Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1447/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z  art. 15 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 5, art. 15 ust. 7, art. 52
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
journal: M.P. 1991 nr 44 poz 310  par. 54 pkt 2, par. 79 ust. 1
law: Uchwała Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej.
article: par. 2 ust. 1, ust. 7, par. 8 ust. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 79 poz 898
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.
article: art. 32, art. 45 ust. 1, art. 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych C. P. i Polskiego Związku Łowieckiego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2132/06 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od Polskiego Związku Łowieckiego w Warszawie na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 150 (słownie: sto pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2132/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż pismem z dnia 5 kwietnia 2005 r. - na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) - Komendant Wojewódzki Policji w Opolu zobowiązał C. P. do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych orzeczeń w terminie 7 dni. Do organu wpłynęła bowiem skarga jednego z myśliwych, w której podnoszono, iż stan zdrowia posiadacza broni stwarza zagrożenie dla innych uczestników polowania i jego samego.

C. P. przedłożył orzeczenie psychologiczne oraz orzeczenie lekarskie nr [...], w którym uprawniony lekarz stwierdził, iż skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią.

W odwołaniu od orzeczenia lekarskiego, złożonym do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wskazał, iż broń myśliwska jest bronią szczególnie niebezpieczną, wymagającą całkowitej sprawności rąk podczas, gdy skarżący posiada protezę lewej kończyny górnej, co w znacznym stopniu ogranicza posługiwanie się bronią palną myśliwską. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., badanie lekarskie osoby m.in. posiadającej pozwolenie na broń powinno przeprowadzać się ze szczególnym uwzględnieniem (...) stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu – po rozpatrzeniu odwołania - stwierdził, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., dopuścił do udziału w postępowaniu Zarząd Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Opolu.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, cofnął C. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ wskazał, iż art. 15 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nakazuje, aby osoby posiadające broń legitymowały się odpowiednim zdrowiem psychicznym oraz sprawnością psychofizyczną. Ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzono, że C. P. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią i dlatego organ Policji zobowiązany był stosownie do treści art. 18 ust.1 pkt 2 cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń.

W odwołaniu od powyższej decyzji C. P. zarzucił naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji w związku z § 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez ich niezastosowanie, pozbawienie go możliwości posiadania i używania broni na podstawie przepisu niższego niż ustawa. Zdaniem skarżącego organ naruszył także art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, że posiada ograniczoną sprawność psychofizyczną podczas, gdy orzeczenie stwierdza, że nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Zarzucił także naruszenie art. 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie, gdyż organ powinien odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego jako niezgodnego z ustawą o broni i amunicji, a nadto art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego i zasłanianie się ostatecznością orzeczenia lekarskiego.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na powyższą decyzję C. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2490/05 uchylił zaskarżoną decyzję - z innych jednakże powodów, niż podnoszone w skardze. Sąd wskazał, że Komendant Główny Policji przeprowadził postępowanie odwoławcze bez udziału Polskiego Związku Łowieckiego, który został dopuszczony do postępowania.

W dniu 28 września 2006 r. do Komendanta Głównego Policji wpłynęło pismo Zarządu Okręgowego PZŁ w Opolu, w którym wyjaśniono, że C. P. wstępując w szeregi myśliwych został poddany egzaminowi sprawdzającemu jego umiejętności bezpiecznego posługiwania się bronią myśliwską i zdał go z wynikiem pozytywnym - miało to miejsce kilkanaście lat po utracie przez niego części ręki. Od tamtego czasu stan kończyny myśliwego nie uległ pogorszeniu i można zakładać, że mimo posiadania protezy, jest w pełni zdolny do bezpiecznego posługiwania się bronią. Przez 50 lat wykonywania polowań z protezą ręki C. P. zawsze czynił to bezpiecznie i nie miał żadnego wypadku z bronią. Ponadto w przypadku myśliwych istotna jest nie tyle sprawność fizyczna, ile rozwaga i umiejętność oceny okoliczności związanych z oddaniem strzału. W kręgu opolskich myśliwych strona cieszy się zasłużonym szacunkiem, pełni funkcję [...] Koła Łowieckiego nr [...] w P., jest również Przewodniczącym Okręgowej Komisji Rewizyjnej w Opolu. C. P. organizuje i przeprowadza szkolenia strzeleckie dla członków swego macierzystego koła, a w czerwcu bieżącego roku sam przeszedł takie szkolenie i osiągnął bardzo dobry wynik. Przewodniczący Zarządu Okręgowego PZŁ w Opolu wniósł o zachowanie C. P. pozwolenia na broń myśliwską

Pismem z dnia 25 września 2006 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego – dowód na terenie strzelnicy dostosowanej do strzelania z broni myśliwskiej, a osoby dokonujące oceny winny spełniać stosowne kryteria - na okoliczność, że strona w obecnym stanie zdrowia fizycznego może w sposób bezpieczny posługiwać się bronią palną do celów myśliwskich.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ stwierdził, że orzeczenie wydane w wyniku rozpoznania odwołania jest wiążące dla organów co do możliwości zachowania stronie pozwolenia na broń. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie wydaje się pozwolenia na broń, a przez pryzmat art. 18 ust. 1 pkt 2 cofa się osobom, m.in. o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepisy te mają charakter obligatoryjny - ustawodawca nie pozostawił możliwości wyboru rodzaju decyzji. W ocenie organu, sytuacji prawnej strony nie zmienia okoliczność, że mimo posiadania protezy jednej ręki przez 50 lat z powodzeniem i bez wypadku wykonywała polowania. W czasie kiedy strona uzyskała pozwolenie na broń myśliwską (1955 r.) przepisy prawa nie wymagały przedstawiania stosownych orzeczeń, jak ma to miejsce obecnie. Mocą art. 52 ustawy z 1999 r. ustawodawca, poddał jej rygorom także osoby posiadające pozwolenia na broń wydane przed jej wejściem w życie. Za nieuzasadniony organ uznał wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w sprawie stanu zdrowia fizycznego C. P., bowiem orzeczenie wydane w wyniku odwołania nie podlega dalszej weryfikacji, a przepisy ustawy i wskazanego rozporządzenia Ministra Zdrowia kompleksowo regulują kwestie orzekania o zdolności do dysponowania bronią. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 78 § 2 k.p.a. pozwalający organowi nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu. Zachowane zostały też wymogi art. 81 k.p.a. i nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 84 § 1 k.p.a. Odnośnie zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ zauważył, że Komendant Główny Policji nie ma kompetencji do badania zgodności prawa z Ustawą Zasadniczą czy aktów wykonawczych z przepisami ustawy, na podstawie których zostały wydane. Nadto organ nie podzielił stanowiska o naruszeniu przez organ zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), a także przepisów Konstytucji oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zakresie prawa własności. Podkreślił, iż prawo do posiadania broni nie ma charakteru prawa podmiotowego objętego katalogiem praw i swobód obywatelskich. Dostęp do niego jest ograniczony, a ustawodawca w ustawie o broni i amunicji, a nie w akcie wykonawczym do niej, określił podstawy do jego odebrania, co wiąże się z koniecznością wyzbycia się broni w sposób określony także przepisami ustawy.

W skardze na powyższą decyzję C. P. wniósł o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 16, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a., art. 18 ust. 1 w związku z art.15 ust.1 pkt 2 oraz art. 52 ustawy o broni i amunicji. W ocenie strony organy Policji dokonały błędnej interpretacji § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. poprzez wykluczenie możliwości przeprowadzenia innych dowodów na okoliczność stanu zdrowia skarżącego. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, pobieżnie zapoznał się z opinią Polskiego Związku Łowieckiego nie ustosunkowując się do niej szczegółowo. Opinia zawierała argumenty potwierdzające, iż stan ręki skarżącego nie uległ pogorszeniu, a więc nie zaszła zmiana stanu faktycznego w jakim pozwolenie na broń zostało wydane. Zdaniem skarżącego podstawą cofnięcia pozwolenia na broń nie może być zmiana stanu prawnego w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne pozostały takie same. Organ niewłaściwie zrozumiał również sformułowanie zgłoszonego wniosku dowodowego. Strona wnosiła o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że skarżący w obecnym stanie zdrowia fizycznego może w sposób bezpieczny posługiwać się bronią palną do celów myśliwskich, nie chodziło natomiast o przeprowadzenie dowodu co do stanu zdrowia skarżącego. Ustawowej przesłanki ograniczenia sprawności psychofizycznej nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od zasad posługiwania się danym rodzajem broni wydanej w konkretnym celu. Jeżeli jest to broń wydana do celów łowieckich to należy ocenić w jakim stopniu "niesprawność" ogranicza, czy też uniemożliwia bezpieczne wykonywanie polowań. Tych rozwiązań zaskarżona decyzja nie zawiera. Ponadto zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 2 podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń stanowią zaburzenia psychiczne i fizyczne, które występować muszą łącznie. Natomiast z orzeczenia Instytutu Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że skarżący wykazuje jedynie ułomność fizyczną, brak jest podstaw do kwestionowania orzeczenia psychologicznego. Za najistotniejsze naruszenie prawa skarżący uznał przypisanie sobie przez organy policji prawa do weryfikacji pozwoleń na broń wydanych przed wejściem w życie ustawy z 1999 r., co stanowi rażące naruszenie ogólnej zasady prawa administracyjnego wyrażonej w art. 16 k.p.a., tj. trwałości decyzji administracyjnej, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 52 ustawy o broni i amunicji dotychczasowe pozwolenia zostają utrzymane w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Sąd wskazał, iż osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i posiadające broń, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter spełniać muszą określone przepisami prawa warunki, w tym zobowiązane są do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia do dysponowania bronią. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do osób posiadających pozwolenie na broń, albowiem w przypadku, gdy posiadacz broni nie należy do osób o których mowa w art. 15 ust.1 pkt 2 - organ Policji cofa pozwolenie na broń (art. 18 § 1 pkt 2 ustawy).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) badanie lekarskie, które odnosi się do zdolności do dysponowania bronią w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, obejmuje nie tylko ogólną ocenę stanu zdrowia, w tym również psychicznego, ale również konsultacje lekarzy specjalistów, jeżeli lekarz prowadzący ogólną ocenę stanu zdrowia (lekarz upoważniony) uzna to za konieczne. Sąd podkreślił, że przepisy przewidują wydanie jednego orzeczenia lekarskiego, obejmującego łącznie ocenę zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Paragraf 8 tego rozporządzenia w pkt od 1 - 9 reguluje tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych na podstawie § 2 i § 3 cyt. rozporządzenia przez upoważnionych do ich wydawania lekarzy i psychologów. Natomiast punkt 9 tego paragrafu zawiera stwierdzenie, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Omawiane przepisy upoważniają właściwy organ Policji do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń, w tym myśliwego, do niezwłocznego poddania się stosownym badaniom - jeśli organ ten poweźmie uzasadnione podejrzenie co do przedmiotowej zdolności (art. 15 ust. 5 ).

Sąd podzielił stanowisko organów Policji, iż orzeczenie lekarskie z dnia 5 lipca 2005 r., wydane w wyniku wniesienia odwołania, ma moc wiążącą i tym samym brak możliwości weryfikowania stanu zdrowia skarżącego za pomocą dodatkowego postępowania dowodowego. Sąd powołał się w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224, na temat charakteru i mocy wiążącej orzeczeń lekarskich wydawanych w oparciu o § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Sąd podkreślił, że związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie § 8 cyt. rozporządzenia wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń. Zatem zarzuty skarżącego odnośnie niewyjaśnienia przez organy Policji stanu faktycznego sprawy w tym m.in. zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność aktualnej sprawności fizycznej skarżącego są niezasadne. Zgodnie bowiem z wydanym orzeczeniem lekarskim skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut rażącego naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Sąd podkreślił, iż prawo do posiadania broni nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie, a jego przyznanie nie oznacza, że osoba posiadająca broń podlega wyłączeniu z zakresu stosowania przepisów ustawy o broni i amunicji. Obecnie obowiązująca ustawa o broni i amunicji dotyczy zarówno osób ubiegających się o wydanie zezwolenia jak i osób posiadających pozwolenie na broń - w sposób kompleksowy reguluje zasady i warunki wydawania, cofania pozwoleń na broń, rejestracji broni oraz dysponowania bronią i amunicją. Sąd stwierdził, że organy nie dokonywały weryfikacji uzyskanego w 1955 r. przez skarżącego pozwolenia na broń i nie kwestionowały zasadności jego wydania. Miały natomiast prawo zobowiązać skarżącego do przestawienia zaświadczeń dotyczących obecnego stanu zdrowia. Ponieważ wyniki badań lekarskich wypadły dla strony skarżącej niekorzystnie - z punktu widzenia możliwości posiadania broni - organ Policji miał obowiązek stosownie do art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. Sformułowanie art. 18 ust. 1 - cofa pozwolenie na broń - jest kategoryczne i oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 - 6.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniósł C. P., reprezentowany przez radcę prawnego J. B. oraz uczestnik postępowania Polski Związek Łowiecki w Warszawie, reprezentowany przez radcę prawnego M. P..

Skarżący C. P. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) przez wadliwe przyjęcie, że organ policji zastosował te przepisy prawidłowo;

2. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przez wadliwe przyjęcie, że organ policji zastosował te przepisy prawidłowo;

3. art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 4 p.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie, że organ policji słusznie zastosował się do dyspozycji zawartych w delegacji ustawowej;

4. art. 78 w związku z art. 8 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niezastosowanie.

5. art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez niezastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:

1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) w związku z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieobjęcie kontrolą, o której mowa w art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy policji zasady trwałości decyzji administracyjnej;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie ustalenia organów policji, że skarżący ma znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podniesionych w skardze, zaakceptowanie poczynionych przez organy ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień z powołaniem się przy tym na wyrok wydany w zupełnie innych okolicznościach faktycznych.

Polski Związek Łowiecki w Warszawie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, t.j.:

1. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską;

2. art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu iż zaistniały okoliczności ujęte w ust. 2 tego przepisu;

3. art. 52 ustawy o broni i amunicji przez niezastosowanie;

4. art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez niezastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, t.j.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji oraz Konstytucji RP;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo że w wyniku ewidentnego naruszenia zasad określonych w art. 7, 8, 10, 75 § 1, 77 § 1 i §3 i 80 k.p.a. sprawa nie została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie, a z jedynego dowodu w sprawie (tj. opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego) wyprowadzono dowolny wniosek, iż zaistniały przesłanki do

cofnięcia pozwolenia na broń;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podniesionych w skardze, zaakceptowanie poczynionych przez organy ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień z powołaniem się przy tym na wyrok wydany w zupełnie innych okolicznościach faktycznych.

4. art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo, iż w sprawie miały miejsca przedstawione wyżej uchybienia.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne zarówno C. P., jak i Polski Związek Łowiecki w Warszawie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniach skarg kasacyjnych strony podniosły, iż w sprawie w ogóle nie zaistniała przesłanka do wszczęcia postępowania z art.15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, tj. że zostały ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazano, iż sformułowanie "znacznie ograniczona sprawność psychofizyczna" dotyczy dwóch sfer zdrowia - psychicznej i fizycznej. Z opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu jednoznacznie i niepodważalnie wynika, iż ułomności skarżącego mają wyłącznie charakter fizyczny. Zdaniem stron wystąpienie tylko jednej przesłanki – ograniczonej sprawności fizycznej – nie może stanowić samoistnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń.

Strony wnoszące skargi kasacyjne naruszenia przepisów Konstytucji RP upatrują w tym, iż Sąd nieprawidłowo przyjął, że organy Policji są związane ostatecznym - w myśl aktu rangi rozporządzenia (§ 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7.09.2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) orzeczeniem lekarskim i psychologicznym. W przypadku skarżącego zostało naruszone prawo równości wobec prawa oraz prawo do równego traktowania przez władze publiczne - gwarantowane przez art. 32 Konstytucji.

Odnośnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. strony skarżące podały, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zaakceptował, że skarżący ma znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną mimo, że z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący dotknięty jest jedynie ułomnością fizyczną. Poza orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, Sąd pominął inne okoliczności sprawy, tym samym akceptując analogiczne postępowanie organu.

Nadto Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, dotyczących istotnych okoliczności sprawy, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarżący C. P. powołując się na glosę Zbigniewa Kmieciaka do wyroku do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II OSK 1273/04 (Przegląd Prawa Publicznego nr 5 z 2007 r.) dodatkowo podniósł, iż kwestia obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) budzi uzasadnione wątpliwości, bowiem właściwy minister do spraw zdrowia miał uregulować w formie rozporządzenia wyliczone kwestie w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym, do spraw finansów publicznych. Natomiast w wydanym rozporządzeniu brak jest powołania się na porozumienie z dwoma pozostałymi, wskazanymi w upoważnieniu ustawowym ministrami. Tym samym zachodzą wątpliwości, czy do takiego porozumienia w ogóle doszło.

Zdaniem C. P. Sąd pierwszej instancji nie wypełnił spoczywających na nim obowiązków, wynikających z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., gdyż nie zbadał pod względem formalnym orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, które uchyliło pozytywne dla Skarżącego orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].04.2005r. wydane przez lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Ponadto Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organy zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Sąd zignorował argument, że okoliczności, które legły u podstaw decyzji cofającej pozwolenie na broń istniały już w dacie kiedy skarżącemu wydano pozwolenie na broń i były znane organowi policji. Sąd nie odniósł się także do twierdzenia, że w takich okolicznościach wzruszenie decyzji przyznającej pozwolenie na broń mogłoby nastąpić wyłącznie poprzez wznowienie postępowania.

Polski Związek Łowiecki w Warszawie wskazał ponadto, że skoro na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ważność zachowują pozwolenia na broń wydane podstawie wcześniejszych przepisów, to cofnięcie pozwolenia na podstawie nowych przepisów jest możliwe, jednak niezbędnym warunkiem do cofnięcia pozwolenia jest zmiana stanu faktycznego, istniejącego w chwili wydania decyzji przyznającej pozwolenie na broń.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Polskiego Związku Łowieckiego w Warszawie Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Komendant Główny Policji podniósł, iż wydane w trybie odwołania - na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych (...) - orzeczenia lekarskie lub psychologiczne są ostateczne i wiążące dla organów. Zatem orzeczenie lekarskie z dnia 5 lipca 2005 r. było dla organów Policji wiążące i obligowało do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 52 ustawy o broni i amunicji organ podał, iż w trakcie postępowania administracyjnego organy Policji nie weryfikowały i nie kwestionowały zasadności wydania skarżącemu w 1955 r. pozwolenia na broń. Organy miały obowiązek ustalić, czy istnieją przesłanki do cofnięcia skarżącemu tego pozwolenia.

Komendant Główny Policji podkreślił, że związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie § 8 wskazanego rozporządzenia wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń. Chybiony jest zarzut, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 144 § 4 p.p.s.a., gdyż organ nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. i przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 8 k.p.a.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 1 grudnia 2008 r. pełnomocnik Komendanta Głównego Policji – nadkomisarz M. P. wniósł o oddalenie skarg kasacyjnych, podtrzymując argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną Polskiego Związku Łowieckiego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona Stosownie do art. 174 "p.p.s.a." skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie prawa materialnego, podobnie jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach, tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Naruszenie prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania prawa może polegać na błędnej subsumcji, tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

W niniejszej sprawie w przypadku części zarzutów kasacyjnych strony nie sprecyzowały formy naruszenia przepisów prawa. Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutów skarg kasacyjnych stwierdzić należy, iż skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż nie można podzielić zarzutu – zawartego w skardze kasacyjnej C. P. – dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji. Wbrew sugestiom strony - wypowiedzianymi za poglądem zaprezentowanym w glosie Zbigniewa Kmieciaka do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. , sygn. akt II OSK 1273/04 (Przegląd Prawa Publicznego nr 5 z 2007 r., s. 96 – 100) - kwestia obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) nie budzi istotnych wątpliwości.

Powyższe rozporządzenie wydane zostało z mocy delegacji ustawowej, tj. art. 15 ust. 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.). Przepis ten zobowiązywał Ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia - w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych – m.in. zakresu badań lekarskich i psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba, o której mowa w art. 15 ust. 3 i 4 (pkt 1), lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań oraz wydawania orzeczeń (pkt 2), warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich i psychologicznych (pkt 3 lit. a), kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych (pkt 3 lit. c).

Jak stanowił § 54 pkt 2 uchwały Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (M.P. Nr 44, poz. 310 - uchylonej z dniem 30 marca 2001 r.) przepisowi upoważniającemu do współuczestniczenia w wydaniu aktu normatywnego - jeżeli współuczestniczenie miało polegać na osiągnięciu porozumienia w sprawie treści aktu, a następstwem braku porozumienia miało być to, że akt nie dochodzi do skutku - należało nadać brzmienie: "... w uzgodnieniu z ...", "w porozumieniu z ...". Przewidziane w powyższej uchwale zasady techniki prawodawczej znajdowały zastosowanie także przy opracowywaniu i rozpatrywaniu projektów aktów wykonawczych: rozporządzeń Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów, uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń Prezesa Rady Ministrów, ministrów lub centralnych organów administracji państwowej - § 2 pkt 2 uchwały.

A zatem, brak porozumienia właściwych podmiotów w sprawie treści określonego aktu normatywnego oznaczał, że akt ten nie dochodzi do skutku.

Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przypadku wydania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 79, poz. 898). Projekt tego rozporządzenia został podpisany przez wszystkich sygnatariuszy, tj. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Finansów oraz Ministra Zdrowia i przekazany do opublikowania w Dzienniku Ustaw po osiągnięciu porozumienia przez wszystkie strony zaangażowane w procesie tworzenia zapisów rozporządzenia. Między innymi z uwagi na konieczność uzyskania zgody wszystkich sygnatariuszy doszło do opóźnienia w wydaniu powyższego aktu wykonawczego (por. Diariusz Senatu RP nr 72 - odpowiedź Sekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Macieja Piróga, udzielona w dniu 22 września 2000 r. Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Prof. dr hab. Alicji Grześkowiak, na oświadczenia senatorów; Debaty sejmowe, Pierwsza Kadencja, część czwarta - odpowiedź Sekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia udzielona w dniu 6 listopada 2000 r. Marszałkowi Sejmu - na interpelację posłów w sprawie braku rozporządzenia dotyczącego badań lekarskich i psychologicznych związanych z wydaniem pozwolenia na broń – o opublikowaniu rozporządzenia w Dz. U. Nr 79, poz. 898 ). Nadto powołany w glosie przepis § 54 pkt 2 uchwały Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (M.P. Nr 44, poz. 310) zawarty jest w Rozdziale 8 – "Przepisy upoważniające" Działu I - Projekt ustawy i dotyczy formułowania przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego, w tym przypadku art. 15 ust. 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.). Przepis art. 15 ust. 7 tej ustawy został sformułowany zgodnie z § 54 pkt 2 tej uchwały. Kwestię natomiast wymogów, jakim powinien odpowiadać tytuł aktu wykonawczego regulował § 79 ust. 1 tejże uchwały, zawarty w Dziale II - Projekt aktu wykonawczego. Przepis ten przewidywał, że tytuł aktu wykonawczego winien składać się z oznaczenia rodzaju aktu wykonawczego - np. rozporządzenie, uchwała, zarządzenie oraz nazwy organu, który wydaje akt - np. Rady Ministrów, ministra lub ministrów, jeżeli akt wydaje wspólnie kilku ministrów, daty aktu i możliwe najzwięźlejszego określenia przedmiotu aktu. Wykazanie w tytule aktu prawnego nazw kilku organów zostało zastrzeżone dla sytuacji, gdy współuczestniczenie miało polegać na wspólnym wydaniu aktu przez upoważnione podmioty – wówczas jednak przepis upoważniający, tj. przepis danej ustawy winien mieć brzmienie:" Minister ... oraz minister ... wydadzą (określą) w drodze rozporządzenia ..." lub "Minister ... oraz minister mogą wydać (określić) w drodze rozporządzenia ...". W przypadku przedmiotowego rozporządzenia tego rodzaju współuczestnictwo nie zostało przewidziane w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji nie dotyczy bowiem wspólnego wydania aktu przez upoważnione podmioty, lecz wydania aktu prawnego przez określony podmiot w porozumieniu – co do jego treści - z innymi podmiotami. A więc z samego faktu braku powołania się przez Ministra Zdrowia w tytule rozporządzenia na osiągnięte z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Finansów porozumienie nie można skutecznie wywodzić tezy o braku takiego porozumienia i przypisywać temu skutek, o jakim mowa w § 54 pkt 2 uchwały. Zważywszy na dokonane przez Ministra Zdrowia porozumienie z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Finansów co do treści rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898) nie można skutecznie dowodzić, iż akt ten nie doszedł do skutku. Poglądy przedstawione w glosie Z. Kmieciaka do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II OSK 1273/04 są ogólne i teoretyczne, zostały wyrażone bez uprzedniego zbadania kwestii osiągnięcia porozumienia przez sygnatariuszy przedmiotowego rozporządzenia. Z tych względów - niezależnie od stanowiska co do standardów proceduralnej poprawności - powoływanie się na teoretyczny i niesprawdzony (hipotetyczny) brak porozumienia właściwych ministrów przy wydaniu powołanego wyżej rozporządzenia nie może odnieść zamierzonego skutku.

Z powyższych względów nie jest trafny zarzut, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że organ Policji słusznie zastosował się do dyspozycji zawartych w delegacji ustawowej. Na marginesie zauważyć należy, iż strona zarzut ten – oparty o przepis art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji - powiązała z art. 4 p.p.s.a., choć treść zarzutu zdaje się wskazywać, że zamiarem strony było powiązanie zarzutu z art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.).

Nie można także podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) - tak przez błędną wykładnię tych przepisów jak i niewłaściwe ich zastosowanie. Zdaniem stron wnoszących skargi kasacyjne, przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji dotyczy dwóch sfer zdrowia: psychicznej i fizycznej, przy czym ograniczona sprawność fizyczna – w przeciwieństwie do psychicznej – nie stanowi samodzielnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535 ze zm.), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepis ten wyraźnie wyodrębnia dwie samodzielne przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Pierwszą przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń stanowią zaburzenia psychiczne osoby posiadającej takie pozwolenie. Drugą zaś przesłankę stanowi znacznie ograniczona sprawność psychofizyczna osoby, która dysponuje pozwoleniem na broń. Z powyższego jednoznacznie wynika, że znacznie ograniczona sprawność psychofizyczna osoby posiadającej pozwolenie na broń stanowi samodzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, przy czym znacznie ograniczona sprawność może dotyczyć wyłącznie stanu zdrowia fizycznego tej osoby. Znacznie ograniczona sprawność fizyczna danej osoby może stanowić samoistną przesłankę cofnięcia przez organ Policji pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.). Istnieją bowiem ograniczenia fizyczne (ułomności), które wykluczają możliwość posługiwania się bronią w ogóle bądź bezpiecznego posługiwania się bronią i to niezależnie od tego, czy istnieją równocześnie przeciwwskazania psychologiczne. Taka sytuacja zachodzi, gdy stopień ograniczenia sprawności fizycznej uniemożliwia danej osobie posługiwanie się bronią bądź też utrudnia w takim stopniu, że osoba ta nie daje rękojmi bezpiecznego posługiwania się bronią. Ograniczenie sprawności fizycznej nie może powodować, że osoba, u której stwierdzono takie ograniczenie, stwarza realne zagrożenie tak dla siebie jak i innych osób. W celu stwierdzenia, czy u określonej osoby istnieją takie ograniczenia przeprowadza się badania, o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898). Na podstawie orzeczeń lekarskich i psychologicznych, wydanych w oparciu o powyższe rozporządzenie, właściwy organ Policji wydaje decyzję w sprawie cofnięcia (udzielenia) pozwolenia na broń. W niniejszej sprawie podstawę cofnięcia C. P. pozwolenia na broń stanowi orzeczenie lekarskie tj. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia 5 lipca 2005 r. – wydane po rozpatrzeniu odwołania Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jak zaś stanowi § 8 ust. 9 powołanego wyżej rozporządzenia orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Wprawdzie C. P. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 8 ust. 9 tegoż rozporządzenia i art. 178 ust. 1 Konstytucji R P przez nieobjęcie kontrolą ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym, lecz zarzut ten nie jest usprawiedliwiony, podobnie jak zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80, art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli tego orzeczenia i uzasadnił swoje stanowisko. Sąd pierwszej instancji przytoczył stosowne przepisy ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia wykonawczego, w tym wskazał na zakres badań w świetle § 2 rozporządzenia i podkreślił swoisty tryb postępowania w sprawie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń – odrębność tej regulacji. Okoliczność, że C. P. nie zgadza się z taką oceną Sądu pierwszej instancji nie uzasadnia powyższego zarzutu.

Przeprowadzanie badań i wydawanie orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a więc dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie przez organ Policji decyzji w sprawie pozwolenia na broń został ściśle określony w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898).

Badania lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń obejmują ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu, badania specjalistyczne i pomocnicze zlecone przez lekarza przeprowadzającego ogólną ocenę stanu zdrowia, w tym badanie przez lekarza psychiatrę, badanie przez lekarza okulistę, przy uwzględnieniu sposobu oceny określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia, a także konsultacje innych lekarzy specjalistów i badania pomocnicze, które lekarz uzna za niezbędne w wyniku przeprowadzonej oceny stanu zdrowia - § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Lekarz upoważniony, tj. przeprowadzający ogólną ocenę stanu zdrowia na podstawie wyników badań, o których mowa w § 2 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie. Wyniki badań specjalistycznych i pomocniczych oraz kopia orzeczenia lekarskiego stanowią załączniki do karty badania lekarskiego - § 2 ust. 7 rozporządzenia.

Podkreślić należy, iż z mocy § 8 ust. 8 rozporządzenia do badań przeprowadzanych w trybie odwołania mają zastosowanie przepisy rozporządzenia, a więc i § 2 ust. 1 rozporządzenia.

A zatem, zarówno lekarz przeprowadzający ogólną ocenę stanu zdrowia (lub psycholog) wydający orzeczenie lekarskie (psychologiczne) w I instancji, jak i lekarz jednostki badawczo – rozwojowej wymienionej w § 5 ust. 4 rozporządzenia (lub psycholog) wydający orzeczenie w trybie odwołania mogą zlecić badania specjalistyczne i pomocnicze oraz konsultacje innych lekarzy specjalistów. Ten swoisty tryb postępowania, uregulowany dla określonej kategorii spraw administracyjnych, rodzi określone konsekwencje prawne.

A mianowicie, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest niepodważalne (§ 8 ust. 9 rozporządzenia). To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny. Badania ogólne i psychologiczne, a w razie potrzeby dodatkowe badania specjalistyczne i pomocnicze oraz konsultacje innych lekarzy specjalistów mają zapewnić wszechstronną ocenę stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II OSK 1273/04 (LEX nr 189224), że § 8 powołanego wyżej rozporządzenia wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią orzeczeń lekarskich.

Strona w toku postępowania w sprawie o udzielenie bądź cofnięcie pozwolenia na broń nie może skutecznie zgłosić żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż wszelkie okoliczności dotyczące stanu zdrowia, jakie zamierza strona udowodnić, powinny być wykazane za pomocą dowodów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898). Tymi dowodami są – jak wyżej już wskazano - wyniki badań ogólnych i psychologicznych, a w razie potrzeby dodatkowych badan specjalistycznych i pomocniczych oraz konsultacji innych lekarzy specjalistów. Taki jest zakres środków dowodowych - w zakresie oceny stanu zdrowia danej osoby - w postępowaniu prowadzonym w sprawie o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Strony wnoszące skargi kasacyjne nie zarzuciły naruszenia § 2 ust. 1 ani § 8 ust. 8 powołanego wyżej rozporządzenia jak i nie powiązały wskazanych w zarzutach przepisów ustawy o broni i amunicji bądź przepisów p.p.s.a. chociażby z jednym z tychże przepisów rozporządzenia.

Uzyskanie przez organ Policji informacji odnośnie stanu zdrowia C. P. uzasadniało wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie - w celu zweryfikowania podejrzenia, czy skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) - w oparciu o art. 15 ust. 5 tej ustawy. W tej sytuacji nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji.

Chybione są również zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 8 i art. 45 ust. 1 oraz art. 32 Konstytucji R P przez ich niezastosowanie jak też art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 52 ustawy broni i amunicji.

Z mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) zachowały ważność pozwolenia na broń wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Nie oznacza to jednak, że organy Policji zostały pozbawione możliwości cofania takich pozwoleń na broń w przypadku zaistnienia przesłanek ustanowionych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w tym dotyczących stanu zdrowia osób posiadających pozwolenia na broń wydane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Podstawą takiego działania organów Policji są aktualnie obowiązujące przepisy i stwierdzenie zaistnienia przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń. Jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 ze zm.) ustawa określa zasady wydawania i cofania pozwoleń na broń, nabywania, rejestracji, przechowywania, zbywania i deponowania broni i amunicji (...).

Za przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń niewątpliwie należy uznać taką zmianę stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego osoby posiadającej pozwolenie na broń, która skutkuje zaliczeniem tej osoby do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Takiego działania nie można utożsamiać z weryfikacją decyzji ostatecznej o wydaniu pozwolenia na broń i naruszeniem przez organy Policji zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.).

Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji ostateczne orzeczenie lekarskie dyskwalifikuje C. P. do dalszego posiadania pozwolenia na broń. Nie można skutecznie twierdzić – jak czynią to strony wnoszące skargi kasacyjne – że stan zdrowia fizycznego C. P. nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem, jaki istniał w dacie wydania pozwolenia na broń, tj. w 1955 r., gdyż skarżący już wówczas posiadał protezę lewej kończyny górnej. Od chwili bowiem wydania pozwolenia na broń minęło ponad 50 lat, a upływ tak długiego czasu powoduje określone skutki w sferze zdrowia, co potwierdza ostateczne orzeczenie lekarskie i złożone przez skarżącego zaświadczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia [...] marca 2007r. ponownie wyjaśniające, że podstawą wydania orzeczenia o braku zdolności do dysponowania bronią palną myśliwską było stwierdzenie u C. P. szeregu schorzeń fizycznych – zaburzenia ze strony narządu wzroku, narządu ruchu, układu krążenia i zaburzenia metaboliczne (cukrzyca).

Przepis art. 78 Konstytucji RP stanowi, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Stronami postępowania, w którym wydawane są orzeczenia lekarskie i psychologiczne jest nie tylko osoba posiadająca pozwolenie na broń (lub ubiegająca się o takie pozwolenie) ale i właściwy organ Policji. W niniejszej sprawie organ Policji skorzystał z przysługujących mu uprawnień i wniósł odwołanie od orzeczenia lekarskiego wydanego w I instancji. Postępowanie to było dwuinstancyjne. Nadto C. P. skorzystał z możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, a więc skorzystał z gwarancji ustanowionych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Nie można też upatrywać naruszenia art. 32 Konstytucji RP, w tym, że C. P. cofnięto pozwolenie na broń. Wydanie w niniejszej sprawie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest przejawem dyskryminacji osoby niepełnosprawnej, lecz wynikiem zmiany stanu zdrowia fizycznego w porównaniu ze stanem z 1955 r. Ustawa nie dyskryminuje osób z uwagi na ich niepełnosprawność i wiek, lecz określa przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na broń i cofnięcia takiego pozwolenia postanawiając, że taką przesłanką jest stwierdzenie takiego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, który niweczy rękojmię bezpiecznego posługiwania się bronią palną.

Nie jest trafne powoływanie się na uczestniczenie osób niepełnosprawnych w paraolimpiadach, gdyż w paraolimpiadach osoby niepełnosprawne startują w ściśle określonych kategoriach – ustalonych stosownie do stanu zdrowia - i posługują się ściśle określonymi rodzajami broni.

W istocie zarzuty obu skarg kasacyjnych uzasadniane są poglądem, iż ograniczona sprawność fizyczna – w przeciwieństwie do psychicznej – nie stanowi samodzielnej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem strony ustawodawca wymaga, aby obok ograniczonej sprawności fizycznej wystąpiła jednocześnie ograniczona sprawność psychiczna. Takie stanowisko – jak już wyżej zaznaczono – nie jest usprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.