Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2390/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 16, art. 145 par. 1, art. 145a, art. 7, art. 77, art. 149 par. 1 i 2, art. 151, art. 148, art. 127 par. 3, art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek P, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej Prezes UTK, organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 149 § 3, art. 127 § 3 i art.148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm. – dalej kpa), w związku art. 14 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj.: Dz. U. 2015 r., poz. 1297, ze zm.- dalej utk), po rozpatrzeniu wniosku spółki P. S.A. (dalej "P.", "Spółką" lub "stroną"), o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezesa UTK decyzji z [...] lutego 2013 r., sygn. [...], nakazującej spółce P. S.A. podjęcia wszelkich niezbędnych i efektywnych działań naprawczych, mających na celu spełnienie warunków technicznych i organizacyjnych, zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu pociągów na obiektach mostowych w km 9,120 oraz w km 41,783 linii nr [...][...] - [...] z terminem realizacji do 22 kwietnia 2013 r. oraz wprowadzenie na tych obiektach ograniczeń eksploatacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego do czasu usunięcia wszelkich nieprawidłowości, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa UTK z [...] kwietnia 2016 r.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania prowadzonego przez Prezesa UTK zakończonego decyzją z [...] lutego 2013r., która stała się ostateczna w dniu [...] marca 2013r., nakładającą na P. obowiązek wszelkich niezbędnych i efektywnych działań naprawczych, mających na celu spełnienie warunków technicznych i organizacyjnych, zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu pociągów na obiektach mostowych w km 9,120 oraz w km 41,783 linii nr [...][...] - [...] z terminem realizacji do 22 kwietnia 2013r.

W treści wniosku o wznowienie postępowania, spółka powołała się na powzięcie wiadomości o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, tj. przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj.:

1. pismo Z. w N.do Prezesa UTK z [...] grudnia 2012 r.;

2. pismo S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.;

3. pismo UTK z [...] października 2010 r., stanowiące odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia 2010 r.;

4. opinię "W sprawie możliwości zastosowania zapisów o świadectwie B/99/0103 w odniesieniu do użycia materiału ICOSIT KC 340/65 i innych odmian serii ICOSIT KC do sprężystych podlewek lub ciągłego mocowania szyny w systemie ERS" z 2 listopada 2010 r., sporządzoną przez Katedrę Infrastruktury Transportu Szynowego i Lotniczego Politechniki Krakowskiej;

5. pismo UTK z [...] stycznia 2013 r.

Skarżąca wskazała, iż weszła również w posiadanie dokumentów sporządzonych po zakończeniu postepowania, które miały przemawiać za ponownym podjęciem postepowania, tj.:

1. decyzji Prezesa UTK z [...] marca 2014 r. o sygn. [...], wydającej świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, o nr [...], ważne do [...] marca 2015 r.;

2. świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, o nr B[...].

Następnie strona wskazała, że przywołane przez nią dowody mają istotny wpływ na wynik postepowania i mogły się przyczynić do zmiany decyzji, a przy tym nie znalazły się w materiale dowodowym, na którym opierał się Prezes UTK wydając decyzję z [...] lutego 2013 r. Następnie skarżąca wskazała, że wydanie decyzji opierało się na stwierdzeniu istnienia zagrożenia bezpieczeństwa dla ruchu kolejowego, natomiast z przedstawionych dokumentów wynika – w jej ocenie – iż ustalenia organu były błędne.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...], Prezes UTK odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezesa UTK decyzji z [...] lutego 2013 r., sygn. [...].

Organ powołał się na następujący stan faktyczny ustalony w sprawie. W dniach [...] – [...] września 2012 r. Prezes UTK przeprowadził kontrolę w Spółce. Obejmowała ona zakres spełnienia przez wyroby przeznaczone do stosowania w infrastrukturze kolejowej zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań przez zabudowany system przytwierdzenia szyny w otulinie ERS z wykorzystaniem materiału ICOSIT KC 330 (340) na obiektach mostowych usytuowanych na linii kolejowej nr [...][...] - [...] w km 9,120 oraz w km 41,730. W toku powyższych działań kontrolnych stwierdzono niezgodność postanowień zawartych w świadectwie wydanym przez Prezesa UTK nr B/99/0103 z 20 grudnia 1999 r. w przedmiocie dopuszczenia do eksploatacji budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu pociągów dla systemu ICOSIT KC 330 (340) do elastycznego mocowania szyn z zabudowanymi w czasie modernizacji mostów w km 9,120 oraz w km 41,730, z rozwiązaniami technicznymi polegającymi na zastosowaniu materiału ICOSIT w systemie przytwierdzenia szyny w otulinie ERS. W opracowanej przez P. - CNTK opinii nr [...], którą dostarczono wraz z wnioskiem o uzyskanie wyżej wymienionego świadectwa dopuszczenia typu, nie przedstawiono wyników badań dotyczących zastosowania materiału ICOSIT KC 330 (340) w systemie przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, w którym materiał ten stanowi podstawowy element mocowania szyny do podłoża. W ww. opinii zamieszczono jedynie wyniki badań materiału ICOSIT KC 330 (340), wykonanego na bazie żywic poliuretanowych, wykorzystywanego przy budowie podpór szynowych do elastycznego mocowania szyn w nawierzchni bezpodkładowej i bezpodsypkowej, który pozwala tłumić drgania.

W związku z powyższym, Prezes UTK potwierdził konieczność posiadania świadectwa dopuszczenia typu dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie typu ERS z wykorzystaniem materiału ICOSIT KC 330 (340).

W okresie od [...] do [...] lutego 2013 r. Prezes UTK przeprowadził w Spółce kolejną kontrolę, dotyczącą weryfikacji realizacji zaleceń i wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym Prezesa UTK z [...] września 2012 r. Wykazała ona niepodjęcie przez Spółkę działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Decyzją z [...] lutego 2013 r. Prezes UTK nakazał Spółce podjęcie wszelkich niezbędnych i efektywnych działań naprawczych, mających na celu spełnienie warunków technicznych i organizacyjnych, zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu pociągów na obiektach mostowych w km 9,120 oraz w km 41,783 linii kolejowej nr [...][...] - [...] w terminie do [...] kwietnia 2013 r. Jednocześnie Prezes UTK nakazał wprowadzenie na tych obiektach ograniczeń eksploatacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego do czasu usunięcia wszelkich nieprawidłowości.

Oceniając wniosek Spółki pod względem formalnym organ stwierdził, że wniosek złożony został przez podmiot uprawniony – stronę dotychczasowego postepowania. Strona we wniosku powołała się wprost na okoliczność stanowiącą podstawę wznowieniową wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Oceniając, czy przedstawione przez Spółkę "nowe dowody" istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, organ podkreślił, iż dwa z wskazanych przez Spółkę dowodów nie spełniały wymaganego kryterium - decyzja Prezesa UTK wydana [...] marca 2014 r., o sygn. [...] oraz świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, o nr [...]. Oba te dowody powstały już po wydaniu decyzji. Zatem w żaden sposób nie mogły uzasadniać wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w konsekwencji zostały pominięte przez organ w toku analizy przesłanek dotyczących wznowienia postępowania.

Następnie Prezes UTK wskazał, iż dokonując analizy spełnienia przesłanek wznowienia powyższego postepowania, powziął wątpliwości, co do dochowania przez stronę miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postepowania. W odniesieniu do niniejszego postępowania oznacza to, że termin do zawnioskowania o wznowienie postępowania rozpoczął bieg z dniem powzięcia wiadomości przez Spółkę o powoływanych przez nią dokumentach. Ponieważ strona nie przedstawiła wyjaśnień potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 148 § 1 kpa, organ dokonał weryfikacji przedstawionych przez nią dokumentów, tj.:

1. pismo Z. w N. do Prezesa UTK z [...] grudnia 2012 r.;

2. pismo S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.;

3. pismo UTK z [...] października 2010 r. stanowiące odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia 2010 r.;

4. opinia "W sprawie możliwości zastosowania zapisów o świadectwie B/99/0103 w odniesieniu do użycia materiału ICOSIT KC 340/65 i innych odmian serii ICOSIT KC do sprężystych podlewek lub ciągłego mocowania szyny w systemie ERS" z 2 listopada 2010 r., sporządzonej przez Katedrę Infrastruktury Transportu Szynowego i Lotniczego Politechniki Krakowskiej;

5. pismo UTK z [...] stycznia 2013 r.

W wyniku przeprowadzonej analizy Prezes UTK jako kluczowy w sprawie uznał dokument przywołany w punkcie 1, tj. pismo Z. w N. do Prezesa UTK z [...] grudnia 2012 r. Organ w tym względzie ustalił, iż dokument ten został sporządzony w dniu [...] grudnia 2012 r. przez jednostkę organizacyjną Spółki, tj. Z. w N. W treści tego pisma strona powołuje się na brzmienie dokumentów wymienionych w ww. pkt 2-4, stanowiących załączniki do przywołanego pisma Z. w N. z [...] grudnia 2012 r.

W związku z powyższym, organ uznał za uprawnione przyjęcie, że zarówno fakt sporządzenia pism wymienionych pkt 1-4, na które powoływała się strona, jak i ich treść, były Spółce znane już w 2012 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] lutego 2013 r., która stała się ostateczna z upływem [...] marca 2013r. Uwzględniono przy tym fakt, że powołane dokumenty stały się przedmiotem oceny organu w odpowiedzi skierowanej do Spółki pismem z [...] stycznia 2013 r., które to pismo także zostało wskazane przez Spółkę jako uzasadnienie wniosku.

Jednocześnie Prezes UTK podkreślił, że z prezentaty umieszczonej na piśmie wynikało, iż zostało ono doręczone Spółce [...] stycznia 2013 r. Z kolei Z. w N. otrzymał to pismo [...] stycznia 2013 r. – taka wzmianka została zawarta w piśmie jednostki organizacyjnej Spółki z [...] stycznia 2013 r.

Na tej podstawie organ ustalił, iż dokumenty na które powoływała się Spółka, były w sposób oczywisty znane zarówno organowi, jak i stronie, jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] lutego 2013 r.

W konsekwencji organ przyjął, że jeżeli przyczynę wznowienia postępowania miałoby stanowić nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu dokumentów, które były już znane stronie, to ustawowy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg z dniem uzyskania przez decyzję waloru ostateczności. Decyzja Prezesa UTK z [...] lutego 2013 r. została doręczona Spółce jeszcze tego samego dnia, co wynika z prezentaty widniejącej na decyzji. Od tej daty, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 kpa przysługiwał Spółce 14-dniowy termin na złożenie środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia w tym zakresie, a zatem decyzja stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 kpa, po upływie 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. w dniu [...] marca 2013 r., a zatem miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postepowania upłynął w dniu [...] kwietnia 2013 r. Podanie natomiast zostało złożone przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2014 r.

Na tej podstawie Prezes UTK przyjął, że w niniejszej sprawie nie został dochowany termin wynikający z art. 148 kpa.

W konsekwencji postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...], Prezes UTK odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezesa UTK decyzji z [...] lutego 2013 r., sygn. [...].

Z zachowaniem terminu Spółka zwróciła się do Prezesa UTK o ponowne rozpatrzenie sprawy. Spółka zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciła mu:

- naruszenie art. 145 kpa, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie iż w niniejszej sprawie nie występują przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, podczas gdy prawidłowa interpretacja dowodów dołączonych do akt postępowania jednoznacznie wskazuje na zaistnienie przesłanek do wznowienia postępowania;

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że strona wnosząca podanie o wznowienie postępowania nie dochowała terminu na wniesienie tego wniosku, oznaczonego w art. 148 § 1 kpa, podczas gdy prawidłowa interpretacja materiału dowodowego oraz wniosku o wznowienie postępowania wskazuje, że strona dochowała terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzję.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Prezes UTK postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Prezes UTK podniósł m. in., że weryfikując wniosek Spółki przyjął, że nie został zachowany termin na jego złożenie. Przepisy kpa zastrzegają bowiem, że wniosek powinien był złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organ przyjął, że termin ten rozpoczął bieg [...] marca 2013 r. i w konsekwencji upłynął on w dniu [...] kwietnia 2013 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki, iż przedstawione przez nią dokumenty nie były jej znane ponieważ były sporządzone w ramach jej jednostki organizacyjnej, poza siedzibą spółki (Z. znajduje się w N., a Centrala Spółki – w W.), Prezes UTK ocenił, iż przedstawiony argument nie jest zasadny. W ocenie organu Spółka dbając należycie o swoje interesy powinna być świadoma jakie czynności są podejmowane przez jej jednostki organizacyjne funkcjonujące poza siedzibą Spółki. Oznacza to również zasadność zbadania, jakie dokumenty są w posiadaniu poszczególnych jednostek organizacyjnych. Wewnętrzna organizacja oraz podział zadań nie są istotne dla odpowiedzialności Spółki. Wadliwa organizacja pracy między wewnętrznymi jednostkami Spółki obciąża samą zainteresowaną i w związku z tym nie usprawiedliwia jej niewiedzy w stosunkach zewnętrznych (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 78/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezasadny jest zatem argument Spółki, iż nie była świadoma tego, że pismo zostało skierowane z jej jednostki organizacyjnej do organu administracji publicznej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki, iż organ wydając postanowienie odniósł się wyłącznie do jednego z pięciu dokumentów stanowiących podstawę jej żądania, pomijając pozostałe dokumenty, Prezes UTK podkreślił, iż zarzut ten jest nieuzasadniony i nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ wskazał, iż przeanalizował wszystkie powołane przez Spółkę dokumenty. Zwrócił uwagę, że dokument Spółki z [...] grudnia 2012 r. w swej treści nawiązywał do trzech pozostałych dokumentów:

1. pisma Spółki S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.,

2. pisma UTK z [...] października 2010 r.,

3. opinii "W sprawie możliwości zastosowania zapisów o świadectwie B/99/0103 w odniesieniu do użycia materiału ICOSIT KC 340/65 i innych odmian serii ICOSIT KC do sprężystych podlewek lub ciągłego mocowania szyny w systemie ERS" z 2 listopada 2010 r.

Organ wziął również pod uwagę pismo Prezesa UTK z [...] stycznia 2013 r., które nie spełnia przesłanek wznowienia postępowania podnoszonych przez stronę.

Poza dokonaniem wnikliwej analizy przywoływanych przez Spółkę dowodów, organ ustalił także że część z nich były także przedmiotem pism procesowych złożonych w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w [...],[...] Wydział - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sprawie o sygn. akt [...].

Pismem z [...] czerwca 2014 r. Spółka wniosła bowiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów m.in. z następujących dokumentów:

1. pisma P. S.A Zakładu Linii w N. z [...] grudnia 2012 r.

2. pisma Spółki S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.,

3. pisma UTK z [...] października 2010 r. stanowiącego odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia 2010 r.,

4. opinii "W sprawie możliwości zastosowania zapisów o świadectwie B/99/0103 w odniesieniu do użycia materiału ICOSIT KC 340/65 i innych odmian serii ICOSIT KC do sprężystych podlewek lub ciągłego mocowania szyny w systemie ERS" z 2 listopada 2010 r.

W toku postępowania przed ww. Sądem, w odpowiedzi na wyżej wymienione pismo Spółki z [...] czerwca 2014 r., Prezes UTK pismem procesowym z [...] lipca 2014r., które zostało doręczone również pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] lipca 2014r., wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma UTK z [...] stycznia 2013 r. Okoliczność ta również przemawia za uznaniem, iż Spółka miała wiedzę w przedmiocie istnienia przywoływanych dowodów.

W konsekwencji, niezasadny staje się podnoszony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 145 kpa, polegający na jego niezastosowaniu. Poczynione w sprawie ustalenia nie dają podstawy do przyjęcia – zdaniem organu - że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. wyszły na jaw. W niniejszej sprawie nie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną Prezesa UTK z [...] lutego 2013 r.

Reasumując, Prezes UTK, rozpatrując ponownie sprawę dotyczącą wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe.

Niezgadzając się z postanowieniem Prezesa UTK z dnia [...] września 2016 r. P. S.A. z siedzibą w W., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 148 § 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Prezesa UTK z [...] kwietnia 2016 r. i uznaniu, iż w ramach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na upływ miesięcznego terminu na złożenie wniosku przez stronę, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów kpa prowadzi do wniosku, że jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa, to bez względu na okoliczność niezachowania terminu przez stronę, organ zmuszony jest wznowić postepowanie.

Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa UTK z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu wniesionej skargi strona skarżąca szczegółowo rozwinęła i uzasadniła zarzuty podniesione w skardze.

Wskazała m. in., że Prezes UTK przeanalizował przedstawione przez skarżącą we wniosku o wznowienie postepowania dowody wyłącznie przez pryzmat spełnienia formalnego wymogu z przepisu art. 148 § 1 kpa. Nie zbadał jednak doniosłości przedstawionych przez stronę okoliczności wpływu jaki powinny wywrzeć na merytoryczną ocenę zaistnienia podstaw do wznowienia postepowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] lutego 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 3 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Dokonując oceny zaskarżonych decyzji należało mieć na względzie, że podjęte one zostały w ekstraordynaryjnym postępowaniu normującym instytucję wznowienia postępowania, która stwarza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej tą decyzją. Instytucja wznowienia postępowania stanowi zatem jeden z wyjątków od sformułowanej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnych, zatem korzystanie z tego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w wypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wznowienie postępowania, jako instytucja nadzwyczajna, może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia jednej z wad kwalifikowanych, określonych w art. 145 § 1 kpa oraz art. 145a kpa. Istotą wznowionego postępowania jest, po uchyleniu dotychczasowej decyzji ostatecznej, powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Oznacza to, że organ pierwszej instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 kpa) - czy faktycznie wystąpiły nowe okoliczności lub dowody o których mowa w art. 145 kpa. Dopiero pozytywny wynik tych badań uprawnia organ do uchylenia ostatecznej decyzji.

Wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 kpa nie przesądza, wystąpienia w sprawie przesłanek wznowienia. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 kpa Wskazać w końcu należy, iż art. 151 kpa reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym.

Przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Tak więc jeżeli po przeprowadzeniu postępowaniu określonego w art. 149 § 2 kpa organ administracji publicznej stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, wówczas nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty, a zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa jest zobowiązany do wydania decyzji w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że podstawowe znaczenie ma wyjaśnienie, czy przedstawiona przez stronę okoliczność wypełnia przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa – którą to podstawę wznowienia strona wskazała we wniosku.

Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa podstawa wznowienia postepowania zakłada spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

- po dniu wydania decyzji ostatecznej wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie znane organowi;

- nowe okoliczności i dowody muszą być dla sprawy istotne i muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej.

W ocenie skarżącej nowym dowodami w sprawie są:

1. pismo Z. w N. do Prezesa UTK z [...] grudnia 2012r.;

2. pismo S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.;

3. pismo UTK z [...] października 2010 r., stanowiące odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia 2010 r.;

4. opinię z 2 listopada 2010 r., sporządzoną przez Katedrę Infrastruktury Transportu Szynowego i Lotniczego Politechniki Krakowskiej;

5. pismo UTK z [...] stycznia 2013 r.

Skarżąca wskazała, iż weszła również w posiadanie dokumentów sporządzonych po zakończeniu postepowania, które miały przemawiać za ponownym podjęciem postepowania, tj.:

6. decyzji Prezesa UTK z [...] marca 2014 r. o sygn. [...], wydającej świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, o nr [...], ważne do [...] marca 2015 r.;

7. świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu kolejowego dla systemu przytwierdzenia szyny w otulinie ERS, o nr [...].

Oceniając dwa ostatnie dokumenty Sąd podzielił pogląd organu, iż nie spełniają one kryterium "nowych dowodów" istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej. Oba te dowody powstały już bowiem po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mogły zatem uzasadniać wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zasadnie zatem organ pominął je w toku prowadzonego postepowania.

Poprawne jest także rozumowanie organu, które doprowadziło do ustalenia, iż Spółka od grudnia 2012 r. była w posiadaniu dowodów wskazanych przez skarżącą w pkt 1 – 4 wniosku, tj.:

1. pismo Z. w N. do Prezesa UTK z [...] grudnia 2012r.;

2. pismo S. sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.;

3. pismo UTK z [...] października 2010 r., stanowiące odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia 2010 r.;

4. opinię z 2 listopada 2010 r., sporządzoną przez Katedrę Infrastruktury Transportu Szynowego i Lotniczego Politechniki Krakowskiej.

Powyższe wynikało z tego, iż w ramach struktury organizacyjnej Spółki zostało sporządzone pismo P. S.A. Z. w N. z [...] grudnia 2012 r., w którego treści przywołano:

- pismo Spółki S. Sp. z o.o. do UTK z [...] sierpnia 2010 r.;

- pismo UTK z [...] października 2000 r. stanowiące odpowiedź na pisma S. z [...] sierpnia oraz

- opinię z [...] listopada 2010 r. sporządzoną przez Katedrę Infrastruktury Transportu Szynowego i Lotniczego Politechniki Krakowskiej.

Jak zauważył organ powyższe dokumenty stanowiły załączniki do pisma Spółki z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes UTK uwzględnił również okoliczność, iż przywołane wyżej dokumenty stały się przedmiotem oceny organu w odpowiedzi skierowanej do Spółki pismem z [...] stycznia 2013 r., które to pismo zostało wskazane przez Spółkę w pkt 5 wniosku o wznowienie postępowania. Zauważyć w tym miejscu należy, iż powyższy dokument (pismo UTK z [...] stycznia 2013 r.) również nie stanowi dowodu spełniającego kryteria z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż istniał on w dniu wydania decyzji i jako sporządzony przez organ – był mu znany w dniu wydania decyzji.

Ponadto organ właściwie ustalił, iż dokumenty wymienione w pkt 1 - 4 wniosku o wznowienie postepowania były przedmiotem pism procesowych złożonych w toku postepowania przed Sądem Okręgowym w [...],[...] Wydział – Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sprawie o sygn. akt [...]. Jak wynika bowiem z pisma z [...] czerwca 2014 r. Spółka wniosła o odpuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazanych wyżej dokumentów. Również ta okoliczność – zdaniem Sądu – wskazuje na wiedzę Spółki w przedmiocie istnienia powołanych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2013 r.

Uznając, że dokumenty na które powołała się skarżąca były w sposób oczywisty znane zarówno organowi, jak i stronie jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Prezes UTK zasadnie przyjął, iż ustawowy termin na złożenie wniosku o wznowienie postepowania – stosownie do art. 148 kpa - rozpoczął bieg z dniem uzyskania przez decyzję z [...] lutego 2013 r. waloru ostateczności. Ponieważ przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce w dniu [...] lutego 2013 r. (data widniejąca na prezentacie) od tej daty – stosownie do art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa – przysługiwał Spółce 14-dniowy termin na złożenie środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Spółka nie złożyła ww. wniosku, w związku z czym decyzja stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 kpa, po upływie 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. w dniu [...] marca 2013 r. a zatem miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął skarżącej w dniu [...] kwietnia 2013 r. Ponieważ podanie o wznowienie postępowania zostało przez Spółkę złożone dopiero w dniu [...] grudnia 2014r. Sąd stwierdził, iż Prezes UTK zasadnie wydał postanowienie o odmowie wznowienia postepowania przyjmując, iż w przedmiotowej sprawie nie został dochowany termin wynikający z art. 148 kpa.

Sąd nie podzielił również zarzutu strony skarżącej, iż w sytuacji, gdy żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa, to bez względu na okoliczność niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, organ zmuszony jest wznowić to postępowanie. Organ zasadnie wskazał, iż stanowiący podstawę zarzutu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2404/11, w którym Sąd ten stwierdza, że do obowiązków organu należy również rozważenie, czy nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z urzędu, należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku uwzględnił skargę z uwagi na wniesienie podania o wznowienie postępowania w terminie, a nie z uwagi na brak inicjatywy organu w badaniu przesłanek wznowieniowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji orzeczenia.