Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 33/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), , Marcin Rusinowicz-Borkowski, Protokolant sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) października 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia (...) kwietnia 2019 r. nr (...)


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr (...)z dnia (...) października 2019 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia (...) lipca 2017 r. (data wpływu do organu - (...) lipca 2017 r.) M. B. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm., zwana dalej: ustawa zaopatrzeniowa).

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wnioskodawca szczegółowo opisał przebieg, a także charakter swojej służby. Wskazał, że służbowe obowiązki wykonywał zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi, narażając swoje życie i zdrowie. Zaznaczył, że nigdy nie był karany sądownie, administracyjnie, czy dyscyplinarnie. Podał również, że wielokrotnie był wyróżniany nagrodami pieniężnymi za bardzo dobre wyniki w pracy oraz w 2001 r. otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi. Poinformował, że pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia, o czym świadczy np. udział w akcjach ratunkowych podczas katastrofy komunikacyjnej w Gdańsku-Kokoszkach, pożaru w czasie koncertu w Hali Stoczni w G., wybuchu gazu w budynku mieszkalnym w G.

Decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 2019 r. Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy skarżący został zwolniony ze służby w Policji w dniu (...) lutego 2010 r. oraz ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.

Podał, iż z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej: IPN), tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 1 sierpnia 1988 r. do dnia 31 lipca 1990 r. (tj. dwa lata). Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 22 lata, 5 miesiąc i 27 dni (od dnia 1 września 1987 r. do dnia 27 lutego 2010 r.). Ponadto do wysługi emerytalnej ww. zaliczono okres zasadniczej służby wojskowej 1 roku, 11 miesięcy i 21 dni (od dnia 30 października 1982 r. do dnia 19 października 1984 r.).

Z kopii akt osobowych sygn. IPN (...)przekazanych przez IPN nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z przekazanej w piśmie z (...) kwietnia 2018 r., (znak Kk-(...)) przez Komendanta Główny Policji, informacji dotyczącej przebiegu służby skarżącego wynika, że po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Powyższe potwierdzają informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W analizowanych materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskodawcy karach dyscyplinarnych. Skarżącemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia oraz nagrody pieniężne. Został on również odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. Ponadto skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby i przyznano mu trzecią grupę inwalidzką w związku ze służbą. W zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Jednocześnie jednak z dokumentu: "Ocena realizacji zadań" podpisanego z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wynika, że służba ww. była pełniona niejednokrotnie w trudnych warunkach.

Organ stwierdził jednak, iż w sprawie nie wystąpiły określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłanki zastosowania wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonym w odniesieniu do ww. decyzji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podał, iż w okresie od 01 do 31 sierpnia 1988 r. (31 dni kalendarzowe) nie pełnił służby na rzecz państwa totalitarnego w Wydziale (...) w G. - przebywał wówczas na urlopie wypoczynkowym, przed rozpoczęciem nauki w WSO, "zawieszono" go na wolnym etacie młodszego inspektora Wydziału (...) w G., co nie świadczy o pełnieniu służby w SB, lecz o okresie ciągłości zatrudnienia. Następnie w okresie od 1 września 1988 r. do 30 września 1989 r. nie służył w Organach Bezpieczeństwa lecz świadczył naukę - był studentem WSO w S.. Wnioskodawca nie zgodził się też z ustaleniem organu, że całkowity okres jego służby wynosi 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni. Uważa, że całkowity okres jego służby wynosi (ze służbą wojskową) 24 lata, 5 miesięcy i 17 dni, a przy tym okres dwuletni stanowi 8,1% całości służby.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr (...)z (...) października 2019 r. organ, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętej decyzji - po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – Minister podkreślił, że wskazane w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zaznaczył także, że ww. przepis zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Tylko bowiem w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskodawcy stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że "krótkotrwałość" pełnienia służby musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem jej oceny w ujęciu bezwzględnym - jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, a także w aspekcie proporcjonalnym - stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Wykładnia językowa ww. pojęcia prowadzi do wniosku, że "krótkotrwałość" jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Dalej organ zauważył, iż "rzetelność wykonywania zadań i obowiązków" po dniu 12 września 1989 r. "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Zgodnie z wykładnią językową pojęcie "rzetelności" definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa to: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

W świetle powyższego rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych.

Z kolei zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza, odnoszący się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste i dowiedzione.

Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" organ stwierdził, że warunek ten postrzegać należy przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby pod znakiem zapytania.

Dalej organ stwierdził, że służba wnioskodawcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat (od 1 sierpnia 1988 r. do 31 lipca 1990 r.). Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni (od 1 września 1987 r. do 27 lutego 2010 r.). Wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Podkreślił, iż służba wnioskodawcy była służbą podjętą nie przypadkowo, lecz w pełni świadomie, oraz ze względu na dwuletni okres jej pełnienia - trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością przez ten okres wnioskodawca dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Ponadto analiza akt sprawy bezsprzecznie dowiodła, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z woli wnioskodawcy, ale z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

Organ zaznaczył, iż brak jest podstaw do kwestionowania rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii Komendanta Głównego Policji wynika, iż skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jego służby. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Stwierdził również, iż zgromadzone w postępowaniu dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Odnosząc się do załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia (...) stycznia 2013 r., sygn. akt (...) do prowadzenia postępowania we wskazanym przez wnioskodawcę przedmiocie jest organ emerytalny - Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Od decyzji wydanej przez ww. organ służy prawo do wniesienia odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zatem wszelkie zastrzeżenia odnośnie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego skarżący mógł zgłosić w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji.

W zakresie wniosku dotyczącego przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego (przesłuchania wskazanych świadków i wystąpienie o dodatkowe dokumenty) organ wskazał, że jest związany treścią informacji o pełnieniu służby, sporządzoną przez IPN, oraz dokumentacją dotyczącą przebiegu służby przesłaną przez Komendanta Głównego Policji, a ponadto przedmiotowy wniosek dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Ocenił, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wyjaśnił też, że kompetencje ustalania faktu pełnienia przez daną osobę służby na rzecz totalitarnego państwa, według ustawy zaopatrzeniowej, posiada wyłącznie IPN. Jeżeli skarżący nie zgadza się z tą informacją, to powinien poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego organ stwierdził, że, po pierwsze, jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN oraz dokumentacją dotyczącą przebiegu służby przesłaną przez Komendanta Głównego Policji, po drugie, na podstawie art. 78 § 2 k.p.a, żądanie to nie zostało uwzględnione, bowiem dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 oraz 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę

materiału dowodowego prowadzącą do uznania, że skarżący nie pełnił służby z narażeniem zdrowia i życia, podczas gdy z przedłożonego przez niego

materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie tylko narażał on swoje zdrowie pełniąc służbę, ale wręcz zdrowie to utracił (orzeczenie o inwalidztwie w związku ze służbą);

2. art. 7 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania

administracyjnego i w konsekwencji nieodpowiednie, nieproporcjonalne

wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, w efekcie

przyjęcie nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym, bez wskazania w zaskarżonej decyzji o jaki interes ogólny chodzi, jednocześnie bez udowodnienia, że jest on tak ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga oczywistego ograniczenia uprawnień indywidualnych skarżącego, dodatkowo bez zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wobec niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

3. art. 77 § 1 w związku z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie

wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji nieprzeprowadzenie

dowodów z przesłuchania wnioskodawcy oraz wskazanych świadków na okoliczność art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy dowód z zeznań

skarżącego i świadków pozwoliłby na ustalenie przez organ administracji, że

pełnił on służbę z narażeniem zdrowia i życia, a w konsekwencji powyższego

zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek";

4. art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. w związku z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez sporządzenie przez organ

uzasadnienia decyzji nieodpowiadającej wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., tj. bez wskazania, które z faktów organ uznał za udowodnione,

dowodów, na których się oparł, okoliczności, które uznał za nieudowodnione i

podstaw, dla których tak uznał, jakim dowodom odmówił wiarygodności i

dlaczego, jak również poprzez brak jednoznacznego wskazania, jaki okres

służby w przypadku skarżącego uznany byłby za "krótkotrwały" w rozumieniu

art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, a także bez wyjaśnienia dlaczego

organ pominął w ustaleniach stanu faktycznego sprawy okoliczność, że

skarżący został uznany przez komisję lekarską inwalidą III grupy w związku ze

służbą, co jednoznacznie wskazuje, że pełnił służbę z narażeniem zdrowia, które w związku z jej pełnieniem utracił, a także brak odniesienia się do powołanych przez skarżącego okoliczności uzasadniających wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej;

5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie znaczenia nieostrego pojęcia

"krótkotrwałości", determinującego wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy

zaopatrzeniowej, co uniemożliwia poddanie zaskarżonej decyzji kontroli

instancyjnej oraz sądowej, albowiem organ administracji nie wyjaśnił jaki okres

służby przed 31 lipca 1990 r. powinien być traktowany jako okres

"krótkotrwały" poprzestając na dowolnym stwierdzeniu, że - w ocenie organu -

służba skarżącego w okresie od 1 sierpnia 1988 r. do 31 lipca 1990 r. nie

miała charakteru służby krótkotrwałej;

6. art. 79a k.p.a. poprzez nie wskazanie przesłanek zależnych od strony,

które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione łub wykazane, co

mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

7. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi przesłanka "krótkotrwałości" służby w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji gdy okres wskazany przez IPN wynosi 2 lata do całkowitego okresu służby skarżącego wynoszącego 22 lata 5 miesięcy i 12 dni (a z uwzględnieniem obowiązkowej służby wojskowej, cały okres służby wynosi 24 lata, 5 miesiące i 7 dni) prowadzi do wniosku, iż przesłanka krótkotrwałości została spełniona;

8. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że "krótkotrwałość" służby należy ujmować w ujęciu proporcjonalnym wobec całego okresu służby skarżącego, a nie w ujęciu proporcjonalnym wobec całego życia skarżącego albo wobec istnienia "państwa totalitarnego" w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej, na rzecz którego możliwe było pełnienie takiej służby;

9. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że pojęcie "krótkotrwałości" należy interpretować wyłącznie w oparciu o wykładnię językową, tj. słownikowe znaczenie tego pojęcia, podczas gdy termin ten powinien być interpretowany indywidualnie, w kontekście każdej ze spraw rozpatrywanych przez organ, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę różnych stanów faktycznych;

10. art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieuzasadnione

przyjęcie, że wykonywanie służby "z narażeniem zdrowia i życia" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, musi oznaczać wystąpienie zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, lecz miało charakter "rzeczywisty, dowiedziony i wyjątkowy";

11. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię

polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że jednym z kryteriów wymaganych

przez ustawodawcę do zastosowania przez organ art. 8a jest

"szczególnie uzasadniony przypadek", podczas gdy kryteriami wymaganymi

przez ustawodawcę do wyłączenia względem skarżącego art. 15c ustawy

zaopatrzeniowej jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. krótkotrwałej

służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i

obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem

zdrowia i życia;

12. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię i

nieuzasadnione przyjęcie, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w

rozumieniu tej normy prawnej zachodzi wyłącznie wówczas, gdy strona

"legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi

ją na tle pozostałych funkcjonariuszy", albowiem ustawodawca nie ogranicza

rozumienia pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" wyłącznie do

wyjątkowych osiągnięć w służbie, a przez pojęcie to rozumieć należy także

zindywidualizowane okoliczności dotyczące każdej pojedynczej jednostki

zwracającej się o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w

tym również przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach i odznaczeniach, czy zdarzenia losowe, lub wybitne zasługi albo

dokonania dla kraju, które nie były związane ze służbą, bądź uzyskanie pełni

uprawnień emerytalnych przez danego funkcjonariusza po 31 lipca 1990 r.;

13. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w związku z art. 7 k.p.a. poprzez jego

niezastosowanie i niewydanie wobec skarżącego decyzji wyłączającej

stosowanie wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej pomimo niewątpliwego spełnienia łącznie wszelkich przesłanek określonych w jego treści.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje podjęte zostały bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś przesłanki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały omówione bez odniesienia do konkretnego przypadku skarżącego, mimo iż w każdej decyzji administracyjnej organ powinien sporządzić wyczerpujące i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadnienie decyzji, spełniające kryteria art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie – zdaniem Sądu – miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej. W szczególności wyjaśnił, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Sąd stwierdza jednak, że organ nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącego, opisywanych przez niego okoliczności faktycznych, w szczególności odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi oraz faktu orzeczenia całkowitej niezdolności do służby w Policji i przyznania III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.

Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, skarżący pełnił taką służbę przez okres 2 lat, zaś całkowity okres jego służby wynosi 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni.

Skarżący przepracował co prawda 9% swojego stażu pracy na rzecz totalitarnego Państwa, lecz w toku służby na rzecz demokratycznego Państwa, był wielokrotnie nagradzany, miał podwyższany dodatek służbowy (funkcyjny) oraz był awansowany na wyższe stanowiska służbowe i mianowany na wyższe stopnie służbowe. W 2000 r. został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. Organ zignorował także niezwykle istotny fakt, że w związku ze służbą u skarżącego orzeczono niezdolność do służy i przyznano III grupę inwalidzką ustalając, że pozostaje ona w związku ze służbą w Policji.

Poprzestając na ogólnym wskazaniu, że dokonania i służba powinny spełniać przesłanki, zakreślone w pkt 2 i części wstępnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności i faktów przywoływanych przez skarżącego, w tym m.in. do przyznania skarżącemu grupy inwalidzkiej i stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, oraz otrzymanego przez niego Brązowego Krzyża Zasługi.

Pominięcie przez Ministra wskazanych okoliczności wzbudziło wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącego, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Sprawa skarżącego musi być zatem ponownie wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Organ powinien też zbadać i rozważyć zgłoszony na rozprawie w dniu 25.06.2020r. zarzut skarżącego, że "w okresie podanym w zaświadczeniu, wydanym przez IPN, uczył się w Wyższej Szkole Oficerskiej w L. i jego zdaniem okres nauki nie może być wliczony do okresu służby na rzecz państwa totalitarnego".

Nadto podczas ponownego rozpoznawania sprawy organ powinien wziąć pod uwagę stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 21.05.2020, w sprawie I OSK 1669/19, iż brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych.

Rozpatrując ponownie sprawę z wniosku skarżącego o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu

Z przytoczonych wyżej przyczyn, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak

w sentencji wyroku.