Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1340/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art 7 ust. 1 pkt 3, art 18 ust. 2 pkt 15, art 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.
article: art 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy I. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 7 w zakresie obejmującym zmiany ust. 1 i 4 § 11a oraz § 1 ust. 6 w zakresie obejmującym zmianę ust. 1 pkt 5; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz strony skarżącej Wojewody kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z dnia 25 stycznia 2018 r., nr LII/523/2018 opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 12 lutego 2018 r., poz. 631 zmieniająca uchwałę nr XXVI/224/2016 Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z dnia 31 maja 2016 r., w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głogów Małopolski .

Uchwała została podjęta po uprzednim uzyskaniu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2018 r., nr PSK.448.6.2018.

W podstawie prawnej uchwały powołano art 7 ust. 1 pkt 3, art 18 ust. 2 pkt 15, art 40 ust. 1 i art 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej: "u.s.g.") oraz art 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm.; dalej: "u.cz.i p.").

W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda Podkarpacki wniósł o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej § 1 ust. 7 w zakresie wprowadzającym zmiany w § 11 a ust. 1 i 4 oraz w części dotyczącej § 1 ust. 6 w zakresie wprowadzającym zmianę w § 10 ust. 1 pkt 5, zarzucając istotne naruszenie art 4 ust. 2 pkt 2 u.cz.i p. poprzez nakazanie właścicielom nieruchomości umiejscowienie pojemników w określonym miejscu, do czego Rada Miejska nie była upoważniona.

W uzasadnieniu wskazał, że art 4 ust. 2 pkt 2 u.cz.ip. upoważnia radę gminy do określenia warunków rozmieszczenia pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, nie zezwala natomiast na ustalanie charakterystyki miejsca ustawienia pojemników. Przepis art.5 ust.1 pkt 1 ww. ustawy, nakazuje jedynie aby właściciel wyposażył nieruchomość w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz by podmiot odbierający odpady miał możliwy dostęp do tych pojemników w czasie ustalonego odbioru odpadów. Natomiast brak jest podstaw prawnych do nakazywania właścicielowi, aby równał i utwardzał miejsce ustawienia pojemników w celu odebrania odpadów komunalnych, czy też do wskazywania jakiej szerokości powinna być droga dojazdowa. W ocenie organu nadzoru, ustawodawca biorąc pod uwagę brzmienie art.4 ust.2 pkt 2 u.cz.p. w gminach, wymaga określenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, warunków rozmieszczenia pojemników, a nie określenia warunków dla tych miejsc, gdzie pojemniki są rozmieszczane. Zdaniem Wojewody również zapis § 10 ust.1 pkt 5 w brzmieniu nadanym §1 ust. 6 uchwały zmieniającej, zgodnie z którym "pojemniki i worki do zbierania odpadów komunalnych rozmieszcza się na twardej i równej powierzchni, zabezpieczonej przez zbieraniem się wody, błota i innych zanieczyszczeń, w taki sposób, aby nie doszło do zanieczyszczenia odciekami wód ani gleby i ziemi" wykracza poza delegację ustawową zawartą w art.4 ust.2 pkt 2 ww. ustawy. Postanowienia tego przepisu pozwalają radzie na określenie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym, a nie na określenie warunków, w jakich powinno znajdować się miejsce ustawienia tych pojemników.

Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2015r. sygn. akt IV SA/Po 576/15 i z dnia 21 kwietnia 2016r. sygn. akt IV SA/Po 1056/15 oraz WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 12 marca 2019r. sygn. akt II SA/Ol 123/19.

Podkreślił, że ustawodawca w delegacji ustawowej zawarł wyczerpujący katalog postanowień dotyczących szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, które określa rada gminy. Zakwestionowane zapisy uchwały zmieniającej przekraczają powyższą delegację ustawową i bez znaczenia jest, że zasadniczym celem wydania regulaminu przez radę gminy jest określenie zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Głogowie Małopolskim wniosła o jej oddalenie. Argumentując wskazała, że kwestionowane zapisy są wyłącznie uszczegółowieniem zapisów ustawowych, z których wynika obowiązek właścicieli posesji tak do zapewnienia utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym technicznym zarówno samych pojemników, jak i miejsc, w których odpady są gromadzone. Powołała się też na treść art. 4 ust. 2 pkt 2a u.cz.ip.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 5, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do uchwał organów gminy przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze cyt. już wyżej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nadal zwanej w skrócie u.s.g., zgodnie z którym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

O sprzeczności z prawem, skutkującej stwierdzeniem nieważności, stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa". Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że są to takie naruszenia prawa jak: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Po myśli art. 91 ust. 1 zd. drugie u.s.g., o nieważności uchwały organu gminy w całości lub w części orzeka organ nadzoru, tj. Wojewoda, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia aktu, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Po upływie tego terminu, stosownie do art. 93 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru może natomiast zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Głogowie Małopolskim z 25 stycznia 2018 r. nie została objęta rozstrzygnięciem nadzorczym w wymaganym terminie 30 dni od dnia jej doręczenia Wojewodzie Podkarpackiemu, zatem skarga wniesiona została do Sądu prawidłowo w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g.

Rozważania dotyczące legalności zaskarżonego aktu rozpocząć należy od przypomnienia, że będąca przedmiotem oceny Sądu uchwała należy do aktów prawa miejscowego. W tym zakresie wyjaśnić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego akty prawa miejscowego ustanowione przez organy na obszarze ich działania (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Takie zaliczenie pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych, i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie (por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz - Kraków 2003 r., s. 58). W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, według którego organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż są uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 4 ust. 1 i 2 u.cz.ip. Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 4 ust. 1 u.cz.ip. Przepis ten upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ww. ustawy.

Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w nim jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w wymienionym art. 4 ust. 2 u.czip. mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12 - dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości nie daje radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, jak również nie pozwala na podejmowanie regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 ww. ustawy elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres tych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (por. wyroki NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II OSK 654/14 i z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; oraz wyroki WSA w Gliwicach z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 238/13).

Jednocześnie należy wskazać na regulację rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), zgodnie z którą w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w związku z § 143 tegoż rozporządzenia), przy czym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej (§ 118 w związku z § 143 tegoż rozporządzenia). Jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez rzeczony akt jest niedopuszczalna i jest uznawana w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa powodujące nieważność aktu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 431/11; wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 746/14; wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 515/15).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że ocena czy dany akt normatywny wydany został w ramach, czy też z przekroczeniem upoważnienia ustawowego powinna być dokonana z punktu widzenia charakteru prawnego upoważnienia ustawowego i jego zakresu w konkretnej sprawie, z uwzględnieniem poprawności legislacyjnej wynikającej z przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej.

W świetle regulacji art. 4 ust. 2 u.czip. należy podzielić zarzut Wojewody, że wskazane w skardze przepisy zaskarżonego regulaminu ustanowione zostały z istotnym naruszeniem prawa.

Przechodząc do oceny zakwestionowanych przez Wojewodę przepisów zaskarżonej uchwały wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.cz.ip. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków.

Kontrolowaną uchwałą Rada Miejska w Głogowie Małopolskim wprowadziła zmiany do Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głogów Małopolski stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXVI/224/2016 z dnia 31 maja 2016r. W §1 ust.7 uchwały zmieniającej Nr LIV/523/2018 z dnia 25 stycznia 2018r. Rada Miejska w Głogowie Małopolskim po §11 dodała § 11a , w którym określiła warunki , w jakich powinno znajdować się miejsce ustawienia pojemników ( worków) na odpady komunalne. W § 11a ust. 1 Rada nakazała właścicielom nieruchomości umiejscowienie pojemników (worków) na równej, utwardzonej trwale nawierzchni w miejscu, do którego pojazd odbierający odpady w sposób bezpieczny może dojechać drogą publiczną albo drogą wewnętrzną będącą we władaniu Gminy, o rzeczywistej szerokości przejazdu co najmniej 3,5 m. Natomiast w § 11a ust.4 Rada dopuściła możliwość wystawienia pojemników (worków) w innej lokalizacji pod określonymi warunkami polegającymi na uzyskaniu pisemnej zgody podmiotu świadczącego usługę w zakresie odbioru odpadów komunalnych lub właściciela (współwłaścicieli) danej nieruchomości.

Rację ma Wojewoda stwierdzając, że powyższe zapisy stanowią istotne naruszenie art.4 ust.2 pkt 2 u.cz.ip., ponieważ wykraczają one poza zakres upoważnienia ustawowego. Wyżej cytowany przepis upoważnia bowiem Radę Gminy do określenia warunków rozmieszczenia pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, ale nie zezwala na ustalanie charakterystyki miejsca ustawienia pojemników. Oczywiście istotne jest w świetle art.5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy , aby właściciel wyposażył nieruchomość w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz by podmiot odbierający odpady miał możliwy dostęp do tych pojemników w czasie ustalonego odbioru odpadów. Brak jest jednak podstaw prawnych do nakazywania właścicielowi w regulaminie, aby równał i utwardzał miejsce ustawienia pojemników w celu odebrania odpadów komunalnych, czy też do wskazywania jakiej szerokości powinna być droga dojazdowa do miejsca odbioru odpadów.

Postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 2 u.czip. pozwalają radzie na określenie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym, a nie na określenie warunków, w jakich powinno znajdować się miejsce ustawiania tych pojemników. Powyższe przepisy Regulaminu nakładające na właścicieli nieruchomości szczególne obowiązki dotyczące warunków umiejscowienia pojemników do zbierania odpadów nie mają żadnego umocowania w ustawie, a wkraczają w kwestie regulowane w przepisach innych aktów, np. § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065). Wkraczają one również w prawo własności, gdyż to od właściciela zależy, w którym miejscu nieruchomości będzie przechowywał ww. urządzenia. Kwestie związane z opróżnianiem pojemników przez właściwą jednostkę, w tym związane z dostępnością tych pojemników, winny być ewentualnie uregulowane w umowie dotyczącej wywozu odpadów komunalnych (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. IV SA/Po 741/13, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. II SA/Ol 123/19) (tak słusznie WSA w Kielcach w wyroku z dnia 13 listopada 2019 r., II SA/Ke 770/19).

Sąd przychyla się do stanowiska Wojewody, że również zapis § 10 ust. 1 pkt 5 w brzmieniu nadanym §1 ust. 6 uchwały zmieniającej , zgodnie z którym "pojemniki i worki do zbierania odpadów komunalnych rozmieszcza się na twardej i równej powierzchni, zabezpieczonej przez zbieraniem się wody , błota i innych zanieczyszczeń, w taki sposób, aby nie doszło do zanieczyszczenia odciekami wód ani gleby i ziemi" wykracza poza delegację ustawową zawartą w art.4 ust.2 pkt 2 ww. ustawy. Postanowienia tego przepisu pozwalają radzie na określenie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym, a nie na określenie warunków, w jakich powinno znajdować się miejsce ustawienia tych pojemników.

Taki pogląd zaprezentował także WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 7 października 2015r. Sygn. akt IV SA/Po 576/15 i z dnia 21 kwietnia 2016r. Sygn. akt IV SA/Po 1056/15 oraz WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 12 marca 2019r. Sygn. akt II SA/Ol 123/19 stwierdzając, że "w art.4 ust.2 pkt 2 ustawy upoważniono radę gminy do określenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku warunków rozmieszczenia pojemników i ich utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym i warunek ten powinien dotyczyć samych pojemników na odpady komunalne, a nie miejsc, w których przetrzymywane są pojemniki na odpady".

Należy podkreślić, że ustawodawca precyzyjnie określił to w delegacji ustawowej, gdzie zawarł wyczerpujący katalog postanowień dotyczących szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, które określa rada gminy. Dlatego też należy uznać, że zakwestionowane zapisy uchwały zmieniającej przekraczają powyższą delegacji ustawową i bez znaczenia jest, że zasadniczym celem wydania regulaminu przez radę gminy jest określenie zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu, ograniczone zostały do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Ustawowe wyliczenie zagadnień, które regulamin winien zawierać jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12 ; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06 ; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że nie można w nim zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy.

Z dniem 6 września 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1579), która zmieniła z tym dniem m.in. treść art. 4 ust. 2 u.cz.ip. poprzez dodanie po pkt 2, pkt 2a stanowiący, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa także zasady "utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów".

Zgodnie z art. 9 ustawy nowelizującej rada gminy jest obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym do przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zmiana stanu prawnego w zakresie upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego po jego uchwaleniu i wejściu w życie co do zasady nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości tegoż aktu. W szczególności dotyczy to oceny zgodności jego postanowień z zakresem upoważnienia ustawowego do jego wydania.

Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały – wywierające skutki od daty uchylenia (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06).

Oczywistym jest, że zaskarżone przepisy regulaminu miały zastosowanie i mają do sytuacji z okresu sprzed 6 września 2019 r.

Już samo to wyklucza możliwość przyjęcia, że opisywana wyżej zmiana stanu prawnego od 6 września 2019 r. może sanować brak upoważnienia Rady Gminy w dacie podjęcia kontrolowanej uchwały. Istotne jest, że ustawa nowelizująca nie zawiera żadnych przepisów, które mogłyby wykluczyć negatywne skutki działania zakwestionowanych zapisów regulaminu dla poszczególnych jednostek. Ich ochrona może być zrealizowana jedynie w drodze stwierdzenia nieważności tych regulacji ze skutkiem ex tunc.

Należy podkreślić, że w art. 9 ustawy nowelizującej pozostawiono Radzie Gminy czas na dostosowania obowiązujących regulaminów do wymogów nowelizacji. Termin tej jeszcze nie upłynął, a Rada może zrealizować ten obowiązek w autonomiczny dla jednostki samorządu terytorialnego sposób, w granicach prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowanie Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. (pkt II wyroku).