Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3424/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja(spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski NSA Jan Zimmermann Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005r sprawy ze skargi S.U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.2001 r., Nr:[...], Wojewoda [...] na podstawie art. 9a i art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46,poz 543 z 2000r. -tekst jedn./ oraz art. 138 par l pkt. l k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S.U., J.U., A.U., T.U. i K.U. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty N. z dnia [...].09.2002 r., NR: [...], odmawiającą zwrotu działki nr "1" stanowiącej część działek nr "2" i nr "3" obj. Kw [...] położonych w N.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Powiatu N. z dnia [...].03.1975 r., Nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem na cele budowy zajezdni samochodowej ze stacją obsługi na 150 samochodów w N. W dacie wywłaszczenia właścicielami nieruchomości byli A.U. i K z K. U.

Decyzją z dnia [...].09.2002 r., Nr: [...], Starosta N. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że działka nr "1" stanowi własność Gminy Miasta N., a pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Transportowo -Handlowo - Usługowej w N. Prawo użytkowania wieczystego powstało na podstawie umowy notarialnej zawartej w dniu 1.06.1995 r., Rep A. Nr [...], i zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.

W tej sytuacji organ I instancji powołując się na treść przepisu art. 229 u.g.n. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli wszyscy spadkobiercy poprzednich właścicieli. Odwołujący się zarzucili, że organ I instancji naruszył przepis prawa materialnego tj. art. 229 u.g.n. oraz przepisy postępowania art. 7, 10 i 77 k.p.a. Stan nieruchomości nie wskazuje na to aby cel wywłaszczenia został zrealizowany, a decyzja w związku z tym pozostaje w sprzeczności z prawem. Przedmiotowa nieruchomość zajęta pod drogę dojazdową do bazy nie jest potrzebna użytkownikowi wieczystemu podczas gdy jest konieczna dla potrzeb wnioskodawców. Organ nie zastosował w toku postępowania art. 33 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 240 k.c. ani też nie zbadał; czy istnieje możliwość rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Ponadto odwołujący się podnieśli, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości powinno się stosować ustawę obowiązującą w dniu złożenia wniosku tz. z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jako korzystniejszą dla wnioskodawców, a więc przepis art. 229 u.g.n. nie może stanowić przeszkody dla zwrotu nieruchomości.

Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Starosty N. nie znalazł podstaw do jej wzruszenia. Stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zastosował art. 229 u.g.n., który uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości w przypadku zaistnienia negatywnej przesłanki przewidzianej tym przepisem w postaci prawa osób trzecich do nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy. Wojewoda stwierdził też, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż uprzednio obowiązująca ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości utraciła moc z dniem 1.01.1998 r. tj. z dniem wejścia wżycie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.U., J.U., A.U., T.U. i K.U. zarzucili, że zarówno decyzja Wojewody jaki i decyzja Starosty N. naruszają przepisy art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29.04.1985r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jaki art. 136 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wymienione przepisy zawierają zakaz użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zakaz ten obejmuje nie tylko fizyczne wykorzystanie nieruchomości na inne cele ale i użycie jej w jakikolwiek inny sposób mieszczący się w ramach prawa własności w tym i oddanie go w użytkowanie wieczyste. Przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wobec tego właściciel - Gmina Miasta N., na mocy umowy użytkowania wieczystego z dnia 1.06.1995 r. "odstąpił" ją Spółdzielni Transportowo -Handlowo- Usługowej, co zostało uwidocznione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Ani przed zawarciem tej umowy ani też później o takim zamiarze, a następnie o jego realizacji nie zawiadomiono wywłaszczonych, pomimo, iż Gmina dysponowała ich adresami "przez co uniemożliwiono im reprywatyzacje". Umowa o oddanie przedmiotowej nieruchomości została zawarta pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a miała na celu obejście ustawowego zakazu z art. 47 ust. 4 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy - Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, że zarzuty zawarte w skardze nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Wobec brzmienia przepisu art. 229 u.g.n. określającego negatywne przesłanki, których zaistnienie musi znaczyć odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organy administracji nie są obowiązane do dokonywania ustaleń w kwestii zbędności nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 par l ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 12717 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Skarga nie jest zasadna.

Organy I i II instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 tej ustawy, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, i ma on zastosowanie do sytuacji gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osoby trzeciej.

Przepis art. 229 u.g.n. stanowi iż: roszczenie o którym mowa w art. J36 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1.01. 1998 r) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie występują kumulatywnie; ustawowe warunki konieczne, stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci ujawnionego do niej prawa osoby trzeciej, jaką jest niewątpliwie Spółdzielnia Transportowa.

Bezsporne bowiem w sprawie są okoliczności, że;

- na podstawie umowy notarialnej zawartej w dnia 1.06.1995 r. Rep A [...] oddano przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Transportowo -Handlowo - Usługowej w N.,

- prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej Nr Kw [...] prowadzonej dla tej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w N., Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 27.09.1995 r. - czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed dniem 1.01.1998 r.

- wniosek o zwrot nieruchomości poprzedni właściciel złożył w dniu 9.09.1997 r.

Skoro przytoczony wyżej w dosłownym brzmieniu przepis art. 229 u.g.n. wyłącza roszenie o zwrot nieruchomości (roszczenie nie przysługuje), w przypadku zaistnienia przesłanki negatywnej w postaci zaintabulowanego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej - to w świetle powyższych bezspornych okoliczności, trzeba stwierdzić, że decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest trafna.

W tej sytuacji prawnej nie było potrzeby ustalania w toku postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości jej zbędności na cel wywłaszczenia, i w związku z tym zarzut nie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania nie mógł odnieść żadnego skutku.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.