Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1643/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 36
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity
article: art. 127  par. 3,  art. 156  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 2  i  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Janusz Walawski Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. określa, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz adwokata P. U. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, S. K. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] lutego 2011 r.

Wymienionemu wydane zostało zaświadczenie o przebiegu służby w Straży Granicznej zaliczanej do wysługi emerytalnej w wymiarze półtora roku za jeden rok służby, zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej uwzględniające dwa okresy pełnienia służby: w [...] SG [...] – [...] od dnia [...] lutego 1993 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz w [...] SG [...] – [...] od dnia [...] sierpnia do [...] grudnia 2005 r.

S. K. w dniu [...] marca 2011 r. złożył wniosek o uzupełnienie zaświadczenia o przebieg służby w Straży Granicznej zaliczanej do wysługi emerytalnej w wymiarze półtora roku za jeden rok służby o okres od [...] grudnia 2005 r. do [...] lipca 2008 r.

Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) i § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.), odmówił wydania S. K. zaświadczenia o treści przez niego żądanej.

Na powyższe postanowienie S. K. wniósł zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zarzucając postanowieniu obrazę art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 79,poz. 854 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracowników pełniących z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień z pracy (Dz. U. nr 71, poz. 336) – poprzez odmowę uznania okresu od [...] grudnia 2005 r. do [...] lipca 2008 r., w którym pełnił on funkcję w Zarządzie Organizacji Związkowej [...] przy Placówce Straży Granicznej [...] – [...], a następnie w Zarządzie Organizacji Oddziałowej [...] przy [...] Straży Granicznej, jako okresów naliczenia wysługi na dotychczas zajmowanym stanowisku w Placówce Straży Granicznej dla celów emerytalnych tj. 1,5 roku wysługi za jeden rok służby.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w związku z art. 219 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 218 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W zakresie wydawania zaświadczeń, w stosunku do funkcjonariuszy Straży Granicznej zastosowanie mają również uregulowania zawarte w treści § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 z późn.zm.). Na podstawie wskazanego przepisu środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby zaliczane w wyższym wymiarze jest zaświadczenie sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza, wystawione przez właściwy organ Straży Granicznej. Organ zauważył, że przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio do praw związkowych funkcjonariuszy Straży Granicznej z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw. Ustawą odrębną w rozumieniu wspomnianego przepisu jest w szczególności ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Stąd też przepisy ustawy o związkach zawodowych będą miały zastosowanie w odniesieniu do funkcjonariuszy Straży Granicznej, będących członkami związku zawodowego tylko w takim zakresie w jakim nie będzie to naruszało specyfiki stosunków służbowych w Straży Granicznej, w szczególności dyspozycyjności funkcjonariusza wobec przełożonych i nie będzie to sprzeczne z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o Straży Granicznej. Specyfika służby granicznej spowodowała, że funkcjonariuszom w służbie stałej, pełniącym służbę w strażnicach, placówkach kontrolnych, w składzie etatowym załóg pływających Straży Granicznej, wylicza się 1,5 roku wysługi za jeden rok służby.

Zdaniem organu, przepis art. 74 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej nie ma zastosowania do funkcjonariusza korzystającego ze zwolnienia z obowiązku wykonywania pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych w związku z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. Odmienna interpretacja wspomnianych przepisów prowadziła by, zdaniem Ministra, do zanegowania specyfiki służby granicznej. W spornym okresie S. K. nie pełnił faktycznie służby granicznej. Wykonywał za to obowiązki związane z ochroną funkcjonariuszy w związku zawodowym. Według organu, art. 74 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej jest ściśle związany z wykonywaniem obowiązków służbowych, zgodnie z zakresem praw i obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym, spowodowanych szczególnymi warunkami służby. Istotą uregulowania art. 74 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej było docenienie trudu funkcjonariuszy pełniących służbę związaną ze stałą koncentracją uwagi, stanami długotrwałych napięć, dużą presją psychiczną i odpowiedzialnością.

S. K. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w związku z art. 31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 o związkach zawodowych, oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień z pracy – poprzez odmowę uznania okresu od [...] grudnia 2005 r. do [...] lipca 2008 r., w którym pełnił on funkcję w organizacji związkowej, jako okresu naliczenia wysługi na dotychczas zajmowanym stanowisku w Placówce Straży Granicznej dla celów emerytalnych, tj. 1,5 roku wysługi za jeden rok służby. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.), do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej (ust. 1). Od decyzji, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszowi służy odwołanie do wyższego przełożonego oraz dochodzenie roszczeń na drodze sądowej (ust. 2). Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Straży Granicznej, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Powyżej opisany został zamknięty katalog właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania środków zaskarżenia od rozstrzygnięć organu centralnego, jakim jest Komendant Główny Straży Granicznej.

Zakres przedmiotowy niniejszej sprawy – odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego okres służby - dotyczył kwestii nie objętej regulacją powyżej przytoczonego przepisu. Dlatego organem właściwym do rozpoznania odwołania od postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] nie był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, a Komendant Główny Straży Granicznej na podstawie art. 127 § 3 kpa.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, naruszenie właściwości przez organ administracji publicznej przy wydaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji. Merytoryczna trafność rozstrzygnięcia nie podlega w podanym przypadku ocenie.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia.