Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2184/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 88 z ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 88 ust 1 pkt 2, art. 88 c ust. 4, art. 88 ust. 5 i 5a
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Warszawa, 1 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu 1 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji oświadczeń 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2184/20

UZASADNIENIE

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją Nr [...].z [...] sierpnia 2020 r. po rozpatrzeniu odwołania spółki [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] czerwca 2020 r. Nr [...], orzekającą o odmowie dokonania wpisu do ewidencji oświadczeń, oświadczenia złożonego dla ob. [...] D. O. prezesa zarządu spółki.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

W dniu 27 kwietnia 2020 r. do Prezydenta W. wpłynęło oświadczenie [...] sp. z o.o (obecnie [...] sp. z o.o.) o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi w charakterze prezesa zarządu, dotyczące ob. [...], D. O..

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Prezydent W. działając na podstawie art. 88z ust. 2 pkt 2 ustawy odmówił wpisu przedmiotowego oświadczenia do ewidencji oświadczeń.

W ustawowym terminie strona odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz o wpis oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.

Uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ II instancji uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 88z ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyjaśnił, że spółka wystąpiła do Prezydenta W. z wnioskiem o wpisanie do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi na stanowisku prezesa zarządu.

Prezydent W. załatwił sprawę odmownie ponieważ dla cudzoziemca będącego członkiem zarządu w spółce kapitałowej przewidziano odrębne ułatwienia w zakresie dostępu do polskiego rynku pracy, polegające na zwolnieniu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w okresie pobytu przez 6 miesięcy przypadających w ciągu kolejnych 12 miesięcy, a więc w takim samym wymiarze czasu, w którym można korzystać z uproszczonych zasad dostępu do rynku pracy na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Organ podkreślił, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz jeden z tytułów pobytowych wymienionych w lit. a-f powołanego artykułu. Z kolei, w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy zezwolenie na pracę jest wymagane w przypadku, gdy cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in, w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy.

Rozważając możliwość wpisania przedmiotowego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy do ewidencji oświadczeń, organ I instancji wskazał, iż w przypadku członkostwa w organach spółek prawa handlowego - zarówno w doktrynie prawa handlowego, jak i orzecznictwie sądowym - przyjmuje się, że powołanie na członka organu spółki kreuje tzw. stosunek organizacyjno-prawny (zwany też korporacyjnym stosunkiem członkostwa). Stosunek taki ma odmienny charakter od stosunku zobowiązaniowego i nie pociąga za sobą obowiązku zawarcia żadnej umowy. Samo powołanie członka zarządu przez właściwy organ spółki nie oznacza nawiązania stosunku pracy czy innego stosunku cywilnoprawnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych z powołanym członkiem zarządu może ale nie musi być zawarta dodatkowa umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. Członkostwo w zarządzie spółki jest stosunkiem odrębnym od stosunku pracy czy innego stosunku umownego. Mogą one współistnieć ze sobą, lecz niekoniecznie.

W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji podkreślił także, iż na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy specyfikę statusu członka zarządu spółki kapitałowej uwzględniają przepisy art 88c ust. 4 ustawy, określające odrębne przesłanki udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca pełniącego funkcję w zarządzie osoby prawnej (badanie kondycji finansowej, perspektyw rozwoju oraz stanu zatrudnienia w spółce powierzającej pracę cudzoziemcowi) oraz przepisy art. 88h ust. 2 dotyczące obowiązków podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi (m.in. brak obowiązku uwzględnienia w umowie z cudzoziemcem wynagrodzenia określonego w treści zezwolenia). Przewidziano także odrębne wspomniane już ułatwienia polegające na zwolnieniu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w okresie 6 miesięcy przypadających wciągu kolejnych 12 miesięcy.

Kompetencje członka zarządu mogą doznać ograniczenia w przypadku zastosowania instytucji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, na podstawie którego cudzoziemiec może wykonywać pracę tylko w ramach działalności, które nie zostały wskazane w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z tego względu stosowanie przepisów dotyczących oświadczenia do tej grupy cudzoziemców nie byłoby zgodne z celem, dla którego wprowadzono odrębne rozwiązania dla cudzoziemców pełniących funkcję w zarządach osób prawnych wpisanych do rejestru przedsiębiorców lub będących spółkami kapitałowymi w organizacji, prowadzących sprawy spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej jako komplementariusze albo pełniących funkcję prokurenta

W ocenie organu odwoławczego - w tym stanie faktycznym i prawnym — organ I instancji był obowiązany do wydania decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, w przypadku gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy wystąpił z wnioskiem o wpisanie oświadczenia do ewidencji oświadczeń dla prezesa zarządu.

Odnosząc się do argumentów wskazanych w odwołaniu dot. naruszenia przepisów art. 88z ust. 2 ustawy organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewidują szereg ułatwień w zakresie dostępu do polskiego rynku pracy dla cudzoziemca będącego członkiem zarządu w spółce. Cudzoziemiec przez okres nieprzekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy może pełnić funkcje w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę przebywając na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie jednego z tytułów pobytowych wskazanych w art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy. Ponadto, wpisanie oświadczenia do ewidencji oraz zawarcie z cudzoziemcem pełniącym funkcję prezesa zarządu umowy spowodowałoby, brak możliwości wykonywania przez ww. cudzoziemca innych prac, w tym prac sezonowych wskazanych w art. 90 ust. 9 ustawy. Takie ograniczenie byłoby niezgodne z celem, dla którego wprowadzono odrębne rozwiązania dla cudzoziemców pełniących funkcję w zarządach osób prawnych wpisanych do rejestru przedsiębiorców lub będących spółkami kapitałowymi w organizacji, prowadzących sprawy spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej jako komplementariusze albo pełniących funkcję prokurenta.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy nie mógł uwzględnić argumentów strony i uchylić zaskarżonej decyzji Prezydenta W., wydanej zgodnie przepisami prawa.

Spółka wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, tj . art. 88z ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki warunkujące wpis oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi zostały spełnione.

Z uwagi na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2020 r. oraz o zasądzenie na rzecz

skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z decyzją nie sposób się zgodzić, narusza ona bowiem przepis prawa wskazany w petitum niniejszej skargi.

W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji. Uzasadnienie powinno uwzględniać wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Stosownie do tej zasady, organ administracji publicznej obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Argumentacja przedstawiona przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stanowi w istocie powtórzenie uzasadnienia decyzji organu I instancji.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podaje, że w przypadku zastosowania instytucji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, kompetencje członka zarządu mogą doznać ograniczenia. Na podstawie oświadczenia cudzoziemiec może wykonywać pracę tylko w ramach działalności, które nie zostały wskazane w przepisach na podstawie art. 90 ust. 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z jego treścią Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw turystyki określi, w drodze rozporządzenia, podklasy działalności według klasyfikacji PKD, w których wydaje się zezwolenia na pracę sezonową, biorąc pod uwagę znacznie wyższe zapotrzebowanie na siłę roboczą w niektórych okresach roku ze względu na powtarzające się wydarzenia lub typy wydarzeń podlegające uwarunkowaniom sezonowym w tych podklasach działalności.

Przepis ten dotyczy pracy sezonowej, nie zaś pełnienia funkcji prezesa zarządu. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu spółki nie uniemożliwia zawiązania stosunku pracy. Przepis art. 88z ustawy nie wyłącza możliwości oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy w charakterze prezesa zarządu spółki.

Oświadczenie spółki o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi spełnia wymogi art. 88z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W oświadczeniu określono stanowisko pracy wykonywanej przez cudzoziemca (Prezes Zarządu), podstawą wykonywania pracy jest powołanie, wymiar czasu pracy określono na pełny etat, zaś wysokość wynagrodzenia brutto określono na 4 200 zł miesięcznie. Pracę powierzono cudzoziemcowi na okres od 18 maja 2020 r. do 13 listopada 2020 r. Przedmiotowe oświadczenie powinno zostać wpisane do ewidencji oświadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn niż zostały podniesione w skardze.

Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Organ odwoławczy nie dostrzegł, że decyzja organu I instancji była rozstrzygnięciem merytorycznym, w sytuacji gdy organ nie był uprawniony do oceny zasadności skierowanego przez spółkę żądania.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zobowiązany był do dokonania analizy dopuszczalności wniesienia odwołania z punktu widzenia przesłanek przedmiotowo – podmiotowych, co wynika z art. 134 k.p.a., a następnie do analizy dopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku złożonego przez spółkę w tej sprawie.

W orzecznictwie i doktrynie wypracowano niekwestionowane stanowisko, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też niemającą zdolności do czynności prawnych.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy wyłącznie stronie.

Odwołanie jest więc niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie była potraktowana jako strona w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Stosownie do treści art. 134 k.p.a. stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z przyczyny podmiotowej (a więc związanej właśnie z oceną czy środek został wniesiony przez uprawniony podmiot) może nastąpić wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości z odwołania wynika, że pochodzi od podmiotu niebędącego stroną postępowania. Jeżeli podmiot składający odwołanie nie był stroną postępowania administracyjnego przed organem I instancji i ocena co do statusu strony wymaga od organu analizy co do istnienia po jego stronie interesu prawnego, organ prowadzi postępowanie w tym zakresie. Jeżeli w jego toku organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.), tj. gdy ustali, iż brak jest po jego stronie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku w danej sprawie, wówczas powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Brak interesu prawnego w takiej sytuacji stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

W przedmiotowej sprawie spółka została uznana za stronę w postępowaniu przed organem I instancji, a zatem wniesione przez nią odwołanie nie mogło zostać uznane za niedopuszczalne, ponieważ do ewentualnej utraty statusu strony postępowania nie doszło dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Zobowiązywało to organ odwoławczy do oceny czy spółce przysługiwało od początku prawo do zainicjowania postępowania administracyjnego.

Organ administracji publicznej jest obowiązany badać czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, zatem czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. na każdym etapie postępowania.

Wniosek podmiotu niebędącego stroną postępowania nie może być załatwiony co do istoty, a jedynie możliwe jest formalne zakończenie postępowania. W zależności od tego czy ustalenie braku przymiotu strony jest oczywiste, czy też wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie możliwe jest wydanie na podstawie art. 61a k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcie postępowania, albo na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zważywszy na nieprawidłowo wskazaną podstawę prawną w sentencji decyzji organu I instancji, a także zawartą w jej uzasadnieniu argumentację powinien przystąpić do oceny czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi na to, że postępowanie w sprawie było już prowadzone, zobowiązany był dokonać analizy czy zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny nie stało się bezprzedmiotowe.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezzasadność żądania podmiotu, który mógł zainicjować postępowanie, a więc posiada status strony, w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości, nie może prowadzić do umorzenia postępowania.

Przedmiot postępowania istnieje m.in. wtedy, gdy nie zostało jeszcze w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie, a organ administracji jest uprawniony do władczego działania w tym zakresie. O bezprzedmiotowości postępowania, a także braku podstaw do wydania merytorycznej decyzji należy mówić z pewnością wówczas, gdy zachodzi przeszkoda do określenia praw i obowiązków konkretnego podmiotu a więc, gdy tak naprawdę nie istnieje cel dla którego postępowanie administracyjne toczy się.

W niniejszej sprawie taka przeszkoda zachodziła w związku z tym, że odwołująca się spółka nie posiada w tej sprawie, dotyczącej zarejestrowania w stosownej ewidencji jej oświadczenia jako podmiotu powierzającego zatrudnienie konkretnie wskazanemu we wniosku cudzoziemcowi, statusu strony. Spółka jako podmiot powierzający pracę nie mogła żądać podjęcia przez organ działania wynikającego z normy prawnej tj. art. 188 z ustawy, skoro wynikające z tego przepisu prawa materialnego uprawnienie nie mogło dotyczyć wskazanego we wniosku cudzoziemca ze względu na jego indywidualne cechy.

Skarżąca spółka nie posiadała więc przymiotu strony od początku, tj. od wszczęcia postępowania na jej wniosek. Organ odwoławczy nie dostrzegł jednak tej przeszkody uniemożliwiającej merytoryczne rozpoznanie sprawy i podobnie jak organ I instancji rozpoznał sprawę merytorycznie, odmawiając rejestracji oświadczenia spółki.

W ocenie sądu spółka nie posiada interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie i prowadzenie na jej wniosek przedmiotowego postępowania.

Wskazuje na to wbrew wydanemu rozstrzygnięciu argumentacja wyrażona w uzasadnieniach decyzji organu obu instancji, której główna teza sprowadza się do stwierdzenia, że wykładnia systemowa przepisów ustawy regulujących zasady dostępu cudzoziemców do polskiego rynku pracy uzasadnia stanowisko, że cudzoziemiec pełniący funkcję w zarządzie osoby prawnej nie jest objęty możliwością korzystania z uproszczonego dostępu do rynku pracy na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy wpisanego do ewidencji oświadczeń, a więc uprawnienia wynikającego z art. 88 z ustawy 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W ocenie sądu stanowisko to jest prawidłowe. Tak więc w wyniku prawidłowego zastosowania przepisów ww. ustawy w sytuacji, w której podmiot powierzający wykonywanie pracy składa wniosek o wpis do ewidencji oświadczeń dotyczący powierzenia pracy cudzoziemcowi pełniącemu funkcję członka zarządu osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji albo w związku z prowadzeniem spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej jako komplementariusz, albo w związku z udzieleniem mu prokury, organ administracji zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania, a ewentualnie wszczęte postępowanie umorzyć.

Należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 88 z ust. 2 ww. ustawy, powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce stałego pobytu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi wpisuje oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, jeżeli:

1) cudzoziemiec jest obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 10 pkt 2 lub cudzoziemiec będzie wykonywał pracę w zawodzie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 oraz

2) praca cudzoziemca nie jest związana z działalnością określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 9, oraz

3) okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz okresy pracy wykonywanej na podstawie oświadczeń wpisanych do ewidencji oświadczeń wynoszą łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy niezależnie od liczby podmiotów powierzających temu cudzoziemcowi wykonywanie pracy.

Powyższy przepis określa więc pozytywne przesłanki, które muszą być spełnione aby oświadczenie podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi zostało wpisane do ewidencji oświadczeń i uprawniało cudzoziemca do wykonywania pracy na polskim rynku zatrudnienia bez zezwolenia na pracę. Co do zasady więc w tych sytuacjach podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi uprawniony jest do wystąpienia z wnioskiem o wpis oświadczenia i w związku z tym posiada status strony tego postępowania.

W art. 88z ust. 5 określone zostały negatywne przesłanki, których spełnienie zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, a są to sytuacje gdy:

1) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba fizyczna, która działała w jego imieniu, zostali co najmniej dwukrotnie prawomocnie ukarani za popełnienie czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 10, w okresie 12 miesięcy poprzedzających datę złożenia oświadczenia w powiatowym urzędzie pracy;

2) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba fizyczna, która działała w jego imieniu, zostali prawomocnie ukarani za popełnienie czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 3-5;

3) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub osoba fizyczna, która działała w jego imieniu, zostali ponownie prawomocnie ukarani w ciągu dwóch lat od uznania za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 120 ust. 1, za podobne wykroczenie;

4) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest osobą fizyczną, karaną za popełnienie czynu z art. 218-221 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny;

5) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest osobą fizyczną, karaną za popełnienie w związku z postępowaniem o wydanie zezwolenia na pracę czynu z art. 270-275 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, albo jest podmiotem zarządzanym lub kontrolowanym przez taką osobę;

6) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest osobą fizyczną, karaną za czyn, o którym mowa w art. 189a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, lub karaną w innym państwie na podstawie przepisów Protokołu o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniającego Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, albo jest podmiotem zarządzanym lub kontrolowanym przez taką osobę;

7) w danym roku kalendarzowym nastąpiło przekroczenie obowiązującego limitu oświadczeń, o którym mowa w art. 90b ust. 3.

Dodatkowe negatywne przesłanki, których spełnienie oznacza możliwość wydania przez organ decyzji odmownej określone zostały w art. 88z ust. 6 ustawy. Z powołanego przepisu wynika, że starosta może wydać decyzję o odmowie wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, jeżeli z okoliczności wynika, że oświadczenie zostało złożone dla pozoru, oświadczenie będzie wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu lub podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie dopełnia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom, w szczególności:

1) nie posiada środków finansowych ani źródeł dochodu niezbędnych do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi lub

2) nie prowadzi działalności gospodarczej, rolniczej lub statutowej uzasadniającej powierzenie pracy danemu cudzoziemcowi w danym okresie, w tym zawiesił działalność, został wykreślony z właściwego rejestru lub jego działalność jest w okresie likwidacji, lub

3) nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych albo nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, lub

4) nie zgłasza do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym albo nie zgłasza pomocników rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników do ubezpieczenia społecznego rolników, lub

5) zalega z uiszczeniem podatków, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu.

W przedmiotowej sprawie mimo, że osoba fizyczna, której dotyczył wniosek spółki o wpis oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy do ewidencji, spełnia przesłanki pozytywne określone w art. 88z ust. 2, to jednak organ administracji nie tylko był uprawniony do badania czy zachodzą przesłanki negatywne uzasadniające odmowę, ale przede wszystkim do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania.

Organy obu instancji słusznie zauważyły, że w odniesieniu do cudzoziemca będącego m.in. członkiem zarządu spółki kapitałowej w ustawie przewidziano odrębne regulacje prawne określające zasady wykonywania pracy na polskim rynku pracy. Przepisy te stanowią więc regulacje szczególne. Nie jest więc możliwe zastosowanie wobec cudzoziemców spełniających cechę o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy (pełniących funkcję w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji albo prowadzących sprawy spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej jako komplementariusz, albo będących prokurentem), rozwiązania przewidzianego w art. 88z ww. ustawy, a więc przyznanie uprawnienia do wykonywania pracy na podstawie zarejestrowanego oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. Podmiot powierzający wykonywanie pracy w takiej sytuacji nie jest zaś legitymowany do żądania podjęcia przez organ administracji publicznej działania na podstawie art. 88 z ustawy, a tym samym nie posiada statusu strony w takim postępowaniu.

Stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji albo w związku z prowadzeniem spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej jako komplementariusz, albo w związku z udzieleniem mu prokury przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Oznacza to, że wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ odwoławczy pełnienie przez cudzoziemca funkcji wskazanych w powyższym przepisie, na gruncie przedmiotowej ustawy zrównane jest z wykonywaniem pracy, skoro wymagane jest uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pracę, jeżeli jego pobyt w ciągu kolejnych 12 miesięcy na terytorium Polski przekracza łącznie okres 6 miesięcy.

Jednak brak jest przepisu określającego wymagania dla wykonywania przez cudzoziemca pracy w związku z pełnionymi funkcjami, gdy ma zamiar przebywać na terytorium Polski przez krótszy okres w ciągu kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych. Skutkuje to uprawnieniem do wykonywania pracy w takim charakterze na polskim rynku pracy bez żadnych dodatkowych warunków.

Dlatego też nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy były zawarte w uzasadnieniu decyzji rozważania dotyczące stosunku korporacyjnego i braku konieczności zawierania umowy o pracę przez członka zarządu do pełnienia tej funkcji, czy też ewentualnych ograniczeń w swobodzie prowadzenia działalności przez cudzoziemca, co do którego złożone przez spółkę oświadczenie zostałoby zarejestrowane w ewidencji oświadczeń.

W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie administracyjne w całości.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.