym okresie. Wniosek o zdjęcie sprawy z wokandy wpłynął do Sądu 25 I 2011r. Z jego treści wynikało, że skarżąca nie wyraziła zgody na ustanowienie pełnomocnictwa substytucyjnego. To stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z treścią pełnomocnictwa. Faktycznie pełnomocnictwo obejmuje prawo do udzielenia substytucji. W związku z tym, że radca prawna A.B. nie poinformowała Sąd o swej planowanej nieobecności, nie było przeszkód do wyznaczenia i rozpoznania sprawy. W związku ze swym planowanym wyjazdem powinna ona zapewnić skarżącej zastępstwo prawne poprzez udzielenia dalszego pełnomocnictwa. W związku z tym wniosek o odroczenie rozprawy nie mógł być uwzględniony.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji wyroku.