Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 384/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 41 ,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).
article: art.55
journal: Dz.U. 2018 poz 167
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 lipca 2019r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego i określenia należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

K.W. (strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]". w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego i określenia należności celnych.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego decyzją z dnia "[...]". stwierdził powstanie długu celnego i określił należności celne wobec towaru w postaci benzyny oraz wezwał do uiszczenia tych należności wraz z odsetkami w terminie 10 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji. Podstawą wydania przedmiotowej decyzji były ustalenia, z których wynika, że okresie od lutego do października 2017r. skarżący, wjeżdżając na obszar celny Unii Europejskiej przez przejście graniczne dokonał zgłoszenia do odprawy celnej łącznie 6771 litrów benzyny w pojeździe o numerze rejestracyjnym "[...]". Dokonując analizy danych zawartych w elektronicznym systemie SOC-O w zakresie przejazdów i deklarowanych towarów, organ I instancji stwierdził, że skarżący w 2016 i 2017 roku wielokrotnie przekraczał granicę z Federacją Rosyjską korzystając przy tym ze zwolnienia z należności celnych i podatkowych od przywożonego paliwa. W oparciu o dane uzyskane z ww. systemu, organ celno-skarbowy ustalił, że w okresie od lutego 2017r. do października 2017r. skarżący przekraczał granicę Unii Europejskiej przez przejście graniczne w Bezledach 85 razy, dokonując wwozu benzyny w łącznej ilości 6 771 litrów, która na jego wniosek została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu i zwolniona z należności przywozowych. Skarżący zgłosił ponadto przywóz 450 litrów gazu LPG oraz 3 600 sztuk papierosów i 85 litrów alkoholu, które również zostały zwolnione z danin publicznoprawnych.

Biorąc pod uwagę zgromadzone dane, organ I instancji uznał za zasadne przeprowadzenie postępowania w sprawie ustalenia, czy zaistniały przesłanki do zastosowania zwolnień z należności celnych przywozowych na podstawie art. 41 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324/23 z 12.12.2009 r.), dalej: "rozporządzenie ws. zwolnień", i wszczął wobec skarżącego postępowanie celne. W trakcie postępowania został on przesłuchany w charakterze strony.

Wyjaśnił, że samochodem marki VW Passat o nr. rej. "[...]" przekraczał granicę z Federacją Rosyjską w celu dokonania zakupów oraz dotankowania paliwa. Jeździł do B i K. Trasa, którą pokonywał to ok. 150 km w jedną stronę, Za granicą dotankowywał paliwo w ilości od 30 do 40 litrów (przed dotankowaniem przeważnie w zbiorniku znajdowało się także ok. 30-40 litrów benzyny). Stacja paliw po stronie rosyjskiej, na której tankował paliwo, znajduje się ok. 5-10 km od granicy. Cały wyjazd trwał od 7 do 24 godzin, w zależności od kolejek na granicy. Odwołujący wyjaśnił, że jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne położone w odległości 10 km od domu, w związku z czym jeździ kilka razy dziennie do gospodarstwa. Często jeździ do T - do rodziny (ok. 120 km od miejsca zamieszkania), a w okresie świątecznym na Boże Narodzenie i Wielkanoc wyjeżdża z rodziną do miejscowości G (ok. 600 km w jedną stronę). W okresie od lutego do maja jeździ na polowy dorsza do W, Ł i U. Osiąga przychody z gospodarstwa rolnego oraz prac dorywczych w wysokości ok. 2000 złotych miesięcznie. Koszty utrzymania pojazdu to ok. 700 zł (200 zł przegląd, 500 zł ubezpieczenie).

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, że systematyczne i częste wyjazdy strony do Rosji oraz ilość przywiezionego paliwa na obszar UE w badanym okresie wskazują na jego charakter handlowy. Zatem paliwo to nie podlega zwolnieniu z należności celnych przywozowych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji zostało wydane rozstrzygniecie zaskarżone do WSA w Olsztynie, w którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wezwania do uiszczenia należności celnych wraz z odsetkami w terminie 10 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji i w ww. zakresie odstąpił od powiadomienia o długu celnym na podstawie art.55 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 167) dalej jako PC oraz w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał na zasadę powszechności należności przywozowych, która wyraża się w tym, iż od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Unii wymagane są należności przywozowe, natomiast zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wynikać z przepisów prawa celnego. Zwolnienie takie przewiduje m.in. art. 107 ust.1 i art.110 ust.1 oraz art. 41 ww. rozporządzenia ws zwolnień, zgodnie z którym towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami Dyrektywy Rady 2007/74/UE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz. Urz. UE L 346 z dnia 29 grudnia 2007 r.). Z kolei zaś w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) – Ustawa o VAT, zwolnienie od podatku od towarów i usług zostało uzależnione od tego, by przywóz towarów znajdujących się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państwa trzeciego nie miał charakteru handlowego, zaś za przywóz o charakterze niehandlowym uważa się przywóz spełniający następujące warunki:

1) odbywa się okazjonalnie;

2) obejmuje wyłącznie towary na własny użytek podróżnych lub ich rodzin lub towary przeznaczone na prezenty.

Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 56 ust. 5 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku dowolnego pojazdu samochodowego, paliwo znajdujące się w standardowym zbiorniku oraz ilość paliwa nie przekraczająca 10 litrów w przenośnym kanistrze stanowi część bagażu osobistego podróżnego. Powołał również art.77 ust.1 i ust.3 ustawy o VAT oraz art. l pkt 21 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343/1 z dnia 29.12.2015 r.), dalej: RD, "towary o charakterze niehandlowym" oznaczają towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych, w przypadku gdy mają charakter okazjonalny oraz składają się wyłącznie z towarów przeznaczonych na użytek własny podróżnych, lub ich rodzin lub z towarów przeznaczonych na prezenty, rodzaj i ilość takich towarów nie może wskazywać na ich przywóz lub wywóz w celach handlowych.

Organ II instancji wskazał, że przywóz odbywający się okazjonalnie oznacza, że przywozy nie odbywają się w sposób ciągły, czy częsty. W ocenie organu, okazjonalny przywóz towarów w bagażu podróżnego będzie miał miejsce, gdy przejazdy odbywają się sporadycznie, których częstotliwość, jak i łączna ilość w dłuższym okresie, nie wskazują na ich przeznaczenie do celów działalności gospodarczej. Kwestia, czy przywóz ma charakter niehandlowy, okazjonalny musi być rozpatrywana dla każdego przypadku indywidualnie, na podstawie ogólnej oceny okoliczności, z uwzględnieniem ilości i charakteru przywozu, częstotliwości przywozu takich samych produktów przez danego podróżnego.

W ocenie organu, możliwe jest dokonanie oceny charakteru towaru na podstawie analizy danych systemu informatycznego, w którym ewidencjonowane są zgłoszenia celne (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 336/14). Opierając się na raporcie wygenerowanym z systemu odpraw celnych osobowych, organ stwierdził, że strona przekraczała regularnie co 3- 4 dni granicę Unii, zgłaszając w okresie od lutego do października 2017 r. 85 razy przywóz paliwa w łącznej ilości 6771 litrów. Dokonując zgłoszeń strona wnioskowała o zwolnienie przewożonego paliwa z należności przywozowych.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących wpisywania nieprawidłowych danych do systemu SOC-O wskazano, że zgodnie z danymi zawartymi w tym systemie Skarżący w badanym okresie zgłaszał od 60 do 90 litrów benzyny. Skoro zatem, jak wskazuje strona, standardowa pojemność zbiornika wynosiła 80 litrów, to uwzględniając również 10 litrów benzyny znajdującej się w przenośnym kanistrze, żadna z przyjętych ilości paliwa nie przekracza łącznej pojemności zbiornika i kanistra.

Wskazano również, że zgodnie z art. 154 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2013 r., ze zm.), dalej: UKC, towary unijne stają się towarami nieunijnymi, jeżeli zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii, o ile nie mają zastosowania zasady dotyczące tranzytu wewnętrznego. Powyższe oznacza, że jeśli nawet część paliwa znajdowała się w zbiorniku podczas wyjazdu do Rosji, to podczas powrotu zgłoszeniu podlega całość paliwa.

Dokonując oceny charakteru przewozów, organ wskazał, że z wyjaśnień skarżącego wynikało, że celem jego wyjazdów do Rosji było dokonywanie zakupów, słodyczy, pasty do zębów, bieżących zakupów, zakupów wędkarskich i przy okazji paliwa. Wyjaśnił również, że jedynie dotankowywał zbiornik paliwa do pełna, a na wyjeździe miał ok. 30-40 litrów paliwa zakupionego w Rosji. Skarżący podniósł natomiast, że okazjonalności przywozu danego towaru nie można łączyć ze sporadycznymi, czy też rzadkimi wyjazdami do innego państwa, tylko z nabywaniem tego towaru przy okazji takich wyjazdów.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy podróżny korzystając z możliwości częstego przekraczania granicy, za każdym razem dotankowywał zbiornik paliwa w Rosji, co spowodowało przywóz paliwa w ilości wręcz hurtowej. W tym przypadku oprócz tego, że nie mógł on wykorzystać paliwa na potrzeby własne, to również częstotliwość z jaką przywoził paliwo świadczy o jego handlowym charakterze. W związku z powyższym całość paliwa nie podlega zwolnieniu z należności celnych i podatkowych, nawet ta, która była wykorzystana na potrzeby własne podróżnego i jego rodziny.

Organ odwołał się do danych statystycznych, z których wynikało, że średnie miesięczne zużycie oleju napędowego przez pojazd w Polsce wynosi 74 litry, a benzyny 66 litrów. Wskazał, że systematyczny przywóz paliwa przez skarżącego nie odbywał się jedynie w dziewięciomiesięcznym terminie, którego dotyczy niniejsza decyzja. Na podstawie danych z systemu SOCO ustalono, że w okresie od stycznia 2016 r. do października 2017 r. Skarżący przekraczał granicę w B 188 razy, wwożąc łącznie 15 531 litrów benzyny. Na jego wniosek wwiezione paliwo zostało objęte procedurą dopuszczenia do obrotu i zwolnione z należności przywozowych.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na ilości przywożonego przez skarżącego paliwa w poszczególnych miesiącach, które oscylowały pomiędzy 700 a 800 litrów. Odniósł się do wyjaśnień strony, w których wskazano, że w okresie od lutego do maja kilka razy w miesiącu wyjeżdżał na połowy do W (ok. 320 km w jedną stronę), do Ł (ok. 360 km w jedną stronę), do U (ok. 400 km w jedną stronę), oraz w okresie Świąt do rodziny mieszkającej w G (ok. 600 km w jedna stronę). Biorąc pod uwagę aktywność wyjazdów w tak odległe miejsca Zdaniem organu odwoławczego nie znajdują one swojego odzwierciedlenia w tych miesiącach. Skarżący w każdym miesiącu przywoził bowiem od 700 do 800 litrów paliwa.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na stan licznika zarejestrowany w dniach 10.11.2016r. i 9.11.2017r. podczas przeprowadzanych badań technicznych pojazdu (dostępne na stronie: www.historiapoiazdu.gov.pl). Odczyty dokonane w tych dniach wskazują, że w ciągu roku przedmiotowy pojazd pokonał trasę 22988 km, co miesięcznie daje 1 916 km. Tymczasem ilość przywiezionego przez skarżącego paliwa wskazuje, że samochód powinien pokonywać miesięcznie trasę o długości 7 000-8 000 km.

Wzięto również pod uwagę aspekt finansowy związany z dokonywaniem zakupów towarów akcyzowych w Rosji w odniesieniu do dochodów osiąganych przez skarżącego. Na zakup samego paliwa w dziewięciomiesięcznym okresie musiał wydatkować kwotę ok. 18000 zł, co miesięcznie daje kwotę ok. 2 000 zł. Powyższe oznacza, że skarżący na zakup tylko paliwa musiał przeznaczać całość osiąganych przez siebie dochodów, co również potwierdza handlowy charakter towarów.

Zdaniem organu odwoławczego skala przywozów benzyny nie mogła dotyczyć paliwa zużywanego wyłącznie na potrzeby własne, zaś charakter towarów nie mieści się w definicji towarów o charakterze niehandlowym. W ocenie organu odwoławczego , organ I instancji prawidłowo stwierdził powstanie długu celnego i określił należności celne wobec benzyny przywiezionej przez skarżącego w badanym okresie, jednakże niezasadnie wezwał do uiszczenia tych należności wraz z należnymi odsetkami. Wskazał, że o ile zgodnie z brzmieniem art. 88 RD odstąpienie od powiadomienia o długu celnym, w przypadkach przewidzianych w tym przepisie, ma charakter fakultatywny, to przepis art. 55 PC, zgodnie z którym organ celny odstępuje od powiadomienia o długu celnym w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego, ma charakter obligatoryjny. Niniejsza sprawa dotyczy 85. zgłoszeń celnych, w których każda z kwot mających podlegać odzyskaniu jest niższa niż 10 EUR. Zatem na mocy art. 55 PC organ winien odstąpić od powiadomienia o długu celnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), dalej: "O.p.", poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i całkowicie dowolne uznanie, iż skarżący:

w okresie od lutego do października 2017 roku, przekraczając granicę 85 razy, wprowadził na obszar celny Unii Europejskiej benzynę w ilości 6771 litrów podczas, gdy:

- ustalona przez organ celno-skarbowy ilość paliwa wwiezionego przez skarżącego w okresie luty-październik 2017 roku jest zawyżona, ponieważ nie podpisywał on żadnych deklaracji celnych, a funkcjonariusze na granicy wpisywali dowolną ilość paliwa,

- fabryczny zbiornik w samochodzie użytkowanym przez skarżącego mieści 80 litrów paliwa, a przy wskazaniu, że za każdym razem wracając na terytorium RP dotankowywał w Rosji 30-40 litrów paliwa do zbiornika, przy 85 wyjazdach daje to maksymalnie możliwość przewozu 2550-3400 litrów benzyny,

- przyjęcie przez organ celny przewozu 6771 litrów benzyny w trakcie 85 przejazdów dokonanych w okresie od lutego 2017 do października 2017 roku daje niemal 80 litrów paliwa wwożonego do RP przy każdorazowym przekroczeniu granicy, co prowadzi do wniosku, że skarżący musiał by za każdym razem przekraczać granicę z pustym zbiornikiem, co jest nierealne,

- przyjęcie przez organ celny w poszczególnych datach powstania długu celnego do rozliczenia ilości paliwa przekraczającej rozmiar standardowego zbiornika 80 litrów jaki był zamontowany w pojedzie skarżącego.

niewiarygodnie twierdził, że jedynie dotankowywał zbiornik paliwa na terytorium RU bowiem, w ocenie organu, jest to sprzeczne z zebranym materiałem, a nadto nieekonomiczne w sytuacji, gdy:

- skarżący wskazywał; że jest rolnikiem i zużywa paliwo na wielokrotne codzienne dojazdy do gospodarstwa rolnego oraz inne wyjazdy, a zakupy paliwa czy też innych rzeczy były dokonywane jedynie okazjonalnie,

- o zużyciu paliwa nie może świadczyć średnie, niczym niepotwierdzone wyliczenie spalania w wysokości 10 litrów/100 km, które jawi się jako dowolne, albowiem zasady doświadczenia życiowego pozwalają uznać, że stare pojazdy - w tym wypadku 27-letnie auto, spalają znacznie więcej paliwa niż współczesne, kilkuletnie, co następuje na skutek zużycia technicznego poszczególnych elementów samochodów,

- wskazania skarżącego co do zużycia paliwa na własne potrzeby nie zasługuje na nadanie im waloru wiarygodności, bowiem wskazywane przez niego zużycie paliwa bliższe jest zużyciu paliwa przez zawodowego kierowcę poruszającego się pojazdem do przewozu osób lub towarów podczas, gdy Skarżący w toku prowadzonego postępowania opisał szczegółowo swoje przebiegi i cele wyjazdów.

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

art. 56 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię tego przepisu i w związku z tym niewłaściwe jego zastosowanie wynikające z przyjęcia przez organ celny, że przywozem, który odbywa się okazjonalnie, jest przywóz dokonywany rzadko i sporadycznie.

art. 77 ust. 1-3 ustawy VAT poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy paliwo przywożone przez skarżącego podlegało zwolnieniu na podstawie wskazanego przepisu,

art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym:, dalej: ustawy o podatku akcyzowym, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy paliwo przywożone przez skarżącego podlegało zwolnieniu na podstawie wskazanego przepisu.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów skarżący podniósł m.in., że organ całkowicie dowolnie przyjął, iż każdorazowo była to ilość ok. 80-90 litrów. W momencie wyjazdu Skarżącego z terenu RP na teren Rosji funkcjonariusze celno-skarbowi nie badali ilości paliwa, jakie znajdowało się w zbiorniku samochodu Skarżącego, nie odbierali również od niego oświadczeń o ilości już posiadanego paliwa. skarżący nie miał wpływu na treść wpisaną do zgłoszenia celnego wypełnionego przez funkcjonariusza, nie otrzymał żadnego dokumentu potwierdzającego stan zgłaszanych towarów. W ocenie skarżącego funkcjonariusze wpisywali do odprawy ilość paliwa według uznania. Brak takich badań, czy oświadczeń skarżącego, w jego ocenie uniemożliwia dokładne określenie ilości benzyny przywożonej przez niego na terytorium RP. Zaznaczył, że niezasadnym wydaje się przyjęcie przez organ celno-skarbowy w poszczególnych datach powstania długu celnego do rozliczenia ilości paliwa przekraczającej rozmiar standardowego zbiornika, tj. o pojemności 80 litrów, jaki był zamontowany w pojedzie, przez co niemożliwym wydaje się zatankowanie takiej ilości paliwa.

Skarżący podkreślił, że przywóz paliwa z terenu Rosji na teren RP w zbiorniku samochodu użytkowanym przez niego, w jego ocenie, winien być zwolniony z wszelkich danin publicznoprawnych, albowiem ilości przywożonego paliwa nie przekraczały norm wynikających z ww. przepisów, przywóz nie miał charakteru handlowego, a paliwo było wykorzystywane na użytek własny skarżącego i "spalane" wyłącznie w samochodzie użytkowanym przez skarżącego. Zarzucił, że organ I instancji nie dokonał w niniejszej sprawie jakichkolwiek ustaleń w zakresie, że Skarżący przywoził paliwo w celach handlowych. Podkreślił, iż to na organie spoczywa obowiązek udowodnienia tej okoliczności.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) p.p.s.a., z zastrzeżeniem wyjątku nieznajdującego zastosowania w niniejszej sprawie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzenia powstania długu celnego i określenia należności celnych od wielokrotnie wwożonego (łącznie 85 razy) w okresie od lutego do października 2017 r. z Federacji Rosyjskiej na obszar kraju (a w konsekwencji na obszar Unii Europejskiej), paliwa silnikowego do napędu pojazdów prywatnych.

Na gruncie prawa celnego, należy wskazać za organami skarbowymi, że generalną zasadą ustanowioną w przepisach prawa celnego jest zasada powszechności należności przywozowych, zgodnie z którą, od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, wymagane są należności przywozowe. Zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wprost wynikać z przepisów prawa. Podstawowym aktem prawnym ustanawiającym zwolnienia celne jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324 z dnia 10.12.2009 r.) – rozporządzenie w sprawie zwolnień. Możliwość skorzystania ze zwolnień celnych w przypadku importu paliwa została zaś uregulowana w art. 41 i art. 107-110 tego rozporządzenia.

Podobnie możliwość skorzystania ze zwolnień podatkowych, jako sytuacja wyjątkowa, została szczegółowo uregulowana w art. 35 ustawy o podatku akcyzowym oraz w art. 56 ust. 5 i 6 ustawy o VAT.

Analiza systemowa aktów prawnych jasno wskazuje, że istnieje korelacja pomiędzy uregulowaniami zawartymi w art. 41, art. 107 i art. 110 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, a przepisami art. 56 ust. 5 (z zastrzeżeniem art. 77) i ust. 6 ustawy o VAT i przepisami art. 35 ust.1 i ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Przepisy te ustalają zasady i warunki zwolnienia od należności publicznoprawnych paliw importowanych w standardowych zbiornikach pojazdów silnikowych, przy ich rozróżnieniu, jako używanych do celów transportu (działalności) oraz prywatnych. Przez towary pozbawione charakteru handlowego, przeznaczone dla celów prywatnych, należy rozumieć towary, kiedy objęcie ich daną procedurą celną ma charakter sporadyczny i których rodzaj i ilość wskazują, że są przeznaczone do użytku prywatnego, osobistego lub rodzinnego osób je przewożących bądź też, które są wyraźnie przeznaczone na upominki (art. 1 pkt 6 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/1993 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).

W przypadku pojazdów prywatnych zwolnienie obwarowane jest przesłanką okazjonalnego charakteru przywozu paliwa, a poza tym ustalone są takie same warunki, określone odpowiednio: w art. 110 ust.1 rozporządzenia nr 1186/2009, art. 33 ust. 5 w związku z art. 35 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, a także art. 77 ust. 3 ustawy o VAT. Na mocy tych przepisów paliwo zwolnione z należności celnych i podatkowych nie może być wykorzystywane w pojazdach innych niż te, w których zostało przywiezione, ani nie może zostać usunięte z tych pojazdów i przechowywane, z wyjątkiem okresu niezbędnych napraw tych pojazdów, nie może też zostać odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia.

Naruszenie chociażby jednego z wymienionych zakazów powoduje skutki wskazane odpowiednio w art. 110 ust. 2 rozporządzenia nr 1186/2009, w art. 77 ust. 4 ustawy o VAT, tj. obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych obowiązujących w dniu naruszenia.

W niniejszej sprawie organy zasadnie, powołując przepisy prawa unijnego i krajowego, zbadały w toku postępowania podatkowego, czy w odniesieniu do przywozów przez skarżącego w okresie od lutego do października 2017 r. łącznie 6771 I paliwa w zbiorniku samochodu osobowego, spełniony został warunek okazjonalności. Trafnie wskazały, że ocena, czy przywóz ma charakter niehandlowy powinna być dokonywana dla każdego przypadku indywidualnie z uwzględnieniem zwłaszcza ilości i charakteru przywozu, częstotliwości przywozu takich samych produktów przez danego podróżnego, po czym prawidłowo oceniły, że skarżący w toku postępowania nie uwiarygodnił przyczyn uzasadniających konieczność częstego przekraczania granicy ani dużego zapotrzebowania na paliwo. W uzasadnieniu tego stanowiska w pełni uprawniony sposób odwołały się do ustaleń postępowania, z których wynikało, że w okresie od stycznia 2016r. do października 2017r. skarżący dokonywał systematycznych przywozów, zgłaszając aż 188 razy przywóz paliwa w łącznej ilości 15531 l benzyny. Dokonując oceny charakteru tych przywozów, organy przeprowadziły analizę nie tylko ich częstotliwości, czy ilości przywiezionego paliwa, ale również wzięły pod uwagę cel podróży. Ponadto organy ustaliły, że w wyniku realizowanych w okresie luty – październik 2017 r. systematycznych przewozów skarżący przywiózł do kraju 85 l alkoholu, 3.600 szt. papierosów oraz 450 litrów gazu LPG. Zdaniem Sądu ustalenia te jednoznacznie potwierdzają, że celem wyjazdów skarżącego był zakup paliwa i innych wyrobów akcyzowych.

Skarżący nie udowodnił przy tym twierdzenia, że przywiezione paliwo zostało zużyte na potrzeby własne. Ilość paliwa wprowadzona przez skarżącego w spornym okresie paliwa przekroczyła znacznie zapotrzebowanie na paliwo statystycznego kierowcy określone przez organ na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego. Z akt sprawy wynika, że organy z urzędu dysponowały danymi dotyczącymi osoby podróżującej, jak również informacjami co do dat przekraczania granicy UE, deklarowanej ilości i rodzaju paliwa wwiezionego na obszar celny Wspólnoty. Nie budziły też wątpliwości dalsze ustalenia poczynione w toku postępowania, jako logicznie wynikające ze zgromadzonych dowodów. Organy trafnie zwróciły uwagę na aspekt finansowy, albowiem skarżący wydatkował ok.2000 zł miesięcznie na zakup paliwa, co oznacza, że musiał przeznaczyć całość osiąganych przez siebie dochodów na ten właśnie cel. Powyższe potwierdza, że skarżący nie mógł przeznaczyć w całości przywiezionego z Rosji paliwa na potrzeby własne.

Analiza częstotliwości przekraczania przez stronę granicy Unii Europejskiej, zdaniem Sądu, w pełni uzasadniała zakwalifikowanie spornych przywozów jako mających charakter handlowy, a nie okazjonalny, w rozumieniu powołanego przez organy art. 56 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 126 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009, w przypadku, gdy rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione. To osoba zainteresowana powinna zatem skutecznie wykazać, że w związku ze znaczną częstotliwością wprowadzania paliwa na obszar Unii, istniały uzasadnione powody natury osobistej lub zawodowej dla wystąpienia takiej zwiększonej częstotliwości.

Należy podkreślić, że to na zgłaszającym spoczywa obowiązek wskazania w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych dotyczących towaru. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym, przyjętym przez organ celny po jego weryfikacji lub bez jej przeprowadzenia, są co do zasady wiążące, a skutki nieprawidłowego zadeklarowania tych danych obciążają zgłaszającego. Należy jeszcze raz podkreślić, że istotą rozstrzygnięcia w sprawie było ustalenie przez organy, iż dokonywany przez stronę przywóz paliwa znajdującego się w zbiorniku pojazdu nie odbywał się okazjonalnie. Ustaleń tych skarżący nie podważył. Nie uwiarygodnił też, że było to paliwo na użytek własny. Ustalenia postępowania na temat stanu licznika pojazdu potwierdziły, że skarżący nie mógł wykorzystać przywiezionego paliwa na potrzeby własne, w sytuacji gdy ilość paliwa, którą przywiózł skarżący w spornym okresie pozwalała na pokonanie trasy o długości 7000-8000 km miesięcznie. W tych okolicznościach przyjęcie przez organy, że przywóz miał charakter handlowy - wsparte m.in. wskazaniem danych statystycznych odnośnie średniego miesięcznego zużycia paliwa w Polsce, jak również stanem licznika pojazdu - nie nosi znamion dowolności.

Jak już wyżej wskazano skarżący w trakcie postępowania nie przedstawił wyjaśnień lub dowodów potwierdzających zużycie tak dużych ilości paliwa na potrzeby własne, a ciężar dowodzenia, że ilość przywiezionego paliwa przeznaczona jest na własny, prywatny użytek, spoczywa na wnioskującym o zastosowanie zwolnienia, a nie na organie celno-skarbowym, jak podnosi strona. Zgodnie bowiem z art. 126 rozporządzenia ws. zwolnień w przypadku gdy rozporządzenie to określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione. W świetle przepisów prawa określających warunki zwolnienia z należności przywozowych w powiązaniu z definicją słownikową słowa "okazjonalny", zdaniem Sądu przywozy paliwa dokonane przez Skarżącego od lutego do października 2017r. nie mogą być zakwalifikowane jako przywozy o charakterze niehandlowym. Zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny jednoznacznie wskazują, że przywozy paliwa dokonane przez skarżącego, wziąwszy pod uwagę nie tylko częstotliwość przejazdów, ale również deklarowane ilości (70-90 litrów), brak możliwości zużycia paliwa na potrzeby własne, nie spełniają warunków przywozu o charakterze niehandlowym.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów materialnych ustawy o podatku akcyzowym należy wskazać, że przepisy tejże ustawy nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy ona określenia należności celnych, a nie zobowiązań podatkowych. Zastosowanie znajdują jedynie przepisy ustawy o VAT, do których odnosi się art. 41 rozporządzenia ws. zwolnień oraz art. 6 dyrektywy. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 56 ust. 6 ustawy o VAT, który został wprowadzony przez krajowego ustawodawcę w związku z implementacją art. 6 dyrektywy. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje argumentacja skargi, że przy wyjeździe z kraju w zbiorniku pojazdu znajdowała się zawsze pewna ilość paliwa, a na terenie Rosji pojazd był tylko "dotankowywany". Zgodnie z art. 154 lit. a) UKC, towary unijne stają się towarami nieunijnymi, jeżeli zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii, o ile nie mają zastosowania zasady dotyczące tranzytu wewnętrznego. Powyższe oznacza, że jeśli nawet część paliwa znajdowała się w zbiorniku podczas wyjazdu do Rosji, to podczas powrotu zgłoszeniu podlega całość paliwa. Zatem całość paliwa znajdującego się w zbiorniku w chwili jego wwozu podlegała należnościom celnym. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił dowodów uzasadniających konieczność częstego przekraczania granicy, nie przedstawił również dowodów potwierdzających tak duże zapotrzebowanie na paliwo.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wpisywania nieprawidłowych danych do systemu SOC-O organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zgodnie z danymi zawartymi w tym systemie Skarżący w badanym okresie zgłaszał od 60 do 90 litrów benzyny. Skoro zatem, jak wskazuje strona, standardowa pojemność zbiornika wynosiła 80 litrów, to uwzględniając również 10 litrów benzyny znajdującej się w przenośnym kanistrze, żadna z przyjętych ilości paliwa nie przekracza łącznej pojemności zbiornika i kanistra.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo stwierdziły powstanie długu celnego i określiły należności celne wobec benzyny przywiezionej przez skarżącego w badanym okresie, a organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 88 RD i art. 55 PC. Niniejsza sprawa dotyczy 85 zgłoszeń celnych, w których każda z kwot mających podlegać odzyskaniu jest niższa niż 10 EUR. Zatem na mocy art. 55 PC organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ I instancji winien odstąpić od powiadomienia o długu celnym.

Reasumując stwierdzić należy, że zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy oraz jego ocena i w konsekwencji poczynione ustalenia faktyczne świadczą o tym, że organy w pełni zastosowały reguły postępowania określone w Ordynacji podatkowej. Dało to Sądowi podstawę do przyjęcia, że w oparciu o ustalony stan faktyczny możliwe było prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.