Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 373/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem działek nr [...] i [...], położonych w M., w ten sposób, że na pierwszej stronie w wierszu jedenastym od góry zamiast liczby "[...]" powinno być "[...]".

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Infrastruktury podniósł, że decyzją Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r., nr [...] orzeczono o wywłaszczeniu działek o numerach [...], o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 położonych w M. przy ul. [...]. Powyższą decyzją ustalono również odszkodowanie za wywłaszczane nieruchomości.

Pismem z dnia 19 października 1993 r. E. O. H. O. i W. O. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1994 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r.

Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 1997 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł Bank [...] S.A. Grupa [...] S.A. Oddział w M.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 1998 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt IV SA 659/98, oddalił skargę Banku [...] S.A. Grupa [...] S.A. Oddział w M. na powyższą decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Wojewody [...] (błędnie podając [...]) z dnia [...] grudnia 1997 r., w ten sposób, że na pierwszej stronie w wierszu jedenastym od góry zamiast liczby "[...]" wpisał liczbę "[...]".

Pismem z dnia 14 sierpnia 2004 r. E. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wskazując błąd w zaskarżonym postanowieniu, polegający na odniesieniu się do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., która w rzeczywistości wydana była przez Wojewodę [...], a także błąd co do określenia powierzchni działki nr [...], która niezmiennie na każdym z etapów postępowania administracyjnego i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, określana była na [...] m2 . Podniósł również, iż sprawa określenia powierzchni działki nr [...] jest obecnie przedmiotem rozpatrzenia przez sąd powszechny. Ponadto zarzucił postanowieniu Wojewody [...], że nie zostało oparte na operatach szacunkowych, a na unieważnionej decyzji z [...] czerwca 1982 r. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a.

Minister Infrastruktury rozpoznawszy zażalenie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W sytuacji, gdy organ wojewódzki zauważył, iż we własnej decyzji nadzorczej, inaczej niż w unieważnionej decyzji wywłaszczeniowej wskazał na przedmiot wywłaszczenia tj. powierzchnię działki [...], obowiązany był, mając na uwadze treść decyzji o wywłaszczeniu wprowadzić niezbędną korektę we własnej decyzji tak, by przedmiot wywłaszczenia był tożsamy. Z decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r. oraz akt sprawy jednoznacznie wynika, że wywłaszczono m.in. działkę nr [...] o dokładnie określonej powierzchni [...] m2 zaś w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. omyłkowo wskazano powierzchnię przedmiotu wywłaszczenia tzn. zamiast "[...] m2" napisano "[...] m2" - co stanowiło oczywistą omyłkę pisarską (maszynową). Oczywistość tej omyłki wynika z widocznej zmiany pierwszej cyfry w oznaczeniu powierzchni działki z cyfry "4" na "6". Zatem Wojewoda [...] zasadnie postanowił o dokonaniu prawidłowego oznaczenia powierzchni działki w własnej decyzji na podstawie art. 113 § 1 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy podniósł, iż z wyżej podanych powodów niesłuszny jest zarzut wydania przez Wojewodę [...] poprzez sprostowanie omyłki, nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że wadę decyzji usuniętą przez organ wojewódzki postanowieniem o sprostowaniu oczywistej omyłki charakteryzuje oczywistość. Ze sprostowania nie wynika więc zmiana merytoryczna orzeczenia Wojewody. Natomiast sięgnięcie do uregulowania z art. 113 k.p.a. doprowadziło do usunięcia niejasności co do treści decyzji. Ponadto nie ma znaczenia podniesiona w zażaleniu okoliczność, że na poprzednich etapach postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego wskazywana była powierzchnia wywłaszczonej działki jako [...] m2. Z faktu tego nie wynika, że należy błąd utrzymywać. Natomiast zapobieżeniu temu służy instytucja sprostowania wynikająca z art. 113 k.p.a. Skoro organ wojewódzki prawidłowo dokonał sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. i nie przeprowadzał dodatkowych ustaleń lub badań, to zarzut braku uwzględnienia "stosownych operatów geodezyjnych" jest chybiony. Zarzut co do błędnego wskazania w zaskarżonym postanowieniu, organu wydającego prostowaną decyzję z dnia [...] grudnia 1997 r. jest zasadny, ale błąd jest oczywistą omyłką a Wojewoda [...] jest następcą prawnym Wojewody [...].

Postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez E. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze E. O. podniósł, że Minister Infrastruktury wydał zaskarżone postanowienie bez wnikliwego rozpoznania sprawy, gdyż w szczególności nie zapoznał się z dokumentami dotyczącymi wywłaszczenia działek nr [...] i [...] położonych w M. dokonanego decyzją Naczelnika Miasta M. z [...] czerwca 1982 r. oraz z aktami sprawy dotyczącymi unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej. Z akt tych natomiast wynikało, że wywłaszczenia dokonano bez poświadczenia stanu własności nieruchomości przez Państwowe Biuro Notarialne, a wywłaszczono nie właściciela tej nieruchomości tylko osoby trzecie. Ponadto dokonano podziałów bez wiedzy i zgody ówczesnego właściciela, wydzielając z macierzystej parceli gruntowej nr [...] różne działki, m.in. później wywłaszczane, które zmieniały granice, powierzchnie i numery ewidencyjne, by w końcu w decyzji wywłaszczeniowej mieć numery: [...] i [...]. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek decyzji o geodezyjnych podziałach, z których można by określić powierzchnie ówcześnie wywłaszczanych działek. Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2004 r. oparł się na aktach sprawy wywłaszczeniowej i bezkrytycznie przyjął liczby zawarte w tych aktach, bez merytorycznego ustosunkowania się do prawidłowości ustalenia powierzchni działek wywłaszczonych. Ponadto zdaniem skarżącego Wojewoda popełnił kolejny błąd w swoim postanowieniu z [...] sierpnia 2004 r., określając tę decyzję, jako podjętą przez Wojewodę [...] i błędu tego nie naprawił przez wydanie zgodnie z k.p.a. stosownego postanowienia. Wydając przedmiotowe postanowienie Wojewoda [...] został "sędzią" w sprawie toczącej się aktualnie przed sądem powszechnym. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie merytoryczne odnośnie rzeczywistej powierzchni przedmiotowych działek musi należeć do niezawisłego Sądu, a nie do strony sporu. Podobną sprawę rozpatrywał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, tak właśnie orzekając w swoim wyroku sygn. akt II SA 1501/03.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ, który wydał decyzję dotkniętą tego typu wadami nie jest ograniczony żadnym terminem dokonania jej sprostowania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że błędy pisarskie i oczywiste omyłki to takie, które są widoczne "na pierwszy rzut oka" bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń oraz nie dotyczą merytorycznej strony prostowanego aktu administracyjnego. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1072/99 (LEX nr 46235) zawarł tezę, że przyjęta w normie prawnej art. 113 § 1 k.p.a. klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Są to błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Redakcja przepisu art. 113 § 1 k.p.a. pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Zatem nie będą podlegały sprostowaniu, na podstawie wyżej powołanego przepisu, błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w zakresie ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych i zastosowania określonej normy prawnej.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że w decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r. orzekającej m.in. o wywłaszczeniu działki nr [...] wskazano powierzchnię tej działki jako [...] m2. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r. powierzchnię tej samej działki nr [...] podano jako [...] m2. Zestawie treści sentencji tych dwóch decyzji prowadzić musi do wniosku, iż sporna działka jest bezsprzecznie identyfikowalna (oznaczona w ewidencji gruntów pod nr [...]), a decyzja Wojewody [...] w jej wadliwym brzmieniu, eliminując z obrotu prawnego decyzję wywłaszczeniową, nie dokonała jakichkolwiek zmian kształtujących na nowo granice i powierzchnie przedmiotowej działki. Rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność decyzji administracyjnej nie zmienia samej decyzji, lecz stwierdza jej kwalifikowaną wadę prawną w takiej formie i treści w jakiej została ona wydana. Zatem dokonanie przez Wojewodę [...] w trybie art. 113 § 1 k.p.a. korekty dostrzeżonego błędu nie może być kwalifikowane jako zmiana merytoryczna podlegającej sprostowaniu decyzji. Omyłka wynikająca ze zmiany pierwszej cyfry w oznaczeniu powierzchni działki jest więc oczywista, co uprawniało organ wydający wadliwą decyzję do wydania postanowienia o jej sprostowaniu.

Charakter dokonywanej korekty dostrzeżonej w decyzji omyłki, w oparciu o przepis art. 113 § 1 k.p.a., nie wymaga od organu przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż nie wydaje on rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Zatem podniesiony w skardze zarzut niewystarczającego zbadania przez organy obu instancji akt wywłaszczeniowych sprawy należało uznać za niezasadny. Dodatkowo należy podnieść, iż powołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczy innego stanu faktycznego i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W sprawie o sygn. akt II SA 1501/03 Sąd wyraził pogląd, że zmiana numeru działki w decyzji nie jest oczywistą omyłką, którą może sprostować organ administracji publicznej.

Natomiast zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnego określenia przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2004 r., organu wydającego decyzję z dnia [...] grudnia 1997 r. stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej. Jednakże stwierdzona nieprawidłowość (o charakterze oczywistej omyłki) nie ma wpływu na wynik podjętego w sprawie rozstrzygnięcia i podlega regulacjom art. 113 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.