Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1301/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2244/15 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2244/15, po rozpoznaniu skargi J. D. (dalej: "skarżący"), uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r., nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w gminie [...], obręb [...] - [...], przeznaczonej pod budowę obwodnicy [...] w ciągu drogi ekspresowej nr [...] długość [...] km oraz zobowiązującą Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania. Jednocześnie Sąd zasądził od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: “P.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że organ niedostatecznie wyjaśnił istotne okoliczności sprawy, gdy tymczasem organ ustalił należne odszkodowanie w sposób zgodny z przepisami prawa i zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Ponadto organ zaskarżył rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, tj. naruszenie przez Sąd:

art. 216 oraz 231 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna lecz wysokość świadczenia pieniężnego należnego w związku z odebraniem prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję drogową;

art. 231 zdanie ostatnie P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, które nie obejmowało należności pieniężnej;

art. 269 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego;

art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: “rozporządzenie"), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na skutek niewłaściwego ustalenia przez Sąd wpisu stosunkowego od skargi na decyzję;

art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia wysokości kwoty [...] zł zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie i ustalenie kosztów na kwotę [...] zł, w sytuacji gdy zaskarżony akt nie obejmował należności pieniężnej

§ 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowania dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny stanowią sprawy o należność pieniężną w rozumieniu § 1 rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia uwzględniająca zasadę równości zagwarantowaną w Konstytucji RP prowadzić powinna do przyjęcia, iż sprawy te stanowią postępowania dotyczące postępowań z zakresu nieruchomości § 2 ust. 3 pkt 5.

W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji co do naruszenia przez organ art. 77 § 1 i 80 K.p.a., w tym dotyczącym braku szczegółowego opisu stanu nieruchomości przyjętych do porównań. Skarżący podniósł, że po przeprowadzeniu analizy rynku transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod aktywizację gospodarczą biegła przyjęła 15 transakcji do końcowej wyceny i szczegółowo opisała transakcje o cenie minimalnej i maksymalnej. Z opisów tych jednoznacznie wynika, że odznaczają się one podobieństwem do nieruchomości wycenianej. Nie można z tego wywnioskować, że pozostałe nieruchomości są niepodobne, ponieważ odpowiadają wcześniejszym założeniom metodologicznym do wyceny.

Skarżący kasacyjne zwrócił uwagę, że operat szacunkowy jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jaki miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. Skoro o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje tylko i wyłącznie rzeczoznawca, to również w zakresie wiedzy specjalnej pozostaje dobór nieruchomości podobnych do porównań. Zdefiniowanie rynku, jego obszaru i przeprowadzona analiza, w tym dotycząca określenia cech i ich wpływu na cenę nieruchomości, to również wiedza specjalna o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie podważenie wiarygodności dowodu jakim jest operat szacunkowy nie może odbywać się poprzez proste stwierdzenie, że ze względu na niedostateczny opis nieruchomości podobnych brak jest możliwości dokonania oceny, czy prawidłowo dokonano wyboru transakcji porównawczych. Organ stwierdził, że taką argumentacją można zakwestionować każdy operat szacunkowy, bowiem praktycznie niemożliwym jest aby materiał porównawczy stanowiły takie same nieruchomości. Co więcej, zarzut taki jest dość łatwy do postawienia. Wymaga on jedynie sprawdzenia powierzchni działki wycenianej i zestawienia jej z powierzchnią działek przyjętych do porównań.

Końcowo skarżący kasacyjnie zarzucił, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że pozycja prawna rzeczoznawcy majątkowego zbliżona jest do statusu osoby zaufania publicznego, a czynności, których dokonuje rzeczoznawca majątkowy, wymagają wiedzy specjalistycznej, której ani organ administracji publicznej ani Sąd nie ma podstaw do podważenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w niej zarzuty.

Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji ocena operatów szacunkowych nie była wyczerpująca.

W niniejszej sprawie podstawą, w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r., dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, prawa własności nieruchomości J. D. stanowił operat szacunkowy z [...] września 2014 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego V. A. W powyższym operacie biegła ustaliła, że brak jest na rynku lokalnym wystarczającej liczby transakcji dotyczących nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej (ze względu na jej dotychczasowe przeznaczenie), dlatego uwzględniła nieruchomości podobne z rynku regionalnego, zlokalizowane w powiecie [...] i sąsiednich, a na podstawie ich cen transakcyjnych ustaliła cenę średnią sprzedaży tego rodzaju nieruchomości (po przeznaczeniu pod aktywizację gospodarczą) na poziomie [...] zł/m2. Organ nie wziął pod uwagę operatu szacunkowego sporządzonego [...] grudnia 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. wykonanego na zlecenie J. D.. W operacie tym rzeczoznawca ustalił, że na rynku lokalnym miasto i gmina [...] występuje wystarczająca liczba transakcji dotyczących nieruchomości podobnych do wycenianej (nieruchomości niezabudowane przeznaczone pod zabudowę przemysłowo – usługową), a cena średnia sprzedaży tego rodzaju nieruchomości wynosi 67,31 zł/m2. Organ odwoławczy ocenił kontroperat za nieprawidłowy, z uwagi na brak uwzględnienia przez biegłego wpływu linii energetycznej przebiegającej przez środek nieruchomości wycenianej na jej wartość, jak też ustalenie, że wyceniana nieruchomość posiada zadowalające warunki zabudowy.

Z powyższego wynika, że organ, wydając zaskarżoną decyzję, dysponował dwoma sprzecznymi operatami szacunkowymi, sporządzonymi w krótkim odstępie czasu. W operatach tych rzeczoznawcy zastosowali ten sam sposób wyceny nieruchomości, tj. podejście porównawcze, o którym mowa art. 153 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej: "u.g.n."). Pomimo zastosowania podejścia porównawczego w obydwu operatach, rzeczoznawcy odmiennie ustalili kwestię występowania na rynku lokalnym miasto i gmina [...] wystarczającej liczby transakcji dotyczących nieruchomości podobnych do wycenianej. Konsekwencją przyjęcia odmiennych ustaleń w powyższym zakresie było przyjęcie różnej ceny średniej sprzedaży dla tego rodzaju nieruchomości, a tym samym ustalenie znacząco różnej kwoty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Stosownie do treści art. 153 § 1 u.g.n. podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Z treści art. 4 pkt 16 u.g.n. wynika natomiast, że przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość.

Wskazać należy, że do oceny operatu szacunkowego, jak każdego innego dowodu, zastosowanie ma art. 80 K.p.a., który nakazuje organowi administracji oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z przepisów tych wynika, że organ administracji winien wyczerpująco ocenić operat szacunkowy, w przypadku zaś wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do jego prawidłowości winien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że sporządzenie opinii o wartości nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., dlatego zgodnie z art. 7 u.g.n., jej sporządzenie – w formie operatu szacunkowego - należy do rzeczoznawcy majątkowego. Z tego względu, operat ten może być w procedurze administracyjnej poddany ocenie organu orzekającego jedynie w zakresie jego wartości dowodowej, w myśl art. 80 K.p.a.

Zarówno organ, jak i sąd administracyjny zobligowane są zatem ocenić wartość operatu szacunkowego. Dotyczy to zarówno podejścia, metody i techniki szacowania przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego, bowiem fakt, że ich wybór zależy od rzeczoznawcy nie oznacza, że może on działać w sposób dowolny. Podkreślić należy, że operat szacunkowy stanowi opinię biegłego, która podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Organ rozpoznający sprawę nie posiada wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły, dlatego też może ocenić operat szacunkowy jako dowód w sprawie mając na uwadze przepisy prawa oraz to, czy treść operatu jest logiczna i kompletna, a także czy sporządzona wycena została należycie uzasadniona. W przypadku zaś istniejących wątpliwości lub niejasności może żądać wyjaśnień lub uzupełnienia wyceny. Stwierdzenie, że organ administracji nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji nie może zamiast rzeczoznawcy majątkowego i wbrew jego opinii przyjąć, że wartość nieruchomości jest inna niż przyjął to rzeczoznawca majątkowy. Organ administracji może natomiast, jest wręcz do tego obowiązany, jako jedyny podmiot uprawniony do oceny dowodu, jakim jest operat szacunkowy, domagać się wyjaśnień od rzeczoznawcy majątkowego w razie, gdy operat czy to zdaniem organu administracji, czy strony postępowania, zawiera błędy lub stwierdzenia nieodpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy (por. wyroki NSA z: 3 grudnia 2013 r., II OSK 1611/12; 23 października 2014 r., I OSK 534/13).

Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że skoro o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje tylko i wyłącznie rzeczoznawca, to również w zakresie wiedzy specjalnej pozostaje dobór nieruchomości podobnych do porównań. Jednakże, jak wskazano powyżej, w sytuacji zaistnienia wątpliwości w zakresie doboru nieruchomości przez rzeczoznawcę organ winien podjąć niezbędne działania do ich wyjaśnienia, np. poprzez zwrócenie się do rzeczoznawcy celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, czy też poprzez przeprowadzenie nowego dowodu z opinii innego rzeczoznawcy. W przedmiotowej sprawie było to konieczne z uwagi na okoliczność, iż w operacie z [...] września 2014 r., stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, biegła ustaliła, że brak jest na rynku lokalnym wystarczającej liczby transakcji dotyczących nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Powyższe ustalenia były natomiast całkowicie odmienne z ustaleniami zawartymi w kontroperacie z [...] grudnia 2014 r. w którym biegły podał, iż teren zlokalizowany na obrzeżach miasta [...], w jego południowo-zachodniej części (obszar obrębu [...]) odpowiada pod względem przeznaczenia terenowi, na którym zlokalizowane są wyceniane działki, dlatego też transakcje tam dokonane obejmowały nieruchomości, które były podobne do nieruchomości wycenianej. Podkreślenia wymaga, że prawidłowość kontroperatu była wprawdzie podważona w zaskarżonej decyzji, ale jak zwrócił uwagę Sąd I instancji (co nie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej) nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że kontroperat w ogóle nie uwzględnia przebiegu linii energetycznej przez wycenianą nieruchomość.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ przed uznaniem operatu szacunkowego za prawidłowy winien w pierwszej kolejności skontrolować prawidłowość przesłanek jakimi kierował się rzeczoznawca w zakresie doboru nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Powinien wyjaśnić, czy rzeczoznawca majątkowy, który sporządził operat szacunkowy stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie pominął nieruchomości znajdujących się na rynku lokalnym i tym samym czy w ogóle zaistniała potrzeba przyjęcia do wyceny nieruchomości znajdujących się poza powiatem wycenianej nieruchomości. Organ nie dokonywał ustaleń w powyższym zakresie. Za prawidłowy uznał operat szacunkowy z [...] września 2014 r., pomimo, że rzeczoznawca sporządzający ten operat jedynie w sposób ogólny wskazał przesłanki jakimi kierował się przy uznaniu nieruchomości z gminy [...] za niepodobne do nieruchomości wycenianej. Powyższe uniemożliwiło dokonania jakiekolwiek oceny w powyższym zakresie, w szczególności, że w sprawie organ dysponował operatem z [...] grudnia 2014 r. zawierającym odmienne ustalenia. Ponadto w operacie z [...] września 2014 r. rzeczoznawca nie opisał nieruchomości uznanych za podobne, poza wskazaniem ich powierzchni, cen i wskazania powiatu, w którym są usytuowane, co również powodowało, że niemożliwym było zweryfikowanie czy prawidłowo dokonano wyboru transakcji porównawczych.

Podkreślić należy, że operat powinien zawierać na tyle szczegółowy opis zarówno nieruchomości przyjętych jako podstawę do wyceny, jak też tych odrzuconych, by możliwe było zweryfikowanie poprawności dokonanej w tym zakresie analizy. Rzeczoznawca winien także szczegółowo wyjaśnić przesłanki jakimi się kierował przy zakwalifikowaniu danej nieruchomości jako podobnej do wycenianej, jak również uzasadnić motywy uznania innych nieruchomości za niepodobne (zwłaszcza, gdy znajdują się one w bliższym sąsiedztwie od nieruchomości uznanych za podobne do nieruchomości wycenianej). Z treści art. 153 ust. 1 u.g.n. wprost bowiem wynika, że podejście porównawcze stosuje się, jeżeli znane są ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Dlatego tak istotne znaczenie dla zastosowania tego podejścia miało prawidłowe określenie nie tylko cen, ale też szczegółowe określenie cech nieruchomości uznanych za podobne. Szczegółowe opisane przez rzeczoznawcę ustaleń w powyższym zakresie ma także istotne znaczenie dla wyjaśniania wątpliwości z uwagi na dysponowanie przez organ dwoma wykluczającymi się nawzajem operatami szacunkowymi. Zaznaczenia wymaga, że wskazywane przez rzeczoznawcę podobieństwo nie powinno budzić żadnych wątpliwości, bowiem organ, a także sąd, muszą mieć możliwość ustalenia, czy nieruchomości prawidłowo uznane zostały za podobne.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji, iż za niedostateczną i przedwczesną uznać należy ocenę organu odwoławczego, że operat szacunkowy z [...] września 2014 r. spełnia wymagania formalne i opiera się na właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz stanowi dostateczną podstawę do rozstrzygnięcia o wysokości odszkodowania za wycenianą nieruchomość.

Za bezzasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kosztów postępowania, a skupiające się na błędnym ustaleniu przez Sąd wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale NSA z 3 października 2016 r., sygn. akt I OPS 1/16 od skargi na decyzję o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie własności nieruchomości wydanej na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) pobiera się wpis stosunkowy, o którym mowa w art. 231 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił we wskazanej uchwale, że jeżeli zaskarżony akt (czynność) przyznaje lub odbiera (ogranicza) uprawnienie bądź też nakłada lub zdejmuje (ogranicza) obowiązek, których przedmiotem jest skonkretyzowana w tym akcie (czynności) kwota pieniężna, to przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w rozumieniu art. 231 i art. 216 P.p.s.a. Zatem strona powinna wówczas uiścić od pisma wszczynającego postępowanie w danej instancji wpis stosunkowy ustalony na podstawie wcześniej oznaczonej w tym piśmie wartości przedmiotu zaskarżenia. NSA zaznaczył też, że "w sprawie, w której przedmiotem jest wyłącznie odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, choć znajduje ona podstawę w stosunku publicznoprawnym, rozstrzyga się wyłącznie o uprawnieniu właściciela nieruchomości do żądania naprawienia szkody. Wywłaszczenie nie jest zatem przedmiotem takiej sprawy w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, ale ustalenie odszkodowania. Badanie zgodności wywłaszczenia z prawem, może być przedmiotem odrębnych postępowań. Zasadniczym przedmiotem zaskarżonej decyzji w takiej sprawie nie jest pozbawienie prawa własności nieruchomości, ale należność pieniężna w przedstawionym wyżej rozumieniu przepisów art. 216 i art. 231 P.p.s.a., bowiem skarżący może kwestionować tylko ustalenie wysokości odszkodowania zawarte w decyzji o odszkodowaniu. Decyzja ta kończy odrębne postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, choć oczywiście dla jej wydania konieczne jest uprzednie wydanie decyzji, której skutkiem jest wywłaszczenie. Uznać zatem należy, że decyzja o ustaleniu odszkodowania posiada odrębny byt, jest formalnie i materialnie odrębną sprawą od sprawy w przedmiocie wywłaszczenia i jako taka bezpośrednio wiąże się z ustalanymi świadczeniami pieniężnymi, określając jedynie należność pieniężną w postaci odszkodowania. Decyzja taka kreuje jedynie należność pieniężną w postaci odszkodowania. Z takiej decyzji można wprost wyprowadzić obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej".

Z taką sytuacją ma się do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem decyzji jest suma pieniężna związana z odszkodowaniem za nieruchomość. Dlatego też uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił wpis stosunkowy w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji rzutowało na określenie wysokości pozostałych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie.

Końcowo podnieść należy, że wprawdzie Sąd I instancji nie uzasadnił szczegółowo rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania, tym niemniej nie można uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że na koszty postępowania przed Sądem I instancji składał się wpis stosunkowy w wysokości 2 000 zł, ustalony zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - wartość przedmiotu sporu, określona przez skarżącego została wskazana w wysokości [...] zł. Ponadto na koszty postępowania, na podstawie powołanego w zaskarżonym wyroku art. 205 § 2 P.p.s.a., składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł, określone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.