Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1805/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.134 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.29
journal: Dz.U. 2010 nr 206 poz 1367
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Masternak-Kubiak del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 842/11 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A.K. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 842/11 oddalił skargę A.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych sprawy.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia

[...] lutego 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] listopada 2010r nr [...] o odmowie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podał m.in., że decyzją Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] przydzielono A.K. osobną kwaterę stałą w W. przy ul. [...].

W dniu 8 grudnia 2010 r. nieruchomość, w której znajduje się wyżej wymieniony lokal mieszkalny, została przekazana prawnemu właścicielowi, który jest osobą fizyczną.

Wskazał, że świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Ustawodawca w przepisie tym nie zdefiniował jednak na czym ma polegać "wyjątkowość sytuacji", a to oznacza, że ocenę tej kwestii pozostawił organowi rozstrzygającemu sprawę.

Zdaniem organu odwoławczego analiza sytuacji zawodowej, majątkowej i osobistej A.K. nie pozwala na przyjęcie, iż znajduje się on w sytuacji wyjątkowej. Wprawdzie u wyżej wymieniony stwierdzono problemy zdrowotne, jednakże nie uniemożliwiają mu one normalnego funkcjonowania i nie wymaga on stałej i długotrwałej pomocy ze strony osób trzecich. Wskazał, że A.K. pracuje zawodowo i osiąga stały miesięcznych dochód w wysokości 9.080 złotych brutto, co oznacza, że ma możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Powyższa decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie stała się przedmiotem skargi A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną interpretację pojęcia "sytuacja wyjątkowa" i w rezultacie niezastosowanie tego przepisu, jak również poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy sytuacji nieprzedstawienia przez organ pierwszej instancji wniosku skarżącego Ministrowi Obrony Narodowej,

2) art. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji sprzecznej z zasadami sprawiedliwości społecznej i państwa prawa.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że adresatem decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wydanej na podstawie art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP są osoby znajdujące się sytuacji wyjątkowej do której należy np. ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa. W rozpoznawanej sprawie organy wnikliwie przeanalizowały sytuację życiową skarżącego i trafnie stwierdziły, że wskazane przez niego okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż znajduje się on w sytuacji wyjątkowej w rozumieniu powołanego przepisu omawianej ustawy. Wskazał, że skarżący odszedł z wojska na własną prośbę z dniem

10 października 1991 r. i nie nabył uprawnień do świadczeń emerytalno – rentowych. Nie zachował zatem prawa do przydzielonej mu kwatery stałej, a więc zajmował ją bez tytułu prawnego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywodzone przez skarżącego roszczenie o przydzielenie mu lokalu mieszkalnego nie jest zasadne, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 29 powołanej ustawy i nie naruszył

art. 2 Konstytucji RP.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.K. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił: naruszenie prawa procesowego przez niezastosowanie art. 134 § 1 P.p.s.a. i nierozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawartego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ prawa materialnego art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z roku 2005 r. Nr 41, poz. 398) tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., które polegało na zaakceptowaniu przez organ nieprzedstawienia wniosku skarżącego Ministrowi Obrony Narodowej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM

w W. celem wypowiedzenia się przez Ministra w sprawie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania skarżącego w lokalu mieszkalnym.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji pominął, jeden z zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze. Podniósł, że art. 29 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., nakazywał Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w W. przekazanie wniosku skarżącego Ministrowi Obrony Narodowej, wraz ze stanowiskiem Dyrektora w tej sprawie, w celu uzyskania od Ministra zgody lub odmowy udzielenia zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Tymczasem w tej sprawie Dyrektor wydał decyzję bez uzyskania stanowiska Ministra.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Wyjaśnił, że zgoda Ministra Obrony Narodowej jest kwestią wtórną wobec przesłanki wyjątkowości sytuacji, w jakiej znalazła się osoba ubiegająca się

o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania. Przepis art. 29 ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przewiduje bowiem zgodę Ministra na wydanie decyzji, a nie na odmowę jej wydania, w przeciwnym wypadku nie dyrektor Oddziału Regionalnego WAM lecz Minister byłby faktycznym decydentem w przedmiocie uzyskania praw do lokalu.

W ocenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nawet gdyby uznać, że w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji zabrakło odniesienia się do zarzutu skargi, uchybienie to nie miało wpływu na poprawność rozstrzygnięcia dokonanego przez ten Sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. W związku z powyższym Sąd drugiej instancji rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej. Orzekając w tym zakresie uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionej podstawy i nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy skarżący znajduje się w sytuacji wyjątkowej uzasadniającej przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 29 ustawy z dnia

22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z roku 2005 r. Nr 41, poz. 398).

W tej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie art.174 pkt 2 P.p.s.a. i zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu postępowania

tj. 134 § 1 P.p.s.a. przez nierozpatrzenie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia

art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. polegające na nieprzedstawieniu przez organ pierwszej instancji wniosku skarżącego Ministrowi Obrony Narodowej celem wypowiedzenia się przez niego w sprawie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania.

Przypomnieć należy, iż w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie wskazuje się, że zawarty w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok SN z dnia 21 marca 2007 r., I CSK 459/06, niepubl., wyrok SN z dnia 21 marca 2006 r., I CSK 63/05, niepubl.; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze

w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2008r.,II GSK 544/08 ). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby między naruszeniem powołanego przepisu, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu zachodził związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Nieprawidłowość ta nie uniemożliwiła jednak Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonania oceny zasadności wyżej wymienionego zarzutu.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. Istnieje zatem możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji

z powodu innych uchybień niż te, które wskazał wnoszący skargę. Brak związania Sądu pierwszej instancji zarzutami i wnioskami skargi nie stanowi jednak uprawnienia sądu do wybiórczego rozpoznania zarzutów i pominięcia niektórych

z nich. Na gruncie danej sprawy sąd ten powinien rozważyć wszystkie zarzuty skargi i dokonać oceny ich zasadności.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na wydanie decyzji w trybie art. 29 omawianej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jest zasadne dopiero w przypadku zaistnienia sytuacji wyjątkowej o której mowa w tym przepisie. Przepis ten rozstrzygnięcie określonych w nim spraw powierza dyrektorowi oddziału regionalnego WAM. Przewiduje również obowiązek porozumienia organu decyzyjnego z Ministrem Obrony Narodowej, lecz temu nakazowi nie nadaje charakteru bezwzględnego i nie łączy go z każdym rozstrzygnięciem sprawy. Zgoda Ministra Obrony Narodowej jest jednym z dwóch obligatoryjnych warunków udzielenia zezwolenia w przedmiocie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Obowiązek współdziałania tych organów powstaje zatem nie w chwili złożenia wniosku, lecz dopiero w późniejszym stadium postępowania, po zakwalifikowaniu takiego wystąpienia do pozytywnego załatwienia. A zatem, jeżeli z poczynionych na tym etapie postępowania ustaleń wynika, że nie został spełniony wstępny warunek pozytywnego rozstrzygnięcia o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, tj. nie zachodzi sytuacja wyjątkowa w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu, wówczas dyrektor oddziału regionalnego WAM nie ma obowiązku wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o wydanie stosownej zgody w celu realizacji drugiej przesłanki określonej w tym przepisie (por. wyroki NSA z dnia 12 czerwca 2008r.sygn.akt I OSK 858/07, z dnia10 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1519/07, z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 270/09, z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/09, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1869/10).

Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy tj. w przypadku wydawania decyzji odmownej nie była potrzebna zgoda Ministra Obrony Narodowej. Oznacza to, że nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tej kwestii nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcą prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).