Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2069/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153 i  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Szymańska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. R., D. B., P. B., M. B., I. B., na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "[...]" spółka z o. o. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2 z całości o powierzchni [...] m2 oznaczonej na planie pomiarowym jako działka nr [...] stanowiącej własność J. M. uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. o wywłaszczaniu nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...]i w tym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia, natomiast utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej odszkodowania przyznanego za wywłaszczenie tej nieruchomości.

W uzasadnianiu organ następująco przedstawił stan faktyczny:

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. nr [...]wydanym na podstawie art. 1, 2, 3, ust. 1, art. 14 i art. 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18 poz. 94) wywłaszczono za odszkodowaniem nieruchomość położoną w . przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2 z całości o powierzchni [...] m2, oznaczonej na planie pomiarowych jako działka nr [...], stanowiącej własność J. M..

Wnioskiem z dnia 12 czerwca 1992 r. W. B. pełnomocnik J. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego z dnia [...] listopada 1968 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa po rozpatrzeniu wniosku P. W. B. – pełnomocnika J. M. stwierdził nieważność ww. orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego z dnia [...] listopada 1968 r.

Wyrokiem z dnia 21 lutego 1994 r. sygn. akt IV SA 379/93 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w S. uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] listopada 1968 r.

Decyzją z dnia [...] marca 1994 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa po ponownym rozpatrzeniu wniosku P. B. – pełnomocnika J. M., stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego z dnia [...] listopada 1968 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 1994 r. stwierdzono, że "fakt, iż inwestycja zrealizowana została 40 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego powoduje, że odpadł cel wydania decyzji o wywłaszczeniu". Ponadto organ nadzoru stwierdził, że "wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości było niedopuszczalne, a organ podejmując orzeczenie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze z dnia [...] listopada 1968 r. wydał je bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa."

Pismem z dnia 7 kwietnia 1994 r. nr [...] Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne "[...]" spółka z o. o. w S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. Zdaniem wnioskodawcy "dopiero po wywłaszczeniu – zgodnie z planem gospodarczym dokonano utwardzenia całego terenu i wykonano ogrodzenie, w późniejszym okresie pobudowano budynek socjalny, wagi samochodowe oraz wiaty." We wniosku wskazano także, iż "wydając po raz drugi taką samą decyzję przyjęto za tożsame pojęcie wykorzystywania terenu na potrzeby składu opału na mocy umowy dzierżawy nieruchomości z pojęciem zorganizowania składu opału". Ponadto wnioskodawca wskazał, iż organ nadzoru pominął konieczność wyjaśnienia, czy w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa.

Pismem z dnia 18 kwietnia 1994 r. adwokat T. D. pełnomocnik Ministra Przemysłu i Handlu przyłączył się do wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo- Produkcyjnego "[...]" w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 1994 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. Nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa po rozpatrzeniu wniosku adwokata T. D. pełnomocnika Ministra Przemysłu i Handlu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 1994 r. utrzymał w mocy ww. decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.

Wyrokiem z dnia 4 września 1996 r. sygn. akt IV SA 185/95 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ministra Przemysłu i Handlu na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 września 1996 r. Sąd stwierdził, że "zawarcie z zainteresowanym Przedsiębiorstwem Handlowo-Produkcyjnym "[...]" przez Ministra Przemysłu i Handlu w dniu [...] sierpnia 1993 r. umowy, mocą której Przedsiębiorstwo to uzyskało prawo odpłatnego korzystania i pobierania pożytków m. in. z nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania przemawia za tym, iż interesy Państwa co do tej nieruchomości reprezentuje strona skarżąca, ma więc ona interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy." Ponadto Sąd wskazał, że w sprawie jest faktem niespornym, iż przedmiotowa nieruchomość była niezbędna do realizacji celu o charakterze publicznym określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., jak również fakt, że były właściciel wykorzystywał tę nieruchomość pod skład opału jeszcze przed zawarciem umowy dzierżawy z państwową jednostką organizacyjną.

Konieczne było więc ustalenie jakie inwestycje, oraz przez kogo zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w niniejszej sprawie. Należało ponadto ustosunkować się do kwestii realizacji całości inwestycji uwzględniając fakt objęcia nią szeregu nieruchomości ze szczególnym uwzględnieniem możliwości osiągnięcia celu określonego w art. 3 ust. 1 cyt. Ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości." Ponadto "przed wydaniem zaskarżonej decyzji niezbędne było również dokonanie oceny sprawy zainwestowania przedmiotowej nieruchomości w świetle treści ww. decyzji z dnia [...] lipca 1967 r." Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że "ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyjaśnić wskazane wyżej okoliczności, a także uwzględnić okoliczność, iż wydzierżawienie przez właściciela nieruchomości zainwestowanej obiektami nadającymi się do wykorzystywania na cel określony w art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości państwowej jednostce organizacyjnej (jednostce gospodarki uspołecznionej) nie stanowi przeszkody w orzeczeniu o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli nabycie w drodze wywłaszczenia własności nieruchomości przez Państwo umożliwia pełniejsze osiągnięcie tego celu."

Decyzją z dnia [...] września 1999 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "[...]" spółka z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1968 r.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2205/99, I SA 2265/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] września 1999 r. wskazując na brak akt z postępowania wywłaszczeniowego oraz pozbawienie strony udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "[...]" spółka z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r., uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r. w zakresie wywłaszczenia i w tej części orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1968 r. oraz utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 1994 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.

Wyrokiem z dnia 13 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1125/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. Sąd wskazał, że uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z przyczyn proceduralnych i poza oceną sądu pozostaje zarzut skargi odnoście naruszenia przepisów prawa materialnego.

Decyzją z [...] marca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo – Produkcyjnego "[...]" spółka z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] marca 1994 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 1994 r.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 786/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że organ nadzoru w decyzji z dnia

[...] marca 2008 r. nie dokonał ustaleń w zakresie wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 4 września 1996 r. sygn. akt IV SA 185/95. W szczególności Sąd wskazał: "Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury weźmie pod uwagę ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 września 1996 r. sygn. akt IV SA 185/95 – które wiążą w tej sprawie zarówno Sąd, jak i organ.

Organ dokona stosownych ustaleń – zgodnie ze wskazaniami Sądu, a w szczególności dokładnie wyjaśni, czy na przedmiotowej nieruchomości dokonano inwestycji, a jeżeli tak to jakich, kto je zrealizował i kiedy.

Następnie organ rozpatrzy całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i dokona jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa, a także zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 Kpa."

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i całości akt Minister Infrastruktury podniósł, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania dokonano na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy ocenił zaskarżone orzeczenie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1-2 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r., które to przepisy określały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, było ono dopuszczalne na cele użyteczności publicznej, obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Zdaniem organu cel wywłaszczenia, a była nim budowa składu węgla, zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy decyzją o lokalizacji szczegółowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] lipca 1967 r. nr [...] wypełnia przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Powyższa ocena jest zdaniem organu zgodna także z oceną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 1996 r., do której odniósł się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia

18 grudnia 2008 r. stwierdzając, że Sąd: "przesądził, iż przedmiotowa nieruchomość była niezbędna dla realizacji celu o charakterze publicznym określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r."

Pomimo iż z akt sprawy, a w szczególności z treści wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] z dnia [...] października 1967 r. nr [...] wynika, że część nieruchomości objętej wnioskiem wywłaszczeniowym stanowiła przedmiot dzierżawy, to stosownie do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku z dnia 4 września 1996 r. i również powtórzonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r., organ przyjął że "wydzierżawienie przez właściciela nieruchomości – zainwestowanej obiektami nadającymi się do wykorzystania na cel określony w ww. art. 3 ust. 1 – nie stanowi przeszkody orzeczeniu o wywłaszczeniu własności nieruchomości przez Państwo umożliwia pełniejsze osiągnięcie tego celu."

Dlatego też Minister Infrastruktury mając na uwadze, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, uznał, że rozpatrujący sprawę jako organ I instancji – Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w decyzji z dnia [...] marca 1994 r. dokonał błędnej oceny zasadności wywłaszczenia, uznając, że odpadł cel wydania decyzji o wywłaszczeniu.

Ponadto treść wniosku wywłaszczeniowego z dnia [...] października 1967 r. wskazuje zdaniem organu jednoznacznie na fakt, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości miało umożliwić wnioskodawcy – [...] Przedsiębiorstwu [...] pełniejsze osiągnięcie celu określonego w art. 3 ust. 1 ww. ustawy tj. zagospodarowania terenu "przystosowując go odpowiednio do potrzeb składowania i rozprowadzania opału."

Odnosząc się przy tym do kwestii oceny zainwestowania nieruchomości objętej wnioskiem wywłaszczeniowym w świetle decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] lipca 1967 r., organ wskazał, że we wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] z dnia

[...] października 1967 r. stwierdzono, iż na działce nr [...] stanowiącej własność J. M. znajduje się "czynny punkt handlowy."

Fakt funkcjonowania składu opałowego i niezbędności nieruchomości na ten cel potwierdzają także zeznania świadka do protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 8 czerwca 1994 r. w Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. A. B. – były zastępca kierownika ze składu opałów stwierdził, że na terenie składu opału w roku 1957 znajdowały się drewniana budka, drugi budynek tzw. biuro i prowadzony był skład węgla. W roku 1960 wybudowano wagę wozową. Zeznania świadka potwierdzają jednak, że realizacja całości inwestycji możliwa była dopiero po przeprowadzeniu wywłaszczenia, gdyż "grunt został utwardzony na początku lat 1970, odwodniony, zmodernizowano oświetlenie i wymieniono ogrodzenie. Ponadto w latach 1981-82 wybudowane zostały 4 wiaty z przeznaczeniem na magazyny."

Z wyjaśnień tego świadka wynika ponadto, że działalność przed wywłaszczeniem była prowadzona jedynie na ¼ terenu, a dopiero po wywłaszczeniu teren ten został utwardzony, co umożliwiło użytkowanie całego terenu zgodnie z przeznaczeniem.

Mając zatem na uwadze fakt, że pełna realizacja całości inwestycji (budowy składu opału) nastąpiła dopiero po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości – oraz uwzględniając fakt objęcia planowaną inwestycją szeregu nieruchomości – organ uznał, że nie było przeszkód do wydania decyzji wywłaszczeniowej.

Powyższa ocena jest także zgodna zdaniem organu z oceną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 1996 r., na którą wskazał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia

2008 r.

Nie można zatem mówić zdaniem organu o rażącym naruszeniu jakiegokolwiek przepisu ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy.

Pismem z dnia 15 września 1967 r. [...] Przedsiębiorstwo [...] w W. wystąpiło do byłej właścicielki J. M. z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, na które jednak w piśmie z dnia 2 października właścicielka nie wyraziła zgody.

Tym samym zdaniem organu w sprawie nie naruszono przepisu art. 6 ww. ustawy, tym bardziej, że także do protokołu rozparwy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 15 lutego 1968 r. J. M. złożyła oświadczenie, że nie wyraża zgody na sprzedaż za cenę ustaloną i wnosi o jej podwyższenie.

W aktach sprawy znajduje się także zawiadomienie z dnia 9 stycznia 1968 r. nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, które zostało prawidłowo doręczone stronom postępowania (zwrotne potwierdzenie odbioru ww. zawiadomienia podpisane w dniu 19 stycznia 1968 r. przez J. M.).

Dlatego też Minister Infrastruktury uznał, że wywłaszczając przedmiotową nieruchomość organ prowadzący postępowanie nie naruszył rażąco prawa w rozumieniu art. 156 § 1 Kpa, a tym samym organ w decyzji z dnia [...] marca 1994 r. dokonał błędnej oceny orzeczenia z dnia [...] listopada 1968 r. w zakresie przeprowadzonego wywłaszczenia.

Zgodnie natomiast z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

Z akt sprawy wynika, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przyznano byłej właścicielce na podstawie operatu szacunkowego opatrzonego datą 9 sierpnia 1967 r. sporządzonego przez wojewódzkiego rzeczoznawcę budownictwa i biegłego sądowego na zlecenie [...] Przedsiębiorstwa [...] w W., co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 21 ww. ustawy, w myśl którego obowiązek powołania biegłego ciążył na organie prowadzącym postępowanie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze.

Ponadto z treści protokołu rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 15 lutego 1968 r. wynika, że w rozprawie nie brał udziału biegły, który nie został nawet zawiadomiony o jej terminie i miejscu.

Dlatego też Minister Infrastruktury uznał, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] listopada 1968 r. w zakresie orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. R., P. B., M. B. oraz I. B. (reprezentowani przez D. B.) a także D. B. osobiście zarzucając jej:

- naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie nie uwzględnienia ochrony nabytych praw własności zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych;

- naruszenie przepisów – art. 156 ust. 1 pkt 2 Kpa przez jego niezastosowanie, oraz art. 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa przez niewłaściwą ocenę i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepełne uzasadnienie mające wpływ na treść orzeczenia. Ponadto naruszenie art. 156 ust. 1 pkt 1 Kpa w zakresie nieuwzględnienia podstaw do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji o wywłaszczeniu, wynikającego z naruszenia: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 11;15 ust. 2 pkt 7; art. 21; art. 22 ust. 1 pkt 1, 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 18 poz. 94 z 1961 r.) wnosząc o uchylenie części zaskarżonej decyzji dotyczącej uchylenia decyzji MGPiG z dnia[...] marca 1994 r. w części, dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia PWRN WSW w W. z dnia [...] listopada 1968 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i w tym zakresie odmawiającej stwierdzenia nieważności, a następnie orzeczenie o utrzymaniu decyzji MGPiG z dnia [...] marca 1994 r. zakresie wywłaszczenia i stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 1968 r.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli między innymi, że:

Na podstawie decyzji z [...] marca 1994 r., Sąd Rejonowy w S. w księdze wieczystej KW nr [...] dokonał wpisu B. jako właścicieli działki nr [...]. Zostało to również ujawnione w Rejestrze Gruntów w dniu 25 sierpnia 1995 r. – do akt sprawy dostarczone zostały uwierzytelnione wypisy i odpisy. W dniu 21 stycznia 1997 r. M. D. nabyła w dobrej wierze od P. B. 2/5 udziału we własności działki nr [...], korzystając z rękojmi wiary ksiąg publicznych. Następnie w skutek śmierci W. B. własność przedmiotowej nieruchomości nabyli spadkobiercy, od czego został uiszczony podatek. W chwili obecnej osoby te są ujawnione w księdze wieczystej i rejestrze gruntów jako właściciele, opłacają podatki i realizują swoje uprawnienia związane z własnością tej nieruchomości (kopie dowodów opłat zostały złożone w aktach sprawy). Wątpliwym, zdaniem skarżących pozostaje uchylenie decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji obowiązującej od ponad 14 lat, na podstawie, której nastąpiły zmiany własności chronione zasadą ochrony praw nabytych, nastąpiły nieodwracalne skutki prawne oraz istnieją zarzuty do stwierdzenia jej nieważności. Zwrot nieruchomości nastąpił na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w S. [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. z rygorem natychmiastowej wykonalności i wniosku Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. o wpis prawa własności. Mając powyższe na uwadze zdaniem skarżącego, naruszony został art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 2 Konstytucji RP w zakresie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, zasady zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przezeń prawa. Brak uwzględnienia ochrony prawa własności i rękojmi ksiąg wieczystych stanowi naruszenie fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6 i 7 Kpa.

Ponadto organ administracyjny, naruszając art. 77 § 1 Kpa nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, poprzez pominięcie zeznań świadków: A. B., A. W., A. S., oraz S. D. którzy wskazali, że [...] Przedsiębiorstwo [...] ([...]) przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wybudowało dwa budynki ognioodporne, wagę i biuro (budynki stanowiły własność [...] i za nie wypłacono odszkodowania). Przedstawione okoliczności wynikają również z mapy stanowiącej załącznik do wniosku o wywłaszczenie. Pominięcie materiału dowodowego skutkowało zdaniem skarżących błędną oceną prawną i uzasadnieniem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej co stanowi ich zdaniem naruszenie art. 80 i art. 107 Kpa mające wpływ na treść orzeczenia.

Zdaniem skarżących w ramach umowy dzierżawy [...] nie było uprawnione do budowy wspomnianych budynków (brak zgody właścicieli). Oznacza to bezprawność inwestycji oraz powstanie wzajemnych roszczeń cywilnoprawnych właścicieli i [...]. Rozpoczęcie części inwestycji (budowa kluczowych budynków wagi i biura) przed wszczęciem postępowania, a następnie uregulowanie cywilnoprawnych kwestii własności budynków i gruntu przejmując je w administracyjnym trybie wywłaszczenia stanowi naruszenie art. 156 ust. 1 pkt 2 Kpa będąc podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie, w której właściwy jest sąd powszechny.

Do rozwagi składu orzekającego skarżący pozostawili ocenę podniesionego zarzutu naruszenia art. 156 ust. 1 pkt 1 Kpa w zakresie rażącego naruszenia prawa:

- art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, ponieważ w przedmiocie decyzji wywłaszczeniowej nie została uwzględniona brama i ogrodzenie (co zostało opisane również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), za co nie zostało naliczone i wypłacone odszkodowanie – co stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 11 i art. 21 oraz art. 22 ust. 1 pkt 3 również art. 15 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy;

- wniosek o wywłaszczenie naruszył art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o trybie i zasadach wywłaszczenia, ponieważ ukryte w nim zostały przeszkody do prowadzenia rokowań z właścicielem wynikające z wcześniej opisanych roszczeń cywilnoprawnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach sprawowanej kontroli sądowej sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zasadnicze znaczenie przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji ma kwestia związania Ministra Infrastruktury wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 786/08. Jak wynika bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Nie ulega więc wątpliwości, że ocena prawna Sądu przedstawiona w uzasadnieniu tego wyroku wiąże również Ministra Infrastruktury rozpoznającego ponownie sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Związanie zaś samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 326).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że rozpatrując po raz kolejny niniejszą sprawę organ odwoławczy był związany oceną prawną zawartą we wszystkich poprzednich wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Należy zatem przypomnieć, że już w wyroku z dnia 4 września 1996 r. sygn. IV SA 185/95 NSA przesądził, że sporna nieruchomość była niezbędna dla realizacji celu o charakterze publicznym, określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94). Ocena ta związała także sąd, który wydał wyrok w tej sprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 786/08). Jednocześnie Sąd w powyższym wyroku zobowiązał organ do dokonania ustaleń czy na przedmiotowej nieruchomości dokonano inwestycji, jeżeli tak to jakich, oraz kto je zrealizował i kiedy, oraz do oceny tak zgromadzonego materiału dowodowego. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma bowiem kwestia czy rzeczywiście inwestycja pod którą dokonano wywłaszczenia została zrealizowana przed wydaniem orzeczenia wywłaszczeniowego , czy też nie.

Minister Infrastruktury w sposób właściwy i wyczerpujący zebrał i ocenił materiał dowodowy wypełniając wszystkie polecenia Sądu do czego był zobowiązany.

Z materiału dokumentacyjnego sprawy faktycznie wynika, że cel dla którego nieruchomość została wywłaszczona nie został zrealizowany przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1968 r. Wprawdzie na części wywłaszczonej nieruchomości ,(działka nr [...]) która należała do poprzedniczki prawnej skarżących prowadzono handel węglem już wcześniej i znajdowała się tam drewniana budka oraz biuro, i waga wozowa, jednak inwestycja dla której wywłaszczono nieruchomość miała znacznie większy zasięg, wymagała utwardzenia terenu kostką brukową (teren podmokły), odwodnienia, wybudowania nowych budynków, zmodernizowania oświetlenia i ogrodzenia obejmującego znacznie większy teren niż sporna działka, miała więc jakościowo i powierzchniowo inny charakter. Sąd podzielił stanowisko organu, że w takiej sytuacji nie ma podstaw do uznania, iż wywłaszczenia dokonano w momencie kiedy inwestycja była już zrealizowana, a decyzję wywłaszczeniową wydano z rażącym naruszeniem prawa. Nie można także uznać za zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 77 § 1 Kpa poprzez pominięcie przez organ zeznań innych świadków. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołuje tylko zeznania świadka A. B., jednak z akt sprawy wynika bezspornie, że pozostali świadkowie wymienieni w skardze potwierdzają w pełni jego zeznania w kluczowych dla sprawy kwestiach. Zatem brak przywołania w uzasadnieniu decyzji zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie nie oznacza, zdaniem Sądu, że organ nie uwzględnił ich zeznań dokonując oceny prawnej sprawy naruszając tym samym art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.

Należy pamiętać przy tym, że sprawa dotyczy trybu nadzorczego tj. stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji jako rażąco naruszającej prawo.

W ocenie Sądu organ (Minister Infrastruktury) uwzględnił w pełni wiążącą go ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 786/08) oraz prawidłowo ocenił zebrany materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.