Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 809/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] orzekającej o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m. kw. stanowiącej własność Z. W. oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że pismem z dnia 22 października 2004 r. Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K., działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie M., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m. kw., niezbędnej do zrealizowania celu publicznego, jakim jest budowa drogi ekspresowej [...] P. – P. przebiegającej przez teren gminy M. oraz O.. Wniosek zawierał również żądanie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia 17 października 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego działki [...].

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie M., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m. kw. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji tej odwołanie do Ministra Transportu i Budownictwa wniósł właściciel nieruchomości Z. W., kwestionując podstawę prawną rozstrzygnięcia i zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Po rozpatrzeniu odwołania i całości sprawy organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 17 ust.1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm), po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony przez uprawniony podmiot tj. Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. działającego w imieniu i z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Minister Transportu i Budownictwa wskazał również, że z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej [...], utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] oraz z treści załączników graficznych stanowiących jej integralną część, wynika, że działka nr [...] jest zlokalizowana w obrębie linii rozgraniczających teren. Zgodnie zaś z art. 12 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, linie rozgraniczające określone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią linie podziału nieruchomości. W wyniku podziału działki nr [...] powstała działka [...], która znajduje się w pasie drogowym.

Organ II instancji powołując treść wniosku w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości podkreślił, że budowa nowych dróg ekspresowych i autostrad pozostaje w sferze głównych zainteresowań państwa. Zgodnie z założeniami rządu pierwszeństwo w budowie dróg uzyskała m.in. droga ekspresowa [...], która położona jest w międzynarodowym korytarzu drogowym [...]. Z tego względu Unia Europejska przyznała dotacje, które powinny zostać wykorzystane w jak najszerszym zakresie. Organ wskazał, że sprzeciw właścicieli odnośnie zajęcia czy następnie nabycia nieruchomości, niezależnie od przesłanek, jakimi się oni kierują, powoduje wydłużenie procesu inwestycyjnego i opóźnia termin zakończenia robót. Dlatego, zdaniem organu, uzyskanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest konieczne, gdyż zwłoka uniemożliwia realizację celu publicznego, jakim jest budowa drogi ekspresowej [...], a decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. wyłączono przedmiotową działkę z pozwolenia na budowę tej drogi.

Reasumując Minister Transportu i Budownictwa uznał, że zaistniały przesłanki o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., wobec czego decyzja organu I instancji jest zasadna.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. W., S. W., J. W., J. W. i J. W.. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji. Zarzucili brak podstaw prawnych do zastosowania przez organy przepisów art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Podkreślili, że rozstrzygnięcia organów dotyczą nie istniejącej działki nr [...], wobec czego, zdaniem skarżących, decyzje są nieważne. Skarżący zarzucili również wadliwość decyzji lokalizacyjnej, podnosząc jednocześnie, że droga powinna przebiegać w innym miejscu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Sąd odrzucił skargę S. W., J. W. i J. W.. Postanowienie jest prawomocne.

Wobec powyższego do rozpoznania pozostała skarga Z. W.. Skarżący Z. W. poparł złożoną skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Należy również dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm – dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga jest niezasadna. Organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 17 ust 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U . Nr 80 poz. 721 ze zm.), który to przepis stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z jego treścią po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zważyć należy, że z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że wykazanie wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz do nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W rozpoznawanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 22 października 2004 r. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...] o powierzchni [...] m. kw., stanowiącej własność Z. W., a objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z..

W tym miejscu należy podnieść, że działka nr [...] (tak jak działki nr nr [...] i [...]) została wydzielona z działki nr [...]. Podział powyższy został dokonany w trybie art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej [...], następnie utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. (vide: decyzje w aktach administracyjnych wraz z mapami podziału, wyciąg z wykazu zmian gruntowych nr [...], opis i mapa działek nr [...] [...] i [...], odpis z księgi wieczystej nr [...] – dawny numer [...]). Wobec powyższego zarzut skarżącego odnośnie nieistnienia działki nr [...] jest bezpodstawny.

Jak wynika z zawiadomienia Wojewody [...] postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w dniu [...] października 2005 r. Wyjaśnić należy, że dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. W postępowaniu prowadzonym w trybie wyżej powołanego przepisu nie podlegają ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, jak również prawidłowość wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Są to zagadnienia będące przedmiotem odrębnych postępowań i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie. Z tej przyczyny zarzuty skargi dotyczące przebiegu tych postępowań i prawidłowości wydanych decyzji nie mogą być przedmiotem oceny Sadu.

Organy obydwu instancji wyczerpująco uzasadniły potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy. Potrzeba ta wynika z konieczności usprawnienia ruchu w międzynarodowym korytarzu drogowym [...] i jako założenie strategiczne rządu polskiego w zakresie budowy nowych dróg i autostrad pozostaje w sferze głównych założeń państwa. Na realizację powyższej inwestycji zostały przyznane fundusze z Unii Europejskiej, które powinny być jak najszerzej wykorzystane.

Organ wyjaśnił, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne ze względu na pilną potrzebę rozpoczęcia robót i terminowego ich zakończenia.

Zdaniem Sądu ocena powyższa nie budzi zastrzeżeń i uprawnia do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., a w tym art. 17 ust 1 i 2, nie znajdują potwierdzenia.

Wskazać należy, że ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) ma charakter specjalny, a jej działanie jest ograniczone w czasie (do dnia 31 grudnia 2007 r. - art. 45 ustawy). Jest to więc ustawa epizodyczna, której celem jest uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Ma ona na celu przyspieszenie procesu budowy dróg, a zwłaszcza dróg szybkiego ruchu, co przyczyni się do zmniejszenia opóźnień w istniejącej infrastrukturze drogowej w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Dlatego z mocy art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnośnie wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, należy wyjaśnić, że wniosek nie mógł być uwzględniony z uwagi na treść art. 200 i 201§ 1 ppsa. Przepisy te stanowią, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi (art. 200 ) lub umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ppsa (art. 201§ 1). Wobec tego, że przedmiotowa skarga została oddalona, wyżej powołane przepisy nie mogą być zastosowane.