Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1565/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1, art. 245, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowanie w sprawie odmowy uzupełnienia postanowienia w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -


UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2008 r. K. C. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym w dalszej części formularza sprecyzował, iż wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż nie stać go na poniesienie kosztów sądowych bez znacznego uszczerbku finansowego. Wyjaśnił, że został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych na łączną kwotę 3.000 zł. Do tej pory uiścił już 600 zł na poczet innych spraw, które mają być rozpoznane, przy czym kolejne sprawy dotyczące jego skarg na postanowienia i decyzje organów podatkowych czekają na przekazanie do Sądu. Skarżący wskazał, iż nie ma możliwości poniesienia ciążących na nim kosztów sądowych, dlatego też wnosi o zwolnienie od wpisu w przedmiotowej sprawie, albo przynajmniej o rozłożenie wpłaty wpisów na raty po 100 zł miesięcznie.

Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż nie pozostaje on z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada majątku nieruchomego, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro. Uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.600 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się sam i uzyskiwany dochód w całości pokrywa koszty zamieszkania, wyżywienia, dojazdu do pracy i nie daje możliwości uzyskania żadnych oszczędności.

Pismem z 26 września 2008 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi nadesłał kopię zeznania PIT-37 za 2007 r., zaświadczenie o wysokości dochodów, wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto oświadczył, że ponosi wydatki na żywność, ubrania, środki czystości, leki, wizyty u lekarzy, dojazdy itp. w łącznej wysokości ok. 3.300 zł.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy

w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej

w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Jednocześnie jednak należało mieć na uwadze, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych w innych sprawach zawisłych przez tutejszym Sądem, w łącznej wysokości 3.000 zł.

Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego ani oszczędności. Uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto (średnie dochody netto z 3 miesięcy wynoszą [...] zł.). Przy czym skarżący oświadczył, że ponosi wydatki na żywność, ubrania, środki czystości, leki, wizyty u lekarzy, dojazdy (w wysokości ok. 3.300 zł).

Ustosunkowując się do złożonych oświadczeń, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący dysponuje miesięcznie kwotą w wysokości 3.321 zł. Kwota ta pozostaje do dyspozycji jednej osoby i przeznaczona jest wyłącznie na utrzymanie skarżącego. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, iż uzyskiwane wynagrodzenie nie pozwala na poczynienie oszczędności w celu wygospodarowania środków na uiszczenie wpisów sądowych we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Wprawdzie wnioskodawca wskazał, iż miesięcznie ponosi również wydatki w wysokości ok. 3.300 zł, przy czym nie można przyjąć, iż są to wydatki konieczne do utrzymania skarżącego. Wątpliwości budzi zwłaszcza miesięczna kwota przeznaczana na wyżywienie wnioskodawcy (jednej osoby) w wysokości 1.700 zł. Jednocześnie podkreślić należy, iż porównując oświadczenia wnioskodawcy złożone m.in. w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1072/08, III SA/Wa 1074/08, III SA/Wa 1181/08, III SA/Wa 1182/08, III SA/Wa 1414/08 z oświadczeniem złożonym w niniejszej sprawie, zauważyć należy, iż na przestrzeni kilku miesięcy miesięczne wydatki wnioskodawcy wzrosły z kwoty 2.250 zł do kwoty 3.300 zł.

W związku z powyższym, przyjąć należy, iż skarżący celowo zawyża wysokość miesięcznych wydatków, zrównując je z uzyskiwanymi dochodami, aby wykazać, iż nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Dlatego też, w tym zakresie oświadczenie wnioskodawcy uznać należy za niewiarygodne i nieodzwierciedlające rzeczywistości. Ponadto, podkreślić należy, iż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.

W związku z powyższym przyjmując, iż niezbędne miesięczne wydatki wnioskodawcy kształtują się na poziomie ok. 2.250 zł (które w przeliczeniu na jedną osobę i tak uznać należy za bardzo wysokie), skarżący dysponuje miesięcznie wolnymi środkami w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Powyższa kwota pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na wnioskodawcy kosztów sądowych.

Dodatkowo trzeba pamiętać, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, który posiada stałe źródło dochodów. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.

Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.

Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego o rozłożenie wpłaty wpisów na raty po 100 zł miesięcznie, wyjaśnić należy, iż postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie przewiduje takiej możliwości. Kwestię rozłożenia na raty, ale tylko w odniesieniu do nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz.U. Nr 221, poz. 2194).

Warto również zauważyć, iż o ile prawem skarżącego jest zaskarżanie wszelkich aktów administracyjnych do niego skierowanych, o tyle musi się on liczyć z koniecznością partycypowania w kosztach wszczynanych postępowań. Przy czym uiszczenie wpisu spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy. W przypadku zaś uwzględnienia skargi zostanie on – na wniosek strony – zasądzony przez Sąd od organu podatkowego.

Podsumowując wskazać należy, iż okoliczności podnoszone we wniosku

o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z akt sprawy, nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych

do uiszczenia wpisu sądowego. Brak więc podstaw do zastosowania w tym przypadku wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania.

Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.