Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1972/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 153, art. 170, art. 171, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 75 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 22 pkt 2, 3, 5 i 9, art. 95 pkt 4, art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 100
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: KSD), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z, późn. zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm.), dalej: "ustawa o samorządach zawodowych", po rozpatrzeniu odwołania E. H. (dalej również jako: skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: OSD) z dnia [...] kwietnia 2012 r., uznającą skarżącego za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że pełniąc w okresie od 15 lutego 2000r. do 3 września 2002 r. funkcję kierownika budowy - adaptacji budynku gospodarczego na lokal mieszkalno-usługowy, przy ul. K. [...] w N., gdzie inwestorem była M. B., niedbale spełniał obowiązki kierownika budowy, tj. o czyn określony w art. 95 pkt 4 w związku z art. 22 pkt 2, 3, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), dalej: "pr.bud." i nakładającą za popełnienie tego czynu, na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 pr.bud. karę upomnienia.

Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. M. B. zawiadomiła [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa o szeregu nieprawidłowości, których jej zdaniem, dopuścił się E. H. kierując budową polegającą na przebudowie i rozbudowie budynku byłej lecznicy zwierząt położonej w N. przy ul. K. [...] z przeznaczeniem na budynek mieszkalno-usługowy. Do pisma załączona została opinia techniczna inż. budownictwa lądowego W. K., zawierająca opis wad tej inwestycji.

Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: OROZ) poinformował E. H. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego na wniosek inwestorki. Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. strona ustosunkowała się do zarzutów. Natomiast w dniu [...] marca 2004 r., OROZ przeprowadził przesłuchanie E. H. na okoliczność stawianych mu zarzutów.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. OROZ umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej E H.

Odwołanie od powyższej decyzji do Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (w skrócie: KROZ) wniosła M. B.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. KROZ uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia OROZ. W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozstrzygnięcie zostało wydane przez OROZ z naruszeniem obowiązujących przepisów w zakresie doręczania pism stronie, jak również z pominięciem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady wysłuchania stron.

W dniu [...] grudnia 2004 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej dokonał oględzin budynku.

W dniu [...] lipca 2006 r. OROZ wniósł do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego (w skrócie: OSD) o ukaranie E. H. w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Zarzucił obwinionemu, że wykonując obowiązki kierownika budowy dopuścił się ich niedbałego sprawowania, czym wyczerpał dyspozycję przepisu art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 2, 3 5 i 7 pr.bud. Wskazał, że realizację budowy przeprowadzono z licznymi błędami wykonawczymi, odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz nierzetelne prowadzono dokumentację budowy.

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w dniu [...] grudnia 2006 r. wydał decyzję Nr [...], uznając E. H. za winnego wykonywania w okresie od 15 lutego 2000 r. do 3 września 2003 r. funkcji kierownika budowy podczas realizacji inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na lokal mieszkalno-usługowy, w sposób niedbały - spełniając tym samym przesłanki, określone w art. 22 pkt 2, 3, 5 i 9 pr.bud. Za popełnienie tego czynu orzeczono wobec niego karę upomnienia.

W uzasadnieniu podkreślono, że obwiniony wykonywał obowiązki kierownika budowy niedbale, dopuszczając do niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz do wystąpienia usterek. Ponadto, obwiniony wbrew dyspozycji art. 22 pkt 2 pr.bud. nie prowadził dokumentacji budowy, tj. nie dokonywał należycie, sumiennie i systematycznie wpisów swych spostrzeżeń i nieprawidłowości, mających miejsce w toku prowadzonych prac budowlanych do dziennika budowy. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 pkt 3 pr.bud. nie organizował i nie kierował budową w sposób zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym, przepisami i pozwoleniem na budowę. Nie zgłosił inwestorowi i nie dokonał wpisu w dzienniku budowy dotyczącego wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem, czym naruszył art. 22 pkt 5 pr.bud. Dodatkowo wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 pkt 9 pr.bud. nie dokonał odpowiedniego wpisu do dziennika budowy, w zakresie zgłoszenia obiektu do odbioru oraz nie przekazał inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 pr.bud.

Od powyższej decyzji E. H. wniósł odwołanie, w którym podnosił, że zarówno opinia techniczna sporządzona przez W. K. oraz protokół oględzin odnoszące się do wad i nieprawidłowości w inwestycji były sprzeczne z wpisami do dziennika budowy dokonanymi w dniu [...] grudnia 2002 r. i [...] stycznia 2003 r. przez W. K. Ponadto stwierdził, że nie wstrzymał robót budowlanych w momencie rozpoczęcia realizacji robót w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę, co określił "występkiem". W jego ocenie, jako osoba pełniąca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie miał prawo do autorskiego prowadzenia dziennika budowy z zachowaniem zasad rozporządzenia, a kwestie oczywiste nie musiały być przedmiotem wpisów. Poza tym stwierdził, że nie dokonał wpisu do dziennika budowy o zgłoszeniu obiektu do odbioru, ponieważ stan zaawansowania budowy w okresie sprawowania funkcji kierownika budowy na to nie pozwalał. Ponadto stwierdził, że W. K. przejmując obowiązki kierownika budowy niezgodnie z prawem, tym samym ponosi odpowiedzialność za cały obiekt, łącznie z jego stanem technicznym.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, iż z akt sprawy wynikało, że strona nie dokonywała wpisów usterek do dziennika budowy, co stanowiło naruszenie obowiązku kierownika budowy określonego w art. 22 pkt 2 pr.bud. Ponadto wyjaśnienia obwinionego potwierdzić miały, że miał on świadomość, iż zezwalając na prowadzenie robót budowlanych z odstępstwami od projektu i pozwolenia na budowę, naruszał art. 22 pkt 3 pr.bud., wedle którego miał obowiązek zorganizowania budowy i kierowania budową obiektu budowlanego, w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę. Organ odwoławczy wskazał także, że doszło do naruszenia art. 22 pkt 5 pr.bud., gdyż jako kierownik nie wstrzymał skarżący robót budowlanych i nie dokonał wpisu do dziennika budowy pomimo, iż miał świadomość odstępstw od projektu, czy nawet realizacji bez projektu.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E H. Skarżący w skardze polemizował z argumentacją przedstawioną w zaskarżonej decyzji, podkreślając brak swej winy, przyznając jednak, że dopuścił do rozpoczęcia robót niezgodnie z pozwoleniem na budowę, mimo wszystko o tym fakcie wiedział Urząd Miejski w N. oraz Urząd Nadzoru Budowlanego w G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 614/08, uchylił decyzję KSD z dnia [...] lutego 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, iż obie decyzje zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 97 ust. 1 pr.bud.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie złożył KSD wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 917/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny nakazał rozpoznanie sprawy, stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające przeprowadził właściwy organ i we właściwym trybie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ze skargi E. H. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1078/09 uchylił zaskarżoną decyzję KSD z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu podkreślił, iż uwzględniono skargę, aczkolwiek uznając tylko niektóre jej zarzuty za zasadne. Wskazano, że KSD, pomimo utrzymania w całości w mocy decyzji I instancji dokonał modyfikacji ustaleń faktycznych. Nie zostało prawidłowo ustalone, w jakim okresie skarżący pełnił funkcję kierownika budowy. Nie potwierdził KSD także, że przypisany skarżącemu czyn z art. 95 pkt 4 pr.bud. przejawił się także w zaniedbaniu obowiązku określonego w art. 22 pkt 9 pr.bud. (z uzasadnienia wynikało, że naruszenie z art. 22 pkt 9 pr. bud. wyeliminowano z podstawy orzeczenia). W takiej sytuacji orzeczenie II instancji nie mogło być orzeczeniem utrzymującym w mocy zaskarżoną decyzję, bez jej wcześniejszego uchylenia i stosownej modyfikacji przypisanego skarżącemu czynu. Uznano, że organ II instancji naruszył tym samym przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Jednocześnie WSA stwierdził, że zarzuty skarżącego kwestionujące pozostałe naruszenia z art. 22 pkt 2, 3 i 5 pr. bud. nie były zasadne i w tym zakresie Sąd dokonał merytorycznej oceny skarżonego rozstrzygnięcia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchylił w całości decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w ten sposób odczytując zalecenia Sądu.

W wyniku ponownej analizy wniosku OROZ, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. uznał E. H. za winnego zarzucanych następujących czynów z art. 95 pkt 4 pr.bud.:

- dopuszczenia jako kierownik budowy do realizacji przebudowy i rozbudowy budynku byłej lecznicy zwierząt z przeznaczeniem na budynek mieszkalno – usługowy przy ul. K. [...] w N., niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz udzielonym pozwoleniem na budowę, poprzez wykonanie dodatkowo na poddaszu lokalu mieszkalnego wraz z wprowadzeniem do architektury dachu dodatkowej lukarny oraz wykonanie kotłowni w miejscu projektowanego pomieszczenia gospodarczego,

- nieujawnienia w dzienniku budowy zmian wprowadzonych w trakcie realizacji w/w robót budowlanych, wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, czyli naruszeń objętych art. 22 pkt 3 pr.bud.

Za te czyny wymierzył karę upomnienia.

Jednocześnie uniewinnił skarżącego od pozostałych zarzutów zawartych we wniosku OROZ, tj. niedbałego wykonywania obowiązków kierownika budowy, czego efektem było ujawnienie się wielu wad i usterek (z art. 22 pkt 2, 5 i 7 pr.bud.).

Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] września 2010 r., strona wniosła odwołanie do KSD zarzucając organowi szereg naruszeń prawa procesowego i materialnego.

W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. KSD uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ zarzucił rozstrzygnięciu I instancji szereg uchybień i nieścisłości, poprzez naruszenie po raz kolejny art. 107 § 3 k.p.a., bowiem decyzja traktowała w sposób wybiórczy zarzuty wymienione Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. W opisie czynu nie zostały wymienione wszystkie zarzuty stawiane skarżącemu. Organ I instancji wyliczył następnie te zarzuty, za które wymierzył karę E. H., a nie wskazał, od których zarzutów uniewinnił go. W konsekwencji nie było wiadomym, za które naruszenia strona została ukarana.

E. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu zarzucając decyzji błędy i braki formalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 921/11 oddalił skargę. Wniosek o uzasadnienie nie wpłynął i orzeczenie uprawomocniło się w dniu 17 września 2011 r. Zatem decyzja KSD z dnia [...] lutego 2011 r., uchylająca decyzję OSD z [...] sierpnia 2010 r., pozostała w obiegu prawnym.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa uznał E. H. za winnego tego, że wykonując w okresie od 15 lutego 2000 r. do 3 września 2002 r. funkcję kierownika budowy podczas realizacji inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na lokal mieszkalno-usługowy zlokalizowany na działce położonej w N. przy ul. K. [...], gdzie inwestorem była M. B., niedbale spełniał swoje obowiązki – naruszając tym obowiązki, określone w art. 22 pkt 2, 3, 5 pr.bud. Za popełnienie tego czynu orzeczono wobec skarżącego karę upomnienia. Jednocześnie uniewinniono go od zarzutu popełnienia naruszenia z art. 22 pkt 7 pr.bud. W uzasadnieniu podkreślono, że obwiniony wykonywał obowiązki kierownika budowy niedbale, dopuszczając do niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz dopuszczając do wystąpienia usterek. Ponadto, obwiniony wbrew dyspozycji art. 22 pkt 2 pr.bud. nie prowadził dokumentacji budowy, tj. nie dokonywał należycie, sumiennie i systematycznie wpisów swych spostrzeżeń i nieprawidłowości, mających miejsce w toku prowadzonych prac budowlanych do dziennika budowy. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 pkt 3 pr.bud. nie zorganizował budowy i nie kierował budową w sposób zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym, przepisami i pozwoleniem na budowę. Nie wstrzymał robót budowlanych i nie dokonał wpisu w dzienniku budowy, mimo że miał świadomość odstępstw od projektu lub realizacji robót bez projektu, czym naruszył art. 22 pkt 5 pr.bud.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r., E. H. wniósł odwołanie do KSD, zarzucając organowi przede wszystkim pominięcie kwestii przedawnienia, która to kilkakrotnie poruszana była w szeregu pism w toku postępowania, na jego różnych etapach. Ponadto zarzucił organowi brak prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Strona stanowczo utrzymywała brak swej winy, odnosząc się szczegółowo do zarzutów postawionych w postępowaniu.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., KSD stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo na podstawie i w granicach prawa, niemniej jednak uznał, że należało rozszerzyć jej uzasadnienie, co następnie uczynił.

Na powyższą decyzję E. H. pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystąpił ze skargą do WSA w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej. Zarzucił Krajowemu Sądowi Dyscyplinarnemu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, m.in.:

- art. 22 pkt 2 pr.bud. w zw. z art. 95 pkt 4 pr.bud.;

- art. 22 pkt 2 pr.bud. w zw. z art. 77 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- art. 22 pkt 3 pr.bud. w zw. z art. 95 pkt 4 pr.bud. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.pa.;

- art. 22 pkt 3 i 5 pr.bud. w zw. z art. 95 pkt 4 pr.bud. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

- art. 22 pkt 2 pr.bud. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

- art. 22 pkt 5 pr.bud. w zw. z art. 6,7 k.p.a.;

- art. 22 pkt 5 w zw. z art. 21 pkt 2 b), art. 48 ust. 1, ust. 3, art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud.;

- art. 17 w zw. z art. 22 pr.bud.;

- art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 2 Konstytucji RP

- art. 77 k.p.a. w zw. z art. 54 Konstytucji RP

- art. 6, 7, 10, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała swe stanowisko i argumentację przedstawioną na etapie postępowania administracyjnego, kategorycznie zaprzeczając stawianym zarzutom naruszenia obowiązków kierownika budowy.

W odpowiedzi na skargę, KSD powtórnie przytaczając stan faktyczny sprawy, wskazał, iż zebrany materiał dowodowy potwierdził uchybienia skarżącego w zakresie wykonywanych obowiązków kierownika budowy i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga E. H. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w kontrolowanej sprawie wypowiadały się sądy administracyjne: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 917/08, w którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. VII SA/Wa 614/08 i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wskutek ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem VII SA/Wa 1078/09 uchylił decyzję nr [...] Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2008 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę E. H. na decyzję nr [...] Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (w wyroku omyłkowo wskazano jako organ – Krajową Komisję Kwalifikacyjną Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa) z dnia [...] lutego 2011 r., wyrokiem o sygn. VII SA/Wa 921/11 oddalił skargę.

W tej sytuacji, skład sądzący rozpoznając skargę w niniejszej sprawie zobowiązany był kierować się przepisami: art. 190 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepis art. 190 p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast przepis art. 153 p.p.s.a. mówi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Oznaczało to według art. 190 p.p.s.a., że ocena prawna, a tym samym wskazania co do dalszego postępowania utraciłyby moc wiążącą jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego Za istotną zmianę stanu faktycznego należy zaś uznać taką, która czyni niemożliwym zastosowanie się do zapatrywań prawnych sądu administracyjnego, np. gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd I instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA i wówczas do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (vide: wyroki NSA z dnia: 19 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 494/10, Lex nr 1081545 i z dnia 7 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 558/10, Lex nr 1083303).

Z kolei co do obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a. należy zauważyć, że związanie samego sądu "oceną prawną" w rozumieniu tego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się takiemu wyrokowi w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Natomiast w ramach kontroli legalności rozstrzygnięć, sąd obowiązany jest zbadać, jak dyrektywę z art. 153 p.p.s.a. zrealizowały organy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1535/10, Lex nr 1151309 i 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1464/11, Lex nr 1151892).

Ponadto w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny zaś ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 171 p.p.s.a.

Wobec tego należało przede wszystkim wziąć pod uwagę wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 917/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1078/09. Wymagało równocześnie rozważenia czy nie nastąpiła zmiana prawa, zmiana istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) mających wpływ na wzruszenie we właściwym trybie orzeczenia WSA zawierającego ocenę prawną. W takich tylko wypadkach ocena prawna utraciłaby moc wiążącą.

Nie budzi wątpliwości, że nie wystąpiła zmiana prawa, która nakazywałaby nową wykładnie czy ocenę stanu faktycznego.

Co do ustaleń faktycznych, należy zauważyć, że postępowanie dowodowe zostało zakończone przed wydaniem decyzji nr [...] przez KSD z dnia [...] lutego 2008 r. Owszem, później były uzupełniane materiały o kopię str. 11 dziennika budowy tomu II (k. – [...] akt adm.), która znajdowała się już w aktach (k. – [...] akt adm.) oraz protokół rozprawy (k. -[...] – [...] akt adm.), który nie obejmował nowych dowodów, a jedynie stanowisko skarżącego. Zatem nie wystąpiła zmiana istotnych ustaleń faktycznych, która nakazywałaby odejście od wytycznych Sądów Administracyjnych zawartych w powołanych wyrokach. Zresztą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę E. H. w sprawie VII SA/Wa 921/11 zaaprobował stanowisko KSD uchylającego decyzję OSD z dnia [...] sierpnia 2010 r. Oznaczało to, że sprawa powinna była być rozpoznana merytorycznie.

Zresztą NSA w wyroku II GSK 917/08 stwierdził, że "postępowanie wyjaśniające przeprowadził właściwy organ i we właściwym trybie" i wobec tego nakazał WSA rozpoznać skargę E. H. (s. 11 tego orzeczenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując powyższe zalecenia w sprawie VII SA/Wa 1078/09 uchylił decyzję nr [...] KSD z dnia [...] lutego 2008 r. Jako przyczynę uchylenia tej decyzji wskazał naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez to, że została określona w decyzji data końcowa naruszeń jako [...] września 2003 r. i zostały zmodyfikowane ustalenia, albowiem wyeliminowano naruszenie z art. 22 pkt 9 pr.bud. Sąd przyjął, że w takiej sytuacji decyzja organu odwoławczego nie mogła być rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy wcześniejszą decyzję. Co do pozostałych naruszeń przypisanych skarżącemu, WSA stanął na stanowisku, że znajdowały uzasadnienie w materiale dowodowym, a tym samym skarga była bezzasadna (s. 11 i 12 wyroku WSA w sprawie VII SA/Wa 1078/09). Gdyby doszło do przedawnienia, choć nie było to podnoszone w skardze, to w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd był zobowiązany rozstrzygać w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i tę okoliczność uwzględniłby z urzędu.

Wobec tego, ponownie rozpoznając sprawę, organy i sądy zobowiązane były wziąć pod uwagę powyższe zapatrywania. Oznaczało to, że zostało przesądzone, że nie było przedawnienia wszczęcia postępowania (przesłanki określa art. 100 pr.bud., co w późniejszym okresie skarżący zaczął podnosić) oraz że E. H. dopuścił się naruszeń z art. 95 pkt w zw. z art. 22 pkt 2, 3 i 5 pr.bud.

Organ odwoławczy błędnie odczytał wytyczne WSA i decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił w całości decyzję OSD z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazał temu organowi sprawę w całości do ponownego rozpatrzenia, mimo że przede wszystkim powinien był rozważyć zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydać orzeczenie uchylające, ale o charakterze reformatoryjnym. Orzeczenie KSD nie zostało zaskarżone. Nie oznaczało to jednak, że organy obu instancji rozpoznając ponownie sprawę nie były związane art. 153 p.p.s.a. Dostrzegł to KSD w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (k. – [...] – [...]), uchylającej w całości decyzję nr [...] OSD (k. -[...] – [...]) i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, choć wprost nie odwołał się do art. 153 p.p.s.a. (k. – [...] akt adm.). Stanowisko KSD zostało zaakceptowane przez WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 921/11 w wyroku oddalającym skargę E. H.

Dopiero decyzja nr [...] OSD i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja KSD zrealizowały wytyczne WSA zawarte w wyroku VII SA/Wa 1078/09.

Co do zarzutu przedawnienia wszczęcia postępowania, określonego w art. 100 pr.bud., należy zauważyć, że przepis ten mówi, kiedy nie można wszcząć postępowania. Stanowi on, że nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Jednakże, zdaniem składu orzekającego, najpierw NSA, a za nim WSA przesądziły, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej skarżącego mogło być wszczęte i prowadzone i zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem. Natomiast przepisy Prawa budowlanego, ani ustawy o samorządach nie przewidują terminu końcowego, po którym ustaje karalność czynu. Zatem, upływ okresów ponad 10 – letniego, kiedy skarżący objął funkcję kierownika omawianych robót budowlanych i prawie 10 lat, kiedy zakończył współpracę z M. B., nie zwalniało organów od merytorycznego rozpoznania sprawy.

Odnosząc się do zarzutów przypisywanych skarżącemu, a następnie przyjętych za podstawę nałożonej kary, należy zauważyć, że OROZ zarzucił skarżącemu popełnienie naruszeń określonych w art. 95 pkt 4 pr.bud. w zw. z art. 22 pkt 2, 3, 5 i 7 pr.bud. (k. – [...] – [...] akt adm.). W decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. OSD uznał skarżącego za winnego popełnienia czynu z art. 95 pkt 4 pr.bud. w zw. z art. 22 pkt 2, 3, 5 i 9 pr.bud. Jak stwierdził WSA w sprawie VII SA/Wa 1078/09, KSD wyeliminował w decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. (k. [...] – [...] akt adm.) naruszenie z art. 22 pkt 9 pr.bud. i Sąd wówczas podzielił to stanowisko. Jednakże KSD decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił w całości decyzję OSD z dnia [...] grudnia 2006 r. Zatem w zakresie zarzutów, sprawa "powróciła" do wniosku OROZ z dnia [...] lipca 2006 r. Co do zaistnienia naruszeń z art. 22 pkt 2, 3 i 5 pr.bud. wypowiedział się WSA w sprawie VII SA/Wa 1078/09. Natomiast pozostawała kwestia ustaleń i oceny odnośnie zarzutu z art. 22 pkt 7 pr.bud. W rezultacie OSD uniewinnił skarżącego od zarzutu z art. 22 pkt 7 pr.bud. (k. -448 akt adm.) i KSD w zaskarżonej decyzji podtrzymał to stanowisko. Zatem E. H. w ostateczności został uznany, iż popełnił naruszenia z art. 95 pkt 4 pr.bud. w zw. z art. 22 pkt 2, 3 i 5 pr.bud. czyli te, co do których nie miał wątpliwości WSA w prawomocnym wyroku w sprawie VII SA/ Wa 1078/09.

Nałożona kara była ciągle karą tego samego rodzaju - karą upomnienia, najniższą spośród kar przewidzianych za czyny powodujące odpowiedzialność zawodową, przewidzianych w art. 96 ust. 1 pr.bud.

Sąd nie dopatrzył się, aby decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu były nieważne. Decyzja OROZ z dnia [...] marca 2004 r. umarzająca postępowanie (k. – [...] – [...] akt adm.), decyzja nr [...] Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2004 r. uchylająca wcześniejszą decyzję (w osnowie błędnie podano – postanowienie) w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia OROZ (k. – [...] – [...] akt adm.) i decyzja nr [...] Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2004 r. (k. – [...] – [...] akt adm.) podlegały ocenie sądów, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. i nie stwierdzono, aby powodowały uchybienia w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego. Decyzje merytoryczne OSD i KSD, aż do decyzji KSD z dnia [...] lutego 2011 r. podlegały kontroli sądów administracyjnych, które nie dostrzegły uchybień powodujących nieważność tych rozstrzygnięć.

Do oceny obecnego składu w kontekście nieważności pozostały decyzje: OSD z dnia [...] kwietnia 2012 r. i KSD z dnia [...] lipca 2012 r. Skarżący nie wykazał, na czym miałaby polegać nieważność tych rozstrzygnięć. Skarżący próbował wykazać, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które zastosowano w wyniku odmiennej aniżeli jego oceny materiału dowodowego i tym samym błędnych ustaleń.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się zaś, że rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie może być odmienność interpretacji przepisu przez organ wyższego rzędu. Rażące naruszenia prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Nie jest rażącym naruszeniem prawa sytuacja, kiedy przepis dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji. Wówczas wybór jednej z interpretacji nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo, gdy inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą. Podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie może być przyjęta w danej decyzji wykładnia przepisów prawa, jeżeli występuje wyraźny spór w judykaturze Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (tak. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex).

Również uchybień w ustalaniu stanu faktycznego nie można oceniać w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach uchybień, jakie objęte są dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nie zostało także naruszone prawo do obrony skarżącego, który miał zapewnioną swobodę wypowiedzi.

Niezależnie od powyższych wywodów i wiążących wytycznych, oceniając zarzuty skargi, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że nie zostało przeprowadzone w wyczerpujący sposób postępowanie dowodowe, a zebrane dowody zostały błędnie ocenione. Przede wszystkim nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że jego oświadczenia składane wobec inwestora – M. B., jej pełnomocnika – adw. J. L. czy zawarte w jego pismach kierowanych do OROZ i organów obu instancji, by wreszcie protokół oględzin budynku w N. przy ul. K. [...], w którym skarżący kierował pracami budowlano – remontowymi (k. – [...] – [...] akt adm.) nie mogły stanowić dowodów w niniejszym postępowaniu. Skarżący nie podał powodów, dla których nie mogłyby powyższe materiały być uwzględnione przy ustalaniu stanu faktycznego, aby były sprzeczne z prawem. Według art. 75 § 1 k.p.a. bowiem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto dowody te uzupełniały się z innymi dowodami zebranymi w sprawie, szczególnie: umową zawartą między skarżącym a inwestorem, elementami dziennika budowy, wyjaśnieniami inwestora, wyjaśnieniami kolejnego kierownika omawianych robót – W. K., który był równocześnie projektantem.

W tej sytuacji brak było podstaw z art. 106 § 3 p.p.s.a. do przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. K. [...] w N. została wydana w dniu [...] sierpnia 2003 r. czyli po prawie roku, od daty kiedy skarżący przestał być kierownikiem tej budowy i dalsze obowiązki kierownika robót przejął W. K. (kopia zaświadczenia PINB w G., k. – [...] akt adm.). Decyzja ta nie dotyczyła stanu robót, jaki pozostawił skarżący.

Z przepisów art. 95, art. 96 i 97 pr.bud. wynika, że za popełnione naruszenia osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie podlegają odpowiedzialności zawodowej. Zatem decyzje wydawane w tym zakresie nie są decyzjami uznaniowymi. Stwierdzenie wystąpienia naruszeń powoduje odpowiedzialność.

Zgodnie z art. 95 pkt 4 pr.bud. odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki.

Popełnienie zaś czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone następującymi karami wymienionymi w art. 96 ust. 1 pkt 1 – 3 pr.bud.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 pr.bud. za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego, zgodnie z art. 12 ust. 2 pr.bud. Należy więc rozumieć, że posiadanie uprawnień budowlanych przez określoną osobę jest jednocześnie gwarancją i świadectwem, że ta osoba ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w określonym zakresie.

Podstawowe obowiązki kierownika budowy wymienia art. 22 pr.bud. Zatem nie są to przywileje, uprawnienia, jak próbuje wyjaśniać skarżący, ale podstawowe obowiązki, jak wyraźnie formułuje powołany przepis w zdaniu pierwszym. Obowiązki kierownika budowy określa także art. 21a Pr.bud., z tym że został on wprowadzony do ustawy – Prawo budowlane dopiero na mocy art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 129, poz. 1439), obowiązującej pod dnia 13 lutego 2002 r. Zatem do czynności skarżącego podejmowanych od dnia 13 lutego 2002 r. mógłby mieć zastosowanie. Uprawnienia kierownika budowy zaś wymienia m.in. art. 23 pr.bud.

Z powołanych uregulowań wynika, że kierownik budowy jest tylko jeden i przez cały okres, w jakim pełni swoją funkcję, ponosi odpowiedzialność za przejęty teren budowy i wszystkie zdarzenia, które mają tam miejsce. Nie ma zatem znaczenia, czy roboty budowlane są wykonywane, czy akurat wypadła kilkumiesięczna przerwa.

Kierownik budowy przede wszystkim ma należycie wykonywać swoje obowiązki i w przypadku jakichkolwiek problemów z inwestorem, który nie wypełnia swoich obowiązków, lub z wykonawcą, który również lekceważy swoje obowiązki wobec pracowników, powinien zrezygnować z kierowania taką budową. Wszelkie nieprawidłowości stwierdzone w zakresie wykonywania funkcji kierownika budowy bowiem mogą stanowić podstawę ukarania go z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Nadto kierownik budowy w każdej chwili może zrezygnować z pełnienia swojej funkcji. Jednak w takim przypadku ma obowiązek dokonania odpowiedniego wpisu w dzienniku budowy i poinformowania, najlepiej na piśmie, inwestora i organ nadzoru budowlanego o swojej rezygnacji. Jest to niezwykle istotne ze względu na możliwość uniknięcia odpowiedzialności za zdarzenia, które będą miały miejsce na budowie po tej dacie. Może kierownik skorzystać z takiej możliwości, gdy inwestor przerywa na dłuższy czas budowę. Bardzo dużym ryzykiem w takim przypadku jest zachowanie przez kierownika budowy odpowiedzialności za teren budowy i obiekty znajdujące się na nim, zwłaszcza wtedy, gdy teren ten nie będzie strzeżony (tak: Robert Dziwiński, Paweł Ziemski, komentarz do art. 22 ustawy – Prawo budowlane, Lex). Sąd w pełni podziela powyższe argumenty.

Skarżący zaś, jak wynikało z zebranego materiału dowodowego chciał odmiennie interpretować swoje obowiązki jako kierownika budowy i poprzez rozłożenie odpowiedzialności na inne podmioty (inwestor, wykonawca, projektant, późniejszy kierownik budowy) próbował uniknąć odpowiedzialności.

Organy prawidłowo ustaliły naruszenie przez skarżącego obowiązków przewidzianych przez art. 22 pkt 2, 3 i 5 pr.bud.

Wobec stwierdzenia tych naruszeń należało pociągną skarżącego do odpowiedzialności zawodowej. Należy przy tym zauważyć, że wymierzona kara upomnienia była karą najłagodniejszą.

Z omówionych wyżej powodów należało skargę E. H. uznać za bezzasadną i na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalić ją.

Odnośnie kosztów postępowania, z mocy art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Zwrot kosztów postępowania należy się stronie tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w p.p.s.a., pod który nie podpada przypadek skarżącego.