Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2073/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 15, 136, 138 par. 2, 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor OW NFZ) z [...] września 2014 r. ustalającą, że E. K. (dalej: ubezpieczona, uczestnik postępowania) podlegała w [...] maja 2013 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, zawartej z [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, płatnik) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24

w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 581 ze zm.; dalej "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] (dalej ZUS) pismem z [...] lipca 2014 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o wydanie decyzji

w sprawie objęcia uczestnika obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą.

ZUS poinformował, że uczestnik zawarł z płatnikiem składek umowę o dzieło, której przedmiotem było przygotowanie i wygłoszenie wykładu nt.: "Optymalizacja leczenia I linii CLL". ZUS dodał, że uczestnik posiadał inny tytuł

do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych u innego płatnika składek.

Rozpatrując powyższy wniosek ZUS-u Dyrektor OW NFZ decyzją

z [...] września 2014 r. stwierdził, że ubezpieczona w dniu [...] maja 2013 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą.

Płatnik wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Prezes NFZ pismem z [...] stycznia 2015 r. poinformował płatnika składek, że na podstawie art. 10 § 1 Kpa. ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżąca w piśmie z [...] grudnia 2015 r. podtrzymała złożone odwołanie, do którego dołączyła wyrok sądu powszechnego o zbliżonej tematyce informując, że sprawa dotyczła jednej z ubezpieczonych, która współpracowała z nią na zasadach tożsamych, co w niniejszej sprawie, tj. przygotowała i wygłosiła wykład o tematyce medycznej na podstawie umowy o dzieło zawartej ze skarżącą. Podała, że rozstrzygnięcie przyjęte przez Sąd potwierdza prawidłowość stanowiska, zgodnie z którym ubezpieczona w niniejszej sprawie nie powinna podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skarżąca powoływała się na wyrok Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...].

Prezes NFZ w podstawach swojego rozstrzygnięcia wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie i wyjaśnił, odnosząc się do przepisów Kc. oraz orzecznictwa, na czym polega umowa o dzieło oraz umowa zlecenia.

Jak wskazał organ z akt sprawy wynika, że ubezpieczona zawarła w dniu [...] maja 2013 r. z płatnikiem składek umowę, nazwaną przez strony "Umowa o dzieło [...]". Przedmiotem umowy było przygotowanie i wygłoszenie wykładu nt. "Optymalizacja leczenia I linii CLL", podczas spotkania w dniu [...] maja 2013 r. Uczestnikami wykładu byli lekarze hematolodzy i onkolodzy z Centrum Onkologii w [...].

Zdaniem rozpatrującego odwołanie, z uwagi na fakt, że podmiotem zlecającym wykonywanie umowy była firma zajmująca się wprowadzeniem i marketingiem produktów leczniczych do obrotu a wykład był wykonywany w ramach spotkania naukowo-szkoleniowego lekarzy to powinny mieć do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U z 2008 r, Nr 45, poz. 271), zwanej dalej "ustawą o prawie farmaceutycznym", bowiem zgodnie z art. 52 ust. 1 tej. ustawy reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych.

W ocenie organu celem spornej umowy było m.in. informowanie osób uprawnionych do wystawiania recept o stosowaniu leku [...].

Prezes NFZ stanął na stanowisku, że zrealizowany wykład stanowił reklamę produktu leczniczego, dystrybuowanego przez płatnika składek. Wskazał, przywołując treść art. 52 Prawa farmaceutycznego, co obejmuje reklama produktu leczniczego. Przywołał również publikację M. N. pt. "Reklama. Aspekty prawne", gdzie wskazano między innymi, że celem reklamy jest przede wszystkim agitowanie i stymulowanie zbytu towarów i usług. Odniósł się do również do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w świetle którego reklama ta także usługa w rozumieniu art. 49 TWE (obecnie art. 56 TFUE Dz. Urz. C 83 z 30.03.2010, s. 47), która spełnia przede wszystkim funkcję informacyjną.

W ocenie Prezesa NFZ, prawidłowo przyjął Dyrektor OW NFZ, że czynności wykonywane w ramach przedmiotowej umowy, tj. przygotowanie i wygłoszenie wykładu były w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy

o zleceniu.

Jak podał Prezes NFZ, rzeczą typową dla każdego etapu edukacji jest przygotowanie przez prowadzącego program, który będzie w danej jednostce czasowej realizowany. Dziełem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. W przypadku przeprowadzenia programu edukacyjnego nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy medycznej, ma ją przekazać uczestnikom wykładu.

W opinii Prezesa NFZ, poziom wiedzy uczestników po takiej edukacji nie może być utożsamiany z wymaganym rezultatem. Brak rezultatu wykonywanej czynności w przedmiotowej umowie decyduje, że umowa winna być zakwalifikowana, jako umowa o świadczenie usług, do której znajdują zastosowanie przepisy o zleceniu w rozumieniu art. 750 Kc.

W ocenie organu rozpatrującego odwołanie, prawidłowo przyjął organ I instancji, iż umowa realizowana przez ubezpieczoną była umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co implikuje zastosowanie właściwych regulacji prawnych w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, niemniej Prezes NFZ podkreślił, iż wnioskodawca wskazał, że umowę zawarto na okres od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r., powyższe wynika również z przedstawionej kserokopii umowy, niemniej z akt sprawy wynika, iż realizacja spornej umowy nastąpiła w dniu [...] maja 2013 r.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ uznał, że sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia faktycznego okresu realizowania spornej umowy, a tym samym ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.

Organ II instancji wskazał , że ponownie rozpatrując sprawę należy rozważyć możliwość zwrócenia się do Wnioskodawcy o doprecyzowanie okresu w jakim ubezpieczona wykonywała umowę cywilnoprawną zawartą z płatnikiem składek, ewentualnie wskazane byłoby pozyskanie korekty do spornej umowy, bądź innych dokumentów, której pozwoliłyby na faktyczne potwierdzenie okresu wykonywania przez ubezpieczoną spornej umowy.

Organ odwoławczy uznał, iż zakres postępowania wyjaśniającego konieczny dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy ma istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i jest znaczny dlatego nie może być przeprowadzony przez organ II instancji.

W skardze na decyzję Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2016 r. skarżąca postawiła zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy

o świadczeniach, poprzez uzupełnianie luk w materiale dowodowym sprawy

i eliminowanie występujących w mniemaniu strony przeciwnej wątpliwości niedopuszczalnymi domniemaniami co do charakteru spornego w sprawie wykładu, w tym wykładu jako usług reklamowych albo programu edukacyjnego,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przez ustalenie charakteru prawnego wykładu na podstawie faktów i okoliczności niezwiązanych lub nieistotnych dla sprawy, jak np. treści strony internetowej spółki skarżącej, czy treści interpretacji podatkowych w sprawie podatkowych kosztów uzyskania przychodów,

- art.7, art. 77§ 1 i art. 86 w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez pominięcie wyjaśnień skarżącej oraz poprzez zaniechanie wezwania wykładowcy ("Wykładowca") do złożenia wyjaśnień w sprawie;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przez niepodjęcie jakichkolwiek działań w celu ustalenia, czy konkretne zachowania ubezpieczonego wykładowcy miały znamiona "działalności twórczej", a jej rezultatem było powstanie dzieła stanowiącego utwór w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w tym niewezwanie do złożenia wyjaśnień przez samego wykładowcę, a jedynie arbitralne przesądzenie, że każdy wykład stanowi świadczenie usług, bez względu na jego treść, sposób przygotowania i wygłoszenia,

- art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez powołanie się na orzecznictwo w sprawach o odmiennym stanie faktycznym

na poparcie własnych tez i poglądów, a odrzucenie i zaniechanie analizy orzecznictwa zarówno sądowego, jak i dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ wydanych w bliźniaczych sprawach dotyczących skarżącej.

- art. 138 § 2 k.p.a w zw. art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach przez uchylenie decyzji wydanej w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (data dzienna wykonania umowy przez Wykładowcę) nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy;

Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 750 Kc. w związku z art. 627 Kc., przez błędną wykładnię i uznanie, że wygłoszony przez wykładowcę wykład stanowi świadczenie usług, podczas gdy wykład ten stanowi wykonanie dzieła, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach i stwierdzenie, że wykładowca podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Wobec postawionych wyżej zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w całości postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację towarzyszącą sformułowanym w niej zarzutom. Skarżąca podkreśliła, że działania polegające na wygłoszeniu wykładu na konkretny temat, mającego cechy wykładu monograficznego, dotyczącego jednego konkretnego zagadnienia , mającego na celu dokładne i szczegółowe przedstawienie określonej problematyki lub wyczerpanie zagadnienia ujętego w tytule, który ma cechy utworu w pojęciu art. 1 ust. 1 ustawy prawo autorskie , nie są objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Z takim właśnie wykładem mamy do czynienia w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie.

Na podstawie zawartej umowy Wykładowca zobowiązany był do przygotowania Wykładu w formie materialnej i do przekazania go Skarżącej, co zresztą uczynił, przekazując elektroniczną wersję prezentacji w formie slajdów. Skarżąca wyjaśniła, że Wykładowca nie wygłaszał cyklu wykładów, lecz jeden wykład o charakterze niepowtarzalnym. Umowa zawarta między Wykładowcą a Skarżącą wskazywała dokładną datę wykonania dzieła. Temat wykładu był szczegółowo określony i przedstawiał autorskie metody oraz własne spostrzeżenia Wykładowcy. Wykład nie był powtórzeniem treści podręcznika akademickiego, ani nie miał charakteru cyklu zajęć dydaktycznych (był przeznaczony dla profesjonalistów). Temat wykładu zostały ustalony wraz ze Skarżącą, a po wygłoszeniu wykładu Prelegent wydał Skarżącej plik zawierający elektroniczną postać prezentacji. W celu wykonania umowy Wykładowca - o ile Skarżącej wiadomo - gromadził materiały, piśmiennictwo, najnowsze doniesienia medyczne, konsultował się z innymi specjalistami, a efektem tych poszukiwań był "produkt" w postaci wskazanych wyżej materiałów autorskich. Skarżąca oczekiwała od Wykładowcy określonego efektu jego działań, a nie wykonania ściśle określonych czynności, czy poświęcenia określonego nakładu pracy. Uzyskanie rezultatu w postaci autorskiego Wykładu na określony temat było możliwe dzięki szczególnym cechom Wykładowcy, które to cechy stanowiły zresztą kryterium wyboru Wykładowcy przez Stronę. Wykładowca jest osobą mającą ugruntowaną pozycję w środowisku medycznym, jest specjalistą w określonym dziale medycyny, mającym dorobek naukowy w tym zakresie. Wykład przygotowany przez Wykładowcę był kolejnym elementem jego twórczego, oryginalnego dorobku. W żadnym razie nie opierał się wyłącznie na wiedzy nabytej, wyuczonej i usystematyzowanej (np. dostępnej w podręcznikach).

Skarżąca wskazała między innymi, odnosząc się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, że dla oceny prawnej w zakresie, czy mamy

do czynienia z utworem w rozumieniu prawa autorskiego nie ma znaczenia klauzula o przeniesieniu na zamawiającego autorskich praw do utworu. Majątkowe prawa autorskie mogą być przedmiotem obrotu, nawet jeśli umowa tej kwestii nie zastrzegała. Nie ma zatem znaczenia, jak stwierdziła skarżąca, czy w umowie

o dzieło wyraźnie wpisano postanowienie o przeniesieniu praw autorskich, aby możliwe było przesądzenie, czy mamy do czynienia z utworem, a więc i dziełem. Umowa nie musi zawierać wyraźnego stwierdzenia, że przedmiotem umowy jest "utwór". W ocenie skarżącej, nie można też zapominać, że utwór nie musi mieć koniecznie formy materialnej. Utworem jest również osiągnięcie rezultatu niematerialnego, nieucieleśnionego, takiego jak inscenizacje teatralne, recytacje, wykonanie utworu muzycznego lub prowadzenie radiowej audycji słowno-muzycznej. Do grupy tej należy również, jak stwierdziła skarżąca, wygłaszanie samodzielnie przygotowanego, niestandardowego wykładu.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., podniósł, że we wniosku jako okres wykonywania umowy organ rentowy wskazał okres od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r. co wynika również z treści umowy. Niemniej w dokumentach dotyczących realizacji umowy jako datę spotkania (i wykonania umowy) określono [...] maja 2013 r.

Dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie posiada na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach prawa do wszczynania postępowania z urzędu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2575/10 "organ administracji jest związany wnioskiem strony i nie może go modyfikować. Wszelkie zmiany co do treści żądania zawartego we wniosku do dnia wydania ostatecznej decyzji może tylko i wyłącznie dokonywać strona".

Z tych względów organ II instancji uznał za konieczne wydanie decyzji kasacyjnej, bowiem elementem koniecznym przy stwierdzeniu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest także ustalenie ram czasowych tego obowiązku. Zakres czynności, jakie zostały zalecone organowi I instancji (zwrócenie się do organu rentowego o doprecyzowanie okresu wykonywania umowy przez Uczestniczkę, ewentualnie pozyskanie korekty do spornej umowy, bądź innych dokumentów, której pozwoliłyby na faktyczne potwierdzenie ww. okresu) wykraczały poza zakres czynności, które Prezes NFZ jako organ odwoławczy mógł podjąć samodzielnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta nie narusza przepisów prawa.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zgodnie z tym przepisem - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia zatem, czy organ odwoławczy powinien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia ustawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika to z art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Podkreślenia wymaga, że samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2804/14, dostępny (w:) Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").

Cytowany art. 138 § 2 k.p.a. pozwala organowi odwoławczemu uchylić zakwestionowaną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wyłącznie, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie tych dwóch przesłanek daje organowi drugiej instancji możliwość uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcia kasacyjne traktowane są bowiem jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego (zob. G. Łaszczyca, (w:) G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, s. 208 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny przez organ drugiej instancji. W sytuacji więc, gdy uprawniony podmiot wniósł odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zadaniem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy powinien zatem ocenić materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji i w zależności od wyniku tej oceny, podjąć dalsze czynności.

Podnieść również należy, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego sprawy nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem - organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, zobowiązany jest wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.

W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszenie tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1065/09, CBOSA).

Oceniając właściwość zastosowania przez organ II instancji art.138 § 2 k.p.a. należy mieć na względzie art.139 k.p.a. W tym miejscu Sąd podkreśla , że Zakaz z art. 139 k.p.a. nie odnosi się do rozstrzygnięć o charakterze kasacyjnym, czyli wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Stosownie do art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji, a organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, istota bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. W postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 536/96). Zatem jeżeli strona wnosi odwołanie, a organ odwoławczy podejmie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy , co w wyniku rozstrzygnięcia sprawy przełożyłoby się na większe obciążenie skarżącego ,to winien to rozstrzygniecie uchylić. Tak ukształtowany zakres orzekania wynika z tego, że organ odwoławczy nie ma wyłącznie uprawnień kontrolnych. Dwuinstancyjność postępowania administracyjnego oznacza, że strona ma prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Reguła ta nie dotyczy jedynie tych decyzji administracyjnych, które w istocie są rozstrzygnięciami w dwóch sprawach administracyjnych w sensie materialnym. W takiej sytuacji odwołanie wniesione w stosunku do części, a nie całości rozstrzygnięcia powoduje, iż organ odwoławczy jest uprawniony i obowiązany do rozpatrzenia sprawy tylko w zakresie objętym odwołaniem (dotyczącym jednej sprawy administracyjnej w rozumieniu materialnym). Wówczas tylko w zakresie tej sprawy przeprowadza pełne i ponowne jej rozpatrzenie. Natomiast w części nie objętej odwołaniem decyzja staje się ostateczna - por. np. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2447/13.

Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ,,Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy, a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a.,, wyrok z dnia 27 września 2016 r. WSA w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 285/16

W ocenie Sądu, taka właśnie sytuacja jak wyżej wskazano zaistniała w niniejszej sprawie w niniejszej sprawie ,dlatego też zaistniały podstawy do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji nie wyjaśnił kluczowej kwestii niniejszego postępowania ,a wiec okresu objęcia uczestniczki postępowania ubezpieczeniem zdrowotnym. Z wniosku ZUS wnika, ze domagał się objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym uczestniczki postępowania w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2013 r. , natomiast z treści umowy wynika ,że została ona zawarta [...] maja 2013 r. a wykład miał być wygłoszony [...] maja 2013 r. , słusznie wiec organ II instancji uznał ,że zachodzą w niniejszym postępowaniu wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy ,które nie mogą być rozstrzygnięte przez organ II instancji, gdyż doszłoby do naruszenia przez ten organ przepisów postępowania, a mianowicie art.15 ,136 i 139 k.p.a. Sąd podkreśla, że wytyczne Prezesa NFZ co do dalszego procedowania w tej sprawie są prawidłowe.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd wskazuje, że rozstrzyganie pozostałych zarzutów skargi jest w tej sytuacji przedwczesne, ponieważ na chwile obecną brak jest jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.