Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 234/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151, 153, 170, 193
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D.S. w dniu 11 maja 2020 r. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem J.D.

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], odmówił D.S. prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż J.D. wymaga stałej i bieżącej opieki, jest kawalerem i nie posiada dzieci. Nadto z przedłożonych przez stronę dokumentów i oświadczeń wynika, że matka i ojciec osoby niepełnosprawnej i wnioskodawczyni zmarli, natomiast z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] wynika, iż niepełnosprawność J.D. istnieje od 71-go roku życia. Organ nie zanegował faktu sprawowania przez D.S. opieki nad niepełnosprawnym bratem, jednak w związku z nabyciem przez wnioskodawczynię prawa do emerytury uznał, iż nie może przyznać świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem regulacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako: u.ś.r.).

Po rozpatrzeniu odwołania D.S. od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

D.S. wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 489/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy, wskazując na nieprawidłową wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zastosowaną przez organy obydwu instancji, co stanowiło uchybienie i miało wpływ na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21 oddalił.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał skarżącą w piśmie z [...] listopada 2021 r. do wyjaśnienia czy strona zawiesiła prawo do emerytury, zwracając się o dołączenie dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z [...] listopada 2021 r. pełnomocnik reprezentujący skarżącą uznał wezwanie organu za bezzasadne i poinformował o braku zawieszenia przez stronę prawa do emerytury. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wobec treści wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 listopada 2020 r., strona domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku wraz z odsetkami ustawowymi.

Wobec powyższego Wójt Gminy decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] odmówił D.S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w związku ze sprawowaniem opieki nad bratem J.D. W treści powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji zauważył, że NSA w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego za nietrafny uznało zarzut wadliwej wykładni art. 17 ust. 3 u.ś.r. określającego wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym WSA w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2020 r. nie dokonał wykładni ww. przepisu w prowadzonym postępowaniu. Organ podkreślił także, że NSA wbrew ustaleniom dokonanym przez sąd I instancji zaznaczyło, iż w orzecznictwie istnieje zróżnicowany pogląd, co do wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ale jedynie co do wysokości tej emerytury, co oznacza, iż stronie należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia z art. 17 ust. 3 tej ustawy, a pobieranym świadczeniem emertytalnym. Organ I instancji zaznaczył, że NSA w treści powyższego wyroku poparło najnowsze stanowisko orzecznicze, polegające na wyprowadzeniu z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. zasady wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną, w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych.

Dalej organ I instancji przedstawił treść art. 153 oraz art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) i podał, że wobec związania wykładnią prawa dokonaną przez NSA, pismem z [...] listopada 2021 r. zawiadomił skarżącą o możliwości zawieszenia/wstrzymania prawa do emerytury dokonanego przed właściwym organem ZUS. Wskazał, że wobec wniosku strony o wyrównanie emerytury ze świadczeniem pielęgnacyjnym oraz w związku z nie zawieszeniem przez skarżącą prawa do emerytury, a także w świetle uzasadnienia wyroku NSA z 20 lipca 2021 r. zobligowany był do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. D.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając jej naruszenie:

1) art. 40 § 2 k.p.a., poprzez doręczenie wydanej przez organ decyzji z dnia [...] listopada 2021 r. z pominięciem umocowanego w sprawie pełnomocnika strony skarżącej,

2) art. 153 p.p.s.a., przez niezastosowanie się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wyrażonych w wyroku z dnia 19 listopada 2020 r., uchylającym decyzję SKO oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji, w przedmiocie odmowy przyznania D.S. świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia, a otrzymywaną przez D.S. emeryturą.

W pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi jego pominięcie w czynnościach postępowania, co jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. Następnie zarzucił organowi błędne powołanie się na art. 190 p.p.s.a., którego treść wskazuje, że jego adresatem nie jest organ administracyjny, a sąd, któremu sprawa po rozpoznaniu skargi kasacyjnej została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił także, że przedmiotem postępowania kasacyjnego nie była zmiana wydanego wyroku, ale błędna wykładnia przepisów, w tym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a p.p.s.a. dokonana przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny nie podważył stanowiska WSA w Gorzowie Wlkp. i stwierdził, że orzeczenie WSA odpowiadało prawu. Pełnomocnik zauważył przy tym, iż NSA jedynie zaakcentował najnowszą linię orzeczniczą skierowaną na zawieszenie prawa do emerytury, nie zakwestionował jednak stanowiska WSA w Gorzowie Wlkp. w zakresie wypłaty różnicy świadczenia.

Jednocześnie pismem z tej samej daty co odwołanie strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, iż decyzja organu I instancji doręczona została błędnie bezpośrednio samej skarżącej a nie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, a pełnomocnik powziął wiadomość o decyzji organu I instancji dopiero [...] grudnia 2021 r. W wyniku rozpoznania w/w wniosku SKO postanowieniem z [...] lutego 2022 r. przywróciło stronie termin do wniesienia odwołania. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W treści uzasadnienia decyzji Kolegium wskazało na wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie m.in. organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Organ II instancji podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. dotyczy zasadniczo "oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania" formułowanych w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednakże przepis ten może wyjątkowo stanowić podstawę do wyrażania takiej oceny w orzeczeniu NSA, wydanym w postępowaniu kasacyjnym. Organ odwoławczy powołując się na wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn.akt FSK 207/04 wskazał, że sformułowanie takiej oceny, odmiennej od oceny zawartej w zaskarżonym orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, możliwe jest w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej, jeżeli orzeczenie to mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Organ odwoławczy, uwzględniając powyższe ustalenia oraz treść wyroku kasacyjnego z 20 lipca 2021 r. uznał, iż wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dokonana w uzasadnieniu decyzji Kolegium z [...] lipca 2020 r. była błędna. Organ wyjaśnił, iż prawo do emerytury nie może przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jednocześnie podkreślił, że NSA w sposób wyraźny określiło, iż w aktualnym orzecznictwie przyjmuje się, że stronie należy umożliwić dokonanie wyboru jednego ze świadczeń. Prawidłowo zatem organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, zwrócił się do skarżącej o przedłożenie decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Wobec niespełnienia przez stronę tego wymogu Kolegium za trafne uznało podjęte przez Wójta Gminy rozstrzygnięcie o odmowie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zaznaczyło także, że pomimo słusznego zarzutu skarżącej o naruszenie art. 190 p.p.s.a., uchybienie to nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

D.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] marca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 153 p.p.s.a., przez niezastosowanie się do zaleceń WSA w Gorzowie Wielkopolskim, wyrażonych w wyroku z dnia 19 listopada 2020 r., uchylającym decyzje organów obu instancji, w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia a otrzymywaną przez D.S. emerytury. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu strona wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stanowisko w całości zbieżne z wywiedzionym w odwołaniu. Dodatkowo pełnomocnik wskazała, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie powołał art. 190 p.p.s.a., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocnika organy błędnie interpretują treść znajdującej w sprawie normy prawnej. Jednocześnie zwróciła uwagę, iż SKO w skardze kasacyjnej od wyroku WSA nie domagało się zmiany wydanego wyroku, a NSA w wyroku z 20 lipca 2021 r. stwierdził, iż wykładnia przepisów przeprowadzona przez sąd I instancji była prawidłowa i jej nie podważył. Z powyższych względów zdaniem strony skarżącej, na podstawie art. 153 p.p.s.a., organy zobowiązane były zastosować się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 listopada 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożyła zarówno strona skarżąca, jak i organ.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję organu Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2021 r., którą organ odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły obowiązujące w dniu jej wydania przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020r. poz. 111 ze zm.; obecnie tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej jako u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jednocześnie na gruncie u.ś.r. przewidziane zostały przesłanki negatywne, których wystąpienie uniemożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Mianowicie zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego , nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Niesporne było w niniejszej sprawie, że skarżąca sprawuje opiekę nad swym bratem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z orzeczenia z dnia [...] listopada 2015 r. wydanego na stałe wynika, że niepełnosprawność w/w istnieje od 71-go roku życia i jako obłożnie chory wymaga stałej opieki.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organy nie kwestionowały na gruncie przedmiotowej sprawy realizacji przesłanek określonych w cyt. art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jednak pomimo tego organy uznały brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej z uwagi na wystąpienie w sprawie przesłanki negatywnej, o której mowa w cyt. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bowiem, iż skarżąca ma przyznane prawo do emerytury na podstawie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego organ I instancji w toku postępowania wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień czy zawiesiła ona prawo do emerytury i przedłożenia w tym zakresie stosownego dokumentu. W sytuacji oświadczenia przez stronę skarżącą, iż prawo do emerytury nie zostanie zawieszone, gdyż skarżącą domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku wraz z odsetkami, organy odmówiły przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe zostało zakwestionowane przez skarżącą w skardze do tutejszego Sądu, gdzie skarżąca podtrzymała żądanie przyznania jej różnicy pomiędzy otrzymywaną emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym.

Niewątpliwie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania zarówno przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 489/20, który uchylił decyzje organów I i II instancji odmawiających przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jak i była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z kolei wyrokiem z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21, oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp.

Mając powyższe na uwadze należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, iż w wyroku z 19 listopada 2020 r. tutejszy Sąd uznał, iż narusza konstytucyjną zasadę równości taka wykładnia 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Sąd dokonał prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Zdaniem Sądu zastosowanie w/w reguł interpretacyjnych wyłączyło prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury. Jednocześnie WSA wskazał, iż rozstrzygając sprawę ponownie, organy zastosują się do oceny prawnej, wyrażonej w uzasadnieniu wyroku, biorąc pod uwagę, że prawidłowo interpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Innymi słowy, organy przyjmą, że posiadanie przez skarżącą uprawnienia do emerytury nie stanowi przeszkody do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w ogóle, a jedynie uzasadnia przyznanie go w wysokości pomniejszonej o tę emeryturę, przy czym chodzi o emeryturę faktycznie otrzymywaną, czyli w tzw. wysokości netto.

Następnie wyrokiem z 20 lipca 2021 r. NSA oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku od wyroku sądu I instancji. NSA wskazał, iż zasadniczą kwestią jaka pozostaje do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje także w sytuacji gdy wnioskodawca posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., w szczególności gdy ma już ustalone prawo do emerytury. NSA uznał proces wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. zaprezentowany przez Sąd I instancji, jako uwzględniający wyrażone w Konstytucji zasady, za prawidłowy. Według NSA dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. należy wskazać, iż istotną cechą osób będących adresatami zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. normy prawnej, określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Poprzestanie na wynikach językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., prowadzące do wyeliminowania z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie, naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, winny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Uwzględniając powyższy kontekst NSA zwrócił uwagę, iż sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1a, oraz pkt 1b u.ś.r., zostały pozbawione świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w ww. przepisach, przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. W związku z tym zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, w szczególności w zakresie możliwości wyboru prawa do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. w razie ich zbiegu ze świadczeniem pielęgnacyjnym, brak jest zdaniem NSA przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tym opiekunom, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Wykładnia powyższego przepisu odwołująca się wyłącznie do wyników wykładni językowej i wyłączająca generalnie, w sytuacjach opisanych w tym przepisie, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powoduje dyskryminację osób, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury, w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury. Stąd zdaniem NSA konieczność umożliwienia osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Odnosząc się jednak w dalszej części uzasadnienia do kwestii sposobu realizacji świadczenia pielęgnacyjnego w okolicznościach faktycznych występujących w niniejszej sprawie, NSA wskazało, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest odmienny (niż wyrażony przez sąd I instancji) pogląd, na który zresztą powoływała się skarżąca, odwołujący się do wyprowadzonej z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. zasady wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Zdaniem NSA taka regulacja, w ujęciu systemowym, przemawia za przyznaniem opiekunowi osoby niepełnosprawnej prawa do dokonania wyboru świadczenia, także w razie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami spoza systemu świadczeń rodzinnych. Dalej NSA wskazał, iż regulacja kolizyjna, w razie zbiegu uprawnień do świadczeń, znajduje się również w art. 95 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.FUS", w związku z art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2021 r. poz. 266 ze zm.). Przepis art. 95 ust. 1 u.FUS stanowi, że w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się osobie uprawnionej jedno z tych świadczeń, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy u.ś.r. i u.FUS generalnie regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ale także na podstawie wyraźnie wskazanych przepisów (art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. i art. 96 u.FUS) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury jest art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. Zdaniem NSA w sytuacji, gdy przepisy powyższych ustaw nie regulują kwestii możliwości wyboru przez osobę uprawnioną jednego z tych świadczeń, to biorąc pod uwagę przedstawione powyżej rozważania na gruncie konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), ale także uwzględniając konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), obowiązek Państwa w zakresie udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba uprawniona jednocześnie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i niższej emerytury swój wybór może zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.FUS. Emerytura jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia tych względów. NSA uznając, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia, oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Zdaniem skarżącej, mimo takiego brzmienia uzasadnienia wyroku NSA, wiążące pozostają zalecenia WSA w Gorzowie wyrażone w wyroku z 19 listopada 2020 r., gdyż skarga kasacyjna SKO została oddalona w całości, a tym samym wydany wcześniej wyrok WSA stał się prawomocny.

Wobec wyroków sądów administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, ONSA WSA 2013/1, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych(A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Jednak na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie uwzględnić należy, iż wpływ na stosowanie tak rozumianego art. 153 p.p.s.a. miał także wyrok NSA, a nie tylko WSA w Gorzowie Wlkp. Najczęściej w/w przepis dotyczy "oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania" formułowanych w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednakże art. 153 p.p.s.a. może wyjątkowo stanowić podstawę do wyrażania takiej oceny także w orzeczeniu NSA, wydanym w trybie art. 184 p.p.s.a. Tak właśnie stało się w przedmiotowej sprawie w związku z wyrokiem NSA z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21. Zgodnie art. 184 in fine, NSA oddala skargę kasacyjną jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W wyroku z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, NSA słusznie zwrócił uwagę, iż sformułowanie takiej oceny, odmiennej od oceny zawartej w zaskarżonym orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, możliwe jest w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej, jeżeli orzeczenie to mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153). W tym względzie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że w przypadku, gdy NSA oddala skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż sąd pierwszej instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów podatkowych oraz wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 20.09.2011 r., I FSK 1123/11, LEX nr 1068092, podobnie wyrok NSA z 23.02.2012 r., II OSK 2357/10, LEX nr 1424309). W takim przypadku przy ponownym rozpoznaniu sprawy wiążą na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji, a nie sądu pierwszej instancji (wyrok NSA z 11.01.2006 r., II FSK 117/05, ONSA WSA 2006/5, poz. 125). Ten punkt widzenia został zaakceptowany również w piśmiennictwie. W glosie do wyroku NSA z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, Z. Kmieciak stwierdził, że w sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA i przedstawienia w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej niż dokonana przez sąd pierwszej instancji, w związku z odesłaniem zawartym w art. 193 p.p.s.a., przepis art. 153 tej ustawy musi być stosowany z pewnymi modyfikacjami z uwagi na właściwości przedmiotu regulacji. Ocenę prawną formułuje wówczas nie wojewódzki sąd administracyjny, lecz Naczelny Sąd Administracyjny, przez co staje się ona wiążąca dla każdego z tych sądów oraz organu administracji (por. Z. Kmieciak, Glosa do wyroku NSA z 18.08.2004 r., FSK 207/04, OSP 2005/2, poz. 18). B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 193). Podobnie w wyroku z 10 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2805/19 NSA podkreślił, iż w przypadku, gdy w sprawie orzekały sądy obu instancji tj. zarówno wsa, jak i NSA, a oceny prawne tych sadów są różne, za wiążąca w rozumieniu art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uznać należy ocenę wyrażona przez NSA albowiem jest to ocena sądu wyższej instancji.

Zatem stwierdzić należy, iż tylko w sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym braku stwierdzenia przez NSA, że uzasadnienie wyroku sądu I instancji było błędne, oznacza, że organ jest związany w całości oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.).

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W przypadku wydania orzeczeń przez sądy administracyjne w dwóch instancjach, cytowany przepis odnosi się do także do wyroku sądu II instancji, który jest prawomocny z dniem jego wydania.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż wyrok tutejszego Sądu z 19 listopada 2020 r. wraz z oddaleniem przez NSA skargi kasacyjnej SKO wyrokiem z 20 lipca 2021 r., stał się prawomocny i wiążący, ale z uwagi na uznanie przez NSA w wyroku z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21 uzasadnienia wyroku WSA z 19 listopada 2020 r. za częściowo błędne - wbrew stanowisku skarżącej - wyrok WSA z 19 listopada 2020 r. jest wiążący tylko w tej części, co do której NSA nie wyraził odmiennej oceny prawnej.

Tymczasem analiza treści przytoczonego wcześniej uzasadnienia wyroku NSA z 20 lipca 2021 r. wskazuje, iż niewątpliwie uznanie przez NSA uzasadnienia wyroku Sądu I instancji za częściowo błędne, odnosiło się do kwestii sposobu realizacji świadczenia pielęgnacyjnego w okolicznościach faktycznych występujących w niniejszej sprawie. W tym zakresie NSA wskazało, iż w aktualnym orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd odmienny od tego wyrażonego przez sąd I instancji, na który zresztą powoływała się skarżąca, odwołujący się do wyprowadzonej z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. zasady wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. NSA zauważyło, iż przepisy u.ś.r. i ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie regulują kwestii możliwości wyboru przez osobę uprawnioną w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, jednak biorąc pod uwagę konstytucyjne zasady uznał, ,,że osoba która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego". Dalej NSA wyjaśniło, że osoba taka ,,swój wybór może zrealizować przez złożenie oświadczenia organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.FUS. Emerytura jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia."

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż wyrażona w tym zakresie przez NSA w wyroku z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21 ocena prawna jest zgodnie z art. 153 w zw. z art. 193 i art. 170 p.p.s.a. wiążąca dla organów, jak i dla sądów, w tym rozpoznającego niniejszą sprawę.

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, iż wobec uznania przez NSA, iż w części dotyczącej sposobu realizacji świadczenia pielęgnacyjnego ocena prawna WSA (wskazująca na zasadność przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości pomniejszonej o emeryturę faktycznie otrzymywaną) jest błędna, utraciły moc wiążąca wskazania sądu I instancji w tym zakresie. Wskazania WSA dla organu zawarte w uzasadnieniu wyroku nie korespondowały w tym zakresie z oceną prawną wyrażoną przez NSA co kwestii konieczności - przy dokonaniu przez osobę pobierającą emeryturę wyboru świadczenia pielęgnacyjnego – zawieszenia emerytury.

Przyjęcie odmiennej interpretacji stanowiłaby naruszenie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., niweczyłaby stanowisko NSA wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 20 lipca 2021 r., co uznać należy za niedopuszczalne.

W tych okolicznościach zdaniem Sądu organy prawidłowo, uwzględniając treść art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., stwierdziły, że posiadane przez wnioskodawczynię prawo do emerytury nie przekreśla automatycznie jej możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uznając jednak za niezbędne przy dokonaniu w takiej sytuacji przez stronę wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego - zawieszenie przez skarżącą prawa do emerytury. Dopiero wówczas usunięta zostaje negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W takich okolicznościach stwierdzić należy, iż organ I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do wyjaśnienia czy jej prawo do emerytury zostało zawieszone. Co prawda w tym zakresie w wezwaniu organ błędnie (omyłkowo) powołał się na wyrok WSA z 19 listopada 2020r., jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Wobec braku potwierdzenia zawieszenia emerytury przez skarżącą organy były uprawnione od odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż nie została usunięta negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie tego świadczenia.

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu błędnego powołania się przez organ na art.190 p.p.s.a. (przepis ten dotyczy związania sądu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, wykładnią dokonaną przez NSA), Sąd wskazuje, iż SKO w ostatnim akapicie uzasadnienia zaskarżonej decyzji odniosło się do tejże kwestii. Kolegium wskazało, iż organ I instancji błędnie przywołał przepis art. 190 p.p.s.a w uzasadnieniu decyzji, jednocześnie prawidłowo uznając, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zwróciła dodatkowo uwagę na związanie NSA wnioskami skargi kasacyjnej i brak możliwości wyjścia poza tę część wyroku sądu I instancji, której strona nie zaskarżyła oraz związanie podstawami skargi kasacyjnej polegające na wskazaniu przez skarżącego kasacyjnie konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego. Odnosząc to do przedmiotowej sprawy pełnomocnik skarżącej zauważył, iż SKO w skardze kasacyjnej nie domagało się zmiany wyroku, a kwestionowana przez SKO wykładnia przepisów prawa przeprowadzona przez Sąd I instancji nie została przez NSA podważona, a uznana za prawidłową. W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie, z punktu widzenia przytoczonych i opisanych wcześniej przepisów art. 153 w zw. z art. 193 i art. 184 in fine p.p.s.a., ma stanowisko i ocena prawna wyrażona przez NSA w wyroku z 20 lipca 2021 r. Zaś w wyroku tym NSA jednoznacznie wskazał, że podziela wykładnię przyjętą przez Sąd I instancji jednak tylko w części tj. co do zastosowania systemowej, celowościowej i funkcjonalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a p.p.s.a. pozwalającej uznać, iż prawo do emerytury nie wyklucza automatycznie możliwości ubiegania się przez osobę sprawującą opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak jak wynika z treści wyroku NSA w części odnoszącej się do sposobu realizacji świadczenia pielęgnacyjnego NSA nie podzieliło oceny sądu I instancji, uznając ją za błędną w tym zakresie. Według NSA bowiem osoba mająca przyznane prawo do emerytury, domagająca się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, może takiego wyboru dokonać poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenia prawa do emerytury.

W świetle powyższych okoliczności oraz przytoczonych przepisów prawa i orzeczeń poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę i zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu organy nie dopuściły się na gruncie przedmiotowej sprawy naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, a do tego prawidłowo uwzględniły treść art. 153 i art. 193 p.ps.a.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.