Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1021/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 6,  art. 56 par. 1 pkt 4, art. 57 par. 1, art. 66
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty komorniczej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru lub Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Prezydenta Miasta K. (dalej wierzyciel) na postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] o określeniu opłaty komorniczej w kwocie:

1) [...] zł za przekazane wierzycielowi przez organ egzekucyjny należności w związku z przeprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym przeciwko Spółce A S.A. (dalej Spółka) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...];

2) [...] zł za przekazane wierzycielowi przez organ egzekucyjny należności w związku z przeprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym przeciwko Spółce na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...];

3) [...] zł za przekazane wierzycielowi przez organ egzekucyjny należności w związku z przeprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym przeciwko Spółce na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...];

działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016. 23 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 66 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2016. 599 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki A S.A. w B. (Spółka) na rzecz wierzyciela, w oparciu o wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej zawarty w tytułach wykonawczych:

1) z dnia [...] nr [...] (zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2005);

2) z dnia [...]nr [...] (zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2007);

3) z dnia [...]nr [...] (zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2012).

Wszczynając egzekucję administracyjną, organ egzekucyjny 3 zawiadomieniami z dnia [...] i [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego zobowiązanej Spółki oraz dokonał pobrania u zobowiązanej oraz zajęć innych wierzytelności Spółki na poczet realizacji spornych tytułów wykonawczych, w tym zawiadomieniami z dnia [...] u Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. oraz z dnia [...] u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Pismami z dnia 15 grudnia 2017 r. wierzyciel wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, zaś organ egzekucyjny postanowieniami z dnia [...] zawiesił te postępowania. Jednocześnie pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o wstrzymaniu realizacji zajęć wierzytelności dokonanych wobec dłużnika - Spółki. W dniu 18 stycznia 2018 r. do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek wierzyciela o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło postanowieniem z dnia [...]. W dniu 9 marca 2018 r. organ egzekucyjny otrzymał wniosek wierzyciela o wydanie postanowienia w przedmiocie opłaty komorniczej pobranej w związku z egzekucją prowadzoną na podstawie spornych tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania postanowienia w sprawie opłaty komorniczej. Na postanowienie to wierzyciel wniósł zażalenie, które organ egzekucyjny uznał w całości na zasadzie art. 132 § 1 Kpa, a następnie postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie w przedmiocie wydania postanowienia w sprawie opłaty komorniczej. Dyrektor wskazał, że wierzyciel złożył skargę do WSA w Gliwicach na czynność organu egzekucyjnego w przedmiocie potrącenia opłaty komorniczej z wyegzekwowanej należności.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie określenia opłaty komorniczej organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] określił opłatę komorniczą. Wierzyciel złożył zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i określenie tejże opłaty na kwotę [...] złotych, zarzucając:

1) naruszenie art. 66 § 4 pkt 1 w zw. z art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej, poprzez jego niezastosowanie i pobranie opłaty komorniczej od kwot wpłaconych przez zobowiązanego po wystąpieniu przez wierzyciela z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego;

2) naruszenie art. 6 pkt 1 w zw. z art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej, poprzez ich błędne zastosowanie i pobranie opłaty komorniczej mimo, że zobowiązany dokonał dobrowolnej wpłaty w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a więc wpłata ta nie nastąpiła "w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego";

3) naruszenie art. 2, art. 64, art. 84 oraz art. 165 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez obciążenie wierzyciela opłatą komorniczą, w sytuacji gdy mogła ona zostać pobrana w całości od zobowiązanego i w ten sposób pozbawienie wierzyciela 5% jej dochodów własnych.

Organ nadzoru przytoczył treść art. 1a pkt 6, art. 66 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że zastrzeżenia wierzyciela budzą dwie kwestie. Po pierwsze, brak podstaw prawnych do potrącenia opłaty komorniczej tj. w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone na wniosek wierzyciela oraz wysokość potrąconej opłaty komorniczej, która zdaniem wierzyciela jest nadmiernie wygórowana i nie uwzględnia stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14.

Następnie Dyrektor stwierdził, że postanowieniami z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie spornych tytułów wykonawczych, zgodnie z żądaniami wierzyciela z dnia 15 grudnia 2017 r. O powyższym organ egzekucyjny poinformowała dłużnika zajętej wierzytelności tj. bank, zawiadamiając o wstrzymaniu realizacji zajęć (pisma z dnia 27 grudnia 2017 r.). Bank dokonał realizacji zajęć egzekucyjnych w dniu 8 stycznia 2018 r. na kwotę [...] zł oraz w dniu 10 stycznia 2018 r. na kwotę [...]zł tj. w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które zgodnie z żądaniem wierzyciela z dnia 12 stycznia 2018 r. organ egzekucyjny podjął postanowieniem z dnia [...]. Jednakże jak wynika z akt postępowania i informacji organu egzekucyjnego, ustaleń w tym zakresie dokonano pomiędzy wierzycielem a zobowiązaną Spółką, która skontaktowała się z organem egzekucyjnym i poinformowała, że poleciła Bankowi dokonanie przelewu na poczet dokonanych zajęć (w datach wskazanych powyżej) i jednoczesnego dokonania ich rozliczenia przez organ egzekucyjny w celu uniknięcia naliczania dalszych odsetek za zwłokę (wtórniki zleceń płatniczych z dnia 8 stycznia 2018 r. i 10 stycznia 2018 r. z dyspozycją zobowiązanej). Organ egzekucyjny poinformował wówczas Spółkę o braku możliwości realizacji i rozliczeń przekazanych środków pieniężnych ze względu na zawieszenie postępowań egzekucyjnych. Wówczas Spółka poinformowała o wystąpieniu do wierzyciela o skierowanie wniosków o podjęcie zawieszonych postępowań w celu rozliczenia wyegzekwowanych kwot, co nastąpiło w kolejnych dniach. Dyrektor przywołał treść art. 66 § 1, 2, 3 i 4 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że poza enumeratywnie wyliczonymi wyjątkami, ściągnięcie należności przez organ egzekucyjny kreuje obowiązek wierzyciela uiszczenia na jego rzecz opłaty komorniczej. Opłata komornicza ma stanowić dla organu egzekucyjnego pewien rodzaj wynagrodzenia, należnego za dokonanie ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosowania środków egzekucyjnych, w wyniku których należność objęta tytułem została zapłacona. Opłata komornicza ma swój odrębny cel i charakter, dlatego też nie można jej utożsamiać z kosztami egzekucyjnymi, zdefiniowanymi w art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej. Z tego też powodu w stosunku do niej nie stosuje się art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej. Opłatę komorniczą organy egzekucyjne powinny ściągać od wierzyciela. Dyrektor zauważył, że wierzyciel nie może przerzucić obowiązku uiszczenia opłat od kwot ściągniętych egzekucyjnie na zobowiązanego, gdyż to na nim spoczywa materialny ciężar uiszczenia tejże opłaty (wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1013/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1376/16).

Odnosząc się z kolei do wskazanego przez wierzyciela twierdzenia, że organ egzekucyjny nie rozważył możliwości pobrania opłaty komorniczej od zobowiązanego, Dyrektor wskazał na jednoznaczne stwierdzenie ustawowego obowiązku wierzyciela w tym zakresie. Zauważył, że to organ egzekucyjny wyegzekwował należność główną wraz z kosztami upomnienia między innymi w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na zajęciu rachunku bankowego zobowiązanej, dlatego też organ egzekucyjny był uprawniony do potrącenia opłaty komorniczej z wyegzekwowanej kwoty.

Ponadto zwrócił uwagę na przepis art. 66 § 7 ustawy egzekucyjnej, który ma charakter porządkowy i umożliwia dochodzenie od wierzyciela opłaty komorniczej w trybie ustawy egzekucyjnej dla organu, który skutecznie przeprowadził egzekucję należności pieniężnych dla wierzyciela. W razie uchylania się wierzyciela od uiszczenia opłaty komorniczej organ egzekucyjny może dochodzić jej w trybie egzekucji administracyjnej tylko od niego. Zatem w kontekście tych uregulowań prawnych nie ma prawnej możliwości obciążenia opłatą komorniczą zobowiązanego, bez względu na to, czy egzekucja była skuteczna i zakończyła się efektywnie poprzez wyegzekwowanie zaległości objętych tytułami wykonawczymi. Zdaniem Dyrektora nie zasługuje również na akceptację żądanie wierzyciela, aby do opłaty komorniczej określonej w przepisie art. 66 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny zastosował prokonstytucyjną wykładnię określoną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. W orzeczeniu tym bowiem Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 66 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne lub maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podkreślił, iż wierzyciel ma świadomość braku prawnej możliwości zastosowania tej wykładni do opłaty komorniczej, która nie była przedmiotem (nie obejmowała) zapytania prawnego odnośnie zgodności z Konstytucją RP braku określenia jej maksymalnej wysokości w przepisie art. 1a pkt 6 ustawy egzekucyjnej. Stwierdził to już składając żądanie o wydanie postanowienia w sprawie określenia opłaty komorniczej (pismo z dnia 5 marca 2018 r.) i wyraził wówczas opinię o konieczności wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem w tym zakresie, lecz po wyczerpaniu drogi administracyjnej.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący domagał się uchylenia postanowień obu instancji zarzucając:

1) sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie faktyczne polegające na przyjęciu, że zapłata przez Bank w dniach 8 i 10 stycznia 2018 r. stanowiła "realizację zajęć egzekucyjnych", podczas gdy była to dobrowolna wpłata dokonana przez zobowiązanego;

2) naruszenie art. 66 § 4 pkt 1 w związku z art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej poprzez jego niezastosowanie i pobranie opłaty komorniczej od kwot wpłaconych przez zobowiązanego po wystąpieniu przez wierzyciela z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego;

3) naruszenie art. 6 pkt 1 w związku z art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej poprzez ich błędne zastosowanie i pobranie opłaty komorniczej mimo, że zobowiązany dokonał dobrowolnej wpłaty w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a więc wpłata ta nie nastąpiła "w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego";

4) naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 1a pkt 6 oraz art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej, skutkujące potrąceniem opłaty komorniczej z należności przysługującej skarżącemu, tj, z wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym należności przez organ w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne było w całości skuteczne, a zobowiązany wypłacalny i wszelkie koszty i opłaty związane z przymusowym ściągnięciem należności winny obciążać zobowiązanego;

5) naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, poprzez naliczenie opłaty komorniczej w oparciu o art. 1a pkt 6 w wysokości rażąco wygórowanej, powodującej że opłata ta faktycznie nie stanowi wynagrodzenia za skuteczną egzekucję, ale zobowiązanie o charakterze podatkowym, pobierane według relatywnie wysokiej stawki procentowej nieograniczone co do wysokości.

W przypadku, gdyby Sąd nie znalazł podstaw do bezpośredniego zastosowania przepisów Konstytucji RP i odmowy obciążania wierzyciela opłatą komorniczą w przypadku skutecznej egzekucji, skarżący wniósł o rozważenie przez Sąd możliwości skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 6 pkt 1 w związku z art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej z Konstytucją i Europejską Kartą Samorządu Lokalnego.

Uzasadniając skargę, skarżący wskazał, że przedmiotowa opłata komornicza została pobrana z naruszeniem art. 66 § 4 ustawy egzekucyjnej bowiem wpłaty z rachunku bankowego Spółki nastąpiły w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz na podstawie polecenia przelewu tych kwot przez zobowiązaną Spółkę. Tym samym środki uzyskane przez organ egzekucyjny nie pochodziły z zajęcia rachunku bankowego ale z dobrowolnych wpłat zobowiązanego.

Zdaniem skarżącego, sprzeczna z zasadą demokratycznego państwa prawa jest sytuacja, w której wierzyciel ponosi koszty postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy dłużnik (zobowiązany) jest wypłacalny i postępowanie egzekucyjne było w całości skuteczne. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. skarżący stwierdził, że wątpliwości konstytucyjne budzą te opłaty w egzekucji należności pieniężnych za czynności egzekucyjne, których wysokość określona jest stosunkowo. W niniejszej sprawie, opłata komornicza przekracza [...] zł i jest stanowczo za wysoka. Według skarżącego zachwiana została proporcja pomiędzy "przyzwoitą" prowizją za skuteczną egzekucję a wysokością opłaty. Skoro zaś Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wysokość opłat ponoszonych przez samego zobowiązanego, to tym bardziej zawarte w powołanym wyroku Trybunału zastrzeżenia należy odnieść do opłaty komorniczej, która miałaby obciążać wierzyciela – skarżącego.

W dalszym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił uzasadnienie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że dotyczyło ono określenia opłaty komorniczej i obciążenia nią wierzyciela w sytuacji, gdy po wszczęciu egzekucji i zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, podczas którego nastąpiła realizacja zajęć egzekucyjnych – na rachunek organu egzekucyjnego przekazano zajęte kwoty, przy czym czynność ta nastąpiła na polecenie zobowiązanego (posiadacza rachunku), w uzgodnieniu z wierzycielem.

Sporne między stronami było to, czy od przekazanych w ten sposób kwot należna jest opłata komornicza, jak chce tego organ egzekucyjny, czy zaś opłata ta była nienależna, jak dowodzi tego wierzyciel.

Poza sporem było, że na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych z dnia [...], [...] i [...] wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej Spółki, w trakcie którego zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia [...] i [...] skierowanymi do Banku prowadzącego ten rachunek. Następnie pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił to postępowanie zawiadamiając dłużnika zajętej wierzytelności tj. Bank o wstrzymaniu realizacji przedmiotowych zajęć. Z kolei pismem, które wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu 19 stycznia 2018 r., wierzyciel wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, a organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] postępowanie to podjął.

Bezsporne było także, że Bank w dniach 8 i 10 stycznia 2018 r. dokonał przelewów na konto organu egzekucyjnego, przy czym to zobowiązana Spółka poleciła, po uzgodnieniu z wierzycielem, ich dokonanie. Organ egzekucyjny poinformował Spółkę o braku możliwości realizacji i rozliczeń przelanych środków pieniężnych ze względu na zawieszenie postępowań egzekucyjnych, zaś Spółka wystąpiła do wierzyciela o złożenie przez niego wniosków o podjęcie postępowania w celu rozliczenia wyegzekwowanych kwot co nastąpiło w kolejnych dniach i skutkowało podjęciem zawieszonego postępowania postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...].

Zgodnie z treścią art. 66 § 1, § 2 i § 3 ustawy egzekucyjnej wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu wyegzekwowanej należności lub przedmiotu

(§ 1). Wydatki, o których mowa w § 1, organ egzekucyjny pokrywa z wyegzekwowanych kwot (§ 2). Wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest obowiązany, z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej (§ 3). W myśl art. 66 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej nie pobiera się opłaty komorniczej od kwot wpłaconych po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. Opłata komornicza to opłata wynosząca 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a ustawy egzekucyjnej).

Stosownie do brzmienia art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części na żądanie wierzyciela. W przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków (art. 58 § 1 ustawy egzekucyjnej). Powyższe oznacza, że zastosowany, przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego pozostaje w mocy, zaś jego realizacja zostaje jedynie wstrzymana do czasu podjęcia zawieszonego postępowania. "Wstrzymanie" to jest zbliżone do wstrzymania czynności egzekucyjnych (np. art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej), ma charakter czasowy i polega na niepodejmowaniu dalszych czynności egzekucyjnych opisanych w art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, bądź czynności procesowych określonych w ustawie egzekucyjnej.

W myśl art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej "organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty". Wstrzymanie realizacji tego środka, z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, polega na braku obowiązku banku przekazywania organowi egzekucyjnemu zajętych na rachunku bankowym kwot na pokrycie egzekwowanej należności. Nie oznacza to jednak niemożności dalszego realizowania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, w tym za pośrednictwem Banku, w którym doszło do zajęcia jego konta np. w sytuacji istnienia na nim nadwyżki ponad egzekwowane należności.

Sąd zauważa, że przepis art. 66 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej odnosi się do "kwot wpłaconych, a więc jakichkolwiek kwot przekazanych (przelanych), na konto organu egzekucyjnego (bądź wierzycielowi) przez zobowiązanego w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku m.in. z jego rachunku bankowego, a następnie przekazanych przez ten organ wierzycielowi. O ile "czynność taka nastąpi" po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to od tak uzyskanych, a następnie przekazanych wierzycielowi kwot "nie pobiera się opłaty komorniczej". Momentem początkowym tego okresu jest dzień wpływu do organu egzekucyjnego żądania wierzyciela w sprawie zawieszenia (umorzenia) postępowania egzekucyjnego, którego wpłata dotyczyła.

Skoro w niniejszej sprawie bezsporne było, że wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zaś spornych wpłat na konto organu egzekucyjnego z rachunku bankowego zobowiązanego, dokonano po doręczeniu organowi egzekucyjnemu tego żądania i przed wydaniem postanowienia o jego podjęciu, to tym samym rzeczą organu egzekucyjnego było wyjaśnienie i uwzględnienie tej okoliczności. Sąd stwierdza, że organy egzekucyjne poza zacytowaniem stosownych przepisów w tym art. 66 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej nie zbadały ani nie oceniły tego zdarzenia. Nie wskazały dlaczego do spornych wpłat przywołany przepis nie miał zastosowania, a tym samym dlaczego od wpłat dokonanych w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego należy się pobrana opłata komornicza. Tym samym naruszyły wskazany przepis ustawy egzekucyjnej oraz przepisy postępowania m.in. art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy ponadto dodać, że samo zastosowanie środka egzekucyjnego nie generuje opłaty komorniczej w sytuacji, gdy uiszczenie dochodzonej należności nastąpiło, po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 66 § 4 pkt 1 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej). Opłata komornicza dotyczy wyłącznie wydatków związanych z przekazaniem wierzycielowi egzekwowanej należności lub przedmiotu i jest pokrywana z wyegzekwowanych kwot. Ciąży jedynie na wierzycielu, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, w tym zajęcia rachunku bankowego. Opłata ta odnosi się do kwot przekazanych wierzycielowi, przez organ egzekucyjny lub zobowiązanego, w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Oznacza to, że opłata ta nie obejmuje wydatków na jakiekolwiek inne czynności czy działania niezwiązane z przekazaniem dochodzonych kwot wierzycielowi (przez organ egzekucyjny lub zobowiązanego). Kwoty wpłacone na rachunek organu egzekucyjnego w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a następnie przekazane przez ten organ wierzycielowi nie stanowią podstawy do określenia wysokości opłaty komorniczej.

Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru uwzględni poczynione wyżej oceny prawne, co do stosowania m.in. art. 66 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, ewentualnie dokona stosownych ustaleń w tym zakresie, w szczególności zbada i oceni możliwości wypłaty z zajętego konta bankowego spornych kwot w okresie zawieszenia postępowania i ich przekazania wierzycielowi.

Z uwagi na okoliczności sprawy i konieczność ponownego jej rozpatrzenia przez organy egzekucyjne, Sąd nie uznał za uzasadnione wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, wnioskowanym przez skarżącego w skardze. Dostrzega natomiast możliwość uwzględnienia przez organy egzekucyjne przy określeniu wysokości spornej opłaty, zasad przestawionych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. SK 31/14.

Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób opisany w art. 154 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302) Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § 1 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania.

mr