Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1342/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Pojęcie "opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania" użyte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ należy interpretować w sposób zobiektywizowany, poprzez stwierdzenie faktów, tzn. faktu opuszczenia lokalu obejmującego także sytuację przymusowego opuszczenia lokalu oraz faktu niedopełnienia wymeldowania.

Organ administracji publicznej nie ma obowiązku badania przyczyn opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania.

TEZY

Pojęcie "opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania" użyte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ należy interpretować w sposób zobiektywizowany, poprzez stwierdzenie faktów, tzn. faktu opuszczenia lokalu obejmującego także sytuację przymusowego opuszczenia lokalu oraz faktu niedopełnienia wymeldowania.

Organ administracji publicznej nie ma obowiązku badania przyczyn opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Franciszka P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dnia 1 września 2000 r. na wniosek Teresy U.-P. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania Franciszka P. z lokalu położonego przy ul. P. 18A m 9 w W.

W następstwie tego wniosku dnia 26 stycznia 2001 r. Burmistrz Gminy W.-U. podjął decyzję (...) o wymeldowaniu Franciszka P. z lokalu położonego przy ul. P. 18A m 9. Jako podstawę prawną wymeldowania przywołał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był ten fragment art. 15 ust. 2, który stanowi, że "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego".

Zdaniem Burmistrza Gminy W.-U. Franciszek P.:

1/ utracił uprawnienie do przebywania w lokalu, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy, ponieważ w wyniku orzeczenia sądu orzekającego podział majątku byłych małżonków P. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zostało przyznane na wyłączną własność Teresie U.-P.;

2/ opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu, ponieważ został 29 sierpnia 2000 r. wyeksmitowany z lokalu przy ul. P. 18A m 9 przez komornika na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.

Od powyższej decyzji Burmistrza Gminy W.-U. Franciszek P. dnia 12 lutego 2001 r. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. twierdząc, że decyzja Burmistrza Gminy W.-U. o jego wymeldowaniu jest dla niego, człowieka starego i ciężko chorego, krzywdząca, tym bardziej że jego była żona i syn nie mieszkają w lokalu przy ul. P. 18A, a nadto, że była żona nie wywiązała się wobec niego z obowiązku spłaty odpowiedniej kwoty pieniężnej zasądzonej na jego rzecz w orzeczeniu sądu o podziale majątku pomiędzy małżonkami P.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 9 kwietnia 2001 r. Nr KOB/230/Lo/01 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy W.-U.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Franciszek P. złożył skargę do NSA. Z treści skargi można wnosić, iż żąda jej uchylenia. W uzasadnieniu przytoczył argumenty wcześniej zgłoszone w odwołaniu od decyzji Burmistrza Gminy W.-U., a nadto wyjaśnił, iż jego zdaniem decyzja o jego wymeldowaniu jest niezgodna z prawem, ponieważ Gmina nie dostarczyła mu lokalu socjalnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Decyzja SKO w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2001 r. jest zgodna z prawem.

Przywołana w decyzjach Burmistrza Gminy W.-U. i SKO w W. podstawa prawna wymeldowania Franciszka P. z zajmowanego lokalu jest prawidłowa i poprawnie zinterpretowana. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić".

Do sytuacji, w której znalazł się Franciszek P. stosuje się ten fragment art. 15 ust. 2 ustawy, który stanowi, że można podjąć decyzję o wymeldowaniu na wniosek strony lub z urzędu, jeżeli osoba mająca być wymeldowana spełnia dwa warunki: 1/ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu będące podstawą zameldowania na pobyt stały lub czasowy, a więc utraciła tytuł prawny do przebywania w lokalu i 2/ opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Sąd stwierdza, że w odniesieniu do Franciszka P. obydwie przesłanki podjęcia decyzji o wymeldowaniu zostały spełnione.

Pierwsza w ten sposób, że orzeczeniem sądu orzekającego o podziale majątku byłych małżonków P., spółdzielcze prawo do lokalu przy ul. P. 18A m 9 zostało Franciszkowi P. odjęte i przyznane na wyłączną własność jego byłej żonie Teresie U.-P. W tym sensie Franciszek P. utracił uprawnienie do przebywania w lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy.

Druga przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 2 ustawy została spełniona w ten sposób, że Franciszek P. na skutek wyroku sądu został eksmitowany z lokalu przy ul. P. 18A m 9. Spełnienie tej przesłanki, która wywoływać może u skarżącego zastrzeżenia, wymaga krótkiego komentarza. Otóż proste rozumienie tego przepisu, zakładające tylko element woli po stronie "opuszczającego miejsce stałego pobytu bez wymeldowania" nie może być przyjęte za wyczerpującą czy jedyną interpretację tego przepisu. Pojęcie "opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania" użyte w art. 15 ust. 2 ustawy należy interpretować w sposób zobiektywizowany, poprzez stwierdzenie faktów, tzn. faktu opuszczenia lokalu obejmującego także sytuację przymusowego opuszczenia lokalu oraz faktu niedopełnienia wymeldowania. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku badania przyczyn opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania. Przy innym rozumieniu tego pojęcia nie można by było dokonać wymeldowania po fakcie eksmisji, co stwarzałoby paradoksalną sytuację.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji.