Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2951/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2000 nr 86 poz. 960
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 91
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Jeżeli za wydanie dokumentów trzeba wnieść opłatę skarbową, to rada gminy nie może nakazać dodatkowo płacić za ich uwierzytelnienie.

TEZY

Jeżeli za wydanie dokumentów trzeba wnieść opłatę skarbową, to rada gminy nie może nakazać dodatkowo płacić za ich uwierzytelnienie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody W.-M. z dnia 18 września 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności par. 79 pkt 2 i 3 uchwały (...) Rady Gminy M. z 31 sierpnia 2001 r. w sprawie zmian w Statucie Gminy M. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 18.09.2001 r. (...), podjętym na podstawie art. 91 ustawy o samorządzie terytorialnym, Wojewoda W.-M. stwierdził nieważność par. 79 pkt 2 i 3 uchwały (...) Rady Gminy M. z dnia 31 sierpnia 2001 r. w sprawie zmian w Statucie Gminy M.

Wskazane postanowienia uchwały dotyczyły bowiem opłat za uwierzytelnianie sporządzanych przez strony notatek z dokumentów, fotografii oraz odbitek tych dokumentów i fotografii. Rada Gminy mogła wprowadzać tzw. opłatę administracyjną z zastrzeżeniem jednak, że czynności objęte taką opłatą nie podlegają przepisom o opłacie skarbowej.

Tymczasem uwierzytelnianie dokumentów zostało uregulowane w ustawie o opłacie skarbowej.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina M. wniosła o uchylenie opisanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Wbrew bowiem twierdzeniu Wojewody W.-M. par. 79 pkt 2 i 3 kwestionowanej uchwały nie pokrywa się z uregulowaniem podanym w części III pkt 4 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Opłata skarbowa dotyczy poświadczenia dokumentów wydawanych obywatelom przez organy administracji rządowej lub samorządowej. Natomiast zakwestionowany przepis uchwały dotyczy poświadczenia dokumentów tworzonych przez obywateli w formie notatek z dokumentów, ich fotografii. Poświadczenia tego typu - zdaniem skarżącej Gminy - nie podlegają opłacie skarbowej.

Sporządzanie przez Urząd Gminy odbitek kserograficznych z dokumentów bez konieczności uwierzytelniania jest usługą. W takim wypadku pobieranie opłaty jest zapłatą za usługę.

Ponadto Wojewoda W.-M. w Dz.Urz. Województwa nr 87 poz. 1320 z 20 września 2001 r. ogłosił zmianę do statutu gminy jako zgodną z prawem, w której ustalono odpłatność za uwierzytelnienie kserokopii dokumentu w kwocie 0,50 zł za stronę.

Odpowiadając na skargę Wojewoda W.-M. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że w tym działaniu nie może mieć zastosowania zasada, iż dozwolone jest wszystko co nie jest prawem zakazane.

Art. 18 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ uprawniał rady gmin do wprowadzenia opłaty administracyjnej za czynności urzędowe wykonywane przez podległe jej organy, jeżeli czynności te nie były objęte przepisami o opłacie skarbowej.

W myśl z par. 76 ust. 1 Statutu Gminy M., w brzmieniu ustalonym par. 1 pkt 12 uchwały (...) z dnia 31 sierpnia 2001 r. w sprawie zmian w Statucie Gminy M., obywatele uzyskali prawo dostępu do protokołów z sesji, protokołów z posiedzeń Komisji Rady, w tym Komisji Rewizyjnej, protokołów z posiedzeń Zarządu, rejestru uchwał Rady i uchwał Zarządu Gminy, rejestru wniosków i opinii Komisji Rady, rejestru interpelacji i wniosków radnych.

Par. 78 ust. 1 Statutu dopuszczał sporządzenie przez zainteresowanych notatek, odpisów, wyciągów, fotografii lub kopii opisanych wyżej dokumentów, a par. 79 ust. 1 dawał prawo żądania uwierzytelniania sporządzanych przez nich tych notatek, fotografii i odbitek kserograficznych.

Zakwestionowane przez Wojewodę W.-M. ust. 2 i 3 par. 78 zmienionego Statutu przewidywały odpłatność za uwierzytelnianie w wysokości: 3 zł za stronę notatki, 3 zł za fotografię i 0,50 zł za sporządzenie strony odbitki kserograficznej wymienionych dokumentów.

Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 86 poz. 960 ze zm./ opłacie tej podlegają - w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej - zaświadczenia wydawane na wniosek zainteresowanego. Rada Gminy i jej Zarząd realizują zadania z zakresu administracji publicznej, a poświadczenia /uwierzytelnienia/ dokumentów, o których mowa wyżej mają być dokonywane na indywidualne żądania obywateli.

Zgodnie z załącznikiem do ustawy o opłacie skarbowej - Szczegółowym wykazem przedmiotów opłaty skarbowej, stawek oraz zwolnień; pkt 4 części III opłata skarbowa od poświadczeń zgodności duplikatów, odpisów, wyciągów, wpisów lub kopii dokonanych przez organy administracji rządowej lub samorządowej wynosi od każdej pełnej lub zaczętej str. 3 zł.

Przepis ten nie pozwalał na wysnucie wniosku, że chodziło w nim wyłącznie o poświadczenia dokumentów wydawanych obywatelom przez organy administracji, a nie o poświadczenie kopii dokumentów sporządzanych /przy zastosowaniu różnych technik/ bezpośrednio przez obywateli.

Jeśli zaś chodzi o opłatę na sporządzanie na żądanie obywateli kserokopii dokumentów bez ich poświadczenia to nie jest to czynność urzędów, a usługa, która nie mogła być objęta opłatą administracyjną.

Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze prawa nie naruszało to Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, miał obowiązek orzec jak w wyroku.