Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 729/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 159 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 1 marca 2012 r., którym przedłużono do dnia 2 maja 2012 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku skarżącego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2012 r.

San faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem, wszczął postępowanie zabezpieczające na majątku zobowiązanego A. S., na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r.

Podstawę obowiązku podlegającego zabezpieczeniu stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2011 r., którą określono zobowiązanemu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2006 r., I, II, III i IV kwartał 2007 r., II, III i IV kwartał 2008 r.,

I, II, III i IV kwartał 2009 r. oraz II, III i IV kwartał 2010 r. w łącznej wysokości 1.638.583 zł.

Odpis ww. zarządzenia zabezpieczenia doręczony został zobowiązanemu w dniu

26 kwietnia 2011 r.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela z tego samego dnia, przedłużył bezterminowo termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r.

W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 1 września 2011 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1182/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 września 2011 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 13 września 2011 r. przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. do dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego obejmującego zabezpieczoną należność podatkową, nie dłużej jednak niż do upływu dwóch miesięcy liczonych od dnia doręczenia zobowiązanemu ostatecznej decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2006 r., I, II, III i IV kwartał 2007 r., II, III i IV kwartał 2008 r., I, II, III i IV kwartał 2009 r. oraz II, III i IV kwartał 2010 r. lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie.

W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. do dnia 4 stycznia 2012 r.

W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. utrzymał je w mocy.

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela z dnia 20 grudnia 2011 r., przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia

20 kwietnia 2011 r. do dnia 2 marca 2012 r.

W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. utrzymał je w mocy.

Postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela z tego samego dnia, przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. do dnia 2 maja 2012 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. S., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], zarzucił mu naruszenie:

1. art. 159 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", poprzez przyjęcie, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w trakcie trwania zabezpieczenia,

2. art. 109 § 1 i art. 125 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że wydanie zaskarżonego postanowienia (wprowadzenie go do obrotu prawnego) nastąpiło w terminie trzymiesięcznym, o którym mowa w art. 159 § 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu strona żaląca się stanęła na stanowisku, że z uwagi na to,

iż zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie już po upływie przedłużonego terminu zabezpieczenia, tj. znacznie po dniu 2 marca 2012 r., należy stwierdzić, że przed dniem doręczenia tego postanowienia termin zabezpieczenia już minął, a zatem nie mogło ono wywrzeć zamierzonych skutków prawnych, bowiem przedłużony może być tylko ten termin, który jeszcze nie minął.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012 r. organ odwoławczy, przywołując art. 159 § 1 i 2 u.p.e.a., wskazał, że termin zabezpieczenia może być przedłużony przez organ egzekucyjny, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: wierzyciel zgłosi stosowny wniosek w terminie trwania zabezpieczenia oraz wykaże, że

z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte.

Dyrektor przedstawił następnie stan sprawy podając, że organ egzekucyjny – mając na uwadze wniosek wierzyciela z dnia 7 lipca 2011 r. (uzupełniony pismami z dnia

12 września 2011 r., 9 grudnia 2011 r. i 20 grudnia 2011 r.) postanowieniem z dnia

23 grudnia 2011 r. przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. do dnia 2 marca 2012 r. Termin ten następnie przedłużono, wobec kolejnego wniosku wierzyciela z dnia 1 marca 2012 r., do dnia 2 maja 2012 r.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny, stosownie do treści art. 155a u.p.e.a., dokonał zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia z dnia

20 kwietnia 2011 r., które zostało doręczone w dniu 26 kwietnia 2011 r. Z tym też dniem zaczął biec termin, od którego należy liczyć trzymiesięczny termin do zachowania ustawowego terminu do przedłużenia terminu zabezpieczenia w związku z brakiem wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W badanej sprawie, wnioskiem wierzyciela z dnia 7 lipca 2011 r. nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia (w rozumienia art. 61 § 1 k.p.a.). Tym samym, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając zaskarżone postanowienie z dnia 1 marca 2012 r. orzekł – w czasie trwania zabezpieczenia – o dalszym przedłużeniu terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. do dnia 2 maja 2012 r., wszczętego wnioskiem wierzyciela z dnia 7 lipca 2011 r.

A zatem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika zawartym w zażaleniu, zarówno wierzyciel występując z wnioskiem z dnia 1 marca 2012 r. o dalsze przedłużenie terminu zabezpieczenia (do dnia 2 maja 2012 r.), jak i organ egzekucyjny orzekając zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. o przedłużeniu terminu zabezpieczenia (do dnia

2 maja 2012 r.) nie naruszył dyspozycji art. 159 § 2 u.p.e.a.

W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że data doręczenia zaskarżonego postanowienia stronie (w dniu 19 marca 2012 r.) – wbrew twierdzeniom pełnomocnika – nie ma wpływu na skuteczność przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r.

Za nieuprawnione organ odwoławczy uznał tym samym przedstawione przez pełnomocnika w zażaleniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wydanie zaskarżonego postanowienia (wprowadzenie go do obrotu prawnego) nastąpiło w terminie trzymiesięcznym, o którym mowa w art. 159 § 1 u.p.e.a. Dyrektor podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie zabezpieczenia należności pieniężnych. Postępowanie to jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest ochrona "przyszłych" interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że

w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania tego obowiązku. Postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki

z art. 159 § 2 u.p.e.a., tzn. wskazane przez wierzyciela okoliczności uprawniały organ egzekucyjny do przedłużenia terminu zabezpieczenia. Wierzyciel wyjaśnił bowiem, że postępowanie egzekucyjne nie mogło zostać wszczęte, ponieważ postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone. W związku z tym, brak przedłużenia terminu zabezpieczenia podważałby sens dokonanego zabezpieczenia i byłby sprzeczny

z interesem publicznym. Postępowanie zabezpieczające ma bowiem na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego, roszczeń wierzyciela.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej A. S., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego [...], wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucił mu naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 159 § 2 w zw. z art. 159 § 1 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że wniosek wierzyciela z dnia

7 lipca 2011 r. spełniał wymogi wniosku, o którym mowa w art. 159 § 2 u.p.e.a., który może skutkować przedłużeniem zabezpieczenia, a w konsekwencji przyjęcie, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w trakcie trwania zabezpieczenia,

2. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 109 § 1 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 159 § 2 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że wydanie zaskarżonego postanowienia (wprowadzenie go do obrotu prawnego) nastąpiło w okresie trwania zabezpieczenia przedłużonego na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w okolicznościach sprawy nie można uznać, iż wniosek wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, z dnia

7 lipca 2011 r. o przedłużenie terminu zabezpieczenia, aczkolwiek został złożony przed upływem terminu przewidzianego w art. 159 § 1 u.p.e.a., to jednak ze względu na swoją treść nie spełniał warunków wniosku, o którym mowa w tym przepisie, a w konsekwencji nie mógł doprowadzić do skutecznego prawnie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Strona skarżąca przyznała, że był to pierwszy wniosek o przedłużenie terminu zabezpieczenia, jednakże oprócz tego, że pochodził on od wierzyciela, to w pozostałym zakresie nie odpowiadał on w ogóle wymogom, jakie da się wywieść z art. 159 § 1 u.p.e.a., a które to wymogi decydują o tym, czy wniosek ten został złożony w wymaganym terminie

i czy może wywołać skutek prawny w postaci uzyskania postanowienia organu egzekucyjnego przedłużającego termin zabezpieczenia. Zdaniem strony wniosek ten nie wskazał dostatecznej przyczyny uzasadniającej przedłużenie zabezpieczenia i czasu jej trwania, którą miał być fakt wszczęcia postępowania podatkowego, jak również nieprawidłowo, wręcz sprzecznie z obowiązującym prawem, wskazał okres przedłużenia zabezpieczenia, bowiem wskazał w tym zakresie okres dłuższy niż to w ogóle jest prawnie dopuszczalne.

Strona zarzuciła również, że organ odwoławczy nie odniósł się w istocie merytorycznie do podstawowego zarzutu w niniejszej sprawie, a mianowicie, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia do dnia 2 marca 2012 r. zostało doręczone stronie po upływie terminu poprzedniego przedłużenia (również kwestionowanego przez stronę), tj. w dniu

19 marca 2012 r.

Końcowo strona skarżąca zwróciła uwagę, że w dniu 5 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej wydał ostateczne decyzje podatkowe określające stronie wysokość podatku od towarów i usług za okresy, których dotyczyła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 kwietnia 2011 r., w oparciu o którą w tym samym dniu wydano zarządzenie zabezpieczenia. Wskazano również, że na podstawie ww. decyzji wystawiono tytuły wykonawcze, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. A zatem, skoro zabezpieczenie przestało istnieć wskutek przekształcenia się w postępowanie egzekucyjne, mogłoby się wydawać, że postępowanie sądowe zainicjowane skargą na postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia winno zostać umorzone. Jednakże, zdaniem strony skarżącej, skarga to powinna zostać merytorycznie rozpatrzona, albowiem w przypadku stwierdzenia, że postanowienie to naruszało prawo i stan faktyczny nie uprawniał do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia, oznaczało to, że organy bezprawnie przez pewien czas ograniczały prawo strony do dysponowania swoim majątkiem.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostały one wydane bez naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) decyzja o zabezpieczeniu wygasa

z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz

z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku.

Z przepisów tych wyraźnie wynika, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu następuje z mocy prawa w określonych ściśle sytuacjach i terminach, bez potrzeby wydawania w tym zakresie stosownego aktu administracyjnego. Wygaśnięcie decyzji

o zabezpieczeniu nie niweluje jednak skutków zabezpieczenia. W myśl § 2 art. 33a Ordynacji podatkowej wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie prowadzi więc do uchylenia zarządzenia o zabezpieczeniu, co więcej – zajęcie zabezpieczające pod warunkami określonymi w art. 154 § 4 ustawy z 17 czerwca 1967 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przekształca się w zajęcie egzekucyjne.

Tym samym niezasadne były obawy sformułowane w skardze dotyczące ewentualnego umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek braku przedmiotu zaskarżenia. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem jedynie

w przypadku, gdy decyzji nie ma już w obrocie prawnym.

Przechodząc do istoty sporu należy zauważyć, że rozstrzygnięcie tej sprawy było uzależnione od treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 546/12 dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lutego 2012 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 kwietnia 2011 r. (a więc na podstawie tego samego co w niniejszej sprawie), tyle że za okres przedłużenia wcześniejszy, tj. do dnia 2 marca 2012 r.

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 546/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. S. na ww. postanowienie z dnia 28 lutego 2012 r.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu ww. orzeczenia.

Zgodnie z art. 155 u.p.e.a. zabezpieczenie może być dokonane przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie.

Tym odrębnym przepisem jest art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza możliwość ustanowienia zabezpieczenia na majątku podatnika, w trakcie toczącego się postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, albowiem w toku prowadzonego postępowania kontrolnego, decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącego, określając jednocześnie przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.

Termin trwania zabezpieczenia od jego dokonania w związku z wydaniem decyzji,

o której mowa w art. 33 i 33a Ordynacji podatkowej został określony w przepisie art. 159 u.p.e.a. i zasadniczo wynosi 3 miesiące. Ustawodawca jednak, w art. 159 § 2 tej ustawy, przewidział możliwość przedłużenia powyższego terminu na wniosek wierzyciela. Warunkiem jego prolongowania jest złożenie wniosku o jego przedłużenie, zanim termin zabezpieczenia zakończy swój bieg, a przy tym, gdy brak jest możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przepis wymaga jednocześnie, aby przyczyny, z powodu których postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, były uzasadnione.

W sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że wierzyciel złożył kolejny wniosek o przedłużenie terminu zabezpieczania, zanim termin ten zakończył swój bieg – miało to miejsce w dniu 7 lipca 2011 r. Jednocześnie postanowienia organu egzekucyjnego

o przedłużeniu terminu zabezpieczenia były dwukrotnie uchylane przez organ odwoławczy. Dopiero trzecie z wydanych postanowień odniosło właściwy skutek w postaci wyznaczenia nowego terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika.

Z powyższych okoliczności faktycznych strona wywodzi, że wydanie postanowienia przedłużającego termin zabezpieczenia dopiero w dniu 13 grudnia 2011 r. dokonane zostało z naruszeniem prawa, albowiem miało to miejsce już po upływie terminu zabezpieczenia.

Zdaniem Sądu takie zapatrywanie strony skarżącej nie jest prawidłowe i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia nie niweczy skutku, jaki wywołało złożenie wniosku o przedłużenie tego terminu.

Należy odróżnić samo złożenie wniosku o przedłużenie terminu zabezpieczenia od wydania postanowienia o jego przedłużeniu.

Terminowe złożenie wniosku wywołuje skutek w postaci otwarcia możliwości przedłużenia terminu; bez tej czynności nie jest dopuszczalne prolongowanie terminu ponad okres, na który zabezpieczenie zostało ustanowione. Postanowienie o przedłużeniu terminu stanowi natomiast konsekwencję uprzednio złożonego wniosku i wskazuje, do jakiego momentu dozwolone jest dalsze stosowanie zabezpieczania. Podkreślenia wymaga jednak, że uchylenie takiego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie jest równoznaczne z uchyleniem skutku, jaki wywołany został złożeniem wniosku. Oznacza to bowiem jedynie, że organ wydający wadliwe, uchylone postanowienie, powinien na nowo rozpatrzyć uprzednio złożony wniosek. Nie można natomiast przyjąć, że przez fakt uchylenia postanowienia wniosek taki stracił swój byt prawny i traktować tej sytuacji tak, jakby wierzyciel w ogóle takiego wniosku nie złożył. Uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia zabezpieczenia nie zmienia bowiem faktu, że wniosek został złożony w terminie, a zatem, że spełniona została przesłanka warunkująca prolongowanie terminu stosowania zabezpieczenia. Z istoty regulacji zawartej w art. 159 § 2 u.p.e.a. nie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia ma zapaść w czasie, kiedy termin zabezpieczenia jeszcze się nie zakończył, lecz to, aby przed upływem tego terminu wierzyciel złożył stosowny wniosek o jego przedłużenie.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że wydanie postanowienia z dnia

13 grudnia 2011 r. nie zostało dokonane z naruszeniem prawa, albowiem stanowiło jedynie konsekwencję rozpatrzenia uprzednio złożonego wniosku o przedłużenie terminu stosowania zabezpieczenia. Jednocześnie uchylenie wcześniejszych postanowień nie prowadziło do uchylenia skutków wynikających z terminowego złożenia wniosku. Skoro bowiem wniosek został wniesiony jeszcze w czasie trwania zabezpieczenia, to skutek

w postaci terminowego złożenia wniosku już zaistniał, a zatem spełniona została jedna

z przesłanek dopuszczająca możliwość prolongowania terminu zabezpieczenia. Postanowienia wydane przez organ odwoławczy uchylały jedynie rozstrzygnięcia

w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczania, jednakże nie niweczyły samego faktu terminowego złożenia wniosku przez wierzyciela.

Powyższą argumentację wzmacnia także treść art. 159 § 3 u.p.e.a., w którym ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia.

Należy dostrzec, że jednym z rozstrzygnięć możliwych do wydania przez organ odwoławczy w następstwie rozpoznania zażalenia, jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, co miało miejsce

w rozpatrywanej sprawie. W związku z wydaniem takiego rozstrzygnięcie niewątpliwie ulega przedłużeniu czas rozpoznania wniosku i możliwa jest sytuacja, w której wniosek taki zostanie rozstrzygnięty już po upływie terminu zabezpieczenia. Przyjęcie koncepcji prezentowanej przez skarżącego oraz zaprezentowanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1248/08

(LEX nr 515116), na który powołuje się strona, prowadziłoby w efekcie do uniemożliwienia wydania skutecznego postanowienia o zabezpieczeniu w sytuacji, gdy pierwotne postanowienie w wyniku administracyjnej kontroli instancyjnej bądź sądowej zostałoby wyeliminowane z obrotu prawnego. Czas trwania postępowania zainicjowanego wniesieniem zażalenia, a zwłaszcza czas trwania ewentualnego postępowania sądowego, uniemożliwiłby bowiem wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia przed jego upływem.

Nie sposób przy tym wymagać od wierzyciela, aby był zobligowany do złożenia wniosku o przedłużenie terminu zabezpieczenia już w chwili, kiedy rozpoczął on swój bieg. Z założenia wniosek taki winien być bowiem składany dopiero w sytuacji, gdy nie ma możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w wyznaczonym terminie.

Zgłoszony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek z dnia 7 lipca 2011 r. nie może być uznany za wniosek niedopuszczalny z tej przyczyny, jakoby w sposób niezgodny z prawem określał termin wnioskowanego przedłużenia. Kompetencję przedłużenia terminu zabezpieczenia ustawodawca pozostawił bowiem w gestii organu egzekucyjnego, a nie wierzyciela. Rzeczą organu egzekucyjnego wydającego postanowienie o przedłużeniu terminu jest zatem weryfikacja złożonego wniosku i takie określenie przedłużonego terminu, które odpowiada prawu. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny weryfikując złożony wniosek wierzyciela sprostał tym wymaganiom dopiero przy kolejnym (trzecim) rozpatrzeniu sprawy, co nie oznacza jednak, że nie mógł już rozpoznać wniosku, który został przez wierzyciela złożony w terminie.

Reasumując, uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia nie niweczy faktu złożenia wniosku o prolongowanie tego terminu, a zatem nie zamyka możliwości wydania postanowienia nawet wówczas, gdy dotychczasowy termin zabezpieczenia już upłynął. Dla możliwości przedłużenia terminu zabezpieczenia na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a. istotne znaczenie ma nie to, kiedy postanowienie w tym przedmiocie zostanie wydane, ale to, czy stosowny wniosek wierzyciela został złożony

w czasie, gdy termin zabezpieczenia nie zakończył swojego biegu.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]