Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 440/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 i art. 24
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 9 ust. 1, par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, par. 47 ust. 3 , par. 48 ust. 1 i 2, par. 49 ust. 1, par. 61 i par. 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151 i art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 10 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego T. P. – Kancelaria Radcy Prawnego [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - działając na wniosek E. M. w zakresie działki ewid. zmod. nr 22962 oraz z urzędu w zakresie działek ewid. zmod. nr 22961 i 22941, orzekł aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu A, jednostka ewid. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...] w następujący sposób:

1) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 22961 o pow. 0,0383 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0268 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

2) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 22962 o pow. 0,0360 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0410 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

3) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 22941 o pow. 0,3506 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,3571 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie.

Aktualizacji dokonano zgodnie z mapą uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. W., przyjętą do zasobu PODGK w dniu 13 października 2009r. za numerem [...].

W uzasadnieniu Starosta przedstawił przebieg postępowania w sprawie, podając, że:

- pismem z dnia 20 listopada 2003r. E. M. wystąpił do Wójta Gminy ze skargą w związku z brakiem podejmowanych czynności zmierzających do sprostowania zmodernizowanego operatu ewidencyjnego obrębu A m.in. w zakresie działki ewid. zmod. nr 22962, a pismo to potraktowano jako wniosek o tzw. pomiar kontrolny i poinformowano E. M. o dokumentach, jakie należy dołączyć do wniosku;

- wnioskodawca przedłożył kopię mapy ewidencyjnej obecnej i uprzednio obowiązującej, a także oświadczenie o bezsporności granic jego nieruchomości;

- z dniem 5 stycznia 2004r. zostało rozwiązane porozumienie, na mocy którego Wójt Gminy prowadził operat ewidencyjny, dlatego też właściwy w zakresie prowadzenia dalszego postępowania w tej sprawie stał się Starosta;

- w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono rozbieżność na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej w przebiegu granicy nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. zmod. nr 22962 w stosunku do przebiegu granicy tej nieruchomości przedstawionej na mapie ewidencyjnej uprzednio obowiązującej oznaczonej jako działka ewid. nr 7717/21;

- sporządzono operat pomiarowy przyjęty do zasobu powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjne - kartograficznej w dniu 25 sierpnia 2008r. za numerem [...]

- z protokołu z czynności przyjęcia granic z 29 lipca 2008r. wynika, że granice nieruchomości zostały ustalone na podstawie mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880, a na podstawie mapy uzupełniającej z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian stanowiącej część składową ww. operatu stwierdzono, że działka ewid. zmod. nr 22961 o pow. 0,0383 ha zmieniła konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie, w wyniku czego powstały działki ewid. zmod. nr 22961/1 opow. 0,0268 ha i nr 22961/2 o pow. 0,0115 ha, działka ewid. zmod. nr 22962 o pow. 0,0360 ha zmieniła konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie w wyniku czego powstały działki ewid. zmod. nr 22962/1 o pow. 0,0295 ha i nr 22962/2 o pow. 0,0065 ha;

- działka ewid. zmod. nr 22961/1 powstała z działki ewid. oznaczonej w uprzedniej ewidencji nr 7717/22 objętej KW [...], w której jako właściciel figuruje J. G. s. E. i E.;

- działki ewid. zmod. nr nr 22962/2 i 11941 powstały z działki ewid. nr 8496/1 objętej KW [...] będącej własnością J. P. s. P. i P. oraz A. P. c. J. i M.;

- działki ewid. zmod. nr 22961/2 i 22962/1 powstały z działki ewid. nr 7717/21 (oznaczenie sprzed modernizacji),

- w wyniku aktualizacji operatu ewidencyjnego nieruchomość E. M. opisana została nr 22961/2 i 22962/1;

- Starosta w dniu [...] 2008r. wydał decyzję zatwierdzającą zmiany w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym;

- od decyzji Starosty wniósł odwołanie E. M., podnosząc, że w zakresie działki zmod. nr 22962 organ bezpodstawnie nadał nieruchomości rolnej dwa numery ewidencyjne nr 22962/1 i nr 22962/2, podczas gdy faktycznie jest to jednorodne ciało hipoteczne, które winno posiadać jedno oznaczenie ewidencyjne, a ponadto powierzchnia działki nr 22962 po dokonaniu aktualizacji nie była zgodna ze stanem prawnym obowiązującym w starej ewidencji, gdzie powierzchnia działki 7717/21 prawidłowo wykazywała powierzchnię 0,0387 ha;

- organ II instancji decyzją z dnia [...] 2009r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, podkreślając, że przepis § 9 ust. 5 rozporządzenia stanowi, iż jedynie w przypadku podziału nowo powstałe działki oznacza się numerami w postaci ułamka q/p.

Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta ustalił, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 29 lipca 2003r. sygn. akt [...] E. M. nabył z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. prawo własności m.in. dz. ew. zmod. nr 22962 położonej w A zgodnie z wykazem zmian sporządzonym przez J. F. z marca 2003r. W dacie nabycia prawa własności obowiązywały dane ewidencyjne sprzed modernizacji, które funkcjonowały do 25 października 1995r., a zmodernizowany operat ewidencyjny dla wsi A stał się obowiązującym na mocy obwieszczenia Wojewody z 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. Nr 29/95). Starosta wskazał, że stosownie do zaleceń organu II instancji geodeta uprawniony M. W. opracował mapę uzupełniającą z aktualizacji ewidencji gruntów wraz z wykazem zmian przyjętą do zasobu PODGK w dniu 13 października 2009r. za numerem [...]. Do opracowania ww. dokumentacji geodeta wykorzystał wyniki pomiaru z operatu KERG [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego T. U. Zgodnie z dokumentacją sporządzona przez geodetę M. W. działki ewid. zmod. nr nr 22961, 22962 i 22941 zmieniły konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie. Na podstawie wykazu zmian Starosta stwierdził, że działka ewid. zmod. nr 22961 powstała z działki 7717/22 objętej KW [...], w której jako właściciel figuruje J. G. s. E. i E., zaś działka ewid. zmod. nr 22962 objęta w/w postanowieniem Sądu Rejonowego powstała z działki ewid. nr 7717/21. Dlatego też Starosta uznał za zasadne zatwierdzenie zmian w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie w trybie przepisów o ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumentację KERG [...], gdyż doprowadzała ona dane ewidencyjne do zgodności z materiałami źródłowymi, które odzwierciedlają aktualny stan prawny, to zaś było zgodne z zasadą opisaną w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Starosta wyjaśnił, że rozszerzył postępowanie z urzędu o działki ewid. zmod. nr 22961 i nr 22941, ponieważ zmiana na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej konfiguracji działki ewid. zmod. nr 22962 spowodowała zmianę przebiegu granic działek sąsiednich. Organ l instancji wskazał, że strony poinformowano o zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w sprawie oraz o możliwości zaznajomienia się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, a strony nie wniosły zastrzeżeń.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. M., domagając się jej uchylenia i przeprowadzenia ponownego postępowania mającego na celu prawidłowe odtworzenie granic działki nr 22962 zgodnie ze starym operatem oraz stanem prawnym na gruncie. Odwołujący się zarzucił, iż na podstawie zaskarżonej decyzji co prawda doszło do przywrócenia uprzednio posiadanej przez niego powierzchni zgodnej z aktualnym stanem własności na gruncie, lecz w sposób nieprawidłowy doszło do odtworzenia przebiegu granic działek w sposób odbiegający od stanu faktycznej własności na gruncie oraz stanu występującego na starej mapie ewidencyjnej w skali 1:2880. Zdaniem odwołującego się granice działki nr 22962 na styku z działką nr 22952 zostały w sposób bezpodstawny przesunięte w głąb działki nr 22961 i dlatego działka nr 22961 została ponad miarę okrojona i zmniejszona. Natomiast granica działki nr 22941 bezpodstawnie została przesunięta w głąb działki 23962 i znacznie powiększono powierzchnię działki 22941 kosztem gruntów odwołującego się. Odwołujący się podniósł też, że zamiast odtworzenia granic działek do stanu występującego przed modernizacją przy nieznacznej korekcie granic doprowadzono do znaczących zmian granic działek niemających żadnego uzasadnienia ani w starej ewidencji ani też w obecnym stanie występującym na gruncie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 23 marca 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczył treść stosownych przepisów prawa. WINGiK wskazał, że ustalenia przebiegu granic na gruncie działki nr 22962 obręb A, dokonał geodeta uprawniony T. U., opierając się na złożonych do protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic zgodnych oświadczeniach woli osób, które brały udział w postępowaniu i zostały prawidłowo zawiadomione. Protokół został podpisany przez E. M., J. P., zaś J. G. nie stawił się. W ocenie WINGiK zalecenia organu II instancji zawarte w decyzji z [...] 2009r. zostały przez Starostę wykonane, a operaty z aktualizacji ewidencji gruntów zostały włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerami: KERG [...] i [...], co pozwoliło Staroście na wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej nr 22962, będącej własnością E. M.

Skargę na decyzję WINGiK w Krakowie wniósł J. G., domagając się uchylenia jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcia organów obu instancji są błędne i nie odpowiadają stanowi prawnemu i faktycznemu na gruncie. Działka nr 22961 po wprowadzeniu zmian nie odpowiada w zakresie przebiegu jej granic, konfiguracji i powierzchni stanowi ze starej ewidencji, a w szczególności w stosunku do działki o starym nr 7717/22. Skarżący zarzucił, iż jego działka nr 22961 została bezprawnie okrojona o ponad 0,0120 ha i nie pokrywa się ze stanem prawnym i władania na gruncie. Podniósł też, że nie brał udziału w czynnościach geodezyjnych, jak też w żaden sposób nie akceptował takich zmian na swoją szkodę.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego.

Pełnomocnik skarżącego z urzędu podniosła, że w wyniku modernizacji operatu ewidencji gruntów obr. A w wykazie synchronizacyjnym ujęto, że działka zmod. nr 22962 odpowiada działce 7717/21. Jednocześnie w wyniku czynności pomiarowych ustalono, że część działki 22961 również obejmuje obszar dz. ew. nr 7717/21. Z okoliczności tych wynika, że działki zmodernizowane nr 22961 o pow. 0,0383 ha oraz nr 22962 o pow. 0,0360 ha powstały w wyniku czynności technicznych przy modernizacji operatu. Zdaniem pełnomocnik niedopuszczalne było regulowanie stanu własności gruntu J. G., E. M. i J. P. poprzez podział działek zmod. nr 22961 i nr 22962. Zakaz regulacji stanu prawnego poprzez podział tych działek został ominięty poprzez aktualizację ewidencji gruntów, na skutek której działki ewid. zmod. nr 22961, 22962 i 22941 zmieniły konfigurację oraz powierzchnię, zachowując dotychczasowe oznaczenie. Skoro zaś czynności te zostały przeprowadzone wyłącznie w celu realizacji postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 lipca 2003r. sygn. akt [...], stwierdzającego nabycie z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. prawa własności działki ew. zmod. nr 22962 położonej w A w wersji sprzed modernizacji, która obowiązywała do dnia 25 października 1995r., a od dnia 4 listopada 1971 r. rzeczywisty stan władania na gruncie nie ulegał zmianie, to biegł proces zasiedzenia działki nr 7717/21, i to w dobrej wierze, przez właściciela działki ewid. zmod. nr 22961, do której została ona włączona. Proces ten próbowano przerwać dopiero w 2008r, kiedy dokonano zmiany konfiguracji, granic i powierzchni działki ewid. zmod. nr 22961 poprzez wyłączenie z jej obszaru powierzchni dawnej dz. ewid. nr 7717/21 w celu dokonania jej zwrotu na rzecz E. M. Zdaniem pełnomocnik było to sprzeczne z regulacją zawartą w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także stanowiskiem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 7 maja 2008r. l OSK 719/07. Z rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, ich właścicielach czy osobach władających tymi gruntami, zaś aktualizacja operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W przedmiotowej sprawie zaistniał zatem spór co do tego, czyją własnością jest owe 0,0115 ha gruntu, o które pomniejszono ostatecznie działkę ewid. zmod. Nr 22961 (d. dz. ew. 22961/2). Skarżący wskutek władania tym gruntem tak jak właściciel w dobrej wierze przez okres ponad 20 lat nabył prawo własności 115 m2 gruntu wchodzącego w skład dz. ew. zmod. nr 22961 wskutek zasiedzenia. Pełnomocnik podniosła, że w związku z powstaniem sporu co do tego, czyją własność stanowi obszar 115 m2 gruntu wyłączonego decyzją Starosty z dnia 31 grudnia 2009r. z obszaru działki ewid. zmod. nr 22961 obr. A, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a następnie do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Zatem orzeczenie o aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu A w taki sposób, że zmodernizowana dz. ew. nr 22961 o pow. 0,0383 ha zmienia konfigurację oraz powierzchnię na 0,0268 ha przy zachowaniu dotychczasowego oznaczenia stanowi obejście prawa poprzez zmianę stanu własności 115 m2 gruntu w trybie administracyjnym, tj. z naruszeniem przepisów Kodeksu cywilnego o nabywaniu i utracie prawa własności nieruchomości. Zarzut ten dotyczy także orzeczenia tą decyzją o zwiększeniu powierzchni zmodernizowanej działki nr ew. 22962 do 0,0410 ha przy zachowaniu dotychczasowego oznaczenia. Pełnomocnik wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach, sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ponadto art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania organy te kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 kpa).

Przepis art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy w odniesieniu do gruntów: dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Jak wskazano wyżej z przepisów rozdziału 3 rozporządzenia, regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). W kontrolowanym postępowaniu Starosta zastosował obydwa tryby aktualizacji, ponieważ wniosek o aktualizację zapisów ewidencji dotyczących działki nr 22962 powodował konieczność aktualizacji danych odnoszących się do działek nr 22961 i 22941.

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialne - technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. W kontrolowanym postępowaniu konieczne było uzyskanie wyjaśnień właścicieli działek oraz sporządzenie operatu, a więc organy trafnie wybrały tryb aktualizacji ewidencji w drodze wydania decyzji administracyjnej.

Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów może stanowić opracowanie geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian danych ewidencyjnych wymienia przepis § 46 ust. 3 rozporządzenia. Należy podkreślić, że w kontrolowanym postępowaniu poza sporem było, że operat pomiarowy sporządzony 18 sierpnia 2008r. przez geodetę T. U. został przyjęty do zasobu powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjne - kartograficznej w dniu 25 sierpnia 2008r. za numerem [...] (k. 22 akt adm.). Także mapa uzupełniająca z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian, sporządzone przez geodetę M. W. zostały przyjętą do zasobu PODGK w dniu 13 października 2009r. za numerem [...] (k. 134 akt adm.). Zatem, stosownie do § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, były to dokumenty uprawniające Starostę do dokonania aktualizacji ewidencji.

Jednakże samo przyjęcie dokumentacji geodezyjne - kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego, mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję jest obowiązany ocenić, czy przedstawiony dokument geodezyjne -kartograficzny, przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian ze względu na ich przedmiot. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy dokonały takiej oceny i zasadnie uznały, że w/w dokumenty geodezyjne - kartograficzne zostały sporządzone w sposób prawidłowy i nie budzą zastrzeżeń, poza wytkniętym już w decyzji WINGiK z dnia [...] 2009r. wadliwym podziałem działek stanowiących ciągły obszar gruntu w rozumieniu § 9 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże wada ta została wyeliminowana właśnie przez aktualizację operatu ewidencyjnego sporządzoną przez M. W.

Ponadto w ocenie Sądu organy prowadzące kontrolowane postępowanie prawidłowo ustaliły krąg stron, opierając się na zgromadzonych dokumentach wskazujących na właścicieli działek objętych postępowaniem. Strony postępowania były informowane o toczącym się postępowaniu, w tym o czynności ustalenia przebiegu działek ewidencyjnych (k. 20-21 akt adm.). O tej czynności został także powiadomiony skarżący J. G., który jednak w niej nie uczestniczył. Natomiast obecni podczas przyjęcia granic E. M. i J. P. złożyli zgodne oświadczenia co do przebiegu granic i na tej podstawie geodeta dokonał ich wyznaczenia w terenie i na mapie. E. M. i J. P. podpisali protokół (k. 18 akt adm.), nie wnosząc zastrzeżeń do jego treści. Warto też podkreślić, że wszystkim stronom postępowania zostały doręczone decyzje obu instancji, a z akt sprawy nie wynika, by skarżący wnosił zastrzeżenia odnośnie przebiegu granic i to zarówno w postępowaniu przed organem l instancji, jak w postępowaniu odwoławczym. Te okoliczności wskazują, że w kontrolowanym postępowaniu nie zostało naruszone prawo do czynnego udziału w postępowaniu którejkolwiek ze stron.

Odnośnie zasadności dokonanej zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wprowadzenia zmiany. Podstawowy dokument, czyli operat pomiarowy, został sporządzony przez uprawnionego geodetę, a przebieg granic przyjęto wg istniejącego stanu na gruncie. Jak wskazano wyżej, stan ten nie był kwestionowany także przez skarżącego. Skoro ewidencja gruntów i budynków zawierała wpisy niezgodne ze stanem faktycznym, należało dokonać jej aktualizacji, czyli dostosowania istniejących wpisów w ewidencji do faktycznego przebiegu granic na gruncie. Zdaniem Sądu organy dokonały takich wpisów w ewidencji, które odzwierciedlają faktycznie istniejący i aktualny stan granic na gruncie, a tym samym zrealizowały swoje zadanie polegające na utrzymaniu ewidencji w aktualności. Jeżeli zaś skarżący uważa, że zostało naruszone jego prawo własności, tzn. że jakaś część jego działki została bezprawnie zajęta lub wywłaszczona, realizacja jego roszczeń powinna nastąpić w drodze powództwa o ochronę własności lub ochronę posiadania, które są rozpatrywane przez sądy powszechne.

Zarzuty skargi wskazujące na nieuzasadnione zmniejszenie powierzchni działki będącej przedmiotem jego własności nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, natomiast zgodnie z § 62 rozporządzenia numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych określających przebieg linii granicznych. Tak więc pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic. Granice zaś działek będących przedmiotem operatu przyjętego do zasobu, wskazane zostały na gruncie przez strony postępowania jako bezsporne, zatem obliczenia powierzchni działek dokonano prawidłowo, stosownie do powołanych przepisów. Ponadto oznaczenie nieruchomości, którego jednym z elementów jest jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa, ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Wynika to z przepisów art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), zaś podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. Zatem zarzuty skargi dotyczące uszczuplenia przedmiotu prawa własności skarżącego nie mogą odnieść skutku.

W związku z powyższym niezasadnym jest również zarzut pełnomocnik skarżącego o przekroczeniu przez organy swoich kompetencji poprzez dokonanie w postępowaniu ewidencyjnym rozstrzygnięcia o zasięgu prawa własności. Jak wskazano wyżej, organy dysponowały dokumentami geodezyjne - kartograficznymi, które mogły być podstawą dokonania zmian w ewidencji i dokumenty te nie zawierały wad podważających ich wiarygodność. Co więcej ich treść wskazywała, że ustalone przez geodetę granice nie są sporne pomiędzy stronami postępowania. Dlatego organy były uprawnione do zaktualizowania zapisów w ewidencji. Takie rozstrzygnięcie nie odbiera żadnej ze stron możliwości ochrony swej własności, co jednak powinno nastąpić w innym trybie i nie przed organami prowadzącymi ewidencję.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a w jej uzasadnieniu zostały wskazane okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięcia i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Odnośnie wynagrodzenia dla ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, to zgodnie z art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r, Nr 10, poz. 65 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa, a zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stawka minimalna wynagrodzenia w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Kwotę tą powiększono, stosownie do § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia, o kwotę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.