Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 75/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka- Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński(spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A.-M.", od decyzji Burmistrza Gminy T. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. Ł., na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,

- art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że wnioskiem złożonym w dniu 7 kwietnia 2008 r., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A.-M.", wystąpiła do organu pierwszej instancji o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia nauki zawodu ucznia D. Ł. W uzasadnieniu wskazano, że uczeń, po ukończeniu szkoły zawodowej, mimo zawartej wcześniej umowy o pracę na okres 36 miesięcy, w dniu 1 czerwca 2007 r., po 29 miesiącach zatrudnienia, porzucił pracę. W tej sytuacji Spółka wystąpiła o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia proporcjonalnie do okresu przepracowanego przez ucznia.

Powołaną we wstępie decyzją organ gminy odmówił Spółce przyznania dofinansowania kosztów kształcenia ucznia D. Ł. Podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było ustalenie, że w sprawie nie wystąpiła jedna z przesłanek warunkujących przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia, bowiem uczeń nie zakończył nauki zawodu, zdaniem stosownego egzaminu.

W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia Spółka - żądając uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy - zarzuciła, że rozwiązanie z uczniem stosunku pracy nastąpiło z winy młodocianego pracownika, bowiem porzucił on pracę. Pracodawca nie miał realnych możliwości przymuszenia ucznia do kontynuowania nauki oraz zdania egzaminu zawodowego. Spółka wskazała również, że skoro przytoczone przepisy ustawy o systemie oświaty przewidują możliwość proporcjonalnego przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, stosownie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy, a jednocześnie rozwiązanie stosunku pracy z uczniem nastąpiło wyłącznie z winy ucznia, to zasadnym jest przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia D. Ł. za okres, w którym pracował w Spółce i pobierał praktyczną naukę zawodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z całością dokumentów zgromadzonych w sprawie stwierdziło, że praktyczna nauka zawodu jest istotnym uzupełnieniem kształcenia zawodowego. Może być realizowana poprzez zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe. O ile te pierwsze są zazwyczaj prowadzone w szkole (w warsztatach szkolnych) i mają na celu zapoznanie uczniów (słuchaczy) z umiejętnościami zawodowymi niezbędnymi do pracy w zawodzie, o tyle praktyki, których organizacji poświęcono art. 70a i 70b powołanej ustawy o systemie oświaty, są zazwyczaj organizowane u pracodawców. Uczestnicy praktyk w trakcie ich trwania otrzymują niezbędny instruktaż teoretyczny, a następnie w ramach zajęć wykonują prace w rzeczywistych warunkach pracy.

Warunki przyznawania dofinansowania kosztów kształcenia nauki zawodu oraz zasady ich ustalania określa powołana na wstępie ustawa o systemie oświaty, zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Powołany przepis wskazuje, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika przysługuje po spełnieniu łącznie trzech warunków, do których należą: zawarcie z młodocianym pracownikiem umowy o pracę, posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu, a także ukończenie przez ucznia nauki zawodu, zakończonej zdaniem egzaminu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzono, że w dniu 8 stycznia 2005 r. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością "A.-M." zawarła z małoletnim uczniem – D. Ł. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych". Oprócz ucznia (pracownika), umowa została podpisana także przez jednego z rodziców ucznia. Umowa została zawarta na czas oznaczony - 36 miesięcy (do 21 sierpnia 2008 r.). W treści umowy wskazano, że osobą nadzorującą praktyczną naukę zawodu ucznia będzie P. B., którego uprawnienia w tym zakresie zostały wymienione w treści zawartej umowy. Należy zatem uznać, że w sprawie wystąpiła pierwsza z przesłanek warunkujących przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego ucznia D. Ł. - zawarcie z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Kolejnym warunkiem jest aby pracodawca (lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy) posiadał kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach. Dla potwierdzenia tych okoliczności do akt sprawy wnioskodawca dołączył zaświadczenie z dnia 3 grudnia 2003 r., nr 00095, o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu przez P. B. O ile nie budzi wątpliwości Kolegium okoliczność, że kurs, który ukończył P. B., daje tej osobie pedagogiczne kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, o tyle pozostałe wymogi, jakie winna spełniać ta osoba, nie zostały wykazane żadnymi dowodami.

Co do zasady, zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele, pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy (...) - zwani "instruktorami praktycznej nauki zawodu" (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania Dz. U. z 1996 r. Nr 60, poz. 278 ze zm.). Instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone odrębnymi przepisami lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (§ 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 988 ze zm.). Jak wskazano wyżej, P. B. posiada pedagogiczne kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, jednak wnioskodawca nie wykazał, czy osoba ta posiada stosowne kwalifikacje zawodowe do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, czy P. B. posiada dyplom mistrza w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" oraz czy jest zatrudniony w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A.-M.". Nie można zatem uznać, że został spełniony drugi wymóg warunkujący przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego ucznia.

W sprawie nie wystąpiła również trzecia przesłanka, wymieniona w powołanych przepisach. Zgodnie bowiem z powołanym art. 70b ust. 2 ustawy warunkiem przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jest ukończenie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Kwestię tę reguluje powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem. W przypadku młodocianych zatrudnionych u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje się egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie (§ 11 ust. 4 rozporządzenia).

Ponieważ pracodawca nie przedłożył w tym przedmiocie żadnych dokumentów, organ pierwszej instancji podjął starania o ich pozyskanie we własnym zakresie. Pismami z dnia 17 grudnia 2008 r. (OR-3023/12/08) wystąpił do trzech podmiotów (Cechu Rzemiosł Różnych w T., Dolnośląskiej Izby Rzemieślniczej we W. oraz Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 w T.) z zapytaniem, czy uczeń D. Ł. przystąpił do egzaminu zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych i zdał stosowny egzamin potwierdzający nabyte umiejętności praktyczne w tym zawodzie.

Każdy z tych podmiotów udzielił negatywnej odpowiedzi na to pytanie potwierdzając, że D. Ł. nie przystąpił do egzaminu czeladniczego w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych w latach 2007-2009, oraz nie uzyskał dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w tym zawodzie.

Ponieważ Spółka nie wykazała dowodu., że młodociany pracownik zdał egzamin, a podjęte przez organ działania również nie przyniosły pozytywnego rezultatu, nie można uznać, że w sprawie została spełniona trzecia przesłanka warunkująca przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego ucznia D. Ł.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Skarżąca zarzuciła, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 70b ust. 5 ustawy z dnia 6 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżąca wskazała - jako zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego - iż przepis art. 70b ust. 5 ustawy oświatowej wyraźnie stanowi, że dofinansowanie kosztów kształcenia nie przysługuje tylko temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązania z winy pracodawcy. Jednocześnie, w ustawie brak jest wskazówek w kwestii dofinansowania kosztów kształcenia, w przypadku, gdy za rozwiązanie umowy o pracę ponosi winę młodociany pracownik, a taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Skarżącej ww. przepis należy interpretować również a contrario, to znaczy w taki sposób by, w przypadku rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika, przyznać pracodawcy dofinansowanie kosztów kształcenia przynajmniej za okres nauki u danego pracodawcy. Skarżąca podniosła również, że młodociany pracownik zakończył naukę w szkole zawodowej jednak nie przystąpił do egzaminu zawodowego z własnej winy. W ocenie Skarżącej nie można przerzucać na pracodawcę odpowiedzialności za niefrasobliwe zachowanie młodocianych pracowników.

Skarżąca zarzuciła również, że odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia-choćby proporcjonalnie do okresu kształcenia (tj. 29 miesięcy - w analizowanym stanie faktycznym sprawy) narusza interes Spółki, natomiast organ administracyjny winien był wyważyć słuszny interes i przyznać dofinansowanie za okres nauki.

Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ograniczenie postępowania wyjaśniającego wyłącznie do ustalenia okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla interesu społecznego.

W konkluzji skargi odrzucono zarzut dotyczący braku wymaganych uprawnień przez P. B. prowadzącego przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w całości podtrzymało swoje stanowisko, wyrażone zarówno w osnowie jak i uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] wnosząc o jej oddalenie.

Stwierdzono, że przepisy określające warunki jakie muszą zostać spełnione, aby dofinansować koszty pracownika, nie mają charakteru uznaniowego. Oznacza to, że przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia możliwe jest jedynie po spełnieniu enumeratywnie wymienionych przesłanek.

Za chybiony uznano zarzut naruszenia art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, gdyż ten przepis nie stanowił podstawy rozstrzygania organów administracyjnych - nie znajdował bowiem zastosowania w sprawie. Przepis ten stosuje się tylko wtedy, gdy w danym przypadku zachodzą okoliczności wypełniające znamiona stanu określonego mianem "przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia". Bezspornie zaś warunkiem zastosowania reguł zawartych w art. 70b ust. 5 ustawy oświatowej jest uprzednie spełnienie wymogów określonych w art. 70b ust. 1 tej ustawy. Tych zaś, jak wskazano, nie spełniono. Poza tym w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana pracodawcy prowadzącego praktyczną naukę zawodu.

Kolegium nie podzieliło również zarzutu dotyczącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego pracownika jest postępowaniem wnioskowym. Zatem w interesie pracodawcy występującego o dofinansowanie jest wykazanie, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie dofinansowania. Wykazanie tych okoliczności powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnych dowodów, dokumentów, potwierdzających określone fakty.

Do wniosku złożonego w dniu 7 kwietnia 2008 r. Spółka nie dołączyła dokumentów potwierdzających, że młodociany pracownik zdał stosowny egzamin. Nie złożono w tym zakresie żadnych oświadczeń, wskazując jedynie, że uczeń po ukończeniu nauki w szkole zawodowej, w dniu 1 czerwca 2007 r. - po 29 miesiącach zatrudnienia, porzucił pracę. Pismami z dnia 17 grudnia 2008 r. (OR-3023/12/08) organ pierwszej instancji wystąpił do trzech podmiotów (Cechu Rzemiosł Różnych w T., Dolnośląskiej Izby Rzemieślniczej we W. oraz Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 w T.) z zapytaniem, czy uczeń D. Ł. przystąpił do egzaminu zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych i zdał stosowny egzamin potwierdzający nabyte umiejętności praktyczne w tym zawodzie. Każdy z tych podmiotów udzielił negatywnej odpowiedzi na to pytanie, potwierdzając że D. Ł. nie przystąpił do egzaminu czeladniczego w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych w latach 2007-2009, oraz nie uzyskał dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w tym zawodzie. W tych okolicznościach trudno uznać, że działanie organu administracyjnego narusza zasadę prawdy obiektywnej, w związku z prowadzeniem postępowania dowodowego wyłącznie w kierunku ustalenia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla interesu społecznego.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi, wskazanego marginalnie w konkluzji skargi, a dotyczącego posiadania przez P. B. - prowadzącego praktyczną naukę zawodu młodocianego pracownika - uprawnień do prowadzenia takiej nauki, Kolegium wskazało, że z dokumentów załączonych do wniosku przez skarżącą nie wynika, aby P. B. spełniał podane w decyzji wymogi stawiane instruktorom praktycznej nauki zawodu, wynikające z treści § 2 ust. 1 pkt 3 przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

Wskazano, że skarżąca dołączyła do skargi dokumenty, które w jej ocenie świadczą, iż P. B. posiada kwalifikacje zawodowe wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Mianowicie, załączono do skargi kopię dyplomu ukończenia Akademii Rolniczej we W., z dnia 2 marca 2001 r., potwierdzającego, że P. B. odbył studia wyższe zawodowe (3,5-letnie) na kierunku Technika Rolnicza i Leśna w zakresie mechanizacji rolnictwa.

Odnosząc się do przedłożonego dokumentu stwierdzono, że zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone odrębnymi przepisami. Do akt sprawy nie dołączono dokumentów potwierdzających, aby P. B. posiadał tytuł mistrza w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych.

Jednakże, stosownie do ust. 5 tego paragrafu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, oraz:

1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplomu ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Z akt sprawy wynika, że umowa o pracę (zawarta przez skarżącą w dniu 8 stycznia 2005 r. z małoletnim pracownikiem – D. Ł.) dotyczyła przygotowania zawodowego w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych". Natomiast P. B. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku Technika Rolnicza i Leśna w zakresie mechanizacja rolnictwa. Nie można zatem uznać, że przedmiot praktycznej nauki zawodu D. Ł. jest taki sam jak specjalność będąca przedmiotem ukończonych w dniu 2 marca 2001 r. studiów P. B. Oznacza to, że aby P. B. mógł zostać uznany za instruktora praktycznej nauki zawodu, w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" - o ile nie legitymuje się innymi dokumentami - musi posiadać co najmniej 6 letni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczał. Osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego rzemieślnika. Osoba ta powinna posiadać takie uprawnienia w momencie wyznaczenia jej jako instruktora praktycznej nauki zawodu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., IV SA/GL 426/08, LEX nr 494341). Umowa z małoletnim pracownikiem D. Ł. została zawarta przez skarżącą w dniu 8 stycznia 2005 r. (organ mylnie podał datę 2 września 2004 r.) zatem w chwili jej zawarcia - osoba prowadząca w imieniu pracodawcy praktyczną naukę zawodu – P. B. nie posiadał 6-letniego stażu pracy w zawodzie "mechanika pojazdów samochodowych". Oznacza to, że w świetle dokumentów zebranych w sprawie, również ta przesłanka - warunkująca przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego i pracownika D. Ł., nie została spełniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Przesłanki, których spełnienie warunkuje przyznanie wnioskowanego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, określa przepis art. 70 b ust. 1 cytowanej ustawy o systemie i oświaty. Zgodnie z tym unormowaniem pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi i pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej ;pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Wskazane dofinansowanie przyznawane jest na wniosek zainteresowanego przez wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji administracyjnej. Wniosek ten winien być złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy, a do wniosku winny być dołączone dokumenty potwierdzające uprawnienia pracodawcy, umowa o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, dyplom, świadectwo lub zaświadczenie potwierdzające ukończenie nauki zawodu (art. 70 b ust. 6 i 7 powoływanej ustawy).

Z ustaleń dokonanych przez organ wynika, że w przedstawionej sprawie spełniony został tylko jeden warunek przyznania skarżącemu żądanego dofinansowania, mianowicie zawarcie z małoletnim uczniem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Nie zostały natomiast spełnione pozostałe warunki konstytuujące prawo skarżącego do otrzymania dofinansowania w postaci: 1) posiadania przez pracodawcę (lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osoby zatrudnionej u pracodawcy) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego, określonych w odrębnych przepisach, 2) ukończenia przez młodocianego nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Ustosunkowując się do kwestii posiadania przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych stwierdzić należy, że sprawę tę reguluje przepis § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Stanowi on, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone odrębnymi przepisami.

Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, oraz:

1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny, w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Na podstawie powyższego organ uznał, że instruktor praktycznej nauki zawodu P. B. posiada pedagogiczne kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, jednak skarżąca nie wykazała, czy osoba ta posiada stosowne kwalifikacje zawodowe do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy - załączonych do wniosku - nie wynikało bowiem, czy P. B. posiada dyplom mistrza w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" oraz czy jest zatrudniony w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A.-M.". Nie można było zatem uznać, że został spełniony drugi wymóg warunkujący przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego ucznia. Wskazano, że skarżąca dołączyła do skargi dokumenty, które w jej ocenie świadczą, iż P. B. posiada kwalifikacje zawodowe wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Mianowicie, załączono do skargi kopię dyplomu ukończenia Akademii Rolniczej we W., z dnia 2 marca 2001 r., potwierdzającego, że P. B. odbył studia wyższe zawodowe (3,5-letnie) na kierunku Technika Rolnicza i Leśna w zakresie mechanizacji rolnictwa. Stwierdzono jednak, że nie można uznać, że przedmiot praktycznej nauki zawodu D. Ł. jest taki sam jak specjalność będąca przedmiotem ukończonych w dniu 2 marca 2001 r. studiów P. B. Oznacza to, że aby P. B. mógł zostać uznany za instruktora praktycznej nauki zawodu, w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" - o ile nie legitymuje się innymi dokumentami - musi posiadać co najmniej 6 letni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczał. Poza sporem pozostaje fakt, iż osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego rzemieślnika. Osoba ta powinna posiadać takie uprawnienia w momencie wyznaczenia jej jako instruktora praktycznej nauki zawodu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., IV SA/GL 426/08, LEX nr 494341). Umowa z małoletnim pracownikiem D. Ł. została zawarta przez skarżącą w dniu 8 stycznia 2005r. zatem w chwili jej zawarcia - osoba prowadząca w imieniu pracodawcy praktyczną naukę zawodu – P. B. nie posiadał 6-letniego stażu pracy w zawodzie "mechanika pojazdów samochodowych". Oznacza to, że w świetle dokumentów zebranych w sprawie, również ta przesłanka - warunkująca przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie została spełniona.

Interpretację powyższą należy uznać za prawidłową. Należy jednak zauważyć, że do skargi dołączono ponadto ksero egzemplarza świadectwa dojrzałości technikum potwierdzającym, że P. B. ukończył naukę w Technikum Mechanicznym we W. i uzyskał prawo używania tytułu technik mechanik o specjalności "naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych". W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do tego dowodu, zwłaszcza w aspekcie jego znaczenia w świetle treści § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MEN i S z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Przepis ten (przy spełnieniu innych przesłanek) łączy nabycie uprawnień instruktora praktycznej nauki zawodu z uzyskaniem świadectwa dojrzałości technikum i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym.

Należy jednak uznać, że niezależnie od ustaleń dokonanych w tym zakresie, decyzja nie mogłaby ulec zmianie. Z niespornego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ wynikało, że D. Ł. nie przystąpił do egzaminu potwierdzającego nabycie umiejętności zawodowych, tj. do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika, przeprowadzonego przez komisję egzaminacyjną izby rzemieślniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie (§11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.). Okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a także w treści skargi. Skoro zatem nie został spełniony jeden z wymogów formalnych wymienionych w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to niezależnie od przyczyn takiego stanu sprawy, dofinansowanie kosztów kształcenia nie mogło zostać przyznane, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie nie opiera się na uznaniu administracyjnym, lecz jest uzależnione od łącznego wystąpienia prawnie wskazanych okoliczności faktycznych, w tym między innymi od zdania przez młodocianego pracownika stosownego egzaminu potwierdzającego jego uprawnienia zawodowe. Wpływu na wynik rozstrzygnięcia nie mogły mieć podnoszone przez stronę skarżącą argumenty odwołujące się do względów słusznościowych i wskazujące na rzekomy brak regulacji prawnych odnoszących się do sytuacji, w jakiej się znalazł. Należy zauważyć, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego charakteryzuje się szczególnym celem, którym jest umożliwienie młodocianemu nabycie kwalifikacji zawodowych, a nie świadczenie pracy zarobkowej w zamian za ekwiwalentne wynagrodzenie. Ustawodawca sformułował jednoznaczne i restrykcyjne zasady, jakie musi spełniać pracodawca, który chce otrzymać dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Po pierwsze, musi zapewnić prawidłowy tok szkolenia, które może prowadzić tylko osoba legitymująca się odpowiednimi kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym. Po drugie, młodociany musi ukończyć naukę zawodu zwieńczoną zdaniem stosownego egzaminu. Dofinansowanie zostało zatem ukształtowane jako swoisty ekwiwalent za rezultat procesu kształcenia młodocianego w postaci zdobycia stosownych kwalifikacji zawodowych. Staranność działania pracodawcy ma tu zatem wynikowy charakter.

Sąd podzielił argumentację organu, iż za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, gdyż ten przepis nie stanowił podstawy rozstrzygania organów administracyjnych - nie znajdował bowiem zastosowania w sprawie. Przepis ten stosuje się tylko wtedy, gdy w danym przypadku zachodzą okoliczności wypełniające znamiona stanu określonego mianem "przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia". Bezspornie zaś warunkiem zastosowania reguł zawartych w art. 70b ust. 5 ustawy oświatowej jest uprzednie spełnienie wymogów określonych w art. 70b ust. 1 tej ustawy. Tych zaś, jak wskazano, nie spełniono. Poza tym w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana pracodawcy prowadzącego praktyczną naukę zawodu.

Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego pracownika jest postępowaniem wnioskowym. Zatem w interesie pracodawcy występującego o dofinansowanie jest wykazanie, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie dofinansowania. Wykazanie tych okoliczności powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnych dowodów, dokumentów, potwierdzających określone fakty. Jednakże okoliczność, że przedmiotowe dofinansowanie przyznawane jest na wniosek i że to na wnioskodawcy ciąży powinność udokumentowania posiadanych uprawnień nie zwalnia organu od wszechstronnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona została wezwana do uzupełnienie braków wniosku poprzez dołączenie doń dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.