Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2012/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4,  art. 173
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.
article: art. 15
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi J.P., J.P. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydobywania kopalin (nakazania wstrzymania działalności) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w związku z art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981, dalej określanej skrótem P.g.g.), Prezes Wyższego Urzędu [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu [...] w W. z dnia [...] r., znak: [...]dz. [...], nakazującą J. i J. P., właścicielom gruntów położonych w granicach działki ewidencyjnej nr [...]obrębu G. , gm. Kałuszyn, pow. miński, woj. mazowieckie wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny -kruszywa naturalnego (piasku) bez koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża położonego w granicach w/w działki nr [...]obrębu G. .

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie na wstępie stwierdził, że Dyrektor Okręgowego Urzędu [...] w W. , powołując się na art. 173 ust. 1 P.g.g. nakazał J. i J. P., właścicielom gruntów położonych w granicach działki ewidencyjnej nr [...] obrębu G. , gmina K. , powiat miński, województwo mazowieckie, wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża położonego w granicach wyżej wymienionej działki nr [...] obrębu G. . Ustalił bowiem w trakcie postępowania administracyjnego przeprowadzonego wszczętego w dniu [...] r. w następstwie otrzymania pisemnej informacji z dnia [...] r. od Starosty M. oraz przeprowadzonych i w dniu [...] r. wstępnych oględzin przedmiotowego w sprawie terenu, że w obrębie działki nr [...] znajdują się przestrzenie noszące cechy odkrywkowego wyrobiska [...], zaś w jednym z wyrobisk stwierdzono ślady bieżącej eksploatacji, jednakże podczas wizji nie stwierdzono wykonywania robót górniczych w przedmiotowych wyrobiskach.

Po wszczęciu postępowania w dniu [...] r. przeprowadzono ponowne oględziny działki z udziałem J. P. – współwłaściciela nieruchomości, reprezentującego również żonę J. P.. W sporządzonym z tej czynności protokole zawarto m.in. informację o podleganiu działki ewidencyjnej nr [...] obrębu G. , małżeńskiej wspólności majątkowej J. i J. P. oraz informację o prowadzeniu przez wyżej wymienionych działalności gospodarczej w ramach spółki jawnej pod firmą "A",. Ujawniono także, że "w jednym z wyrobisk (zwanym wyrobiskiem Nr 1), zlokalizowanym w południowo-wschodniej części działki ewidencyjnej [...] obrębu G. , posiadającym nieregularny, wydłużony kształt o wymiarach dochodzących do ok. 30-50 m (szerokość) x ok. 110 m (długość) i głębokości wyrobiska od ok. 3 m do 6-7 m prowadzona jest działalność polegająca na wydobywaniu kopaliny. W południowej części wyrobiska widoczne są ślady pracy maszyn roboczych (koparki), wskazujące na bieżące prowadzenie odkrywkowych robót górniczych. W bezpośrednim sąsiedztwie wyrobiska znajduje się pryzma ziemi o masie ok. 100 Mg. Zlokalizowano tutaj koparkę przedsiębierną na podwoziu gąsienicowym marki [...] o poj. łyżki ok. 0,8 m3 . Stwierdzono również, że po dniu [...] r., tj. po dacie pierwszej wizji lokalnej w terenie, pobierano z wyrobiska piasek oraz masy ziemne stanowiące nadkład złoża w ilości ok.200-300 m3". Do o protokołu załączono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny przedmiotowego terenu.

Obecny podczas kontroli J. P. wyjaśnił, że na działce nr [...] prowadzone są roboty ziemne związane z bieżącymi naprawami stawów rybnych (zlokalizowanych w niewielkiej odległości na sąsiadujących działkach), a nie z pozyskiwaniem i wydobywaniem kruszywa naturalnego.

Zgodnie z pismem Starosty M. z dnia [...] r., w odniesieniu do przedmiotowej w sprawie działki nr [...] "nie wydawano dotychczas decyzji lub pozwoleń z zakresu obowiązujących przepisów Prawa geologicznego i [...]".

W odwołaniu małżonkowie J. i J. P. wnieśli o uchylenie decyzji w całości zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego strony oraz powagi rzeczy już raz osądzonej.

Podkreślili, że sporna działka nr [...] jest terenem rolnym, a nie powierzchnią eksploatacji kruszywa. Zaś prowadzona przez nich działalność na tej działce była wcześniej przedmiotem umorzonego ze względu na brak wystarczających dowodów postępowania Starosty M. w sprawie ustalenia wielkości opłaty eksploatacyjnej z tytułu wydobywania kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji. Powołali się przy tym na uniewinniający wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. w sprawie o wykroczenie określone w art. 15 ust. 4 i 119a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.) tj. wydobywanie kopalin wykonywanego inaczej niż jako koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.).

Odwołujący się przedstawili również kopię raportu z badania materiału pobranego z działki nr [...]przeprowadzonego przez przedsiębiorstwo "B" s.c., zgodnie z którym materiał ten jest nieprzydatny do stosowania w budownictwie. Uznali zatem, że wydobywany przez nich z działki nr [...]materiał nie jest kopaliną, a koncesja na jego wydobycie nie jest wymagana.

Prezes Wyższego Urzędu [...] ponownie rozpatrując sprawę zaznaczył, że w myśl art. 173 ust. 1 P.g.g. w przypadku wystąpienia stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganej koncesji właściwy organ nadzoru [...], w drodze decyzji, nakazuje wstrzymanie działalności. Zaś zgodnie z ustaleniami organu I instancji, które organ odwoławczy podzielił i uznał za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zgodnie z informacjami przekazanymi przez Starostę M. w piśmie z dnia [...] r., znak: [...], odwołujący się nie posiadali koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż zlokalizowanych na przedmiotowej działce nr [...], a także nie zawiadomili właściwego organu o zamiarze wydobywania kopaliny na własne potrzeby zgodnie z art. 4 ust. 2 P.g.g., na spornej działce nr [...]jest prowadzona była działalność wydobywcza kruszywa naturalnego - piasków, głównie piasków drobnoziarnistych. Potwierdzili to zresztą sami odwołujący się w odwołaniu oraz J. P. w oświadczeniu złożonym do protokołu z oględzin działki nr [...], przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji w dniu [...] r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego "powagi rzeczy już raz osądzonej" Prezes Wyższego Urzędu [...] wyjaśnił że dotychczas organy nadzoru [...] w zakresie swojej właściwości nie prowadziły postępowań dotyczących działki nr [...]. Zaś te prowadzone dotychczas przez inne organy nie wykluczały możliwości prowadzenia postępowań przez organy nadzoru [...] w związku z zastosowaniem art. 173 P.g.g. Przywołany artykuł wszedł w życie z dniem [...] r. wraz z wejściem w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze i ustanowił "nową" kompetencję dla organów nadzoru [...].

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych organ II instancji wskazał, że stan faktyczny w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji został ustalony prawidłowo w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego.

W skardze skierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego J. i J. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucili organowi odwoławczemu:

- niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy prowadzące w szczególności do przyjęcia ustalenia opartego na domysłach, że skarżący nielegalnie wydobywają kopalinę na własnym terenie,

- naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 K.p.c. poprzez brak rozważenia całości materiału dowodowego,

- naruszenie zasad art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze oraz zasad ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności górniczej.

Uzasadniając swoje stanowisko przytoczyli brzmienie art. 15 ust. 1 i art. 4 P.g.g. z 1994 r. oraz art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zaznaczyli, że w ich przypadku wydobycie piachu prowadzone jest nie w sposób ciągły i zorganizowany, lecz podyktowane jest przyczynami występującymi w prowadzonych przez nich gospodarstwie rybackim o pow. 300 ha, których wystąpienie, losowy charakter, nie są zależne od skarżących.

W ich ocenie niezarobkowe wydobycie kopaliny nie jest działalnością gospodarczą wymagającą koncesji i podlegająca art. 119 P.g.g. Powołali sie na wyroki SN z 18 grudnia 2002 r. sygn. akt III KKN 397/00 oraz WSA w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 1007/07

Podobnie jak w odwołaniu zaznaczyli także, że Starostwo Powiatowe wszczęło postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty eksploatacyjnej z tytułu wydobycia piasku na działce nr [...]bez koncesji, a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] je umorzyło nie znajdując podstaw do wymierzenia tej opłaty. Takze Sąd Rejonowy w M. w wyroku z dnia [...] r sygn. akt [...] w sprawie wszczętej z wniosku Starosty M. o wykroczenie z art. 15 ust. 4 i art. 119a P.g.g. z 1994 r. uniewinnił J. P..

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu [...] wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczył, że materiał dowodowy został poprawnie zgromadzony i oceniony. Nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w mającym zastosowanie w sprawie art. 80 K.p.a, a nie art. 233 § 1 K.p.c. W sprawie rozpatrzono wszystkie dowody, w tym te przedstawione przez stronę z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia w rozstrzyganiu spraw związanych w prowadzeniem działalności w sferze szeroko rozumianego górnictwa.

Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podkreślił, że w rozpatrzonej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 19 czerwca 2011 r. obowiązującej od 1 stycznia 2012 r., a nie przepisy uchylonej przez nią ustawy o tej samej nazwie z 1994 r. W konsekwencji powołane przez skarżących orzeczenia wydane na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego straciły na aktualności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.

Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz że sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w katalogu aktów lub czynności mogących podlegać zaskarżeniu. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co nie oznacza, że Sąd w całości podzielił stanowisko Prezesa Wyższego Urzędu [...].

W rozpoznawanej sprawie jako podstawę orzeczenia nakazującego wstrzymanie wydobycia kopaliny – piasku organy nadzoru [...] powołały art. 173 obowiązującej od 1 stycznia 2012 r. ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 P.g.g. ustawa określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie:

1) prac geologicznych;

2) wydobywania kopalin ze złóż;

3) podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji;

4) podziemnego składowania odpadów.

Ustawa określa także wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, o której mowa w ust. 1 – ust. 2 art. 1.

Z kolei działalność w zakresie wydobycia kopaliny może być, w świetle normy art. 21 ust. 1 pkt 2 wykonywania na podstawie udzielonej koncesji.

Jednakże w myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174, a więc także art. 21 i 173 P.g.g., nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:

1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;

2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;

3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym starostę, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4.

Wreszcie w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2:

1) właściwy organ nadzoru [...], w drodze decyzji, nakazuje wstrzymanie wydobywania kopaliny; kopię tej decyzji niezwłocznie przekazuje się staroście;

2) starosta ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4.

Skarżący w skardze zgłosili zarzut naruszenia art. 15 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 z późn. zm., cytowane dalej jako P.g.g. z 1994 r.) .Zgodnie z tym przepisem na działalność gospodarczą polegającą na poszukiwaniu rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż wymagana była koncesja. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173., poz. 1807 z późn. zm.) działalnością gospodarczą jest m.in. zarobkowe poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż. W ustępie 4 art. 15 P.g.g. z 1994 r. zabronione było wydobycie kopalin wykonywanego inaczej niż jako koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Poza tą regulacją znalazło się wydobycie wyłącznie na potrzeby własne, nie mające cech działalności gospodarczej i to niezależnie od wielkości, o ile nie naruszało społeczno – gospodarczego przeznaczenia gruntu.

Wskazać zatem należy, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu właściciel może dokonywać robót ziemnych (np. w celu przeprowadzenia wodociągu, kanalizacji). Gdy chodzi o kopaliny znajdujące się w złożach pod powierzchnią ziemi, ich status w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, tj. lipca, sierpnia 2012 r. regulują przepisy zawarte w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r., a nie przepisy ustawy P.g.g. z 1994 r. Określono w niej złoża objęte własnością górniczą; należą do nich w szczególności złoża węgla kamiennego, brunatnego, rud metali, siarki, soli, gipsu i anhydrytu, kamieni szlachetnych - art. 10 ust. 1 i 2 P.g.g. oraz części górotworu położone poza granicami przestrzeni nieruchomości gruntowej, w szczególności znajdujące się w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej - art. 10 ust. 4 P.g.g. Złoża kopalin niepodlegające własności górniczej objęte są prawem własności nieruchomości gruntowej - art. 10 ust. 3 P.g.g. jako jej części składowe. Prawo własności górniczej przysługuje Skarbowi Państwa - art. 10 ust. 5 P.g.g., który może z wyłączeniem innych osób korzystać ze złóż kopalin oraz rozporządzać prawem do nich przez ustanowienie użytkowania [...] - art. 12 ust. 1 P.g.g.

Przytoczone przepisy przewidują kategorię kopalin stanowiących część składową nieruchomości, a co za tym idzie, dopuszczają posiadanie prawa własności tych kopalin przez osoby inne niż Skarb Państwa. Może to jednak nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy korzystanie i dysponowanie kopalinami byłoby zwykłym elementem wykorzystania nieruchomości, zgodnym z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 i 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. - dalej k.c.). Zaistnienie przesłanek pozwalających na ocenę, czy kopaliny stanowią, czy nie stanowią części składowej nieruchomości, podlega każdorazowej ocenie, z uwzględnieniem cech nieruchomości oraz możliwości jej wykorzystywania przez właściciela. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowana została teza, iż kopaliny, które mogą być wydobywane metodą odkrywkową należy uznać za część składową nieruchomości (por. A. Lipiński, R. Mikosz, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, ABC 2003, kom. do art. 7; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1695/97, LEX nr 41289). Kryterium tego nie można stosować automatycznie, jednak w realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt odkrywkowego wydobywania piasku przez skarżących.

Dalej zaznaczyć należy, ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu, o jakim mowa w art. 143 K.c. nie wyznacza sposobu, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, ale sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie zgodnie z przepisami prawa i planem zagospodarowania przestrzennego może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać. Powołany przepis mówi o społeczno-gospodarczym przeznaczeniu gruntu w rozumieniu abstrakcyjnym, co oznacza, że odwołanie się do społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości należy rozumieć jako wskazanie na uprawnienie właściciela do nieskrępowanego korzystania z tej nieruchomości w zakresie - a więc także na wysokość i głębokość - z reguły dostępnym (potencjalnie możliwym do wykorzystania) właścicielowi, w granicach zakreślonych przez prawo. Wspomniany już art. 4 P.g.g., w porównaniu do normy art. 15 ust. 4 P.g.g. z 1994 r. ograniczył prawo właściciela nieruchomości w zakresie wydobycia piasku i żwiru na własne potrzeby.

Zgodnie z tym przepisem wydobyciem na własne potrzeby jest wyłącznie wydobycie dla zaspokojenia własnych potrzeb osoby fizycznej piasków i żwirów z nieruchomości stanowiącej własność tej osoby, bez użycia środków strzałowych, w ilości nie przekraczającej 10 m3 , bez prawa rozporządzania wydobytą kopalina i pod warunkiem, ze wydobycie nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Ustawa nie definiuje pojęcia na własne potrzeby. Nie budzi wątpliwości jednak to, że wydobyty piasek, żwir może być przemieszczony, przemieszany, przetworzony, transportowany poza nieruchomość, ale musi być użyty tylko na potrzeby właściciela nieruchomości. Same czynności wydobywające kopalinę mogą być wykonane także przez osoby trzecie. Podkreślić także należy, że właścicielem zużywającym kopalinę na własne potrzeby może być tylko osoba fizyczna lub współwłaściciele będący osobami fizycznymi.

W rozpatrywanej sprawie z pisma Starosty M. zawiadamiającego organ I instancji o prowadzeniu na spornej działce nr [...]wydobycia piasku bez wymaganej koncesji z [...] r. uwzględnionego w protokole oględzin z [...] r., na który powołały się organy obu instancji wynika, ze działka nr [...]stanowi przedmiot współwłasności małżeńskiej J. i J. P.. Tę okoliczność przyznał na rozprawie skarżący J. P..

Ze wspomnianego protokołu wynika także, że w okresie od [...] r., kiedy to przeprowadzono w ramach czynności wyjaśniających pierwsze oględziny do dnia powtórnych oględzin wydobyto od 200 do 300 m3 piasku. Fakt wydobycia piasku został przyznany przez skarżącego J. P.. Wydobycia dokonywano przy użyciu koparki, która w dniu oględzin zastano w wyrobisku. Potwierdziła te fakty dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna. Skarżący w toku całego postępowania konsekwentnie twierdził, że wydobyty piasek zużywa na własne potrzeby – uszczelnianie grobli stawowych, zaś organy nadzoru [...] nie zakwestionowały tego stwierdzenia, ani też nie wykazali, by skarżący rozporządzali wydobytym piaskiem.

Dalej zaznaczyć należy, że ze wspomnianego pisma Starosty M. wynika, iż nie udzielił on skarżącym koncesji na wydobywanie piasku i żwiru ze spornej działki, chociaż na wniosek spółki jawnej ""A"", której skarżący są wspólnikami, udzielono jej koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża na działce nr [...], następnie przyjęto dokumentację geologiczną złoża kruszywa, zaś wniosek spółki o udzielenie jej koncesji na wydobywanie kopaliny pozostawiono bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia jego braków.

Z kolei z kserokopii decyzji Starosty M. z [...] r. nr [...] dołączonej do akt przez skarżącego wynika, że obręb hodowlany na ogroblowanych stawach rybnych został ustanowiony na rzecz spółki jawnej ""A"" J. i J. P.

W myśl art. 173 § 1 P.g.g. w przypadku wystąpienia stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganej koncesji właściwy organ nadzoru [...], w drodze decyzji, nakazuje wstrzymanie działalności. Kopię tej decyzji niezwłocznie przekazuje się organowi określonemu w art. 140 ust. 2. Z porównania norm art. 174 z normami art. 4 P.g.g. wynika, że art. 173 nie dotyczy wydobycia piasku i żwiru na własne potrzeby. Jego zastosowanie wprost zostało wyłączone przez ust. 1 art. 4 P.g.g. Zatem skoro działka nr [...]stanowi współwłasność małżeńską skarżących, a z drugiej strony to spółka jawna, a nie skarżący prowadzą działalność polegającą na hodowli ryb w ogroblowanych stawach, to należało rozważyć, czy wydobyty piasek jest jeszcze wykorzystywany tylko przez skarżących, czy też przez podmiot trzeci i czy ma to cechy działalności gospodarczej. W ocenie sądu w realiach rozpatrywanej sprawy nie można przyjąć, że skarżący rozporządzają wydobytym piaskiem, bowiem wykorzystują go na utrzymanie nieruchomości, na których zlokalizowane są stawy w należytym stanie, zapobiegając naruszeniom własności ich sąsiadów, chociaż pośrednio wpływają na wynik finansowy swojej spółki jawnej, która prowadząc działalności gospodarczą nie musi ponosić kosztów zakupu materiałów do uszczelniania grobli, a tym samym kosztów hodowli ryb. Raz jeszcze należy zaznaczyć, że organy obu instancji nie zakwestionowały twierdzenia skarżących, że wykorzystują wydobyty piach do uszczelniania grobli. Z drugiej strony, skoro piach nadawał się do uszczelniania budowli ziemnych, a taką jest grobla wokół stawu, to miał wartość przynoszącą korzyść gospodarczą. Przedstawione przez skarżących wyniki badania z [...] r. tego nie wykluczają. Przeczą temu fakty i sposób wykorzystania piasku.

W tym miejscu, odnosząc się do zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia sprawy stwierdzić przyjdzie, że zarzut ten jest częściowo zasadny, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podobnie, jak w decyzji organu I instancji nie zawarto wyjaśnienia powyższych kwestii prawnych w kontekście ustalonego stanu faktycznego, nie omówiono dokładnie wszystkich faktów w taki sposób, by decyzja była w pełni czytelna dla jej adresatów. Niemniej jednak ujawnione uchybienia przepisom procesowym, chociaż naruszające art. 8 i art. 77 K.p.a., nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a.

Konkludując należy stwierdzić, że skoro skarżący wydobywali piasek na własne potrzeby, a wielkość tego wydobycia przekroczyła 10 m3 w skali roku – faktycznie w rozpoznawanej sprawie w skali jednego miesiąca - to podstawą prawną orzeczonego słusznie nakazu wstrzymania wydobycia winien być art. 4 ust. 3, a nie wyłączony przez art. 4 ust. 1 P.g.g. art. 173 ust. 1 P.g.g. W tym zakresie organy nadzoru [...] naruszyły przepisy prawa materialnego. Jednak i to naruszenie nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, bo tą prawidłową podstawą prawną jest wspomniany art. 4 ust. 3 P.g.g., a ten przepis w razie naruszenia zasad wydobywania kopaliny na własne potrzeby przez właściciela nieruchomości będącego osobą fizyczną, który nie rozporządza wydobytą kopaliną nakazuje wstrzymanie wydobycia kopaliny. Gdyby doszło do rozporządzenia wydobytą kopaliną można byłoby już mówić o działalności gospodarczej podlegającej pełnej regulacji P.g.g.. Wówczas zastosowanie miałby art. 173 P.g.g. W wyniku ewentualnego powtórnego rozpoznania sprawy mogłaby zapaść jedynie decyzja nakazująca skarżącym wstrzymanie wydobycia piasku

Na koniec odnosząc się do kwestii powtórnego rozstrzygania tej samej sprawy, to o tożsamości sprawy można mówić, jeśli rozstrzygana jest na gruncie tego samego stanu faktycznego i prawnego. W rozpoznawanej sprawie z dniem [...]r. zmianie uległ stan prawny. Zatem decyzje wydane przed tą datą, odnoszące się do prowadzenia wydobycia przez skarżących piasku z działki nr [...]bez koncesji wydane na podstawie uchylonych już przepisów prawnych nie stanowiły przeszkody do rozpoznania sprawy.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono skargę.