Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 512/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2 pkt 3, ust. 10, ust. 12
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego K. kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. (dalej też jako strona, skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad [...] z dnia [...] stycznia 2012r., który po rozpatrzeniu wniosku strony utrzymał w mocy decyzję tego organu nr [...] z dnia [...].12.2011r. o nałożeniu na K. kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w okresie od [...] września 2011r. do [...] października 2011r. poprzez umieszczenie plakatów wyborczych swoich kandydatów w pasie drogowym w kwocie 12 400 zł.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 40 ust. 2 pkt.3 i ust. 10 i 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z zm.) oraz §1 pkt. 3 w zw. z § 4 ust.2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz.U. Nr 148 poz.886) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z zm.) – dalej jako k.p.a.

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] września 2011r. w trakcie przeprowadzanych przez służby drogowe oględzin pasa drogowego, stwierdzono, że w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na odcinku [...] -[...] umieszczone są plakaty wyborcze kandydata [...] w wyborach do Sejmu i Senatu p. S. S. w ilości 10 sztuk plakatów obustronnych o wymiarach 0,6x 0.9m2 każdy. W dniu [...].10.2011 stwierdzono umieszczenie w pasie drogowym tej drogi dodatkowo 3 obustronnych plakatów o wymiarach 06 x 09m2. Plakaty pozostawały w pasie drogowym do dnia [...] października 2011. Stwierdził, że stronie zapewniono czynny udział w sprawie.

Powołując się na art. 40 ust.12 ustawy o drogach publicznych stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę w wysokości 10 krotności opłaty Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją nr [...] z dnia [...].12.2011r. nałożył na K. karę pieniężną w wysokości 12 400 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w okresie od [...] września 2011 do [...] października 2011 poprzez umieszczenie plakatów wyborczych swoich kandydatów w pasie drogowym. Zarządca drogi wyliczył karę za okres od [...].09.2011 do [...].10.2011r. tj. 9 dni za umieszczenie 10 plakatów o powierzchni 2 m2 każdy (20m2 x 4zł x 9dni) x 10 krotność w kwocie 7 200 zł oraz za okres od [...].10.2011 do [...].10.2011r. tj. 5 dni za umieszczenie 13 plakatów o powierzchni 2m2 każdy (26m2 x 4zł x 5 dni) x l0 krotność – 5200 zł.

Stwierdził, że opłata za umieszczenie w pasie drogowym plakatów wyborczych ustalona została na podstawie § 4 ust.2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad tj. w kwocie 4,00zł za 1 m2 powierzchni pasa. Opłatę za zajęcie pasa drogowego ustalono jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Wobec brzmienia do treści art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, obowiązkiem zarządcy drogi jest naliczenie kary według zasady określonej w art. 40 ust. 10. Czyli zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

Od decyzji tej K. złożył środek zaskarżenia, zarzucając:

1. obrazę przepisów postępowania, w postaci art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości udziału i działania w sprawie, polegające w szczególności na zaniechaniu umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2. naruszenie przepisu art. 40 ust.12 ustawy o drogach publicznych poprzez zaniechanie ustalenia podmiotu, który faktycznie dokonał zajęcia pasa drogowego oraz zastosowanie dowolnego domniemania, polegającego na przyjęciu, że skoro inkryminowane plakaty dotyczą kandydatów startujących w wyborach z ramienia K., podmiotem, który zdecydował o ich umieszczeniu jest tenże K..

Po rozpatrzeniu środka zaskarżenia zarządca drogi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nie podzielił zarzutu, że stronę pozbawiono możliwości udziału w sprawie. Już w dniu [...].10 2011r., zarówno do K. w [...] jak i Biura Poselskiego S. S. wysłane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] na umieszczenie plakatów wyborczych. W związku z brakiem dowodu odbioru tych zawiadomień, ponownie w dniu [...] 11 2011r. przesłano do K. zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów dowodowych. Zawiadomienie odebrane zostało w dniu [...].11.2011r. Zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym wysłane zostało również do S. S., który odebrał zawiadomienie w dniu [...].11.2011r. Po otrzymaniu tego zawiadomienia pełnomocnik S. S. dwukrotnie, telefonicznie zapowiadał przyjazd do siedziby GDDKiA w [...] celu zapoznania się z aktami. Ostatecznie jednak ani strona ani uczestnik tego postępowania nie zapoznali się z aktami.

Organ stwierdził, że stosownie do treści art. 10 k.p.a. dopełnił obowiązku zapewnienia stronom możliwość zapoznania się z aktami sprawy, z czego strona faktycznie nie skorzystała. Powołał się na art. 84 ustawy Kodeks wyborczy stanowiący, że Komitety wyborcze prowadzą, na zasadzie wyłączności, kampanię wyborczą na ich rzecz. Niespornym jest, że plakaty wyborcze, które zajmowały pas drogowy wskazany w decyzji, prezentowały kandydata partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość. Stanowiły one część prowadzonej przez PiS kampanii i wyborczej. Okoliczność, że kandydat na posła lub senatora nie powiadomił Komitetu Wyborczego o fakcie rozwieszenia materiałów w obrębie pasa drogowego niezgodnie z pozwoleniem, nie ma żadnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy i jest sprawą wewnętrzną K..

Wskazał, że fakt zajęcia, miejsce oraz powierzchnię plakatów ustalono w wyniku oględzin, z których to czynności sporządzone zostały notatki służbowe, które wraz ze szczegółową dokumentacją zdjęciową znajdują się w aktach. Strona została powiadomiona o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji z czego nie skorzystała.

Stwierdził, że droga publiczna jest rzeczą przeznaczoną do prowadzenia ruchu i narzędziem wykonywania zadań komunikacyjnych państwa. Wykorzystywanie drogi do celów niezwiązanych z ruchem drogowy może nastąpić wyłącznie na podstawie zezwolenia zarządcy drogi wydawanego art. 40 ust.2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych. W skład pasa drogowego wchodzi nie tylko droga, ale także przedmioty i urządzenia związane bezpośrednio z zarządzaniem drogą lub ruchem drogowym, jak również przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu wydzielonego liniami granicznymi.

Postępowanie organu poprzedzającego wydanie decyzji ma na celu wyłącznie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy pod kątem zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 40 pkt. 12 ustawy o drogach publicznych. Organ nie bada przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, nie ocenia stopnia winy i nie może miarkować wysokość kary pieniężnej. Skarżący powinien tak zorganizować swoją kampanię wyborczą, aby w jej trakcie podejmować wyłącznie zgodne z przepisami prawa działania i w taki sposób, aby nie kolidowały one z żadną normą prawną.

Skarżący K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zarzucił:

wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności wobec skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, to jest naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

obrazę przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci przepisu art. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie strony możliwości udziału i działania w sprawie, polegające w szczególności na zaniechaniu umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 107 §3, 7 , 8, 11 oraz 77 k.p.a. polegające na:

zaniechaniu wyjaśnienia, na jakich podstawach organ ustalił, że osoba która umieściła plakat wyborczy w obrębie pasa drogowego działała w imieniu i na rzecz K. i zastosowanie, opartego na bliżej niesprecyzowanych przesłankach, domniemania udzielenia przez [...] upoważnienia osobie, która rzeczywiście umieściła plakat wyborczy w spornym miejscu;

zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka osoby, której wizerunek został zamieszczony na plakatach wyborczych, celem ustalenia czy dysponowała ona zgodą osób uprawnionych do reprezentacji K.;

naruszenie prawa materialnego, który miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymierzeniu opłaty w stosunku do podmiotu, który nie zajął pasa drogowego, nie decydował o zajęciu pasa drogowego, ani nie aprobował zajęcia pasa drogowego;

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 oraz art. 61 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie [...] ewentualnie uchylenie - w całości - zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie [...].

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.02.153.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych powyżej przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ten ma natomiast prawo, a także obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami, żądaniami (patrz J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Lewis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nieco z innych przyczyn niż w niej podniesione.

W rozpoznawanej sprawie najistotniejszą kwestią było prawidłowe ustalenie, kto jest stroną postępowania wszczętego przez GDDKiA w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządy drogi: czy partia, czy jej komitet wyborczy.

Z ustaleń organu wynika, że wszczęcie postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego nastąpiło wskutek stwierdzenia w pasie drogowym reklam wyborczych kandydata S. S. partii politycznej [...] (dalej jako [...]) w związku z wyborami parlamentarnymi do Sejmu i Senatu w Polsce w 2011 roku.

Zgodnie z art. 109 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U.2011.21.112 ze zm.) materiałem wyborczym jest każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami. Co istotne z § 2 wynika, że materiały wyborcze powinny zawierać wyraźne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą. W myśl art. 110 § 1 tej ustawy na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych można umieszczać plakaty i hasła wyborcze wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia.

Natomiast z art. 84 § 1 zdanie 2 kodeksu wyborczego wynika, że komitety wyborcze wykonują również inne czynności wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów

Na gruncie niniejszej sprawy organ ustalił, że plakaty wyborcze dotyczą kandydata z ramienia partii politycznej [...]. Stanowią one niewątpliwie materiał wyborczy umieszczony w pasie drogowym bez zezwolenia. Plakaty wyborcze zawierają wyraźne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą: logo i nazwę partii politycznej.

Podstawowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie przez GDDKiA statusu prawnego komitetu wyborczego w wyborach do Sejmu i Senatu w Polsce w 2011 roku, w tym okoliczności posiadania przez komitet zdolności prawnej, a w szczególności zdolności administracyjnoprawnej do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.

Z brzmienia art. 86 § 1 kodeksu wyborczego wynika bowiem, że funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ partii upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 924, z późn. zm.) to statut partii politycznej określa jej organy reprezentujące partię na zewnątrz oraz uprawnione do zaciągania zobowiązań majątkowych, ich kompetencje oraz czas trwania ich kadencji.

Odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego uregulowana jest art. 130 § 1 i 2 kodeksu wyborczego, który mówi, że ponosi ją pełnomocnik finansowy i bez jego pisemnej zgody nie można zaciągać żadnych zobowiązań finansowych w imieniu i na rzecz komitetu wyborczego. Jednakże, gdy z majątku pełnomocnika finansowego nie można pokryć roszczeń wobec komitetu wyborczego, odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego partii politycznej ponosi partia polityczna, która utworzyła komitet wyborczy (§ 3 pkt 1).

Teść tego przepisu nie daje podstaw do twierdzenia, że należy interpretować go w taki sposób, iż istnieje kolejność odpowiedzialności i jako pierwszy odpowiada za swoje zobowiązania majątkowe komitet wyborczy, zaś partia polityczna odpowiada pomocniczo, subsydiarnie. Skoro jednak odpowiedzialność partii politycznej jest dalej idąca niż komitetu wyborczego, to należy przyjąć, że stroną w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest partia polityczna, czyli na gruncie niniejszej sprawy, [...]. Przyjęcie bowiem, że to komitet wyborczy tej partii jest stroną postępowania prowadziłoby do sytuacji, że podmiot odpowiedzialny za zobowiązanie majątkowe (partia polityczna), jakim jest kara pieniężna, zostałby pozbawiony obrony swych praw oraz możności korzystania ze środków procesowych w postępowaniu administracyjnym.

Innymi słowy, stroną w postępowaniu administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w związku z prowadzoną kampanią wyborczą, jest partia polityczna, która powołała komitet wyborczy - jako zobligowana do jej uiszczenia.

Oznacza to ograniczoną zdolność prawną komitetów wyborczych. Są to ograniczenia podmiotowe co do składu komitetu, poprzez przyjęcie, że komitet ten tworzy organ partii politycznej uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz oraz przedmiotowe, bowiem art. 84-85, 98-101 kodeksu wyborczego wymieniają ograniczenia, co do zakresu działania (sprowadzające się do dokonywania zgłoszenia kandydatów oraz prowadzenia kampanii wyborczej), a także określony w czasie byt prawny komitetów wyborczych, delimitowany wyliczonymi przez ustawę okolicznościami skutkującymi ich rozwiązaniem z mocy prawa. Ograniczenia te dotyczą także odpowiedzialności za zobowiązania.

Na gruncie analogicznej sprawy wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1539/10, gdzie podstawowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było ustalenie statusu prawnego komitetu wyborczego w wyborach do Parlamentu Europejskiego, w tym okoliczności posiadania przez komitet zdolności prawnej, a w szczególności zdolności administracyjnoprawnej do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Na gruncie powołanej sprawy sądy obu instancji odwołały się do norm Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego dotyczących finansowania kampanii wyborczej. Odnosząc się do zagadnienia czy komitet wyborczy partii, w ramach ograniczonej zdolności prawnej, posiadał jednocześnie zdolność sądowoadministracyjną do występowania jako strona w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i tym samym, czy winien być adresatem zaskarżonej decyzji, Sąd powołał art. 56 Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego we fragmencie stanowiącym, że odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego ponosi partia polityczna, która powołała komitet wyborczy (publ.CBOSA).

Na gruncie niniejszej sprawy, gdzie analogiczną normą jest art. 130 § 3 pkt 1 kodeksu wyborczego, znajduje zastosowanie teza z uzasadnienia cyt. wyżej wyroku NSA z dnia 14 lutego 2012 r., że odpowiedzialność partii politycznej za zobowiązania majątkowe jej komitetu wyborczego istnieje w każdym momencie niezależnie od tego czy komitet wyborczy działa, czy też jest już rozwiązany.

Oznacza to, że na gruncie niniejszej spraw przepis art. 130 § 3 pkt 1 kodeksu wyborczego nie daje podstaw do twierdzenia, że to właśnie komitet wyborczy odpowiada za swoje zobowiązania majątkowe w pierwszej kolejności, zaś partia polityczna, która go powołała w następnej kolejności i to dopiero po rozwiązaniu komitetu wyborczego. Taka konstrukcja prawna nie wynika to ani z literalnego brzmienia powołanego przepisu, ani też nie daje się to wyinterpretować z innych przepisów ustawy. Z faktu, że komitet wyborczy jest podmiotem odrębnym od partii politycznej nie wynika, że komitet wyborczy w pierwszej kolejności odpowiada za swoje zobowiązania majątkowe wbrew literalnemu brzmieniu art. 130 § 3 pkt 1.

Analizując normy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy Rozdział 11: Komitet wyborczy i Rozdział 15: Finansowanie kampanii wyborczej – stwierdzić należy, że komitety wyborcze partii politycznych posiadają ograniczoną zdolność prawną. Ponadto z konstrukcji przepisu art. art. 130 § 3 pkt 1 kodeksu wyborczego, stanowiącym o ponoszeniu przez partię polityczną odpowiedzialności za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego wynika, że ponosi ona odpowiedzialność za działania stanowiące efekt aktywności lub bierności komitetu wyborczego.

Należy podkreślić, że przyjęcie stanowiska organu administracji w zakresie odpowiedzialności komitetu wyborczego, jak w niniejszej sprawie - dopuszczenia możliwości uczynienia komitetu wyborczego adresatem decyzji administracyjnej dotyczącej skutków działań tego komitetu - partia polityczna, która za zobowiązania komitetu odpowiada postawiona zostałaby w sytuacji, w której nie mogłaby – nie będąc stroną postępowania – kwestionować jakiejkolwiek decyzji nakładającej na komitet wyborczy zobowiązania. Innymi słowy partia polityczna zostałaby postawiona pod przymusem wykonania obowiązku, pod groźbą jego realizacji w trybie egzekucji administracyjnej. W okolicznościach finansowych konsekwencji prowadzenia kampanii wyborcze, czyli zajęcia pasa drogowego na reklamy kandydatów partii politycznej bez zezwolenia zarządcy drogi– to partia polityczna ([...]) na zasadzie art. 130 § 3 pkt 1 kodeksu wyborczego powinna być jako strona zawiadomiona zarówno o wszczęciu postępowania, jak i powinna być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pod reklamę kampanii wyborczej, a nie jej komitet wyborczy.

Także w wyroku z dnia 26 listopada 2010 r. wydanym w sprawie VISA/Wa 1966/10 (publ.CBOSA) na gruncie Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego tut. Sąd wskazał, że "to partia polityczna, która powołała komitet wyborczy ponosi pełną odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego (...).. Są to bowiem zobowiązania tej partii politycznej, a nie jej organu - jakim jest komitet wyborczy, czy tym bardziej pełnomocnika finansowego tego komitetu wyborczego (...)".

W ocenie Sądu w takim zakresie uzasadniony jest zarzut skarżącego K. podnoszący naruszenie norm procesowych art. 28, art. 29 i art. 10 k.p.a. mający istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem obu zakwestionowanych decyzji.

Dokonana w tym kierunku wykładnia przepisów nie uprawnia jednakże do przyjęcia rażącego naruszenia prawa. Nieprawidłowo ustalona strona postępowania, a w konsekwencji przeprowadzenie postępowania bez udziału strony, stanowi naruszenie procedury administracyjnej, przesłankę do wznowienia postępowania: naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym stanowi podstawę do uchylenia kwestionowanych decyzji organu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a.

Przepis art. 28 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że aby podmiot mógł być uznany za stronę postępowania musi się legitymować interesem prawnym lub obowiązkiem ściśle związanym z przedmiotem danego postępowania, albo z uwagi na swój interes prawny lub obowiązek żąda od organu jakiejś czynności.

W świetle art. 10 § 1 k. p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że przyjęcie przez GDDKiA za stronę postępowania skarżący K., było naruszeniem przepisów prawa procesowego. Powyższe oznacza, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji uwzględni wyżej poczynione wskazania i przeprowadzi postępowanie z prawidłowo ustaloną stroną partią polityczną [...], reprezentowaną przez organ wskazany w statucie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone decyzje organu z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednocześnie należy dodać na marginesie, że Sąd doszedł do przekonania, że wprawdzie przyjęcie przez GDDKiA za stronę postępowania K., zamiast [...], było naruszeniem przepisów zarówno prawa procesowego, jaki i materialnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja GDDKiA nie zostały skierowane do podmiotu będącego w niniejszej sprawie stroną postępowania, to nie można do końca powiedzieć, że interes prawny K. do którego decyzja została skierowana nie dotyczył przedmiotu niniejszej sprawy. Tym samym obie decyzje GDDKiA zostały wyeliminowane poprzez ich uchylenie, a nie poprzez stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Dopiero ustalenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa stanowiłoby podstawę do stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności tejże decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (400 złotych), zwrot opłaty za pełnomocnictwo (17 złotych) oraz koszty zastępstwa procesowego (2400 złotych) - stosownie do przepisu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. z 2020 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).