Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 331/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 7 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 176
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 23
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant st. asyst. sędz. Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. i S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2010r. sygn. akt III SA/Kr 203/09 w sprawie ze skargi T. K. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 203/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. K. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddalił skargę.

Stan faktyczny sprawy przedstawiony w uzasadnieniu powyższego wyroku przedstawia się następująco:

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w części opisowej operatu ewidencji dla obrębu F. gmina K., polegającej na zmianie właściciela działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] marca 1963r. o zniesieniu współwłasności pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0540 ha otrzymał na wyłączną własność S. N., zaś pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0548 ha otrzymała na wyłączną własność S. N.

Dnia [...] października 1966r w oparciu o mapy katastru austriackiego w skali 1:2880 został założony operat ewidencji gruntów dla obrębu F. w oparciu o wyniki przeprowadzonych pomiarów bezpośrednich na gruncie, na podstawie ustalonego stanu władania - w sporządzonych rejestrach gruntów pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0457 ha została ujawniona w jednostce rejestrowej nr [...], w której jako właściciel figurował J. N., natomiast pgr 1.kat [...] o pow. 0.0457 ha została ujawniona w jednostce rejestrowej nr [...], w której jako właściciel figurował B. Z.

W zasobie geodezyjnym i kartograficznym ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Krakowie znajduje się mapa katastralna w skali 1:2880, na której widnieje adnotacja, że została "reprodukowana w Archiwum map katastralnych w Krakowie według stanu z roku 1928". Przedstawiony na tej mapie przebieg granic parceli katastralnej pgr 1.kat. [...] jest zgodny z przebiegiem granic parceli pgr 1.kat. [...] przedstawiony na mapie katastralnej wykonanej w dniu [...] listopada 1935r przez mierniczego przysięgłego W. B. Na mapie tej nie została ujawniona zmiana konfiguracji i następnie podział parcel katastralnych powołanych w postanowieniu Sądu z [...] marca 1963r. Nowa zaktualizowana mapa katastralna ewidencji gruntów w skali 1:2880 została sporządzona w dniu [...] listopada 1975r. i zawiera aktualne numery i konfiguracje parcel katastralnych zgodne z rejestrem gruntów sporządzonym w 1966r. Mapa ta, jako katastralna mapa ewidencji gruntów obowiązywała do 2000r. czyli do wejścia w życie obecnie obowiązującej nowej ewidencji gruntów.

Obwieszczeniem Starosty Krakowskiego z dnia [...] lipca 2000r. zastąpiono dotychczasowy operat ewidencji gruntów odnowionym operatem ewidencji gruntów dla obrębu F. gmina K. W części opisowej operatu nowej ewidencji gruntów, działka nr [...] została wpisana w jednostce rejestrowej nr [...] jako odpowiadająca parceli pgr 1.kat. [...]. Jako jej właściciele ujawnieni zostali M. i S. K. Wpis taki został dokonany w oparciu o księgę wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – K. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. Natomiast w jednostce rejestrowej nr [...] została wpisana działka ewidencyjna nr [...] odpowiadająca parceli pgr 1.kat. [...], w której jako właściciele ujawnieni byli T. i S. K. Jako podstawę wpisu podano akt własności ziemi nr [...]. W części kartograficznej ujawniono działki ewidencyjne nr [...] i nr [...].

Sąd Rejonowy dla Krakowa – K. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...], w której ujawniona jest działka nr [...] (dawna parcela pgr 1.kat. [...]) jako własność M. i S. K. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] sierpnia 1979r. Prowadzona jest również księga wieczysta nr [...], w której ujawniona jest parcela pgr 1.kat. [...] jako własność T. i S. K. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] sierpnia 1979r.

Podstawę opisu parceli 1.kat. [...] w KW nr [...] stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej wraz z opisem zmian i wypisem z rejestru gruntów sporządzony przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. w dniu [...] października 1987r L.ks.zam. [...] Powyższy wyrys z mapy ewidencji gruntów sporządzony przez KBGiTR został wykonany na podstawie wówczas obowiązującej mapy katastralnej w skali 1:2880 sporządzonej w dniu [...] listopada 1975r. 1.ks.rob. 303, a obowiązującej do 2000r. Ze zbioru akt księgi wieczystej nr [...] zostały uzyskane kopie wszystkich dokumentów.

Organ wskazał, że T. i S. K. przedłożyli niepotwierdzoną co do zgodności z oryginałem kserokopię prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w C. z dnia [...] marca 1963r. w sprawie zniesienia współwłasności, twierdząc, że wymieniona w postanowieniu parcela pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0540 ha jest tożsamą z parcelą pgr 1.kat. [...] objętą [...] i obejmuje swym zasięgiem obszar parceli pgr 1.kat. [...]. Jednak wobec faktu, że dokumentacja geodezyjna, w oparciu o którą wydano ww. postanowienie sądu nie znajduje się w zasobie Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., jak również postanowienie to nie było ujawnione w pierwszym rejestrze gruntów założonym w 1966r., przyjęto, że powołana w postanowieniu parcela katastralna pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0540 ha nie jest tożsama z parcelą wykazaną w rejestrze gruntów o tym samym numerze [...], ale o innej powierzchni 0.0457 ha. Zdaniem organu postanowienie sądowe jest również sprzeczne ze stanem wykazanym w księgach wieczystych, a brak dokumentacji geodezyjnej powoduje, że nie może stanowić podstawy do identyfikacji jego treści z obecnie obowiązującym operatem ewidencji gruntów. Projekt podziału parcel w byłej gm. kat. F. z dnia [...] marca 1960r., na który powołują się T.i S. K., jest tylko projektem przedstawiającym naszkicowaną wersję zmiany konfiguracji granic pomiędzy parcelami katastralnymi [...],[...], pb. [...] pb. [...]. Brak jakichkolwiek danych liczbowych oraz punktów nawiązania uniemożliwia identyfikację zarówno na mapie jak i w terenie punktów załamania i przebiegu granic parcel objętych tym projektem. Ponadto Sąd Rejonowy w C. w dniu [...] marca 1963r. postanowił zatwierdzić zmiany konfiguracji przedmiotowych parcel zgodnie z planem sytuacyjnym inż. M. B. z dnia [...] czerwca 1962r. zatwierdzonym przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w C. w dniu [...] grudnia 1962r pod nr [...]. Organ wskazał, iż nie można wykluczyć, że w ciągu trzyletniego okresu czasu, jaki minął pomiędzy wydaniem przedmiotowego postanowienia z daty [...] marca 1963r., a [...] października 1966r. tj. sporządzeniem pierwszego rejestru gruntowego, w którym zostały ujawnione powyższe parcele, zmiana przebiegu granic i powierzchni parcel mogła nastąpić w wyniku przeprowadzonego postępowania geodezyjnego, co do którego również nie zachowały się dokumenty. W sądzie nie udało się odszukać planu sytuacyjnego z [...] czerwca 1962r.

Organ odnośnie "kopii z mapy katastralnej gm. kat. F. skala 1:2880" wykonanej przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w C. 1.ks.zam. [...], która przedstawia parcelę katastralną 1.kat. [...] o przebiegu granic zupełnie innym niż uwidoczniony przebieg na mapie katastralnej obowiązującej przed 1975r., a na którą powołują się T. i S. K., wskazał, że przebieg granic parcel katastralnych na tym opracowaniu graficznym jest również inny niż pokazuje to mapa z 1975r. oraz, że na tej "kopii z mapy" z 1971 r. wpisane są jedynie numery parcel i podana powierzchnia, natomiast brak jest jakiegokolwiek opisu, jakie oryginalne dokumenty stanowiły podstawę do jej sporządzenia. Dlatego uznał, iż, trudno traktować ją jako faktyczną kopię wówczas obowiązującej katastralnej mapy ewidencji gruntów, a raczej jako opracowanie geodezyjne, na którym brak klauzuli potwierdzającej przyjęcie do zasobu geodezyjne - kartograficznego PBGiUR w C.

Własność pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0457 ha została ustalona aktem własności ziemi nr [...] wydanym w dniu [...] sierpnia 1979r. przez Naczelnika Miasta i Gminy K. na rzecz T. i S. K., a własność pgr 1.kat. [...] o pow. 0.0457 ha została ustalona aktem własności ziemi nr [...] wydanym w dniu [...] sierpnia 1979r. przez Naczelnika Miasta i Gminy K. na rzecz M. i S. K. Na podstawie wydanych aktów własności ziemi zostały założone księgi wieczyste nr[...] dla pgr l.kat. [...] i nr [...] dla pgr l.kat. [...]. Uznano, że oba akty własności ziemi wydane zostały w oparciu o ujawniony w 1979r. stan w ewidencji gruntów. Na obowiązującej wówczas mapie katastralnej ewidencji gruntów zostały wykazane parcele gruntowe l.kat. [...] i [...], których przebieg granic nie uległ zmianie od chwili powstania mapy czyli od 1975r., aż do 2000r. Wyrys z mapy ewidencyjnej wykonany przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. l.ks. zam. [...] z dnia [...] października 1987r., który stanowił podstawę opisu parceli katastralnej pgr l.kat. [...] w księdze wieczystej nr [...], został sporządzony na podstawie katastralnej mapy ewidencyjnej z 1975r. i odzwierciedla istniejący na niej przebieg granic parcel katastralnych [...] i [...].

Organ drugiej instancji wskazał, iż po przeprowadzeniu analizy porównawczej przebiegu granic parcel katastralnych pgr l.kat. [...] i [...] wykazanym na katastralnej mapie ewidencji gruntów z 1975r. z przebiegiem granic działek ewidencyjnych wykazanym na mapie nowej ewidencji gruntów Starosta stwierdził, że przebieg granic działki nr [...] jest identyczny z przebiegiem granic parceli katastralnej l.kat. [...], natomiast przebieg granic działki nr [...] od strony północno - wschodniej w niewielkim stopniu odbiega od przebiegu granicy parceli l.kat. [...]. Nie ma to jednak wielkiego znaczenia ze względu na fakt, że od tej strony parcela ta graniczy z parcelą l.kat. [...] stanowiącą również własność M. i S. K. objętą KW [...] i jedynie niewielka część parceli l.kat. [...] weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem Starosty duża różnica pomiędzy powierzchnią wykazaną w rejestrze katastralnym a powierzchnią działek ewidencyjnych wykazaną w rejestrze nowej ewidencji gruntów mogła zostać spowodowana zarówno błędnym obliczeniem powierzchni parcel katastralnych jak i błędnym ustaleniem granic podczas pomiarów do operatu nowej ewidencji gruntów. Na podstawie mapy katastralnej została graficznie obliczona powierzchnia parcel katastralnych. Z obliczeń wynika, że powierzchnia pgr l.kat. [...] powinna wynosić około 0.0346 ha, natomiast powierzchnia pgr l.kat. [...] powinna wynosić około 0.0301 ha. Nie stwierdzono, aby zmiana powierzchni przedmiotowych działek ewidencyjnych w stosunku do powierzchni parcel katastralnych nastąpiła w wyniku zmiany konfiguracji granic tych parcel. W celu dokładnego zbadania stanu rzeczy, na zlecenie Starosty Krakowskiego w dniach geodeta uprawniony K. P. przeprowadziła pomiar kontrolny działki nr [...] oraz pomiar kontrolny działek przyległych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Analiza przedłożonego operatu potwierdziła zgodność przebiegu granic działek ewidencyjnych przedstawionych w części kartograficznej operatu nowej ewidencji gruntów. Starosta stwierdził, że wykazana w operacie ewidencji gruntów działka nr [...] odpowiada parceli gruntowej l.kat. [...] o pow. 0.0457 ha, natomiast działka ewidencyjna nr [...] odpowiada parceli l.kat. [...] o pow. 0.0457 ha.

Odnośnie wykazów synchronizacyjnych sporządzonych przez KBGiTR, na które powołują się T. i S. K., organ wskazał, że wykazy, mimo iż sporządzone są przez tę samą osobę, zawierają sprzeczne ze sobą ustalenia, stąd nie można ich uznać jako materiał dowodowy.

Na zlecenie Starosty Krakowskiego geodeta uprawniony E. K. sporządziła wykaz zmian gruntowych - równoważnik l. ks.rob. [...] z [...] stycznia 2003r, w którym trzem parcelom pgr l.kat. [...],[...], pb. l.kat. [...] objętym KW [...] przyporządkowano łącznie trzy działki ewidencyjne nr [...],[...],[...]. Geodeta uprawniony, sporządzając wykaz synchronizacyjny, oparł się na materiałach stanowiących zasób geodezyjne - kartograficzny Starostwa. Nie stwierdzono, aby zmiana powierzchni działek ewidencyjnych w stosunku do powierzchni parcel katastralnych nastąpiła w wyniku zmiany konfiguracji granic tych parcel. Wykaz synchronizacyjny wraz z zawiadomieniem Starosty Krakowskiego z dnia [...] stycznia 2003r. o zmianie danych ewidencyjnych polegający na zmianie oznaczeń parcel katastralnych objętych działem l KW [...] został przesłany do Sądu Rejonowego dla Krakowa – K. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K.

T. i S. K. przedłożyli też do akt sprawy dwie sprzeczne w swej treści "mapy sytuacyjne" wykonane dla celów projektowych przez geodetę uprawnionego A. M. obydwie o numerze nr ks.rob. [...], z [...] sierpnia 1996r., powołując się na przedstawiony na tych mapach przebieg granic. Jednak zdaniem Starosty mapy te zostały wykonane nieprawidłowo, ponieważ wykazany przebieg granic działek odbiega od przebiegu granic działek przedstawionego na obowiązującej w tym czasie mapie katastralnej w skali 1:2880 sporządzonej w 1975r.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ wskazał: operat nowej ewidencji gruntów obrębu F. został sporządzony na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i obowiązujących wówczas przepisów regulujących prowadzenie operatu ewidencji gruntów i budynków zawartych w rozporządzeniu Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 1996r. Nr 158, poz. 813). W ewidencji gruntów ujawniona została działka ewidencyjna nr [...] odpowiadająca parceli katastralnej pgr l.kat. [...] objętej aktem własności ziemi nr [...] z [...] sierpnia 1979r. wydanym na rzecz M. i S. K. ujawnionym w KW [...] oraz działka nr [...] odpowiadająca parceli pgr l.kat. [...] objętej aktem własności ziemi nr [...] z [...] sierpnia 1979r. wydanym na rzecz T. i S. K. ujawnionym w KW [...]. Podstawę wydania aktów własności ziemi stanowiła ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Celem ustawy było prawne usankcjonowanie nieformalnego władania gruntem niezależnie od istniejącego wówczas stanu prawnego. W związku z powyższym nie można przywrócić w ewidencji gruntów stanu prawnego jak również powierzchni i przebiegu granic wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] marca 1963r, który obejmuje nieaktualny obecnie stan prawny przedmiotowych działek. WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 771/04 stwierdził, że "zasada aktualizacji ewidencji sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych, tzn. nieodzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Dlatego argumentacja odwołujących się co do powierzchni działek i przedmiotu postanowienia b. Sądu Powiatowego w C. z [...] marca 1963r, nawiązuje w istocie do nieaktualnego stanu prawnego".

Organ wyjaśnił nadto, że zostały uzupełnione braki, z powodu których poprzednia, ostateczna decyzja w sprawie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22. 08. 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 771/04 i dokonał szczegółowego omówienia uzupełnionych dokumentów, dochodząc do identycznego rozstrzygnięcia, jak organ pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 10 kpa jest całkowicie bezzasadny, gdyż w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2008r. poinformowano strony, że mogą zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie do dnia [...] marca 2008r. T. K. aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, wielokrotnie zapoznając się z aktami sprawy, składając pisma, wyjaśnienia i uczestnicząc w rozprawach administracyjnych. Ponadto zarzuty z pisma T. K. z dnia [...] sierpnia 2008r. zostały uwzględnione przy analizie całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, jak również zostały uwzględnione w uzasadnieniu decyzji. Natomiast zarzut naruszenia przez organ l instancji art. 7 i 77 kpa jest bezpodstawny, gdyż wątpliwości sformułowane przez WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpnia 2006r. zostały wyjaśnione przez organ l instancji w decyzji. Zdaniem organu odwoławczego żądania odwołujących się sprowadzają się w istocie rzeczy do ustalenia zasięgu prawa własności związanej z przebiegiem granic nieruchomości i powinny być rozstrzygane w postępowaniu rozgraniczeniowym lub na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu ewidencyjnym.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli T. K. oraz S. K., domagając się jej uchylenia i zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 77 § 1, w związku z art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie poprzez pominięcie istotnych okoliczności i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie, w jakim w prowadzonym aktualnie postępowaniu organ odmówił wiarygodności dokumentom (potwierdzonym za zgodność z oryginałem) przedstawionym przez skarżącą, a wydanych z archiwum Sądu Rejonowego w C.;

- art. 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zawartych w tym przepisie dyrektyw dotyczących uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego decyzji, w szczególności w zakresie, w jakim uzasadnienie faktyczne i prawne nie zawiera wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

- art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 44 i § 46 w związku z § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niedokonanie aktualizacji prowadzonej przez Starostę Powiatu Krakowskiego ewidencji gruntów i budynków (dla obrębu F., Gm. K.).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej Pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem.

Nadto, w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zapadł w dniu [...] sierpnia 2006 r. do sygn. akt III SA/Kr 771/04 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uchylający decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu Krakowskiego z dnia [...] marca 2004 r. znak [...]. Powyższe ma istotne znaczenie, z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia organów administracyjnych a także ze względu na stanowisko skarżących prezentowane w toku podlegającego kontroli sądowej postępowania, oraz treść i zarzuty skargi, przy uwzględnieniu treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyrokiem tym uchylona została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie ustalił, czy odwołanie T. i S. małż. K. od decyzji Starosty Powiatu Krakowskiego z dnia [...] marca 2004 r. znak [...] zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., a nadto, że nie została w sposób wystarczający wyjaśniona faktyczna podstawa rozstrzygnięcia. W przypadku ustalenia, iż odwołanie zostało wniesione w terminie i nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 134 k.p.a. organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że ustawa Pgik czyni dystynkcję pomiędzy przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, a przedmiotem ewidencji gruntów i budynków i dlatego za chybione uznał Sąd zarzuty skarżącej dotyczące pominięcia w postępowaniu ewidencyjnym czynności właściwych dla postępowania rozgraniczeniowego. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na wniosek lub z urzędu. W ramach aktualizacji ewidencji możliwe jest usuwanie błędnych czy mylnych informacji zawartych w ewidencji gruntów, jeżeli tzw. dokumenty źródłowe wskazują taki błąd, a zmiana ewidencji ma walor aktualizacji, tj. odnosi się do obowiązującego stanu prawnego gruntu i nie jest z nim sprzeczna. W sprzeczności z zasadą aktualizacji pozostawałoby usuwanie błędów i innych mylnych informacji w ewidencji, ale nie odnoszących się do aktualnego stanu prawnego. Określając przedmiot żądania skarżącej Sąd uznał, że żądanie to zmierza do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, przez wymianę jej danych przedmiotowych, dotychczas stanowiących podstawę opisu w księdze wieczystej [...] objętej nią nieruchomości a w szczególności wchodzącej w jej skład działki gr [...], przy równoczesnym twierdzeniu, iż obszar tej działki objęty jest działką gr. [...] wchodzącą w skład nieruchomości obj. KW [...] stanowiącej własność skarżącej. Następstwem takiej zmiany przedmiotowej, byłaby zmiana podmiotowa, o tyle, że dz. gr. [...] miałaby zniknąć z opisu nieruchomości obj. KW [...]. Sąd uznał, że rację mają organy ewidencyjne w świetle przepisów ustawy i utrwalonego orzecznictwa nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym rozstrzyganie o tytułach własności do działek ewidencyjnych. Ujawnienie w ewidencji gruntów działki [...] jako stanowiącej własność M. i S. K. nastąpiło na podstawie księgi wieczystej KW [...], zaś podstawę wpisu stanowił akt własności ziemi nr [...] z [...] sierpnia 1979 r. Podstawę wydania tego aktu, jak i wydanego na rzecz skarżącej i jej męża aktu [...] z [...] sierpnia 1979 r. stanowiła ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Istota uwłaszczenia w trybie tej ustawy polegała na stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości z mocy prawa, według stanu władania gruntami na dzień [...] listopada 1971 r. Ten stan władania, decydujący o zasięgu prawa własności mógł być odmienny od stanu prawnego obwiązującego w tej dacie. Celem ustawy było właśnie doprowadzenie do zgodności stanu prawnego ze stanem władania. Zasada aktualizacji ewidencji sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych, tzn. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego, dlatego argumentacja odwołująca się do powierzchni działek i przedmiotu postanowienia Sądu Powiatowego w C. z [...] marca 1963r. nawiązuje w istocie do nieaktualnego stanu prawnego. Dlatego też decydujące znaczenie dla ewentualnej aktualizacji danych ewidencyjnych ma prawidłowość opisu działki [...] w księdze wieczystej, którą jest objęta . Powołując przepisy art. 25 ust. 1 pkt. 1, art. 26 ust. 1 i art. 27 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), oraz § 28 ust. 1 pkt. 1, 2, i 6 rozporządzenia wykonawczego Sąd stwierdził, iż :

- pomimo, iż w aktach sprawy znajduje się szereg map, na których oznaczona jest działka [...] i to w konfiguracji pomiędzy działkami [...] i [...], to żadna z nich nie jest oznaczona w sposób identyfikujących ją z zasobem, a w szczególności z mapą ewidencyjną, z której miał pochodzić wyrys z [...].10.1987, akta nie zawierają również mapy z takim wyrysem,

- kopie map, na których występują oznaczenia ewidencyjne [...],[...] nie wskazują jaki stan ewidencji jest nimi obrazowany,

- nie ustalono, z jakiej daty pochodzi pierwsze opracowanie kartograficzne z działką [...],

- nie zostało w sprawie wyjaśnione, czy zmiana powierzchni działki [...] ( 0,0263 ha) będącej odpowiednikiem pgr. [...] (0,0457 ha) nastąpiła bez zmiany granic działki [...], czy też połączona jest ze zmianą konfiguracji tej działki i jakie są tego przyczyny nakazując równocześnie organowi odwoławczemu rozważenie, czy i na ile powyższe braki mogą być uzupełnione w postępowaniu przed tym organem.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, mając na uwadze ocenę prawną i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w powyższym wyroku, ustalił, że odwołanie T. i S. małż. K. od decyzji Starosty Powiatu Krakowskiego z dnia [...] marca 2004 r. znak [...] zostało wniesione w ustawowym terminie 14 dni, zgodnie z przepisem art. 212339 § 2 i art. 57 § 5 k.p.a. Nadto, zdaniem organu odwoławczego ponowne rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, dlatego uchylił decyzję Starosty Powiatu Krakowskiego z dnia [...] marca 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku powyższego wydana została zaskarżona decyzja.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić.

Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed Sądem wyroku z dnia 22 sierpnia 2006r. w świetle regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie, obowiązane były do uzupełnienia faktycznej podstawy rozstrzygnięcia o wskazane przez sąd dokumenty, oraz mające z nich wynikać ustalenia, przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w wyroku, a wcześniejszym rozważeniu przez organ odwoławczy, czy braki te mogą zostać usunięte w postępowaniu przed tym organem. Natomiast sąd rozpoznając skargę na ostateczną decyzję zapadłą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany był do skontrolowania, czy zapadła ona z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i wyrażonej oceny prawnej, sam będąc tą oceną związany.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z art. 134 i art. 153 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa. Organ odwoławczy zasadnie ustalił, że odwołanie od decyzji organu l instancji z dnia [...] marca 2004 r. zostało wniesione w terminie. Słusznie także organ odwoławczy uznał, że ponowne przeprowadzenie postępowania, z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku WSA wymagało uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] marca 2004 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji zgromadził dokumenty, o których mowa w uzasadnieniu wyroku WSA, oraz dokonał ich analizy i oceny z uwzględnieniem przepisów prawa oraz oceny prawnej wyrażonej przez sąd. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, organ II instancji przeprowadził postępowanie, rozpatrując ponownie cały materiał dowodowy, łącznie z materiałem zgromadzonym w wyniku uwzględnienia wskazań WSA.

W ocenie Sądu uznać należy, że zgromadzony w sprawie materiał stanowi kompletną podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia. Z materiału tego wynika, że aktualny stan prawny spornych nieruchomości wynika z wydanych w 1979r. aktów własności ziemi, oraz dokonanych na ich podstawie wpisów do ksiąg wieczystych.

l tak:

1. własność pgr. l.kat [...] (której obecnie, po odnowieniu ewidencji odpowiada działka nr [...]) nabyli na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...].08.1979 r. M. i S. K. i działka ta ujawniona jest w prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa K. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. księdze wieczystej nr [...], jako własność M. i S. K. na podstawie w/w aktu własności ziemi,

2. własność pgr. I. kat [...] (której obecnie, po odnowieniu ewidencji odpowiada działka nr [...]) nabyli na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...].08.1979 r. T. i S. K. i parcela ta ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...], jako własność T. i S. K., na podstawie w/w aktu własności ziemi.

Akty Własności Ziemi wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. (Dz.U. nr 27, poz. 250 ze zm.) miały charakter decyzji i stwierdzały nabycie określonych w nich nieruchomości z mocy prawa, według stanu istniejącego w dniu [...] listopada 1971 r. W dniu 1 stycznia 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 107, poz. 464 ze zm.). Stosownie do brzmienia art. 63 tej ustawy wyłączona została możliwość stosowania postępowań nadzwyczajnych co do decyzji wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Tym bardziej nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów korygowanie tytułów własności wydanych na podstawie tej ustawy. Uregulowanie własności gospodarstw rolnych na podstawie ustawy z 1971r., polegające na poświadczeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, nie obejmowało ustalenia spornych granic podlegających uwłaszczeniu nieruchomości. Skoro nabycie własności następowało z mocy prawa a decyzja potwierdzająca to nabycie miała jedynie charakter deklaratoryjny, to decyzja taka nie mogła przenosić własności nieruchomości, której rolnik nie nabył z mocy prawa; nabycie własności nieruchomości nie oznacza, że granice te nie mogą okazać niesporne (Postanowienie SN z 31. 01.2001 r. III CKN 1037/98, Lex nr 526696).

W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z 1971 r. organ ustalał jedynie nabycie prawa własności nieruchomości, nie dokonując kontroli granicy i nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia w toku postępowania uwłaszczeniowego. Samoistny posiadacz nabywał własność nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 1971 r. w takich granicach, w jakich faktycznie wykonywał władztwo w stosunku do posiadanej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, nawet jeżeli stan jej posiadania nie był zgodny z obszarem i konfiguracją działek wynikających z ewidencji gruntów (Postanowienie SN z 19.08.2009r. III CZP 51/09, Lex nr 520036). Zgodnie z art. 20 ustawy i § 12 wykonawczego, organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji tylko takie prawo do nieruchomości, które w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu. Wszelkie spory dotyczące stwierdzenia nabycia nieruchomości na podstawie ustawy z 1971 r., w tym także związane z ustaleniem zasięgu prawa własności wynikające z zakresu posiadania na dzień [...] listopada 1971 r. rozstrzygane są przez sądy powszechne.

Z wyżej przedstawionych względów należy uznać, że żądanie skarżących zmierzające do ujawnienia w ewidencji stanu wynikającego z postanowienia Sądu Powiatowego w C. z [...] marca 1963 r. jest żądaniem wprowadzenia do ewidencji danych nieaktualnych, ponieważ po tej dacie miały miejsca zdarzenia kształtujące stan prawny - tj. wydanie aktów własności ziemi, stanowiących podstawę aktualnych wpisów w ewidencji, oraz podstawę założenia ksiąg wieczystych. Taki też pogląd wyraził WSA w wyroku z dnia 22 sierpnia 2006 r. , zaś poglądem tym związany jest sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie i takie, prawidłowe stanowisko zajęły organy rozstrzygające sprawę. Stanowisko takie wynika z oceny skutków stwierdzenia nabycia własności działek pgr. [...] przez M. i S. K., oraz pgr [...] przez T. i S. K., na podstawie ustawy z 1971 r., w aspekcie regulacji wynikających z ustawy Pgik, oraz rozporządzenia, przede wszystkim z uwagi na podstawową zasadę obowiązującą organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, tj. zasadę aktualności. Po drugie, żądanie to zmierza w istocie do wprowadzenia zmiany podmiotowej, która może być uwidoczniona wyłącznie na podstawie tytułów prawnych wykazywanych w odpowiednich dokumentach, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Z powyższych względów organy nie mogły uwzględnić stanowiska, które wywodzą skarżący z "pierwszeństwa", które ich zdaniem winno posiadać postanowienie Sądu Rejonowego w C. z [...]. 03. 1963 r. [...] o zniesieniu współwłasności, jako podstawa ujawnienia danych w ewidencji gruntów i budynków, przed danymi, które wynikają z treści wydanych w 1979 roku Aktów Własności Ziemi. Nie jest zatem zasadny i nie mógł zostać uwzględniony, jako nie mający oparcia w obowiązujących przepisach stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 22 ust. 1 Pgik, oraz § 44 i 46 w zw. z § 35 rozporządzenia poprzez niedokonanie aktualizacji ewidencji zgodnie z oczekiwaniami skarżących. Uwzględnienie tych żądań stanowiłoby powrót do nieaktualnego stanu prawnego, co stwierdził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku wydanym 22 sierpnia 2006r.

Inne zagadnienie stanowi natomiast kwestia prawidłowości opisu działki [...] w księdze wieczystej. Odtworzeniu tego opisu, oraz ocenie, czy nie zachodzi sprzeczność pomiędzy obowiązującą mapą ewidencyjną a kartograficznym materiałem źródłowym winny służyć materiały powstałe przed wydaniem aktu własności ziemi. W toku postępowania organy ustaliły, że podstawę opisu działki [...] w księdze wieczystej stanowił wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 09. 10. 1987 r. wraz z opisem zmian i wypisem z rejestru gruntów, sporządzony przez Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Krakowie, oraz, że w założonym po raz pierwszy w 1966 r. katastralnym rejestrze gruntów figurują już jako odrębne działki pgr. [...] i [...]. Tytułem uzupełnienia ustaleń dotyczących opisu działki [...] zgodnie ze wskazaniami WSA organy ustaliły, że: wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...].10.1987 r. wykonany został na podstawie wówczas obowiązującej mapy katastralnej w skali 1:2880, sporządzonej [...] listopada 1975 r. l.ks.rob. [...], obowiązującej do 2000 roku. Ustalono, że pierwszym opracowaniem kartograficznym z działką l.kat. [...] (i pb. l.kat. [...]) była wyżej wskazana, zaktualizowana mapa ewidencyjna w skali 1:2880 sporządzona w 1975 r. przez Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych (l. ks.rób.303), zawierająca aktualne numery i konfiguracje parcel katastralnych zgodnie z rejestrem gruntów sporządzonym w 1966r., obowiązująca do wejścia życie obecnie obowiązującej, nowej ewidencji gruntów. Na mapie tej widnieje działka [...] w konfiguracji między działkami [...] i [...]. Akta administracyjne zawierają:

-wyrys z mapy katastralnej ewidencji gruntów sporządzonej wg. stanu z 1928 r. w skali 1:2880, przedstawiającej stan do 1965 r. tj. do założenia operatu ewidencji gruntów dla obr. F.,

- wyrys z mapy katastralnej ewidencji gruntów sporządzonej [...].11.1975 r. Nr. ks. rób. [...], zawierającej aktualne numery i konfiguracje parcel katastralnych zgodnie z rejestrem gruntów sporządzonym w 1966 r., obowiązującej do 2000 r. tj. do ukazania się obwieszczenia Starosty Krakowskiego w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów odnowionym operatem ewidencji gruntów dla obr. F.,

- kserokopię tej mapy z obliczoną graficznie powierzchnią parcel kat. l. kat [...] i l. kat. [...]-0,0301 ha,

-mapę z części graficznej odnowionego operatu ewidencji gruntów obr. F. zatwierdzonego obwieszczeniem Starosty Krakowskiego, Dz.Urz. Woj. Małopolskiego nr 64 z 7.09.2000 r., oraz

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię tomu XII Rejestru Gruntów gromady [...] wsi F. założonego [...].11. 1966 r. i wpisanego do ewidencji składnicy geodezyjnej z dniu [...]. 03. 1970 r. (k. 549, t.ll akt adm), w którym ujawnione były działki: pgr .l. kat [...] pow. 0,0457 - właściciel J. N. i pgr. l.kat. [...] pow. 0,0457 właściciel B. Z.

Skarżący powołują się na "kopię mapy katastralnej gm. kat. F. skala 1:2880" wykonaną przez PBGiTR w C. l.ks.zam. [...]" jako ich zdaniem odzwierciedlającą podział dokonany w wyniku Postanowienia Sądu Powiatowego C. z dnia [...] marca 1963 r. Ocena tej mapy dokonana przez organy jest zdaniem sądu prawidłowa. Nie tylko przebieg granic parcel katastralnych na niej ujawnionych różni się od przebiegu granic uwidocznionego na obowiązującej do 1975 r. mapie katastralnej, ale - przede wszystkim - mapa ta nie zawiera żadnego odniesienia do dokumentów, które miałyby stanowić podstawę jej sporządzenia. Słusznie więc organy uznały, ze należy ją traktować jedynie jako opracowanie geodezyjne, na którym brak klauzuli potwierdzającej przyjęcie do zasobu geodezyjno-kartograficznego. Skoro skarżący twierdzą, że powyższa mapa (opracowanie) stanowi odzwierciedlenie podziału dokonanego postanowieniem sądu w 1963 r. należy odnieść się również do prawidłowości oceny przez organy planu podziału przedstawionego na "Projekcie podziału parcel w gm. kat. F. lwh.85", z [...].03.1960 r. na którym widnieje sygnatura akt sądowych " [...]", co wskazuje na fakt, iż projekt ten był sporządzony w trakcie postępowania toczącego się przed Sądem Powiatowym w C., zakończonego wydaniem postanowienia z [...] marca 1963 r. Uznać należy, że ocena organów w tym przedmiocie jest prawidłowa i logiczna Przedstawiona ona została szczegółowo przez organ l instancji w uzasadnieniu decyzji i zaakceptowana przez organ odwoławczy, o czym świadczy utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu l instancji. Ocenę tę sąd w pełni podziela. Planu tego nie można w żadnym wypadku uznać za tożsamy z planem podziału, o którym mowa w punkcie II postanowienia SP w C., tj. z planem sytuacyjnym inż. M. B. z dnia [...] czerwca 1962 r. Także "Projekt podziału" z dnia [...] września 1962 r. jest wyłącznie odręcznym szkicem wykonanym w toku postępowania, podpisanym przez sędziego orzekającego w tamtej sprawie. Jedyną podstawę dokonywania ewentualnych odmiennych ustaleń co do opisu spornych dziatek mógłby stanowić plan sytuacyjny inż. M. B., który, jak wynika z treści pkt. II postanowienia Sądu, był zatwierdzony przez PBGiUR. Skoro jednak nie zachował się on w archiwum sądu jako załącznik do postanowienia z [...] marca 1963r, ani w zasobach Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (co jest bezsporne), to organy nie miały podstaw do czynienia ustaleń w zakresie opisu spornych działek w oparciu o samą tylko treść postanowienia sądu, oraz "projekt podziału" nie odpowiadający żadnym standardom przyjętym dla wykonywania prac geodezyjnych i nie stanowiący dokumentu geodezyjnego. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. jest nieuzasadniony. Organy prowadzące postępowanie nie odmówiły wiarygodności dokumentom przedstawionym przez skarżącą. Nie stwierdzono bowiem, że dokumenty te są niewiarygodne, nieprawdziwe, czy też dotknięte innymi wadami w zakresie możliwości uznania ich za dowody w rozumieniu przepisów rozdziału 4 k.p.a. Organy natomiast zasadnie uznały, że dokumenty te nie mogą w obowiązującym stanie prawnym określonym przepisami ustawy Pgik i rozporządzenia wykonawczego stanowić podstawy do czynienia ustaleń w przedmiocie objętym żądaniem skarżących. Rangi tych dokumentów jako ewentualnej podstawy uznania żądań skarżących co do przebiegu granicy między ich działką a działką uczestniczki, nie może więc wzmocnić fakt uzyskania przez skarżących potwierdzenia za zgodność z oryginałami przez Sąd Rejonowy Chrzanowie. Potwierdzenie takie nie ma wpływu na treść tych dokumentów i skutki, jakie mogą wywoływać, a ściślej biorąc, jakich nie mogą wywoływać, tzn. fakt, że nie mogą stanowić wymaganej przepisami ustawy i rozporządzenia wystarczającej podstawy do uwzględnienia stanowiska skarżących. W kwestii natomiast zarzutu skargi dotyczącego nie odtworzenia przez organy w toku postępowania "utraconej dokumentacji" stwierdzić należy, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, że plan podziału nieruchomości stanowi część sentencji orzeczenia rozstrzygającego o zniesieniu współwłasności nieruchomości i w razie zaginięcia podlega odtworzeniu w trybie art. 716 i nast. kpc, a jego brak stoi na przeszkodzie dokonaniu zmian w ewidencji gruntów w trybie administracyjnym. Skoro brak części sentencji postanowienia znoszącego współwłasność w aktach sądowych, oraz brak odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z załącznikiem w zasobach PODGiK w Krakowie, to ewentualne odtworzenie planu podziału mogłoby nastąpić tylko w trybie wyżej wskazanym. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 10 ust. 3 obowiązującego na dzień wydania postanowienia przez Sąd Powiatowy w C. Dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 15.02.1955 r. Nr 6 poz. 32) stanowił, że sądy i państwowe biura notarialne obowiązane są przesyłać w ciągu 7 dni właściwym prezydiom powiatowych rad narodowych odpisy prawomocnych orzeczeń lub odpisy sporządzonych aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją. Z przepisu tego wynika, że podstawą ujawnienia zmian w ewidencji był obowiązującym ówcześnie stanie prawnym odpis prawomocnego orzeczenia, którego integralną częścią był sporządzony w toku postępowania plan podziału. Czym innym było więc zatwierdzenie planu sytuacyjnego, o którym mowa w pkt. II postanowienia sądu z [...] marca 1963 r., a czym innym ziszczenie się przesłanek dokonania zmian w operacie ewidencji. Zarzut skargi dotyczący nie odtworzenia przez organy w toku postępowania administracyjnego zaginionej dokumentacji nie może więc odnieść pożądanego przez skarżących skutku.

Za prawidłowe należy uznać również ustalenia organów co do przebiegu granic działek ewidencyjnych w porównaniu z przebiegiem granic parcel katastralnych, oparte na szczegółowej analizie porównawczej przebiegu granic pgr. l. kat [...] i [...] z przebiegiem granic dz. nr [...] i [...] k. 635 , t. II akt adm). W tej kwestii należy zdaniem sądu I instancji odnieść się jedynie do użytego przez organ odwoławczy (jak i organ l instancji) stwierdzenia, iż różnica w powierzchni działek ewidencyjnych wykazanych w rejestrze katastralnym i powierzchni działek ewidencyjnych wykazanych w nowej ewidencji gruntów mogła zostać spowodowana zarówno błędnym obliczeniem powierzchni parcel katastralnych jak i błędnym ustaleniem granic podczas pomiarów do operatu nowej ewidencji gruntów. Co do ewentualnego błędnego obliczenia powierzchni parcel katastralnych to takie ustalenie organów nie budzi wątpliwości i fakt ten mógł być przyczyną różnic w powierzchniach działek, natomiast drugi argument wymaga wyjaśnienia. Ponieważ organy nie stwierdziły, aby zmiana powierzchni nastąpiła w wyniku zmiany konfiguracji granic parcel, to wskazanie przez organ, że zmiana ta mogła zostać spowodowana "błędnym ustaleniem granic podczas pomiarów" oznaczać musi wyłącznie sytuację, w której w trakcie pomiarów mających służyć obliczeniu powierzchni działek ewidencyjnych doszło do błędnego, niezgodnego z ich rzeczywistym przebiegiem wskazania na gruncie przebiegu granic działek i owo "błędne ustalenie" jak to określił organ, skutkowało błędnym określeniem powierzchni. Należy jednak pamiętać, co jak się wydaje skarżący całkowicie pomijają, że powierzchnia działki jest funkcją przebiegu jej granic a nie odwrotnie, a wpis w księdze wieczystej obejmujący jej dział l, w którym wykazuje się m. in. powierzchnię działki, nie korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Skoro zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Pgik dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą m. in. oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, to nie dane zawarte w dziale l księgi wieczystej są podstawą do zmian w ewidencji gruntów, lecz dane z ewidencji są podstawą do dokonywania zmian oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Z powyższych względów nie mógł odnieść skutków kolejny zarzut skargi dotyczący sprzeczności w stanie ewidencji gruntów - rozbieżności powierzchni działki [...] według pierwotnej treści księgi wieczystej [...] (KW [...]) założonej przez Sąd Rejonowy w K. w 1972 r. - pow. 5 a 40m2, a powierzchnią działki o tym samym oznaczeniu w mapie ewidencyjnej z dnia [...] października 1987r. Ustalenia organów dotyczące prawidłowości wykazania w operacie ewidencji przebiegu granic (a w konsekwencji powierzchni spornych działek) wynikają również ze sporządzonego na zlecenie Starosty Krakowskiego wykazu synchronizacyjnego zmian gruntowych-równoważnika l.ks.rób. [...] z [...].01.2003 r. przy sporządzeniu którego oparto się na materiałach stanowiących zasób geodezyjno-kartograficzny Starostwa, oraz operatu KERG [...] z [...] marca 2003r. Jednocześnie organy wskazały i w sposób wyczerpujący wyjaśniły, z jakich przyczyn odmówiły uznania za materiał dowodowy wykazów synchronizacyjnych, na które powoływali się skarżący w toku postępowania. Tę argumentację uznać należy za uzasadnioną, a ze względu na jej szczegółowy i wyczerpujący charakter nie zachodzi potrzeba przytaczania jej w tym miejscu po raz kolejny. Z takich też przyczyn zbędne jest przytaczanie uznanej przez sąd za prawidłową oceny organów dotyczącej złożonych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego map wykonanych dla celów projektowych przez geodetę A. M., jako przedstawiających granice działek niezgodne z przebiegiem odzwierciedlonym na obowiązującej wówczas (1996r.) mapie katastralnej. Z podanych wyżej przyczyn, szczegółowo wskazanych i rozważonych przez organy prowadzące postępowanie, za trafne należało uznać ustalenie, że powołana w postanowieniu b. Sądu Powiatowego w C. z dnia [...].03.1963 r. sygn. [...] parcela katastralna l. kat. [...] o pow. 0,0540 ha nie jest tożsama z parcelą o tym samym numerze wykazaną w rejestrze gruntów, parcele [...] i [...] po raz pierwszy były wykazane jako odrębne działki w 1966 r. w katastralnym rejestrze gruntów, natomiast pierwsze opracowanie kartograficzne z działką [...] w konfiguracji między działkami [...] i [...] pochodzi z 1975 r. Ustalenie to spowodowało konsekwencje mające swoje odzwierciedlenie w aktualnych zapisach ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki [...].

Za nie mające znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznać należy twierdzenie skargi o "kuriozalnej" sytuacji polegającej na - jak to twierdzą skarżący - przeprowadzeniu granicy (...) przez środek domu skarżących. Twierdzenie powyższe wynika z błędnego odczytania przez skarżących zadań i funkcji ewidencji gruntów i budynków w porównaniu z postępowaniem mającym na celu rozgraniczenie nieruchomości. Organy ewidencyjne nie dokonują w kwestii przebiegu granic na gruncie żadnych ustaleń w celu wprowadzenia zmian w tym przebiegu, a operat ewidencji stanowi odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, w oparciu o dokumenty wymienione w ustawie Pgik , oraz rozporządzeniu. Na potrzebę rozróżnienia tych pojęć zwracał już uwagę WSA w wydanym uprzednio wyroku. Dlatego też za niezasadne należy uznać twierdzenie skarżących o "przeprowadzeniu granicy poprzez środek domu skarżących", skoro aktualny przebieg tej granicy na mapie ewidencyjnej jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego nieruchomości wynikającego ze wskazanych przez organy w sposób prawidłowy dokumentów. Ta podstawowa funkcja i cel prowadzenia ewidencji zostały już wyżej omówione. Twierdzenie natomiast skarżących, że ewidencja powinna odzwierciedlać stan ustalony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego C. z 1963 r., ponieważ stan taki obecni właściciele nieruchomości tj. skarżący i uczestniczka M. K. honorują, co wynika z oświadczeń złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2007r., wskazuje właśnie na potrzebę uregulowania stanu prawnego w drodze postępowania przed sądem powszechnym lub też w drodze ugody cywilnoprawnej, bądź przed organami do tego powołanymi w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Także i zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należało, zdaniem Sądu I instancji uznać za nieuzasadniony. Wbrew twierdzeniom przytoczonym na jego poparcie sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji odpowiadają wymogom postawionym w tym przepisie. W szczególności uzasadnienie organu l instancji w sposób niezwykle szczegółowy i precyzyjny odzwierciedla tok rozumowania organu, w taki też sposób przedstawia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i powołuje odpowiednie przepisy prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli T. K. i S. K. zaskarżając wyrok w całości.

Wyrokowi sądu I instancji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie Art. 77 § 1, w związku z Art. 7 k.p.a. w postępowaniu organów prowadzących postępowanie administracyjne poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie poprzez pominięcie istotnych okoliczności i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie w jakim w prowadzonym aktualnie postępowaniu organ odmówił wiarygodności dokumentom (potwierdzonym za zgodność z oryginałem) przedstawionym przez skarżącą, a wydanych z archiwum Sądu Rejonowego w C. oraz naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zakresie w jakim w zakresie analizy materiału dowodowego zaaprobował zarzucone w skardze uchybienia.

- naruszeniu prawa materialnego, a to w szczególności naruszenie Art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz §44 i §46 w zw. z §35 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 roku Nr 38 poz. 454) poprzez uznanie, iż nie istnieją prawne formalne oraz faktyczne przesłanki do dokonania zmiany w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Powiatu Krakowskiego ewidencji gruntów i budynków (dla obrębu F., gm. K.),

- naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 20, 21, 22, 23, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45, 46, 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 kpa poprzez ich błędną wykładnię poprzez zaniechanie jego zastosowania, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się z urzędu polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo jej wadliwości.

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ppsa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo iż w zakresie swojej treści została wydana bez podstawy prawne.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd błędnie ocenił i opisał stan faktyczny, polegającego po pierwsze na tym, że cytowana księga wieczysta KW [...] jest tożsama z KW [...], i KW[...] - to oznaczenie dawniejsze), po drugie polega na tym, że księga ta obejmuje wpisy własności na rzecz państwa T. i S. K., nie zaś M. i S. K. Zatem nie mogła być podstawą wpisów na rzecz tych ostatnich. W drugiej zaś kolejności Sąd błędnie określił zakres sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygania. Sąd bowiem wskazuje jakoby przedmiotem sprawy było żądanie skarżącej. Otóż przypomnieć należy w tym miejscu, że niniejsza sprawa administracyjna toczy się z urzędu od 1998 r.

Nigdy w sposób określony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku skarżąca nie określała wniosku, bo też nigdy wniosku w tej sprawie nie składała. Skarżący wskazali, że zupełnie poza wagą Sądu znalazły się okoliczności i fakty będące istotą merytoryczną prowadzonej prawy. administracyjnej. W rzeczywistości potrzeba aktualizacji ewidencji gruntów jest konieczna w sytuacji gdy stan ewidencji gruntów nie odpowiada stanowi fizycznemu gruntów. Przy czym, wbrew odmiennemu ustaleniu Sądu opisanemu wyżej przedmiotem "sprawy administracyjnej" będącej przedmiotem kontroli w wyniku złożenia skargi pp. T. i S. K. jest od jej początku, aż do dnia dzisiejszego proces aktualizacji ewidencji gruntów przeprowadzony dla obrębu F. w okresie jat 2000 - 2002. To w tych latach doszło do zmiany dotychczasowych oznaczeń ewidencyjnych działek z numerów (np. [...] i [...]) na nowe oznaczenia np. ([...], ; [...],[...] czy [...],[...] czy [...]).

W ocenie skarżących gdyby za konsekwentny przyjąć wywód przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku to będąca przedmiotem sprawy decyzja administracyjna jest wadliwa, a jako taka powinna być uchylona, albowiem jak wskazano to wyżej przedmiotem jej nie było żądanie skarżącej

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Na wstępie uznać należy za zasadne zarzuty dotyczące omyłki występującej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Rację mają bowiem skarżący, gdy wskazują, że księga wieczysta nr [...] (dawniej [...]) zawiera wpis prawa własności na rzecz skarżących S. i T. K., a nie jak mylnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na rzecz M. i S. K. Jest to jednak omyłka, która w żadnej mierze nie może wpływać na ocenę dokonanej przez sąd kontroli zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej opartego na przepisach art. 7 i 77§1 k.p.a. uznać go należy za całkowicie bezzasadny, gdyż rozpatrujące sprawę organy administracji bynajmniej nie odmówiły wiarygodności dokumentom przedstawionym przez stronę skarżącą, pochodzącym z Sądu Rejonowego w C. Wiarygodność tych dokumentów nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania. Organy administracji słusznie zakwestionowały natomiast ich znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika bowiem z postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] marca 1963r., jego częścią, a co za tym idzie jedyną podstawą do wprowadzenia do ewidencji zmian związanych z tym postanowieniem mógł być jedynie plan sytuacyjny inż. M. B. z [...] czerwca 1962r., zatwierdzony przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych oraz Wydział Architektury i Budownictwa przy Prezydium P.R.N. w C. Bezsprzecznie, planu tego nie zdołano odnaleźć, brak również danych, by przyjąć, że kiedykolwiek został on wprowadzony do zasobu geodezyjnego. Zatem projekt podziału z dnia [...] września 1962r., ani żaden inny dokument zachowany w aktach sądowych, sporządzony w toku postępowania zakończonego w/w postanowieniem nie miał znaczenia dla postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów. Prowadząc postępowanie aktualizacyjne organy administracji przeanalizowały wszelkie dostępne im dokumenty źródłowe, wyprowadzając z nich właściwe wnioski.

Należy w tym miejscu wyraźnie zwrócić uwagę na różnicę miedzy postępowaniem aktualizacyjnym i postępowaniem rozgraniczeniowym, mającym na celu, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych. To właśnie w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym na pierwszym etapie przez organ administracji, a następnie, ewentualnie, przez sąd powszechny możliwa byłaby rekonstrukcja rzeczywistej treści postanowienia podziałowego z 1963r. w znaczeniu jego skutków co do przebiegu granic nieruchomości i jego wpływu na kształt i powierzchnię nieruchomości nabytych na podstawie aktów własności ziemi. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 2- 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej, zaś jeżeli brak jest takich danych lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. Możliwe jest także zawarcie przed geodetą ugody posiadającej moc ugody sądowej. Zatem w prowadzonym wyłącznie na wniosek strony postępowaniu rozgraniczeniowym gama środków prowadzących do ustalenia rzeczywistego przebiegu granic nieruchomości jest znacznie szersza niż w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w którym organ administracji opierać może się wyłącznie na dokumentach. Środki te są znacznie bardziej efektywne dla usunięcia błędów, które mogły powstać w toku sporządzania dokumentacji geodezyjnej na przestrzeni wielu lat, niż środki dostępne w postępowaniu ewidencyjnym – sprowadzające się do takiej niekiedy obciążonej usterkami dokumentacji.

Słusznie podnosi się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że postępowanie aktualizacyjne prowadzone jest z urzędu, lecz nie budzi zarazem żadnych wątpliwości, że o ile strony w toku tego postępowania zgłaszają określone wnioski dotyczące istotnych elementów podlegających uwidocznieniu w ewidencji, to rzeczą właściwych organów jest ich rozpatrzenie i rozstrzygnięcie w drodze decyzji administracyjnej – jak stało się w sprawie niniejszej, w której skarżący jednoznacznie domagali się wprowadzenia określonych zmian w obowiązującym operacie ewidencyjnym.

Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznego powołania podstaw kasacyjnych zgodnie z art. 176 p.p.s.a. jest spełniony wówczas, gdy skarga kasacyjna wskazuje konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu.

Wszystkie powołane w skardze kasacyjnej unormowania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454) – oprócz § 44 pkt 2 powołano wyłącznie oznaczając paragrafy – będące podstawową jednostką redakcyjną rozporządzenia, pomimo tego, że dzielą się one na kolejne jednostki redakcyjne - punkty. Takie określenie podstaw kasacyjnych uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się do nich, gdyż Sąd ten nie jest uprawniony do samodzielnego rekonstruowania podstaw kasacyjnych.

Przepis § 44 ust. 2 rozporządzenia stanowi zaś, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepis ten odzwierciedla istotę postępowania aktualizacyjnego w odniesieniu do ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd administracyjny I instancji trafnie ocenił działania organów administracji jako zgodne z zasadą wynikającą z powyższego przepisu. Jak wskazano wyżej, w związku z zarzutem naruszenia art. 7 i 77§1 k.p.a. organy rozpatrzyły wszelkie dostępne dokumenty źródłowe, przypisując im należyte znaczenie w postępowaniu aktualizacyjnym.

Spośród powołanych zaś jako podstawa kasacyjna przepisów art. 20, 21, 22, 23, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) jedynie art. 23 nie zawiera podrzędnych jednostek redakcyjnych i stanowi, że właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Zarzut oparty na powyższym przepisie nie znalazł wyjaśnienia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, trudno zresztą stwierdzić na czym miałoby polegać jego naruszenie przez sąd administracyjny I instancji.

Uznając zatem podniesione przez stronę skarżącą w skardze kasacyjnej zarzuty za pozbawione podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a.