Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 813/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Ewa Rynczak AWSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu [...].1982 r. Naczelnik Dzielnicy [...] orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 614 m2, zabudowanej budynkiem nr [...] i przyznał odszkodowanie w kwocie [...] zł.

W dniu [...].1990 r. A. M. i A. G. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), brakiem ustalenia wszystkich stron postępowania oraz brakiem doręczenia zaskarżonej decyzji spadkobiercom po zmarłym w 1966 r. L. M.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Województwa [...] decyzją z dnia [...].1990 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...].1982 r.

Na tą decyzję A. M. i A. G. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, który wyrokiem z 23.05.1991 r. skargę oddalił.

W dniu [...] 1992 r. A. M. wystąpił po raz kolejny z wnioskiem do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] w [...] (organu, którego kompetencje przejęte zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]) o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 614 m2, zabudowanej budynkiem nr [...] i przyznającej odszkodowanie w kwocie [...] zł. W złożonym wniosku zarzucono decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] 1982 r. szereg wad wyczerpujących - w ocenie wnioskodawcy - przesłankę rażącego naruszenia prawa, dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 1996 r. znak [...] stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...], a po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] 1999 r. znak [...] ten sam organ utrzymał w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu tych decyzji podniesiono, że wprawdzie sąd administracyjny już orzekał w tej sprawie, ale swój wyrok z 23.05.1991 r. oparł na istnieniu podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie, z pominięciem badania podstaw do stwierdzenia nieważności, a tym samym nie zachodziła przesłanka res iudicata. Stwierdzono nieważność decyzji z [...] 1982 r. z powodu rażącego naruszenia prawa.

Rozpoznając skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 1999 r. znak [...] Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 26 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 1366/99 orzekł w ten sposób, że stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1996 r. znak [...].

Sąd ten podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Sądu organ administracji rozpatrzył tą samą sprawę drugi raz, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Już bowiem raz Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym decyzją z dnia [...] 1990 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] .1982 r. i decyzji z [...].1982 r. i skargę na tą decyzję organu drugiej instancji Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 23.05.1991 r. oddalił.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując wniosek z dnia [...] 1992 r., dnia [...].2005 r. orzekło w ten sposób, że umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...] (akta postępowania administracyjnego, karta nr [...] i następne).

Wnioskiem z dnia [...] 2005 r. (data wpływu) A. M., A. G., A. O. (zastępowani w postępowaniu przez pełnomocnika - adwokata A. S.) wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku powołując się na fakt ustalenia przez ten organ, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...] była już przedmiotem kontroli w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] w dniu [...] 1990 r. znak Kol. Odw. [...] wnioskujący zarzucili, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nietrafnie przyjęło, że pomiędzy postępowaniem zakończonym w 1990 r. wydaniem ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...], a postępowaniem zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 1996 r. znak [...] zachodzi tożsamość przedmiotu, stanu faktycznego i stanu prawnego istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] 1982 r., nr [...]. W ocenie wnioskodawców inny był krąg osób zainteresowanych w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] z dnia [...] 1990 r., a inny w obecnie prowadzonym postępowaniu, w którym wydano decyzję z dnia [...] 1996 r. Argumentacja ta przemawia - zdaniem wnioskodawców - za koniecznością przyjęcia braku tożsamości przedmiotu sprawy rozstrzyganej w 1990 r. i tej która toczy się obecnie, gdyż wnioskodawcy w sprawie zakończonej w 1990 r. uprawnieni byli jedynie do występowania w zakresie unieważnienia decyzji w części dotyczącej ich poprzedników prawnych. Kolejno wskazano, iż strony wysuwały różne i odmienne zarzuty merytoryczne, które nie były brane pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu zakończonym w 1990 r. Zarówno treść rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] z dnia [...] 1990 r. jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie (oddalającego skargę na tą decyzję) z dnia 23 maja 1991 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Kr 238/91, uzasadnia w ocenie wnioskodawców stwierdzenie, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r. nastąpiła dlatego, że podniesiona została jedynie przesłanka skutkująca inną formą wzruszenia decyzji (wznowieniem postępowania), a co za tym idzie, badanie sprawy zawężone zostało do przyczyn proceduralnych. Tożsamość podstawy prawnej wykluczona jest - zdaniem wnioskodawców - z tych powodów, iż w istocie przesłanka rażącego naruszenia prawa dotyczyć może innych przepisów prawa, których dopuszczono się przy wydawaniu kwestionowanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] .2005 r. znak [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z [...].2005 r.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r. była już przedmiotem kontroli w nadzwyczajnym trybie postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, w wyniku której Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] decyzją z dnia [...] 1990 r. odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Rozpatrując skargę na ostatnio wymienioną decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 1991 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Kr 238/91 skargę oddalił. Taki stan prawny oznacza, iż kwestionowana wnioskiem decyzja była już przedmiotem kontroli w postępowaniu prowadzonym w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności.

Podniesiono, że wszczęcie postępowania na żądanie strony nie zwalnia organu administracji od przeprowadzenia kontroli decyzji w sprawie, której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § l k.p.a. Nawet w sytuacji, w której wnioskodawcy nie powoływali się we wniosku na wszystkie przesłanki wymienione w art. 156 § l k.p.a., to rzeczą organu było zbadanie decyzji pod kątem istnienia którejkolwiek z przesłanek wyszczególnionych tym przepisem. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma miejsce tylko wtedy, gdy w toku postępowania wyjaśniającego organ prowadzący postępowanie ustali, że nie występuje żadna z ustawowych przyczyn stwierdzenia nieważności. Skoro zatem w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r. organ administracji orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, to z uwagi na konstrukcję tego postępowania przyjąć należy, iż dokonana została kontrola kwestionowanego orzeczenia przez pryzmat wszystkich przesłanek opisanych art. 156 § l k.p.a., który w dacie orzekania niniejszą decyzją ma taka sama treść, jak w dniu [...] 1990 r.

Decyzja z dnia [...] 1990 r. została wydana w trybie nadzwyczajnym i była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który skargę na tą decyzję oddalił. W dacie wydawania tego wyroku obowiązywała regulacja przepisu art. 207 § 3 k.p.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzał nieważność decyzji, jeżeli zachodziłaby chociaż jedna z przyczyn określonych w art. 156 § l k.p.a. Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję z dnia [...] 1990 r. znak Kol. Odw. [...], to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest konieczność przyjęcia, iż odmowa organu administracji stwierdzenia nieważności kontrolowanej w toku postępowania decyzji uznana musi zostać za legalną i prawidłową. Skutkiem takiego wyroku jest również uznanie przez Sąd, iż organ administracji dokonał pełnej i prawidłowej kontroli decyzji pod kątem wszelkich okoliczności istniejących w danej sprawie i przez pryzmat wszystkich przesłanek opisanych w art. 156 § l k.p.a. W dacie wydania powoływanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 1991 r. Sąd ten nie był związany granicami skargi i dokonywał w całości kontroli decyzji wydanej w sprawie o stwierdzenie nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poniosło również, że wniosek z dnia [...] 1992 r. był przedmiotem rozpoznania w dwóch instancjach, w których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję w dniu [...] 1996 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję z dnia [...] 1999 r. W wyniku rozpoznania skargi na ostatnią z przytoczonych decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność opisanych decyzji wyrażając w uzasadnieniu wyroku własną ocenę prawną sprowadzająca się do tego, iż zdaniem tego Sądu przedmiot prowadzonego postępowania z wniosku z dnia [...] 1992 r. jest tożsamy w rozumieniu art. 156 § l pkt 3 k.p.a. do sprawy zakończonej decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] z dnia [...] 1990 r. Jak wskazał Sąd tożsamość sprawy wynika z faktu, iż w sprawie biorą udział te same podmioty, a pod pojęciem tożsamości podmiotów przyjmuje się również następców prawnych wstępujących w sytuację prawną poprzedników w drodze czynności mortis causa. Istnieje tożsamość przedmiotu sprawy (stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r.) oraz ma miejsce ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło również, że ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2001 r. wiąże w sprawie Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Wskazano również, że w związku z wszczęciem postępowania z wniosku z dnia [...] 1992 r. zasadnym i koniecznym było umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r. z uwagi jego bezprzedmiotowość, będącą konsekwencją rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie ostateczną Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1990 r.

Decyzję tą doręczono pełnomocnikowi stron dnia [...] .2005 r. i dnia [...] 2005 r. została wniesiona na tą decyzję skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nie zawierającej prawidłowego uzasadnienia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano na te fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz nie wskazano na przyczyny, z powodu których niektórym dowodom odmówił mocy dowodowej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w poprzednim etapie postępowania wnioskodawcy zarzucili brak zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i ta okoliczność winna była być zbadana przez organ pierwszej instancji. Organy więc miały obowiązek wznowić postępowanie. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie należało przyjąć, że skarżący ci wnosząc odwołanie z powodu braku czynnego udziału w poprzednim postępowaniu bez swojej winy, w istocie złożyli wniosek o wznowienie postępowania. Tym samym decyzja Kolegium Odwoławczego z [...].1990 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z 1982 r. w rażący sposób naruszyła prawo i dlatego należało stwierdzić jej nieważność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie ustosunkowało się do szczegółowej argumentacji merytorycznej wniosku. Zarzuty podniesione w tym wniosku nie były przedmiotem rozpoznania przy wydawaniu decyzji w 1990 r. i nie są one tożsame z wówczas podnoszonymi zarzutami. W skardze podniesiono, że nie rozpoznano wszystkich aspektów sprawy, pominęło obrazę przepisów prawa materialnego. Nie zachodzi tożsamość sprawy, ponieważ skarżący wskazali na inny zakres podmiotowy i inny przedmiot sprawy, co winno skutkować niedopuszczalnością orzekania na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie było dopuszczalnym umorzenie postępowania, ponieważ we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podniesiono takie zarzuty, które nie zostały w całości rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazano, że nie naruszono art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Organ ten precyzyjnie ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił przesłanki wydania zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że strony postępowania zakończonego decyzją z [...].1990 r. nie wnosiły o wznowienie postępowania, a nadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26.06.2001 r wprost stwierdził tożsamość spraw. Tym samym ponownie prowadząc postępowanie w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło odnieść się do wniosków dotyczących merytorycznej oceny naruszenia przepisów prawa materialnego.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W tej sprawie skargę wniesiono w dniu [...] 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2005 r. znak Kol. Odw. [...], doręczonego stronie [...] 2005 r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.

Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w [...]. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa [...].

W przedmiotowej sprawie organ administracji nie naruszył przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawowym zagadnieniem odmiennie interpretowanym przez strony jest pojęcie "tożsamości spraw". Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu [...] 1990 r. poprzednik prawny M. M. – A. M. oraz A. G. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 614 m2, zabudowanej budynkiem nr [...] i przyznającej odszkodowanie w kwocie [...] zł.

Ostateczną decyzją z dnia [...] 1991 r. nr [...] Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności tejże decyzji.

Na tą decyzję wniesiono skargę do sądu administracyjnego i Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia z dnia 23 maja 1991 r. skargę oddalił.

Następnie w dniu [...] 1992 r. A. M. ponownie wystąpił z wnioskiem do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] 1982 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 614 m2, zabudowanej budynkiem nr [...] i przyznającej odszkodowanie w kwocie [...] zł.

W ocenie organu administracji między sprawą wszczętą wnioskiem z dnia [...] 1990 r. prawomocnie zakończoną, a sprawą wszczętą kolejnym wnioskiem z [...] 1992 r. istnieje tożsamość spraw.

Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) tylko wtedy tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia między tymi samymi stronami.

Sprawa musi więc dotyczyć tych samych podmiotów, z dopuszczalnością uznania, że tożsamość zachodzi także wówczas, gdy w prawa zbywalne i dziedziczne strony wejdą jej następcy prawni. Tożsamość spraw wymaga również tożsamości po stronie organu administracji a przynajmniej niezmienności właściwości rzeczowej organów administracji.

Tożsamość musi dotyczyć przedmiotu sprawy, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 1994 r., sygn. akt II SA 1192/93, opub. w ONSA 1995, nr 2, poz. 83; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 1996 r., sygn. akt III SA 914/95, niepublikowany; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1061/96, opub. w Lex nr 45166).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1061/96, opub. w Lex nr 45166 przedstawił koncepcję tożsamości spraw. Zgodnie z tezą tego wyroku "zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów". Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 1999 r., sygn. akt V SA 1942/98, opub. w ONSA 2000, nr 2, poz. 76.

Porównując sprawy administracyjne wszczęte wnioskami z dnia [...] 1990 r. i z dnia [...] 1992 r. należy stwierdzić, iż dotyczyły one tej samej sprawy. Zasadnie więc w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło uchylenia swojej decyzji umarzającej postępowanie z wniosku z dnia [...] 1992 r.

W stosunku do postępowań prowadzonych na podstawie obu wniosków zachodzi tożsamość stron. Organ administracji prowadząc postępowania wszczęte oboma ww. wnioskami prawidłowo tą kwestię ustalił. Sam wniosek z [...].1990 r. złożyła A. G. i A. M., a kolejny wniosek z [...] 1992 r. A. M. Wprawdzie w 1997 r. zmarł Z. R. a w 1999 r. I. R. ale w ich miejsce wstąpił jedyny spadkobierca A. O. i w tym zakresie można mówić o ciągłości stron. Następcą prawnym po zmarłym A. M. jest M. M. Nie można więc uznać za zasadny pogląd skarżącej, że w obu sprawach nie zachodziła tożsamość stron. Tylko na marginesie rozważań można stwierdzić, że brak udziału stron w postępowaniu administracyjnym, nie wynikający z ich winy, stanowi przesłankę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji. Przesłanek wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności nie można skutecznie podnosić w obu postępowaniach.

Nie niweczy ustalenia tożsamości spraw od strony podmiotowej również i ta okoliczność, że wniosek z [...]1990 r. był rozpoznawany przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...]. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym było poprzednikiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 1994 r. Nr 122, poz. 593 z późn. zm.) kolegia odwoławcze przy sejmikach samorządowych, działające na podstawie dotychczasowych przepisów, stają się, z dniem wejścia w życie ustawy, samorządowymi kolegiami odwoławczymi, a sprawy w których postępowanie nie zostało zakończone przed kolegiami odwoławczymi przy sejmikach samorządowych, z dniem wejścia ustawy w życie przejmują do załatwienia samorządowe kolegia odwoławcze.

Zasadnie podnosi również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] istnienie tożsamości przedmiotu postępowań. Tożsamość przedmiotowa rozumiana jest jako te same interesy prawne lub obowiązki, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Tak wniosek z [...].1990 r., jak i wniosek z [...].1992 r. dotyczą stwierdzenia nieważności tej samej decyzji i wydanie decyzji w dniu [...] 1990 r. skutkuje brakiem nabycia jakichkolwiek praw po stronie wnioskodawców w związku z odmową stwierdzenia nieważności decyzji. Wniosek z [...] 1992 r. zawiera również żądanie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji.

Oba wnioski dotyczą tego samego stanu prawnego i nie zmienionego stanu faktycznego. W obu wnioskach powoływano się na istnienie przesłanki w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przy wydawaniu przez Naczelnika Dzielnicy [...] decyzji z dnia [...].1982 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 614 m2, zabudowanej budynkiem nr [...] i przyznaniu odszkodowania. Oba wnioski wskazują na rażące naruszenie prawa w dacie [...] 1982 r. Istnieje również tożsamość stanu faktycznego, który w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności ma znaczenie poboczne. Organ administracji prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej bada stan prawnych i stan faktyczny na datę wydania danej decyzji. O tyle więc stan faktyczny może mieć znaczenie, o ile po wydaniu danej decyzji ujawniły się okoliczności faktyczne i dowody, które pozwoliłyby na ustalenie istnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji istniejące już w dacie jej wydania.

We wniosku z dnia [...] .1990 r. powoływano się na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania zakończonego decyzją z [...].1982 r., błędne i nieprawidłowe dokonanie oszacowania wartości nieruchomości i wartości przeprowadzonego remontu nie wykazującego dostatecznie przekroczenie 50 % wartości nieruchomości w zakresie poczynionych przez Skarb państwa nakładów na remont.

Z kolei we wniosku z [...].1992 r. zarzucono wykonanie remontu ze środków społecznych a nie państwowych, niedostateczne uzasadnienie konieczności przeprowadzenia remontu oraz nie wykazanie poniesienia przez Skarb Państwa nakładów w wysokości ponad 50 % wartości nieruchomości.

Porównanie obu ww. wniosków prowadzi do uznania, że nie zawierają one żadnych nowych okoliczności faktycznych poza przyjmowaniem niewłaściwego ustalenia stron oraz odmiennej wykładni przepisów prawa.

Nie można również pominąć i tego, że o tożsamości spraw wszczętych ww. wnioskami już raz orzekł Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Sąd ten w wyroku z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 1366/99 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 1996 r. i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu, uzasadniając to tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ ten rozpatrzył tą samą sprawę drugi raz, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Już bowiem raz Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym decyzją z dnia [...].1990 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1982 r. i skargę na tą decyzję organu drugiej instancji Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 23.05.1991 r. oddalił.

Nie można uznać za zasadny pogląd wyrażony w skardze dotyczący konieczności wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie. Przede wszystkim należy podnieść, iż wniosek z [...].1992 r. dotyczył tylko i wyłącznie wyraźnego żądania stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie jako uzasadnienie tego żądania sformułowano w tym wniosku przepisy prawa, które miały zostać naruszone przez organ wydający swoją decyzję w dniu [...] 1982 r. W ramach tzw. postępowań nadzwyczajnych organowi administracji nie służy prawo korygowania żądania wnioskodawcy. Tak w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji, jak i w odrębnym postępowaniu wznowieniowym wnioskodawca musi wyraźnie wskazać czego dotyczy jego wniosek. Jeżeli wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności, to nawet zawarty w takim wniosku zarzut oparty o art. 145 § 1 k.p.a. nie może skutkować przejściem w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na etap postępowania wznowieniowego. Oba te postępowania wszczynane są niezależnie od siebie.

Nie można również pominąć i tego, że oba wnioski (z [...] 1990 r. i [...] 1992 r.) zostały złożone przez profesjonalnych pełnomocników – adwokatów, a więc nie można uznać, że składając te wniosku strony nie znały przepisów prawa i zamiast wniosku o wznowienie postępowania wniosły o stwierdzenie nieważności danej decyzji. Zupełnie inny pogląd można wywieść z treści tych wniosków. W szczególności z wniosku z dnia [...].1990 r. wnioskodawcy rozpatrywali dopuszczalność złożenia również odwołania i podnieśli, że w przypadku uznania decyzji z [...]1982 r. jeszcze nieostatecznej, ich wniosek o stwierdzenie nieważności należy potraktować jako odwołanie. Powołane w skardze naruszenie art. 9 k.p.a. nie miało miejsca w tej sprawie również dlatego, że artykuł ten nakłada obowiązek na organy administracji czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tej zaś sprawie strony miały zapewnioną profesjonalną pomoc w postaci pełnomocników będących adwokatami, którzy znając przepisy tak postępowania administracyjnego jak i administracyjnego prawa materialnego powinni złożyć wnioski zgodnie z zamiarem stron. Trudno o lepszą pomoc stronom, niż udział adwokata jak ich pełnomocnika.

Należy również podnieść i to, że ewentualna dopuszczalność wznowienia postępowania nie ma żadnego znaczenia w tej sprawie.

Nie znajduje uzasadnienia i to stanowisko zawarte w skardze, zgodnie z którym w sprawach nie zachodzi tożsamość z powodu odmiennej argumentacji zawartej w obu wnioskach (z [...].1990 r. i [...].1992 r.) oraz braku ustosunkowania się w decyzji z [...] 1990 r. do argumentacji zawartej we wniosku.

O tożsamości spraw nie rozstrzyga zakres argumentacji stanowiącej uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Co najwyżej można byłoby mówić o braku pełnego uzasadnienia podjętej decyzji, jeżeli nie zawiera ona szczegółowego ustosunkowania się do argumentacji zawarte we wniosku. Brak jednak takiego "pełnego" odniesienia się do argumentacji wniosku nie ma wpływu na tożsamość sprawy. Trafnie wskazuje przy tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], iż rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji z urzędu bada, czy nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności danej decyzji i to niezależnie od tego, czy na istnienie takiej przesłanki powołał się wnioskodawca. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji organ administracyjny uznał, że nie zachodzi jakakolwiek przesłanka, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie nieważności.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego organu nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zasadnie organ administracji przyjął, że wniosek z [...] 1992 r. wszczął kolejne postępowanie w tej samej sprawie i tym samym już prowadzone postępowanie w tej samej sprawie, zakończonej wcześniejszą ostateczną decyzją administracyjną podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stąd zasadnie decyzją z dnia [...] 2005 r. umorzono postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. unikając w ten sposób ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już zakończonej ostateczną decyzją z [...] 1990 r.

Tym samym działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku i skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności.