Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 519/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 7, ust. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

SENTENCJA

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 roku sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Łodzi na opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 4 kwietnia 2018 r. nr ŁKO.WRE.540.9.2018.HC w przedmiocie projektu uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Łodzi. 1. uchyla zaskarżoną opinię; 2. zasądza od Łódzkiego Kuratora Oświaty na rzecz Miasta Łódź kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 519/18

UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2018 r. (data nadania przesyłki UP Ł. [...] – k. 12 akty sądowych) Rada Miejska w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na opinię [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] wydaną w sprawie projektu uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia planu publicznych sieci szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Ł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 20 marca 2018 r. Prezydent Miasta Ł., wykonując ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59) – dalej: p.o., przesłał do zaopiniowania [...] Kuratorowi Oświaty projekt uchwały Rady Miejskiej w Ł. dotyczący zmiany uchwały w sprawie ustalenia planu publicznych sieci szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Ł. Zaskarżoną opinią z dna [...] kwietnia 2018 r., nr [...] [...] Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował przedłożony mu projekt uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia planu publicznych sieci szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Ł. Uzasadniając wskazał, iż z treści przesłanego projektu wynika, że w przypadku Zespołu Szkół A z siedzibą przy ul. A 171 w Ł., Zespołu Szkół B w Ł. z siedzibą przy ul. B 88, Zespołu Szkół C w Ł. z siedzibą przy ul. C 3/5 oraz Zespołu Szkół D z siedzibą w Ł. przy ul. D 2 przedstawiono zamiar prowadzenia zajęć w dodatkowych, poza dotychczasowymi siedzibami, lokalizacjach, znajdujących się we wskazanych przez organ jednostki samorządu terytorialnego, budynkach likwidowanych publicznych gimnazjów. W ocenie [...] Kuratora Oświaty wskazanie innej lokalizacji prowadzenia zajęć w uchwale ustalenia planu sieci publicznych szkół ponadpodstawowych stanowi w istocie przekształcenie tych szkół, w trybie określonym w art. 89 ust. 1-9 p.o. Powyższa okoliczność obliguje jednostkę samorządu terytorialnego do przeprowadzenia odrębnego postępowania przekształceniowego, w trybie powyżej powołanego przepisu.

Kwestionując powyższą opinię w przedmiotowej skardze Rada Miejska w Ł. zarzuciła naruszenie:

- art. 39 ust. 8 p.o. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że opiniowaniu podlega nie tylko uchwała w zakresie zdefiniowanym w art. 39 ust. 8 p.o. , ale i w pozostałym zakresie określonym ustawą , a zwłaszcza w art. 89 p.o.;

- art. 89 ust. 9 w zw. z art. 89 ust. 1-8 i art. 88 p.o. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że wskazanie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć szkoły stanowi przekształcenie szkoły, a co za tym idzie podlega procedurze, o której mowa w powołanych wyżej przepisach.

Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej opinii oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając wniesioną skargę Rada Miejska w Ł. podniosła, iż podstawę prawną wydania zaskarżonej opinii stanowił przepis art. 39 ust. 8 p.o. , z treści którego wprost wynika, że dotyczy ona kwestii zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w art. 39 ust. 1, 2, 6 i 7 p.o. Tymczasem [...] Kurator Oświaty pomijając literalne brzmienie powołanego przepisu dokonał odniesienia do art. 88 i art. 89 p.o., a tym samym w nieuprawniony sposób, nieznajdujący oparcia w treści art. 39 ust. 8 p.o., przekroczył swoje uprawnienia wynikające z powołanego wyżej przepisu. Dalej strona skarżąca podniosła, iż wydając przedmiotową opinie organ nie dokonał analizy organizacyjnej, logistycznej oraz ekonomicznej korzyści z przedstawionego przez skarżącą projektu zorganizowania zajęć we wskazanych szkołach, w dodatkowych, poza główną siedzibą lokalizacjach. Zaproponowane rozwiązania poprzedzone były gruntowną analizą, zarówno pod kątem sytuacji demograficznej, jak i możliwości infrastrukturalnych tych placówek oraz zasadności wykorzystania infrastruktury budynków dotychczasowych, konkretnych gimnazjów, które co istotne są zlokalizowane w bliskim sąsiedztwie przedmiotowych szkół ponadpodstawowych. Rozwiązania te zostały także poprzedzone przeprowadzonymi konsultacjami z rodzicami uczniów, nauczycielami oraz dyrektorami szkół. Tymczasem [...] Kurator Oświaty wydając arbitralną, negatywną opinię, nie wskazał dlaczego zaproponowana przez stronę skarżącą sieć szkól ponadpodstawowych nie wypełnia ustawowego obowiązku zapewnienia wszystkim uczniom spełnienia obowiązku szkolnego czy nauki. Strona skarżąca podniosła nadto, że wskazanie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć, nie stanowi jej przekształcenia, gdyż nie dochodzi w takim przypadku do zmiany pierwotnej siedziby szkoły. Co więcej żaden przepis p.o. nie precyzuje, ze zajęcia miałyby odbywać się tylko w jednym miejscu, w siedzibie szkoły. Wręcz przeciwnie ustawodawca dopuścił sytuację organizowania zajęć w różnych lokalizacjach, co wynika z treści art. 39 ust. 6 p.o., który nakłada na radę gminy obowiązek dążenia do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami o pełnej strukturze organizacyjnej lub funkcjonującymi w jednym budynku lub w jego bliskiej lokalizacji.

W odpowiedzi na wniesioną skargę [...] Kurator Oświaty wnosił o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu organ odniósł się do zarzutów skargi wskazując w szczególności, iż przedmiotowa opinia, o której mowa w art. 39 ust. 8 p.o., stanowi formę aktu nadzoru nad organami samorządu terytorialnego w zakresie realizowanych przez nie zadań z zakresu oświaty. Tym samym za niedopuszczalne uznać należy, co wywodzi strona skarżącą, że przysługujące kuratorowi uprawnienia w zakresie tej opinii dotyczy jedynie kwestii kontroli zachowania obowiązku zapewnienia realizacji obowiązku szkolnego lub nauki, przeprowadzanej w oderwaniu od kompleksowej regulacji prawa oświatowego, w tym zagadnień dotyczących lokalizacji prowadzenia zajęć. Takie stanowisko stanowiłoby niczym nieuprawnioną degradację kompetencji kuratora i skrajną minimalizację jego roli w kształtowaniu warunków nauczania w szkołach. Kurator wykonując w imieniu wojewody zadania i kompetencje określone przepisami oświatowymi sprawuje między innymi nadzór pedagogiczny nad szkołami oraz realizuje politykę oświatową państwa. Nadzór ten obejmuje całość zagadnień edukacyjnych w tym, poza ogólnie pojęta jakością edukacji, szereg uprawnień kontrolnych w stosunku do szkół zarówno publicznych, jak i niepublicznych. Dalej odnosząc się do powołanego przez stronę art. 39 ust. 6 p.o. dopuszczającego funkcjonowanie szkół podstawowych w więcej niż jednym budynku, położonych w bliskiej lokalizacji, organ wskazał, iż z treści tego przepisu wprost wynika, że dotyczy on szkół podstawowych. Aktualnie obowiązujące przepisy p.o. nie regulują natomiast możliwości określenia dodatkowej lokalizacji szkół ponadpodstawowych, jak również nie odsyłają w tym zakresie do odpowiedniego stosowania art. 39 ust. 6 p.o. W ocenie organu, w myśl obowiązujących przepisów prawa zamiar wprowadzenia dodatkowej, poza siedzibą główną szkoły, lokalizacji prowadzenia zajęć wymaga przeprowadzenia przekształcenia danej szkoły, w trybie określonym w art. 89 p.o. Nie ulega bowiem wątpliwości, że prowadzenie zajęć w dodatkowym budynku rodzi konsekwencje dla części uczniów o podobnym charakterze jak przeniesienie siedziby szkoły. Przedłożony projekt uchwały nie zawierał wyjaśnienia w jaki sposób miałaby zostać zorganizowana nauka w tak funkcjonującej szkole, czy też uczniowie musieliby się przemieszczać pomiędzy wskazanymi lokalizacjami. Z punktu widzenia ucznia i jego rodziców nie jest bowiem istotnym gdzie znajdują się dokumenty szkoły, organizowane są zebrania pedagogiczne lecz to jakie standardy spełnia budynek, w którym prowadzone są zajęcia, zarówno pod względem jego wyposażenia oraz pod względem wymogów higienicznych i bezpieczeństwa. Realizację powyższych uprawnień stanowi właśnie, zdaniem organu, procedura przekształcenia szkoły, która zakłada między innymi obowiązek poinformowania rodziców uczniów o planowanych działaniach w sposób formalny, z sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. Ponadto powyższa procedura gwarantuje indywidualne rozpatrzenie sytuacji każdej ze szkoły.

W piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe zarzuty i argumenty. Wskazał, iż przedstawiona w udzielonej odpowiedzi na skargę argumentacja organu, co do ustawowych uprawnień kuratora oświaty w zakresie oświaty ma stanowić jedynie odparcie zarzutu naruszenia art. 39 ust. 8 p.o., to jest przekroczenia uprawnień zeń wynikających. Strona skarżącą nie kwestionuje i nie kwestionowała uprawnień nadzorczych kuratora oświaty nad działalnością samorządu terytorialnego w zakresie oświaty. Niemniej jednak, w niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty mając wątpliwości, co do dopuszczalności planowanych przez Radę Miejską w Ł. organizacji prowadzenia zajęć, we wskazanych placówkach, w więcej niż w jednej lokalizacji mógł skorzystać z trybu określonego w art. 56 p.o. Tymczasem wydając zaskarżoną opinie, organ przekroczył ustawowe kompetencje wynikające z przepisu art. 39 ust. 8 p.o., a co więcej wychodząc poza zakres opinii zakreślonych powołanym przepisem, przedstawił argumentację odnoszącą się do innej podstawy prawnej. Pominął nadto, że zaproponowane rozwiązanie było konsultowane z wynikiem pozytywnym z uczniami, jak i ich rodzicami i miało na celu rozładowanie przepełnionych budynków szkół, zapewnienie lepszych warunków nauki, jak i zagospodarowanie zlokalizowanych w pobliżu, dobrze wyposażonych budynków po wygaszanych gimnazjach. Strona skarżąca podtrzymała także swoje dotychczasowe stanowisko, co do braku możliwości utożsamiania pojęć prowadzenia zajęć w dodatkowej lokalizacji z przekształceniem szkoły.

W odpowiedzi na powyższe pismem procesowym z dnia 28 sierpnia 2018 r. pełnomocnik [...] Kuratora Oświaty zakwestionował stanowisko skarżącej, co do możliwości następczego, po pozytywnym zaopiniowaniu projektu sieci szkół ponadpodstawowych, zastosowania trybu, o którym mowa w art. 56 p.o. Pełnomocnik wskazał, iż wydając opinię, o której mowa w art. 39 ust. 8 p.o. kurator oświaty jest zobowiązany do odniesienia przedłożonego projektu do kompleksowej regulacji prawnej, w tym do kontroli czy proponowana struktura i lokalizacja szkół powstała w sposób zgodny z obowiązującym prawem, które nie dopuszcza tworzenia szkół ani ich przekształcania w drodze uchwały w sprawie ustalenia planu publicznych sieci szkół. Na zasadność stanowiska organu pełnomocnik powołał sprawę dotycząca [...] Liceum Ogólnokształcącego w Ł. zakończoną decyzją Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2018 r., której fotokopię załączył.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm)- dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest negatywna opinia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2018r., [...] projektu uchwały Rady Miejskiej w Ł. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Ł. Należy zaznaczyć, że w dniu [...] lutego 2018 r. Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół ponadpodstawowych na obszarze Miasta Ł. Ustalony plan sieci tych szkół stanowi załącznik nr 1 do tej uchwały. W marcu 2018r. Rada Miejska Ł. sporządziła projekt uchwały zmieniającej uchwałę nr [...] polegającą między innymi na wprowadzeniu drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć w przypadku: Zespołu Szkół A z siedzibą przy ul. A 171 w Ł., Zespołu Szkół B w Ł. z siedzibą przy ul. B 88, Zespołu Szkół C w Ł. z siedzibą przy ul. C 3/5 oraz Zespołu Szkół D z siedzibą w Ł. przy ul. D 2, poza dotychczasowymi siedzibami tych szkół, które to zajęcia miałyby odbywać się we wskazanych przez organ jednostki samorządu terytorialnego budynkach, po likwidowanych gimnazjach publicznych. Projekt ten został negatywnie zaopiniowany przez [...] Kuratora Oświaty.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r. poz. 59 ze zm.) - dalej: p.o.

Zgodnie z treścią art.39 ust.7 p.o. rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadpodstawowych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu prowadzonych przez inne organy prowadzące, tak aby umożliwić dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. b, realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.

Ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i ust. 7 , następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2 6 i 7 (art. 39 ust. 8 p.o.).

Z wymienionych przepisów wynika zatem, że ustalenie planu sieci publicznych szkół ponadpodstawowych, o którym mowa w art. 39 ust.7 p.o., może nastąpić jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty przy czym opinia ta, w odniesieniu do szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, musi dotyczyć zgodności planu z warunkami określonymi w tym przepisie, to jest pod kątem zapewnienia realizacji obowiązku odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki dzieciom i młodzieży zamieszkującym na terenie powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit b p.o. (szkołach lub oddziałach zorganizowanych w podmiotach leczniczych, o których mowa w przepisach o działalności leczniczej, oraz w jednostkach pomocy społecznej, w celu kształcenia dzieci i młodzieży przebywających w tym podmiocie lub jednostce, w których stosuje się odpowiednią organizację kształcenia oraz specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze, zorganizowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 128 ust. 3). Inaczej mówiąc przepis ten wyznacza zakres opinii kuratora do oceny czy plan przedłożony plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych jest zgodny z warunkami w nim określonymi, co oznacza, że opinia kuratora nie może obejmować oceny zgodności planu sieci szkół z innymi przepisami ustawy – Prawo oświatowe. Na zasadność powyższego twierdzenia w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wskazuje treść powołanego wcześniej przepisu art. 39 ust. 8 p.o., z której nie wynika, iż intencją ustawodawcy było, aby opinia kuratora oświaty wydawana na jego podstawie obejmowała ocenę zgodności planu sieci szkół z innymi przepisami tej ustawy. Zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca dopuszczał taką możliwość, to albo nie zawierałby w ogóle, w treści przepisu art. 39 ust. 8 p.o., zakresu tej opinii poprzez odesłanie do wskazanych jednostek redakcyjnych przepisu, bądź też użyłby sformułowania "w szczególności oceny zgodności planu sieci szkół z warunkami określonymi w ust.1,2,6 i 7". Skoro jednak powołany wyżej art.39 ust.8 p.o. nie zawiera takich sformułowań to uprawnionym jest stwierdzenie, że opinia kuratora oświaty dotyczy jedynie zakresu określonego w ustępie 8, co w przypadku szkół ponadpodstawowych i szkół specjalnych odnosi się jedynie do kontroli, czy przedstawiona plan sieci tych szkół zapewnia realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki dzieciom i młodzieży zamieszkującym na terenie powiatu bądź przebywającym w podmiotach i jednostkach w przepisie tym wskazanym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż zaskarżona niniejszą skargą opinia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2018 r. wykracza poza zakres wyznaczony przez powołany przepis art. 39 ust. 8 p.o., w części odnoszącej się do szkół ponadpodstawowych i szkół specjalnych. Dokonana przez Sąd analiza wydanej opinii, co należy podkreślić uzasadnionej w sposób lakoniczny, sprowadzający się w zasadzie jedynie do stwierdzenia, iż planowana realizacja zajęć w dwóch lokalizacjach stanowi w istocie przekształcenie wyżej wskazanych placówek ponadpodstawowych w trybie art. 89 p.o., wykazała, że przyczyną uzyskania negatywnego stanowiska organu nie był brak realizacji wymogu realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w szkołach ponadpodstawowych mających siedzibę na obszarze Gminy Ł., a zupełnie inna przyczyna, wykraczająca poza zakres art. 39 ust. 8 p.o.

Powyższe stanowiło zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę naruszenie art. 39 ust. 8 p.o. poprzez nieuprawnione rozszerzenie przez [...] Kuratora Oświaty przyznanych mu w tym zakresie ustawowych kompetencji, a co za tym idzie przejaw wkraczania administracji rządowej w wyznaczony prawem zakres samodzielności samorządu terytorialnego.

Kwestia wkraczania administracji rządowej w zakres samodzielności samorządu terytorialnego była przedmiotem wielu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 8 maja 2002r. w spr. K 29/00 Trybunał podkreślił, że "zarówno podstawy działalności samorządu terytorialnego, jak i ograniczenia tej działalności, mogą być wprowadzone w formie ustaw.(...) W aspekcie formalnym gwarancją samodzielności jest ustanowienie zasady wyłączności ustawowej formy wprowadzonych ograniczeń w stosunku do normowania spraw związanych z ustrojem, zakresem zadań i sposobem funkcjonowania samorządu terytorialnego. Ramy prawne działalności samorządu terytorialnego są więc - zdaniem Trybunału - prawnie zdeterminowane przez ustawy, ale jednocześnie tylko przez ustawy".

W innych orzeczeniach Trybunał zaznaczył, że jednostki samorządu terytorialnego wykonując zadania publiczne uczestniczą w zakresie określonym przez ustawodawcę w sprawowaniu władzy w granicach przyznanej im przez prawo i prawem chronionej samodzielności. Gwarancją samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jest ustanowienie zasady wyłączności ustawowej formy wprowadzonych ograniczeń w stosunku do normowania spraw związanych z ustrojem, zakresem zadań i sposobem funkcjonowania samorządu terytorialnego. (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 1996r. w spr. I OTK 1/96, wyrok z 15 grudnia 1997r. w spr. K 13/97, wyrok z 3 listopada 1998r. w spr. K 12/98).

Analiza orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że samodzielność samorządu terytorialnego jest wyznaczona ustawami i jedynie w drodze ustawy dopuszczalne jest ograniczenie tej samodzielności. Prowadzi to do wniosku, że administracja rządowa może wkraczać w zakres samodzielności samorządu terytorialnego tylko w przypadkach ściśle wskazanych w ustawie a nie może tego czynić w sytuacjach gdy ustawodawca nie przewidział możliwości ingerencji. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, ze w przepisie art. 39 ust.8 p.o. przewidziano ograniczenie samodzielności samorządu terytorialnego uzależniając ustalenie planu sieci szkół (podstawowych oraz ponadpodstawowych i specjalnych) od pozytywnej opinii kuratora oświaty przy czym ograniczenie to zostało wyznaczone zakresem opinii kuratora określonym w ustępie 8 artykułu 39 p.o. Oznacza to, że kurator oświaty nie może wydać negatywnej opinii z przyczyn innych niż określone w art.39 ust.8 p.o. Stanowiłoby to bowiem ingerencję w samodzielność samorządu terytorialnego nie przewidzianą w ustawie a konkretnie w art.39 ust.8 p.o.

W niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty naruszył zasadę samodzielności samorządu terytorialnego gdyż wydał negatywną opinię, co do planowanej sieci szkół ponadpodstawowych z innych przyczyn niż przewidziane w art.39 ust.8 p.o. Innymi słowy dopuścił się ingerencji w samodzielność gminy z innych przyczyn niż przewidziane w ustawie (tzn. w art.39 ust.8 p.o). Obowiązkiem [...] Kuratora Oświaty była ocena czy plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych jest zgodny lub niezgodny z warunkami określonymi w ust. 7 artykułu 39. W zależności od wyników tej oceny winien wydać pozytywną lub negatywną opinię odpowiednio to uzasadniając. Nie był natomiast uprawniony do wydawania negatywnej opinii z przyczyn innych niż przewidziane w ustępie 8 a mianowicie z powodu niezachowania procedury przekształcenia szkoły przewidzianej w art.89 ust.1-8 p.o. Organ administracji rządowej wydając zaskarżoną opinię w sposób bezpodstawny zwiększył swoje uprawnienia oraz przekroczył swoje kompetencje.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie przesądza , czy ustanowienie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć w wymienionych wyżej szkołach ponadpodstawowych, jest, czy też nie jest przekształceniem tych placówek w trybie art. 89 p.o., gdyż kwestia ta pozostaje poza zakresem Sądu w niniejszej sprawie. W sytuacji gdy w ocenie Łódzkiego Kuratora Oświaty ustanowienie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć jest przekształcaniem szkoły, a nie zachowano procedury określonej w art.89 p.o., to organ jest wyposażony w ustawowo przyznane mu środki prawne, o których mowa w art.56 p.o., na co trafnie wskazywała strona skarżąca. Nie można się natomiast zgodzić z poglądem Łódzkiego Kuratora Oświaty wyrażonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, iż kuriozalnym byłoby pozytywne zaopiniowanie projektu uchwały Rady Miejskiej w Ł. a następnie wszczynanie procedury określonej w art.56 p.o. Ustawa Prawo oświatowe obowiązuje wszystkie podmioty w tym także organy administracji publicznej. Przewiduje ona między innymi jaki jest zakres opinii kuratora oświaty w sytuacji określonej w art.39 ust.8 a także określa procedurę usuwania ewentualnych naruszeń prawa przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny. Stosowanie się do regulacji ustawy, wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu, nie jest kuriozum lecz działaniem na podstawie przepisów prawa a więc realizacją zasady praworządności określoną w art.6 K.p.a.

Sąd nie kwestionuje nadto przysługujących kuratorowi oświaty uprawnień nadzorczych w zakresie nadzoru pedagogicznego, których zakres określa art.55 p.o. Okoliczność ta nie zmienia jednak treści art.39 ust.8 p.o. co do zakresu opinii kuratora oświaty dotyczącej planu sieci szkól publicznych, który, jak już wcześniej wskazano, został przez ustawodawcę jasno i wyraźnie określony w art. 39 ust. 8 p.o.

Przy ocenie zasadności skargi należy również uwzględnić jeszcze jeden aspekt sprawy a mianowicie taki, że projekt zmiany uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] ma na celu poprawę warunków nauki uczniów realizujących obowiązek szkolny w : Zespole Szkół A z siedzibą przy ul. A 171 w Ł., Zespole Szkół B w Ł. z siedzibą przy ul. B 88, Zespole Szkół C w Ł. z siedzibą przy ul. C 3/5 oraz Zespole Szkół D z siedzibą w Ł. przy ul. D 2, co szczegółowo zostało uzasadnione w przedłożonym do zaopiniowania projekcie uchwały. W związku z przeprowadzoną reformą oświaty z dniem 1 września 2017r. polegającą na powrocie do ośmioletnich szkół podstawowych, a co za tym idzie wygaszaniu działalności dotychczasowych szkół gimnazjalnych, co definitywnie nastąpi z dniem 1 sierpnia 2019 r., w roku szkolnym 2019/2020 o przyjęcie do szkół ponadpodstawowych będą ubiegać się równocześnie absolwenci szkół podstawowych, jak i absolwenci wygaszonych szkół gimnazjalnych. Ponadto szkoły te zamierzają uruchomienie kolejnych kierunków kształcenia. Przeprowadzona analiza zainteresowania nauką w w/w zespołach szkół wykazała, iż o przyjęcie do nich aplikuje co rocznie coraz większa liczba uczniów, co oznacza, że w roku szkolnym 2019/2020 obecna baza dydaktyczna, tych placówek, już o ograniczonych możliwościach pod względem warunków kształcenia, okaże się niewystarczająca do przyjęcia wszystkich chętnych kandydatów. Proponowane rozwiązania w przedstawionym [...] Kuratorowi Oświaty projekcie uchwały mają zatem na celu zdecydowaną poprawę sytuacji uczniów uczęszczających do tych szkół, a nadto racjonalne wykorzystanie budynków, położonych w bezpośrednim ich sąsiedztwie bądź też w pobliżu, po likwidowanych gimnazjach. Powyższą okoliczność zdaniem Sądu uwzględnić również należy w przy ocenie legalności zaskarżonej opinii.

Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Wydając negatywną opinię [...] Kurator Oświaty przekroczył swoje kompetencje wyznaczone przepisem art.39 ust.8 p.o., gdyż nie wypowiedział się w kwestiach określonych w tym przepisie, zaś opinię poświęcił kwestii, która nie powinna się znaleźć w opinii. Tym samym wykroczył poza zakres opinii wyznaczony przepisem art.39 ust.8 p.o. co stanowiło naruszenie tego przepisu i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Łódzki Kurator Oświaty winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu a następnie wydać opinię w zakresie określonym w art.39 ust.8 p.o.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.148 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną opinię. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

dc