Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1016/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 102 poz. 650
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 11 maja 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych.
article: art. 2 pkt 7, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 10 poz. 55
law: Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Teza: Nie jest dozwolone urządzanie loterii promocyjnej papierosów.

TEZY

Nie jest dozwolone urządzanie loterii promocyjnej papierosów.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi PM Polska Spółka Akcyjna na decyzję Ministra Finansów (...) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółka Akcyjna P.M. Polska wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej w okresie od 1 lutego 2000 r. do 12 lipca 2000 r. Z regulaminu loterii wynikało, że jej celem była promocja papierosów wyprodukowanych przez tę firmę.

Decyzją z 5 stycznia 2000 r. Minister Finansów, powołując się na art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych /Dz.U. 1998 nr 102 poz. 650/ odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia, a w uzasadnieniu tej decyzji wywodził, że zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych /Dz.U. 1996 nr 10 poz. 55/ przez promocję wyrobów tytoniowych rozumie się m.in. organizowanie konkursów opartych na zakupie wyrobów lub rekwizytów tytoniowych oraz inne formy publicznego zachęcania do nabywania lub używania wyrobów tytoniowych. Art. 8 ust. 1 tej ustawy zabrania reklamowania wyrobów tytoniowych.

W wyniku wniosku strony minister finansów ponownie rozpatrzył sprawę 17 lutego 2000 r. i w konsekwencji utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję.

Ustosunkowując się do zawartych we wniosku zarzutów organ administracji stwierdził, iż odmowę zezwolenia na promocję papierosów oparto na podstawie art. 8 ust. 1 cyt. ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, który zakazuje promocji wyrobów tytoniowych. Formą promocji jest loteria. Spółka zamierzała promować wyroby m.in. w periodyku "M.", który należy zaliczyć do prasy młodzieżowej.

Decyzja ta była przedmiotem skargi P.M. SA, która wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Ministra Finansów, jako wydaną z naruszeniem art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, a także art. 7 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie okoliczności, iż uczestnictwo ma mieć charakter niepubliczny /korespondencja prywatna/, co wynika z zapisów przedstawionego regulaminu, oraz bezzasadne zaliczenie periodyku "M." do kategorii czasopism młodzieżowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W interesie publicznym jest natomiast realizowanie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia zarówno palaczy tytoniu i papierosów, jak i osób, które muszą dym tytoniowy wdychać.

Tak rozumiejąc regulację konstytucyjną ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w art. 1 stanowi m.in., iż organy administracji rządowej są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu.

Z kolei art. 8 ust. 1 ustawy zawiera zakaz reklamowania i promocji wyrobów tytoniowych, wymieniając przykładowo nośniki reklamy i promocji oraz miejsca publiczne. Użycie wyrażenia "w szczególności" oznacza, iż zamieszczony w punktach 1 i 3 wykaz nośników i miejsc nie jest kompletny, lecz przykładowy.

Na przykładowy charakter wymienionych form i miejsc promocji i reklamy wskazuje także art. 1 ustawy, który zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania różnych działań zmierzających do "ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych".

Z natury rzeczy każda promocja i reklama ma charakter publiczny skoro adresowana jest do większej liczby osób, które zamierza się skłonić do kupna wyrobów tytoniowych. Reklama może mieć charakter jednorodny i jednoczęściowy, ale także składać się z dwóch lub więcej części albo faz. Fakt, że niektóre z tych faz polegają na bezpośrednim kontakcie z większą liczbą osób zachęcanych do kupna wyrobów nie zmienia oceny, iż każda z interpretowanych części reklamy i promocji ma charakter publiczny.

Tak należy ocenić i rozpatrywać sprawę.

Zgodnie z przedstawionym przez skarżącą regulaminem publiczna oferta w projektowanej loterii promocyjnej miała być złożona za pośrednictwem czasopisma "M.". Jest to bez wątpienia czasopismo adresowane głównie do starszych dzieci i młodzieży, na co zasadnie zwrócił uwagę minister finansów. Reklamy takiej zabrania art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o ochronie zdrowia. Z tych powodów skargę oddalono.