Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2354/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 2, art. 132 ust. 1, art. 135 ust. 1 pkt 2 ust. 4, art. 135j pkt 4, art. 135l ust. 1, art. 135k ust. 4, art. 135n ust. 4 pkt 2, art. 135p ust. 1, art. 138
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Góraj, Protokolant Asystent sędziego Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. P. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), orzekł o uznaniu winnym [...] M. P. popełnienia przewinień dyscyplinarnych z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3) i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

W toku postępowania dyscyplinarnego obwinionemu zarzucono, że:

1) w okresie od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] maja 2010 r., będąc zobowiązany do wykonywania czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą uczciwością, obowiązku tego nie realizował w ten sposób, że przedkładając raporty z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] października 2009 r., [...] listopada 2009 r., [...] grudnia 2009 r., [...] stycznia 2010 r., [...] kwietnia 2010 r. oraz [...] maja 2010 r. o zwolnienie z zajęć służbowych z tytułu godzin służby przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji dyrektorowi i zastępcy dyrektora [...] oraz naczelnikowi Wydziału [...], poprzez to, że informował w powyższych raportach o posiadaniu nadpracowanych w służbie godzin wiedząc, że - wskutek nieodliczenia w prowadzonej przez siebie ewidencji uprzednio udzielonego mu czasu wolnego w ramach tych godzin - nadpracowanych godzin nie posiadał, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,

2) w pierwszym tygodniu czerwca 2010 r., w ramach czynności służbowych na stanowisku kierownika [...], wykonując polecenie swojego bezpośredniego przełożonego [...] R. B., naczelnika Wydziału [...] przedłożył mu ewidencję nadgodzin [...] prowadzonej w formie zeszytu, zawierającą między innymi dane dotyczące jego osoby, wskazujące na posiadanie przysługujących mu do odbioru 148 godzin nadpracowanych w służbie i podczas rozmowy służbowej z [...] R. B. odnoszącej się do tej okoliczności, złożył oświadczenie potwierdzające, że nadgodziny w tej liczbie przysługują mu, gdyż zostały wypracowane między innymi w Sekcji [...], w której poprzednio pełnił służbę, przy czym miał pełną świadomość tego, że dane te były nierzetelne, przez co, co najmniej godził się na to, że przez złożenie takiego oświadczenia dopuści się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu zasady wymagającej należytej uczciwości przy wykonywaniu czynności służbowych, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta,

3) w dniu [...] lipca 2010 r. podczas nieobecności w służbie naczelnika Wydziału [...], [...] R. B., zastępując go na tym stanowisku, mając pełną wiedzę i świadomość tego, że wymieniony przełożony nie uznał mu 148 godzin wykazanych w ewidencji nadgodzin Sekcji [...], jako przysługujących mu do odbioru, wykorzystując fakt jego nieobecności sporządził, a następnie przedłożył do akceptacji dokument służbowy w postaci raportu do dyrektora [...] o udzielenie mu 10 dni wolnych z tytułu godzin nadpracowanych w służbie, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta.

W uzasadnieniu orzeczenia przełożony dyscyplinarny wskazał, iż zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził winę [...] M. P. w zakresie przedstawionych mu zarzutów.

W dniu [...] lipca 2011 r. obrońca [...] M. P. złożył, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o powołanie, na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji, komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 135j ust. 1 pkt 4 w związku z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie i niewydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania wobec upływu, w dniu [...] stycznia 2011 r., dziewięćdziesięciodniowego okresu przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej,

- art. 135j ust. 1 pkt 4 w związku z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie i niewydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania wobec przedawnienia okresu karalności części zachowań obwinionego wymienionych w opisie przewinienia dyscyplinarnego oznaczonego numerem 1,

- art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez ich błędną interpretację polegającą na uznaniu, iż zachowania obwinionego zmierzające do udzielenia mu czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normy określone w art. 33 ust. 2 ww. ustawy, były czynnościami służbowymi, a nie czynnościami z zakresu uprawnień o charakterze pracowniczym wynikających ze stosunku służby,

- art. 135j ust. 6 ustawy o Policji, poprzez niedopełnienie obowiązku uzasadnienia prawnego i faktycznego dla przyjęcia, iż założony "zeszyt nadgodzin Sekcji [...]" jest dokumentem o charakterze urzędowym a nie pomocniczymi i roboczymi zapiskami obwinionego, oraz dla przyjęcia, że prowadzenie takiej ewidencji pozostawało w zakresie czynności służbowych [...] M. P.,

- art. 132a pkt 1 w związku z art. 135j ust 6 ustawy o Policji.

Mając na względzie powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji w zakresie czynów, co do których nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej lub przedawnienie karalności, zaś w pozostałym zakresie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., powołując w podstawie prawnej art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu podtrzymał dokonane w I instancji ustalenia co do stanu faktycznego uznając, że okoliczności zdarzeń będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wskazują, iż ww. policjant swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych. Podkreślił, że obwiniony w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] lipca 2011 r. oraz z dnia [...] maja 2011 r. wskazał, iż niewłaściwie ewidencjonował swoje nadgodziny, oraz iż miał świadomość tego, że jego adnotacje w "zeszycie nadgodzin" nie były prowadzone rzetelnie. Pomimo tego posłużył się on niniejszym dokumentem i treścią, jaka się w nim znajdowała przy składaniu licznych raportów, na podstawie których otrzymywał wolne dni. Nadto [...] M. P. potwierdził, iż na początku czerwca 2010 r. odbyła się rozmowa z [...] R. B. na temat jego nadgodzin, w której to wskazał ww. przełożonemu, że posiadane 148 nadgodzin pochodzi między innymi z okresu jego pracy w Sekcji [...] i nadgodziny te zostały uznane przez dyrektora [...], A. S., przy czym miał pełną świadomość tego, że dane te były nierzetelne. Obwiniony wyjaśnił także, że został poinformowany przez [...] R. B. o tym, że oficerom funkcyjnym nadgodziny się nie należą, oraz o tym, że wymieniony przełożony zakwestionował jego nadgodziny. Pomimo tego, w dniu [...] lipca 2010 r. złożył raport o udzielenie 10 dni wolnego tytułem odbioru nadpracowanych godzin, którą to czynność wykonał pod nieobecność wskazanego przełożonego. Z wyjaśnień [...] M. P. z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, że w dniu [...] lipca 2010 r. wystąpił z raportem o nadgodziny z pełną świadomością, a nawet z premedytacją, gdyż cyt. "Uznałem, że B. mi tych nadgodzin nie przyznawał i dlatego nie on powinien decydować o ich odebraniu (...) na podstawie tego wystąpiłem do dyrektora z raportem z dnia [...] lipca 2010 r. o odbiór wolnego tytułem posiadanych nadgodzin".

Komendant Główny Policji zauważył, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zasady etyki zawodowej zostały określone w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 3 ww. załącznika policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, rzetelnością, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością. W toku postępowania dyscyplinarnego zebrano materiał dowodowy, który w sposób bezpośredni potwierdził, iż doszło do opisanych w zarzutach zachowań obwinionego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny może powołać w terminie 7 dni od dnia wniesienia odwołania komisję do zbadania zaskarżonego rozstrzygnięcia (...). Odwołanie od orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną nagany nie powoduje skutku w postaci obligatoryjnego powołania komisji przez przełożonego dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie nie stwierdzono potrzeby powołania komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia, bowiem zebrany materiał dowodowy jest pełny i nieprzysparzający trudności w ocenie stanu faktycznego, w tym zachowania i stopnia zawinienia obwinionego.

Następnie wskazał, iż jako przełożony dyscyplinarny ww. policjanta, o zdarzeniu z udziałem obwinionego został powiadomiony, za pośrednictwem [...], pismem Dyrektora [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Bieg terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji rozpoczął się od dnia [...] sierpnia 2010 r., w którym Komendant Główny Policji zapoznał się z pismem, o którym mowa wyżej, a tym samym powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez [...] M. P. Zatem ostatnim dniem umożliwiającym wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko ww. policjantowi był [...] listopada 2010 r. Jak wynika z materiałów sprawy Komendant Główny Policji, po przeprowadzonych w trybie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji czynnościach wyjaśniających, postanowieniem nr [...] wszczął przeciwko obwinionemu postępowanie dyscyplinarne w dniu [...] października 2010 r. Z zestawienia powyższych dat wynika bezspornie, iż wszczęcie postępowania nastąpiło w terminie ustawowym. Zatem nieuprawniony jest pogląd, iż wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z naruszeniem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

Brak jest również podstaw do uznania, że w części zachowań obwinionego wymienionych w opisie przewinienia dyscyplinarnego oznaczonego numerem 1 nastąpiło przedawnienie okresu ich karalności, bowiem w zarzucie tym jednoznacznie określono, iż przewinienie dyscyplinarne nastąpiło w czasie od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] maja 2010 r. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że [...] M. P. w złożonych w tym okresie raportach informował swoich przełożonych o posiadanych nadpracowanych w służbie godzinach wiedząc, że - wskutek nieodliczenia, w prowadzonej przez siebie ewidencji, uprzednio udzielonego mu czasu wolnego w ramach tych godzin - nadpracowanych godzin już nie posiadał. Skutkiem wskazanego ciągu takich samych zachowań policjanta było wykorzystanie przez niego nadgodzin, które mu nie przysługiwały. Nie budzi więc wątpliwości fakt, iż to we wskazanym powyżej czasie doszło do niewłaściwego postępowania obwinionego, w związku z którym stoi on pod zarzutami naruszenia art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 ww. Zasad etyki zawodowej policjanta. Bieg terminu określonego w art. 135 ust. 4 ww. ustawy rozpoczął się od daty złożenia przez [...] M. P. ostatniego raportu o odbiór nienależących mu się nadgodzin, tj. w dniu [...] maja 2010 r. W kontekście tego faktu, po uwzględnieniu okresu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego przedawnienie terminu karalności przewinienia dyscyplinarnego oznaczonego numerem 1 upływa w dniu [...] sierpnia 2011 r.

Następnie przełożony dyscyplinarny wskazał, iż przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie dokonano błędnej interpretacji art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. W kontekście ustalonego stanu faktycznego zachowanie [...] M. P. prawidłowo uznano za nieetyczne, bowiem obwiniony - jako oficer Policji - był świadomy faktu, iż jego postępowanie jest nieuczciwe. [...] M. P. nie realizował obowiązku wykonywania czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy, jak również z należytą uczciwością, bowiem wiedząc o niezgodności zapisów znajdujących się w "Zeszycie nadgodzin Sekcji [...]" ze stanem faktycznym, opierał się na nich. Składał raporty o odbiór dni wolnych i faktycznie je odbierał w sytuacji, gdy powinien był wiedzieć albo co najmniej przypuszczać, że żadnych nadgodzin już nie posiada. Zachowania [...] M. P. należy uznać za czynności służbowe, bowiem występuje w nich związek funkcjonalny pomiędzy opisanymi w zarzutach zdarzeniami, a służbą obwinionego w Policji.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut braku uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego orzeczenia w oparciu o art. 135j ust. 6 ustawy o Policji dla przyjęcia, że "Zeszyt nadgodzin Sekcji [...]" nie jest dokumentem o charakterze urzędowym, oraz że prowadzenie tego dokumentu pozostawało w zakresie czynności służbowych [...] M. P., bowiem ustalenie tych faktów nie było i nie jest przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Z treści zarzuconych obwinionemu czynów wynika jednoznacznie, że przedmiotem sprawy było niedopełnienie przez niego obowiązku wykonywania czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą uczciwością.

Przełożony dyscyplinarny nie stwierdził również naruszenia art. 132a pkt 1 ustawy o Policji w związku z art. 135j ust. 6 cytowanej ustawy, bowiem w postępowaniu dyscyplinarnym udowodniono oraz należycie uzasadniono, iż obwiniony w sposób zawiniony popełnił wszystkie zarzucane mu czyny. Prawidłowo też wymierzono policjantowi karę dyscyplinarną nagany na podstawie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, uwzględniając zarówno rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych, ich następstwa dla służby, pobudki zachowania i stopień zawinienia obwinionego, jak i dotychczasowy przebieg jego służby. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy dyscyplinarnej nie ujawniono nowych okoliczności, mogących stanowić podstawę do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obrońca obwinionego [...] M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. zarzucając, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem:

I. art. 135j ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie i niewydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ przewidzianego w pierwszym z przywołanych przepisów 90-dniowego okresu przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej, który upłynął w dniu [...] listopada 2010 r. dla mających naruszać dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" zachowań obwinionego, polegających na przedkładaniu w dniach [...] sierpnia 2009 r., [...] kwietnia 2010 r. i [...] maja 2010 r. raportów o zwolnienie z zajęć służbowych z tytułu godzin służby przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji (wymienionych w zarzucie oznaczonym w zaskarżonym orzeczeniu jako 1, a także zachowań obwinionego objętych w całości zarzutami oznaczonymi w zaskarżonym orzeczeniu jako 2 i 3;

II. art. 135j ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie i niewydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ przewidzianego w pierwszym z przywołanych przepisów okresu roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, który dla zachowań obwinionego, wymienionych w zarzucie oznaczonym w zaskarżonym orzeczeniu jako 1, upływał odpowiednio w dniach: (1) [...] sierpnia 2010 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] sierpnia 2009 r., (2) [...] października 2010 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] października 2009 r., (3) [...] listopada 2010 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] listopada 2009 r. (4) [...] grudnia 2010 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] grudnia 2009 r., (5) [...] kwietnia 2011 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] stycznia 2010 r. (po uwzględnieniu wstrzymującego bieg przedawnienia okresu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego), (6) [...] sierpnia 2011 r. dla domniemanego zachowania obwinionego polegającego na złożeniu raportu w dniu [...] kwietnia 2010 r. (po uwzględnieniu wstrzymującego bieg przedawnienia okresu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego);

III. art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r., poprzez ich błędną interpretację polegającą na uznaniu, że zachowania obwinionego zmierzające do udzielenia mu czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normy określone w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, były czynnościami służbowymi, a nie czynnościami z zakresu uprawnień o charakterze pracowniczym wynikających ze stosunku służby;

IV. art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez niedopełnienie obowiązku uzasadnienia prawnego i faktycznego dla przyjęcia, iż założony przez obwinionego "zeszyt nadgodzin Sekcji [...]" jest dokumentem o charakterze urzędowym, którego zapisy cechować się muszą kompletnością i rzetelnością, nie zaś pomocniczymi i roboczymi zapiskami obwinionego, oraz dla przyjęcia, że prowadzenie takiej ewidencji w formie zeszytu pozostawało w zakresie czynności służbowych obwinionego;

V. art. 132a pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 6 ustawy o Policji, poprzez niedopełnienie obowiązku uzasadnienia faktycznego dla przyjęcia, że obwiniony w zakresie przewinień dyscyplinarnych objętych w całości zarzutami oznaczonymi w zaskarżonym orzeczeniu jako 1 i 3 działał w zamiarze bezpośrednim, a w zakresie przewinienia dyscyplinarnego objętego w całości zarzutem oznaczonym w zaskarżonym orzeczeniu jako 2 działał w zamiarze ewentualnym, postąpienia w sposób nieuczciwy, podczas gdy z treści uzasadnienia wynika, iż przełożony dyscyplinarny dokonał ustaleń wyłącznie w zakresie kompletności zapisów w założonym przez obwinionego "zeszycie nadgodzin Sekcji [...]", na którym miał się opierać ubiegając się u Dyrektora [...] o udzielenie mu czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normy określone w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, oraz co do wiedzy o stanowisku Naczelnika Wydziału [...] wobec twierdzeń obwinionego o ilości przysługujących mu "nadgodzin", nie zaś co do przekonania obwinionego o obiektywnej nieprawdziwości uczynionych tam zapisów, co niezbędne jest do przypisania zachowania nieuczciwego jako cechującego się pełną, a nie tylko ewentualną świadomością działania w sposób obiektywnie sprzeczny ze stanem rzeczywistym.

W motywach skargi obrońca wskazał w szczególności, iż w sprawie zachodzą przesłanki wyłączające prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, bowiem z porównania zdarzeń objętych postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., wszczęcie postępowania nie objęło zachowań M. P. w dniach [...] sierpnia 2009 r., [...] kwietnia 2010 r. i [...] maja 2010 r., a także zachowań obwinionego objętych w całości zarzutami oznaczonymi w zaskarżonym orzeczeniu jako 2 i 3, zaś umiejscowionymi w czasie jako "w 1 tygodniu czerwca 2010 r." i "w dniu [...] lipca 2010 r.". Zachowania te zostały objęte postępowaniem przeciwko M. P. dopiero z dniem wydania postanowienia nr [...] z dnia [...] lipca

2011 r., a więc znacząco po upływie 90-dniowego terminu, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

Zaskarżone orzeczenie, zdaniem obrońcy, narusza także art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, albowiem Komendant Główny Policji orzekł o winie i odpowiedzialności dyscyplinarnej M. P. po upływie roku od popełnienia przez niego domniemanych przewinień dyscyplinarnych polegających na składaniu raportów o zwolnienie z zajęć służbowych z tytułu godzin służby przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji w dniach: [...] sierpnia 2009 r., [...] października 2009 r., [...] listopada 2009 r., [...] grudnia 2009 r., [...] stycznia 2010 r. i [...] kwietnia 2010 r.

Nadto podniósł, że zawarta w ustawie o Policji regulacja dotycząca odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji za naruszenie dyscypliny służbowej (odrębna i odmienna od odpowiedzialności karnej), nie pozwala na zastosowanie znanej prawu karnemu instytucji "czynu ciągłego" (art. 12 Kodeksu karnego), zatem każde z zachowań rzekomo stanowiących przewinienie dyscyplinarne winno być rozpoznawane oddzielnie. Oddzielnie dla każdego z nich biegną też terminy zakreślone w art. 135 ust. 3 i 4 ustawy o Policji. Zdaniem obrońcy, konsekwencją stwierdzenia przekroczenia ww. terminów przedawnienia, które organ winien obliczyć samodzielnie z urzędu, winno być umorzenie postępowania dyscyplinarnego w całości.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 138 ustawy o Policji od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie było orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego utrzymujące w mocy orzeczenie wydane w I instancji uznające skarżącego za winnego popełnienia m.in. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że "w okresie od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] maja

2010 r., będąc zobowiązanym do wykonywania czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą uczciwością, obowiązku tego nie realizował w ten sposób, że przedkładając raporty z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] października

2009 r., [...] listopada 2009 r., [...] grudnia 2009 r., [...] stycznia 2010 r., [...] kwietnia

2010 r. oraz [...] maja 2010 r. o zwolnienie z zajęć służbowych z tytułu godzin służby przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji dyrektorowi i zastępcy dyrektora [...] oraz naczelnikowi Wydziału [...], poprzez to, że informował w powyższych raportach o posiadaniu nadpracowanych w służbie godzin wiedząc, że - wskutek nieodliczenia w prowadzonej przez siebie ewidencji uprzednio udzielonego mu czasu wolnego w ramach tych godzin - nadpracowanych godzin nie posiadał, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta" (przewinienie dyscyplinarne oznaczone nr 1).

Zważywszy na przedmiot zaskarżenia wskazać należy, iż kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia

1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Zawarta jest w nim materialnoprawna regulacja odpowiedzialności policjantów, jak również regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Jest to regulacja pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Regulacja ta jedynie w zakresie przewidzianym w art. 135p ust. 1 powołanej ustawy (tj. dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych) zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Powołana ustawa o Policji nie odsyła w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również art. 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego Kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w powołanej ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (v. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 472/06, Lex nr 290653). Właściwość sądu administracyjnego do kontroli orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w stosunku do funkcjonariusza Policji wynika z przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 ustawy o Policji.

Stosownie do przepisu art. 135l ust. 1 w zw. z art. 135k ust. 4 ustawy o Policji, w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpoznanie sprawy przez właściwego przełożonego dyscyplinarnego następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zadaniem organu jest w związku z tym zbadanie czy postępowanie dyscyplinarne toczyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności czy nie naruszono ustawowych praw obwinionego oraz czy rozstrzygnięcie co do winy i wymierzonej kary znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W przypadku, gdy przedmiotem zarzutu postawionego w postępowaniu dyscyplinarnym jest popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji) do organu należy również ocena, czy nie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Stosownie do wskazanego przepisu kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, przy czym zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Przywołany przepis reguluje instytucję przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Przedawnienie karalności jest instytucją powodującą brak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy czynu, a więc również do stwierdzenia jego winy, po upływie określonego czasu od jego popełnienia. Wskazany przepis jest przepisem prawa materialnego. W aspekcie materialnoprawnym przedawnienie jest zatem okolicznością, która skutkuje uchyleniem karalności czynu. Skutkiem procesowym jej zaistnienia jest natomiast zakaz wszczynania postępowania lub nakaz umorzenia postępowania dyscyplinarnego już wcześniej wszczętego ze względu na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia w sprawie o przewinienie dyscyplinarne, którego karalność została, wskutek upływu czasu, zniesiona (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt l OSK 906/06, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do treści art. 135 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135j pkt 4 oraz art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminu określonego w ust. 4 art. 135 ww. ustawy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż ujemna przesłanka procesowa, o której mowa w powołanym ust. 4 art. 135 ustawy, ma charakter bezwzględny i musi być oceniana nie tylko na etapie postępowania dyscyplinarnego przed organem l instancji, ale na każdym etapie jego trwania aż do zakończenia go orzeczeniem ostatecznym, czyli również w postępowaniu przed organem II instancji.

Przenosząc powyższe uwagi na stan kontrolowanej sprawy wskazać należy, iż kwestia zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, skutkującej - w przypadku jej zaistnienia - obowiązkiem umorzenia prowadzonego postępowania dyscyplinarnego została całkowicie pominięta w orzeczeniu dyscyplinarnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2011 r. oraz w zaskarżonym orzeczeniu.

Zgodnie z postawionym skarżącemu zarzutem (oznaczonym nr 1 w sentencji orzeczenia), miał on opisanego w nim przewinienia dyscyplinarnego dopuścić się "w okresie od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] maja 2010 r.". W sprawie orzeczenie organu l instancji zostało wydane w dniu [...] lipca 2011 r., zaś orzeczenie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w dniu [...] sierpnia 2011 r. Okoliczność związana z przedawnieniem karalności powinna być, w ocenie Sądu, przedmiotem rozważenia przez organ orzekający w obu instancjach z uwagi na charakter ww. przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego skarżącemu.

Przewinienie dyscyplinarne zarzucane skarżącemu polega na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, poprzez przedkładanie przełożonym raportów o zwolnieniu z zajęć służbowych z tytułu godzin służby przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, w których to raportach skarżący informował przełożonych o posiadaniu nadpracowanych w służbie godzin w sytuacji, gdy - jak ustalono w toku postępowania dyscyplinarnego - nadpracowanych godzin już nie posiadał. Zarzucane skarżącemu czyny polegają na działaniu, tj. na przedkładaniu ww. raportów. Wobec tego, istotnym dla wyznaczenia początku biegu przedawnienia karalności zarzucanych czynów konieczne było ustalenie, dla każdego z nich z osobna, w jakich datach zostały one popełnione, tj. w jakich datach poszczególne raporty zostały przez skarżącego przedłożone. Dopiero dokonanie powyższych ustaleń pozwoliłoby na określenie dnia popełnienia przewinienia (przewinień), a tym samym ustalenie momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia karalności zarzucanego mu czynu (czynów). Ustalenia te powinny przy tym nastąpić w sposób skonkretyzowany w stosunku do każdego z czynów z osobna.

W ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia momentu rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji od daty złożenia ostatniego raportu o odbiór nienależących się obwinionemu nadgodzin, tj. od dnia [...] maja

2010 r. z uwagi na to, że - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia – omawiane przewinienie dyscyplinarne dotyczyło czynu obejmującego "ciąg takich samych zachowań policjanta". Zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącego, że ani opis czynu wynikający z zarzutu postawionego skarżącemu, ani zawarta w ustawie o Policji wyczerpująca materialnoprawna regulacja odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji za naruszenie dyscypliny służbowej (odrębna i odmienna od odpowiedzialności karnej), nie pozwala na zastosowanie znanej prawu karnemu instytucji "czynu ciągłego", o której mowa w art. 12 Kodeksu karnego.

Jak już wyżej zaznaczono, ustawa o Policji w Rozdziale 10 zawiera kompleksową regulację dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Jedynie art. 135p ust. 1 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wezwań, terminów, doręczeń, świadków, z określonymi wyłączeniami. Ponadto, art. 141a ww. ustawy stanowi, że do funkcjonariuszy Policji mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego. Oznacza to, że przepisu art. 12 Kodeksu karnego, który stanowi o zachowaniach zabronionych w ramach czynu ciągłego nie stosuje się do przewinień dyscyplinarnych. Stąd, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu orzekającego, że termin przedawnienia dla poszczególnych czynów dyscyplinarnych, zarzucanych skarżącemu, powinien być liczony, jako czyn ciągły, od jednej daty. Każde z przewinień dyscyplinarnych jest bowiem samodzielnym czynem i termin przedawnienia powinien być liczony dla każdego z osobna (v. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1044/09, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje art. 135 ust. 5 ustawy o Policji, który odsyła do terminów przedawnienia wynikających z Kodeksu karnego. Kontrolowana sprawa dotyczy bowiem przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta, a nie przestępstw.

Konkludując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że orzekając w sprawie na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zaakceptował wadliwe stanowisko wyrażone w orzeczeniu dyscyplinarnym I instancji co do dopuszczalności konstrukcji postawionego skarżącemu zarzutu (oznaczonego nr 1 w sentencji zaskarżonego orzeczenia), opartego na instytucji czynu ciągłego z art. 12 Kodeksu karnego. Objęcie zarzutem ciągu takich samych zachowań funkcjonariusza nie znajduje prawnego uzasadnienia. Każdy zarzucany czyn, tj. złożenie przedmiotowego raportu, powinien być określony w oparciu o odrębne ustalenia co do czasu, miejsca, okoliczności jego popełnienia i osoby obwinionego. Te ustalenia z kolei odniesione być powinny do terminu przedawnienia karalności, o którym mowa w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Dodatkowo, mając na względzie fakt, iż zawieszenie postępowania dyscyplinarnego powoduje przerwanie biegu przedawnienia (art. 135 ust. 4 zdanie drugie), rzeczą organu było ustalić, na jaki okres zawieszenie postępowania dyscyplinarnego - postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. - wstrzymało ten bieg. W konsekwencji należało ustalić, w stosunku do których czynów i na jaki okres czasu uległ wydłużeniu okres przedawnienia karalności względem skarżącego.

Przytoczone okoliczności wskazują, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób umożliwiający jego właściwą ocenę w świetle przepisów art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zważy, że przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego wyłącza możliwość prowadzenia wszczętego już postępowania dyscyplinarnego, stanowiąc przeszkodę uwzględnianą z urzędu na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego. Celem oceny wystąpienia przeszkody z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji organ, uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, rozważy kwestię upływu okresu przedawnienia z uwzględnieniem okresu zawieszenia postępowania oraz zastosowanie art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie wykluczając możliwości uchylenia orzeczenia l instancji w przypadku uznania, iż rozstrzygnięcie sprawy wymagać będzie przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.

Zaznaczyć należy, iż stwierdzona wadliwość konstrukcji zarzutu oznaczonego w sentencji nr 1, skutkowała uchyleniem zaskarżonego orzeczenia w całości. Dopiero bowiem wyeliminowanie powyższej wadliwości pozwoli organowi dokonać oceny prawidłowości uzupełnienia i zmiany zarzutów postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2011 r., wydanym w trybie art. 135e ust. 10 ustawy o Policji. Organ zważy przy tym, że postanowienie o zmianie zarzutów stanowi modyfikację poprzednio wydanego postanowienia i podlega wydaniu, gdy materiał dowodowy uprawnia m.in. do zmiany w opisie czynu w zakresie czasu, miejsca, sposobu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Z kolei uzupełnienie zarzutów ma miejsce, gdy obwinionemu należy zarzucić czyn nieobjęty uprzednio wydanym postanowieniem o przedstawieniu zarzutów, nierozszerzający jednak przedmiotu postępowania o inne zdarzenia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 468/11, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przypadku uzupełniania zarzutów o inne czyny stanowiące przewinienie dyscyplinarne organ orzekający nie może nie mieć na uwadze regulacji z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Rozpatrując sprawę ponownie organ oceni kwestię zachowania terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ww. ustawy w odniesieniu do przewinień dyscyplinarnych objętych zarzutami oznaczonymi w sentencji nr 2 i 3 w kontekście pisma Dyrektora [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] skierowanego do Komendanta Głównego Policji. Zauważyć należy, że w piśmie tym poinformowano przełożonego dyscyplinarnego o podejrzeniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego obejmującego zachowanie skarżącego, polegające na wyłudzeniu 28 dni wolnych od pracy, obejmujące wyłącznie okres od [...] maja 2008 r. do [...] maja 2010 r.

Niezależnie od powyższego, mając na względzie pozostałe zarzuty skargi Sąd zauważa, iż nadgodziny powstają w związku z pełnieniem czynności służbowych przez policjanta, a ich egzekwowanie wymaga poszanowania zasad etyki zawodowej. Nieuczciwe i nierzetelne egzekwowanie nadgodzin stanowi naruszenie zasady określonej w § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. Z kolei w "Zeszycie nadgodzin sekcji [...]", jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego, dokonywano formalnej ewidencji nadgodzin - był on opatrzony pieczęcią Kierownika Sekcji [...] oraz jego podpisem, a także pieczęcią Dyrektora [...] i jego podpisem oraz stanowił podstawę rozliczeń wykazanych w nim nadgodzin.

Reasumując, Sąd stwierdza, że kontrolowane orzeczenie dyscyplinarne podjęte zostało z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało jego uchyleniem. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł, na podstawie art. 152 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania postanowiono w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji.