Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1438/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2018 poz 1270
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r.

nr [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096,

ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku G. J.

o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu przytoczył treść art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.). Wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga spełnienia łącznie wszystkich warunków określonych w tym przepisie.

Organ wskazał m.in., że przy rozstrzyganiu w przedmiocie świadczeń w drodze wyjątku kluczowe są powody niespełnienia przez ubezpieczonego wymogów koniecznych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest więc zbadanie, czy brak tych uprawnień był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. Prezes ZUS podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest powszechnie pogląd, że za szczególną okoliczność, na potrzeby stosowania art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków.

Wskazał, że po ponownej wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego nadal nie stwierdzono istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których wnioskodawca nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowały okoliczności, na które wnioskodawca nie miał wpływu. Organ podał, że z akt sprawy wynika, że do powstania całkowitej niezdolności do pracy powstałej w wieku 33 lat wnioskodawca udowodnił 2 lata, 9 miesięcy, 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Ponadto w 10-leciu przypadającym przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę oraz przed dniem powstania niezdolności do pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, wnioskodawca udokumentował 2 lata, 9 miesięcy, 5 dni tych okresów. Prezes ZUS wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, że od [...].10.1997 r. do [...].11.2000 r., od [...].01.2001 r. do [...].04.2004 r., tj. do powstania całkowitej niezdolności do pracy, wnioskodawca nie wykonywał pracy ani innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym

i rentowymi. We wskazanych okresach nie była wobec wnioskodawcy orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec.

Organ stwierdził, że przeprowadzona analiza akt sprawy nie wskazuje aby w wykazanych przerwach wnioskodawca nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. Całkowita niezdolność do pracy uniemożliwiająca kontynuowanie zatrudnienia została ustalona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].04.2019 r. dopiero od [...].04.2004 r. Zatem nie istniały zdaniem organu przeciwwskazania ze względu na stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności, które uniemożliwiły kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W ocenie Prezesa ZUS zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków na zasadach ogólnych.

Organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca podniósł, że przerwy w wykonywaniu zatrudnienia spowodowane były złym stanem zdrowia. Prezes ZUS podniósł, że samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy. Dodał, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów na potwierdzenie, że w latach 1997-2000 oraz 2001-2004 stan zdrowia uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia. Organ zaznaczył, że podstawową zasadą przyznawania świadczeń na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej jest całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy, orzeczona w trybie przewidzianym prawem przez lekarza orzecznika ZUS lub komisję lekarską ZUS, a nie stwierdzona przez każdego innego lekarza lub wynikająca z subiektywnego przekonania samego zainteresowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.11.2002 r., sygnatura 11 SA 2243/02, dostępny w LEX nr 142310). Wskazał też,

że Przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2019 r.

nr [...] stała się przedmiotem skargi G. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie przyznania renty w drodze wyjątku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do podnoszonej przez wnioskodawcę szczególnej okoliczności w postaci bardzo dużego bezrobocia występującego na [...] w latach 1997 - 2004 i przez to niemożności znalezienia przez wnioskodawcę zatrudnienia, mimo intensywnego poszukiwania pracy (która to okoliczność została wykazana), co spowodowało, że wnioskodawca z przyczyn obiektywnych i niemożliwych do przezwyciężenia nie był w stanie wypracować odpowiedniego okresu ubezpieczeniowego uprawniającego go od uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności na zasadach ogólnych. Skarżący powołał się na wyrok NSA z 29.11.2017 r. sygn. akt I OSK 1254/17 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.12.2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1100/17. Skarżący wskazał, że organ nie wziął też pod uwagę wysokiego poziomu bezrobocia panującego w miejscu zamieszkania skarżącego (małe miasteczko na [...] liczące ok. 16 000 mieszkańców), które w korelacji z chorobą skarżącego oraz relacjami panującymi wśród lokalnej społeczności, całkowicie wykluczyło szanse skarżącego na znalezienie zatrudnienia. Zwrócił uwagę, że Prezes ZUS rozpoznając przedmiotowy wniosek nie wziął również pod uwagę, że wnioskodawca jest członkiem rodziny (synem) pozostałym po ubezpieczonym J. J. (zmarłym w 1990 r. w wieku zaledwie 61 lat), który wypracował wymagany okres ubezpieczenia i pobierał emeryturę z ZUS;

- naruszenie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu powyższych szczególnych okoliczności, co prowadziło do błędnego nie uwzględnienia wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku. Skarżący wskazał, że całkowita niezdolność do pracy potwierdzona orzeczeniem lekarza ZUS musi zaistnieć w dacie rozstrzygnięcia

o przyznaniu tego świadczenia, natomiast ocena stanu zdrowia wnioskodawcy z punktu widzenia "szczególnych okoliczności’’ w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy nie musi być stwierdzona w orzeczeniu o całkowitej niezdolności do pracy wydanym przez lekarza ZUS. W sprawach o świadczenia w drodze wyjątku data powstania niezdolności do pracy nie mieści się wśród ustawowych przesłanek z art. 83 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS.

W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że bezrobocie może być szczególną okolicznością skutkującą niespełnieniem przez wnioskodawcę warunków do uzyskania prawa do renty, gdy wnioskodawca wykaże, a tak miało miejsce w niniejszej sprawie, że jej przerwy w zatrudnieniu były spowodowane bezrobociem (por. wyr. NSA z 11.10.2017 r., I OSK 2314/16). Skarżący wskazał, że przedłożył organowi dowody (m.in. zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z [...] 03.2018 r. oraz z [...].07.2010 r. - z których wynika, że w okresie od [...].07.1995 r. do [...].01.2011 r. przedstawiono mu jedynie dwie oferty pracy (a w okresie spornym jedynie jedną - [...].03.1997 r. w PNTL [...] - brak akceptacji pracodawcy), a także liczne dokumenty świadczące, że intensywnie, ponadprzeciętnie poszukiwał pracy) - por. wyrok NSA z 1.08.2018 r., I OSK 841/18 - świadczące o tym, że nie mógł znaleźć zatrudnienia objętego ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi (od [...].10.1997 r. do [...].11.2000 r., od [...].01.2001 r. do [...].04.2004 r.) z przyczyn obiektywnych i niemożliwych do przezwyciężenia - por. wyrok NSA z 11.10.2017 r., I OSK 2314/16. Bez wątpienia duże bezrobocie jakie występowało w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i w okolicznych miastach w latach 1997 - 2004, a także mimo, że wnioskodawca wykazywał się ponadprzeciętną aktywnością w celu znalezienia pracy i wypracowania odpowiedniego okresu składkowego, która zakończyła się niepowodzeniem, jest zdarzeniem zewnętrznym, obiektywnym

i niezależnym od woli ubezpieczonego i winno być traktowane jako "okoliczność szczególna" uprawniająca do przyznania świadczenia w myśl art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok NSA

z 1.08.2018 r., I OSK 841/18).

Ocena, czy w danym przypadku zachodzi przesłanka "szczególnych okoliczności" nie może być dokonywana w każdym przypadku wedle z góry określonego schematu. Każda sprawa winna być oceniana indywidualnie

z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił. Organ, akcentując młody wiek skarżącego oraz nieadekwatność stażu ubezpieczeniowego do osiągniętego wieku, całkowicie pominął okoliczność braku możliwości - z uwagi na stan zdrowia - samodzielnej emigracji wnioskodawcy do innego miasta w celu poszukiwania pracy (por. wyrok WSA w Warszawie z 22.02.2017 r., II SA/Wa 1515/16).

Skarżący wskazał też m.in., że organ w kontekście "okoliczności szczególnych" nie wziął pod uwagę, że całkowita niezdolność do pracy (od [...].04.2004 r.), została orzeczona wobec skarżącego z uwagi na chorobę [...], powodującą konieczność poddania się leczeniu [...] i hospitalizacji (od [...].04.2004 r.). Tymczasem doświadczenie życiowe wskazuje, że choroba nie powstaje z dnia na dzień, a jej objawy - istniejące już wówczas, gdy choroba jeszcze nie jest ostatecznie zdiagnozowana - nie czynią z danej osoby pełnowartościowego pracownika, co wyklucza jego normalne zatrudnienie (por. wyrok WSA w Warszawie z 28.04.2017 r., II SA/Wa 1535/16).

Skarżący przed pierwszą hospitalizacją ([...].04.2004 r.) nie leczył się [...], z czego nie można wysnuć tezy, że przed [...].04.2004 r. skarżący był zdrowy i zdolny do pracy, jak to uczynił Prezes ZUS. Doświadczenie życiowe wskazuje, że choroba [...] nie powstaje z dnia na dzień, a proces chorobowy rozwija się stopniowo. Skarżący znacznie wcześniej (niż od [...].04.2004 r.) był w złej kondycji psychicznej z uwagi m.in. na gorycz długotrwałego bezrobocia od 1995 r. (było to 9 lat w chwili pierwszej hospitalizacji [...] w 2004 r.), mimo wyższego wykształcenia i mimo intensywnego poszukiwania pracy, brak możliwości zatrudnienia, brak środków do życia (pomoc z MOPS - uzyskał dopiero w 2010 r.), obawa przed kolejnym dniem, przed przyszłością, czego kulminacją była pierwsza hospitalizacja w szpitalu psychiatrycznym [...].04.2004 r. i od tego dnia wobec wnioskodawcy orzeczono jego całkowitą niezdolność do pracy. Podkreślił, że choroba (zdiagnozowana [...].04.2004 r.), jej rodzaj - [...], doprowadziła ostatecznie do jego całkowitej niezdolności do pracy (od [...].04.2004 r.) i stan ten nie rokuje poprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę organ pominął kwestie związane z charakterem, uciążliwością

i skutkami choroby w kontekście możliwości zatrudnienia skarżącego na rynku pracy, co niewątpliwie jest to "szczególna okoliczność" w rozumieniu art. 83 ustawy. Skarżący wskazał też, że nie ma niezbędnych środków utrzymania. Wnioskodawca nie miałby środków do życia, gdyby nie zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], który uzyskał na okres od 1 marca 2017 r. do 30 marca 2020 r. oraz dodatek żywnościowy, jak również okazjonalne paczki żywnościowe a także pomoc finansowa na zakup 0,5 tony węgla na opał. Jednakże pomoc ta jest przyznana jedynie na czas określony i z chwilą jego upływu nie ma żadnych środków do życia.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał m.in., że strona jest całkowicie niezdolna do pracy od dnia [...].04.2004 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].04.2019 r.). W okresach wcześniejszych tj. od dnia [...].10.1997 r. do dnia [...].11.2000 r., od dnia [...].01.2001 r. do dnia [...].04.2004 r.

nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenia emerytalne

i rentowe. Trudno zatem określić czy brak zatrudnienia byt spowodowany wydarzeniem losowym i czy nie istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia w celu zapewnienia sobie prawa do świadczeń oraz środków niezbędnych do utrzymania. Podobnie trudna sytuacja materialna, choć jest brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia.

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2020 r. skarżący wniósł

o dopuszczenie dowodu w postaci kopii pieczęci zakładów pracy z 2004 r. wraz z adnotacjami i podpisami, o braku wolnych miejsc pracy, na okoliczność wykazania aktywnego poszukiwania pracy w 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym

i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

W świetle powołanego przepisu, przyznanie świadczenia pozostawiono uznaniowej decyzji Prezesa ZUS. Powyższe nie oznacza jednak, że organ zwolniony jest ze stosowania zasad ogólnych k.p.a. Prezes ZUS podejmujący decyzje administracyjne w tego rodzaju sprawach jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Obowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organ naruszył art. 7, art. 77

§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pojęcie szczególnych okoliczności nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że jest to klauzula generalna, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny, powinno jednak odnosić się do zdarzeń, które w rozumieniu ustawy ograniczają, utrudniają, czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych (v. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1088/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie bowiem z przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyjmuje się obiektywne i niezależne od woli konkretnej osoby zdarzenia bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Pamiętać należy, że nie zawsze wyłącznie całkowita niezdolność do pracy stanowi szczególną okoliczność na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W sprawie niniejszej organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez wnioskodawcę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które zdaniem strony usprawiedliwiały niewypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. W decyzji organ wskazał jedynie, że wnioskodawca od [...].10.1997 r. do [...].11.2000 r. i od [...].01.2001 r. do [...].04.2004 r. nie wykonywał pracy ani innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym i że w tym okresie nie była wobec strony orzeczona całkowita niezdolność do pracy.

Oczywiście sam fakt zarejestrowania jako osoby bezrobotnej w Urzędzie Pracy nie stanowi okoliczności szczególnej na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach

i rentach z FUS, jeżeli ubezpieczony nie podejmuje żadnych działań w celu znalezienia pracy, choćby działania te zakończyły się niepowodzeniem (v. wyrok NSA z dnia

1 października 2010 r. sygn. akt I OSK 295/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 306/00, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 3741/01, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ nie rozważył jednakże argumentacji strony o intensywnym poszukiwaniu pracy, jak również nie dokonał analizy stopnia bezrobocia w latach 1996-2004, choć strona wskazywała, że była to - w powiązaniu ze stanem zdrowia - jedna z przyczyn uniemożliwiających wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. W aktach administracyjny znajdują się nadto liczne dowody potwierdzające, że wnioskodawca intensywnie poszukiwał pracy przez wiele lat, lecz z uwagi na brak miejsc odmawiano jego zatrudnienia. Nadto, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona jednoznacznie wskazywała, że całkowita niezdolność do pracy została orzeczona z uwagi na chorobę psychiczną, podnosiła też, że organ nie przeanalizował kwestii niemożności podjęcia zatrudnienia ze względu na zaburzenia psychiczne w okresie poprzedzającym datę ustalenia całkowitej niezdolności do pracy. Strona podkreślała,

że objawy choroby, która jeszcze wówczas nie była zdiagnozowana, wykluczają normalne zatrudnienie. Organ nie odniósł się do argumentów strony, czym naruszył zasady postępowania administracyjnego, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej Prezes ZUS nie uwzględnił faktu, że skarżący cierpi na [...]. Stwierdzona przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem

z dnia [...] kwietnia 2019 r. całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy od dnia [...] kwietnia 2004 r. nie wyklucza przyjęcia w niniejszej sprawie przez organ, że choroba skarżącego rozwijała się wcześniej i to właśnie stan zdrowia znacznie utrudniał lub wręcz uniemożliwiał wnioskodawcy wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Przyjęcie takiego stanowiska jest w tej sprawie uprawnione. Problemy zdrowotne wnioskodawcy, z uwagi na rodzaj schorzenia, mogły stanowić jeszcze na długo przed dniem [...] kwietnia 2004 r. (dniem hospitalizacji), istotną przeszkodę dla wnioskodawcy w uzyskaniu zatrudnienia. Nadto, organ nie ustalił jakie bezrobocie panowało w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w okresach, gdy nie wykonywał zatrudnienia, choć strona wyraźnie podnosiła tę okoliczność. Strona wskazywała też, że intensywnie poszukiwała pracy. Organ żadnych ocen w tym zakresie, w powiązaniu z rodzajem schorzenia, na które cierpi strona, nie dokonał, mimo że dysponował materiałem dowodowym potwierdzającym oświadczenia strony.

W sprawie tej nie można wykluczyć, że rozważenie wszystkich wskazanych wyżej okoliczności będzie stanowiło podstawę do przyjęcia, że po stronie skarżącego istniały niezależne od niego przyczyny, dotyczące stanu zdrowia, które w sposób istotny ograniczały wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym.

Podkreślenia wymaga bowiem, że szczególne okoliczności to nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy, pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców; również i takie, kiedy osoba nie jest zdolna pod względem zdrowotnym do świadczenia pracy, choć nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, ale jej stan zdrowia w poszukiwaniu pracy stawia ją w pozycji dużo gorszej, niż osobę zdrową (v. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 167/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2176/13, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2399/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Starania skarżącego w uzyskaniu pracy potwierdzają liczne dowody znajdujące się w aktach administracyjnych organu, w postaci odpowiedzi potencjalnych pracodawców na zgłoszenia wnioskodawcy, a także pieczęcie licznych zakładów pracy z adnotacjami wraz z podpisami, informujące o braku wolnych miejsc pracy. Skarżący bezspornie był osobą aktywnie i intensywnie poszukującą pracy. Biorąc pod uwagę,

że w aktach administracyjnych organu znajdują się również dowody wskazujące na poszukiwanie przez skarżącego pracy w 2004 r., Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej wskazania

i ocenę prawną.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku.