Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 525/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189 d
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi A.D. i A. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania Państwa A. i A. D. z dnia [...] kwietnia 2019 r., od decyzji [...]- [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., nakładającej na Państwa A. i A.D. administracyjną karę pieniężną w wysokości 14 000 zł (słownie: czternastu tysięcy złotych) w związku z prowadzeniem robót budowlanych związanych z remontem elewacji kamienicy na działce nr ew. [...] - obręb [...] przy ul. [...] i [...] w [...], niezgodnie z zakresem i warunkami określonymi w decyzji [...] – [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., oraz umarzającej postępowanie w stosunku do Pani I. W., Pana T. W. i Pana M. W. - działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.) oraz na podstawie art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067, z późn. zm.) - utrzymał w mocy ww. zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy kamienica położona przy ul. [...] i [...] w [...] znajduje się na terenie dzielnicy Starego Miasta w [...] w obrębie ulic [...], [...], [...] - teren wzgórza "[...]" oraz [...], który to teren został wpisany do rejestru zabytków decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1954 r, znak: [...], pod numerem [...], obecnie pod numerem [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił Państwu A. i A. D. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy ww. kamienicy, których zakres i sposób prowadzenia polegał na:

1. przemurowaniu (wskazanych w dokumentacji projektowej) otworów okiennych na parterze oraz przemurowanie (wskazanych w dokumentacji projektowej) otworów okiennych w części piwnicznej budynku od strony ul. [...] i od strony ul. [...];

2. montażu nowych stolarek w przemurowanych otworach parteru oraz montaż nowych w części piwnicznej budynku od strony ul. [...] i od strony ul. [...];

3. konserwację historycznej stolarki drzwiowej (zewnętrznej) od strony ul. [...];

4. wykonanie konserwatorsko-restauratorskiego remontu elewacji wzdłuż ul. [...] i wzdłuż ul. [...](w tym również wykonanie na działkach nr ew. [...] i [...] - obręb [...] izolacji murów ww. kamienicy). Organ wyznaczył termin ważności ww. pozwolenia do dnia [...] grudnia 2020 r.

W dniu [...]stycznia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w związku z prowadzeniem robót budowlanych związanych z remontem elewacji ww. kamienicy niezgodnie z zakresem i warunkami określonymi w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2017 r.

W dniu [...] lutego 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził oględziny kamienicy, wcześniej decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., wstrzymał roboty budowlane.

Ustalono, że wstawienie okien związane z remontem elewacji wykonano niezgodnie z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu z [...] marca 2017 r. Organ ustalił, że niezgodność ta polegała na wymianie stolarki okiennej na I i II piętrze kamienicy zarówno od strony ul. [...], jak i od strony ul. [...], gdzie wymieniono stolarkę okienną (okna i drzwi balkonowe) na nową wykonaną z tworzywa sztucznego w kolorze białym i posiadającą płaskie profile bez odtworzenia historycznych detali, tj. ślemienia i dekoracyjnego słupka. Łącznie na I i II piętrze dokonano wymiany okien w 28 otworach. Organ ochrony zabytków uznał, że powyższa wymiana stolarki okiennej na nową jest nie tylko niezgodna z zakresem i warunkami pozwolenia konserwatorskiego, ale także niezgodna z zasadami konserwatorskimi, zgodnie z którymi w przypadku konieczności wymiany materiałów w zabytkowych obiektach za istotne uznają wykonanie stolarki na wzór stolarki historycznej z zachowaniem proporcji, podziałów, kształtów, profili poszczególnych elementów i kolorystyki z użyciem historycznego materiału, tj. drewna przy jednoczesnym poprawnym osadzeniu okien w otworach, tak aby były schowane za węglarkami. Wstawienie okien wykonanych z tworzywa sztucznego, spowodowało w konsekwencji pogorszenie wyglądu elewacji kamienicy i tym samym pogorszenie walorów zabytkowego obszaru, na którym kamienica jest położona.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, z kolei pismem z dnia [...] lutego 2019 r. organ przedłużył postępowanie do dnia [...] marca 2019 r.

Następnie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., nałożył na Państwa A. i A. D. administracyjną karę pieniężną w wysokości 14 000 zł (słownie: czternastu tysięcy złotych) w związku z prowadzeniem robót budowlanych związanych z remontem elewacji kamienicy na działce nr ew. [...]- obręb [...] przy ul. [...] i [...] w [...], niezgodnie z zakresem i warunkami określonymi w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., oraz umorzył postępowanie w stosunku do Pani I. W., Pana T. W. i Pana M.W.. Organ pierwszej instancji jako podstawę ustalenia wysokości kary przyjął najniższą ustawową kwotę 500 zł, którą pomnożył przez ilość wymienionych okien, tj. 28, co dało łącznie kwotę 14 000 zł.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się ukarani i wnieśli odwołanie z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym podnosili, że kamienica posiadała przed wymianą wtórną i nieoryginalną stolarkę, która dodatkowo była zróżnicowana. W ocenie inwestorów stolarka w budynku kamienicy przed wymianą była niespójna i nie przedstawiała żadnej istotnej wartości historycznej i artystycznej, ponieważ pochodziła z lat 70 - tych i 90-tych XX wieku. Stolarka nie pochodziła więc z okresu budowy kamienicy, co pozwala na określenie tego materiału jako wtórnego. Tym samym pogorszenie wyglądu kamienicy nie nastąpiło na skutek działań odwołujących się, lecz miało miejsce już wcześniej. Wymiana stolarki wykonana przez inwestorów przyczyniła się do uporządkowania wyglądu elewacji. Jednocześnie organ pierwszej instancji w ocenie odwołujących zacznie i bezpodstawnie zawyżył wysokość kary. Powyższe odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz po przeanalizowaniu akt sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in. prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Natomiast zgodnie z przepisem art. 107d ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami kto podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5, niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu wojewódzkiego konserwatora zabytków, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 500 000 zł. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w ust. 2 nakłada w drodze decyzji organ ochrony zabytków, który wydal pozwolenie (art. I07d ust. 5 ww. ustawy).

Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ administracji publicznej wymierzając karę bierze pod uwagę:

1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;

2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;

3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;

4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara finansowa do powstania naruszenia prawa;

5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;

7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

W rozpatrywanej sprawie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2017 r., udzielił Państwu A. i A. D. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy kamienicy położonej na działce nr ew. [...] - obręb [...] przy ul. [...] [...] i [...] w [...] określając zakres i sposób prowadzenia robót budowlanych

Zgodnie z pkt. 3.4 sentencji decyzji z dnia 1 marca 2017 r. zakres ww. robót miał być zgodny ze szczegółowymi rozwiązaniami zawartymi w przedłożonym programie prac konserwatorskich, opracowanym w 2016 r. przez mgr. K.M. oraz w sposób zgodny z rozwiązaniami zawartymi w przedłożonym projekcie budowlanym, opracowanym w lipcu 2016 r. przez inż. B.P. i tech. W.P.. Zgodnie ww. programem prac konserwatorskich dla elewacji frontowej kamienicy przy ul. [...] i [...] [...] w [...], opracowanym przez mgr. K. M., prace budowlano - konserwatorskie przy elewacji miały polegać na wykonaniu na nowo stolarki okiennej z drewna w dowolnej technologii ale z powtórzeniem zewnętrznej formy, tj. krzyża okiennego z dekoracją (część opisowa programu - pkt II).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że inwestorzy dokonali wymiany stolarki okiennej w budynku przy ul. [...] i [...] w [...] niezgodnie z powyższymi warunkami, tj. zamontowana została stolarka wykonana z tworzywa PCV o płaskich profilach.

Odnośnie do zarzutów zawartych w odwołaniu, wyjaśniono, że istotą postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego (art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) jest ocena planowanego zakresu prac i projektowanych rozwiązań w aspekcie ochrony danego zabytku. Organ ochrony zabytków dokonuje więc oceny, czy dane działania są dopuszczalne ze względów konserwatorskich. Organ kieruje się przy tym ogólną zasadą, unormowaną w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którą ochrona zabytków polega między innymi na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. Z przepisu tego wynika, że organy ochrony zabytków mają obowiązek zapobiegania działaniom niekorzystnym dla zabytku. [...] przy ul. [...] i [...] w [...] nie jest obiektem indywidualnie wpisanym do rejestru zabytków nieruchomych, lecz znajduje się na terenie dzielnicy Starego Miasta w [...], objętej ochroną konserwatorską. Uszczerbek na wartościach zabytkowych terenu Starego Miasta w [...] nie budzi wątpliwości. Powyższe wynika z porównania dokumentacji fotograficznej wykonanej przed wymianą stolarki i po jej wykonaniu (załączniki oznaczone jako 2g w aktach organu pierwszej instancji). Z tego względu organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wymiana stolarki wykonanej z tworzywa PCV, a nie z drewna i bez odtworzenia charakterystycznego słupka z elementem dekoracyjnym, negatywnie wpłynie na walory zabytkowego obszaru.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie narusza prawa. Również wysokość nałożonej kary uznano za adekwatną do popełnionego naruszenia. Kwestionowany przez odwołujących się sposób wymierzenia wysokości kary przez organ pierwszej instancji, tj. pomnożenie minimalnej kwoty 500 zł przez ilość sztuk wymienionych okien, tj. 28 sztuk nie jest sprzeczna z przepisem art. 107d ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ przepis ten określa minimalną i maksymalną wysokość kary i nie reguluje przy tym sposobu jej wyliczenia. Natomiast nałożona na Państwa A. i A. D. kara administracyjna w wysokości 14 000 zł nie przekracza maksymalnej wysokości kary określonej w przywołanym wyżej przepisie.

Przechodząc do analizy przesłanek określonych w art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że ukarani Państwo A. i A. D. samowolnie i niezgodnie z warunkami określonymi w uzyskanym wcześniej pozwoleniu konserwatorskim, wykonali na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymiany okien, co spowodowało negatywny wpływ na ten obszar. Zatem waga i okoliczności naruszenia są istotne. W związku z powyższym stwierdzono, że zachodzi konieczność ochrony ważnego interesu społecznego jakim jest ochrona zabytkowych obiektów - w tym przypadku dzielnicy Starego Miasta w [...] (art. 189d pkt 1 K.p.a.). Bez wpływu pozostają takie przesłanki jak brak uprzedniego niedopełnienia tego rodzaju obowiązku i brak uprzedniego ukarania za takie samo zachowanie. Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego strony dokonały naruszenia z pełną świadomością i nie podjęły działań w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Państwo A. i A. D. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę dokonali także zmian podczas wykonywania robót budowlanych wewnątrz kamienicy, co potwierdzają rozstrzygnięcia wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] (postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., wstrzymujące prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z remontem elewacji budynku kamienicy przy ul. [...] i decyzja z dnia [...] grudnia \v2018 r., nakazująca Pani A.D. i Panu A.D. doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym). Oceniając przesłankę dotyczącą uzyskania korzyści przez ukaranych, to należy do nich niewątpliwie zaliczyć koszty wykonania stolarki drewnianej, które są znacznie wyższe od wykonania stolarki z tworzywa PCV.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na tę decyzję złożyli A. i A. D..

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie normy art. 7 kpa i art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie ustaleń dokonanych w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a dokonanej przez organ ocenie zebranego materiału zarzucam dowolność poczynionych ustaleń,

2) naruszenie normy art. 8 kpa poprzez wadliwe prowadzenie postępowania naruszające zaufanie do organów Państwa,

3) naruszenie normy art. 107 d ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ustalenie, że skarżący A. i A. D. podjęli działania o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5 w/w ustawy niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu wojewódzkiego konserwatora zabytków,

4) naruszenie normy art. 189d kpa poprzez nie wzięcie pod uwagę wagi i okoliczności naruszenia prawa, częstotliwości naruszenia zakazu, uprzedniej niekaralności skarżących, działań podjętych przez strony w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, korzyści jakie strona osiągnęła lub straty jakich uniknęła.

3. Zaskarżając w/w decyzję wnosili o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie,

2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych lub według zestawienia kosztów jeżeli takowe zostanie przedłożone do chwili zamknięcia rozprawy,

3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do czasu prawomocnego orzeczenia Sądu wydanego w niniejszej sprawie.

Ewentualnie o:

4. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in.:

- prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni (pkt 1);

W przypadku wpisania do rejestru zabytków dodatkowo zespołu budowlanego (zlokalizowanego na obszarze objętego ochroną układu urbanistycznego) tj. powiązanej przestrzennie grupy budynków, przedmiotem ochrony jest także ten zespół, który tworzą wchodzące w jego skład budynki m.in. ze względu na wyróżniające cechy zespołu formę architektoniczną i styl w których mieści się też wygląd elewacji (patrz: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 216/11; wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2680/11).

Roboty budowlane przy elewacji budynku wchodzącego w skład zespołu zabudowań objętych historycznym układem urbanistycznym, z mocy art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece na d zabytkami, wymagają zatem pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W razie wykonania takich robót bez wymaganego pozwolenia zachodzą warunki do zastosowania dyspozycji z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Natomiast z mocy art. 107d. :

1. Kto bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 500 000 zł.

2. Kto podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5, niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu wojewódzkiego konserwatora zabytków, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 500 000 zł.

Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji leży w interesie społecznym, który ma prymat przed interesem ekonomicznym właściciela obiektu, jeżeli realizacja planowanej inwestycji miałaby doprowadzić do destrukcji autentycznych obiektów posiadających walory historyczne.

Poza sporem jest to, że inwestorzy nie posiadając stosownego pozwolenia organu ochrony zabytków, bądź też określając to bardziej precyzyjnie z przekroczeniem udzielonego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. pozwolenia, w kamienicy przy ul. [...] i [...] w [...] dokonali wymiany 28 okien odtwarzając je we współczesnym materiale z PCV.

Niezależnie więc od tego czy wszystkie okna w przedmiotowym budynku były oryginalne czy też tylko nieznaczna część, na prace związane z ich wymianą inwestorzy powinni posiadać stosowne zezwolenia konserwatora zabytków. Niewątpliwie okno będąc integralną częścią elewacji budynku, wywiera znaczny wpływ na architektoniczny wyraz całego budynku. Odtworzenie okien we współczesnym materiale z PCV pozbawi obiekt waloru autentyzmu, który jest istotną wartością w ochronie zabytków. Tworzywo z PCV jest obce dla zabytkowej substancji budynku wykonanego z tradycyjnych materiałów. Z tego względu wymiana stolarki okiennej na okna z PCV jest zabiegiem fałszującym jego pierwotny charakter. W przypadku konieczności wymiany okien najwłaściwsze jest odtworzenie cech charakterystycznych oryginalnej stolarki, do czego najbardziej nadaje się drewno.

W zasadzie bez znaczenia jest też to czy nowe okna miały charakter tymczasowy jak wskazują skarżący. Niezależnie od tego wskazać należy, że przedstawiona przez skarżących wersja nie jest logiczna. Po pierwsze wykończenie otworów okiennych niewątpliwie wymagające znacznego nakładu sił i środków, świadczy o tym, że jest to wersja docelowa. Poza tym trudno przyjąć, że dla chwilowego i nie koniecznego zabezpieczenia okien inwestorzy celowo tracą kilkadziesiąt tysięcy złotych.

W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, iż faktem niewątpliwym jest to, że skarżący podjęli działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Niezgodność z zakresem polegała na przeprowadzeniu robót budowlanych innych niż określała decyzja z [...] marca 2017 r. Natomiast sposób przeprowadzenia tych robót był niezgodny z programem prac konserwatorskich dla elewacji frontowej kamienicy przy ul. [...] i [...] w [...], opracowanym przez mgr. K.M..

W związku z powyższym wymierzenie skarżącym kary pieniężnej w oparciu o art. 107d ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z at. 189d k.p.a. było w pełni uzasadnione.

Odnosząc się do wysokości tej kary wskazać należy, że argumentacja organów w tym zakresie nie jest doskonała. Nie jest jednak na tyle wadliwa żeby uzasadniała uchylenie decyzji obu instancji.

Podkreślić należy, że organ I instancji przeanalizował wszystkie przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej wymienione w art. 189d k.p.a. Sąd tę analizę co do zasady akceptuje.

Nie sposób zgodzić się z argumentacją skarżących wskazującą na to, że organ naruszył przepisy art. 189 d k.p.a., "gdyż nie wziął pod uwagę czasu trwania naruszenia (stare okna plastikowe zamontowano czasowo do momentu wykonania zamówionych okien drewnianych), uprzedniej niekaralności skarżących, przyczynienia się konserwatora zabytków do wcześniejszego powstania naruszenia (brak reakcji na zamontowanie okien niezgodnych z przepisami prawa w latach 90-tych i 2-tysięcznych, działań podjętych przez skarżących w celu uniknięcia skutków naruszenia (realizacji stopniowej wymiany okien plastikowych na drewniane), braku korzyści skarżących, a wręcz straty, które ponieśli na renowację kamienicy."

Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności podkreślić należy to, że do ujawnienia wymiany stolarki okiennej doszło na skutek przeprowadzonej kontroli, a nie dobrowolnego zgłoszenia się skarżących.

W tym też aspekcie należy oceniać czas trwania naruszenia. Podobnie odnieść się należy do kwestii braku korzyści czy wręcz straty jaką ponieśli skarżący. Z twierdzeniem tym można by było się zgodzić jedynie wówczas gdyby działanie skarżących było uzgodnione z konserwatorem zabytków a podjęte prace zatwierdzone stosowną decyzją. Natomiast w przypadku samowolnie podjętych prac, przy pełnej świadomości procedur obowiązujących w tym zakresie, a także znając programem prac konserwatorskich dla elewacji frontowej kamienicy, nie można działania skarżących oceniać inaczej jak próby świadomego i niezgodnego z prawem minimalizowania kosztów remontu kamienicy.

Nie sposób też przyjąć, że współodpowiedzialnym za działania skarżących był konserwator zabytków. To, że nie podejmował skutecznych czynności zapobiegających degradacji elewacji przedmiotowego budynku, nie ma żadnego wpływu na oceniane działania skarżących polegające na wymianie okien.

Natomiast kwestia niekaralności za tego rodzaju czynności została przez organ I instancji uwzględniona. Słusznie też organ ten wskazał, że skarżący powołując się na trudną sytuację materialną powinni tę okoliczności wykazać.

Konkludując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku