Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1074/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Fularski, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. Z., I. M., Ł. M., P. M., W. M. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz D. Z., I. M., Ł. M., P. M., W. M. kwotę po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]marca 2016 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1, art. 209b ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013r. poz. 1393 z późn. zm.), art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s.1, 2004, s.1), po rozpatrzeniu wniosku [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]o ponowne rozpatrzenie spraw dotyczących lotu o oznaczeniu kodowym [...] z dnia [...]-07-2014 r., na trasie [...]-[...] ([...]), uchylił decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...]z dnia [...].11.2015r. znak [...], którą stwierdził naruszenie przez sp. z o.o. [...] art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004, poprzez zaniechane wypłaty na rzecz K. M., D. M., E. D., A. M., Ł. M., A. Z., D. Z., P. M., W. M. oraz I. M., zryczałtowanego odszkodowania w wysokości €250 dla każdej z tych ww. osób oraz ustalił termin usunięcia tej nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika karę pieniężną w łącznej kwocie 10.000,- zł (słownie: dziesięć tysięcy 00/100); Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...]i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia prawa.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku rozpatrzenia skargi K. M., D. M., E. D., A. M., Ł. M., A. Z., D. Z., P. M., W. M. oraz I. M., jako pasażerów lotu o oznaczeniu kodowym [...] z dnia [...]-07-2014 r., na trasie [...]-[...] ([...]), Prezes tut. Urzędu wydał w dniu [...].11.2015r. decyzję znak [...], którą stwierdził naruszenie przez sp. z o.o. [...]art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004, poprzez zaniechane wypłaty na rzecz K. M., D. M., E. D., A. M., Ł. M., A. Z., D. Z., P. M., W. M. oraz I. M., zryczałtowanego odszkodowania w wysokości €250 dla każdej z tych ww. osób oraz ustalił termin usunięcia tej nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika karę pieniężną w łącznej kwocie 10.000,- zł (słownie: dziesięć tysięcy 00/100)

Organ II instancji podkreślił, że z uzasadnienia przedmiotowych decyzji wprost wynika, iż przedmiotowy lot był lotem opóźnionym w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Strony skarżące odbyły podróż z [...]do [...] opóźnionym lotem, gdzie dotarły z opóźnieniem w rozmiarze 12 godzin. Pasażerom udzielono bezpłatnej opieki podczas oczekiwania na opóźniony lot. Organ stwierdził, iż przewoźnik informował pasażerów o przysługujących im prawach. W ocenie organu I instancji warunki atmosferyczne, na których wystąpienie przewoźnik się powołuje, nie miały bezpośredniego wpływu na opóźnienie skarżonego lotu, co oznacza, iż na przewoźniku ciążył obowiązek wypłaty każdej ze stron skarżących zryczałtowanego odszkodowania w kwocie €250.

Przewoźnik wniósł o ponowne rozpatrzenie w/w spraw. Z treści złożonych wniosków wynika, iż nie jest on zadowolony z wydanych decyzji, a w szczególności z faktu, iż ciąży na nim obowiązek wypłaty na rzecz każdej ze stron skarżących odszkodowania w kwocie €250.Przewoźnik lotniczy wskazał, iż z uwagi na fakt, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia skarżonego lotu były warunki pogodowe na lotnisku w [...], które należy kwalifikować jako nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 261/2004, ponieważ spowodowały w dniu [...].07.2014 roku konieczność przymusowego lądowania samolotu wykonującego lot bezpośrednio poprzedzający skarżony lot tj. lotu o oznaczeniu kodowym [...]na lotnisku zapasowym [...] został wyłączony obowiązek odszkodowawczy.

Organ II instancji przyjął za własne ustalenia organu I instancji, dotyczące lotu o oznaczeniu kodowym [...] z dnia [...].07.2014 r., na trasie [...]-[...] ([...]), z planowaną godziną startu 10:10 czasu lokalnego, który był opóźniony o ok. 12 godzin. Organ II instancji przyjął za własne niekwestionowane przez strony ustalenia organu I instancji, iż każda ze stron skarżących odbyła podróż skarżonym lotem, a pasażerów skarżonego lotu objęto bezpłatnie pomocą w postaci posiłków i napojów oraz udzielono im informacji o przepisach rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Organ II instancji przyjął za własne niekwestionowane przez strony ustalenia organu I instancji, iż warunki atmosferyczne panujące w dniu [...].07.2014 r. nad [...] spowodowały, iż samolot wykonujący w tym dniu rejs bezpośrednio poprzedzający skarżony lot tj. lot o oznaczeniu kodowym [...]nie mógł wylądować w porcie lotniczym [...]i odleciał na lotnisko alternatywne do [...]

Faktem powszechnie znanym jest, iż mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy [...]do [...]mierzona metodą trasy [...]wynosi 1044 kilometrów.

Dalej organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 1 w zw. z rozumianym a contrario art. 2 ust. 1 rozporządzenia "opóźnienie lotu" oznacza odbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce, a którego start był opóźniony w stosunku do planowego startu.

Z uwagi na okoliczność, iż skarżony lot, na który pasażerowie posiadali potwierdzoną rezerwację, nastąpił po planowanej godzinie startu - należało stwierdzić, iż lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu przepisów rozporządzenia.

Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. a pkt. iii) rozporządzenia (WE) nr 261/2004, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego, gdy opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a).

W myśl art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy:

a) - zwrotem w terminie siedmiu dni, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z, gdy jest to odpowiednie,

- lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie."

Skarżący odbyli podróż opóźnionym lotem i tym sposobem dokonali wyboru jednego z uprawnień przemiennych, o których mowa powyżej. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w powyższym zakresie.

W myśl art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania."

Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku:

- gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub

- gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera.

Stosownie do: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym)."

W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "Ponadto, pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe."

Organ II instancji nie znalazł podstaw ku temu by kwestionować ustalenia organu I instancji, iż strony skarżące w czasie oczekiwania na opóźniony start mieli zapewnioną pomoc, o której mowa w art. 9 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Tym samym utrzymał decyzję organu I instancji stwierdzającą brak naruszenia w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja stwierdza brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 odnoście obowiązku opieki.

Z utrwalonej wykładni art. 5-7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 dokonywanej przez Trybunał Sprawiedliwości wynika, iż pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania na mocy tego rozporządzenia w sytuacji, gdy z powodu tych lotów ponoszą oni stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli gdy docierają do swojego miejsca docelowego co naj-mniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Takie opóźnienie nie daje jednak pasażerom prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, iż duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego, (zob. wyrok TS z dnia 19 listopada 2009r. w sprawach połączonych C - 402/07 i C - 432/07 w postępowaniu C. S. i in. oraz w wyroku z dnia 23 października 2012 r. w sprawie C-581/10 w postępowaniu E. N. i in.)

Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości:

a) €250 dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów;

b) €400 dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów;

c) €600 dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).

W świetle motywu 15 preambuły do rozporządzenia (WE) nr 261/2004 za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć łych opóźnień lub odwołań lotów.

Z dokonanych przez organ analiz depesz [...]dla lotniska w [...]z dn. [...].07.14 r. wprost wynika, iż w tym dniu występowały na tym lotnisku niekorzystne warunki atmosferyczne. Bezspornym było to, że samolot wyznaczony tj. [...]do wykonania rejsu nie mógł być zgodnie z planem lotów dostarczony na lotnisko w [...] zgodnie z harmonogramem lotów przewoźnika. Z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych rejs [...] nie mógł wylądować na lotnisku w [...]i decyzją kierownictwa lotów został przekierowany do [...], gdzie oczekiwał na poprawę warunków pogodowych w [...]. Warunki atmosferyczne umożliwiały przebazowanie samolotu najszybciej o godzinie 11:00 UTC (13:00 czasu lokalnego).

Następstwem oczekiwania na poprawę pogody był upływ czasu pracy załóg lotniczych. Z uwagi na fakt, iż niekorzystne warunki atmosferyczne ustąpiły o godzinie 11:00 UTC (13:00 czasu lokalnego), to jest w czasie uniemożliwiającym uniknięcie przekroczenia upływu 3 godzin skutkujących powstaniem prawa pasażerów do odszkodowania, przy uwzględnieniu racjonalnego pływu czasu niezbędnego do przebazowania samolotu z [...]do [...]w ocenie organu istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy przymusowym lądowaniem samolotu przewoźnika na lotnisku [...], a opóźnieniem skarżonego lotu. Oznacza to zdaniem organu, iż przyczyną tego opóźnienia były nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W tej sytuacji decyzję przewoźnika polegająca na wykonaniu kolejnych odcinków rotacji po ustaniu złych warunków pogodowych na lotnisku w [...]przy użyciu zaplanowanej maszyn należy ocenić jako jak najbardziej racjonalną, gdyż pozyskanie przez przewoźnika samolotu zdatnego wykonać lot mogłoby spowodować, iż rzeczywista strata czasu, którą doznała każda ze stron skarżących w dotarciu do miejsca docelowego, byłaby jeszcze większa niż 12 godzin. Wyleasingowanie samolotu długodystansowego nie jest rzeczą, którą można zawsze załatwić w ciągu kilku godzin. Najprościej jest wynająć taki sam, bądź podobny statek powietrzny w formule [...] ([...]), gdyż jest to de facto forma umowy tzw. wet lease, która pozwala na szybkie przejęcie statku powietrznego do eksploatacji w przeciwieństwie do umów tzw. dry lease czy moist lease, gdzie wymagane są dodatkowe formalności dotyczące spełnienia wymagań kraju nadzoru operatora biorącego w leasing, jak wynika z art. 41 ustawy Prawo lotnicze czy z przepisu ARO.OPS.l 10 w zw. z ORO.AOC.l 10 załączników 2 i 3 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008. Organ wskazał też, że starania przewoźnika miałyby małe szanse powodzenia zważywszy na letni sezon urlopowy, który trwał w tym czasie - w tym czasie w Europie wykorzystuje się w zasadzie wszystkie statki powietrzne użytkowane w operacjach typu [...]i dostępność wolnych statków powietrznych, w szczególności wraz z certyfikowanymi załogą lotniczą oraz załoga kabinową jest znikoma. Wobec czego decyzję przewoźnika o wykonaniu rejsu kod: [...] z opóźnieniem organ ocenił jako słuszną. Nawet bezzwłoczne zawarcie umowy w formule [...]wymagałoby skompletowania w krótkim terminie załogi lotniczej i załogi pokładowej oraz przelotu takiego samolotu z miejsca postoju (bazy) na lotnisko w [...], co również zajęłoby kilka godzin w zależności od położenia tej bazy. Z wiedzy dostępnej Prezesowi tut. Urzędu z racji sprawowanej funkcji wynika, że wyleasingowanie samolotu w formule [...]zajmuje zwykle około 24 godzin, o ile jest taki samolot dostępny, więc żądanie od przewoźnika podjęcia tego typu działań wydaje się organowi być niecelowe, zważywszy na faktyczne rozmiary opóźnienia rejsu kod: [...] (ok. 50% łącznego czasu lotu), które ciężko jest uznać za znaczne w stosunku do łącznego czasu trwania lotu.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, iż przewoźnik dowiódł, iż do opóźnienia skarżonego lotu doszło w następstwie zaistnienia nadzwyczajnej okoliczności, której nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, a tym samym, iż nie ciąży na nim obowiązek wypłaty którejkolwiek ze stron skarżących zryczałtowanego odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit a rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Organ II instancji nie znalazł podstaw ku temu by kwestionować ustalenia organu I instancji, iż strony skarżące w czasie oczekiwania na opóźniony start miły zapewniony dostęp do informacji pomoc, o której mowa w art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 powyżej. Tym samym należało utrzymać decyzję organu I instancji brak naruszenia w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja stwierdza brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 odnoście obowiązku informacyjnego.

Skargę na tę decyzję złożyli Ł. M., D. Z., P. M., W. M. oraz I. M..

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 205a ust. 1 pkt 1, art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. art. 209b ust. 4 Prawa lotniczego oraz w związku z art. 6, 7, 8, 9 i art. 14 Rozporządzenia (WE) 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. w związku z art. 205b Prawa lotniczego poprzez niesłuszne uchylenie decyzji z dnia [...]listopada 2015r. znak. [...] i stwierdzenie braku naruszenia prawa, w sytuacji gdy z uwagi na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów powołanego rozporządzenia, decyzja z dnia [...]listopada 2015r. powinna zostać utrzymana w mocy.

Wskazując na powyższe wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem kontrolowana decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego narusza prawo.

Przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. regulacje zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz. U. L 46 z 17 lutego 2004 r.). W myśl art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Z motywu 14 preambuły powołanego wyżej rozporządzenia wynika natomiast, że zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W motywie 15 preambuły rozporządzenia wskazano, że za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów.

Odpowiedzialność przewoźnika lotniczego w ramach omawianego rozporządzenia jest zatem wyłączona tylko wtedy, gdy przewoźnik dowiedzie, że odwołanie lotu (lub duże opóźnienie - co wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r., C-402/07 i C-432/07, potwierdzone również w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 października 2012 r., C-581/10; www.eur- lex.europą.eu) jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Trybunał Sprawiedliwości w powołanym wyżej wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. stwierdził, jak słusznie podkreślał organ w uzasadnieniu decyzji, że "artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego".

W ocenie Sądu, wobec treści przytoczonych wyżej regulacji i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, należało uznać stanowisko organu odwoławczego, iż opóźnienie przedmiotowego rejsu nie było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, zwalniających przewoźnika lotniczego od obowiązku wypłaty odszkodowania było co najmniej przedwczesne.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że podnoszone przez przewoźnika przesłanki złych warunków meteorologicznych na lotnisku [...]nie dotyczyły bezpośrednio przedmiotowego, opóźnionego lotu, ale lotu o oznaczeniu kodowym [...], który z powodu warunków atmosferycznych panujących w dniu [...].07.2014 r. nad [...]nie mógł wylądować w porcie lotniczym [...]i odleciał na lotnisko alternatywne do [...]. Samolot obsługujący ten lot był przewidziany do wykonania przedmiotowego lotu do [...].

Jak ustala organ lot ten miał odbyć się o godz. 10.10 czasu lokalnego natomiast do godziny 11.00 samolot oczekiwał we [...]na poprawę warunków atmosferycznych umożliwiającą przebazowienie samolotu do [...].

Słusznie zauważa organ I instancji, że przewoźnik w żaden sposób nie wyjaśnił co działo się z maszyną od momentu ustąpienia złych warunków atmosferycznych do momentu faktycznego wykonania lotu.

Okoliczności tej nie wyjaśnił także organ II instancji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że to obowiązkiem przewoźnika jest wykazanie, że podjął wszelkie racjonalne środki, aby zapobiec opóźnieniu lotu lub zminimalizowaniu jego wymiaru.

Wskazać należy, że rozważania organu odwoławczego dotyczące zasadności podjęcia próby wynajęcia innego samolotu nie mogą zastąpić wyjaśnień przewoźnika dotyczących podejmowania środków zmierzających do minimalizacji opóźnienia.

W tym miejscu należy wskazać, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem decyzji przez organ administracji winno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Celem dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.) organ administracji winien w szczególności dążyć do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nakłada bowiem na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Wypada też podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już podkreślano negatywny wpływ zmienności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracyjne na utrwalenie w praktyce zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., tj. obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 478/85 - niepublikowany, wyrok z 20 czerwca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 98/94 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996 r. Nr 1, poz. 3). Jednocześnie za niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa należy uznać, aby różne organy administracji państwowej odmiennie oceniły i kwalifikowały określone sytuacje skarżącego na podstawie tych samych dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Po 2747/94).

Należy też przypomnieć, że w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż organy administracji mogą zmieniać pogląd co do treści prawidłowego rozstrzygnięcia, które powinno zapaść w danego typu sprawach, ale musi taką zmianę dokładnie uzasadnić zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy tego samego adresata. Dlatego też zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, stanowi niewątpliwe naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 65/97). Natomiast organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 703/99).

W tej sytuacji należało uznać, że zmiana stanowiska przez ten sam organ, aczkolwiek w różnych instancjach, przy nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym bez szczegółowego wyjaśnienia powodu tej zmiany należało uznać za naruszenia art. 8 k.p.a.

Błędy natury procesowej uniemożliwiają merytoryczne rozstrzygnięcie zagadnienia czy przewoźnik naruszył wskazane na wstępie przepisy rozporządzenia. Niemniej Sąd pragnie wskazać, że planowanie częstotliwości rejsów samolotu i minimalnych przerw w ich odbywaniu należy do przewoźnika lotniczego. Z tej przyczyny opóźnienia danego lotu, powstające w ramach realizowanej rotacji lotów, bez wskazania bezpośredniej przyczyny zewnętrznej dotyczącej bezpośredniego lotu, nie pozostają poza kontrolą przewoźnika. Są bowiem wynikiem sposobu organizowania prowadzonej działalności przez przewoźnika lotniczego, dlatego pozostają pod jego kontrolą, niezależnie od jego oczekiwań w tym zakresie. Nie można zatem w skutkach sposobu planowania rotacji samolotu upatrywać okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność odszkodowawczą za opóźnienie lotu.

Podkreślić należy, że obowiązkiem przewoźnika w przedmiotowym postepowaniu było wykazanie, iż zaistniałe opóźnienie tego konkretnego lotu było wynikiem okoliczności nie związanych z prowadzoną działalnością lotniczą i aby jego wystąpienie mogło zaistnieć niezależnie od sposobu prowadzenia działalności przez skarżącego.

W świetle przedstawionej argumentacji należało uznać, że organ odwoławczy naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku