Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2803/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nakładał na urzędy skarbowe obowiązek dokonania zwrotu różnicy między podatkiem od towarów i usług należnym a naliczonym w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika.

Obowiązkowi temu odpowiada prawo konkretnego podatnika do otrzymania zwrotu wykazanej różnicy podatku w takim właśnie czasie. W przypadku gdy w ocenie organu zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, może on decyzją przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Nie można jednak skutecznie przedłużyć terminu, jeśli on już wyekspirował.

Upływ terminu przesądza zatem o obowiązku zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika - niezależnie od tego czy zasadność zwrotu budziła wątpliwości organu podatkowego czy też nie.

TEZY

Art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nakładał na urzędy skarbowe obowiązek dokonania zwrotu różnicy między podatkiem od towarów i usług należnym a naliczonym w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika.

Obowiązkowi temu odpowiada prawo konkretnego podatnika do otrzymania zwrotu wykazanej różnicy podatku w takim właśnie czasie. W przypadku gdy w ocenie organu zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, może on decyzją przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Nie można jednak skutecznie przedłużyć terminu, jeśli on już wyekspirował.

Upływ terminu przesądza zatem o obowiązku zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika - niezależnie od tego czy zasadność zwrotu budziła wątpliwości organu podatkowego czy też nie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "SE" Sp. z o.o. - obecnie "P. 2" Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 13.10.1999 r. (...) w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji dla podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego W.-B. z 12.05.1999 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z 13.10.1999 r. (...), wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-B. z 12.05.1999 r. (...) w sprawie przedłużenia "SE". Sp. z o.o. terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej przez Spółkę w deklaracji dla podatku od towarów i usług za marzec 1999 r.

Z uzasadnienia decyzji wynikało m.in., że:

- deklaracja podatkowa została złożona 22.04.1999 r.,

- termin zwrotu nadwyżki wpłynął 17.05.1999 r.,

- decyzja o przedłużeniu terminu zwrotu została podatniczce - Spółce "SE" doręczona 24.05.1999 r.

Izba Skarbowa wskazała, iż przedłużenie zwrotu różnicy oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego. Ustawodawca w przepisie art. 21 ust. 2 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług nie wymienił konkretnych przesłanek, które wyłącznie spowodowałyby przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku wynikającej ze złożonej deklaracji podatkowej, nie wymaga również określenia terminu zakończenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego, bowiem długość jego zależy od stopnia złożoności sprawy.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu bezprzedmiotowości decyzji Izba stwierdziła, że fakt nadania i doręczenia przez Urząd decyzji po upływie 25 dniowego terminu nie skutkuje jej bezprzedmiotowością, lecz powoduje powstanie prawa strony do otrzymania przez nią odsetek od wykazanej kwoty zwrotu w pełnej wysokości do dnia doręczenia decyzji o przedłużeniu terminu zwrotu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "SE" Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego W.-B. jako wydanych z naruszeniem art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 165 par. 2, Rozdziału 11 działu IV, art. 207 par. 2, art. 208 par. 1, art. 281 par. 2 Ordynacji podatkowej.

Wydanie decyzji o przedłużeniu terminu zwrotu nie zostało poprzedzone wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Postępowanie dowodowe w postępowaniu w sprawie przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nie może ograniczać się tylko do stwierdzenia, że deklaracja została złożona. Postępowanie to musi wykazać, że standardowe procedury podjęte po otrzymaniu deklaracji są niewystarczające z punktu widzenia stwierdzenia zasadności zwrotu.

Równie niewystarczające były uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji Urzędu Skarbowego W.-B.

Izba Skarbowa przyznała, że decyzja została wydana po upływie terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku. Nie istniała możliwość przedłużenia czegoś co już nie istniało, zatem decyzja była bezprzedmiotowa.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że decyzja w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku wydana została 12.05.1999 r., a więc przed upływem terminu zwrotu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:

Będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nakładał na urzędy skarbowe obowiązek dokonania zwrotu różnicy między podatkiem od towarów i usług należnym a naliczonym w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika.

Obowiązkowi organu odpowiadało prawo konkretnego podatnika do otrzymania zwrotu wykazanej różnicy podatku w takim właśnie czasie. Prawo to ulegało ograniczeniu kiedy zasadność zwrotu /w ocenie organu podatkowego/ wymagała dodatkowego sprawdzenia. W takim razie urząd skarbowy mógł bowiem przedłużyć /sobie/ 25 dniowy termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Ponieważ przedłużenie terminu rozstrzygało o pozbawieniu podatnika jego istotnego uprawnienia do otrzymania zwrotu zadeklarowanej różnicy podatku w określonym czasie - winno przybrać formę skierowanej do podatnika decyzji /por. treść art. 207 par. 2 Ordynacji podatkowej/. Taką formę komunikacji ze skarżącą Spółką przyjęły organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie. Tyle tylko, że - wbrew przekonaniu Izby Skarbowej wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji - nie można było skutecznie przedłużyć terminu, który już wyekspirował.

Upływ terminu przesądził o obowiązku zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika niezależnie od tego czy zasadność zwrotu budziła wątpliwości organu podatkowego czy też nie. Przepisy prawa podatkowego nie wykluczały możliwości badania prawidłowości rozliczenia podatkowego podatnika podatku VAT mimo zwrotu wykazanej przez podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy nie wynikało aby decyzji Urzędu Skarbowego W.-B. datowanej na 12.05.1999 r. (...), rozstrzygającej w I instancji o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku za marzec 1999 r., nadano urzędowy bieg przed upływem 25 dniowego terminu zwrotu, czyli przed końcem 17 maja 1999 r., co zasadnie zarzuciła strona skarżąca.

Pocztowy dowód doręczenia tej decyzji opatrzony został datownikiem pocztowym z datą 24.05.1999 r., tę samą datę nosi potwierdzenie doręczenia uczynione przez doręczyciela. Natomiast potwierdzenie odbioru Sp. "SE" datowane jest na 25.04.1999 r.

W okolicznościach sprawy należało założyć, że jest to pomyłka polegająca na przestawieniu cyfr.

Zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej decyzja wiąże organ z chwilą doręczenia stronie.

Decyzja przedłużająca termin doręczenia po upływie przedłużonego terminu narusza postanowienia art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług (...) mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 1 i na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA, miał obowiązek orzec jak w wyroku.