Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1598/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006r. sprawy ze skarg M. S. przy uczestnictwie M. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2003r nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 1999, 2000,2001 I. Uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu l instancji, II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 2.206,80 zł ( dwa tysiące dwieście sześć złotych 80/100).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] Wójt Gminy ustalił M.S. od gruntów przez nią dzierżawionych na podstawie umów z dnia 21.11.1996 r. i z dnia 28.11.1996 r. łączne zobowiązanie pieniężne za 1999 r. w kwocie 1094,50 zł oraz od gruntów objętych współwłasnością małżonków M. i M. S. w kwocie 696,20 zł. Decyzją z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] Wójt Gminy ustalił M. S. od gruntów przez nią dzierżawionych na podstawie umów z dnia 21.11.1996 r. i z dnia 28.11.1996 r. łączne zobowiązanie pieniężne za 2000 r. w kwocie 1094,50 zł oraz od gruntów objętych współwłasnością małżonków M. i M. S. w kwocie 696,20 zł. Decyzją z dnia [...].05.2003 r., Nr -[...] Wójt Gminy ustalił M. S. od gruntów przez nią dzierżawionych na podstawie umów z dnia [...]11.1996 r. i z dnia[...].11.1996 r. łączne zobowiązanie pieniężne za 2001 r. w kwocie 1094,50 zł oraz od gruntów objętych współwłasnością małżonków M.i M.S. w kwocie 696,20 zł. Organ I instancji ustalił, że M. S. na podstawie umów dzierżawy z dnia [...]11.1996 r. oraz z dnia [...].11.1996 r. przejęła w trwałe zagospodarowanie od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na okres 10 lat grunty o łącznej powierzchni 182,96 ha. M. i M. S. zgodnie z aktami notarialnymi z dnia [...].01.1998 r. nabyli grunty rolne o powierzchni 121,83 ha. Organ podatkowy przyjął, że na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. jedn. Dz. U. z 1993 Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) grunty nabyte o powierzchni przekraczającej 100 ha nie podlegają zwolnieniu.

Od powyższych decyzji organu I instancji zostały złożone odwołania. W uzasadnieniu odwołania podatnik podniósł, że zwolnienie wymienione w art. 12 cyt. ustawy o podatku rolnym jest zwolnieniem ustawowym, a nie jest uzależnione od decyzji wójta. Ponadto podatnicy podnoszą, że pomiędzy nimi istnieje od 14 lat ustrój odrębności majątkowej małżeńskiej, a zatem M. S. zawarła przedmiotowe umowy dzierżawy we własnym imieniu i na własną rzecz, a M. S. i M. S.i nabyli w 1998 r. grunty rolne jako współwłaściciele po połowie. Odwołujący się zarzucił, że nie udostępniono całych akt.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 15.07.2003 r. nr [...] uchyliło decyzje wójta Gminy i ustaliło M. S. i M. S. łączne zobowiązanie pieniężne za 1999 r. od gruntów objętych współwłasnością w kwocie 696,20 zł (podatek rolny w kwocie 656,20 zł, podatek leśny w kwocie 40,00 zł), łączne zobowiązanie pieniężne za 2000 r. od gruntów objętych współwłasnością w kwocie 611,50 zł (podatek rolny w kwocie 576,40 zł, podatek leśny w kwocie 35,10 zł), łączne zobowiązanie pieniężne za 2001 r. od gruntów objętych współwłasnością w kwocie 752,40 zł (podatek rolny w kwocie 709,20 zł, podatek leśny w kwocie 43,20 zł).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie zachodziła współwłasność w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. i konieczne było wydanie odrębnej decyzji dla M.S. w przedmiocie opodatkowania gruntów przez nią dzierżawionych, a odrębnej decyzji w przedmiocie gruntów stanowiących współwłasność w częściach po 1/2 z M. S.. Odnośnie zarzutów nieudostępnienia akt sprawy Kolegium przyjęło, że organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałami w sprawie i strony z tego prawa skorzystały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, że M. S. nie przysługuje zwolnienie przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku rolnym, gdyż powierzchnia utworzonego (powiększonego) gospodarstwa przekroczyła 100 ha.

Na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.S. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając nieuwzględnienie przez organy podatkowe istnienia rozdzielności majątkowej, oraz ustalenia błędnej granicy powierzchni gospodarstwa do spełnienia przesłanek ustawowego zwolnienia od podatku rolnego. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji względnie o chylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i wniosło o oddalenie skarg.

Na mocy przepisu art. 111 par. 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 21.07.2006 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach od I S.A./Kr 1598/03 do I S.A./Kr 1600/03 i prowadzić je pod wspólną sygn. I SA/Kr 1598/03.

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu między stronami jest zagadnienie spełnienia przez stronę skarżącą ustawowych przesłanek zwolnienia przedmiotowego w podatku rolnym, polegającego na zwolnieniu od tego podatku gruntów nabytych na powiększenie/utworzenie gospodarstwa rolnego przez M. S. i M. S..

Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. podatku rolnym (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. i 1998 r. zwalnia się od podatku rolnego grunty lub prawo wieczystego użytkowania gruntów nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nie przekraczającej 100 ha, oraz grunty Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa objęte w trwałe zagospodarowanie w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenia gospodarstwa już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha - na okres 5 lat. Przy czym okres zwolnienia liczy się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę sprzedaży gruntów bądź prawa wieczystego użytkowania gruntów lub objęto grunty w trwałe zagospodarowanie. Za trwałe zagospodarowanie uważa się objęcie gruntów w dzierżawę lub użytkowanie na okres nie krótszy niż 10 lat.

Z akt sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział III Rodzinny z dnia 17.08.1988 r., sygn. akt RIIIC 1679/88 z dniem 17.08.1988 r. zniesiono wspólność majątkowa małżeńską między M. S. i M.S..

Z akt sprawy wynika również, że M. S. nabyła na współwłasność z M. S. po - części grunty rolne i las o łącznej powierzchni 95,66 ha we wsi Z. gmina M. (akt notarialny Rep. [...] z 29.01.1998 r.) oraz grunty rolne o powierzchni 1,08 ha we wsi K. gmina M. (akt notarialny Rep. [...]) jak również grunty rolne o powierzchni 25,08 ha we wsi D.(akt notarialny Rep [...] z dnia [...]01.1998 r.). Zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy wypisami z rejestru gruntów M. S. i M. S. są współwłaścicielami gruntów rolnych i leśnych o łącznej powierzchni 121,82 ha (grunty rolne 117,80 ha, las 4,02 ha).

Nie przeprowadzając w zasadzie postępowania dowodowego w tym zakresie organ podatkowy arbitralnie przyjął, ze podatnik nie spełnia przesłanek do ustawowego zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku rolnym.

Zgodnie z uchwałą 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.06.2001 sygn. FPK 6/01 jeżeli małżonkowie wyłączyli wspólność majątkową i każdemu z nich przysługuje odrębny tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, to powierzchnia 100 ha wymieniona w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku rolnym odnosi się do każdego z małżonków oddzielnie, a nie do sumy powierzchni tych gospodarstw.

Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie w celu ustalenia czy M.S. nabył grunty na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego czy na powiększenie gospodarstwa rolnego jak również ustalenia wymaga czy nabyte przez M. i M. S. grunty tworzą jedno gospodarstwo rolne, W konsekwencji powyższych ustaleń uzasadnione będzie ewentualne zbadanie przesłanek do zwolnienia odrębnie dla M. S., który nabył grunty na powiększenie/utworzenie gospodarstwa rolnego we współwłasności w - części z M. S., a odrębnie dla M. S., która nabyła grunty we współwłasności z M. S. w - części i objęła grunty w trwałe zagospodarowanie na podstawie umów dzierżawy. Ustalenia wymaga również czy grunty nabyte na współwłasność przez M. i M. S. nie były przedmiotem umów dzierżawy zawartych przez M. S..

Dopiero ustalenie powyższych okoliczności pozwoli organowi podatkowemu na dokonanie analizy przesłanek uprawniających do zwolnienia przedmiotowego gruntów określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku rolnym odpowiednio w brzmieniu obowiązującym w 1998 r., czyli w roku, w którym podatnicy nabywali grunty.

Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawą wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Stwierdzić również należy, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku rolnym w 1996 r. przysługiwało podatnikom podatku rolnego z mocy ustawy, a począwszy od roku 1997 na podstawie przepisu art. 13 d cyt. ustawy o podatku rolnym zwolnienie przyznawane jest w drodze decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) na wniosek podatnika.

Na mocy przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa).

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).