Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 182/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Maciej Dybowski NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy i Miasta N. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta N. a Prezydentem Miasta P. przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Gminy i Miasta N. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2021 r. Burmistrz Gminy i Miasta N. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Prezydentem Miasta P. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na stan zdrowia wykluczający funkcjonowanie bez pomocy drugiej osoby B. G., zamieszkała w P., postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z [...] grudnia 2011 r. została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi.

Decyzją z [...] września 2012 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. orzekł o skierowaniu B. G. z dniem [...] września 2012 r. do Domu Pomocy Społecznej w P. na czas nieokreślony. Decyzją z [...] września 2012 r. Prezydent Miasta P. orzekł o umieszczeniu jej w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w P., a następnie odrębną decyzją orzeczono opłatę za pobyt.

Pismem z [...] września 2020 r. B. G. zwróciła się z prośbą do Dyrektora Miejskiego Domu Pomocy Społecznej w P. o przeniesienie jej do Domu Pomocy Społecznej w H., wskazując, że obecnie zamieszkuje daleko od rodziny. Zarówno córka, jak i siostra zamieszkują pod W. Opiekun prawny podopiecznej wyraził zgodę na jej przeniesienie do innego domu pomocy społecznej.

Decyzją z [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. odmówił zmiany decyzji dotyczącej skierowania B. G. do Miejskiego Domu Pomocy Społecznej w P. i przeniesienia do innego domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazał, że jeżeli opiekun prawny ubiega się o skierowanie podopiecznej do nowego domu pomocy społecznej, to zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego właściwym organem do wydania skierowania będzie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.

Na wniosek córki B. G. Miejski Dom Pomocy Społecznej w P. sporządził wywiad środowiskowy, skompletował dokumentację i za zgodą jej opiekuna prawnego w maju 2021 r. przekazał ją do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., który przesłał tę dokumentację do Ośrodka Pomocy Społecznej w N., uznając się w sprawie za niewłaściwy.

Zawiadomieniem z [...] lipca 2021 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. przekazał przedmiotową sprawę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. powołując się m.in. na treść art. 27 kc.

Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., powtórnie przekazał według właściwości wniosek opiekuna B. G. wskazując, że Gmina i Miasto N. to organ właściwy w sprawie.

W ocenie wnioskodawcy właściwość miejscową gminy w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego. Z uwagi na powyższe wnioskodawca uznał, że centrum aktywności życiowej B. G. znajduje się w Domu Pomocy Społecznej w P. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 27 kc, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Wyjaśnił, że opiekun B. G. zamieszkuje w P., w związku z czym to Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. powinien wydać rozstrzygniecie w sprawie zmiany decyzji dotyczącej skierowania do Miejskiego Domu Pomocy Społecznej w P. i skierowania do Domu Pomocy Społecznej w H.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta P. wniósł o wskazanie Burmistrza Gminy i Miasta N. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że B. G. została skierowana do domu pomocy społecznej przez wnioskodawcę, w związku z czym to ten organ jest właściwy w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Burmistrza Gminy i Miasta N., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta P. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ups decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie do postanowień art. 101 ust. 1 ups właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie w myśl art. 101 ust. 6 ups dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. Przepis ten jest zatem przepisem szczególnym w stosunku do wcześniej zacytowanych i jako taki wyłącza ich zastosowanie.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że B. G. przebywa w Domu Pomocy Społecznej dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi, a sporny wniosek dotyczy skierowania jej do innego domu pomocy społecznej, położonego bliżej miejsca zamieszkania jej rodziny. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie zastosowania nie znajdują art. 59 ust. 1 ani art. 101 ust. 1 ups w zw. z art. 27 kc, a decydujący z uwagi na pobyt zainteresowanej w domu pomocy społecznej w dacie złożenia wniosku jest art. 101 ust. 6 ups (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt I OW 127/21). W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że do rozpoznania wniosku o zmianę domu pomocy społecznej właściwy jest Burmistrz Gminy i Miasta N. jako organ, który skierował B. G. do domu pomocy społecznej, w którym obecnie przebywa.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.