Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 407/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Tyliński sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] na rzecz skarżącego P. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 407/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].01.2019 r., nałożył na P. R. karę pieniężną w wysokości 2.000, wskazując na następujące naruszenia przepisów:

. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, stanowiące naruszenie ujęte pod Ip. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, z późn. zm.),

. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, stanowiące naruszenie ujęte pod lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...], którym kierował P. R.. W chwili zatrzymania, kierowca odpłatnie przewoził pasażera. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił opłatę w wysokości [...] zł.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że kierowca nie okazał podczas kontroli żadnego dokumentu pisemnej umowy zawartej z Pasażerem; nie wydał także dowodu wniesienia opłaty za przejazd, zarówno przed i po zakończeniu przewozu, a kontrolowany pojazd nie był wyposażony, ani oznakowany jako taksówka. Pasażer oświadczył, iż przewóz zamówił przez aplikację (platformę) elektroniczną działającą ówcześnie pod nazwą [...] (aktualnie po nazwą [...] - zwaną dalej platformą, aplikacją [...] lub aplikacją Taxify/Bolt. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani żadnej licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób, okazał natomiast skan licencji zapisany w pamięci swojego telefonu, która został udzielona [...] sp. z o.o. Ponadto ustalono, że przewóz poddany kontroli drogowej miał charakter okazjonalny, gdyż nie był wykonywany na linii komunikacyjnej, w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7-8 u.t.d.). Nie był zatem przewozem regularnym, a także nie był przewozem wahadłowym (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7, i pkt 10 u.t.d.). Rzeczony przewóz z przyczyny wskazanej w dalszej części uzasadnienia, nie był także przewozem wykonywanym okazyjnie – odpłatnie, bądź z grzeczności. W okolicznościach sprawy Pasażer zamówił usługę przewozu i zawarł umowę dotyczącą jego wykonania poza lokalem przedsiębiorstwa, w formie elektronicznej, przy użyciu aplikacji [...] z Partnerem, jednocześnie nie zawarł żadnej umowy z Kierowcą, który jednak był wykonawcą przewozu jako osoba trzecia.

Ustalono, iż Kierowca zawarł z partnerem flotowym [...], przedsiębiorstwem [...] sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości C. M. - zwanym dalej Partnerem umowy:

. użyczenia pojazdu, którym wykonywany był przejazd z dnia [...].12.2018 r.,

. zlecenia na przewóz osób lub towarów i dostęp do aplikacji z dnia [...].12.2018r.

W toku dalszego postępowania administracyjnego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjęto, iż wykonawcą usługi przewozu, która została poddana kontroli drogowej jest Kierowca, aczkolwiek nie zawarł on z Pasażerem umowy o wykonanie tej usługi, natomiast był zobowiązany do świadczenia, w postaci przewozu na rzecz Pasażera (jako osoby trzeciej), na podstawie zobowiązania wynikającego z "Umowy zlecenia" z dnia [...].12.2018 r., zawartej z Partnerem.

W treści powyższej umowy, równolegle do świadczenia Partnera (partner flotowy [...] na rzecz Kierowcy w postaci zapewnienia mu dostępu do aplikacji [...], zawarto również zobowiązanie Kierowcy do świadczenia na rzecz Partnera, polegającego na wykonywaniu przewozu osób lub towarów, którego treść w toku postępowania ustalono jako świadczenie przewozu na rzecz Pasażerów zamawiających u Partnera "usługę transportową" poprzez aplikację [...].

P. Kierowca wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób i nie legitymował się (gdyż go nie uzyskał) żadnym uprawnieniem do wykonywania tego rodzaju transportu drogowego, w tym licencją, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d. - na podstawie treści umownego stosunku prawnego wykreowanego przez strony - przyjęto, iż Partner zlecił Kierowcy wykonywanie tego przewozu, albowiem to Partner poprzez aplikację [...], a nie Kierowca zawarł umowę z Pasażerem, wedle której zobowiązał się, iż usługa transportowa zostanie wykonana na rzecz Pasażera przez osobę trzecią, tj. Kierowcę działającego w tym wypadku we własnym imieniu oraz na własny rachunek i ryzyko.

W wyniku kontroli odrębnie wszczęto:

a) postępowanie administracyjne w odniesieniu do Kierowcy - jako

podmiotu wykonującego transport drogowy bez wymaganej licencji

(naruszenie ujęte pod lp. 1.1. załącznika nr [...] do u.t.d.) oraz wykonującego

przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium

konstrukcyjnego (naruszenie ujęte pod lp. 2.11. załącznika nr [...] do u.t.d.) -

zakończone wydaniem decyzji nr [...],

b) postępowanie rozstrzygnięte niniejszą decyzją administracyjną -

wobec Kierowcy jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym - o jakiej mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., która

naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego w ten sposób, iż nie skierowała jako podmiot wykonujący osobiście przewóz drogowy- kierowcy (zarazem będąc przedsiębiorcą wykonującym usługę transportową),- na badanie lekarskie i psychologiczne i wykonywała przewóz jako kierowca, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W toku postępowania strona okazała orzeczenie lekarskie nr [...] potwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nie okazano jednakże żadnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a jak wynika z przepisów ustawy o transporcie drogowym - kierowca wykonujący przewóz drogowy - bez względu na podstawę świadczenia jego pracy lub usług na rzecz podmiotu wykonującego przewóz drogowy, podlega badaniom lekarskim w celu stwierdzenia braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j ust. 1 u.t.d.).

Kierowca nie okazał do kontroli żadnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a jak wynika z przepisów ustawy o transporcie drogowym - kierowca wykonujący przewóz drogowy - bez względu na podstawę świadczenia jego pracy lub usług na rzecz podmiotu wykonującego przewóz drogowy, podlega badaniom psychologicznym w celu stwierdzenia braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39k ust. 1 u.t.d.).

W toku postępowania przyjęto, iż osobą wykonującą inne czynności związane z przewozem drogowym, o jakiej mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym jest P. R. - jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą (przedsiębiorca). Strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego samochodem osobowym. Instytucja obligatoryjnego wyznaczenia zarządzającego transportem drogowym nie znajdowała zastosowania w odniesieniu do tego rodzaju przewozu.

W związku z powyższym przyjęto, że strona jako przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy, osobiście zobowiązana była prawidłowo wykonywać czynności, mające na celu unikniecie naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Na podstawie art. 39l ustawy o transporcie drogowym, zobowiązana była do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w terminach określonych w art. 39j ustawy: nadto, przechowywania przez okres zatrudnienia kopii orzeczeń lekarskich i psychologicznych jego kierowców. Nie ustalono przy tym, iż przedsiębiorca w ramach wykonywania tych obowiązków posługiwał się innymi osobami.

Naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i/lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych/psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane jest wyłącznie w odniesieniu do konkretnej osoby fizycznej, która była zobowiązana do skierowania danego kierowcy na badania. Kierowanie kierowców na obowiązkowe badania, pozostaje w sferze stosunków wewnętrznych przedsiębiorstwa (prowadzenie jego spraw). W odniesieniu do przedsiębiorców będących jednostkami organizacyjnymi (np. osób prawnych), będą to zatem osoby zobowiązane ustawowo do prowadzenia spraw tego przedsiębiorcy (np. członkowie zarządu w spółce handlowej). Natomiast w przypadku osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą, będzie to właśnie ta osoba - jako prowadząca swoje własne sprawy związane z działalnością gospodarczą.

Kierowca - jako Zleceniobiorca, zawarł w dniu [...].12.2018 r. z Partnerem jako Zleceniodawcą, na czas nieokreślony - "Umowę zlecenia". W postanowieniu § 1 umowy wskazano, iż jej przedmiotem, jest m.in. wykonywanie w sposób samodzielny przewozu osób lub towarów. W § 2 wskazano, że wynagrodzenie za wykonywane przewozy jest prowizyjne w wysokości określonej w cenniku partnera Zleceniodawcy, pomniejszone o prowizję partnera i Zleceniodawcy oraz ew. inne koszty. Natomiast w § 7 tejże umowy zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonywania zleceń z wykorzystaniem aplikacji mobilnych udostępnionych przez partnerów Zleceniodawcy. Dodatkowo Kierowca - jako Wynajmujący zawarł w dniu [...].12.2018 r. z Partnerem jako Najemcą "Umowę najmu pojazdu" - tj. samochodu osobowego marki [...], nr rej. [...], którym wykonywany był przewóz w dniu kontroli drogowej. Z treści przedmiotowej umowy wynika, że wynajmujący oświadcza, że przysługuje mu prawo do dysponowania ww. pojazdem oraz, że Najemca odebrał przedmiot najmu, natomiast najem polega na oddaniu Najemcy pojazdu do użytkowania na okres obowiązywania umowy (§ 1 i § 2).

Kierowca nie był właścicielem pojazdu, który był przedmiotem umowy najmu wskazanej powyżej z dnia [...].11.2018 r. Właścicielem pojazdu była D. R. (matka kierowcy), która upoważniła go do zawarcia umowy najmu pojazdu z Partnerem. Właścicielka ponosiła także koszty ubezpieczenia pojazdu. Na podstawie zeznań strony przyjęto, iż umowa najmu pojazdu została zawarta wyłącznie w celu zmniejszenia podstawy opodatkowania i podstawy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od kwot wynagrodzenia należnych Kierowcy z tytułu wykonywania przewozu na platformie [...], w ramach wykonywania umowy zlecenia zawartej z Partnerem. Ponadto ustalono, iż za wykonane przewozy Kierowca miał otrzymywać wynagrodzenie w wysokości uzależnionej od łącznej kwoty, jaką za wykonane usługi przewozu w danym okresie zapłacili wszyscy obsłużeni klienci ("od obrotu"), pomniejszone o prowizję Partnera oraz o opłatę w kwocie [...]zł za każdą wypłatę środków zarobionych przez kierowcę na platformie [...]. Zobowiązanym do zapłaty wynagrodzenia po potrąceniach był Partner. Płatność dokonywana była na rachunek bankowy kierowcy. W umowie zlecenia, w postanowieniu § 10 zawarto ewentualną możliwość pokrycia wybranych kosztów użytkowania pojazdu przez Zleceniodawcę. Warunkami zwrotu poniesionych kosztów jest odpowiednie udokumentowanie tych kosztów, tj. fakturą Vat oraz prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu. Ponadto określono, iż wysokość zwrotu nie może być wyższa niż miesięczny przychód wygenerowany w aplikacji pomniejszony o prowizję operatora aplikacji i prowizję Zleceniodawcy. Jednakże to Kierowca, a nie Partner ponosił osobiście wszystkie koszty związane z używaniem pojazdu w ramach aplikacji [...]. Co prawda za zakupione paliwo pobierał on faktury ze wskazanym w ich treści jako nabywcą [...] sp. z o.o. i przekazywał je Partnerowi, jednak nie były one w żaden sposób rozliczane.

W ocenie organu I instancji wykonawcą usługi przewozu, która została poddana kontroli drogowej jest Kierowca, aczkolwiek nie zawarł on z Pasażerem umowy o wykonanie tej usługi, natomiast był zobowiązany do świadczenia w postaci przewozu na rzecz Pasażera (jako osoby trzeciej), na podstawie zobowiązania wynikającego z "Umowy zlecenia z dnia [...].12.2018 r.", zawartej z Partnerem.

Dla ustalenia rzeczywistego wykonawcy przewozu, w ocenie organu I instancji koniecznym stało się ustalenie charakteru stosunków prawnych występujących w relacji pomiędzy – Parterem, a Pasażerem, a nadto pomiędzy Partnerem, a Kierowcą pojazdu, przy użyciu którego wykonywana była usługa.

Zdaniem organu I instancji, jak wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przedsiębiorstwo: [...] SP. z o.o. jest Partnerem flotowym podmiotu będącego operatorem aplikacji [...] (firma flotowa o jakiej mowa w pkt 2.7 i pkt 3.1 OWK). Aplikacja ta m.in. umożliwia kojarzenie kierowców gotowych w danej chwili świadczyć usługi przewozu z potencjalnymi klientami (pkt 1.4., pkt. 1.7., pkt 10.1. OWK). W toku postępowania, co prawda nie zdołano zgromadzić dowodu w postaci umowy zawartej pomiędzy Partnerem, a [...] (tj. podmiotem będącym operatorem tej aplikacji), jednak okoliczność ta nie budzi wątpliwości, gdyż m.in. wynika z treści umowy zawartej pomiędzy Partnerem, a Kierowcą, a także treści zeznań Kierowcy oraz pośrednio z faktury za przewóz, okazanej przez Pasażera. Ustalono ponadto, że faktury za wykonane usługi sporządzane są automatycznie przez aplikację i przesyłane na adres e-mail pasażera, po wykonaniu usługi. W treści faktury wskazano wprost, że została ona wystawiona w imieniu Partnera [...] Sp. z o.o.

Orzekający organ administracji przyjął również, że jednym z elementów umowy zawartej pomiędzy Partnerem, a operatorem aplikacji [...] - jest przypisanie pojazdów i kierowców zgłoszonych w aplikacji (którymi będą wykonywane przewozy) - do (właśnie) Partnera (tj. jego "floty") - a nie do jednostkowego kierowcy, a płatność za wykonaną usługę przewozu, dokonana została elektronicznie kartą płatniczą i przekazana na rachunek Partnera (zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 OWK).

Ustalono nadto, że Kierowca nie zawarł żadnej umowy bezpośrednio z podmiotem będącym operatorem platformy [...], a wyłącznie z Partnerem, występującym zarazem w tym fragmencie stosunku prawnego, jako swoisty pośrednik (dla Kierowcy) w dostępie do tej aplikacji. Co prawda kierowca jest częściowo identyfikowany w aplikacji (pasażerowi przesyłane jest jego zdjęcie i imię) - to jednak jest to identyfikacja jako kierowcy pojazdu zgłoszonego do floty Partnera. Co za tym idzie, ponieważ w aplikacji - zamawiany jest przejazd, który jest kolejno realizowany samochodem i z kierowcą przypisanym do floty Partnera – to zdaniem organu - Partner jest właśnie tym podmiotem, który poprzez aplikację upublicznia ogłoszenie (w tym momencie jeszcze nie ofertę) dotyczące możliwości wykonania usługi. Nie ma przy tym znaczenia, że klient nie ma wpływu na wybór konkretnego pojazdu (np. pozostającego we flocie Partnera), a aplikacja automatycznie przydziela dany pojazd. Partner bowiem poprzez aplikację, zamieszcza ogłoszenie nt. gotowości wykonywania przewozów zgodnie ze składanymi zamówieniami (art. 661 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tj. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 - dalej k.c).

Zdaniem organu I instancji, do czasu złożenia zamówienia przez konkretnego klienta, jest to ogłoszenie skierowane do publiczności (per analogiam art. 71 k.c.) i kolejno klient składa zamówienie na przewóz w określone miejsce (art. 72 § 1 k.c). Aplikacja wówczas automatycznie przydziela pojazd i kierowcę z floty danego partnera, spośród tych, którzy zgłosili w danej chwili chęć wykonywania przewozów. Z chwilą przesłania klientowi danych dotyczących pojazdu oraz wizerunku i imienia kierowcy, a także danych umożliwiających kontakt z kierowcą - Partner odpowiada na zamówienie klienta i w tym momencie jest to już zarazem jego oferta (Partnera), która jest skierowana do oznaczonego adresata (art. 66 § 1 w zw. z art. 661 § 1 k.c). Oferta ta (wyświetlana na ekranie smartfonu klienta) zawiera istotne elementy umowy, jaka miałaby być zawarta między stronami - takie jak trasa, odległość, przedmiot usługi (transport) oraz przewidywane wynagrodzenie (określone widełkowo). Co prawda na zamówienie klienta (technicznie) odpowiada kierowca z floty Partnera - jednak, w sensie prawnym, działa on tutaj jako jego zastępca pośredni (nie we własnym imieniu). Kolejno klient potwierdza poprzez aplikację (a więc elektronicznie) zamiar skorzystania z usługi, zgodnie z przesłaną elektronicznie ofertą. Zatem z chwilą potwierdzenia zwrotnie oferty Partnera przez klienta - zostaje zawarta umowa pomiędzy Partnerem a klientem, w trybie o jakim mowa w art. 661 § 1 k.c., tj. Partner pozostaje już od tej chwili związany swoją ofertą.

Podkreślono, że nawet gdyby przyjąć, iż do zawarcia umowy dochodzi w innym momencie, to jednak nie następuje to później niż z chwilą zajęcia miejsca w samochodzie przez klienta, który już w tym momencie staje się pasażerem i zawiera umowę w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.). Umowa ta zawierana jest jednak (z powodów wskazanych wyżej) nie z Kierowcą, ale z Partnerem. W kolejności, po wykonaniu przewozu, zapłata wynagrodzenia przez danego pasażera zostaje dokonana elektronicznie na rachunek Partnera, z tytułu wykonania usługi "transportowej", jak wynika z treści faktury wystawionej (właśnie) przez Partnera. Opłata, którą wnosi Pasażer jest dokonywana tytułem Taryfy, czyli za wykonaną usługę transportową, jak wynika z pkt 1.9 OWK. Operator platformy [...] działa tutaj na rzecz Partnera jako jego przedstawiciel pośredniczący w przekazaniu płatności Pasażera na rachunek Partnera (pkt. 6.1 OWK). Może przy tym posługiwać się Agentem ds. Płatności (pkt 1.1. OWK).

Zdaniem organu I instancji, żeby ustalić rzeczywisty przedmiot umowy zawartej w trybie elektronicznym pomiędzy Partnerem a Pasażerem, należy ustalić - jakie jest główne świadczenie tej umowy, do którego wykonywania (wobec Pasażera) zobowiązany jest Partner. W ocenie organu I instancji zgromadzone dowody wskazują, że nie powinno być ono kwalifikowane jako zobowiązanie do wykonania usługi przewozu, tj. (ściśle) przewiezienia (przetransportowania) danej osoby, we własnym imieniu, na swój koszt, ryzyko i rachunek - ale w istocie jako zobowiązanie, przybierające postać swoistego przyrzeczenia, że przewóz zostanie wykonany przez osobę trzecią, tj. kierowcę prowadzącego pojazd zgłoszony do floty Partnera (art. 391 k.c.), bowiem z treści § 1 ust. 2 umowy zlecenia wynika jednoznacznie, że jej przedmiotem - po stronie Zleceniobiorcy jest wykonywanie samodzielnych przewozów osób lub towarów z dołożeniem należytej staranności w dowolnym, dogodnym dla siebie terminie.

Po stronie Kierowcy jest to wykonywanie "Przewozu osób lub towaru" przy wykorzystaniu aplikacji mobilnych; po stronie Partnera zapłata wynagrodzenia za te zlecenia na rachunek bankowy Kierowcy, po potraceniu opłaty za dostęp do platformy i prowizji.

Wobec Kierowcy Pasażer nie był (jak wskazuje materiał procesowy) zobowiązany do żadnego świadczenia, w związku z czym zamówienie zostało skojarzone nie bezpośrednio z Kierowcą, ale z danym pojazdem i kierowcą pozostającym we flocie Partnera.

Według organu, umowa zawarta pomiędzy Kierowcą a Partnerem oraz pomiędzy Pasażerem a Partnerem, wykreowała konstrukcję umowy określonej w przepisie art. 393 § 1 k.c., tj. o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (każdorazowego klienta aplikacji), w której to konstrukcji nastąpiło sprzężenie umownego stosunku prawnego istniejącego pomiędzy Partnerem, a Pasażerem, z zachowaniem (tj. świadczeniem - art. 353 § 1 k.c.) Kierowcy - na rzecz Pasażera. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ocena tego, czy Partner zobowiązał się wobec klienta tylko przyrzeczeniem, że usługa będzie wykonana przez Kierowcę (dołożenie staranności), czy też dał gwarancję osiągnięcia skutku, bowiem i tak usługa przewiezienia została wykonana, a wobec faktu, iż Kierowca nie był zobligowany do stosowania się do poleceń Partnera, ponosił koszty przewozów i dostępu do aplikacji, a jego wynagrodzenie było uzależnione od kwot jakie rzeczywiście zapłacili obsłużeni klienci - "wykonywanie przewozu osób i towarów" przez Kierowcę, o jakich mowa w umowie, bliższe jest właśnie umowie przewozu, skoro chodzi w nich o osiągnięcie określonego rezultatu (art. 774 k.c).

Nadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w części dotyczącej wykonywania "zleceń" przez Kierowcę, zdaniem organu I instancji wskazuje, że kierowca ma dowolność ich przyjmowania - ale tylko do chwili potwierdzenia przez danego klienta oferty złożonej za pomocą aplikacji. Od chwili bowiem zaakceptowania przez klienta - istotnych elementów umowy takich jak trasa, cena oraz pojazd wraz kierowcą, który będzie świadczył usługę - Kierowca był (prawnie) zobowiązany do wykonania usługi przewozu (art. 393 § 2 k.c).

Wskazano również, że w okolicznościach sprawy - strony nie zawarły umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, rozumianej jako odrębny typ umowy nazwanej - ale wykreowały konstrukcję prawną, która oparta została właśnie na tego rodzaju mechanizmie prawnym. Miejsce zamieszczenia przepisów art. 391 i art. 393 k.c. w księdze III k.c. o charakterze ogólnym, skłaniają zdaniem organu administracji do uznania, że w niniejszym przypadku zachodzi swoisty wariant konstrukcyjny w dziedzinie techniki zobowiązań.

W ocenie organu I instancji, Kierowca wykonywał transport drogowy, tj. świadczył we własnym imieniu usługę zarobkowego przewozu osób. Usługa ta była świadczona w ramach umowy przewozu zawartej z Partnerem flotowym operatora platformy [...]. Partner jako strona zlecająca usługę przewozu nie był jednocześnie przedmiotem tego przewozu. Natomiast Pasażer z chwilą potwierdzenia oferty złożonej elektronicznie przez Partnera w aplikacji [...], zgłosił żądanie wykonania zastrzeżonego świadczenia (przewozu) bezpośrednio do Kierowcy (art. 393 § 2 k.c). Przedmiotem umowy było przewiezienie Pasażera (jako osoby trzeciej) na danej trasie, w zamian za ustalone z góry wynagrodzenie (przedział wskazany w aplikacji - kwota maksymalna/minimalna), pomniejszone o wynagrodzenie Partnera za udostępnienie Kierowcy dostępu do aplikacji. Przewóz miał charakter okazjonalny, gdyż nie był wykonywany na linii komunikacyjnej w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7 - 8 u.t.d.). Nie był także przewozem regularnym ani przewozem wahadłowym (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7, i pkt 10 u.t.d.). Rzeczony przewóz nie był także przewozem wykonywanym okazyjnie - odpłatnie bądź z grzeczności.

Ponadto wskazano, że w okolicznościach sprawy Partner występował jako podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym, o jakim mowa w art. 92a ust. 11 u.t.d., bowiem jak wynika z pkt 38, 40-41 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 grudnia 2017, sygn. C-434/15 – zapadłego w odniesieniu do aplikacji Uber działającej na podobnych zasadach, co aplikacja [...], Trybunał - w odniesieniu do bezpośredniego operatora tej aplikacji orzekł, iż Spółka Uber świadczy usługę pośrednictwa, którą należy uznać: za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją nie jako "usługę społeczeństwa informacyjnego" (...) ale jako "usługę w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2006/123. Za przyjęciem takiej kwalifikacji przemawia zresztą orzecznictwo Trybunału, w myśl którego pojęcie "usługi w dziedzinie transportu" obejmuje nie tylko usługi przewozowe jako takie, ale także wszelkie usługi nierozerwalnie związane z fizyczną czynnością polegającą na przemieszczaniu osób lub towarów z jednego miejsca do drugiego za pomocą środka transportu [zob. podobnie wyrok z dnia 15 października 2015 r" Grupo Itevelesa i in., C-168/14, EU:C:2015:685, pkt 45, 46; a także opinia 2/15 (umowa o wolnym handlu z Singapurem) z dnia 16 maja 2017 r., EU:C:2017:376, pkt 61]. W sytuacji takiej jak analizowana przez sąd odsyłający (...) podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych, takich jak aplikacja, (...) i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać.

W ocenie organu I instancji nie ma przy tym znaczenia - dla oceny odpowiedzialności administracyjnej Kierowcy, że Pasażer mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że to Partner jest wykonawcą przewozu, gdyż w istocie nie mógł znać relacji umownych pomiędzy Partnerem, a Kierowcą a nawet prawdopodobnie pozostawał w przekonaniu, że zawarł umowę przewozu (z Partnerem), a nie umowę o świadczenie przez osobę trzecią (Kierowcę). Okoliczność ta może mieć bowiem znaczenie tylko w sferze odpowiedzialności cywilnoprawnej Partnera wobec Pasażera, np. w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej - kontraktowej lub deliktowej.

Reasumując, organ I instancji stwierdził, że ewentualna omyłka pasażera (jego przekonanie), co do tego kto był wykonawcą przewozu, nie zmienia rzeczywistej konstrukcji stosunków prawnych występujących w relacji pomiędzy Partnerem, a Kierowcą. Tym samym nie może wyłączyć statusu Kierowcy - jako podmiotu wykonującego przewóz.

W odniesieniu do obowiązku uzyskania przez Kierowcę licencji na wykonywania transportu drogowego osób, orzekający organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 646) "Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły", przy czym uwypuklenia wymaga, że przewozy wykonywane przy użyciu platformy Taxify/Bolt mają charakter masowy. Umowy z pasażerami są bowiem zawierane (odpowiednio przez partnerów flotowych lub bezpośrednio kierowców, o ile nie korzystają z pośrednictwa partnera) w sposób schematyczny i jednolity ze wszystkimi klientami. Kierowca zawarł umowę z Partnerem Flotowym platformy [...] o odpłatny dostęp do wskazanej aplikacji na czas nieokreślony, zatem podjął działania mające na celu zapewnienie mu stałego dostępu do rynku usług przewozowych, co tym samym wypełniło przesłankę zorganizowania jej działalności w tym zakresie. Nadto działalność tę wykonywał we własnym imieniu oraz na własny rachunek i ryzyko, na co m.in. wskazuje fakt osobistego ponoszenia kosztów organizowania przewozów, kosztów związanych z eksploatacją pojazdu oraz wyłączenie odpowiedzialności Partnera z tytułu poniesionych szkód. Działalność tę zdaniem organu należało także uznać za mającą cechę ciągłości, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, cecha ta odnosi się do działalności zorganizowanej i tym samym nastawionej na jej wykonywanie przez nieokreślony z góry czas (wyrok SN z 4.01.2008, I UK 208/07), przy czym bez znaczenia dla nabycia i utraty statusu prawnego przedsiębiorcy pozostaje fakt złożenia wniosku o wpis do CEIDG, bowiem zgodnie ze stanowiskiem judykatury, wpis ten ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a brak urzędowego wpisu do ewidencji nie oznacza, iż dany podmiot nie jest przedsiębiorcą w sytuacji, gdy taką działalność faktycznie wykonuje, lecz jej nie rejestruje (wyrok WSA w Warszawie z 7.11.2006, VI SA/Wa 1852/05), dlatego to kierowca – jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie okazjonalnego przewozu drogowego osób, zobowiązany był uzyskać odpowiednią licencję.

Obowiązkowi uzyskania licencji podlega także osoba, która pomimo jej prowadzenia, nie zarejestrowała działalności gospodarczej. W okolicznościach sprawy nie mogło znaleźć zastosowania wyłączenie z zakresu definicji działalności gospodarczej o jakim mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców z uwagi na reglamentowany charakter działalności gospodarczej w dziedzinie transportu drogowego.

Strona zatem - jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie okazjonalnego przewozu drogowego osób, zobowiązana była do skierowania siebie - jako kierowcy prowadzącego pojazd w ramach świadczonej usługi transportu drogowego - na badania lekarskie i psychologiczne (art. 391 ust. 1 pkt 1 lit b) u.t.d.). Zgodnie bowiem z art. 39m u.t.d. wymagania w zakresie badań lekarskich i psychologicznych znajdują zastosowanie odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby wykonującej przewóz drogowy.

Orzekający organ nie znalazł przesłanek do umorzenia prowadzonego postępowania w oparciu o treść art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, organ może umorzyć postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, jeżeli:

. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Odnosząc się do wymienionych wyżej przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony wskazano, iż w ocenie organu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Norma prawna wyrażona we wspomnianym art. 92c ust. 1 pkt 1 odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których osoba odpowiedzialna za powstanie naruszenia, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie była w stanie przewidzieć. Taka sytuacja w przedmiotowym przypadku nie zaistniała, albowiem kierowca dopuścił do powstania szeregu nieprawidłowości - nie uzyskał statusu przedsiębiorcy oraz wymaganej licencji, uprawniającej go do wykonania przedmiotowego transportu osób, które to naruszenia były przedmiotem odrębnego postępowania. Ponadto wykonywał ten przewóz nie posiadając zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ważnych na moment kontroli drogowej.

Zgodnie z powyższym, nie mamy tu do czynienia z sytuacją wyjątkową, których osoba odpowiedzialna za powstanie naruszenia, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie była w stanie przewidzieć, ale z rażącymi zaniedbaniami strony niniejszego postępowania.

W ocenie organu I instancji brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z zastosowaniem art. 92c.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. R. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, zarzucając:

. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej zwłaszcza, że skarżący takiej działalności nie prowadzi;

. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr [...] do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem.

. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr [...] do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem,

. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł - albowiem K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości łącznie [...] zł - zaś oba naruszenia stwierdzone przez K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...].01.2019 roku, stwierdzonej jednym protokołem kontroli.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu [...] stycznia 2019 r. kierujący pojazdem - P. R., był faktycznym wykonawcą przewozu, a partner, z którym zawarł umowę zlecenia, rozlicza płatności pomiędzy pasażerem, a faktycznym wykonawcą, czyli kierowcą. Według ustaleń wynikających z protokołu kontroli, kontrolujący w wyniku analizy okazanych przez kierowcę dokumentów stwierdzili, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego - organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.2 (kara pieniężna za naruszenie: [...] zł) oraz lp. 4.3 (kara pieniężna za naruszenie: [...] zł) załącznika nr [...] do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym; został podpisany przez kontrolującego i kontrolowanego, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 roku (II GSK 89/08), protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać, ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Bezspornym w ocenie organu odwoławczego jest, że P. R. był faktycznym wykonawcą przewozu, a partner z którym zawarł umowę zlecenia rozlicza płatności pomiędzy pasażerem a faktycznym wykonawcą, czyli kierowcą. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób, zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Potwierdzają to protokół kontroli drogowej, protokół przesłuchania świadka, protokół przesłuchania strony oraz faktura nr [...], przy czym zeznania były składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. W związku z tym, że kierowca wykonywał przewóz okazjonalny osób, zdaniem organu odwoławczego powinien się legitymować zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, a ponadto podkreślono, że [...] to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd, a korzystający z aplikacji [...] kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd), dlatego bezspornym jest, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, przy czym częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że to skarżący był przedsiębiorcą na dzień kontroli, przy czym nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 roku (II GSK 670/08). Ponadto wskazano, że według art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-391, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Bezspornym w ocenie organu odwoławczego jest, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2019r., strona nie posiadała ważnych badań lekarskich i psychologicznych, stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, natomiast ocenie podlega stan faktyczny z chwili przeprowadzenia kontroli drogowej.

Organ II instancji stwierdził, że zmiana rozstrzygnięcia mogłaby nastąpić wtedy, gdyby strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadanie stosownych badań lekarskich i psychologicznych ważnych na dzień kontroli drogowej, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, ponieważ był podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, dlatego zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ww. ustawy jest bezzasadny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec P. R., jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez P. R. nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa we wskazanym powyżej ust. 2, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy. Dlatego zarzut strony dotyczący naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d., zdaniem organu II instancji jest nietrafny. We wskazanej przez stronę decyzji, organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...]zł jako na podmiot z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, czyli podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zgodnie z art. 92a ust. 7 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy. Ponadto, nałożone kary nie zostały nałożone za tożsame naruszenia, w związku z czym, nie zachodzi konflikt sugerowany przez stronę w odwołaniu.

W ocenie organu odwoławczego błędnym jest pogląd, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. Powyższe potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., I SA/Wa 661/ 08.

Organ odwoławczy stwierdził też, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę, a kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym, są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, przy czym ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Jednocześnie organ odwoławczy poinformował, że strona może wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary pieniężnej na raty lub odroczenie terminu jej płatności do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W przekonaniu organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej; przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków, ponieważ na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka co oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie.

W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem z literalnego brzmienia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć i nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Podkreślono również, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania, lecz w omawianym przypadku strona nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń, ograniczając się wyłącznie do przedstawienia w odwołaniu jedynie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.

W skardze do Sądu P. R. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:

. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie,

- czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

- czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie, przedstawionej przez Skarżącego umowy zawartej ze spółką [...] Sp. z o.o. oraz wyjaśnień strony, co doprowadziło do ustalenia błędnego podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenie;

. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia; tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...]

. naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Analogicznie jak w odwołaniu, skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym - krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju. Natomiast zgodnie z art. 5b ustawy - podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Tym samym, aby uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej i w tym kontekście, zdaniem skarżącego, należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił, czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane (stwierdzone w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący odwołał się do definicji pojęcia "działalności gospodarczej" zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym "Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły", a aktualnie definicję działalności gospodarczej zawiera art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - prawo przedsiębiorców, zgodnie z którą "Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły". Ponadto skarżący wskazał na orzecznictwo (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2016 roku sygn. III AUa 61/16), zgodnie z którym w świetle treści art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej za paradygmat należy przyjąć ciągłość jej prowadzenia. Wyraża się ona w dwóch aspektach. Pierwszy to powtarzalność czynności, tak aby odróżnić prowadzoną działalność gospodarczą od jednostkowej umowy o dzieło lub zlecenia albo umowy o świadczenie usługi, które same w sobie nie stanowią lub nie składają się jeszcze na działalność gospodarczą. Drugi aspekt, wynikający zresztą z pierwszego, to zamiar niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. Oba aspekty zależą od zachowania osoby podejmującej działalność gospodarczą.

Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy jej zarobkowy charakter, a o zarobkowym charakterze danej działalności gospodarczej, zdaniem skarżącego możemy mówić w sytuacji, gdy celem jej prowadzenia jest osiągnięcie określonego dochodu, a więc nadwyżki przychodów nad poniesionymi kosztami. Konieczność spełnienia tej przesłanki wskazał m.in. NSA w wyroku z 24.11.2011 r., podkreślając w uzasadnieniu, że "dla oceny, że dany podmiot wykonuje działalność gospodarczą, konieczne jest stwierdzenie zarobkowego charakteru tej działalności".

Ostatnią z przesłanek determinujących ocenę, czy dana działalność może być traktowana jako działalność gospodarcza, jest w ocenie skarżącego ocena ciągłości, lecz pojęcie to nie zostało zdefiniowane w sposób legalny, niemniej jednak można przyjąć, że ciągłość działalności gospodarczej oznacza trwałe bądź powtarzające się w pewien zorganizowany sposób czynności związane z prowadzoną działalnością. W efekcie o spełnieniu tej przesłanki możemy mówić nie tylko w sytuacji, gdy aktywność trwa cały rok, ale również gdy aktywność jest np. sezonowa (w okresie letnim czy zimowym), (tak wyrok NS z 28.04.2011 II OSK 333/11, Lex nr 992553, wyrok SA w Warszawie z 7.01.2010 r., sygn. I ACA 461/09, LEX nr 1120135).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem skarżącego stwierdzić należy, że nie tylko nie posiadał on statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto podkreślił, że nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego, a przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne, zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy), za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz [...] B.V.

W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania, czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Innymi słowy, z samego faktu, że skarżący wykonał przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego), w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych, by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej.

Skarżący stwierdził, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób w żadnym razie uznać, że skarżący wykonywał transport drogowy. Protokół kontroli drogowej, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżący miałby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia".

Skarżący zakwestionował, jakoby w dniu [...] stycznia 2019 roku wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny. Jego zdaniem, organ nie ustalił, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, oraz czy wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli mają cechy wykonywania działalności gospodarczej.

Podsumowując, organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Ponadto opierając się jedynie na protokole przeprowadzonej kontroli, nałożył na skarżącego karę, nie stwierdziwszy uprzednio, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej. Tym samym organ niesłusznie stwierdził naruszenie art. 5b ustawy o transporcie drogowym i w sposób nieuprawniony nałożył karę na skarżącego.

W ocenie skarżącego, organ pominął również treść wyjaśnień strony oraz przedłożone przez niego dokumenty, które wskazują na to, że stroną niniejszego postępowania nie powinien być skarżący, ale podmiot w imieniu którego wykonywany był przewóz.

Konsekwencją stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz, że skarżący nie wykonywał, ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być jego zdaniem uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, natomiast cytowane przez organ przepisy, dające podstawę do nałożenia kar objętych zaskarżoną decyzją nie mogą być przeto adresowane do skarżącego w ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy i wskazują na zupełne niezrozumienie istoty oraz funkcji tychże przepisów w systemie prawnym.

Skarżący podkreślił również, że organ II stopnia utrzymując w mocy decyzję organu I stopnia naruszył art. 138 kpa, albowiem w ocenie skarżącego, decyzja ta wobec szeregu naruszeń prawa, winna podlegać uchyleniu w całości.

Ponadto jego zdaniem, organ II stopnia nie odniósł się do zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się do konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]. Tego typu postępowanie organu II stopnia, w przekonaniu skarżącego jest zaprzeczeniem zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zarzuty w niej zawarte.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie opisane pod lp. 4.2 i 4.3. załącznika nr [...] do ww. ustawy, mianowicie brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wysokość kary pieniężnej – [...] zł) oraz brak orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wysokość kary pieniężnej – [...] zł). Organ I instancji w podstawie rozstrzygnięcia wskazał jednak na art. 92a ust. 1 ustawy.

W kontekście zarzutów skargi należy podkreślić, że Skarżący, kierując samochodem osobowym, którym dysponował na podstawie umowy najmu, wykonał usługę przewozu. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej [...]. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze skarżącym jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej, jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny).

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że stwierdzony przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z osobowych środków dowodowych oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d., zakwalifikowały przewóz jako okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżącego uznały za podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym w rozumieniu art. 92a ust. 2 u.t.d.

Bezsporne jest, że skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób. Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia).

Na gruncie krajowych regulacji, podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Mając na uwadze treść regulacji należy uznać, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. Z kolejnych przepisów ustawy o transporcie wynika, że: krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1); niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4); przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a); przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11).

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy przesądzającego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierowcę) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji [...], ale nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej. Korzystał z niej tak skarżący, jak i pasażer. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu, gdyż w gruncie rzeczy doszło do zawarcia umowy przewozu przez fakty dokonane z pewnym obejściem cech umowy nazwanej, przez brak bezpośredniej zapłaty kierowcy za usługę, przez pasażera. Usługa niewątpliwie jednak miała charakter odpłatny. Działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie nie można wyprowadzić wniosku, by przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlegał sankcji tylko wtedy, gdy przewoźnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 200 stycznia 2009 r. sygn. II GSK 670/08; 3 kwietnia 2019 r., sygn. II GSK 701/17, LEX).

Powyższe rozważania uprawniają do stwierdzenia, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji, albo jaki jest zakres działalności. Osoba wykonująca przewóz ma obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika wprost z regulacji art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j, art. 39k i art. 39m u.t.d. W okolicznościach niniejszej sprawy organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., bez wymaganego prawem orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4.

Zgodnie z brzmieniem art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wyjątek przewidziany w art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem.

Mając na uwadze granice i charakter kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie Sąd uznał jednak, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. innymi słowy, jeżeli ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4, karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Pogląd, że poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, ocenione z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym został wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1107/19 i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, w pełni ten pogląd podziela. Słuszne jest również stanowisko, że czas i miejsce zdarzenia, z którymi ustawa o transporcie drogowym wiąże skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej, muszą każdorazowo wynikać ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli.

W sprawie jest bezsporne, że skarżącemu decyzją organu I instancji na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości 12 000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – l.p. 1.1. załącznika nr 3. W przedmiotowym postępowaniu skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Podstawą wymierzenia kary w niniejszej sprawie był zaś art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli, wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d., co umknęło uwadze organów.

Art. 92a ust. 1 u.t.d dotyczy podmiotu, który jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Natomiast art. 92a ust. 2 u.t.d dotyczy zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy można nawet prezentować pogląd, że jeśli skarżący jako osoba fizyczna został zakwalifikowany jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym konkretnym przewozem to nie może jednocześnie być kwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, a więc opisanym w art. 92a ust. 2 u.t.d., gdyż dotyczy to każdej innej osoby a nie tej samej.

Bezspornie skarżący został już ukarany na podstawie (art. 92a ust. 1 u.t.d.). Sprawa

rozpoznawana pod sygnaturą II SA/Bd 409/20 .

Jeśli dany podmiot jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem to ponosi odpowiedzialność za naruszenia opisane w załączniku nr 3, zaś jeśli narusza obowiązki lub warunki przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., to odpowiada za naruszenia z załącznika nr 4.

Jeśli natomiast jednocześnie byłby osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. to na zasadzie określonej w art. 92a ust. 10 u.t.d nakłada się karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 a więc opisaną w załączniku nr 3.

Organ musi zatem konsekwentnie określić rolę podmiotu, jaką pełni w ogólnie rozumianym przewozie drogowym.

W rozpoznawanej sprawie organ w podstawie rozstrzygnięcia wskazuje art. 92a ust. 1 u.t.d. a więc przepis, który dotyczy podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym konkretnym przewozem. Jeśli tak, to wykluczałoby to sankcjonowanie z tytułu naruszeń opisanych w załączniku nr 4. Organ nakłada natomiast sankcję za naruszenia opisane w tym załączniku. W uzasadnieniu zaś wskazuje, że wszczął postępowanie wobec skarżącego jako kierowcy – osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym na podstawie (art. 92a ust. 2 u.t.d.) wyjaśniając, że skarżący nie skierował samego siebie na badania lekarskie. Organ nie dostrzega, że art. 92a ust. 2 u.t.d. dotyczy każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym a więc nie samego siebie. W dalszej części uzasadnienia organ wskazuje, że skarżący jest osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., by w kolejnym akapicie stwierdzić, że skarżący jako przedsiębiorca wykonuje przewóz drogowy.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 134 i 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią poczynione przez Sąd oceny prawne.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.