Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1847/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2006r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym z zakresu geodezji przy Sądzie Okręgowym w W. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą ustanowienia pana S. M. biegłym sądowym z zakresu geodezji przy Sądzie Okręgowym w W.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji organy wskazały § 1 ust. 1, § 5 oraz § 17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych (Dz. U. Nr 15, poz. 133).

Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, iż wnioskodawca decyzją z dnia [...] marca 2006 r. został ustanowiony biegłym sądowym z zakresu geodezji przy Sądzie Okręgowym W. Zdaniem organu, pomimo że ani ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych ani cyt. powyżej Rozporządzenie w sprawie biegłych sądowych nie wykluczają możliwości ustanowienia biegłym sądowym przy więcej niż jednym sądzie okręgowym, jednakże z uwagi na zakres obowiązków, jakie ciążą na biegłych sądowych dokonanie wpisu w więcej niż jednym okręgu może wpłynąć na sposób i jakość wykonywania przez nich pracy. Organ powoławszy § 5 Rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych, zgodnie z którym biegły nie może odmówić wykonania należących do jego obowiązków czynności w okręgu, w którym został ustanowiony uznał, że w przypadku wpisu na listę w więcej niż jednym sądzie okręgowym mogłoby dojść do kolizji, jeśli nie wręcz do uniemożliwienia wykonania nałożonych na biegłego obowiązków. W ocenie organu, w sytuacji ustanowienia biegłego przy więcej niż jednym sądzie okręgowym nie mógłby on wykonywać swoich obowiązków z całą sumiennością, co więcej niemożność wykonania przez biegłego swoich obowiązków w terminie skutkowałaby przewlekłością postępowania sądowego.

Ponadto powołanie jednego biegłego w okręgu dwóch sądów mogłoby utrudnić sprawowanie przez prezesa sądu okręgowego nadzoru, lub wręcz ten nadzór uniemożliwić.

Od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w W. pan S. M. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, zarzucając organowi naruszenie prawa, bowiem zarówno ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych jak również Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych nie wskazują wymienionej przez organ I instancji przesłanki jako przyczyny odmowy ustanowienia biegłym sądowym. Skarżący podkreślił, iż stwierdzenie organu zbyt mocno wybiega w przyszłość, w szczególności, iż od chwili ustanowienia biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym W. nie zanotował żadnego zlecenia na opinię. Wskazał, iż jest świadomy obowiązków jakich się podejmuje ubiegając się o ustanowienie biegłym sądowym, które to obowiązki będzie wykonywał z sumiennością i terminowością. Posiada możliwość sporządzenia więcej niż jednej opinii, bowiem prowadzi firmę geodezyjną, a zatem wykonanie czynności pomocniczych może zlecać pracownikom.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia

[...] sierpnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podzielił argumentację Prezesa Sądu Okręgowego, iż powołanie jednego kandydata w okręgu dwóch sądów mogłoby utrudnić lub nawet uniemożliwić sprawowanie nadzoru. Ponadto wskazał, iż ustanowienie biegłego ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Odmowa ustanowienia pana S. M. biegłym nie miała charakteru dowolnego, stał jej bowiem na przeszkodzie interes społeczny.

Fakt wpisania na listę biegłych przy Sądzie Okręgowym dla W. nie stoi na przeszkodzie powołaniu skarżącego przez inne sądy lub organy prowadzące postępowanie przygotowawcze, w przypadku zapotrzebowania na opinię w takiej specjalności

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan S. M. wniósł o jej uchylenie. Wskazywał w uzasadnieniu, że wnioski o ustanowienie biegłym sądowym składał jednocześnie w dwóch sądach okręgowych, a informację o ustanowieniu biegłym przy jednym sądzie dostarczył osobiście z przekonaniem, iż będzie to argument dla ustanowienia go biegłym w Sądzie Okręgowym w W. Wywodził, iż odmowa ustanowienia go biegłym sądowym jest dla niego niezrozumiała, w sytuacji, w której w większości przypadków biegli sądowi na terenie W. są ustanowieni zarówno w Sądzie Okręgowym w W. jak i w Sądzie Okręgowym dla W., a obydwa wnioski dotyczą jednej miejscowości posiadającej wspólne archiwa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Ponowił argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Wskazał dodatkowo, iż obecna sytuacja, w której skarżący nie otrzymuje zbyt wielu zleceń na opracowanie opinii w okręgu [...] nie oznacza, że w przyszłości sytuacja ta nie ulegnie zmianie. Dodatkowo, jako fakt podważający zaufanie do pana S.M. organ przywołał argument skarżącego, iż przy wielu zleceniach nie sporządzałby opinii samodzielnie, a przy pomocy swoich pracowników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269 ze zm.) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem a nie zaś według kryteriów słusznościowych.

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i przepisom procesowym, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione - przy uwzględnieniu zasady, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, skarga podlega uwzględnieniu - aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Naruszone zostały przepisy prawa procesowego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zawierać między innymi powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym w myśl § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zaskarżona decyzja nie zawiera podstawy prawnej na jakiej organ odmówił ustanowienia pana S. M. biegłym sądowym. Wskazany bowiem jako podstawa materialnoprawna kwestionowanych decyzji przepis § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. z dnia 26 stycznia 2005 r. Nr 15, poz. 133) jest jedynie przepisem kompetencyjnym, zgodnie z którym biegłych sądowych, ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu.

Także uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji nie zawierają podstawy prawnej, powołując się na § 5 oraz § 17 powyższego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. § 5 stanowi, iż biegły nie może odmówić wykonania należących do jego obowiązków czynności w okręgu sądu okręgowego, przy którym został ustanowiony, zleconych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych, z wyjątkiem wypadków określonych w przepisach regulujących postępowanie przed tymi organami, natomiast § 17 przyznaje Prezesowi Sądu Okręgowego uprawnienia nadzorcze nad biegłymi.

Żaden z powyższych przepisów nie stanowi podstawy prawnej rozstrzygnięcia odmawiającego ustanowienia skarżącego biegłym sądowym.

Zauważyć należy, iż katalog przesłanek, które powinna spełniać osoba ubiegająca się o ustanowienie jej biegłym sądowym zakreślony został w § 12 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych. I tak biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;

2) ukończyła 25 lat życia;

3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona;

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;

5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.

Z treści uzasadnienia decyzji można domniemywać, iż organ powołując się na ewentualną możliwość wystąpienia przewlekłości postępowań sądowych z powodu zakładanej hipotetycznie kolizji terminów przy wykonywaniu obowiązków biegłego w dwóch okręgach sądowych wskazywałby na przesłankę rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, co z kolei nie znajduje potwierdzenia we wskazanej podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga, iż dla poprawności decyzji administracyjnej niezbędnym jest, aby pomiędzy takimi elementami, jak: podstawa prawna, rozstrzygnięcie czyli osnowa oraz uzasadnienie prawne i faktyczne, istniała wewnętrzna spójność. Tylko wtedy można o takiej decyzji powiedzieć, iż zgodnie z art. 104 K.p.a. decyzja jest aktem rozstrzygającym konkretną sprawę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 1999 r. sygn. akt III SA 5191/98).

Również zawarty w odpowiedzi na skargę argument skarżącego o dopuszczeniu możliwości sporządzania przez niego czynności pomocniczych przez pracowników jego firmy - jako faktu podważającego zaufanie do pana S. M., nie może w żaden sposób zastąpić uzasadnienia podstawy prawneji. Wręcz przeciwnie, podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien więc rozważyć ustalony stan faktyczny w świetle przepisów prawa materialnego określającego przesłanki ustanawiania biegłych sądowych, a następnie swoje stanowisko uzasadnić zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zapadło na zasadzie art. 152 p. p. s. a.