Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1301/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Miasta i Gminy O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. o stwierdzeniu, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. nr [...], w części przekazującej nieodpłatnie na własność Miasta i Gminy O. nieruchomość oznaczoną w jednostce ewidencyjnej O., obrębie ewidencyjnym wieś M., jako działka nr [...] (aktualnie działki nr [...] i [...]), uregulowana w księdze wieczystej [...], opisana w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [..], stanowiącej integralną część powyższej decyzji, została wydana z naruszeniem prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 1991 r. przekazał nieodpłatnie na własność Miasta i Gminy O. nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej – [...] - obrębie ewidencyjnym wieś M., jako działki nr [...] i nr [...] uregulowane w księdze wieczystej [...], opisane w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie wydania decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...] (aktualnie działki nr [...] i [...]), z rażącym naruszeniem prawa zwróciła się R. D. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nieruchomość, która na podstawie ww. decyzji komunalizacyjnej została przekazana na własność Gminy O., stanowiła przed II Wojną Światową część majątku M., którego właścicielem była A. z [...]. We wniosku podała, iż następcami prawnymi A. O. byli B. O., Z. O. i A. O.. Umową darowizny z [...] listopada 2012 r. Rep. A nr [...], A.O. działając w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz B. O. i Z. O. przeniósł nieodpłatnie na rzecz R. D. wszelkie prawa i roszczenia przysługujące jemu samemu i jego mocodawcom w związku z odebraniem przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących do rodziny O. Na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.) - zwanego dalej "dekretem", majątek ten został przejęty na własność Skarbu Państwa. We wniosku ponadto podała, iż na podstawie decyzji z [...] maja 2015 r. Wojewoda [...] orzekł, że działki nr [...] i [...] położone w obrębie M, na których znajduje się zespół dworsko - parkowy w [...] nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 i 2 Kpa, stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r., w części przekazującej nieodpłatnie na własność Miasta i Gminy O. nieruchomość oznaczoną w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie ewidencyjnym wieś M., jako działka nr [...] (aktualnie działki nr [...] i [...]), została wydana z naruszeniem prawa.

Pismem z 2 maja 2017 r. Miasto i Gmina O. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa, mimo braku wykazania, że naruszenie miało charakter rażący.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2017 r. nie potwierdził, aby sporna działka nr [...] (aktualnie działki nr [...] i [...]) była w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", tj. 27 maja 1990 r., a także w dniu komunalizacji, własnością ogólnonarodową. Minister podkreślił, iż w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] nie wskazano podstawy prawnej, na mocy której Skarb Państwa stał się właścicielem spornej działki nr [...]. Figuruje wprawdzie oznaczenie księgi wieczystej "[...]", jednak z pisma Sądu Rejonowego V Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] z [...] września 2016 r. wynika jedynie, iż na dzień [...] grudnia 1991 r. jako właściciel w księdze wieczystej dawnej [...] figurował Skarb Państwa Polskiego. Podstawę wpisu Skarbu Państwa, jako właściciela spornej nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, stanowiło zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] sierpnia 1946 r.

Decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], która stała się ostateczna [...] czerwca 2015 r., Wojewoda [...], na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem" orzekł, że działka nr [...] oraz działka nr [...], położone w obrębie M., gmina O., na których znajduje się zespół dworsko - parkowy w [...] (były właściciel A. z [...]), nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Zatem 13 września 1944 r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu, nie przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

Zdaniem organu, skoro sporne działki nie przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu, prawidłowa była konstatacja Ministra SWiA, że nie wchodziły one również w skład Państwowego Funduszu Ziemi, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ustawy, umożliwiające komunalizację mienia państwowego na wniosek gminy.

Minister podniósł, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. wywołała taki nieodwracalny skutek, co uniemożliwiło stwierdzenie jej nieważności we wskazanej części. Z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika bowiem, iż na mocy aktu notarialnego z [...] kwietnia 1996 r. Rep. A nr [...], Gmina O. sprzedała L. R. oraz J. R. nieruchomość ozn. jako działka nr [...]. Aktem notarialnym z [...] sierpnia 1998 r. Rep. A nr [...], Gmina O. sprzedała J. M. i R. M. nieruchomość ozn. jako działka nr [...]. Z kolei na mocy aktu notarialnego z [..] lipca 2001 r. Rep. A nr [...], R. M. działając w imieniu własnym oraz na rzecz J. M. sprzedał E. B. działkę nr [...]. Wobec tego organ, zgodnie z art. 158 § 2 Kpa, ograniczył się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji w tej części z naruszeniem prawa.

Gmina [...] pismem z 1 sierpnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [..] czerwca 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 156 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nowym dowodzie, nieistniejącym w dniu wydania wadliwej decyzji Wojewody [...]; 2) art. 16 Kpa poprzez przyjęcie możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie jej unieważnienia, mimo istnienia nowego dowodu, stanowiącego przesłankę wznowieniową; 3) art. 146 § 1 Kpa poprzez jego pominięcie wskutek wszczęcia postępowania nieważnościowego, w sytuacji istnienia przesłanek dla wszczęcia postępowania wznowieniowego; 4) art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 i 156 § 1 pkt 2 oraz art. 107 § 3 i art. 11 Kpa poprzez pominięcie wykazania w sposób rażący, jakie okoliczności faktyczne uzasadniają przyjęcie naruszenia art. 5 ust. 4 i art. 15 ustawy. Na podstawie wyżej opisanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z [...] kwietnia 2017 r. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione.

Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na wniosek R. D., przeprowadził postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. o przekazaniu, w trybie art. 5 ust. 4 i art. 15 ustawy, na własność Miastu i Gminie O. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i w tej sprawie wydał decyzję merytoryczną, o której mowa w art. 158 § 2 Kpa.

Uszło jednak uwadze organu nadzoru, że R. D. nie była ani właścicielem, ani spadkobiercą właściciela, który utracił sporną nieruchomość na skutek objęcia tejże nieruchomości zaświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] sierpnia 1946 r., stwierdzającym przejście, z mocy prawa, na rzecz Skarbu Państwa spornego gruntu, w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Jak wynika z akt sprawy, R. D. na mocy umowy darowizny z [...] listopada 2012 r. Rep. A Nr [...] nabyła od A. O., B. O. i Z. O. - spadkobierców właściciela przeddekretowego spornego gruntu – A. O. wszelkie prawa i roszczenia związane z odebraniem przez Państwo Polskie przedmiotowej nieruchomości, w tym w szczególności prawo do wydania tego mienia, unieważnienia toczących się postępowań administracyjnych, na mocy których Państwo Polskie odebrało ten majątek rodzinie zbywców, w tym roszczenia o zwrot tego majątku i o odszkodowania.

W realiach niniejszej sprawy należy zatem w pierwszej kolejności rozważyć możliwość singularnego nabycia roszczenia uprawniającego wnioskodawcę do wszczęcia postępowania administracyjnego, umożliwiającego odzyskanie nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a utraconej przez poprzednika prawnego zbywców roszczeń.

Sąd zwraca uwagę, że dekret umożliwił przejęcie przez Skarb Państwa, z mocy prawa, bez wynagrodzenia, nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu. Procedurę wpisywania Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej uregulowano w § 12 rozporządzenia, w którym wskazano, że wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu nastąpi na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego. Jeżeli natomiast właściciel nieruchomości przejętej przez Państwo uważał, że jego nieruchomość nie podlegała nacjonalizacji w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, był legitymowany do złożenia do właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego wniosku o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania tego przepisu. Od decyzji organu I instancji przysługiwało stronie odwołanie do Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych (§ 5 i 6 rozporządzenia).

Z tego prawa mógł skorzystać także spadkobierca przeddekretowego właściciela nieruchomości lub nabywca spadku, a więc osoba która wstąpiła po śmierci tegoż właściciela w ogół jego praw w drodze sukcesji uniwersalnej. Wprawdzie art. 922 Kodeksu cywilnego stanowi o prawach i obowiązkach majątkowych zmarłego, jednakże na spadkobierców mogą przejść niektóre sytuacje prawne, w których prawo podmiotowe jeszcze nie powstało, lecz może ono powstać (...). Także zbycie spadku przez spadkobiercę, powoduje taki skutek, że nabywca spadku traktowany jest na równi ze spadkobiercą spadku niezależnie od tego, czy zbycie spadku następuje w całości, czy w części (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1969 r. sygn. akt III CZP 91/69). Oznacza to, że stosownie do art. 1053 Kodeksu cywilnego nabywca spadku (...) wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy, a zatem uzyskuje wszelkie korzyści i przejmuje wszelkie obciążenia związane z dziedziczeniem jako sukcesją uniwersalną, chyba że w umowie określono co innego.

Zarówno dekret, jak i rozporządzenie, a także inne przepisy odnoszące się do problematyki nacjonalizacji mienia w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nie przewidywały istnienia roszczenia uprawniającego singularnych następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości do obalenia w trybie postępowania administracyjnego skutku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Sąd zwraca uwagę, że pewnej kategorii roszczenia z zakresu przeprowadzenia reformy rolnej prawodawca przewidział dla dzierżawców nieruchomości ziemskich przejętych na cele reformy rolnej z tytułu przejętego przez Państwo inwentarza (dekret z dnia 25 października 1948 r. o właściwości władz i postępowaniu w sprawie roszczeń byłych dzierżawców nieruchomości ziemskich z tytułu przejętego przez Państwo inwentarza – Dz. U. Nr 50, poz. 384). Roszczenia te wygasiła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o umorzeniu niektórych długów i ciężarów (Dz. U. Nr 17, poz. 72). Z kolei ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictw rolnego (Dz. U. z 1989 r. Nr 58, poz. 348 ze zm.) wygasiła uprawnienia byłych właścicieli nieruchomości ziemskich przejętych na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu do otrzymania gospodarstw rolnych, w trybie art. 17 dekretu.

Trzeba też zwrócić uwagę, że - jeżeli chodzi o grunty pochodzące z dawnych nieruchomości ziemskich, które obecnie podlegają pod reżim prawny ustawy z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) oraz reżim prawny ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014 ze zm.) – tylko właściciel lub jego spadkobierca ma (w przypadku nieruchomości rolnych do 30 kwietnia 2016 r. miał) prawo do skorzystania z tzw. prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przejętej przez Państwo przed 5 grudnia 1990 r. oraz nieruchomości rolnej przejętej przez Skarb Państwa przed 1 stycznia 1992 r. (odpowiednio art. 34 ust. 1 pkt 2 ugn i art. 29 ust. 1 pkt 1 ugnrsp).

Nie można pominąć i tego, że do spraw nieruchomości przejętych przez Państwo w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nie mają zastosowania przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości (art. 216 w zw. z art. 136 ust. 3 ugn), ani przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 112 ust. 2 i art. 128 ust. 1 ugn, odnoszący się jedynie do przypadków ustalenia odszkodowania za pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, ale dokonane na mocy indywidualnego aktu administracyjnego.

Wobec tego, że przepisy odnoszące się do problematyki nacjonalizacji nieruchomości w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nie kreują zbywalnego w drodze czynności cywilnoprawnej roszczenia o unieważnienie decyzji blokujących możliwość odzyskania w naturze tego rodzaju nieruchomości, podmiot nabywający tak określone w umowie cywilnoprawnej roszczenie w istocie nie nabywa interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa do bycia stroną wszelkich postępowań administracyjnych odnoszących się do gruntu przejętego przez Państwo w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Przepisy prawa materialnego nie kreują takiego roszczenia.

Wobec tego R. D. nie mogła na podstawie umowy darowizny nabyć prawa do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [..] grudnia 1991 r. o przekazaniu spornego mienia Miastu i Gminie O. Stroną w tego rodzaju postępowaniu, o której mowa w art. 157 § 2 Kpa, mógł być albo właściciel znacjonalizowanego mienia albo jego spadkobiercy lub nabywcy spadku po tymże właścicielu.

Na tle niniejszej sprawy nie miało znaczenia zagadnienie nabycia przez R.D. roszczeń o wydanie nieruchomości i o odszkodowanie za bezprawne przejęcie przez Państwo nieruchomości na cele reformy rolnej. Tego rodzaju roszczenia aktualizują się bowiem dopiero po ostatecznym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji stanowiących tytuł prawny podmiotów publicznoprawnych do nieruchomości. Sąd w obecnym składzie nie wypowiadał się zatem na temat skuteczności umowy darowizny roszczeń cywilnoprawnych.

Nabycie tego typu wierzytelności nie stanowi o nabyciu praw do przedmiotu postępowania nieważnościowego. W drodze czynności prawnej nie można nabyć prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego nie może być traktowany jako cywilnoprawne oświadczenie woli albo roszczenie cywilnoprawne, gdyż jest to oświadczenie procesowe zawierające jedynie żądanie wszczęcia postępowania, którego źródłem są normy prawa publicznego. Samo oświadczenie (żądanie) strony ma w związku z tym również charakter publicznoprawny. "Skutki czynności procesowych stron (podobnie jak innych uczestników postępowania) nie mają nic wspólnego ze skutkami czynności materialnoprawnych. Swoistość tych skutków polega na tym, że zarówno ich zasięg, jak i ich przedmiot nie wykraczają poza granice postępowania. Czynności te oddziałują w zasadzie tylko na wewnętrzne stosunki danego postępowania" (zob. Zbigniew R. Kmiecik, Istota oświadczeń procesowych, [w:] Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Oficyna 2008). Ten sam autor podaje, że "Nauka austriacka kwalifikuje jako oświadczenia publicznoprawne takie oświadczenia, które składane są na podstawie przepisów prawa publicznego albo mają znaczenie prawne ze względu na prawa lub stosunki publicznoprawne" (zob. też wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1471/12).

Sytuacja występująca w niniejszej sprawie różni się znacząco np. od sytuacji byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, którzy składając wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), w określonym tam terminie, nabywali z ustawy roszczenie o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu i roszczenie to mogło być przedmiotem cesji. Natomiast w niniejszej sprawie złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie powodowało jeszcze powstania jakiegokolwiek roszczenia majątkowego do przedmiotu postępowania, a zatem nie rodziło prawa mogącego być przedmiotem obrotu, natomiast mogło podlegać dziedziczeniu.

Należy więc odróżnić następstwo proceduralne wynikające z sukcesji uniwersalnej (nabycie spadku lub nabycie praw do spadku w całości lub w części) od następstwa proceduralnego wynikającego z nabycia w drodze czynności prawnej praw do przedmiotu postępowania administracyjnego. R. D. na podstawie umowy z [...] listopada 2012 r. nie nabyła praw do spadku po A. O., ani też praw do przedmiotu postępowania nadzorczego, czyli prawa własności do majątku w M. stanowiącego własność A.O.

W umowie darowizny powołano się w rzeczywistości na nabycie wierzytelności odnoszących się do spraw o stwierdzenie nieważności decyzji. Tymczasem prawo wynikające ze złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest prawem zbywalnym. Może jedynie stanowić sytuację prawną (o jakiej mowa w wyroku NSA z 13 października 2003 r. sygn. akt OSA 4/03) podlegającą dziedziczeniu.

Zdaniem Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji inicjując na wniosek nieuprawnionego podmiotu postępowanie nieważnościowe i wydając w tymże postępowaniu decyzję o charakterze merytorycznym (uznając zasadność wniosku R. D.) orzekał o prawach podmiotu, który nie miał statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Wobec tego organ nadzoru wydał decyzję stwierdzającą wydanie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. z naruszeniem prawa w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Skoro zatem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając jako organ odwoławczy zaakceptował taką decyzję, to również jego decyzja została wydana w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.

W orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę, że stwierdzenie przez organ w toku postępowania, iż podmiot żądający wszczęcia postępowania nie ma legitymacji do bycia stroną postępowania, winno skutkować wydaniem, w trybie art. 105 § 1 Kpa, decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 87/17; wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 597/17), czego organ nadzoru nie uczynił.

Wobec tego, że w niniejszej sprawie Sąd dostrzegł z urzędu wadę nieważności w kontrolowanych decyzjach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, to był zobligowany do wycofania tychże decyzji z obrotu prawnego, bez odnoszenia się do merytorycznej zasadności decyzji kontrolowanych w postępowaniu nieważnościowym.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).