Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 250/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Emilia Lewandowska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] nr [...] z [...] listopada 2002 r., 2) stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3) zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na rzecz R. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA 250/03

Uzasadnienie

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z [...] stycznia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2002 r., nr [...] o odmowie przyznania R. S. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2002 r. nr 207, poz. 1761) pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi, który spełnia warunki określone w tym przepisie, a nadto jest uprawniony do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale (art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o SW). Innymi słowy mówiąc prawo to należy wiązać z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego funkcjonariusza. Strona otrzymała lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (decyzja Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] z [...] października 1992 r.), a zatem ten ostatni warunek nie jest w jej wypadku spełniony, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej. Powołał się przy tym na uchwałę NSA z 29 marca 1999 r., OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77.

W skardze do NSA R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organom administracji orzekającym w sprawie zarzucił błędną interpretację obowiązujących przepisów. Stwierdził, że żaden z przepisów ustawy o Służbie Więziennej, ani przepisów wykonawczych do tej ustawy nie daje podstaw do łącznego traktowania warunków przydzielania mieszkań służbowych funkcjonariuszom i warunków udzielania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Natomiast przytoczona uchwała NSA z 29 marca 1999 r., OPS 1/99 nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zawarty w niej pogląd został sformułowany w oparciu o przepisy ustawy o Policji, a nie ustawy o Służbie Więziennej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że przepisy ustawy o Policji zawierają podobne zasady zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, a więc przytoczenie poglądu NSA zawartego w cytowanej uchwale było zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Prawo przyznania pomocy w formie przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej przysługuje jedynie takiemu funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego w tym trybie (art. 91 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Natomiast art. 90 ust. 1 tej ustawy stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Z przepisów tych nie wynika zatem jednoznacznie, że prawo do lokalu jest realizowane bądź w formie rzeczowej - przez przydział mieszkania w drodze decyzji administracyjnej, albo w formie finansowej - przez przyznanie pomocy na uzyskanie mieszkania (domu) we własnym zakresie. Wniosku tego nie można wyprowadzić jednoznacznie ani z przepisów ustawy o Służbie Więziennej, ani z przepisów wykonawczych do niej obowiązujących w dacie wydania decyzji. Za takim stanowiskiem przemawiają również względy wykładni systemowej. Uchwała, na którą powołuje się organ administracji została podjęta na tle art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Jak widać przepis ten różnie się znacznie od swego odpowiednika (art. 90 ust. 1) w ustawie o Służbie Więziennej, a więc trudno odnosić ocenę prawną wyrażoną w uchwale podjętej na jego tle do wykładni unormowań dotyczących funkcjonariuszy więziennictwa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ustaloną i orzecznictwie Sądu Najwyższego linię orzecznictwa, wedle której obowiązku strony lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać z obowiązujących przepisów.

Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.