Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 359/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na zarządzenie Burmistrza Kietrza z dnia 29 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odwołania dyrektora szkoły 1) stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, 2) zasądza od Burmistrza Kietrza na rzecz skarżącej J. T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. T., reprezentowaną przez pełnomocnika, jest zarządzenie Burmistrza Kietrza z dnia 29 kwietnia 2015 r., nr [...], którym odwołano skarżącą ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...].

Wniesienie skargi miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą, Burmistrz Kietrza odwołał J. T. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] z dniem 30 kwietnia 2015 r., bez zachowania okresu wypowiedzenia. W uzasadnieniu, stanowiącym załącznik do podjętego aktu, Burmistrz wskazał, że w związku z wynikami wyborów do samorządu lokalnego organ prowadzący dokonał analizy sytuacji finansowej i społecznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] (dalej: ZSZ). Następnie organ przedstawił w 19 punktach zdarzenia uzasadniające, jego zdaniem, celowość podjęcia decyzji o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora. Wśród nich wymienił niezastosowanie się do ustaleń Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w [...], dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2010 r. w Publicznej Szkole Podstawowej w [...] (dalej: Szkoła), a dotyczących nieprawidłowego przydzielania obowiązków osobom na stanowiskach kierowniczych doraźnych, płatnych zastępstw oraz przydziału godzin ponadwymiarowych. Stwierdził, że J. T. nie zastosowała się też do uchwały Nr XLIII/336/2014 Rady Miejskiej w Kietrzu z 24 kwietnia 2014 r., w sprawie zasad udzielania i rozmiaru zniżek tygodniowego, obowiązkowego wymiaru godzin nauczycielom, w tym, którym powierzono stanowiska kierownicze oraz ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć psychologom, logopedom, pedagogom zatrudnionym w placówkach oświatowych Gminy Kietrz.

Wskazał, że nie są też zrealizowane dwa z 27 zaleceń wydanych w wyniku kontroli wewnętrznej, przeprowadzonej w Szkole przez organ prowadzący w dniach 15 i 19 grudnia 2011 r., a dotyczące przydziału godzin ponadwymiarowych i zastępstw doraźnych oraz informacji dotyczących czasu pracy administracji i obsługi w okresach ferii i wakacji. Wyjaśnił, że w toku tej kontroli stwierdzono również nieprawidłowości w ponoszeniu opłat za obiady skarżącej i jednego z nauczycieli, nieprzestrzeganie przez skarżącą przepisów prawa oświatowego na skutek jego nieznajomości, zwłaszcza Karty Nauczyciela, co przejawia się w nieezgekwowaniu od kierownika świetlicy obowiązku prowadzenia dwóch dodatkowych godzin zajęć. Kolejne stwierdzone przez Komisję naruszenie dotyczyło awansu zawodowego nauczyciela- stażysty i wynikającej z tego możliwości nienależnego wypłacania dodatku dla opiekuna stażu. Jako kolejny dowód na nieznajomość prawa oświatowego oraz jego nieprzestrzeganie przez skarżącą, organ wskazał fakt uwzględnienia "w miesiącach maj-czerwiec 2013 r." przez Opolskiego Kuratora Oświaty skargi nauczycielki Szkoły w zakresie dokonania oceny pracy zawodowej w terminie niezgodnym z przepisami prawa oświatowego. Następnie, jako działania, które doprowadziły do poróżnienia kadry pedagogicznej, organ uznał złożenie przez skarżącą do Prokuratury w czerwcu 2013 r. oraz w roku szkolnym 2014/2015 "doniesienia na nauczycieli" zatrudnionych w ZSP w sprawie fałszowania podpisów oraz w sprawie zaginięcia dzienników lekcyjnych. Według organu, tym postępowaniem skarżąca wyzwoliła w nauczycielach poczucie braku bezpieczeństwa i stabilizacji w pracy oraz poczucie braku zaufania do przełożonego, co z dużym prawdopodobieństwem może przełożyć się na obniżenie poziomu nauczania. Zdaniem Burmistrza, o dalszych nieprawidłowościach w zachowaniu i sposobie zarządzania placówką, wskazujących na przedmiotowe traktowanie pracowników, świadczyły wyniki kontroli przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w dniach 7 i 10 marca 2014 r. Jako przykład wadliwej polityki kadrowej organ wymienił zatrudnianie pracownika na stanowisku stażysty, a następnie nauczyciela wspomagającego i asystenta nauczyciela, w wymiarze godzin przekraczającym dopuszczalny przewidziany przepisami. Ponadto, jako przejaw nieumiejętności dokonywania oceny kwalifikacji nauczyciela, organ uznał fakt wystąpienia przez skarżącą do Kuratorium Oświaty o opinię w sprawie kwalifikacji nauczyciela logopedy oraz stwierdził, że ze względu na liczbę uczniów, którym należy udzielić pomocy logopedycznej oraz stałą konieczność prowadzenia zajęć z tego zakresu, decyzja o zawieszeniu zajęć logopedycznych w oczekiwaniu na odpowiedź Kuratorium, jest działaniem bezpodstawnym, negatywnie wpływającym na wizerunek placówki, zwłaszcza, że dwóch nauczycieli w Szkole posiada pełne kwalifikacje do prowadzenia tych zajęć. Organ wywiódł, że powyższe wskazuje, iż skarżąca doprowadza do destabilizacji działania placówki oraz zmniejsza atrakcyjność jej oferty edukacyjnej. Jako kolejną okoliczność prowadzącą do destabilizacji pracy ZSZ w [...] Burmistrz wskazał przedstawioną przez skarżącą w dniu 3 marca 2015 r. propozycję likwidacji z dniem 1 kwietnia 2015 r. stanowiska wicedyrektora Publicznego Przedszkola w [...] (dalej: Przedszkole) z jednoczesnym utworzeniem stanowiska sekretarki w Przedszkolu. Jako nieodpowiedzialne Burmistrz ocenił stawianie argumentu oszczędnościowego ponad sprawne zarządzanie.

Następnie organ podał, że w dniu 23 lutego 2015 r. otrzymał petycję pracowników przedszkola, wyrażających głębokie zaniepokojenie w sprawie polityki kadrowej prowadzonej przez skarżącą i zwracających uwagę na niebezpieczeństwo utraty płynności przez placówkę w przypadku wdrożenia przez skarżącą planu oszczędnościowego, polegającego na niezatrudnianiu odpowiedniej liczby nauczycieli Przedszkola, natomiast w dniu 13 marca 2015 r. otrzymał stanowczy protest przeciwko polityce kadrowej. W ocenie organu, polityka kadrowa skarżącej może spowodować duże problemy w funkcjonowaniu placówki w przyszłości, zwłaszcza z uwagi na zmniejszająca się liczbę uczniów, co może skutkować koniecznością zwolnień niektórych nauczycieli. Ograniczyć ten problem można poprzez niezatrudnianie nowych nauczycieli oraz przydzielając dodatkowe godziny i zastępstwa obecnym nauczycielom. Jako kolejne uchybienie Burmistrz wskazał wyniki kontroli problemowej, przeprowadzonej w ZSP w [...] w okresie od 27 sierpnia do 24 października 2014 r., przez Regionalną Izbę Obrachunkową, która stwierdziła m.in. przydzielanie godzin ponadwymiarowych dyrektorowi, wicedyrektorowi i kierownikowi świetlicy niezgodnie z uchwałą nr XVI/129/2000 Rady Miejskiej w Kietrzu, co skutkowało zawyżeniem wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, wypłaconego pracownikom Szkoły na stanowiskach kierowniczych, w łącznej kwocie 4 913,12 zł. Według organu, skarżąca nie zastosowała się do zaleceń RIO, jak to wynika z zestawienia przepracowanych przez nią godzin ponadwymiarowych i płatnych zastępstw za styczeń oraz luty 2015 r. Jako wadliwe organ wskazał też przydzielanie premii dla pracowników administracji i obsługi, których wysokość w większości przypadków nie jest uwarunkowana żadnymi uzasadnionymi przesłankami, a zwiększone premie w lutym, marcu i kwietniu 2014 r. otrzymywali wybrani pracownicy. Nie jest przy tym prowadzona księga zastępstw.

Burmistrz stwierdził poza tym, że stan obiektów ZSP w [...] wykazuje wieloletnie zaniedbania i zaniechania w zakresie utrzymywania należytej sprawności technicznej i na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo użytkownikom obiektów oraz budzi uzasadniony niepokój o przyszłość prawidłowego funkcjonowania placówki, co znajduje potwierdzenie w protokołach kontroli przeprowadzonej w Przedszkolu przez Państwową Straż Pożarną w [...]. Wykazane zostały poważne zaniedbania dotyczące stanu budynku pod względem bezpieczeństwa ppoż. Budynek uznano za zagrażający życiu, co stanowi efekt bezczynności i wieloletniego braku zainteresowania dyrektora stanem powierzonego mu mienia gminnego. Organ przypomniał, że skarżąca przejęła odpowiedzialność za stan Przedszkola w czerwcu 2012 r., wygrywając konkurs na dyrektora ZSP w [...] i do czasu kontroli Straży nie wykazywała zainteresowania stanem obiektu, dopuszczając tym samym do pogłębiania zagrożeń. Już w 2005 r. wydana została przez Straż decyzja nakazująca ówczesnemu dyrektorowi Przedszkola usunięcie nieprawidłowości stanowiących zagrożenia życia dla ludzi. Zdaniem organu, po przejęciu odpowiedzialności za obiekt należało sprawdzić jego dokumentację pod kątem wymogów bhp i bezpieczeństwa ppoż. Okres od objęcia funkcji dyrektora był wystarczający, aby doprowadzić obiekt do wymogów przepisów w tym zakresie. Podobna sytuacja zachodzi w odniesieniu do budynku szkolnego; od normy odbiega też stan kuchni szkolnej i jej wyposażenia. W bloku żywieniowym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził nieprawidłowości wynikające z nieprzestrzegania obowiązujących przepisów. Zastrzeżenia budzi także stan jednej z sal, pomimo otrzymanego przez Szkołę odszkodowania za jej zalanie. Organ zarzucił, że od czasu powierzenia obowiązków dyrektora, aż do stycznia 2015 r. skarżąca nie występowała do organu prowadzącego z wnioskami o zabezpieczenie środków finansowych na doprowadzenie stanu obiektów pod względem bezpieczeństwa ppoż. do właściwego poziomu. Uczyniła to dopiero pismem z dnia 23 stycznia 2015 r., żądając kwoty 190.000 zł, co stanowi dowód na wieloletnie zaniedbania dyrektora placówki w stwarzaniu właściwych warunków bhp oraz bezpieczeństwa ppoż. i przerzucanie odpowiedzialności w tym zakresie na organ prowadzący.

Dalej Burmistrz wskazał, że skarżąca w dniu 16 marca 2015 r. podpisała umowę z logopedą, pomimo braku zatwierdzenia odpowiedniego aneksu do Arkusza Organizacyjnego. Ponadto, już w dniu 13 marca 2015 r. dopuściła do tego, że osoba ta, nie będąc jeszcze pracownikiem, poruszała się po terenie Szkoły i zbierała dane osobowe, w tym dane wrażliwe, o uczniach uczęszczających na zajęcia logopedyczne.

Burmistrz wskazał również, że Rada Miejska w Kietrzu, po powołaniu komisji doraźnej, w dniu 26 marca 2015 r. uznała za uzasadnioną skargę wniesioną przez nauczyciela ZSP w [...] na działania dyrektora. Następnie organ podał, że w związku z kontrolą organizacji pracy i działalności Zespołu, przeprowadzaną przez Komisję Rewizyjną w dniach 16 lutego i 4 marca 2015 r., skarżąca odmawiała udostępnienia protokołów kontroli przeprowadzonych przez Kuratorium Oświaty oraz PIP. Takie działania są niezgodne z postanowieniami Statutu Gminy Kietrz i znacznie utrudniają oraz wydłużają okres przeprowadzania kontroli, stanowiąc też naruszenie obowiązków skarżącej jako kierownika kontrolowanej jednostki. Burmistrz podniósł ponadto, że w dniu 30 marca 2015 r. udzielił J. T. nagany za naruszenie powszechnie obowiązującego prawa w związku z zatrudnieniem logopedy. Odnotował, że skarżąca w dalszym ciągu twierdziła, iż nauczyciel będący absolwentem studiów podyplomowych "Logopedia szkolna", nie ma wystarczających kwalifikacji do objęcia stanowiska nauczyciela logopedy, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji. Dodatkowo organ wskazał na przedstawiony przez skarżącą w czasie konkursu na dyrektora placówki dokument "Koncepcja pracy na stanowisku dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]". Organ skonstatował, że wskazane dotychczas fakty świadczą o lekceważącym podejściu przez J. T. do polityki oświatowej prowadzonej przez organ prowadzący szkołę i zaakcentował fakt niewypełniania zaleceń pokontrolnych organów przeprowadzających kontrole zewnętrzne i wewnętrzne. Podał, że już w 2012 r. skarżąca została poinformowana o obowiązku znajomości przepisów, w szczególności ustawy o finansach publicznych oraz rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej. Poza tym stwierdził, że przyjmując powierzone stanowisko kierownik jednostki przyjmuje także pełną odpowiedzialność związaną z wykonywaniem tej funkcji.

Zdaniem Burmistrza, postępujące od lat nieracjonalnie podejmowane decyzje i działania doprowadziły w ostatnim okresie do ich kumulacji, które mogą z dużym prawdopodobieństwem doprowadzić do znacznego obniżenia jakości w funkcjonowaniu placówki. W ocenie organu, nastąpiła też utrata zaufania do J. T. Organ wskazał również na leżący po stronie dyrektora obowiązek dbałości o właściwe funkcjonowanie kadry nauczycieli jako zespołu. Według organu, przedstawione fakty świadczą, że w ZSP w [...] kadra pedagogiczna może nie stanowić zespołu, który prowadzony przez obecną dyrektor osiągać będzie satysfakcjonujące wyniki nauczania.

Organ podsumował, że niedopełnienia i przekroczenia obowiązków, związane z niewłaściwym przydziałem godzin ponadwymiarowych osobom funkcyjnym, przydziałem zadań i obowiązków nieadekwatnym do możliwości, doświadczenia i kwalifikacji pracowników, a także wady w polityce kadrowej poprzez niewykorzystywanie kadry do wypełniania "luk" kadrowych oraz ignorowanie zaleceń organu prowadzącego m.in. w kwestiach zatrudnienia, jak też brak dbałości o budowanie właściwej i przyjaznej atmosferę w pracy, zwiększająca się frustracja pracowników, a nadto brak ścisłej i efektywnej współpracy z organem prowadzącym w kwestiach organizacyjnych, brak właściwego nadzoru nad powierzonym mieniem, a także niestosowanie przepisów prawa oświatowego, wynikające z jego nieznajomości, mogą być przyczyną osłabienia zwartości kadry pedagogicznej, obniżenia samooceny pracowników, braku poczucia stabilności i bezpieczeństwa o miejsce pracy, konieczności zwolnień niektórych nauczycieli, pogarszającego się wizerunku szkoły, utraty części uczniów na rzecz szkoły w sąsiedniej gminie i w związku z tym utraty części subwencji oświatowej, a co za tym idzie - zwiększenia kosztów utrzymania placówki oraz mogą rodzić realną możliwość otwartego konfliktu na linii dyrektor - nauczyciele. Powodują także konieczność nagłego zabezpieczenia w budżecie gminy znaczących środków finansowych na nagłe i nieplanowane remonty oraz głęboki stres nauczycieli "podawanych bezpodstawnie przez skarżącą do prokuratora i na Policję". Wywołują przy tym destabilizację w funkcjonowaniu placówki, dlatego koniecznym jest zaprzestanie wykonywania przez J. T. funkcji dyrektora ZSP w [...], gdyż dalsze zajmowanie przez nią tego stanowiska godzi w interes szkoły jako interes publiczny.

Burmistrz Kietrza stwierdził, że analiza działań i decyzji skarżącej na przestrzeni paru lat, z groźną kumulacją w okresie ostatnich czterech miesięcy, nie pozostawiają organowi prowadzącemu wyboru z uwagi na niemożliwe do przewidzenia następne decyzje skarżącej. Ich negatywne skutki można jednak zminimalizować, czy wręcz znacząco ograniczyć jedynie poprzez odwołanie J. T. ze stanowiska.

Końcowo organ wskazał, że w dniu 28 kwietnia 2015 r. skarżąca przedstawiła do zaopiniowania i zatwierdzenia aneks nr 8 do Arkusza Organizacyjnego szkoły, a w dniu 29 kwietnia 2015 r. przedstawiła aneks nr 9 oraz drugi aneks nr 8, prosząc o jego zamianę w związku z zaistniałą pomyłką. Organ stwierdził, że w żadnym z aneksów nie ma mowy o zatrudnieniu logopedy, natomiast w drugim Aneksie nr 8 widnieje wyłącznie imię nauczyciela, a brak jest jego nazwiska. Według organu, te dokumenty potwierdzają brak po stronie skarżącej woli współpracy z organem prowadzącym w kwestii właściwego prowadzenia placówki oświatowej, a ponadto są dowodem na to, że dalsze pełnienie przez nią funkcji dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] może doprowadzić do paraliżu pracy szkoły.

W skardze na powyższe zarządzenie J. T. wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego zastosowanie i odwołanie skarżącej z zajmowanej funkcji. Podniosła, że nie zaszły okoliczności szczególne, aktualizujące przesłanki pozwalające na odwołanie bez zachowania wypowiedzenia. W uzasadnieniu, powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa na tle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wskazała na obowiązek organu starannego uzasadnienia decyzji oraz zapewnienia odwoływanemu możliwości wypowiedzenia się na każdym etapie procedury. Wywiodła, że rozstrzygnięcie podejmowane jest w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i w ramach uznania, które nie może mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego, ale prowadzący organ musi uwzględnić ograniczenia wynikające wyraźnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ustanawiającego gwarancje stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli. Skarżąca podkreśliła, że z katalogu przypadków szczególnie uzasadnionych wykluczono "wotum nieufności" uchwalone przez radę pedagogiczną, a także okoliczności mogące stanowić przesłankę negatywnej oceny pracy i ewentualnego odwołania w innym trybie, jak naruszenie zasad gospodarki finansowej czy brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły. Odnosząc się do postawionych przez organ zarzutów stwierdziła, że organ wskazywał na fakty z lat 2010 i 2011, podczas gdy skarżąca została powołana na stanowisko dyrektora ZSP w [...] w dniu 30 sierpnia 2013 r., stąd jej praca powinna być oceniana od dnia 1 września 2013 r. Zarzuciła również, że podawane przez organ kryteria są subiektywne, wynikające z dowolności ocen, gdzie widoczna jest arbitralność. Wskazała, że z art. 304 § 2 K.p.k. wynika obowiązek zawiadamiania organów ścigania w związku z dowiedzeniem się o popełnieniu przestępstwa, który to obowiązek dotyczy też dyrektora szkoły będącego funkcjonariuszem publicznym. Poza tym wyjaśniła, że sprawy kadrowe były załatwiane przez skarżąca bieżąco w formie ustnej z właściwymi pracownikami Urzędu Miasta, zwłaszcza z Zastępcą Burmistrza. Stwierdziła, że nie jest w stanie się odnieść do niektórych zarzutów, np. w postaci zbierania przez specjalistę danych "wrażliwych", skoro organ nie wyjaśnił znaczenia tego pojęcia. Poza tym skarżąca zarzuciła, że nie bez znaczenia jest okoliczność, iż szereg czynności kontrolnych dokonywał jej były mąż, będący radnym i członkiem Komisji Rewizyjnej, z którym ma negatywne relacje, co rodzi wątpliwości odnośnie jego obiektywizmu. Wyjaśniła, że wniosła pozew do Sądu Pracy w zakresie wymierzonej kary porządkowej. Stwierdziła też, że wszystkie zalecenia Straży Pożarnej były wykonywane zgodnie z terminami, a Miasto Kietrz ponosi odpowiedzialność za stan budynków jako ich właściciel. Zwróciła uwagę, że dyrektor ZSP uzależniony jest materialnie od jednostki samorządu terytorialnego i nie ma możliwości samodzielnej realizacji dużych inwestycji. Poza tym wskazała, że wielokrotnie wnioskowała o zwiększenie budżetu na powyższe wydatki celowe. Podniosła również, że Opolski Kurator Oświaty w piśmie z dnia 28 kwietnia 2015 r. wyraził negatywną opinię co do odwołania jej w trybie natychmiastowym, gdyż jego zdaniem, nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Kurator przypomniał ponadto, że skarżąca w dniu 17 maja 2012 r. otrzymała wyróżniającą ocenę pracy zawodowej. Skarżąca wskazała, że w dniu 13 maja 2013 r. wystosowała do Burmistrza Kietrza wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia nr [...] i przywrócenie jej na stanowisko dyrektora SZP w [...], jednak do dnia wniesienia skargi organ nie odpowiedział na to wezwanie. Do skargi dołączyła kopię wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 12 maja 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Kietrza, reprezentowany przez pełnomocnika, wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Dodatkowo wyjaśnił, że wykazał ciężkie naruszenia prawa przez skarżącą i była to ocena obiektywna. Przyczyny były konkretne i szczegółowe, poprzedzone gruntowną analizą. Organ zauważył, że autorami zastrzeżeń do pracy "skarżącego" w zarządzanej przez niego placówce były również instytucje powołane do kontroli i nadzoru nad tego typu jednostkami. Z kolei, opinia kuratora oświaty nie ma charakteru aktu administracyjnego i w obecnym stanie nie jest dla organu odwołującego wiążąca. Organ przyznał, że opinia Opolskiego Kuratora Oświaty w sprawie odwołania skarżącej z funkcji dyrektora była negatywna, ale zdaniem organu, Kurator nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z wcześniejszą oceną pracy skarżącej, która została wydana pomimo wielu udokumentowanych uchybień i braku stosowania się do zaleceń kontrolnych. Organ wskazał, że protokoły z kontroli w latach 2011 i 2012 podpisał ówczesny Zastępca Burmistrza Kietrza, nie wnosząc żadnych uwag i jednocześnie przeprowadził ocenę pracy skarżącej za ww. okres, ustalając ocenę wyróżniającą. Stwierdził, że sięgnął do dokumentów od roku 2010, aby pokazać, że działania "skarżącego" nie były incydentalne, ale miały charakter ciągły. Pomimo wypunktowania nieprawidłowości "skarżący" dopuszczał się ich w dalszym ciągu świadomie i z premedytacją, a także wiedział o pogarszającym się stanie technicznym budynku szkoły. Organ wykazał też ciągły brak znajomości przepisów i wyjaśnił, że "dane wrażliwe" są zdefiniowane w ustawie o ochronie danych osobowych. Organ zauważył też, że przed dniem kontroli "skarżący" złożył pisemne oświadczenie, że nie ma zastrzeżeń, aby w pracach Komisji Rewizyjnej w dniu 16 lutego 2015 r. brał udział M. T., po czym pismem z dnia 23 lutego 2015 r., czyli po przeprowadzeniu większości działań kontrolnych wcześniejsze oświadczenie zostało wycofane z powodu uzasadnionego podejrzenia o brak obiektywizmu, bez wyjaśnienia powodów tego stanu rzeczy.

Na wezwanie Sądu, pełnomocnik organu w piśmie z dnia 2 września 2015 r. wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przesłane pocztą i dołączył kopertę przesyłki, a także wskazał, że w zakreślonym przepisami terminie organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Natomiast pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 4 września 2015 r. wyjaśnił że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przesłane do organu w dniu 13 maja 2015 r. i przedłożył dowód nadania przesyłki.

W piśmie procesowym z dnia 2 października 2015 r., odnosząc się do odpowiedzi na skargę, skarżąca stwierdziła, że organ dopuszcza się nadinterpretacji, nie wykazując jaki nadzwyczajny przypadek uniemożliwiał dalsze funkcjonowanie ZSP w [...] w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych począwszy od wyborów samorządowych, a nawet wcześniej - od dnia 1 września 2013 r. Zakwestionowała też zasadność sięgania do dokumentów z okresu, kiedy ZSP w [...] jeszcze nie istniał. Natomiast w Przedszkolu były przeprowadzane obowiązkowe przeglądy techniczne oraz wykonywane bieżące remonty. Poza tym Straż Pożarna nie przeprowadzała kontroli w budynku Przedszkola od 2005 r. do listopada 2014 r., przy czym skarżąca wykonała cześć nakazów zawartych w decyzjach wydanych przez Straż w styczniu 2015 r., a od dnia jej odwołania nie wykonano żadnego z pozostałych nakazów, chociaż ich termin upłynął 30 czerwca 2015 r. Za niesłuszne uznała też skarżąca zarzuty nieznajomości prawa oświatowego. Miała także uzasadnione podstawy zawiadomienia organów ścigania w związku z fałszowaniem dokumentów i potwierdzenia nieprawdy oraz kradzieżą dzienników lekcyjnych, zatrudnianie stażystki było podyktowane wyłącznie względami ekonomicznymi i organizacyjnymi, a informacja o liczbie godzin realizowanych przez stażystkę nie jest prawdziwa, co potwierdza plan zajęć i wpisy w dziennikach.

Za pismem procesowym z dnia 3 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej przesłał szereg dokumentów na okoliczność korespondencji prowadzonej przez skarżącą w okresie od stycznia do maja 2015 r. z osobami zajmującymi kierownicze stanowiska w Gminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest zarządzenie Burmistrza Kietrza z dnia 29 kwietnia 2015 r., nr [...], o odwołaniu J. T. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] z dniem 30 kwietnia 2015 r., a więc w czasie roku szkolnego, bez zachowania okresu wypowiedzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że powołanie lub odwołanie dyrektora szkoły, dla której organem prowadzącym jest gmina, jest sprawą administracyjną, a wydawany w tym przedmiocie akt powinien przyjąć formę zarządzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), należącego do katalogu określonego w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Jest to akt władczy o charakterze personalnym w sprawie należącej do zakresu zadań publicznych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., OPS 6/96, dostępna - tak jak i wszystkie pozostałe orzeczenia sądowoadministracyjne powołane w niniejszym uzasadnieniu - na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć trzeba przy tym, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy dochodzenia indywidualnych roszczeń pracowniczych, dla których właściwym jest sąd powszechny - sąd pracy. Przedmiotem kontroli Sądu jest natomiast zgodność z prawem aktu jednostki samorządu terytorialnego, innego niż mający walor aktu prawa miejscowego, podjętego z zakresu administracji publicznej.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego i prawa materialnego do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.

Podkreślić trzeba, że w przypadku uwzględnienia skutecznie wniesionej skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., sąd administracyjny - stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. - stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przez skutecznie wniesioną skargę rozumieć należy skargę wniesioną przez uprawniony podmiot z zachowaniem wymogów formalnych wynikających z właściwej regulacji prawnej.

W niniejszej sprawie wymogi formalne wniesienia skargi zostały spełnione. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. nr 594, z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Skarżąca posiadała legitymację do zaskarżenia zarządzenia organu gminy w sprawie odwołania jej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]. Akt odwołujący daną osobę ze stanowiska dyrektora szkoły przed upływem kadencji dotyka wprost jej uprawnień, mających swe źródło w przepisach prawa administracyjnego. Z tego względu przyjąć należy, że taka osoba ma własny interes prawny do skarżenia do sądu administracyjnego aktu odwołującego ze stanowiska dyrektora szkoły (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2008 r., I OSK 637/08). Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca otrzymała zarządzenie organu nr [...] w dniu 29 kwietnia 2015 r. Następnie, pismem z dnia 12 maja 2015 r., przesłanym w dniu 13 maja 2015 r., wezwała Burmistrza Kietrza do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując powyższe zarządzenie, wydane w jej sprawie. Na to wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi. Pismem z dnia 11 lipca 2015 r., nadanym pocztą w tym samym dniu na adres organu, co wynika ze stempla pocztowego na kopercie przesyłki (k. 54 akt sąd.), strona wniosła skargę na zarządzenie z dnia 29 kwietnia 2015 r. Skarga została zatem wniesiona skutecznie, w terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. i po wyczerpaniu wymaganego trybu.

Jako podstawa prawna wydania zaskarżonego zarządzenia Burmistrza Kietrza wskazany został przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), zwanej również ustawą, stanowiący, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...) może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W myśl ust. 2 tego przepisu opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.

Dostrzec przyjdzie, że powyższy przepis należy do szerszego katalogu regulacji przewidujących możliwość odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej, przy czym jest to katalog zamknięty, co ma na celu zapewnienie stabilności stosunku zatrudnienia. I tak, w art. 38 ust. ust. 1 ustawy jako przesłanki odwołania z funkcji dyrektora szkoły ustawodawca wskazał rezygnację ze stanowiska za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (pkt a), negatywną ocenę pracy lub negatywną ocenę wykonywania zadań administracyjnych i finansowych w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (lit. b) oraz złożenie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku o odwołanie dyrektora w związku z nieusunięciem w wyznaczonym terminie uchybień i nie opracowanie programu naprawczego (lit. c). W tych przypadkach organ prowadzący szkołę jest z mocy prawa zobligowany do odwołania dyrektora szkoły. Natomiast przesłanka określona w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy jest przesłanką fakultatywną, na co wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "może odwołać". Ponadto, z brzmienia komentowanego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, obwarowując jednak to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako "przypadek szczególnie uzasadniony", co daje organowi prowadzącemu pewną swobodę w ocenach, jednak swoboda ta nie może być utożsamiana z uznaniem administracyjnym i nie może oznaczać całkowitej dowolności, skoro wkracza w stabilność wykonywania funkcji dyrektora. Zaniedbania prawem ustanowionych obowiązków dyrektora szkoły, które muszą być na tyle istotne, iż nie pozwala to na dalsze wykonywanie przez niego powierzonej mu funkcji, winny być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie zarządzenia i muszą znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Z aktu odwołania winno bowiem jasno i konkretnie wynikać na czym owe "szczególnie uzasadnione przypadki" polegają (por. wyroki NSA z 9 kwietnia 2013 r., I OSK 2703/12 i z 14 lutego 2013 r., I OSK 1797/12). Wskazać też przyjdzie, że przepis art. 7 Konstytucji RP, stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z zasadą zaufania do państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawa określonej w art. 2 Konstytucji RP. Wobec tego działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności oraz niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem.

Wskazany wyżej obowiązek działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania podejmowanych przez nie rozstrzygnięć, który zalicza się do standardów demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowość wydanego przez organ prowadzący zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jej uzasadnieniu. Okoliczności te muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż - jak wywiedziono już wyżej - to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia zarządzenia. Tylko takie wywody, w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz umożliwiają ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Nie można nie dostrzegać, że konstruując powyższy przepis, ustawodawca wzmocnił zwrot "uzasadniony przypadek" - używany w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty - stosując dodatkowy kwalifikator "szczególnie". Zabieg ten jednoznacznie sygnalizuje wolę wyeksponowania tego określenia. Na gruncie komentowanej regulacji można wywieść, że o ile podstawy odwołania dyrektora, określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, to przypadki zwyczajne, typowe, bazujące na negatywnej ocenie pracy nauczyciela - dyrektora szkoły, to w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca świadomie zawęził zakres stosowania tego przepisu do sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 322/12, że przewidziana w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego może mieć miejsce w sytuacjach kwalifikowanych, tj. "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", które z oczywistych względów muszą różnić się zakresowo od przypadków określonych w art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, gdyż w przeciwnym razie miałoby miejsce niedopuszczalne i niedające się logicznie wytłumaczyć powielenie ustawowych regulacji w odniesieniu do tych samych okoliczności faktycznych.

Odkodowując treść użytego w omawianym przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" zaznaczyć trzeba, że musi być ono rozumiane wąsko i oznaczać może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, szczególnie uzasadnione przypadki to takie zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), wyraźnie mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły, które powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe pozbawienie dyrektora funkcji kierowniczej, przed zakończeniem okresu na który został powołany, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania dyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego placówkę na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić, możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego w sposób oczywisty dla przypadków wymagających natychmiastowego działania Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast, przed zakończeniem okresu na który został powołany (wyrok). (por. wyroki NSA z 27 września 2012 r., I OSK 1615/12 i z 19 lutego 2002 r., II SA 3053/01 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 26 kwietnia 2012 r., II SA/Bk 924/11 i wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 marca 2014 r., II SA/Bd 1566/13). Ponadto negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, a zwłaszcza odmienna wizja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym, nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" zawartym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy i nie usprawiedliwiają odwołania dyrektora szkoły w trybie tego przepisu, gdyż sytuacja ta została uregulowana w art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy. Przyczyną odwołania w trybie art. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy mogą być natomiast takie zaniedbania obowiązków dyrektora, które mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, tj. realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora jest więc wystarczające do zastosowania tej formy odwołania, a jedynie takie, które powoduje konieczność natychmiastowego zaprzestania spełniania przezeń tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Dla odwołania szefa placówki oświatowej w trybie natychmiastowym w trakcie roku szkolnego nie jest wystarczające stwierdzenie, że naruszył on przepisy ustawy o systemie oświaty, a w szkole, którą zarządzał, pojawiły się nieprawidłowości. Odwołanie dyrektora musi mieć bardziej konkretne i faktyczne podstawy prawne (por. wyroki NSA: 2 sierpnia 2012 r., I OSK 986/12; z 11 maja 2012 r., I OSK 1972/11; z 25 lutego 2011 r., I OSK 2018/10; z 8 lutego 2011 r., I OSK 1928/10; z 19 listopada 2010 r., I OSK 1530/10; z 1 września 2010 r., I OSK 933/10; oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lipca 2011 r., III SA/Łd 513/11).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie zawiera wprawdzie obszerne uzasadnienie, niemniej jednak, w przekonaniu Sądu, uzasadnienia tego nie można uznać za wystarczające w świetle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i wynikającej z niego konieczności wykazania szczególnie uzasadnionej przyczyny, stanowiącej podstawę do natychmiastowego (w trakcie roku szkolnego) odwołania skarżącej z funkcji dyrektora szkoły. Wśród wielu zdarzeń opisanych przez organ brak jest sytuacji odpowiadającej wymaganiom dla wąsko pojmowanej, kwalifikowanej przesłanki, określonej jako "szczególnie uzasadniony przypadek", w której ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że rolą Sądu nie jest motywowanie rozstrzygnięć organu i poszukiwanie argumentacji przemawiającej za prawidłowością stanowiska prezentowanego w kontrolowanym akcie. To rzeczą organu było wykazanie, iż zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający odwołanie skarżącej z zajmowanego stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Takich okoliczności Burmistrz Kietrza jednak nie wykazał. Wymogu tego nie spełniają ogólnikowe stwierdzenia, sprowadzające się do konstatacji odnośnie "destabilizacji w funkcjonowaniu placówki", "groźnej kumulacji" działań skarżącej, czy "niemożliwych do przewidzenia następnych jej decyzji". Organ nie powiązał stawianych zarzutów z opisywanymi zdarzeniami i nie wyjaśnił, jak zarzucane naruszenia mogą aktualnie (na chwilę wydania zaskarżonego zarządzenia) zagrażać realizacji przez placówkę podstawowych jej funkcji dydaktycznych, oświatowych i wychowawczych oraz nie wskazał dlaczego uważa, że opisywane okoliczności kwalifikują się do kategorii uznawanej za "szczególnie uzasadniony przypadek".

W rozpoznawanej sprawie została w istocie przedstawiona przez organ ogólna negatywna ocena pracy dyrektora, dokonana za dłuższy okres czasu, bo począwszy od roku 2011. Większość zarzutów sprowadza się bowiem do kwestionowania sposobu zarządzania placówką, prowadzonej polityki kadrowej i przydziału zadań - godzin nauczycielom, a w zasadzie konfliktu z jedną z nauczycielek na tle liczby przydzielanych godzin. Poza tym organ zarzuca dopuszczenie do prowadzenia zajęć logopedycznych osoby spoza grona zatrudnionych już w szkole, przy czym nie podważa kompetencji tej osoby, a jedynie kwestionuje fakt, że przed nawiązaniem z nią stosunku pracy skarżąca nie przedstawiła do zatwierdzenia aneksu do arkusza organizacyjnego. Tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić podstawy do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, podobnie jak i argumentacja związana z "wieloletnimi zaniedbaniami" w zakresie utrzymania obiektów stanowiących wszak własność gminy, związanych z niewykonywaniem zaleceń wynikających z decyzji Straży Pożarnej z roku 2005, tj. z okresu, gdy skarżąca nie kierowała jeszcze tą placówką, a egzemplarz decyzji był skierowany również do wiadomości Gminy. To samo dotyczy wskazywanego przez organ faktu zawieszenia przez skarżącą zajęć logopedycznych do czasu uzyskania opinii z kuratorium odnośnie kwalifikacji osoby prowadzącej te zajęcia. Tego rodzaju działanie, zmierzające do wyjaśnienia istniejących zastrzeżeń, nie może być kwalifikowane jako przejaw nieznajomości przepisów. Także z protokołu kontroli wewnętrznej, sporządzonego dnia 16 marca 2015 r., nie wynika, aby zaistniały szczególne przypadki uzasadniające odwołanie skarżącej w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Opisując tę kontrolę w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia Burmistrz nie wykazał takiego rodzaju uchybień w wykonywaniu zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. W kwestii sposobu przeprowadzenia tej kontroli odnotować jednak trzeba, że wyrażenie przez skarżącą zgody na udział byłego męża w składzie komisji przeprowadzającej powyższą kontrolę nie wyklucza wątpliwości odnośnie bezstronności tego członka komisji, zwłaszcza że oświadczenie podważające jego bezstronność skarżąca złożyła w dniu 23 lutego 2015 r., natomiast z protokołu kontroli wynika jednoznacznie, że czynności kontrolne były przeprowadzane również w dniu 4 marca 2015 r., tj. po złożeniu tego oświadczenia.

Nie można ponadto nie dostrzegać, że z przedłożonych akt osobowych skarżącej wynika, iż funkcję dyrektora - najpierw Szkoły Podstawowej, a po reorganizacji w roku 2013 - Zespołu Szkolno-Przedszkolnego, pełni ona od 2002 r. W aktach osobowych znajdują się 4 dokumenty dotyczące jej powołania na stanowisko dyrektora, a ostatni akt powołania pochodzi z 2013 r. i dotyczy powierzenia pełnienia tej funkcji do roku 2018. Oceniając działania skarżącej i przedstawiając w zaskarżonym zarządzeniu ocenę jej pracy na przestrzeni lat, organ przemilczał fakt przyznania skarżącej w kwietniu 2014 r. nagrody "za bardzo dobrą realizację obowiązków dyrektora", a nadto, fakt uzyskania w roku 2012 oceny wyróżniającej, co wynika z karty oceny pracy znajdującej się w aktach osobowych, w której wskazano m.in. właściwą realizację zadań związanych z powierzonym jej stanowiskiem. Tym samym można uznać, że poprzednie władze samorządowe nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń do pracy skarżącej za okres opisany obecnie w zaskarżonym zarządzeniu. Co więcej, wyrażały uznanie dla jakości wykonywania obowiązków na zajmowanym stanowisku. Natomiast całkowicie niezrozumiałe są stawiane skarżącej zarzuty dotyczące zgłaszania przez nią do organów ścigania o popełnieniu przestępstw w kierowanej przez nią placówce.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, należało uznać, że organ nie wykazał istnienia podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Nawet gdyby zgodzić się, że skarżąca w okresie sprawowania funkcji dyrektora Szkoły dopuściła się uchybień zarzucanych jej przez organ, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z naruszeń wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, lub wszystkie te naruszenia łącznie, stanowią przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu powyższego przepisu.

W tym miejscu ponownie zaakcentować trzeba, że działania lub zaniechania dyrektora, mające potwierdzić zasadność stawianych zarzutów, muszą być każdorazowo dowiedzione w stosownym postępowaniu, poprzedzającym podjęcie aktu. Brak w tym zakresie odpowiedniego uzasadnienia w treści zaskarżonego zarządzenia nie mógł przy tym zostać konwalidowany późniejszymi wyjaśnieniami organu, zawartymi w odpowiedzi na skargę, w której przy okazji polemiki z zarzutami skargi przedstawiono pełniejsze uzasadnienie argumentacji zamieszczonej w zaskarżonym zarządzeniu. Zwrócić należy uwagę, że odpowiedź na skargę jest aktem odrębnym niż akt zaskarżony. Jest pismem procesowym skierowanym do Sądu i nie stanowi uzupełnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie jest środkiem służącym wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu. W związku z tym nie może zastępować uzasadnienia w tym znaczeniu, że rozważania zawarte w odpowiedzi organu nie mogą zostać potraktowane jako element uzasadnienia zaskarżonego aktu i poddawane kontroli Sądu, zwłaszcza że prawidłowość uzasadnienia zarządzenia w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty ma doniosłe znaczenie dla oceny tego aktu, co szczegółowo wywiedziono już wyżej, gdyż w przeciwnym razie wymyka się on spod jakiejkolwiek kontroli Sądu albo organu nadzoru.

Oceniając zaskarżone zarządzenie już tylko na marginesie zwrócić należy uwagę, że akt ten został podjęty pomimo negatywnej opinii wyrażonej przez Opolskiego Kuratora Oświaty w Opolu w piśmie z dnia 14 marca 2012 r., znajdującym się w aktach sprawy, w którym zwięźle wykazano brak podstaw do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wprawdzie ustawodawca nie przewidział związania organu treścią tej opinii, to jednak nie budzi wątpliwości, że zawarte w niej negatywne stanowisko tym bardziej obligowało Wójta Gminy Kietrz do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego aktu, a w szczególności do przekonującego umotywowania przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego wbrew opinii wydanej w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Uzasadniając zaskarżone zarządzenie organ całkowitym milczeniem pominął fakt wydania tej opinii oraz podniesione w niej argumenty.

Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i rozważania prawne należało stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie podjęto z naruszeniem norm prawa materialnego, gdyż organ nie wykazał, że w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, stanowiącym podstawę wydania tego zarządzenia.

Omówione wyżej wady kontrolowanego aktu czynią koniecznym stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 147 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 P.p.s.a.