Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 737/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Stanisław Marek Pietras, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], Minister Infrastruktury (dalej także: "Minister" lub "organ") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 61a § 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu wniosku Z. B. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia [...] lutego 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie z odwołania skarżącego od pisma Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], określonego przez skarżącego, jako "odwołanie od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego o braku podstaw do kontynuowania postępowania w sprawie wadliwości układów hamulcowych samochodów [...] i zagrożenia bezpieczeństwa w transporcie drogowym, wg wymagań art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym" - utrzymał w mocy w/w postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania.

Zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący Z. B. wniósł do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (dalej także: "Dyrektor TDT") petycję "w sprawie wadliwości układów hamulcowych samochodów [...] i zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego".

W uzasadnieniu petycji skarżący oświadczył, że działa w imieniu własnym oraz innych użytkowników samochodów [...] z hamulcami bębnowymi, a także w interesie publicznym, wskazując jednocześnie, że podstawą jego wystąpienia są przepisy art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 870).

Skarżący w treści petycji wniósł o:

"1) Przeprowadzenie kontroli w trybie art. 70y ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zgodności bębnowych układów hamulcowych samochodów [...], w zakresie możliwości łatwego sprawdzenia zużycia okładzin hamulców roboczych z wymaganiami technicznymi, obowiązującymi na mocy porozumień, których Polska jest stroną, jak niżej: Dyrektywy Komisji 98/12/WE z dnia 27 stycznia 1998 r. dostosowującej Dyrektywę Rady 71/320/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do układów hamulcowych, pkt 2.2.1.11.2., Regulaminu 13H Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych EKG ONZ, pkt 5.21.1121;

2) Sprawdzenie Stacji Kontroli Pojazdów, w trybie art. 83 ust. 4 w związku z art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), w zakresie wyposażenia stacji do przeprowadzania kontroli zużycia okładzin szczęk hamulcowych samochodów [...], sposobu dokonywania kontroli zużycia okładzin, jego oceny i kwalifikacji w aspekcie bezpieczeństwa użytkowania pojazdów, w trakcie badań technicznych tych samochodów, przeprowadzanych wg wymagań: rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów (Dz. U. z dnia 7 września 2012 r., poz. 996), Załącznik nr 1 pkt 1.1 13, Dyrektywy 2010/48/WE z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep, pkt 1.1.13;

3) Przeprowadzenie kontroli, w trybie art. 70y ust. 1 i ust. 2d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zgodności produkcji szczęk hamulcowych firmy B., montowanych w samochodach [...] oraz sprzedawanych, jako firmowe zestawy zamienne w sieci [...], z wymaganiami technicznymi, w zakresie odporności na korozję i starzenie, obowiązującymi na mocy porozumień, których Polska jest stroną, jak niżej: Dyrektywy Rady 98/12/WE z dnia 27 stycznia 1998 r. dostosowującej Dyrektywę Rady 71/320/EWG, pkt 2.1.1 22, Regulaminu 13H EKG ONZ, pkt 51.12".

Do przedmiotowej petycji skarżący załączył pismo z dnia [...] marca 2017 r. pt. "Informacja o niektórych, dotychczasowych działaniach w sprawie wadliwości układów hamulcowych samochodów [...] i zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego".

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego zawiadomił stronę skarżącą o sposobie załatwienia w/w petycji.

W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. strona skarżąca odniosła się do treści w/w zawiadomienia Dyrektora TDT oraz wskazała, iż domaga się "niezwłocznego zgłoszenia pod adresem francuskiego organu ds. homologacji pojazdów wskazanych przez skarżącego zastrzeżeń do samochodów [...] z hamulcami bębnowymi.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora TDT z prośbą o "podanie informacji o podjętych decyzjach oraz działaniach dotyczących zgłoszenia zastrzeżeń do samochodów [...] francuskiemu organowi ds. homologacji pojazdów, jednoznacznie sformułowanych w moim piśmie z dnia [...].07.2017 r. w reakcji na decyzję Transportowego Dozoru Technicznego, zawarte w piśmie [...] dnia [...] czerwca 2017 r." oraz o "udostępnienie kopii korespondencji ze stroną francuską w tej sprawie".

W piśmie z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Dyrektor TDT udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pismo z dnia [...] września 2017 r., wskazując m.in., że odpowiedź na ww. petycję skarżącego została udzielona pismem z dnia [...] czerwca 2017 r oraz że organ administracji francuskiej udzielił odpowiedzi wskazującej na brak akcji serwisowych prowadzonych w kontekście wskazanej przez stronę skarżącą usterki. W tej sytuacji, Dyrektor TDT uznał, że brak jest podstaw do dalszego procedowania zgodnie z art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. strona skarżąca wniosła "odwołanie od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego o braku podstaw do kontynuowania postępowania w sprawie wadliwości układów hamulcowych samochodów [...] i zagrożenia bezpieczeństwa w transporcie drogowym, wg wymagań art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym". W treści tego pisma strona skarżąca wniosła o "uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego, niezwłocznego prowadzenia, zgodnie z wymaganiami art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym".

W dniu [...] stycznia 2018 r. Minister Infrastruktury - działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - wydał postanowienie nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z odwołania Z. B. od pisma Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], określonego przez Z. B., jako "odwołanie od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego o braku podstaw do kontynuowania postępowania w sprawie wadliwości układów hamulcowych samochodów [...] i zagrożenia bezpieczeństwa w transporcie drogowym, wg wymagań art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym".

W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury uznał, iż pismo strony skarżącej z dnia [...] marca 2017 r. stanowiło petycję, w rozumieniu przepisów ustawy o petycjach, która została rozpatrzona przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Zdaniem Ministra, o tym, w jaki sposób została rozpatrzona wskazana powyżej petycja, strona skarżąca została zawiadomiona przez Dyrektora TDT w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r.

Powołując się na przepis art. 6 k.p.a., Minister Infrastruktury zauważył, że kwestie związane z wnoszeniem i rozpatrywaniem petycji określają przepisy ustawy o petycjach, które jednak nie przewidują kontroli instancyjnej w zakresie sposobu załatwienia petycji. Organ podniósł, że co prawda art. 15 ustawy o petycjach stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o petycjach do petycji stosuje odpowiednio przepisy k.p.a., niemniej wskazał, że - "ze względu na daleko idące podobieństwo petycji do skarg i wniosków, przejawiające się choćby w okoliczności, że ustawa o petycjach powtarza w dużej mierze regulacje dotyczące tych środków zawarte w K.p.a. (zob. S. Gajewski, Petycja, skarga, wniosek..., s. 167-168) - należy przyjąć, że art 15 ustawy o petycjach odsyła wyłącznie do odpowiedniego stosowania tych przepisów K.p.a., które normuje postępowanie w sprawie skarg i wniosków. Zdaniem Ministra, oznacza to więc, że do petycji w zakresie nieuregulowanym w ustawie o petycjach znajdą zastosowanie przepisy działu Vlll K.p.a. oraz - w takim stopniu, jak ma to miejsce w odniesieniu do skarg i wniosków - działu I K.p.a., tj. rozdziału I "Zakres obowiązywania" oraz rozdziału ll "Zasady ogólne" (por. S. Gajewski, A. Jakubowski, Ustawa o petycjach /w:/ Petycje, skargi i wnioski. Dział VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o petycjach. Komentarz, Warszawa 2015).

Mając na względzie powyższe rozważania, Minister Infrastruktury stwierdził, że Dyrektor TDT nie prowadził sprawy administracyjnej, w rozumieniu K.p.a., której stroną byłby skarżący Z. B., ani nie wydal decyzji administracyjnej, która określałaby prawa lub obowiązki strony.

Minister Infrastruktury uznał, że zaskarżone przez skarżącego pismo Dyrektora TDT stanowi jedynie odpowiedź na wcześniejsze pisma strony skarżącej, m.in. zawierającą informację o wywiązaniu się przez Dyrektora TDT z obowiązku nałożonego na ten organ w przepisie art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. obowiązku przekazania informacji o zastrzeżeniach do pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, na którego typ zostało wydane świadectwa homologacji typu WE przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej. Zdaniem Ministra, wykonanie tego obowiązku nie jest dokonywane w trybie postępowania administracyjnego, ani nie prowadzi do wydania władczego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej przez Dyrektora TDT. W konsekwencji, Minister wskazał, że ani przepisy ustawy o petycjach, ani przepisy K.p.a., nie przewidują środków zaskarżenia w stosunku do pism o charakterze informacyjnym, nie zawierających rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach stron. Zatem, z uwagi na to, że zaskarżone pismo Dyrektora TDT nie zawiera żadnego władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony oraz w ogóle brak jest podstawy prawnej do wydania orzeczenia w zakresie, którego dotyczy treść tego pisma, Minister stwierdził, że zaskarżone pismo Dyrektora TDT nie może być uznane za decyzję administracyjna, w rozumieniu przepisów K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Infrastruktury stwierdził, że wspomniane wyżej odwołanie nie może wszcząć postępowania odwoławczego z uwagi na brak sprawy administracyjnej, a w konsekwencji również brak decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu. Zdaniem organu, Istnieje bowiem w niniejszej sprawie pierwotna bezprzedmiotowość postępowania, uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie w/w odwołania, co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania.

W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący złożył do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 61a § 2 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Minister Infrastruktury, powołując się na przepis art. 61a § 1 k.p.a. i art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach - stwierdził, że Dyrektor TDT nie prowadził sprawy administracyjnej, w rozumieniu k.p.a., której stroną byłby skarżący Z. B., ani nie wydał decyzji administracyjnej, która określałaby prawa lub obowiązki strony skarżącej. Zdaniem Ministra, organ w sposób jednoznaczny wykazał, że pismo Dyrektora TDT stanowi jedynie odpowiedź na wcześniejsze pisma strony skarżącej, m.in. zawierającą informację o wywiązaniu się przez Dyrektora TDT z obowiązku nałożonego na ten organ w przepisie art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. obowiązku przekazania informacji o zastrzeżeniach do pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu WE przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej. Minister Infrastruktury zauważył, że wykonanie tego obowiązku nie jest dokonywane w trybie postępowania administracyjnego, ani nie prowadzi do wydania władczego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej przez Dyrektora TDT.

W konsekwencji, Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko, że ani przepisy ustawy o petycjach, ani przepisy k.p.a., nie przewidują środków zaskarżenia w stosunku do pism o charakterze informacyjnym, nie zawierających rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach stron.

Zatem, jak wskazał Minister, z uwagi na to, że przedmiotowe pismo Dyrektora TDT nie zawiera żadnego władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony skarżącej. Organ wskazał jednocześnie, że w ogóle brak jest podstawy prawnej do wydania orzeczenia w zakresie, którego dotyczy treść tego pisma, a więc przedmiotowe pismo Dyrektora TDT z dnia [...] września 2017 r. nie może być uznane za decyzję administracyjną, w rozumieniu przepisów k.p.a., a w konsekwencji, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania odwoławczego we wskazanym wyżej zakresie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Infrastruktury stwierdził, że sporne odwołanie skarżącego nie może wszcząć postępowania odwoławczego z uwagi na brak sprawy administracyjnej, a w konsekwencji również brak decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu. Istnieje bowiem w niniejszej sprawie pierwotna bezprzedmiotowość postępowania, uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie wskazanego odwołania. co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2018 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, skarżący zarzucił Ministrowi Infrastruktury:

1) rażące naruszenie przepisu art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa, tj. art. 71. Ust. 2 w związku z art. 66. ust 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2.1. pkt 3 lit. c i § 2 ust. 5 Załącznika nr 1 pkt 1.1.13 do rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów w związku z dopuszczaniem do ruchu samochodów [...] z wadliwymi układami hamulcowymi, bez przeprowadzania pełnego zakresu wymaganych badań technicznych w stacjach kontroli pojazdów, co powoduje powszechne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym;

2) naruszenie konstytucyjnego prawa do zapewnienie bezpieczeństwa, co pozostaje w sprzeczności z deklaracją określoną w art. 5 Konstytucji RP;

3) naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., a także art. 28 k.p.a., art. 35 § 1-3 k.p.a., art. 36 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 161 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zauważyła m.in., że art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym zobowiązuje Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego do niezwłocznego przekazania otrzymanych informacji o zastrzeżeniach do pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, do właściwego organu państwa, które wydało świadectwo homologacji typu WE. Skarżący stwierdził, iż przepis art. 70x cyt. ustawy nie upoważnia Dyrektora Transportowego Dozom Technicznego do oceny, komentowania, bądź weryfikacji przez kogokolwiek otrzymanych informacji. Skarżący podniósł, iż po niemal sześciu latach od zdarzenia drogowego i pierwszych informacjach o zagrożeniu bezpieczeństwa w transporcie drogowym, przekazanych kierownictwu Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury, poprzedni Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego przekazał francuskiemu organowi ds. homologacji jedynie zastrzeżenie dotyczące odklejenia się okładzin szczęk hamulcowych w naszym samochodzie, jako incydentalny przypadek. Według skarżącego, mimo posiadania pełnej wiedzy w sprawie, Dyrektor TDT przemilczał wówczas kwestię powszechności odklejania się okładzin szczęk, a nade wszystko przemilczał istotę problemu, tj. brak zgodności konstrukcji układu hamulcowego samochodów [...] z obowiązującymi wymaganiami technicznymi oraz dopuszczania ich do ruchu z naruszeniem prawa.

Skarżący uznał, że w ten sposób zgłoszenie zastrzeżeń zostało wykonane niewłaściwie, a odpowiedź strony francuskiej o braku podstaw do wszczęcia działań w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym - jednoznacznie zasugerowana.

Skarżący wskazał, że obecny Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego uchylił się od przeprowadzenia kontroli i badań, o które skarżący wnosił w petycji z dnia [...] marca 2017 r., a następnie podjął decyzję o braku podstaw do kontynuowania postępowania zgodnie z art. 70x ustawy - Prawo o ruchu drogowym, odmawiając w ten sposób zgłoszenia francuskiemu organowi ds. homologacji pojazdów jednoznacznie zredagowanych zastrzeżeń, które dotąd nie zostały przekazane.

Skarżący stwierdził, że bezskuteczne okazało się również jego odwołanie od decyzji o braku podstaw do kontynuowania postępowania wniesione do Ministra Infrastruktury za pośrednictwem Transportowego Dozoru Technicznego oraz prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowana pod adresem Ministra Infrastruktury.

Mając powyższe na względzie, skarżący uznał, że bez doprowadzenia do stanu, w którym zarówno samochody [...], jak i sposób dopuszczania ich do ruchu spełniać będą obowiązujące wymagania techniczne i regulacje prawne, wskazane w niniejszej skardze, zagrożenie to samoistnie nie zaniknie do czasu wycofania z użytkowania ostatniego samochodu dopuszczonego do ruchu.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też innych akt lub czynność z zakresu administracji z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Z. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], jak i utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania zainicjowanego odwołaniem skarżącego z dnia [...] października 2017 r. wniesionym od pisma Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister Infrastruktury, wydając oba sporne postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjowanego wspomnianym odwołaniem skarżącego z dnia [...] października 2017 r. - nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim art. 61a § 1 k.p.a., jak również przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Sąd uznał, że Minister Infrastruktury prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej.

Ponadto, w ocenie Sądu, wydając przedmiotowe postanowienia, Minister nie dopuścił się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym mających zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie przepisów zarówno art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, jak i art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Na wstępie merytorycznej oceny legalności obu spornych postanowień Ministra Infrastruktury, wskazać trzeba, iż podstawą prawną przedmiotowych postanowień był przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Celem wprowadzenia tego przepisu do k.p.a. było odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. W intencji ustawodawcy rozwiązanie takie w sposób bardziej zrozumiały dla wnioskodawców odróżnia etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1575/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy czym, należy zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a więc:

a) gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15, LEX nr 1814918);

b) gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl);

c) gdy nastąpiło przedawnienie materialnoprawne, tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 298);

d) gdy sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta, a więc gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sytuacji, której legalność kontrolował sąd administracyjny, ale skargę oddalił (zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 826/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać ponadto należy, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się więc aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728; podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, LEX nr 1989306).

W rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Minister Infrastruktury wskazał okoliczność związaną z brakiem materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia w trybie administracyjnym żądania skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] października 2017 r., stanowiącym "odwołanie" od pisma Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w którym Dyrektor TDT zawiadomił skarżącego Z. B. o sposobie załatwienia jego petycji z dnia [...] marca 2017 r.

W ocenie Sądu, z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że wskazane wyżej pismo skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. stanowiło petycję, w rozumieniu przepisów art. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach.

Otóż, jak stanowi art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach, przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.

O tym zaś, czy dane pismo jest petycją, decyduje jego treść (art. 3 ustawy o petycjach).

Z kolei, jak stanowi przepis art. 13 ustawy o petycjach, podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ust. 1). Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi (ust. 2).

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z Ministrem Infrastruktury, że pismo Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], stanowi wyłącznie zawiadomienie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach, w którym organ ten zawiadomił skarżącego Z. B. o sposobie załatwienia jego petycji z dnia [...] marca 2017 r.

Sąd uznał, że przedmiotowe pismo Dyrektora TDT z dnia [...] września 2017 r., stanowiące wspomniane zawiadomienie o sposobie załatwienia wniesionej przez skarżącego petycji, zawiera przede wszystkim informację o sposobie wywiązania się przez Dyrektora TDT z obowiązku nałożonego na ten organ w przepisie art 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. obowiązku przekazania informacji o zastrzeżeniach do pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu WE przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu, należy stwierdzić, iż finalne rozstrzygnięcie petycji przez adresata względem podmiotu wnoszącego petycję, nie jest decyzją administracyjną, w rozumieniu k.p.a., ani żadnym innym aktem władczym rozstrzygającym o czyichkolwiek indywidualnych prawach, czy też obowiązkach.

Według Sądu, wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach, nie jest dokonywane w trybie postępowania administracyjnego, ani nie prowadzi do wydania władczego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej.

Nie ulega również wątpliwości, że ani przepisy ustawy o petycjach, ani odpowiednio stosowane przepisy k.p.a. (vide: art. 15 ustawy o petycjach), nie przewidują środków zaskarżenia w stosunku do zawiadomień o sposobie załatwienia petycji, jako pism o charakterze stricte informacyjnym, nie zawierających rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach stron.

Mając powyższe na względzie, Minister Infrastruktury zasadnie przyjął, iż przedmiotowe pismo Dyrektora TDT z dnia [...] września 2017 r., nr [...], nie może być uznane nie tylko za decyzję administracyjną, w rozumieniu przepisów k.p.a., ale również nie zawiera żadnego władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony skarżącej. W konsekwencji, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania odwoławczego w powyższym zakresie. Oczywistym jest, iż Dyrektor TDT, ustosunkowując się do petycji skarżącego w zawiadomieniu z dnia [...] września 2017 r., nie prowadził sprawy administracyjnej, w rozumieniu k.p.a., której stroną byłby skarżący Z. B., ani nie wydał decyzji administracyjnej, ani innego aktu, który określałby indywidualne prawa lub obowiązki strony skarżącej.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że Minister Infrastruktury prawidłowo stwierdził, iż brak było materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia - w trybie administracyjnym - żądania skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] października 2017 r., które stanowić miało rzekome "odwołanie od decyzji" - pisma Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w którym organ ten, jak wykazano powyżej, jedynie zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia jego petycji z dnia [...] marca 2017 r.

W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2018 r. odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Minister, wydając oba sporne postanowienia, nie dopuścił się w toku postępowania naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisów art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, jak i art. 70x ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle przepisu art. 61a § 1 k.p.a. - zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania zainicjowanego pismem skarżącego z dnia 4 października 2017 r.

W konsekwencji, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż Minister Infrastruktury, wydając przedmiotowe postanowienia, nie naruszył nie tylko przepisu art. 61a § 1 k.p.a., ale również przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.