Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 960/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, ust. 4 i ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł, uchyliło zaskarżona decyzję i ustaliło zobowiązanie w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] ustalono podatniczce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość stanowiącą lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku przy ul. W. w L.

Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto grunty pozostałe o powierzchni 92,60 m2 opodatkowując je stawką 0,39 zł od 1 m2 powierzchni (podatek 36,11 zł) oraz budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 65,12 m2 opodatkowując je stawką 0,65 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (podatek 42,33 zł).

Strona złożyła na powyższą decyzję odwołanie. W odwołaniu podniesiono, że podatek za wyżej wymienioną nieruchomość został zapłacony przez L. G. - matkę M. K. Wniesiono o wyjaśnienie sprawy i korektę decyzji.

Organ podatkowy I instancji przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy nie podzielił zarzutów w nim zawartych i przedstawił stan faktyczny oraz prawny w jakim doszło do wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazano, że strona nabyła lokal mieszkalny od swojej matki na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] w formie darowizny. Podatniczka nie zgłosiła tego faktu do organu podatkowego w ustawowym terminie. Dlatego też w 2012 r. decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości za ww. lokal została skierowana do L. G. Podatek został zapłacony. Wyjaśniono, że podatniczka zgłosiła w dniu [...] maja 2016 r. do organu podatkowego fakt nabycia ww. nieruchomości i złożyła "Informację w sprawie podatku od nieruchomości".

W konsekwencji Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] ustalił wysokość podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w L. przy ul. W. lokal nr [...] na podstawie złożonej informacji oraz danych ewidencji gruntów i budynków dla miasta L.

Organ podatkowy I instancji wskazał również, że z uwagi na fakt, iż L. G. w 2012 r. nie była właścicielką przedmiotowej nieruchomości i nie ciążył na niej obowiązek podatkowy, to decyzja ustalająca z dnia [...] skierowana do wyżej wymienionej osoby podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Organ nadmienił, że powstała nadpłata będzie podlegała zwrotowi spadkobiercom zmarłej dnia 23 listopada 2015 r. L. G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania odwołania stwierdziło, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] opodatkował lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni 57,00 m2 (zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.) wraz z pomieszczeniem przynależnym do tego lokalu - piwnicą o powierzchni 4,75 m2, przy czym do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości zaliczono powierzchnię 2.38 m2 (zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l.) oraz powierzchnię części budynku mieszkalnego stanowiących współwłasność wynoszącą 5,74 m2 (zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l.). Razem podstawa opodatkowania w odniesieniu do budynków mieszkalnych lub ich części wynosi 65,12 m2. W decyzji opodatkowano także grunt, na którym znajduje się budynek, w którym wyodrębniono własność lokali o powierzchni 92.60 m2 (zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l.). Organ nadmienił, że powyższe dane wynikają z "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" z dnia [...] maja 2016 r., z wypisu z rejestru gruntów i wypisu rejestru lokali z dnia [...] lipca 2016 r., informacji L. Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2008 r. zawierającej wykaz lokali wyodrębnionych na osiedlu im. A. M. w L. oraz umowy darowizny z dnia [...] (akt notarialny Repertorium A Nr [...]).

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Następnie stwierdził, że na podatniczce obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył od [...] lutego 2010 r., a okolicznością uzasadniającą powstanie tego obowiązku było nabycie od swojej matki L. G., w dniu [...] na podstawie umowy darowizny lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 6 ust. 1 u.o.o.l.). Tym samym obowiązek podatkowy w stosunku do matki podatniczki za przedmiotowy lokal wygasł z dniem [...] stycznia 2010 r. (art. 6 ust. 4 u.p.o.l.). W konsekwencji powyższego zdarzenia w roku 2012 matka podatniczki nie była już podatnikiem podatku od nieruchomości za lokal mieszkalny nr [...] położony w L. przy ul. W. Zatem matka strony nie mogła być stroną postępowania podatkowego i adresatem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2012 za ten lokal i nakładającej na nią obowiązek zapłaty tego podatku (art. 133 § 1 o.p.).

Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji zapłacony przez nią podatek od nieruchomości wynikający z decyzji z dnia [...] został zapłacony nienależnie i stanowi nadpłatę, która zostanie zwrócona spadkobiercom zmarłej po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]. W konsekwencji nienależna zapłata podatku od nieruchomości za 2012 r. przez matkę podatniczki nie stoi na przeszkodzie wydaniu przez Prezydenta Miasta decyzji ustalającej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. za lokal mieszkalny w stosunku do podatniczki i żądania od niej zapłaty podatku wynikającego z tej decyzji.

Organ zaznaczył, że to na podatniczce w roku 2012 ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i to ona jako właścicielka przedmiotowego lokalu (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) była (jest) podatnikiem. Dodano, iż zarówno strona jak i jej matka nie dopełniły w roku 2010 obowiązku dotyczącego poinformowania organu podatkowego - Prezydenta Miasta o powstaniu oraz wygaśnięciu obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Skutkiem zaniechania powyższego obowiązku było w konsekwencji skierowanie decyzji wymiarowej do matki podatniczki zamiast do niej. Jak nadmienił organ powyższa okoliczność nie podważa legalności i zasadności wydania przez organ podatkowy I instancji decyzji z dnia [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4, ust. 5 art. 3 u.p.o.l. następnie zaznaczyło, że w stanie faktycznym sprawy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lokalowa, odrębny lokal mieszkalny wraz z piwnicą będący własnością podatniczki. Zatem według organu samodzielna, odrębna nieruchomość lokalowa, lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku mieszkalnym przy ul. W. w L., jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy w tym podatku - jako na właścicielu - ciąży od wyodrębnionego lokalu na stronie. Obowiązek ten dotyczy także gruntu oraz części budynku mieszkalnego stanowiących współwłasność w zakresie wyznaczonym przez art. 3 ust. 5 u.p.o.l.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jednak nie odpowiada prawu. Organ pierwszej instancji zastosował stawki wynikające z uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa L. w dniu [...] stycznia 2012 r. i weszła w życie już w trakcie roku podatkowego z dniem [...] stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 20a ust. 1 u.o.p.l. w przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 19 pkt 1 lit. a-d, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy.

W tych okolicznościach w rozpoznawanej sprawie Kolegium uchyliło decyzje organu pierwszej instancji i ustaliło zobowiązanie podatkowe z zastosowaniem stawek określonych w uchwale nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie [...] zł.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatniczka podniosła, że w czerwcu 2016 r. złożyła deklarację dotyczącą podatku od nieruchomości za rok 2016, gdyż za ten rok nie została wysłana decyzja. Za lata wcześniejsze decyzje na podatek od nieruchomości wydawane były na matkę podatniczki. Podatniczka nadmieniła, że przedmiotową nieruchomość nabyła na podstawie umowy darowizny od swojej matki. Zaznaczyła, że wszystkie opłaty za media typu gaz, energia, telefon a także podatek od nieruchomości były na nazwisko matki podatniczki. Wynikało to z uprzednich ustaleń pomiędzy podatniczką, a jej matką. Złożenie przez podatniczkę deklaracji na podatek od nieruchomości związane było ze śmiercią jej matki.

Skarżąca zauważyła, że organ podatkowy wysłał decyzje dotyczące podatku od nieruchomości na nazwisko matki podatniczki i podatek ten został zapłacony. Wobec czego zdaniem strony organ bezpodstawnie wydał decyzje dotyczące podatku od przedmiotowej nieruchomości za lata 2011 – 2015 skierowane do skarżącej domagając się od niej zapłaty podatku.

Zdaniem podatniczki skoro podatek został już zapłacony za określoną nieruchomość to nie ma znaczenia na kogo zostały wydane decyzje dotyczące tego podatku i przez kogo został on zapłacony.

Strona nadmieniła, że nikt ze spadkobierców matki podatniczki nie jest zainteresowany odzyskaniem nadpłaty w wysokości 415 zł dotyczącej podatku od nieruchomości za lata 2011-2015.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie stwierdzić należy, że zasadnie organ odwoławczy zreformował decyzję organu pierwszej instancji poprzez ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. z zastosowaniem stawek określonych w uchwale nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2011 r. Wobec nie wejścia w życie przed 1 stycznia 2012 r. uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. stawki w niej uchwalone nie mogły stanowić o wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2012.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że podjęcie uchwały, o której mowa w art. 20a ust. 1 u.o.p.l. obejmuje zarówno fakt jej głosowania przez radę, jak i jej należytą publikację. Dopiero bowiem spełnienie obu warunków stanowi o tym, że dany akt normatywny wszedł do porządku prawnego. W wyroku z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1272/09, NSA odwołując się do art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie, oraz do wyroku TK z dnia 15 marca 1995 r., sygn. akt K 1/95, odnoszącego się do ustawodawstwa dotyczącego podatków płaconych w skali rocznej, stwierdził, że "brak jest normatywnych podstaw, aby w ciągu roku podatkowego obowiązywały różne stawki podatku", oraz że "wsteczna moc prawa może dotyczyć ewentualnie tylko przyznania praw. Z całą pewnością natomiast należy wykluczyć możliwość zastosowania tej normy do nakładania obowiązków". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela powyższe stanowisko.

W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowiła odpowiedź na pytanie, od jakiego momentu na stronie skarżącej ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, który strona nabyła na podstawie umowy darowizny z dnia [...].

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.; w skrócie u.p.o.I.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. u.p.o.I. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (art. 6 ust. 4 u.p.o.I.). Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.I. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego, w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Jak to już zaznaczono na wstępie skarżąca nabyła lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość od swojej matki w dniu [...] zatem na skarżącej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył od [...] lutego 2010 r. Obowiązek podatkowy w odniesieniu do matki podatniczki wygasł z dniem [...] stycznia 2010 r. wobec czego matka strony nie była już podatnikiem podatku od nieruchomości za przedmiotowy lokal mieszkalny, nie mogła być tym samym stroną postępowania podatkowego i adresatem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2012.

Słusznie zauważył organ podatkowy, że w takiej sytuacji zapłacony przez matkę podatniczki podatek od nieruchomości wynikający z decyzji z dnia [...] po jej wyeliminowaniu z obrotu prawnego, będzie stanowił nadpłatę, podlegającą zwrotowi spadkobiercom.

Nie można czynić zarzutu organowi podatkowemu, że wcześniejsze decyzje kierował do matki podatniczki bowiem zarówno ona (jako darczyńca) przedmiotowego lokalu jak i podatniczka (obdarowana) nie dopełniły w roku 2010 obowiązku dotyczącego poinformowania organu podatkowego (Prezydenta Miasta) o powstaniu oraz wygaśnięciu obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Stosowne informacje, zgodnie z art. 6 ust. 6 u.o.p.l., należało złożyć organowi podatkowemu do dnia [...] stycznia 2010 r. Obowiązek poinformowania o zmianie właściciela ciążył na stronach umowy.

Skutkiem zaniechania powyższego obowiązku było skierowanie decyzji wymiarowej do matki podatniczki zamiast do strony.

Odnosząc się zatem do podatku od nieruchomości za okres dotyczący niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nienależna zapłata podatku od nieruchomości za 2012 r. przez matkę podatniczki nie stoi na przeszkodzie wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji ustalającej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. za lokal mieszkalny w stosunku do strony i żądania od niej zapłaty podatku wynikającego z tej decyzji. Jak to już zaznaczono to na podatniczce w roku 2012 ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i to ona jako właścicielka przedmiotowego lokalu była podatnikiem.

Ubocznie należy zaznaczyć, iż znaczenie ma nie tylko za jaką nieruchomość jest zapłacony podatek ale również kto jest podatnikiem tego podatku. Decyzje wymiarowe w podatku od nieruchomości kierowane do osób fizycznych ustalają bowiem wysokość zobowiązania w tym podatku. Natomiast zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (art. 5 o.p.). Z kolei podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (art. 7 § 1 o.p.). Zatem obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatniku, a nie na dowolnej osobie. W roku 2012 matka podatniczki nie była podatnikiem podatku od nieruchomości natomiast była nim skarżąca. Powyższego nie może zmieniać ustne ustalenie ponoszenia określonych kosztów zapłaty za media czy podatek od nieruchomości poczynione pomiędzy matkę podatniczki, a podatniczką.

Z podanych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).