Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2702/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art154 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 4 ust 1 pk 4, art 8 ust 2 pkt 2 lit a
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...]października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. L. (dalej "skarżąca") na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "Prezes IPN", "organ") z dnia

[...] października 2012 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej nr [...], wydanej w dniu [...] października 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2004 r. o odmowie potwierdzenia, że skarżąca, córka W., ur. [...] września 1936 r., została aresztowana w dniu 12 stycznia 1954 r. i przebywała na komisariacie MO we W. za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] października 2004 r. Prezes IPN wydał decyzję ostateczną, utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. o odmowie potwierdzenia represji wobec skarżącej. Postanowieniem z dnia 13 września 2005 r., wydanym w sprawie V SA/Wa 3359/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej wniesioną na powołaną decyzję.

Pismem z dnia 10 lutego 2009 r. (data nadania) skarżąca wniosła "o skuteczne wzruszenie decyzji ostatecznej Prezesa IPN z dnia [...] października 2004 r. i wydanie pozytywnej decyzji potwierdzającej podleganie represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach". Po pouczeniu przez organ, jakie środki prawne mogą być zastosowane do wzruszenia ostatecznej decyzji, skarżąca sprecyzowała, że wnosi zarówno o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "Kpa") ze względu na nowe dowody w postaci wyroków sądów powszechnych i udostępnione przez IPN akta oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa IPN z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa ze względu na wydanie tej decyzji bez podstawy prawnej.

Postanowieniem z [...] maja 2009 r. Prezes IPN wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej [...] października 2004 r. uznając, że wobec wskazania przez skarżącą dwóch trybów (wznowienie postępowania

i stwierdzenie nieważności) w pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek

o stwierdzenie nieważności (postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] października 2009 r.).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes IPN odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r., a następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w tym zakresie. Na skutek wniesionej przez skarżącą skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1454/09 oddalił skargę na decyzję Prezesa IPN z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Prezes IPN orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną przez Prezesa IPN w dniu [...] października 2004 r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie potwierdzenia represji. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes IPN decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy ww. decyzję własną. W wyniku skargi wniesionej przez skarżącą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., wydanym w sprawie V SA/Wa 2073/11, oddalił skargę na decyzję Prezesa IPN z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odmowy potwierdzenia represji.

W dniu 16 lipca 2012 r. (data nadania) skarżąca złożyła do Prezesa IPN pismo zawierające wniosek o "zastosowanie trybu nadzwyczajnego uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 lub 155 Kpa i ostateczne podjęcie decyzji potwierdzającej stosowanie wobec niej represji". Następnie skarżąca uzupełniła ww. wniosek, wskazując interes społeczny oraz słuszny interes strony stanowiący podstawę zmiany decyzji ostatecznej. Podała, iż interesem społecznym jest prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez każdy urząd państwowy, do którego zwraca się obywatel danego państwa, a także zakaz interpretacji postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w sposób przyznający prawo do podejmowania jakiejkolwiek działalności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu zmierzającego do zniweczenia praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie lub ich ograniczenia

w większym stopniu, aniżeli jest to przewidziane w niniejszej Karcie. Uzasadniając słuszny interes strony skarżąca podała, iż uporczywa odmowa potwierdzenia przez Prezesa IPN oczywistych represji uniemożliwia jej nabycie uprawnień kombatanckich oraz pozbawia wielu przywilejów, m.in. dodatku kombatanckiego do emerytury. Dodatek ten w niewielkim tylko stopniu zrekompensowałby jej krzywdy spowodowane działaniami funkcjonariuszy państwowych.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezes IPN odmówił zmiany decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ, że brak jest podstaw do potwierdzenia represji, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r. poz. 400 ze zm., zwanej dalej "ustawą o kombatantach"), bowiem w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną o odmowie potwierdzenia represji, a także w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu, pomimo prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie zgromadzono materiałów pozwalających przyjąć, że zatrzymanie skarżącej w dniu 12 stycznia 1954 r. nastąpiło z powodu jej działalności politycznej związanej z walką o suwerenność i niepodległość. Nie stwierdzono również, aby skarżąca w ogóle prowadziła taką działalność, zarówno przed, jak i po zatrzymaniu, zaś przepisanie na maszynie na prośbę koleżanki wierszyka o wymowie satyrycznej, którego rozpowszechnianie mogło być interpretowane jako podważanie zaufania do osoby kierującej przedsiębiorstwem, zatrudniającym skarżącą, nie stanowi zorganizowanej i planowej działalności politycznej. Treść tego wierszyka w żaden sposób nie odnosiła się bowiem ani do panującego wówczas ustroju politycznego, ani do działalności przedstawicieli władz państwowych. Za oczywistą organ uznał okoliczność, iż przyznanie stronie uprawnień kombatanckich i związanych z tym pewnych korzyści materialnych leży w jej interesie. Organ powinien uwzględnić interes strony jednak tylko w takim zakresie, w jakim nie spowoduje to kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. W przedmiotowej sprawie Prezes IPN nie może zmienić decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] października 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. o odmowie potwierdzenia represji, albowiem potwierdzenie represji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego naruszałoby prawo.

Pismem z dnia 4 września 2012 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż w obszernej korespondencji wykazała, że była represjonowana przez Urząd Bezpieczeństwa. Jednocześnie podała, że organ jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających ten fakt (m. in. akta dochodzenia prowadzonego przez Prokuratora IPN). Podała, że w chwili aresztowania przez Urząd Bezpieczeństwa była członkiem organizacji Związku Młodzieży Polskiej (ZMP). Twierdzenie, że przepisała na maszynie wierszyk na prośbę koleżanki, którego treść w żaden sposób nie odnosiła się ani do panującego wówczas ustroju politycznego, ani do działalności przedstawicieli władz państwowych, jest wymysłem urzędników zajmujących się tą: sprawą. Zdaniem skarżącej, była to ulotka polityczna doręczona jej przez aktywistę ZMP na polecenie przewodniczącego tej organizacji – C. K. Obecnie znajduje się ona w aktach IPN, a została jej celowo podrzucona i miała być dowodem na to, "co ubecy zrobią z każdym wrogiem PRL".

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Prezes IPN, działając na podstawie art. 154 w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2004 r. o odmowie potwierdzenia represji wobec skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji Prezes IPN podał, iż nie neguje faktu podlegania przez skarżącą represjom i że należała się jej słuszna rekompensata za doznane krzywdy. Brak jest jednak podstaw do potwierdzenia represji, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, albowiem nie zgromadzono materiałów pozwalających przyjąć, że zatrzymanie skarżącej w dniu 12 stycznia 1954 r. nastąpiło z powodu jej działalności politycznej związanej z walką o suwerenność i niepodległość. Nie stwierdzono również, aby skarżąca w ogóle prowadziła taką działalność, zarówno przed, jak i po zatrzymaniu, zaś przepisanie na maszynie przedmiotowego wierszyka o wymowie satyrycznej, którego rozpowszechnianie mogło być interpretowane jako podważanie zaufania do osoby kierującej przedsiębiorstwem zatrudniającym skarżącą, nie stanowi zorganizowanej i planowej działalności politycznej. Jego treść nie odnosiła się ani do panującego wówczas ustroju politycznego, ani do działalności przedstawicieli władz państwowych.

Organ ponownie podniósł, że powinien uwzględnić interes strony, ale tylko w takim zakresie, w jakim nie spowoduje to kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. W przedmiotowej sprawie uwzględnienie wniosku skarżącej, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszałoby prawo. Przepisy ustawy o kombatantach organ musi stosować w sposób jednakowy wobec wszystkich wnioskodawców. Bardziej przychylne traktowanie określonej grupy wnioskodawców z uwagi na fakt, iż swego czasu podlegali oni represjom, jednakże innego rodzaju niż te, które określone są w hipotezie normy, zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, mogłoby być oceniane jako kierowanie się przy orzekaniu pozaprawnymi przesłankami.

Wskazując przepisy art. 6 i art. 7 Kpa organ wywiódł, że żaden przepis ustawy

o kombatantach nie daje Prezesowi IPN kompetencji do potwierdzenia represji innego rodzaju niż te, które określone są w art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz art. 4 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, zaś kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - możliwości potwierdzenia uprawnień kombatanckich

w "przypadkach szczególnych" lub ze względu na "wyjątkowe okoliczności sprawy". Podkreślił, iż potwierdzenie w stosunku do skarżącej represji byłoby sprzeczne

z interesem społecznym, albowiem naruszałoby konstytucyjne zasady: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez podważanie przez organ administracji zasad prawnych i niezastosowanie się do przepisów prawa, uchwalonych przez demokratycznie ustanowione organy państwowe), działania organów państwa na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).

Odnosząc się do argumentów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wyjaśnił, że skarżąca nie wskazała, na czym polegała jej działalność polityczna, bądź religijna związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów wynika, że powodem stosowanych wobec niej represji było ujawnienie faktu przepisywania ulotki o treści, która mogła podważać zaufanie do kierownictwa zakładu pracy. Nic nie wskazuje natomiast, aby ktokolwiek dokonał prowokacji (poprzez podrzucenie ulotki) w celu skompromitowania skarżącej w oczach aktywu Związku Młodzieży Polskiej i skierowania przeciwko niej działań aparatu represji państwa komunistycznego z uwagi na jej wrogą w stosunku do tego państwa działalność.

Skargę na powołaną decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca wskazując, że zastosowano wobec niej następujące represje: została oskarżona przez aktyw ZMP jako wróg PRL, zwolniona dyscyplinarnie z pracy, aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa, przewieziona i uwięziona na komisariacie MO we W. przy ul. [...], gdzie została zgwałcona. Ponadto w czasie, kiedy więziono ją na komisariacie, w rodzinnym domu podczas nieobecności matki ubecy zrobili rewizję, wywracając "do góry nogami" wszystko, co było możliwe, a jej siostrze grożono.

W dalszej części wniesionego środka zaskarżenia skarżąca przedstawiła okoliczności związane z przepisaniem wierszyka (ulotki podważającej autorytet kierownictwa zakładu).

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Prezes IPN prawidłowo orzekł o odmowie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa.

W pierwszej kolejności podać należy, iż przedmiotowa sprawa była już dwukrotnie przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, aczkolwiek ocena ta dotyczyła nie tyle pierwotnej decyzji, jaką była decyzja Prezesa IPN i utrzymana tą decyzją w mocy decyzja odmawiająca skarżącej potwierdzenia represji, lecz decyzje wydane z trybach nadzwyczajnych, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej (odpowiednio wyroki WSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1454/09 oraz z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2073/11).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 154 § 1 Kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z treści powołanej regulacji wyraźnie wynika, iż stwarza ona możliwość uchylenia lub zmiany decyzji w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, a za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 Kpa stanowi zatem rodzaj postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej w sprawie decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 Kpa, mogą przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W doktrynie, a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniano, że postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 Kpa ma za przedmiot ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (por.: B. Adamiak, K. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, s. 709 i nast., wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA 1999/98, publ. LEX nr 48660). Postępowanie toczące się w trybie art. 154 Kpa jest postępowaniem nowym, w którym badane są przesłanki z art. 154 § 1 Kpa.

Słuszny interes strony, w rozumieniu art. 154 § 1 Kpa, musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa nie może bowiem prowadzić do wydania decyzji sprzecznej

z prawem. Oczywistym jest, iż zastosowanie art.154 Kpa nie może prowadzić do obejścia prawa. Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji na tej podstawie nie oznacza przyzwolenia ustawodawcy na obejście przepisów prawa, lecz pozwala organowi na zajęcie się ponowne sprawą m. in. w interesie strony. Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekający na podstawie art. 154 Kpa, oparte jest na uznaniu administracyjnym. Gdy więc organ dochodzi do wniosku, że wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony prowadziłoby do wydania decyzji sprzecznej z prawem, to wówczas konieczne jest należyte uzasadnienie takiego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., II OSK 1265/10, Lex nr 1081745).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, aby tylko wypełnić subiektywne przekonanie strony o słuszności swojego wniosku. Skarżąca oczywiście posiada interes w przyznaniu jej uprawnień kombatanckich, a w konsekwencji korzyści materialnej (dodatku kombatanckiego do emerytury lub renty wypłacanej z zabezpieczenia społecznego), ale zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny, należy oceniać z punktu widzenia zasady praworządności (art. 6 Kpa). Organ w przedmiotowej sprawie właściwie ocenił, iż zmiana decyzji ostatecznej w przedmiotowym trybie naruszałaby interes społeczny. Sąd podziela ustalenia organu, że ewentualna zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji o odmowie potwierdzenia represji wobec skarżącej, zgodnie z jej żądaniem, spowodowałaby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, sprzecznej z przepisami ustawy o kombatantach, a w konsekwencji stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 Kpa.

Podstawą prawną wydanej na wniosek skarżącej spornej decyzji ostatecznej były przepisy art. 4 ust. 1 punkt 4 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy o kombatantach. Wedle przewidzianej w ww. przepisach regulacji podstawą uznania represji jest doznanie tych represji za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Niewątpliwie skarżąca doznała represji w 1954 r. związanej z powieleniem przez nią ulotki z treścią wierszyka o treści nieakceptowalnej dla ówczesnych władz. Jednak aby doznane represje były uznane za podlegające przepisowi art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: represje muszą być związane z działalnością polityczną oraz działalność polityczna powodująca represje musi być działalnością związaną

z walką o suwerenność i niepodległość. Z decyzji Prezesa IPN wydanych w dniach:

[...] września i [...] października 2004 r. wynika, iż uznał, że skarżąca doznała represji, jednak ocenił, że represje te nie wynikały z działalności politycznej związanej z walką o suwerenność i niepodległość, a były tylko represją za przejaw krytycznej postawy wobec niewłaściwych stosunków w zakładzie pracy. Taka ocena sytuacji skarżącej jest prawidłowa, bowiem potwierdzona została obszernym materiałem dowodowym sprawy. Fakt niewspółmiernej dolegliwości represji jakich doznała skarżąca w związku z powieleniem przedmiotowego wierszyka jest godny potępienia, jednak zdaniem Sądu prawidłowo oceniony został w spornej decyzji ostatecznej, jako nie mający związku z działalnością niepodległościową.

Skutkiem ww. decyzji i odmowy zakwalifikowania sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca, jako spełniającej warunki z art. 4 ust. 1 punkt 4 i art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy o kombatantach, w kontekście nowego wniosku skarżącej o zmianę decyzji, jest oczywiście właściwe ustalenie przez Prezesa IPN, że wydanie decyzji zmieniającej w trybie art. 154 § 1 Kpa prowadziłoby do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Skoro orzekając w trybie zwykłym organ nie dopatrzył się przesłanek stwierdzenia, iż działalność skarżącej miała charakter niepodległościowy, do powyższego nie doprowadziły inicjowane przez skarżącą postępowania o stwierdzenie nieważności

i uchylenie decyzji ostatecznej, to również wydana w trybie 154 § 1 Kpa decyzja nie może takiego charakteru działalności skarżącej wprowadzać. Pozostawałoby to bowiem w sprzeczności z ww. ustaleniami, pełnym materiałem dowodowym sprawy i rażąco naruszałoby normy art. 4 ust. 1 punkt 4 i art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy o kombatantach. Zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, wyrażona w art. 7 Kpa, nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż właśnie te przepisy wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2002 r., II SA 3126/00, Lex nr 81779). Natomiast przepis art. 4 ust. 1 punkt 4 ustawy o kombatantach winien być wykładany ściśle, wedle metody wykładni gramatycznej (po. Wyrok NSa z dnia 5 stycznia 2010 r., II OSK 1472/09, Lex nr 597299).

Oceniając podjęte w niniejsze sprawie decyzje, Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi, zaś na podstawie art. 250 p.p.s.a. przyznał wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu.