Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 31/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 239 pkt 1 lit. b, art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255, art. 262
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Starosty "[...]" w przedmiocie wykonania czynności nakazanej prawem postanawia odmówić ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, A. Z., zgodnie z rubryką nr 4, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż "jest osobą ubogą bez jakichkolwiek środków finansowych lub oszczędności finansowych czy przedmiotów wartościowych celem ich spieniężenia w zakresie wnioskowanej (...) pomocy". Dodał, iż "nie posiada (...) rodziny wspólnie gospodarującej". Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowią: "budynek mieszkalny do rozbiórki", mieszkanie oraz nieruchomość rolna. Wnioskodawca nie wykazał żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. Stwierdził, iż nie korzysta "z zasiłków od państwa polskiego" i dodał, że jest "osobą ubogą, co wynika z przedłożonych już nieraz (...) wniosków (...) i oświadczeń w innych sprawach sądowych". Wskazał, iż "posiadana nieruchomość rolna nie stanowi źródła zarobkowego dochodu (...) a jedynie skarżący w zakresie swojej sytuacji finansowej i ubóstwa wykorzystuje ją na swoje osobiste życiowe potrzeby, gdyż stanowi pomoc w zaspokajaniu konsumpcyjnych potrzeb (...) jako główne źródło wyżywienia (...) na skutek prowadzonych na nich na własne potrzeby konsumpcyjne upraw". Dodał, iż "z posiadanej nieruchomości (...) nie czerpie zarobków a jedynie wykorzystuje ją w celach prywatnych i to na swoje potrzeby konsumpcyjnych celem swojego przeżycia".

W celu uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wnioskodawca wezwany został do złożenia oświadczenia wskazującego: źródło utrzymania w poszczególnych miesiącach 2014 r. i wysokość środków pieniężnych pochodzących z tego źródła; stałe miesięczne wydatki, ich rodzaj, wysokość i źródło finansowania; sposób wykorzystywania nieruchomości wykazanych w formularzu wniosku (w tym odrębnie każdej z wykazanych pod pozycją "nieruchomość rolna"),

a ponadto, wobec tego, że nieruchomości te nie przynoszą dochodu - wskazującego przyczyny braku ich wykorzystania w celu pozyskania źródła dochodu (np. z tytułu dzierżawy, najmu, itp.) lub ostatecznie sprzedaży oraz dokumentów źródłowych: kopii aktów notarialnych nabycia nieruchomości wykazanych w formularzu wniosku (z ewentualnym usunięciem danych zbywcy), kopii dokumentacji aktualnego zadłużenia i wyciągów z rachunków bankowych za poszczególne miesiące 2014 r. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca złożył pismo procesowe, w którym polemizując z koniecznością przedłożenia żądanego dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych stwierdził, iż zostały one już złożone na wezwanie z dnia "[...]" do sprawy o sygn. akt "[...]" i wnosi o ich uwzględnienie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, co następuje:

W świetle art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje wyłącznie kwestia ustanowienia adwokata.

Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy

o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego przyznanie. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Strona musi bowiem wykazać, tj. należycie udokumentować, swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez nią informacji dokonywana jest merytoryczna ocena wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, wnioskodawca nie przedłożył żądanego dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych. Złożył wprawdzie pismo procesowe, w którym jednak polemizując z koniecznością ich przedłożenia stwierdził, iż zostały one już złożone na wezwanie z dnia "[...]" do sprawy o sygn. akt "[...]" i wnosi o ich uwzględnienie.

Mając to na uwadze wskazać zatem należy, iż w sprawie, na którą powołuje się wnioskodawca Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia "[...]", odmówił ustanowienia dla niego adwokata, wskazując w uzasadnianiu m.in., iż niewskazanie przez niego, kto udziela mu pomocy finansowej, w jakiej następuje to formie i zakresie, czyni jego sytuację majątkową niewyjaśnioną. Sąd zauważył, iż wnioskodawca permanentnie, mimo kolejnych wezwań, w tym wezwania z dnia "[...]", nie wskazuje swoich źródeł utrzymania. Nie ujawnia przy tym jakie osoby kryją się pod podawanym przez niego pojęciem "rodzina" i w jakiej wysokości te osoby udzielają mu pomocy. Wnioskodawca uporczywie nie ujawnia określonych w wezwaniach danych. W dalszym ciągu też przesyła "anonimizowane" akty notarialne działek (z usuniętymi danymi o rodzajach działek, ich przeznaczeniu, położeniu i wartości), z których nic nie wynika i które nie pozwalają Sądowi na jakąkolwiek rzetelną ocenę stanu majątkowego strony. Wnioskodawca nie pozwala zatem określić stanu posiadanego majątku i jego wartości, co uniemożliwia ustalenie możliwości wykorzystania jego potencjału. Sąd stwierdził, iż wnioskodawca nie chce podjąć jakiejkolwiek współpracy w celu wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej i majątkowej. Z przyczyn leżących po jego stronie, niemożliwe okazało się tym samym ustalenie jego rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej. Udzielane bowiem przez wnioskodawcę wyjaśnienia, przedstawiane dowody nie w pełni obrazują rzeczywistą sytuację materialną. Sąd stwierdził zatem, że skoro wnioskodawca nie przedstawił informacji, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości na jego rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe i nie wykazał chęci współpracy w celu wyjaśnienia jego sytuacji materialnej, to jego wniosek nie mógł być uwzględniony. Postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na przedmiotowe postanowienie.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak pełnych informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy uniemożliwia uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nieujawnienie przez wnioskodawcę, pomimo wezwania, sytuacji materialnej w pełnym zakresie, uniemożliwia stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Prawo pomocy jest natomiast instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do stron, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawca nie uczynił.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w sentencji.