Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 387/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1. art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 2, 3, 3a i 3b
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 26 października 2011r. (data wpływu pisma) Zastępca Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (organ właściwy wierzyciela), na podstawie art. 3 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), wystąpił do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (organ właściwy dłużnika), z wnioskiem o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego J. M.. Do wniosku załączono informację, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wypłaca świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie na wniosek M. M. na rzecz L. M. Łączna kwota wypłaconych świadczeń wynosi 3158 zł, a suma wypłaconych należności wierzyciela alimentacyjnego na rzecz L. M. wynosi 1851,61 zł.

W dniu 12 stycznia 2012r. (data doręczenia do rąk J. M.) organ właściwy dłużnika wezwał J. M. do stawienia się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w terminie 14 dni w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego oraz dostarczenia wskazanych dokumentów.

W dniu 11 kwietnia 2012r. (data doręczenia do rąk J. M.) Kierownik MOPS zawiadomił dłużnika alimentacyjnego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Jednocześnie pouczono stronę o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni z aktami sprawy, złożenia wyjaśnień oraz wniosków dowodowych dotyczących wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego.

W dniu 18 kwietnia 2012r. J. M. stawił się w MOPS i pracownik socjalny przeprowadził z nim wywiad alimentacyjny, podczas którego dłużnik alimentacyjny potwierdził, że ma zasądzone alimenty na syna L. w kwocie 500 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że nie ma stałego zatrudnienia i nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz uprawy ziemi. Nie potrafił określić jaki dochód uzyskuje z tego tytułu. Oświadczył, że dokonuje wpłat na zaległe alimenty do komornika. Zgodnie ze złożonym tego dnia oświadczeniem majątkowym J. M. jest współwłaścicielem domu położonego w N. przy ul. "[...]", o powierzchni 240 m2. Poza tym nie posiada żadnego majątku, w tym ruchomości ani zasobów finansowych.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2012r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym

poinformował organ właściwy dłużnika, że J. M. od wszczęcia egzekucji dokonał jednej wpłaty w dniu 14 czerwca 2011r. w kwocie 1000 zł, z tego przekazano do GOPS kwotę 842 zł.

Decyzją z dnia "[...]" organ właściwy dłużnika, działając na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekł

o uznaniu J. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej – L. M. W uzasadnieniu organ wskazał, że dłużnik alimentacyjny sporadycznie płaci alimenty w różnych wysokościach, w tym w przeciągu ostatnich 6 miesięcy nie dokonał żadnej wpłaty, która byłaby przekazana do organu właściwego wierzyciela z tytułu zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uwzględniło odwołanie dłużnika alimentacyjnego (argumentującego, że w okresie ostatnich 6 miesięcy wpłacił kwotę 1800 zł do Funduszu Alimentacyjnego), wobec stwierdzenia, że zgodnie z art. 5 ust. 3 i 3a omawianej ustawy, kwestia niewywiązywania się dłużnika alimentacyjnego ze zobowiązań nie jest jedyną, samodzielną przesłanką wystarczającą do uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązania. Wcześniej musi bowiem zaistnieć któraś z przesłanek skutkujących wszczęciem postępowania, tj. uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub odmowa: 1. złożenia oświadczenia majątkowego, 2. zarejestrowania się jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3. przyjęcia propozycji m.in. zatrudnienia, wykonywania prac społecznie użytecznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, a dopiero następnie kumulatywnie musi wystąpić przesłanka z art. 5 ust. 3a ustawy. Kolegium podkreśliło, że wszczęcie postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych powinno nastąpić tylko w ściśle wskazanych okolicznościach. Zdaniem Kolegium organ I instancji uchybił powyższemu w sposób oczywisty, gdyż wywiad alimentacyjny został przeprowadzony w dniu 18 kwietnia 2012r., a zwłoka w jego przeprowadzeniu nie została zawiniona przez dłużnika alimentacyjnego. Wskazano w tym względzie na wadliwość doręczenia wezwania w dniu 12 stycznia 2012r., datowanego na dzień 27 października 2011r. Organ II instancji stwierdził, że nie sposób jednoznacznie ustalić, jaką drogą doręczono

to wezwanie, kim jest w stosunku do dłużnika alimentacyjnego osoba podpisana na potwierdzeniu odbioru i czy w ogóle dotarło ono do adresata. Tym samym, w ocenie Kolegium, nie sposób wywodzić, iż dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu. Ponadto w dniu 18 kwietnia 2012r. złożył on oświadczenie majątkowe. Zdaniem Kolegium organ I instancji, nie był uprawniony do wszczęcia postępowania

w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek warunkujących konieczność wszczęcia takiego postępowania. Zauważono, że kwestia przesłanki związanej z zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, czy odmowa podjęcia zatrudnienia nie była nawet przez organ I instancji weryfikowana, choć dłużnik alimentacyjny podał, że jest osobą bezrobotną niezarejestrowaną. Ponadto Kolegium wskazało, że wezwanie skierowane do dłużnika alimentacyjnego oparte zostało na uprzednio obowiązujących przepisach, które uległy zmianie od dnia 1 stycznia 2012r. pod względem konsekwencji grożących dłużnikowi alimentacyjnemu. Ostatecznie Kolegium przyjęło, że organ I instancji powinien ponownie wezwać dłużnika alimentacyjnego w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, a także prawidłowo zweryfikować kwestię zarejestrowania dłużnika w powiatowym urzędzie pracy bądź odmowy takiej rejestracji. Zaznaczono też, że należy ponownie na bieżąco zweryfikować wywiązywanie się dłużnika alimentacyjnego ze zobowiązania.

W związku z powyższym w dniu 16 lipca 2012r. organ I instancji wezwał J. M. do stawienia się w MOPS w terminie 14 dni w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia alimentacyjnego oraz dostarczenia obowiązkowo wymienionych dokumentów, w tym zaświadczenia o zarejestrowaniu we właściwym powiatowym urzędzie pracy, zaświadczenie o miesięcznym dochodzie.

Pismem nadanym w dniu 30 lipca 2012r. J. M. wniósł o zmianę wyznaczonego terminu, na termin po 15 sierpnia 2012r., ze względu na przebywanie

w celach zarobkowych poza terenem zamieszkania. Organ I instancji wyznaczył więc nowy termin do dnia 20 sierpnia 2012r., wskazując aby strona przedłożyła dodatkowo umowę o pracę. W dniu 21 sierpnia 2012r. dłużnik alimentacyjny ponownie wniósł

o zmianę wyznaczonego terminu. Wyjaśnił, że pracuje poza miejscem zamieszkania, zarabia ok. 1500 zł netto. Wskazał, że będzie mógł się stawić w dniach 15-20 września 2012r. Podał też, że w maju 2012r. przekazał na dziecko 1000 zł, w czerwcu 1600 zł,

a w lipcu 1800 zł, o czym matka dziecka miała poinformować komornika. Uwzględniając powyższe organ I instancji wyznaczył ostateczny termin realizacji wezwania do 20 września 2012r. Jednak i tym razem wyznaczony termin upłynął bezskutecznie.

W dniu 25 września 2012r. organ właściwy dłużnika uzyskał informację

od komornika, że dłużnik w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wpłacił żadnej kwoty tytułem alimentów. Natomiast pismem z dnia 1 października 2012r. Powiatowy Urząd Pracy potwierdził na wniosek organu, że J. M. nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna ani poszukująca pracy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji wydał w dniu "[...]" decyzję, którą orzekł o uznaniu J. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej – L. M. Podkreślono, że do dnia wydania decyzji dłużnik alimentacyjny nie stawił się na wywiad alimentacyjny, jak również nie dostarczył dokumentów potwierdzających podjęcie zatrudnienia lub zarejestrowanie się w urzędzie pracy. Ponadto na podstawie informacji uzyskanej od komornika sądowego ustalono, że dłużnik alimentacyjny sporadycznie płaci alimenty w różnych wysokościach, w tym w przeciągu ostatnich 6 miesięcy nie dokonał żadnej wpłaty, która byłaby przekazana do organu właściwego wierzyciela. Wskazano, że wprawdzie dłużnik podnosił okoliczność dokonywania wpłat na poczet zobowiązań alimentacyjnych, jednak żadnych dowodów wpłat nie dostarczył. Komornik sądowy potwierdził zaś jedną wpłatę z dnia 14 czerwca 2011r. w kwocie 1000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji J. M. zarzucił organowi I instancji brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do uznania go za dłużnika alimentacyjnego. Wyjaśnił, że nie ma możliwości regularnie łożyć na utrzymanie syna, gdyż pracuje tylko doraźnie i poszukuje pracy, pomaga też finansowo chorym rodzicom. Podniósł, że opiekuje się synem, co też stanowi wykonywanie obowiązku alimentacyjnego. Podał również, że od początku roku dokonał wpłat na rzecz syna w łącznej kwocie 5000 zł do rąk matki dziecka. Poinformował, że od 10 października 2012r. będzie przebywał w Zakładzie Karnym w związku

z wykonaniem kary pozbawienia wolności.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., doręczonym skarżącemu w dniu 28 listopada 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało odwołującego do przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, dowodów potwierdzających bieżące regulowanie zobowiązań alimentacyjnych do rąk M. M.

Pismem z dnia 4 grudnia 2012r. (data złożenia w administracji Zakładu Karnego) skarżący wniósł o przedłużenie terminu do 21 dni w związku z pozostawieniem dokumentacji w domu. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012r. organ II instancji przychylił się do wniosku i odroczył rozpatrzenie odwołania do dnia 30 stycznia 2013r., o czym usiłowano bezskutecznie zawiadomić odwołującego poprzez doręczenie na adres zamieszkania. Dopiero w dniu 28 stycznia 2013r. postanowienie to przesłano odwołującemu na adres Zakładu Karnego.

W dniu "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję nr ‘[...]", utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniono, że pomimo prawidłowego wezwania, odwołujący nie stawił się w organie I instancji do dnia wydania decyzji w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia majątkowego oraz zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Stwierdzono też, że akta zawierają trzy informacje od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, z których wynika, że dłużnik w 2012r. nie wpłacił żadnej kwoty tytułem alimentów. Tym samym, w ocenie Kolegium, zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ustawowym terminie J. M. zaskarżył powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając, że jest ona nieobiektywna. Stwierdził, że organy oparły ustalenia tylko na braku dowodów wpłat, nie przesłuchując jego i byłej żony w charakterze świadków. Zażądał przeprowadzenia konfrontacji z byłą żoną. Do skargi załączył kopię potwierdzenia złożenia do realizacji w dniu 21 lutego 2013r. przelewu pieniężnego na rzecz GOPS na kwotę 5000 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ przytoczył ponownie treść art. 5 ust. 3 ustawy, określający przesłanki wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż dłużnik alimentacyjny pomimo kilkakrotnych wezwań i ustalonych terminów nie stawił się w organie I instancji w celu przeprowadzenia wywiadu i złożenia oświadczenia majątkowego. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało, że brak jest podstaw do zmiany decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013r. J. M. podniósł dodatkowo, że informował GOPS i MOPS, iż płaci alimenty żonie i prosił, aby na potwierdzenie tej okoliczności przesłuchali żonę, ale nikt wniosku nie uwzględnił. Podał, że nie płacił alimentów za pośrednictwem komornika, bo uważał, że lepiej jest płacić bezpośrednio żonie. Nie brał od żony pokwitowań, bo jak stwierdził, uważał że skoro Sąd przyznał jej dziecko, to uznał ją za osobę godną zaufania. Wyjaśnił też, że prosił żonę, aby założyła konto w banku, ale odmówiła, a za przelew pocztowy musiałby za dużo płacić. Przyznał, że błędem z jego strony było nieprzedłożenie na żądanie organu dowodów potwierdzających, że pracował na umowę zlecenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego na dzień jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. tylko wyjątkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające

z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na zasadzie tych przepisów Sąd nie mógł uwzględnić wniosku dowodowego skarżącego

o przeprowadzenie konfrontacji z byłą żoną na okoliczność uiszczania alimentów do jej rąk. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie, w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa,

o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 - dalej jako: "k.p.a."), w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę prawną do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowi art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. 1228 ze zm.), zgodnie z którymi: w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (ust. 3).

Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (ust. 3a).

W takim brzmieniu przepisy te obowiązują od dnia 1 stycznia 2012r. na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), która zmieniła treść art. 5 ust. 3 i dodała ust. 3a. Do dnia 31 grudnia 2011r. art. 5 ust. 3 stanowił, że we wskazanych przypadkach - organ właściwy dłużnika składa wniosek

o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) oraz kieruje wniosek do starosty

o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Tym samym uniemożliwienie przez dłużnika alimentacyjnego np. przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, czy odmowa rejestracji jako bezrobotny obligowały od razu organ właściwy dłużnika do podjęcia wskazanych środków, bez rozważania indywidualnych okoliczności każdej sprawy i bez możliwości kwestionowania przez dłużnika alimentacyjnego składanych przez organ właściwy dłużnika wniosków. Rozwiązanie takie zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 22 września 2009r., sygn. akt P 46/07, za niezgodne z zasadami sprawiedliwej procedury i proporcjonalności, unormowanymi odpowiednio w art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też ustawodawca, realizując powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ograniczył instytucję zatrzymania prawa jazdy do dłużników alimentacyjnych uchylających się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z wprowadzoną nowelą o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych rozstrzyga organ właściwy dłużnika w drodze decyzji wydawanej z urzędu. Dopiero po uzyskaniu przez taką decyzję waloru ostateczności, stosownie do art. 5 ust. 3 b omawianej ustawy, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Z przytoczonych przepisów wynika ponadto, że postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, których spełnienie jednak nie może stanowić jedynej podstawy do wydania decyzji orzekającej o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych. Rozstrzygająca jest bowiem treść ust. 3a, który wymaga ustalenia czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W ocenie Sądu, skoro ust. 3a warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych od niewywiązywania się od tych zobowiązań przez okres co najmniej 6 miesięcy, to okoliczność ta również może uzasadniać wszczęcie postępowania w takiej sprawie. Wskazane przepisy należy interpretować w łączności. Dlatego nie można zaakceptować takiej interpretacji, która wyklucza wszczęcie postępowania,

a w konsekwencji wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w sytuacji spełnienia przez niego wszystkich warunków określonych w art. 5 ust. 3, a mimo to nieregulowania alimentów bez uzasadnionej przyczyny. Przykładowo można wskazać tu na sytuację samego skarżącego, który umożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i złożył oświadczenie majątkowe w dniu 18 kwietnia 2012r. Sygnalizował też, że pracuje i utrzymuje się z ziemi. W takiej sytuacji trudno wymagać od niego zarejestrowania się jako bezrobotny czy poszukujący pracy, nie będzie też miał tu zastosowania w ogóle pkt 3 ust. 3. Uwzględniać należy wówczas, że skarżący pracuje lub pracował i mógł chociaż w części pokryć zasądzone alimenty, a mimo to tego zaniechał. Okoliczność ta powinna spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, rozstrzyganej przecież z urzędu. W toku postępowania organ ma bowiem ustalić przyczyny powstałych zaległości alimentacyjnych wypłacanych z Funduszu Alimentacyjnego. W tym ustalić może, jak to sygnalizował skarżący, czy rzeczywiście dłużnik alimentacyjny, mimo prowadzonej egzekucji, reguluje alimenty do rąk matki dziecka. Wskazać należy, że art. 5 ust. 3a mówi o wywiązywaniu się ze zobowiązań alimentacyjnych, bez konkretyzowania sposobu realizacji zobowiązania. W takiej sytuacji niewystarczające jest oparcie rozstrzygnięcia jedynie na informacji od komornika sądowego. Jeżeli dłużnik alimentacyjny, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, podnosił zarówno przed organem I instancji, jak i organem II instancji, że wpłacał alimenty do rąk matki dziecka, to obowiązkiem organów było rozważenie tej ewentualności zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności. Z przepisów tych wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Przypomnieć należy również, że na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Oznacza to, że w warunkach niniejszej sprawy nie można było poprzestać na żądaniu od skarżącego okazania dowodów wpłat. Zasadnie skarżący zarzucił, że nie przesłuchano jego byłej żony. Przeprowadzenie tej czynności dowodowej rozstrzygnęłoby istniejące w tym względzie wątpliwości. Stwierdzenie tych uchybień zobowiązywało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., który obliguje Sąd do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec zgłaszanych przez skarżącego twierdzeń, że płacił alimenty do rąk matki dziecka, dopiero konfrontacja tych twierdzeń z zeznaniami żony umożliwi obiektywną ocenę tej spornej okoliczności. Przy czym zeznania powinny wyjaśnić, czy skarżący płacił żonie alimenty w każdym miesiącu, w którym dokładnie i jakie konkretnie kwoty. Uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie przez organ II instancji możliwe jest w ramach art. 136 k.p.a.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, mimo postawy skarżącego, z której wnioskować można było, iż działał na zwłokę, nie ma zasadniczego znaczenia tak akcentowany przez organy fakt niestawienia się skarżącego w organie I instancji w celu przeprowadzenia wywiadu i złożenia oświadczenia majątkowego po decyzji kasacyjnej Kolegium, skoro organ II instancji sam przyznał wówczas, że czynności te zostały już wykonane po oficjalnym wszczęciu postępowania. W związku z tym niezrozumiałe jest wymaganie od skarżącego, aby ponownie stawił się w organie w powyższych celach, w szczególności w świetle art. 4 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, które zobowiązują organ właściwy dłużnika do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia majątkowego, po otrzymaniu wniosku od organu właściwego wierzyciela o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w celu ustalenia przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej. Powtórzenia tych czynności nie uzasadniała omówiona zmiana stanu prawnego, ponieważ zarówno wywiad jak i oświadczenie majątkowe datowane są na 2012r. Aktualizacja danych zawartych w tych dokumentach mogła nastąpić poprzez przyjęcie ustnych lub pisemnych wyjaśnień skarżącego. Zauważyć też można, że aby móc postawić skarżącemu zarzut odmowy zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, najpierw na zasadzie art. 5 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy organ właściwy dłużnika powinien zobowiązać do tego dłużnika, a podstawę ku temu, zgodnie z tym przepisem, stanowi ustalenie, że dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia. W rozpoznawanej zaś sprawie skarżący na samym początku podał, że uzyskuje dochód z prac dorywczych i uprawy ziemi, co potwierdza załączona do akt umowa dzierżawy. W późniejszych pismach adresowanych do organu też podawał, że pracuje. Tym samym nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący mógł dysponować środkami umożliwiającymi regulowanie miesięcznie chociaż 50% zasądzonych w kwocie 500 złotych alimentów, co zgodnie z jego twierdzeniami czynił do rąk matki dziecka. Okoliczność ta wymaga jednak potwierdzenia, choćby poprzez przesłuchanie M. M.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku. Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym powyżej przez Sąd, a następnie dokona oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego i dopiero wtedy wyda rozstrzygnięcie.