Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 916/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 156  par. 1  pkt 4,  art. 107  par. 3,  art. 7, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. M. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. Naczelnik [...], na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, odmówił ustanowienia na rzecz dawnych właścicieli hipotecznych prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego

w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Od orzeczenia powyższego strony nie odwołały się.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Zarząd [...] zdecydował o wniesieniu jako aport na pokrycie swojej części kapitału zakładowego spółki [...] Sp. z o.o. prawa własności nieruchomości położonej w W., u zbiegu ul. [...] o łącznej pow. [...] ha, stanowiących działkę nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 oraz działkę nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, dla których Sąd Rejonowy [...] prowadzi odpowiednio księgę wieczystą nr [...] i [...]. W wykonaniu powyższej uchwały, aktem notarialnym z dnia [...] marca 2001r. Rep. [...] zawarta została umowa, na mocy której Gmina [...] przeniosła własność nieruchomości położonej w W., u zbiegu ul. [...] o łącznej pow. [...] ha, stanowiących działkę nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 oraz działkę nr [...] z obr. [....] o pow. [...] m2, dla których Sąd Rejonowy [...] prowadzi odpowiednio księgę wieczystą nr [...] i [...], na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Decyzją z dnia [...] września 2001 r. sygn. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji

Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. odmawiającej ustanowienia na rzecz dawnych właścicieli hipotecznych prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego

w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...].

W dniu [...] czerwca 2002 r. pomiędzy Gminą [...], a następcami prawnymi dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości zawarta została ugoda

za Rep. Nr [...] w przedmiocie zapłaty odszkodowania za nieustanowienie prawa użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym [...] całości. Ugoda nie została zawarta w części stanowiącej własność J. Z. i B. H.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent W. rozpoznał wniosek złożony przez dawnego właściciela nieruchomości Z. D. w imieniu własnym oraz pozostałych współwłaścicieli i odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na ww. gruncie. Odwołanie od decyzji złożyli J. Z. i Z. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję

I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 413/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2009r. sygn. akt I OSK 32/09 oddalił skargi kasacyjne.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent W. ponownie odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, wskazując,

iż grunt został stale rozdysponowany poprzez przeniesienie jego własności na rzecz spółki [....] Sp. z o.o. Odwołanie od wskazanej decyzji złożyli J. Z.

i Z. Z. Decyzją z dnia [..] września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. Na decyzję powyższą skargę złożył Z. Z.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2248/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Kolegium.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. J. M. i Z. Z., reprezentowani przez adwokata, wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika [....] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. odmawiającej ustanowienia prawa (własności czasowej) użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej nr liip. [...].

Wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenie prawa, poprzez brak zbadania

w trybie nadzorczym skutków prawnych wywołanych decyzją Naczelnika [...] w sytuacji, gdy w dniu wydania decyzji przez Kolegium grunt przedmiotowej nieruchomości stanowił własność spółki [...] Sp. z o.o. Wnioskodawcy wskazali, że wskutek nieaktualnego materiału dowodowego doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Skutkiem powyższego było stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika [...] zamiast orzeczenie, iż wskutek zajścia nieodwracalnych skutków prawnych została ona wydana z naruszeniem prawa. Takie orzeczenie spowodowało niemożność zaspokojenia roszczeń dekretowych poprzez ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie, ewentualnie uzyskanie odszkodowania. W ocenie pełnomocnika wnioskodawców z uwagi na fakt zawarciaw dniu [...] marca 2001 r. umowy przenoszącej własność nieruchomości na spółkę [...] należało uznać, że nastąpiła nieodwracalność skutków prawnych, a tym samym nie było możliwe stwierdzenie nieważności decyzji. Ponieważ SKO nie ustaliło faktu zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości, to decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik podniósł, że strony we własnym zakresie podejmowały próby unieważnienia umowy przeniesienia własności, jednakże wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] listopada 2004 r. sygn. akt [...] prawomocnie oddalona została apelacja w sprawie z powództwa J. Z. i B. H. o unieważnienie umowy przeniesienia aportem własności nieruchomości na rzecz spółki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia

[...] października 2012 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (własności czasowej) gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że odmowa ustanowienia prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nie wywołała skutków nieodwracalnych, bowiem na jej podstawie żaden podmiot nie uzyskał przysporzenia. Organ wskazał, że zawarcie umowy o przeniesieniu własności nieruchomości nie było bezpośrednim skutkiem decyzji Naczelnika [...] Nr [...] z dnia

[...] stycznia 1975 r. Właścicielem gruntu przed stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji, jak i po jej stwierdzeniu było Miasto W., które zadysponowało gruntem jako jego właściciel, wnosząc prawo jego własność jako aport na pokrycie swojej części kapitału zakładowego spółki [...] Sp. z o.o. W takiej sytuacji, w ocenie Kolegium, wniesienie prawa własności przedmiotowej nieruchomości w formie aportu nie ma znaczenia dla oceny decyzji Kolegium z dnia [...] września

2001 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony, ponawiając argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności, zarzuciły decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. art. 158 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2012 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja z dnia [...] września 2001r. nr [...], wydana została

po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w toku którego Kolegium ustaliło,

że decyzja Nr [...] wydana przez Naczelnika [...] w dniu [...] stycznia 1975 r. odmawiająca przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [....], narusza w sposób rażący art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Okoliczność ta stanowiła przesłankę do stwierdzenia nieważności zakwestionowanego orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. SKO wskazało, że z decyzji Naczelnika [...] nie wynika, by przed wydaniem wskazanego orzeczenia organ poddał ocenie, czy korzystanie z gruntu przez byłego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego planu zabudowania. Organ administracji nie odniósł się do warunków zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.

Odmowa przyznania własności czasowej bez dokonania takich ustaleń traktowana jest jako rażąco naruszająca prawo i jako taką potraktowało

ją Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia [...] września 2001 r. Przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej samo przez

się nie oznacza, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela

nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem. W ocenie SKO w W. decyzja tego organu z dnia [..] września 2001 r. jest prawidłowa i brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

SKO wskazało, że zadaniem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Organ stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wypełniło te obowiązki, zatem decyzja SKO z dnia [...] października 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2001 r. jest prawidłowa.

Ustosunkowując się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] października 2012 r. nr [...], organ wskazał, że Kolegium prawidłowo uznało, że w niniejszej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne. Zbycie nieruchomości położonej w W. u zbiegu ul. [...] o łącznej pow. [...] ha, nastąpiło na mocy umowy zawartej

w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2001 r. Zatem skutek cywilny w postaci umowy istotnie w tym przypadku nastąpił, lecz nie w wyniku decyzji Naczelnika [..] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. odmawiającej ustanowienia na prawa własności czasowej. Organ wskazał, że SKO

w W. wydając decyzję z dnia [...] września 2001 r. winno było dokonać oceny, czy decyzja administracyjna, którą na podstawie przepisów dekretu o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy odmówiono byłemu właścicielowi nieruchomości [...] przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu tej nieruchomości, wywołała nieodwracalne skutki prawne

w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jednakże niedokonanie tejże oceny nie przesądza

o rażącym naruszeniu art. 156 § 2 k.p.a.

Decyzja SKO w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. M. i Z. Z., reprezentowanych przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. :

1. art. 7 k.p.a. w zw. z 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez

a) nieustalenie stanu faktycznego, w konsekwencji czego SKO wskazuje stan faktyczny niemający żadnego oparcia w aktach sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wydawania przez SKO decyzji z dnia [...] września 2001 r. była własnością W., podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowa nieruchomość była już własnością osoby trzeciej ([...] Sp. z o.o.), a organ nie mógł w żaden sposób odwrócić skutków prawnych czynności cywilnoprawnych (umowy);

b) polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji znalazły odzwierciedlenie błędne ustalenia faktyczne, co w rezultacie spowodowało, że SKO dokonało błędnej subsumcji i zastosowało art. 156 § 1 k.p.a. zamiast art. 156 § 2 k.p.a.;

c) polegające na błędnym ustaleniu, że w niniejszej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, tj. że skutek cywilnoprawny w postaci zbycia przedmiotowej nieruchomości przez W. na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. nie był konsekwencją wydania decyzji administracyjnej Naczelnika [....] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r., podczas gdy wydanie przedmiotowej decyzji spowodowało, że nieruchomość ta została rozdysponowana;

2. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne ustalenie uczestników postępowania, co skutkowało skierowaniem decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania – W., podczas gdy [....] Sp. z o.o. jako strona postępowania nie brała w nim udziału i nie otrzymała odpisu decyzji;

3. art. 158 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej SKO z dnia [...] września 2001 r. pomimo tego, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa; SKO wydając przedmiotową decyzję w ogóle nie zbadało, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 156 § 2 k.p.a., które wykluczały stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Brak ustalenia przez SKO stanu faktycznego spowodował,

że nieuwzględnione zostały w tym postępowaniu skutki cywilnoprawne zbycia w dniu

[...] lutego 2001 r., przez W. przedmiotowej nieruchomości tuż przed wydaniem decyzji przez SKO z dnia [...] września 2001 r.;

4. art. 158 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie,

iż wystąpienie skutku cywilnoprawnego w postaci umowy przenoszącej własność nieruchomości skutkuje możliwością stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. podczas gdy przepis jasno

i wyraźnie nakazuje, że w takim przypadku możliwe jest jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa;

5. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z art. 158 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż niedokonanie ustalenia stanu faktycznego oraz jego oceny c/d nieodwracalnych skutków prawnych decyzji Naczelnika z dnia [...] stycznia 1975 r., o odmowie przyznania prawa własności czasowej, nie skutkowało rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy niewzięcie pod uwagę zarówno okoliczności faktycznych miarodajnych dla ustalenia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji dekretowej wydanej z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a. jak i przepisów ustawy skutkuje rażącym naruszeniem art. 160 § 3 k.p.a. w zw. z art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, gdyż zamyka skarżącym drogę zarówno do dochodzenia odszkodowania w pieniądzu jak i uzyskania prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w wyniku ponownego rozpoznania wniosku dekretowego.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik odnosząc się do decyzji SKO

z dnia [...] września 2001 r. wskazał, że brak dokonania przez SKO ustaleń faktycznych spowodował rażąco wadliwe uznanie, że w dniu wydania decyzji przez SKO, Gmina W. była właścicielem przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy

w dniu [...] marca 2001 r. została zawarta umowa, mocą której własność przedmiotowej nieruchomości została przeniesiona na [....] Sp. z o. o. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że konsekwencją powyższych uchybień SKO było: po pierwsze, że w postępowaniu nie brał udziału nowy właściciel przedmiotowej nieruchomości – [...] Sp. z o.o. Zatem postępowanie w sprawie toczyło się bez udziału strony,

a decyzja została skierowana do podmiotu, który nie był stroną postępowania, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Pełnomocnik podkreślił, że uchybienia tego SKO nie powtórzyło w niniejszym postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., gdyż toczy się ono z udziałem Spółki [...] Sp. z o.o.

Po drugie, brak wiedzy SKO o zmianie właściciela przedmiotowej nieruchomości spowodował niezbadanie skutków prawnych decyzji. Po trzecie, SKO nie wzięło w ogóle pod uwagę, że decyzja Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne i tym samym nie było możliwe stwierdzenie jej nieważności, a organ powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie wnoszącego skargę, wydanie bezprawnej decyzji odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej na przedmiotowej nieruchomości otworzyło prawną możliwość rozporządzania tą nieruchomością, co w efekcie nastąpiło w postaci umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] marca 2001 r. SKO w W. bezzasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia

[...] września 2001 r., pomimo że decyzja ta rażąco naruszała art. 158 § 2 k.p.a.

Za niezrozumiałe strona uznała stanowisko SKO w W., że uchybienie

to nie stanowi wady decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Pełnomocnik skarżących podkreślił, że nie może budzić wątpliwości, iż decyzja

z dnia [...] września 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stoi ona bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 158 §1 i 2 k.p.a. SKO w sytuacji, kiedy przedmiotowa nieruchomość została sprzedana spółce [...] Sp. z o.o. nie mogło już podjąć decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji

z dnia [...] stycznia 1975 r. Poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) na nieruchomości doszło do uregulowania stanu prawnego tej nieruchomości, której jedynym właścicielem stało

się Miasto W.

Pełnomocnik skarżących nie podzielił stanowiska SKO zawartego w zaskarżonej decyzji, że "skutek cywilny w postaci umowy istotnie w tym przypadku nastąpił, lecz nie w wyniku decyzji Naczelnika [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r.". Konsekwencją powyższego stwierdzenia powinno być wskazanie przez SKO w wyniku zatem jakiego działania rzeczony skutek cywilny nastąpił bądź wyjaśnienie z jakiego powodu SKO twierdzi, iż nie ma związku między decyzją z 1975 r. a przeniesieniem własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu brak wyjaśnień organu w tym zakresie .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod red. R.Hausera, Warszawa 1995, str. 337).

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r. odpowiadają prawu. Prawidłowo SKO w W. stwierdziło, że decyzja SKO z dnia [...] września 2001 r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. nie jest obarczona kwalifikowaną wadą uzasadniająca wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Decyzją z dnia [...] września 2001 r. SKO w W. stwierdziło, że decyzja Naczelnika [....] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. o odmowie przyznania dawnym właścicielom prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) – czego skarżący w niniejszej sprawie nie kwestionują – i stwierdziło nieważność tej decyzji.

W ocenie skarżących, decyzja SKO w W. z dnia [..] września 2001 r. powinna zostać jednakże wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (skarżący wystąpili o stwierdzenie jej nieważności), albowiem SKO nie dokonało

w decyzji rozważań, co do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.), które zdaniem skarżących w tej sprawie wystąpiły.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie są one zasadne.

Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia przez SKO w zaskarżonej i poprzedzającej

ją decyzji przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że brak rozważań w decyzji z dnia [...] września 2001 r., co do nieodwaracalnych skutków prawnych, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Przede wszystkim wskazania wymaga, że choć SKO w W.

w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2012 r. przyjęło,

że decyzja tego organu z dnia [...] września 2001 r. nie zawiera rozważań w zakresie skutków prawnych, jakie wywołała kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia [..] stycznia 1975 r., to ustalenie to nie przesądza, że ocena skutków prawnych tej decyzji nie została w istocie dokonana. Zauważyć należy bowiem,

że w ostatnim akapicie uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego, ocenie podlega zakwestionowane orzeczenie w dacie jego wydania i nie mają znaczenia rozporządzenia nieruchomością po tej dacie". W świetle powyższego, zdaniem organu rozporządzenie nieruchomością nie stanowiło przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. Zarzut rażącego naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. jest zatem nieuzasadniony.

Prawidłowe są ustalenia SKO w W. zawarte w zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2012 r., że decyzja Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. o odmowie przyznania dawnym właścicielom prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Sąd nie podziela tym samym zaprezentowanego w skardze poglądu, zgodnie

z którym, przeniesienie przez Gminę W. własności nieruchomości na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. było skutkiem – nadto nieodwracalnym – decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. o odmowie przyznania dawnym właścicielom prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...]. Nieuprawniony jest pogląd skargi, iż to poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w dniu [...] września 1975 r. uregulowany został stan prawny nieruchomości, której właścicielem stało się Miasto W., które jednocześnie od tej chwili mogło rozporządzać

tą nieruchomością. Podkreślenia wymaga bowiem, że wszelkie grunty na obszarze W. przeszły na własność gminy W. z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), jak stanowi przepis art. 1 tego dekretu,

a zatem z dniem 21 listopada 1945 r. Z tym dniem zatem wiązać należy prawo dysponowania nieruchomością [...] przez W., a nie z dniem wydania decyzji w przedmiocie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyraźnie wskazało na powyższe, wbrew zarzutom skargi, w decyzji z dnia [...] października 2012 r. Nadto, zarówno

w zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organ wskazał, że z dniem [...] listopada 1945 r. grunty nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy W. Wywodzenie przez skarżących, że zbycie nieruchomości spółce [...] Sp. z o.o. było bezpośrednim następstwem decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r., nie znajduje uzasadnienia prawnego. Tym samym, nie ma w tej sprawie mowy o nieodwracalnych sutkach prawnych decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. Przeniesienie własności nieruchomości przez Gminę W. na rzecz spółki [...]

Sp. z o.o. nie stanowiło bowiem skutku prawnego decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. Już z tego tylko powodu zarzuty skargi uznać należało za niezasadne.

Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że ustanowiona w art. 156 § 2 k.p.a. przesłanka negatywna, wyłączająca dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji, jest przesłanką materialnoprawną. Wystąpienia zatem tej przesłanki nie można wyprowadzić zarzutem wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Nieodwracalność skutku prawnego należy ograniczyć wyłącznie do skutków prawnych wywołanych bezpośrednio decyzją nieważną. Wyłączona jest interpretacja rozszerzająca, a zatem interpretacja uwzględniająca zdarzenia przyszłe, które tylko pośrednio wiążą

się z decyzją nieważną (v. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2475/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za nietrafne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które to zarzuty skarżący odnoszą w istocie do ustaleń faktycznych dokonanych przez SKO w W.

w decyzji z dnia [...] września 2001 r. Podkreślenia wymaga, że zarówno przyjęcie,

że prawo własności nieruchomości w dacie wydania decyzji przysługiwało Gminie W., jak i niebranie udziału w postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją z dnia [...] września 2001 r. spółki [...] Sp. z o.o. nie stanowi uchybień, które mogłyby być kwalifikowane odpowiednio jako rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jak chcieliby tego skarżący. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji z dnia [...] września 2001 r. do osoby niebędącej stroną w sprawie, tj. Gminy W. (w miejsce spółki [...] Sp. z o.o.), wskazać trzeba na konieczność rozróżnienia sytuacji skierowania decyzji do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie,

o czym jest mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a pozbawieniem określonego podmiotu udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). W ocenie Sądu, decyzja SKO

w W. z dnia [...] września 2001 r. nie była skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja ta wydana została na wniosek J. Z. i B. H. i do tych osób była skierowana. Okoliczność doręczenia decyzji Gminie W. nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Natomiast brak udziału określonego podmiotu w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, a nie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Oczywiście nieodniesienie się przez SKO w W. w zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji do tych zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności należy uznać za naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., jednakże uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Ustalenie bowiem przez SKO w W.,

że decyzja SKO w W. z dnia [...] września 2001 r. nie jest obarczona kwalifikowaną wadą, jest prawidłowe.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w wyroku.