Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 483/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. oddala skargę, II. przyznaje [...] kwotę 295, 20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) zł w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym oraz kwotę 7, 60 (słownie siedem 60/100) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w tym postępowaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] 2013 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2013r., Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Podaniem z dnia 17 maja 2013 r. [...] wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad bratem [...]. Z wniosku oraz zebranych w sprawie dowodów wynika, że [...], urodzony w dniu [...] r., orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] 2010 r., nr [...], został do dnia 30 września 2013 r. zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy wskazaniu, że ten stopień niepełnosprawności datuje się od 27 lipca 2006 r., a sama niepełnosprawność istnieje od 1 października 2002 r. Jednocześnie w orzeczeniu wskazano, że [...] wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że [...] opiekuje się bratem, gdy [...] – matka [...] i [...] [...] z uwagi na stan zdrowia i wiek nie może opiekować się synem. [...], i [...] nie mają dochodów, co oznacza, że dochód przypadający na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł.

[...] w okresie od [...] 2006r. do dnia [...] 2010 r. odbywał karę pozbawienia wolności. Następnie był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotny od dnia 22 czerwca 2010 r. do dnia 1 marca 2011 r. Wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych związane było z przyznaniem [...] od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 30 września 2013 r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad [...].

Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], organ I instancji odmówił przyznania [...] specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem [...]. Uzasadniając decyzję organ nie zakwestionował sprawowania przez [...] opieki nad [...], obowiązku alimentacyjnego względem brata oraz tego, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł. Jednakże w ocenie organu na przeszkodzie w przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego stoi fakt, że [...] nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem.

Od decyzji tej odwołaniem z dnia 17 czerwca 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 4 lipca 2013 r., odwołał się [...]. Odwołujący się podniósł, że spełnia wszystkie warunki aby otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy. Nie może podjąć jakiejkolwiek pracy, nie może być zarejestrowany w urzędzie pracy, bo opiekuje się bratem, którym nie może się opiekować matka, która z kolei z powodu stanu zdrowia i wieku sama wymaga opieki drugiej osoby. Odwołujący się zarzucił również, że nie uwzględniono wszystkich zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych przez co nie zebrano całego materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla załatwienia sprawy.

Organ pierwszej instancji podtrzymując swoje stanowisko, przesłał odwołanie wraz z aktami Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [..] jako organowi odwoławczemu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie, przywołując m.innymi przepis art. 16a ust. 1, art. 16a ust. 4 i art. 3 pkt 22 w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, stwierdziło, że ocena, czy w indywidualnej sprawie dotyczącej ustalenia prawa do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego miała miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zdefiniowanego w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy do kompetencji organu właściwego. Również ocena, czy w indywidualnej sprawie ustalona faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, związana była z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność lub znaczny stopień niepełnosprawności, należy do kompetencji tegoż organu. Te określone w art. 16a ust. 1 ustawy podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 17 ust. 1 ustawy, dotyczącego innego świadczenia opiekuńczego, a to świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale też może zostać przyznane osobie, która zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ogóle nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność.

Powyższe oznacza zdaniem Kolegium, że przy rozpatrywaniu sprawy o specjalny zasiłek opiekuńczy należy ustalić, czy doszło do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku odwołującego się taki fakt nie miał miejsca.

W ocenie Kolegium, [...] nie zrezygnował zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem. Gdy [...] stał się osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną i tym samym wymagającą opieki (27.07.2006r.), [...] od dnia [...] 2006 r. odbywał karę pozbawienia wolności. Ponadto bezpośrednio po odbyciu kary pozbawienia wolności, w dniu 22 czerwca 2010r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna i status osoby bezrobotnej, czyli gotowej do podjęcia zatrudnienia, utrzymywał aż do dnia 1 marca 2011 r., czyli do czasu gdy uzyskał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można zdaniem Kolegium twierdzić, że odwołujący się zrezygnował z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad bratem. Oczywiście, odwołujący się obowiązek opieki podjął, lecz nie wiązało się to z rezygnacją z zatrudnienia, ale ewentualnie z rezygnacją z prób podjęcia zatrudnienia. A w obecnym stanie prawnym ustawodawca rozróżnia te dwie sytuacje.

W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W skardze na powyższą decyzję [...] wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, wnosząc równocześnie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podkreślił, że jego brat [...] z uwagi na chorobę psychiczną wymaga całodobowej opieki. To zaś powoduje, że skarżący nie może podjąć jakiejkolwiek pracy zawodowej.

Skarżący zarzucił organom przekroczenie ram swobodnej oceny dowodów, a nadto nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zwłaszcza pominiecie, że to jedynie skarżący jest w stanie sprawować opiekę na bratem, którego zaś pogarszający się stan psychiczny stanowi zagrożenie dla otoczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 28 października 2013r. - ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego adw. [...] zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przez błędną wykładnię pojęcia "osoby rezygnującej z zatrudnienia", poprzez nieuprawnione ograniczenie kategorii osób rezygnujących z zatrudnienia jedynie do osób, które były zatrudnione, w konsekwencji wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w orzecznictwie sądowo administracyjnym w sprawach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego, także w oparciu o dorobek judykatury na gruncie świadczenia pielęgnacyjnego, wskazuje się, że spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, może nastąpić również przez osobę bezrobotną, jeśli zachodzi związek między rezygnacją z podjęcia zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą. Rezygnacja z zatrudnienia oznacza bowiem, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy. Ustawodawca w przepisie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w jego aktualnym brzmieniu, wiąże okoliczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem konieczności sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie wprowadzając pojęcia "aktualnej", czy też "obecnej" rezygnacji z zatrudnienia. Ponadto, wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy okoliczności, stanowiących przesłanki negatywne uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wskazał statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie, to z pewnością by to uczynił w tym przepisie.

Z zebranego w sprawie materiału oraz z ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżący opiekuje się niepełnosprawnym bratem. Matka skarżącego z uwagi na stan zdrowia i wiek nie może opiekować się synem. Od dnia [...] 2006 r. do dnia [...] 2010 r. skarżący odbywał karę pozbawienia wolności. Następnie od dnia 22 czerwca 2010r. skarżący był zarejestrowany jako bezrobotny do 1 marca 2011 r., kiedy to wyrejestrował się z ewidencji osób bezrobotnych w związku z przyznaniem mu od dnia 1 grudnia 2010r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem. Powyższe okoliczności potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie [...] z dnia 20 maja 2013r. oraz dotyczące jej zaświadczenie lekarskie z dnia 17 maja 2013r., oświadczenie [...] z dnia 20 maja 2013r. oraz treść wywiadu środowiskowego z dnia 7 lipca 2013r. Zebrane w sprawie dokumenty i oświadczenia potwierdzają także spełnienie przesłanki dochodowej.

Z powyższego wynika, że po stronie skarżącego powstała konieczność podjęcia opieki nad niepełnosprawnym bratem w okresie zarejestrowania w PUP w charakterze bezrobotnego. W tej sytuacji, pomimo odbycia kilku szkoleń (w lipcu i sierpniu 2010 r.) oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia, skarżący zrezygnował z powyższego, wyrejestrowując się z ewidencji osób bezrobotnych w związku z koniecznością opieki nad bratem. Skarżący spełnił zatem wszystkie przesłanki wymagane na podstawie art. 16a ustawy dla przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Umknęło również - zdaniem pełnomocnika uwadze organów orzekających, że warunkiem przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem od grudnia 2010 r. była, tak jak w przypadku obecnego specjalnego zasiłku opiekuńczego, rezygnacja z zatrudnienia. Fakt ten został już zatem stwierdzony przez organy, a rezygnacja z zatrudnienia, podobnie jak opieka nad bratem, trwa nieprzerwanie, który to jednak okres uległ skróceniu z mocy prawa do dnia 30 czerwca 2013r. na podstawie art.11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548 ze zm.). Skoro zaś skarżący zrezygnował już z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem i przesłanki te trwają nieprzerwanie do dziś, to przyjąć należy, że stanowią one również o spełnieniu tożsamych przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, niezależnie od tego, że jest to świadczenie nowo wprowadzone do ustawy. Nieporozumieniem i fikcją byłoby bowiem wymaganie dokonywania przez skarżącego, w sytuacji gdy zrezygnował już wcześniej z zatrudnienia i opiekuje się bratem, pozornych czynności i wymaganie podjęcia przez niego zatrudnienia tylko po to aby natychmiast z niego zrezygnować i przez to spełnić tożsamy warunek, co wcześniej, tyle, że w związku z wprowadzeniem nowego świadczenia. Nie można tracić z pola widzenia celu specjalnego zasiłku opiekuńczego, Stanowić ma on rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Skarżący jako rodzeństwo jest osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz swojego niepełnosprawnego brata, a w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy sprawowania opieki nad bratem (choroba psychiczna) nie da się pogodzić z pracą zawodową (por.wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013 r., II SA/Łd 599/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r., II SA/Bd 463/13).

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. zasadne jest zdaniem pełnomocnika uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2013 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia z dnia [...] 2013r., Nr [...], który to organ powołując się m.innymi na przepis art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.992 ze zm.) - odmówił przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem [...]. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki na niepełnosprawnym bratem.

Zatem kluczową kwestią w niniejszej sprawie było udzielenie odpowiedzi, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania przedmiotowego zasiłku.

Zważyć należy, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, a przede wszystkim przepis art.16a ust.1 tejże ustawy, który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W świetle powyższej regulacji, stwierdzić należy, ze zasadnie organy przyjęły, iż jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy nie stanowi natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Oznacza to, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy – uzależnione zostało od zaistnienia faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającej w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., sygn..akt IV S.A./Wr 668/13, publ. w internetowej CBOSA).

Trafny jest tym samym pogląd organu odwoławczego, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym jest mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art.17 ust.1 ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżący, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji cyt. wyżej art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

W świetle powyższego, trafnie organ odwoławczy odwołuje się do przepisu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wobec tego zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010r., sygn.akt I OSK 123/10, LEX nr 594975).

Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej CBOSA).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanki dotyczącej wysokości osiąganego dochodu, umożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia, jak i niewystępowanie przesłanek wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy, wyłączających uprawnienie skarżącego w tym zakresie. Niewątpliwym jest także, że brat skarżącego na mocy orzeczenia z dnia [...] 2010r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a który to stopień datuje się od dnia 27 lipca 2006r..

Organy orzekające nie zgodziły się natomiast, że zaistniała po stronie skarżącego przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością opieki nad niepełnosprawnym bratem, a co jest konieczna przesłanka do uzyskania przedmiotowego świadczenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy, dokonana przez organy, zwłaszcza przez Kolegium wykładnia powołanego wyżej przepisu art.16a ust.1 ustawy w związku z art.3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - brew zarzutom skargi nie naruszają tak przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, innymi słowy nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a.

W obecnym stanie prawnym ustawodawca w cyt. wyżej art.16a ust.1 omawianej ustawy, zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego zasiłku wykluczono osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu . Takie stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przyjęte zostało choćby w wyrokach: WSA w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013r., sygn.akt II S.A./Ol 498/13; WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2013r., sygn.akt II S.A./Rz 442/13; WSA w Warszawie z dnia 17 września 2013r., sygn.akt I S.A./Wa 1067/13; WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn.akt II S.A./Łd 585/13.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na dzień [...] 2010r., czyli w dniu z którym brat skarżącego został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, tj. od 26 lipca 2010r. do 28 lutego 2011r. Wykreślenie skarżącego z ewidencji nastąpiło z dniem 1 marca 2011r. na Jego wniosek - w oparciu o przepis art.33 ust.4 pkt 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz.415 ze zm.).

Z akt sprawy nie wynika także, by skarżący w okresie poprzedzającym rejestrację w w/w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] pozostawał w zatrudnieniu.

Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia zwolnienia z dnia 25 maja 2010r., wystawionego przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wynika natomiast, że skarżący w okresie od [...] 2006r. do [...] 2010r. był pozbawiony wolności, gdzie nadto jako przyczynę zwolnienia podano, cyt.: "koniec kary".

Przyznane skarżącemu z dniem 1 grudnia 2010r. świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem przez w/w opieki nad niepełnosprawnym bratem (art.17 omawianej ustawy) nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, z tej to przede wszystkim przyczyny, że specjalny zasiłek opiekuńczy, a o który ubiega się w niniejszej sprawie skarżący, jak już to wyżej Sąd podkreślił ma swą odrębną regulację – określoną w cyt. wyżej art.16a ust.1 ustawy.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane tak z trudnościami związanymi ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem , jak i sytuacją materialną, aczkolwiek bardzo istotne z punktu widzenia skarżącego, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270), skargę oddalił.

Mając na uwadze przedmiot sprawy, Sąd jedynie informacyjnie pragnie zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym następującej treści: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" .

Przepis zaś art.190 ust.4 Konstytucji R.P. stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Zgodnie zaś z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1). Skargę o wznowienie postępowania w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skargę taką wnosi się do organu administracji , który wydał decyzję w I instancji (art. 148 § 1).

Podobne rozwiązanie przewiduje art.272 p.p.s.a.

H.B.28.02.2014 r.