Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1394/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. i E. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 19/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących H. S. i E. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

H. S. i E. R. pismem z [...] czerwca 2020 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 19/19, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W związku z niewykonaniem ww. wyroku skarżące wniosły o przyznanie od organu solidarnie na ich rzecz, na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 tej ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżące są spadkobiercami dawnych właścicieli ww. nieruchomości [...]. Poprzednicy prawni skarżących złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 19/19 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Pomimo powyższego organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji. Pismem z [...] marca 2020 r. skarżące wezwały organ do wykonania ww. wyroku, jednakże bezskutecznie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że akta sprawy dotychczas nie zostały zwrócone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co znacznie utrudnia prowadzenie postępowania i ocenę kompletności zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ zaznaczył, że na zlecenie uprawnionemu geodecie oczekuje opracowanie geodezyjne polegające na wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej na mapę współczesną oraz rozliczenie jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych, rozliczeniu nieruchomości hipotecznej w strefach zabudowy według "Ogólnego planu zabudowania miasta [...] " zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r., wkreśleniu nieruchomości hipotecznej na zdjęciach lotniczych z 1955 r. i 1960 r. oraz wkreśleniu nieruchomości hipotecznej na szkicu lokalizacyjnym Państwowej Wytwórni Protez. Konieczność sporządzenia opracowania geodezyjnego wynika z okoliczności, że mapy, którymi dysponuje Biuro Spraw Dekretowych, są jedynie mapami poglądowymi i mogą służyć tylko pomocniczo do dalszych analiz, natomiast nie mogą mieć charakteru dokumentu metrycznego. Pełną metryczną analizę może wykonać jedynie jednostka wykonawstwa geodezyjnego, ponieważ analiza ta wymaga zbadania wszelkich dokumentów prawnych, geodezyjnych i kartograficznych, znajdujących się w archiwach innych komórek administracyjnych, księgach hipotecznych i zbiorach dokumentów prowadzonych przez Sąd Rejonowy dla [...], dokumentów znajdujących się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], a także w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Prezydent [...] wskazał ponadto, że pismem z [...] kwietnia 2020 r. zawiadomiono pełnomocnika stron, że zakończenie postępowania odszkodowawczego nie jest aktualnie możliwe, podając przyczyny zwłoki oraz wyznaczając nowy termin zakończenia postępowania - do [...] sierpnia 2020 r. Następnie pismem z [...] maja 2020 r. poinformowano pełnomocnika, że informacja przekazana ww. piśmie organu zachowuje aktualność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione.

W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z [...] marca 2020 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 19/19.

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 19 kwietnia 2019 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość [...], w terminie trzech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi [...] lipca 2019 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem [...] października 2019 r. Mimo to Prezydent nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Stosowna decyzja nie została wydana. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 16 kwietnia 2019 r. terminu na załatwienie sprawy oraz uwzględniając fakt, że w sprawie podejmowane były czynności mające na celu jej wyjaśnienie, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z 16 kwietnia 2019 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że termin wyznaczony ww. wyroku nie został znacznie przekroczony. Istotne też jest, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy organ podejmował działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Jak wynika z analizy akt pismami z [...] września 2019 r. zwrócono się o przesłanie stosownych informacji i dokumentów do Biura Organizacji Urzędu Wydziału [...] oraz do Archiwum Państwowego, a także podjęto czynności celem uzyskania opracowania geodezyjnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Kolejne działania podjęte następnie zostały w sierpniu 2020 r. (pisma skierowane do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...], Archiwum Państwowego, Urzędu Stanu Cywilnego [...] oraz do Sądu Rejonowego dla [...]), a następnie we wrześniu 2020 r. (pismo skierowane do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...]). Zauważyć trzeba, że rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym.

Sąd uznał ponadto brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że suma pieniężna, określona ww. przepisie, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W złożonej skardze nie wykazano żadnych okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Skarga w tej części podlegają więc oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się po [...] zł wpisu od skargi oraz po [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Od 24 października 2020 r. obszar całego kraju objęty został tzw. "strefą czerwoną". W związku z tym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne, biorąc pod uwagę brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz uznając, że rozpoznanie sprawy na rozprawie mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r.