Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1338/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA (del.) Robert Sawuła (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005r. nr Kol. [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

II SA/Kr 1338/05

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi K. T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K. z [...] 2005r. w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

W sprawie tej Wójt Gminy Z. decyzją z [...] 2005r. Nr [...] orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 48 012,60 zł dla K. T.– zbywcy prawa własności udziału 2/30 w nieruchomości składającej się z szeregu działek ewidencyjnych ujętych w księdze wieczystej Nr 39387, z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja zawiera pouczenie o skutkach braku wpłaty powyższej kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W podstawie prawnej powołano się na art. 36 ust.4, art.37 ust.1-2, ust.6 ustawy z 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717), art.21 §1 pkt 2, art.47 § 1, art.56 § 1 ustawy z 29.08.1997r. – ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60, zwana dalej Uop), a także uchwałę Rady Gminy Z. Nr [...] z [...] 2000r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nieruchomość stanowiąca przedmiot decyzji w wyniku podjęcia powołanej uchwały zmieniła przeznaczenie z terenów użytkowania rolniczego na tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, wolnostojącej, w planie teren ten oznaczono symbolem "MN, typu rezydencjalnego". Zmiana wartości nieruchomości wobec uchwalenia zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miała zostać wykazana na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego z [...] 2005r.. Organ wskazał, że przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu nastąpiła sprzedaż udziału w nieruchomości w dn. [...] 2003r.. Według opinii rzeczoznawcy, uwzględniając także brak nakładów na nieruchomości, różnica między wartością nieruchomości sprzed i po uchwaleniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego stanowi kwotę 160 042 zł, a stawka procentowa wzrostu wartości nieruchomości określona została na wysokości 30%, to dało z kolei wyliczoną w decyzji kwotę. Dodatkowo wskazano, że strona nie przedstawiła własnego operatu szacunkowego.

Z akt sprawy wynika, że wydanie powyższej decyzji zostało poprzedzone zawiadomieniem skierowanym do K. T., której organ umożliwił wypowiedzenie się w sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Uwagi w sprawie, sformułowane przez adw. M. B. określającego siebie jako pełnomocnika strony, nie zostały uwzględnione przy wydawania decyzji w I instancji, jako że wpłynęły do tego organu już po dacie wydania decyzji.

Odwołanie od decyzji wydanej w I instancji wniosła K. T., wnosząc o jej uchylenie, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołująca się zarzucając naruszenie przepisów prawa wywodziła, iż nieruchomość objętą zaskarżoną decyzją nabyła w drodze spadku w 2002r. po swoim ojcu, następnie sprzedała ją w czerwcu 2004r. i nie jest już jej właścicielką. Uznając naliczoną opłatę za "opłatę adiacencką" podniosła, że opłata adiacencka nie wchodzi w skład masy spadkowej, a jest ona związana z osobą spadkodawcy – K. T., cena sprzedaży nieruchomości otrzymana w 2004r. była znacznie niższa od ceny przyjętej w zaskarżonej decyzji, przyjmując w operacie szacunkowym określoną kwotę nie uwzględniono konieczności odsunięcia zabudowy od linii lasu, a to ograniczenie wynika z wydanego już pozwolenia na budowę. Odwołująca się wyeksponowała, że zmiana planu miejscowego uchwalona w dn.[...] 2000r. weszła w życie w dn. [...] 2000r., tj. 14 dni po opublikowaniu stosownego dziennika urzędowego, a przepis art.37 ust.4 w zw. z ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ogranicza możliwość naliczania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości tylko w okresie do 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan lub jego zmiana stały się obowiązujące.

Rozpoznając to odwołanie SKO opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej organ odwoławczy przywołał dyspozycję art.84 i art.35 ust.6 ustawy z 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm., zwana dalej Upizp) oraz art.233 § 1 pkt 1 Uop. Kolegium zacytowało treść art.36 ust.4 Upizp, wskazując iż uchwałą Nr [...] z [...] 2000r. Rada Gminy Z. zmieniła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zmiany te dotyczyły m.in. terenów użytków rolnych w obrębie których leżały nieruchomości gruntowe, w których udział miała odwołująca się. Po zmianie planu nieruchomość współ-należąca do odwołującej się znalazła się na terenach z podstawową funkcją zabudowy jednorodzinnej oznaczonych w planie symbolem MN. Wysokość stawki procentowej służącej naliczeniu opłaty, o jakiej mowa w art.36 ust.3 Upizp przyjęto w stawce 30%. Kolegium wskazało ponadto, że w zakresie renty planistycznej stosuje się przepis art.36 ust.4 Upizp, a zasady ustalania tej opłaty uprzednio, tj. w dacie podejmowania uchwały o zmianie planu, jak i dacie sprzedaży udziału we współwłasności nie uległy zmianie. Organ odwoławczy wskazał na ustalenia zawarte w operacie sporządzonym przez biegłego R. B., uznając prowadzone postępowanie przed I instancją za prawidłowe. Cytując treść art.37 ust.4 Upizp wyeksponowano, iż postępowanie w sprawie naliczenia tzw. renty planistycznej można wszcząć w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Przepisy odnoszące się do naliczania opłaty mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają działania w ramach uznania administracyjnego. Jednocześnie kolegium wskazało, że w trybie art.67 § 1 Uop strona może ubiegać się o przyznanie ulgi w postaci np. umorzenia opłaty w całości lub w części. Argument o uzyskaniu niższej kwoty z tytułu sprzedaży udziału we własności nieruchomości uznano za nietrafny, odwołując się do wagi operatu szacunkowego.

Skargę na powyższą decyzją wniosła K. T., zarzucając naruszenie art.37 ust.4 w zw. z art.36 ust.3 i art.36 ust.4 Upizp oraz domagając się jej uchylenia. Uzasadniając skargę podniesiono lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, brak ustosunkowania się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Skarżąca wywodzi, że nieruchomość odziedziczyła wraz z bratem i matką po zmarłym w 2002r. ojcu K. T. Nieruchomość objęta spadkiem została sprzedana w 2004r., w dacie wyrzekania przez organy administracji publicznej o opłacie skarżąca nie była już jej właścicielką. Podniesiono zarzut, iż opłata "planistyczna" nie wchodzi w skład masy spadkowej, skarżąca w dacie uchwalania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie była współwłaścicielką nieruchomości, rzeczywista cena sprzedaży odbiega znacznie od wartości przyjętej w zaskarżonej decyzji. Nadto wywodzono, iż uchwała o zmianie planu weszła w życie w dn.[...] 2005r., a decyzję o naliczeniu opłaty wydano po upływie 5 lat od tego faktu.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, przytaczając raz jeszcze wywody zaskarżonej decyzji.

W obszernym piśmie procesowym z [...] 2007r. pełnomocnik skarżącej w istocie powtórzył zarzuty samej skargi. W piśmie tym przytoczono stanowisko z orzecznictwa (uchwała składu 5 sędziów NSA z 30.10.2000r. OPK 16/2000, ONSA 2/2001, poz.64) w aspekcie konieczności zaistnienia faktu "zbycia" nieruchomości, a nie jej np. odziedziczenia, w odniesieniu do możliwości wydania decyzji o "opłacie planistycznej". Raz jeszcze argumentowano, iż osoba, która ewentualnie mogłaby być obciążona opłatą był K. T., zaś w chwili nabycia udziału w nieruchomości przez skarżącą nieruchomość ta już była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, co prowadzić ma do wniosku, iż skarżąca nie odniosła żadnej korzyści ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnik skarżącej prezentuje pogląd, iż wobec skarżącej nie można było zatem wydawać decyzji o opłacie planistycznej, formułując zarzut błędnej wykładni art.36 ust.5 i 6 Upizp. Podtrzymano także zarzut błędnego ustalenia wyceny wartości działki dokonanej przez biegłego i brak ustosunkowania się do tego zarzutu przez organ odwoławczy.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Ponadto Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa).

Zdaniem Sądu skarga jest niezasadna.

W istocie stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu między stronami. Niespornym jest, że w dacie wejścia w życie uchwały Nr [...] przez Radę Gminy Z. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmieniła przeznaczenie nieruchomości należące do K. T. tj. w dn.[...] 2000r. (14 dni po opublikowaniu przedmiotowej uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa z dn.[...] 2000r. Nr [...], poz.[...]) zostały objęte powyższą zmianą w ten sposób, że dotychczasowe przeznaczenie tej nieruchomości jako użytków rolnych zmieniono na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej, typu rezydencjonalnego. Nie jest także spornym, że przedmiotowa uchwała w § 7 zawiera określenie stawki opłaty, o której mowa w art.36 ust.3 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej Uzp) w wysokości 30%. Jest także okolicznością przyznaną, iż skarżąca nabyła udział w wysokości 2/30 w nieruchomości objętej powyższą uchwałą Rady Gminy Z. należącej uprzednio do K. T. – jej ojca, w wyniku spadkobrania w 2002r.. Z akt sprawy wynika także, iż skarżąca sprzedała ten udział aktem notarialnym w dn.[...] 2004r. tj. przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwały planistycznej.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, iż opłatą planistyczną może być obciążony wyłącznie właściciel nieruchomości w dacie wejścia w życie uchwały planistycznej z którą wiąże się roszczenie gminy z tytułu tzw. "opłaty planistycznej". W myśl art.36 ust.4 Upizp jeżeli w związku z uchwaleniem miejscowego planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustalona w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Innymi słowy wzrost wartości nieruchomości w wyniku zmiany planu (lub jego uchwalenia) zobowiązuje organ wykonawczy gminy do pobrania stosownej opłaty, w razie skonstatowania iż jej wartość wzrosła w związku z działalnością planistyczną gminy, a właściciel ją zbył. Niewątpliwie właścicielem nieruchomości, w chwili wejścia w życie uchwały planistycznej, objętej przedmiotem rozstrzygnięcia był spadkodawca skarżącej. Jednakże w dacie spadkobrania nie istniał jeszcze obowiązek poniesienia opłaty planistycznej, albowiem nie zachodziła przesłanka do jej ustalenia w postaci zbycia nieruchomości. Z tego względu argumentacja skarżącej w aspekcie braku wchodzenia opłaty planistycznej do spadku mija się z celem. Uchwała planistyczna podjęta przez Radę Gminy Z. ma walor przepisu prawa miejscowego, a jej skutki odnoszą się przede wszystkim do rzeczy. Dlatego również nie mają znaczenia wywody pełnomocnika skarżącej przytaczającego argumenty zawarte w uchwale składu 5 sędziów NSA z 30.10.2000r. OPK 16/2000, albowiem uchwała ta nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie. Decyzje objęte skargą odnoszące się do ustalenia opłaty planistycznej nie zostały wydane z tego względu, iż skarżąca odziedziczyła udział w nieruchomości, ale dlatego, iż ten udział sama zbyła.

Nietrafna jest także argumentacja, iż decyzję organu I instancji wydano po upływie terminu, biorąc pod uwagę datę wejścia w życie uchwały zmieniającej plan miejscowy, gdy w ogóle opłatę planistyczna można byłoby ustalać. Z mocy art.37 ust.4 w zw. z ust.3 Upizp "roszczenie" w zakresie opłaty planistycznej można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym zmiana planu stała się obowiązująca. Innymi słowy wójt gminy może domagać się opłaty, jeśli nie upłynęło 5 lat od wejścia w życie stosownej uchwały planistycznej. To "zgłoszenie roszczenia" było przedmiotem uwagi judykatury, w wyroku z [...] 2004r. OSK [...] (OSP Nr 7-8/05, poz.91) NSA w Warszawie wyjaśnił, iż wszczęcie postępowania o ustalenie opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Innymi słowy, nie data wydania decyzji o opłacie ma tu znaczenie, ale data wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie wysokości tej opłaty. Za datę wszczęcia postępowania z urzędu przyjmuje się dzień dokonania pierwszej czynności urzędowej w sprawie z udziałem lub za wiedzą strony. Z akt administracyjnych wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania datowane na [...] 2005r. zostało doręczone ze skutkiem prawnym o jakim mowa w art.44 § 4 k.p.a. w dn.[...] 2005r. (k.92 akt administracyjnych). Z tym dniem wszczęte zostało postępowanie w sprawie, zatem nie został uchybiony termin, o jakim mowa wart.37 ust.3 w zw. z ust.4 Upizp.

Zarzut lakoniczności potraktowania odwołania w aspekcie kwestionowania wyceny wartości działki dokonanej przez biegłego sam w sobie nie prowadzi do uwzględnienia skargi. Skarżąca w swoim odwołaniu jak i w skardze poza argumentem, iż cena rzeczywiście uzyskana w wyniku sprzedaży udziału w działce odbiega od ceny ustalonej przez biegłego, nie wskazuje innych zarzutów wobec samej opinii. Z tego względu słusznie SKO w Krakowie wskazało, iż wysokość tej opłaty ustalono w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego, a taki tryb przewiduje wszak obowiązujące prawo.

Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art.151 Ppsa orzeczono, jak w sentencji wyroku.