Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 774/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie odmowy przyznania świadczeń wychowawczych oddala skargę


UZASADNIENIE

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2019 r. została wydana decyzja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nr [...], która utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] maja 2019 r. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w sprawie odmowy przyznania świadczeń wychowawczych na troje dzieci W. P.

W. P. w dniu [...] czerwca 2020 r. złożył wniosek w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zarzucając naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jego zdaniem pojawiły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Takim dowodem była deklaracja podatkowa PIT-37 za 2019 r. W dniu [...].07.2020 r. Kolegium wezwało W. P. do złożenia wyjaśnień na piśmie w następujących kwestiach:

1) jakie, istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody - nieznane organowi, który wydał decyzję z dnia [...].08.2019 r., ale istniejące w dniu jej wydania, wyszły - jego zdaniem - na jaw;

2) w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania.

W odpowiedzi skarżący podniósł, że dowód w postaci deklaracji podatkowej PIT-37 za 2019 r. nie był znany organowi w dniu wydania decyzji. Następnie skarżący przesłał dowód - zaświadczenie o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych (Certyfikat rezydencji) wystawione w dniu [...].07.2020 r. za okres od [...].01.2019 r. z którego wynika miejsce zamieszkania w Rzeczpospolitej Polskiej miejscowość [...].

W dniu [...].09.2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...].08.2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...].05.2019 r. nr [...]

W dniu [...].09.2020 r. do Kolegium wpłynął ponownie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie tej samej przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Do wniosku skarżący załączył nowe dowody, które jego zdaniem nie były znane organowi w dniu wydania decyzji jak:

1) protokół przesłuchania świadka – A. P. w sprawie realizacji świadczeń "Dobry start" z jego wniosku z dnia [...].08.2020 r.;

2) protokół przesłuchania świadka – L. P. w tej samej sprawie z dnia [...].08.2020 r.;

3) protokół przesłuchania świadka –J. J.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po wznowieniu postępowania na skutek wniosku W. P. z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].08.2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...].05.2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń wychowawczych na troje dzieci skarżącego.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów w tym zakresie podniosło, że przedstawione przez skarżącego dowody, jak certyfikat rezydencji podatkowej (z dnia [...].07.2020 r.), protokoły przesłuchań świadków sporządzone w dniach [...].08.2020 r. przez pracownika socjalnego na okoliczność przebywania rodziny Pana W. P. na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, nie spełniają przesłanek nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Po pierwsze, wymienione dowody zostały wytworzone już po wydaniu decyzji ostatecznej przez Kolegium w dniu [...].08.2019 r. nr [...], a więc nie istniały w dniu wydania decyzji przez Kolegium. Po drugie, przedstawione dowody nie wnoszą do sprawy nic nowego, wskazane bowiem w nich okoliczności były znane Kolegium w dniu wydania decyzji. Kwestia zameldowania skarżącego i jego rodziny na terenie Polski oraz na terenie Białorusi były przez Kolegium wnikliwie wyjaśniane. Na tej podstawie organ odwoławczy podkreślił, że wymienione dowody nie przedstawiają nowych oraz istotnych okoliczności dla niniejszej sprawy, były one przedmiotem oceny Kolegium przed wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...].08.2019 r.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się W. P. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący powołał się na błędną ocenę zgłoszonego dowodu tj. zaświadczenia o rezydencji podatkowej sporządzonego w dniu [...].07.2020 r., z którego wynika, że jego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych jest na terenie Polski od dnia [...].01.2019 r. Zdaniem skarżącego przedstawiony dowód potwierdza, że zamieszkuje on na terenie Polski od [...].01.2019 r. do dzisiaj, a dowód ten nie był znany organowi wydającemu decyzję odmowną w sprawie świadczeń wychowawczych na jego troje dzieci, a zatem należy go traktować jako nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącego nieuwzględnienie protokołów przesłuchań świadków z dnia [...].08.2020 r. wykazanych we wniosku na okoliczność przebywania jego rodziny na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, jako nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było także nieprawidłowe.

Na tej podstawie wniósł o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] odmawiającej prawa do świadczeń wychowawczych na troje dzieci skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, bowiem podstawą nie kierowania sprawy na rozprawę i skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. - Dz.U. z 2020 r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020 r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.).

Należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co wynika z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych czy też postanowień sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.

Uwzględniając powołane kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] została wydane prawidłowo.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w następstwie wznowienia postępowania w dniu [...] września 2020 r. zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].08.2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...].05.2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń wychowawczych na troje dzieci skarżącego. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) podnosząc, że przedstawione przez niego dowody, jak certyfikat rezydencji podatkowej (z dnia 17.07.2020 r.) oraz protokoły przesłuchań świadków sporządzone w dniach 24-26.08.2020 r. przez pracownika socjalnego na okoliczność przebywania jego rodziny na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, spełniają przesłanki nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., który wskazuje na przesłanki wznowienia postępowania, można wznowić postępowanie w sprawie zakończoną decyzją ostateczną. Z treści przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny środek prawny, przy pomocy którego można wzruszyć treść ostatecznej decyzji administracyjnej. Instytucja ta została wprowadzona do kodeksu postępowania przez ustawodawcę jako swoisty zawór bezpieczeństwa mający zastosowanie w tych przypadkach, kiedy pomimo obiektywnego wystąpienia, z zasady wad proceduralnych, w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji, o których jest mowa w art. 145 k.p.a. – stała się ostateczna decyzja administracyjna. Instytucja ta zwrócona jest zatem w swej istocie wobec wadliwych "proceduralnie" decyzji ostatecznych.

Idąc dalej należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 147 k.p.a.: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Z kolei, art. 148 k.p.a. stanowi, że: "§ 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji".

W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Podkreślić zatem należy, że tryb wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i z tego powodu, może być stosowany jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie oraz po spełnieniu opisanych tam warunków (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2012 r., VII SA/Wa 198/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).

Wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia organu który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co w myśl art. 151 § 1 k.p.a. może doprowadzić do wydania decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji (pkt 1), bądź o uchyleniu decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2).

Odnośnie do zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazać również należy, że przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że te "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Aby dana okoliczność (dowód) mógł zatem stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi on istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Natomiast w niniejszej sprawie skarżący powołuje się na deklarację podatkową PIT-37 za 2019 r., a także zaświadczenie o miejscu zamieszkania skarżącego dla celów podatkowych (Certyfikat rezydencji) wystawiony w dniu [...].07.2020 r. za okres od [...].01.2019 r. z którego wynika, że miejsce jego zamieszkania znajduje się w Rzeczpospolitej Polskiej, miejscowość K.. a także protokoły przesłuchania świadków sporządzone w dniach [...].08.2020 r. na okoliczność przebywania jego rodziny na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Dowody te nie mogły być zakwalifikowane jako nowe okoliczności faktyczne czy też dowody, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Za okoliczności faktyczne w rozumieniu tego przepisu należy uznać zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym, istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi który wydał decyzję. Chodzi tu zarówno o fakty nowo odkryte i nieznane organowi, jak też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nieprzedstawione wcześniej organowi. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1356/16, CBOSA). Tym bardziej, że kwestia miejsca zamieszkania skarżącego było oceniana przez Kolegium w decyzji, o której wnosił uchylenie skarżący, a dowody te powstały już po dacie wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. tj. w dniu [...] lipca 2020 r. oraz w dniach [...] sierpnia 2020 r. Zaakcentować przy tym należy, iż certyfikat rezydencji mimo, że wystawiony w dniu [...].07.2020 r. ale jak wskazuje skarżący za okres od [...].01.2019 r. został wystawiony wyłącznie do celów podatkowych, a zatem w takiej sytuacji nie ma miejsce ujawnienie nowych okoliczności, szczególnie kiedy ta sama kwestia tj. miejsca zamieszkania była w sposób szczegółowy oceniana przez organy.

W wyroku z dnia 9.07.2020 r. NSA wskazał, iż "aby dana okoliczność (dowód) mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi on istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (I OSK 2970/19, CBOSA).

W konsekwencji wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty, sprowadzające się w istocie do zanegowania ustaleń faktycznych organu odwoławczego i nie zasługują na uwzględnienie. Przeprowadzone bowiem postępowanie wznowieniowe nie naruszało przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ właściwie ocenił cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Powyższej oceny nie zdołała skutecznie podważyć argumentacja podniesiona w skardze, sprowadzająca się w istocie do polemiki z powyższymi ustaleniami. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają obowiązku oceny zgromadzonych w sprawie dowodów zgodnie z intencją jednej ze stron, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Skarga natomiast, poza zaprezentowaną w jej treści polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym zauważyć, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji (co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami), nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

Sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Końcowo przy tym wskazać należy, że skarżący już wnosił o uchylenie we wznowionym postępowaniu decyzji z dnia [...].08.2019 r. dotyczących wnioskowanych świadczeń wychowawczych na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. powołując się na wyrok WSA w Białymstoku. W wyroku z dnia 8 października 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 458/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję SKO w B. również w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, we wznowionym postępowaniu w zakresie wnioskowanych świadczeń, tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co zapewne skutkowało szukaniem przez skarżącego innej podstawy prawnej do wzruszenia tej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.