Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 454/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 71 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1i art. 85 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M.N.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r., M.K. - działająca w imieniu wnioskodawców, tj. D. i J.Z. - zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie obiektów inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o nr ewidencyjnych [...], w obrębie [...], gmina [...], powiat [...], woj. [...]". We wniosku wskazano, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie: jednego obiektu inwentarskiego o ok. 2500 m2 powierzchni użytkowej na cele hodowlane do odchowu brojlera indyczego w ilości 30000 szt. na obiekcie w systemie rotacyjnym 8 cykli rocznie, trzech jednakowych obiektów inwentarskich o ok. 2000m2 powierzchni użytkowej na cele hodowlane do tuczu brojlera indyczego w ilości 6000 szt. na każdym obiekcie w systemie rotacyjnym 3 cykle rocznie, po trzy silosy paszowe przy każdej hali o pojemności do ok. 19 Mg każdy, budynku mieszkalnego, budynku towarzyszącego wraz z kotłownią. Ponadto wybudowana ma zostać infrastruktura techniczna w postaci: lokalnej kanalizacji sanitarnej ze szczelnymi zbiornikami bezodpływowymi dla ścieków z obiektów socjalnych i z obiektów inwentarskich, przyłącza elektroenergetycznego do sieci ZE, wjazdu/zjazdu z drogi wewnętrznej, wewnętrznych dróg dojazdowych, placów manewrowych i miejsc postojowych, chłodni magazynującej odpady pochodzenia zwierzęcego, wagi samochodowej, ogrodzenia terenu oraz pasów zieleni izolacyjnej.

2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wójt Gminy odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta na skutek zaskarżenia przez inwestorów została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy wydał w dniu [...] maja 2018 r. decyzję nr [...], którą ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie obiektów inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o nr ewid. [...]",

W punkcie I tej decyzji organ I instancji określił:

"I. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Planowane przedsięwzięcie polega na budowie obiektów inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą do odchowu i tuczu indyków:

- 1 budynku o powierzchni do 2500 m 2 do odchowu piskląt indyczych o obsadzie 30.000 szt.- 60DJP, w systemie rotacyjnym 8 cykli rocznie

- 3 budynków o powierzchni do 2000 m każdy, do tuczu o obsadzie 6 000 szt. Indyków każdy, o łącznej obsadzie 18 000 szt. -432 DJP, w systemie rotacyjnym 3 cykle rocznie oraz wykonaniu własnego ujęcia wody podziemnej na działce nr [...] o zdolności poboru wody 8m h. Chów indyków prowadzony będzie w systemie podłogowym, ściółkowym, bez wybiegu. Przedsięwzięcie zostanie zrealizowane w województwie [...], na działkach nr [...].

W punkcie II decyzji Wójt Gminy ustalił szczegółowe warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W punkcie III - szczegółowe wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do uzyskania decyzji umożliwiającej realizację przedsięwzięcia.

W wydanej decyzji organ nie nałożył na stronę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ani obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt IV decyzji).

3.1. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał przepisy art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej u.u.i.ś.).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji uznał zgromadzony materiał dowodowy za kompletny i spełniający wymogi określone w powołanych wyżej przepisach prawa. Wskazał, że w przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w jego uzupełnieniach przeprowadzono analizę, określono oddziaływania i potencjalne zagrożenia dla środowiska, związane z realizacją i eksploatacją inwestycji. Pozwoliło to na określenie niezbędnych sposobów zapobiegawczych i minimalizujących potencjalne negatywne oddziaływania oraz zdefiniowanie warunków realizacji oraz eksploatacji przedsięwzięcia, które mają zapewnić ochronę środowiska przed ewentualnymi negatywnymi wpływami przedmiotowej inwestycji. Wójt Gminy podzielił ustalenia zawarte w opiniach PPIS oraz postanowieniach RDOŚ.

3.2. Poddając analizie podnoszony przez mieszkańców protestujących przeciwko powstaniu inwestycji zarzut dotyczący uciążliwości odorowej związanej z funkcjonowaniem obiektu, organ I instancji wyjaśnił, że jak wykazano w raporcie (uzupełniona analiza uciążliwości odorowej), spośród wszystkich emitowanych zanieczyszczeń uciążliwość zapachową mogą powodować tylko amoniak i siarkowodór. Wykazano, że w przypadku amoniaku jak i siarkowodoru, stężenia poza terenem inwestycji (na granicy ferm), zarówno maksymalne jak i średnioroczne, są znacznie niższe od progu wyczuwalności tych związków.

Przedstawiona przez inwestora analiza uciążliwości zapachowej wymienia szereg działań mających na celu minimalizację uciążliwości zapachowej takich jak: stosowanie odpowiednio zbilansowanej paszy dobranej do wieku ptaków (stosunek białka i aminokwasów do energii), stosowanie żywienia fazowego, optymalizacja mikroklimatu poprzez automatykę, częste ścielenie pozwała na utrzymanie ściółki w stanie suchym, brak magazynowania na terenie przedsięwzięcia wytwarzanego w obiekcie nawozu naturalnego (obornik) i jego wywóz na bieżąco po skończonym cyklu a także ładowanie obornika na przyczepy wewnątrz obiektów, zastosowanie w planowanych budynkach inwentarskich ściółkowego systemu utrzymania drobiu oraz kropelkowego systemu pojenia drobiu, wykorzystanie chłodzonego magazynu odpadów pochodzenia zwierzęcego i dodatkowo w celu ograniczenia uciążliwości tego źródła zaleca się przestrzeganie maksymalnych terminów usuwania padliny dla wyspecjalizowanej firmy (48 godzin od czasu powstania odpadu w porze zimowej oraz 24 godzin od czasu powstania odpadu w porze letniej), zastosowanie oszczędnego i w pełni zautomatyzowanego i monitorowanego systemu pojenia drobiu.

Dalej zastosowanie maksymalnej hermetyzacji instalacji do przeładunku pasz, prowadzenie regularnie przeglądów i konserwacji uszczelnień urządzeń, segregację odpadów oddzielającą odpady niebezpieczne od innych niż niebezpieczne oraz ich gromadzenie w pojemnikach i sukcesywne przekazywanie podmiotom posiadającym zezwolenie a także w razie potrzeby stosowanie preparatów obniżających zawartość amoniaku i substancji odorotwórczych przy niekorzystnych warunkach pogodowych i poddawanie dezynfekcji magazynu na padlinę.

Dodatkowo w raporcie wskazano wykonanie pasa zieleni izolacyjnej wzdłuż granicy działek przeznaczonych pod lokalizacje przedsięwzięcia składający się z drzew i krzewów zimozielonych.

3.3. Organ I instancji powołał się na opinię biegłego sporządzoną w sprawie i zawarte w niej konkluzje z których wynika, że przyjęte w opracowaniu rozwiązania spełniają wymagania obowiązujących przepisów prawnych z zakresu ochrony środowiska oraz BAT (the best available technique - najlepsza dostępna technika nie generująca nadmiernych kosztów) wymienionych w dokumencie BREF, tj. Dokumencie Referencyjnym o Najlepszych Dostępnych Technikach dla Intensywnego Chowu Drobiu Świń, opracowanym przez Komisję Europejską. Spełnienie wymagań wyszczególnionych w BREF pokazuje, że w omawianej inwestycji podjęte zostaną wszystkie dostępne, najlepsze środki pod względem zapobiegania zanieczyszczeniom przy jednoczesnym założeniu osiągnięcia równowagi w bilansie ekonomiczno-środowiskowym".

Analizując skalę przedsięwzięcia, uwzględniając oddziaływanie skumulowane wraz z fermą planowaną do budowy na działce nr [...] (objętej sprawą prowadzoną przed tutejszym sądem pod sygnaturą II SA/Go 434/19) oraz zaproponowane w dokumentacji działania minimalizujące, organ I instancji, podobnie jak wyspecjalizowane organy ochrony środowiska oraz inspekcji sanitarnej uznały za wystarczający zakres środków, służących ograniczeniu tej uciążliwości, która przy ich zastosowaniu nie przybierze wartości, które powodowałyby pogorszenie komfortu użytkowania nieruchomości sąsiednich.

3.4. Odnosząc się do ewentualnego pogorszenia warunków życia mieszkańców w wyniku powstania inwestycji, organ I instancji wyjaśnił, że teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zapisy Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego Uchwałą z dnia 27 marca 2013 r., nr XXII/126113 opisują teren inwestycji jako tereny zabudowy jednostek osadniczych z dużym udziałem funkcji usługowo - produkcyjnej. Z treści studium powinny wynikać lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Skoro zatem zapisy Studium dopuszczają realizację inwestycji usługowo - produkcyjnych, argument dotyczący aktualnego rozwoju miejscowości w kierunku agroturystki, nie może zabronić powstawania tego typu obiektów.

Podnoszony problem spadku wartości nieruchomości spowodowany realizacją inwestycji nie może być, zdaniem organu I instancji przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie może mieć wpływu na wynik tego postępowania. Ponadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie daje podstaw do realizacji inwestycji, a co za tym idzie - tego rodzaju decyzja nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W przedłożonej analizie konfliktów społecznych inwestor zadeklarował, że zaproponuje możliwość wykonania dachów obiektów inwentarskich w kolorze zielonym, ponadto całość inwestycji ogrodzi dzięki czemu doprowadzi do uporządkowania działki. Wokół fermy wykona pasy zieleni izolacyjnej zimozielonej. Powyższe rozwiązania pozwolą jego zdaniem jednocześnie zachować dla mieszkańców walory krajobrazowe oraz pozwolą inwestorowi korzystać z praw nabytych do swojej nieruchomości.

3.5. W kwestii pominięcia w raporcie zagrożenia mikrobiologicznego związanego z emisją do otoczenia czynników szkodliwych poprzez urządzenia wentylacyjne oraz informacji o możliwości rozprzestrzeniania się ptasiej grypy, organ I instancji zwrócił uwagę, że ptaki na fermie będą hodowane w zamkniętych obiektach inwentarskich. Z wykonanych obliczeń wynika, iż po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia, uwzględniając emisję pochodzącą z sąsiedniej fermy, emitowane zanieczyszczenia nie będą powodowały przekroczeń wartości dopuszczalnych poza terenem działki objętej wnioskiem. Z informacji podanych w raporcie wynika, że dotrzymane będą standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza.

Obliczenia te zarówno organ prowadzący postępowanie, jak i organy współdziałające uznały za wiarygodne. Jeżeli zatem zamierzona emisja nie przekracza wyznaczonych przepisami standardów, to zdaniem organu nie prowadzi do zagrożenia stanu środowiska, a tym samym zdrowia i życia ludzi, w związku z czym zarzut pominięcia w raporcie zagrożenia mikrobiologicznego jest nieuzasadniony. Żądanie zaś od inwestora raportu dodatkowych badań lub też przeprowadzanie ich przez organ prowadzący postępowanie organ I instancji uznał za zbędne, gdyż rola organu, w tego rodzaju sprawach sprowadza się do kontroli zachowania norm przewidzianych przepisami prawa.

3.6. Również pozostałe zarzuty mieszkańców odnoszące się m.in. do zagrożenia populacji nietoperzy, czy też kłopotów z poborem wody organ uznał za bezzasadne. Wyjaśnił, że w trakcie postępowania po uchyleniu decyzji pierwotnej, inwestor zmienił założenia pierwotne i zdecydował się na realizację przedsięwzięcia w oparciu o własne ujęcie wody. Przedstawił odpowiednie dokumenty (opinie hydrologiczną oraz projekt robót geologicznych), które organ prowadzący oraz organy współdziałające poddały analizie pod względem oddziaływania na środowisko, nie stwierdzając negatywnych skutków dla środowiska.

4. Od decyzji organu I instancji odwołania złożyli M.N-S., J.Ł., E.M., M.Z., P.S., W.K., Z.P., R.T., I.B., W.B. i A.B. podnosząc zarzuty prezentowane w toku postępowania przed organem I instancji, przede wszystkim związane z odziaływaniem odorowym i mikrobiologicznym planowanej inwestycji. Tożsame zarzuty podniesiono w odwołaniu dotyczącym pozytywnej dla inwestora decyzji wydanej w równolegle rozpatrywanej sprawie II SA/Go 434/19.

5. Po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] maja 2018 r., nr [...].

5.1. W uzasadnieniu tej decyzji, po przedstawieniu szczegółowego i obszernego sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania, w szczególności treści wydanych nim aktów oraz środków zaskarżenia Kolegium odniosło się do kwestii zastosowania przepisów nowelizacji u.u.i.ś. Wskazano, że nowelizacja ta generalnie weszła w życie począwszy od 1 stycznia 2017 r. (z wyjątkami wskazanymi w art. 14 nowelizacji u.u.i.ś, które weszły w życie w dniu 24 grudnia 2015 r.), natomiast wnioskodawca (inwestor) nie zażądał stosowania w tej sprawie "nowych" przepisów ustawy, zaś raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko został załączony przez wnioskodawcę przy wniosku, który wszczął postępowanie w tej sprawie w dniu [...] marca 2016 r., a to oznaczało, że w sprawie tej zastosowanie mają (co do zasady) przepisy ustawy u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2016 r.

5.2. Odnosząc się do meritum sprawy i spornych dla stron okoliczności wynikających przede wszystkim z raportu przedłożonego przez inwestora Kolegium wskazało, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. Jest to podstawowy dokument, na którym opiera się organ, wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Kolegium oceniło, w ślad za organem I instancji, że przedłożony przez inwestora raport, po jego uzupełnieniach i wyjaśnieniach złożonych w toku obu instancji - spełnia wymogi z art. 66 u.u.i.ś. i zawiera informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 ww. ustawy. Raport ten, w ocenie Kolegium jest rzetelny i wolny od niejasności i nieścisłości mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. w jego ocenie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz z jego uzupełnieniami i wyjaśnieniami inwestora) zawiera wszystkie wymagane prawem materialnym elementy, jest kompletny, spójny i logiczny, a nadto pod względem formalnym prawidłowy. Wnioskodawca usunął wcześniej istniejące w tym dokumencie nieścisłości i braki, co uzasadniało uznanie tego dokumentu za miarodajny dowód w sprawie, w tym zwłaszcza w zakresie ustalonych decyzją organu I instancji środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium podkreśliło dalej, że raport, jak i zawarte w nim obliczenia są tworzone na etapie poprzedzającym realizację inwestycji (odnoszą się zatem do inwestycji przyszłych), mogą mieć więc jedynie charakter planowanego (przewidywanego) oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie mogą zatem zawierać oceny faktycznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Konsekwencją powyższego jest również i to, że w raporcie dla dokonania obliczeń wielkości poszczególnych emisji (zanieczyszczeń, w tym produkcji odpadów), jak i dla dokonania obliczeń zapotrzebowania przedsięwzięcia na poszczególne media czerpane ze środowiska, jak i wynikające z ingerencji w środowisko, autor raportu opierać się musi na dostępnych opracowaniach (źródłach) naukowych.

Ponadto dla dokonania weryfikacji omawianych ustaleń i ocen zawartych w raporcie istotne znaczenie dowodowe mają stanowiska wyspecjalizowanych organów współdziałających zajmowane przez te organy w formie opinii i uzgodnień, czyli w tej sprawie: uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] (RDOŚ) i opinia wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] (PPIS). Oba w/w organy w zajętych stanowiskach dokonały pozytywnej oceny planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, a ich wskazania co do środowiskowych uwarunkowań zostały uwzględnione w wydanej przez organ I instancji decyzji.

5.3. Odnosząc się do okoliczności spornych Kolegium wskazało, że Wójt Gminy ponownie rozpatrując sprawę zastosował się do wskazań Kolegium zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] stycznia 2017 r., w tym w szczególności do wskazań dotyczących konieczności prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, a co się z tym wiąże, prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Organ w wydanej decyzji, ocenił także ustalenia inwestora dotyczące kwestii odorotwórczych planowanego przedsięwzięcia zawarte w uzupełnieniu raportu, korzystając z opinii powołanego biegłego, przeanalizował treść - wykonanej na jego zlecenie - oceny raportu, w tym skumulowanej możliwości uciążliwości zapachowej planowane na podobnej inwestycji planowanej na działce sąsiedniej - nr [...] (opinia O. sp. z o.o. z dnia [...] maja 2016 r.).

Jak wskazał organ odwoławczy inwestor w uzupełnieniu raportu szczegółowo opisał przeprowadzoną analizę rozprzestrzeniania się odorów. Z analizy tej wynika, iż eksploatacja fermy indyków, w skumulowanym oddziaływaniu z tożsamą (rodzajowo i ilościowo) fermą, zlokalizowaną na działce nr [...], nie spowoduje przekroczeń tego oddziaływania poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny. W związku z przeprowadzoną analizą nie stwierdzono negatywnego oddziaływania planowanych inwestycji w zakresie potencjalnej uciążliwości odorowej na życie i zdrowie ludzi. Odnosząc się także do ustaleń raportu (wraz z jego uzupełnieniem) w zakresie skumulowanego oddziaływania przedmiotowej inwestycji i inwestycji tożsamej, planowanej do realizacji na działce nr [...], w tym do przeprowadzonych analiz: rozprzestrzenia się gazów i pyłów, rozprzestrzenia się odorów i rozprzestrzenia się hałasu, wykonanych dla łącznie 7 obiektów inwentarskich, organ I instancji prawidłowo ustalił i ocenił, że nie wystąpi w tej sprawie żadne ponadnormatywne oddziaływanie planowanych inwestycji na środowisko w zakresie wszystkich jego komponentów.

W raporcie przyjęto wskaźniki zanieczyszczeń środowiska dla pełnej obsady kurników przez cały cykl pracy obiektów - jest to wariant najbardziej niekorzystny - biorąc pod uwagę, iż wskaźniki odniesione są do dorosłego indyka. Dla powyższych obliczeń, przy skumulowanym oddziaływaniu, nie występują przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń określonych przepisami prawa poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Powyższe potwierdza również wykonana na zlecenie organu I instancji ekspertyza. Dlatego, w ocenie Kolegium ustalenia i wnioski płynące, tak z raportu (wraz z jego uzupełnieniem), jak i z ocen i ustaleń organów współdziałających w tej sprawie, nie tylko nie pozostają ze sobą w żadnej sprzeczności, lecz są spójne i wzajemnie się uzupełniają.

5.4. Dalej Kolegium wskazało, że dla potrzeb ustalenia kręgu osób zainteresowanych w sprawie (stron postępowania) przyjęto, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie ograniczy się tylko do terenów inwestycyjnych, ale obejmie także tereny sąsiednie (wykaz stron/działek oraz mapy z izoliniami skumulowanych stężeń maksymalnych 1-godzinnych dla : amoniaku, ditlenku siarki, pyłu zawieszonego PM 10, siarkowodoru czy tlenku węgla stanowią załączniki graficzne do raportu). Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy, przed wydaniem decyzji, uzyskał od organów współdziałających w tej sprawie, tj. od RDOŚ i od PPIS - wymagane prawem - stanowiska (uzgodnienie i opinię) i zastosował się do nich. Tak więc w odniesieniu do przedmiotowej sprawy został spełniony wymóg z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. Wójt Gminy, stosownie do treści art. 79 ust. 1 u.u.i.ś zapewnił możliwość udziału społeczeństwa (obwieszczenie z dnia [...] grudnia 2018 r.).

W przedłożonym raporcie (i jego uzupełnieniach) obliczenia emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza, w tym substancjami odorotwórczymi zostały przeprowadzone z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania z fermą na wszystkich działkach to jest działkach [...] w związku z czym przyjęto, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ok. 60 m od granicy działek i ok. 180 m od budynków inwentarskich. Każdy z obiektów inwentarskich wyposażony będzie w sztuczne oświetlenie. Obiekty nie będą ogrzewane. Budynki będą wyposażone w wentylację naturalną (kalenice oraz klapy). Ponadto w budynkach zainstalowany będzie system dozowania wody i paszy. W trzech budynkach planuje się prowadzić tucz indyków systemem podłogowym, ściółkowym (na słomie), bez wybiegu. Obiekty zasiedlane będą odchowanymi indykami w ilości 6 000 szt. na obiekt. Czas trwania tuczu to ok. 16 tygodni, Rocznie prowadzone będą 3 cykle tuczu. Po zakończeniu cyklu i opróżnieniu obiektów inwentarskich następowała będzie przerwa technologiczna trwająca ok. 2-3 tygodnie, podczas której prowadzone będą prace polegające na czyszczeniu i dezynfekcji obiektów oraz zaścielaniu ich nową ściółką. W przypadku mycia kurników przed usunięciem obornika, ścieki powstałe podczas mycia zostaną wchłonięte przez obornik, który usuwany będzie z obiektów i ładowany bezpośrednio na przyczepy, którymi transportowany będzie na pola w celu nawożenia. Natomiast ścieki powstałe podczas mycia kurnika po wywiezieniu z niego zostaną odprowadzone do bezodpływowego zbiornika, gdzie będą gromadzone do czasu odbioru przez okolicznych rolników.

W wydzielonym miejscu na terenie fermy, w specjalnym szczelnym kontenerze chłodniczym gromadzone będą padłe i ubite z konieczności sztuki indyków, do czasu wywiezienia ich przez uprawnioną fumę do zakładu utylizacyjnego. Pasza i woda dostarczane będą automatycznie do budynków. Pasza magazynowana będzie w trzech silosach paszowych przy każdym budynku tuczu o pojemności do 19 Mg każdy. Woda dla celów produkcyjnych i bytowych pobierana będzie z własnego ujęcia wód podziemnych znajdującego się na działce inwestycyjnej nr [...]. Planowane zatem przedsięwzięcie, zważywszy na swoją specyfikę - ferma indyków - wpisuje się w rodzaj działalności prowadzonej na terenie rolniczym.

Z tych względów informacje o przedsięwzięciu przedstawione w raporcie były, w ocenie Kolegium, wystarczające do dokonania pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor w raporcie wykazał, że - przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych - realizacja planowanego przedsięwzięcia w żadnej jego fazie nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim organ odwoławczy, zbieżnie do analizy przeprowadzonej przez organ I instancji, dokonał porównania i oceny wskazanych w aporcie (i jego uzupełnieniu) wariantów realizacji przedsięwzięcia, tj. wariantu inwestorskiego oraz wariantów alternatywnych.

5.5. W odniesieniu do kwestii wariantowości inwestycji Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy u.u.i.ś. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) raport winien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Pierwszy wariant alternatywny, tj. racjonalny wariant alternatywny jaki przewidział inwestor polega na wprowadzeniu wentylacji mechanicznej w obiektach inwentarskich. Autor raportu przedstawił szczegółowo analizę rozprzestrzenia się zanieczyszczeń, w tymi emisji gazów i pyłów oraz hałasu. Wariant alternatywny odniesiono również do skumulowanego oddziaływania z planowanym na działce sąsiedniej (nr [...]) podobnym przedsięwzięciem.

Biorąc pod uwagę rozkład stężeń amoniaku autor raportu wykazał, że przyjęty do realizacji wariant wentylacyjny budynków chowu indyków jest wariantem o wyższych stężeniach maksymalnych jednak zanieczyszczenia te nie kumulują się w środowisku i nie powodują przekroczeń stężeń dopuszczalnych na granicy działki, do której inwestor ma tytuł prawny. W przypadku zaś poziomu hałasu obliczenia emisji tego czynnika wykazały, że poziomy jego rozprzestrzeniania przy tym wariancie alternatywnym jak i przy wariancie inwestorskim (proponowany przez wnioskodawcę) są praktycznie takie same a nadto nie przekraczają dopuszczalnych norm i nie wpłyną na pogorszenie klimatu akustycznego. Zatem za wyborem wariantu inwestorskiego przemawia okoliczność, iż ten wariant realizacji przedsięwzięcia jest rozwiązaniem tańszym zarówno w jego realizacji jak również w eksploatacji (mniejsze zużycie prądu niż w przypadku zastosowania wentylacji mechanicznej); wariant inwestorski jest zatem także wariantem mniej obciążającym środowisko albowiem pośrednio wpłynie na mniejsze obciążenie środowiska emisją wtórną wynikającą z wyprodukowania energii elektrycznej do napędzania urządzeń wentylacyjnych (wyprodukowanie energii elektrycznej wiąże się ze zwiększoną emisją pyłów i gazów ze spalania węgla kamiennego bądź węgla brunatnego).

Drugi wariant alternatywny, jaki przewidział inwestor w raporcie, polegałby na wprowadzeniu ściółkowego systemu utrzymania chowanych indyków z częściowo wentylowanym podłożem. Takie rozwiązanie ma na celu obniżenie emisji amoniaku w stosunku do powszechnych rozwiązań i polega na tym, że na ok. 75% całej posadzki obiektów inwentarskich jest ścielone a pozostałe 25% posadzki stanowi podniesiona platforma z rusztami. Podwyższona platforma umieszczona jest około 20 cm powyżej betonowej posadzki i przykryta nylonową plandeką. Na obu powierzchniach betonowej posadzki oraz nylonowej plandeki rozprowadzone są wióry. Wentylatory wdmuchują powietrze przez podniesioną posadzkę z warstwą wiórów do środka budynku. Ptaki powinny być karmione i powinny oddawać odchody na podwyższonej platformie. Tam także zainstalowane są karm i dla poidła. Na początku okresu tuczu wprowadza się 5 kg/m2 wiórów na betonową posadzkę oraz 2 kg/m2 na platformę. Podczas trwania cyklu produkcyjnego jakość ściółki może wymagać dodatkowego uzupełnienia czystymi wiórami. Emisja amoniaku jest zredukowana dzięki podsuszaniu części ściółki.

Zaletą tego systemu jest redukcja emisję amoniaku i to aż o 47% w stosunku do systemu proponowanego przez inwestora, przy czym w tym wariancie realizacji przedsięwzięcia nastąpi zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną (konieczność zastosowania wentylacji wymuszonej, czyli mechanicznej) w porównaniu z systemami tradycyjnymi; ponadto w wariancie tym koncentracja kurzu jest tak wysoka, że wiąże się z zalecanym używaniem masek przeciwpyłowych przez osoby pracujące w obsłudze; wariant ten wiąże się także z gorszą i bardziej energochłonną gospodarką nawozową albowiem w tym systemie chowu indyków występuje wysoka zawartość suchej masy w odchodach w porównaniu z systemem tradycyjnym. Wreszcie ten wariant należy ocenić jako rozwiązanie nie do końca zgodne z wymaganiami dobrostanu zwierząt, biorąc pod uwagę masę ciała indyków i przykryte plandeką - dla optymalnego przepływu powietrza - ruszty znajdujące się przecież na wysokości 20 cm od podłoża a na których umieszczane są karmidła i poidła dla ptaków.

Z kolei jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska autor raportu wskazał - oprócz rezygnacji z realizacji planowanej inwestycji (tzw. wariant "zerowy") budowę fermy chowu indyków ale ze zmniejszoną obsadą mającą na celu dobrostan zwierząt, przy czym inwestor wskazał, że wielkość obsady obiektów inwentarskich, jaką przewidział we wnioskowanym przez siebie wariancie, wynika z obowiązujących przepisów, w tym spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie minimalnych warunków utrzymania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oraz rozporządzenia w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej zaś Raport sporządzono w oparciu o najgorszy możliwy wariant funkcjonowania planowanej fermy.

5.6. Kolegium wskazało, że zamiarem wnioskodawcy jest jednak realizacja przedsięwzięcia przy zachowaniu wymagań określonych w przepisach dotyczących: bezpieczeństwa i higieny sanitarnej, warunków bytowania zwierząt oraz ochrony środowiska. Tylko w takim przypadku prowadzona przez inwestora ferma spełniać będzie trzy podstawowe cele: produkcyjno-ekonomiczny - polegający na wytwarzaniu określonej ilości produktów rolnych i zapewnieniu odpowiedniego poziomu dochodów rolnika, ekologiczny - polegający na właściwym wykorzystaniu zasobów środowiska przyrodniczego i utrzymaniu jego długo okresowej równowagi, społeczny - sprowadzający się do spełnienia oczekiwań społeczeństwa w zakresie wartościowego krajobrazu rolniczego. Ponadto wariant wnioskodawcy zapewnia korzystne warunki dla posadowienia inwestycji w odniesieniu do zagadnień budownictwa (etap realizacji jak i eksploatacji).

Analiza zawarta w raporcie, zdaniem organu odwoławczego, wskazuje, że zarówno lokalizacja, charakter, skala i jakość planowanego przedsięwzięcia, w tym także przyjęte rozwiązania techniczno-technologiczne (nowoczesne, zaczerpnięte z wzorców krajowych i zagranicznych, spełniające wymogi BAT), zasady dobrej praktyki rolniczej i zasady ochrony środowiska nie spowodują, że planowane przedsięwzięcie wiązać się będzie z zagrożeniem dla środowiska, w tym dla obszarów przyrodniczo chronionych. Eksploatacja środowiska na każdym etapie planowanego przedsięwzięcia polegać będzie na rozumnym korzystaniu z zasobów przyrody w prowadzonej działalności związanej ze specjalistycznym chowem zwierząt inwentarskich na fermie w miejscowości [...], tj. bez przekraczania dopuszczalnych barier przyrodniczych powietrza, wody, gleby i biocenoz, nie wpłynie negatywnie na istniejący krajobraz i stan środowiska zapewniając wymaganą ochronę.

5.7. Podsumowując wywody Kolegium wskazało, że inwestor dokonał wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Uciążliwości jakie niesie ze sobą faza eksploatacji inwestycji, a co do których najwięcej zastrzeżeń i obaw zgłosili odwołujący i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, to przede wszystkim emisje do powietrza (zanieczyszczenia związkami chemicznymi, substancjami złowonnymi i hałas), ale też do gleby i do wód podziemnych. Wszystkie te emisje, wg wyliczeń raportu, nie będą miały znaczącego wpływu na środowisko. W raporcie uwzględniono oddziaływanie na stan powietrza wszystkich budynków inwentarskich w zakresie emisji zanieczyszczeń związanych bezpośrednio z tuczem indyków.

Ferma będzie źródłem zarówno emisji zorganizowanej (emisja zanieczyszczeń wynikająca z utrzymania zwierząt w obiektach hodowlanych jak i niezorganizowanej (transport samochodowy po terenie fermy). Obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu wykonano zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87). Z wykonanych obliczeń wynika, że po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia, uwzględniając emisję pochodzącą z sąsiedniej fermy, emitowane zanieczyszczenia nie będą powodowały przekroczeń wartości dopuszczalnych poza terenem działki objętej wnioskiem. Z informacji podanych w Raporcie wynika, ze dotrzymane będą standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031), a w związku z tym spełnione są wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa.

Z uwagi na oddalenie planowanych budynków inwentarskich od zabudowy mieszkaniowej oraz kierunki przeważających wiatrów raport przewiduje, że emisja pyłów i gazów oraz oddziaływanie odorowe przedsięwzięcia nie będzie stanowić źródła uciążliwości dla warunków życia ludzi, pod warunkiem zastosowania proponowanych w Raporcie działań ograniczających (minimalizujących) uciążliwości zapachowe np. częste ścielenie ściółki co ma ją utrzymywać w stanie suchym, kropelkowy system pojenia ptaków, stosowanie odpowiednio zbilansowanej paszy i wprowadzenie systemu żywienia fazowego ptaków, itp. Ponadto - a wbrew obawom zgłaszanym przez odwołujących - przeprowadzona w raporcie analiza (w jego uzupełnieniu) wykazała, że wśród substancji jakie będą emitowane do środowiska cechy złowonne przypisać należy jedynie amoniakowi i siarkowodorowi, których stężenie poza terenem inwestycji (na granicy oby ferm), zarówno maksymalne jak średnioroczne, będzie znacznie niższe od progu wyczuwalności.

Co do emisji hałasu, której źródłami będą - w fazie eksploatacji inwestycji - obiekty inwentarskich, ruch pojazdów po terenie inwestycji związany z dowozem i/lub wywozem (inwentarza, paszy, nieczystości płynnych i stałych, obornika, pracowników), wentylator wymiennika ciepła agregatu chłodniczego znajdujący się na ścianie zewnętrznej konfiskatora (magazyn padliny), to przeprowadzone w Raporcie obliczenia wykazały, ze eksploatacja inwestycji - przy spełnieniu założeń organizacyjnych, technicznych i technologicznych wynikających z Raportu - nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112) w porze dziennej i nocnej na terenach, które podlegają ochronie akustycznej.

Według Kolegium, organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił w jej treści wymagane prawem elementy, tj. elementy wskazane przepisem art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. Nadto decyzja spełnia wymogi z art. 82 ust.1 oraz art. 85. ust. 1 pkt 1 ustawy. Wbrew zarzutom odwołujących organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów proceduralnych, w tym: art. 7, 77 i 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia wyjaśnione w prowadzonym w sprawie postępowaniu, w tym również przed organem odwoławczym.

6. Skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2019 r. wnieśli, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika M.N., J.Ł., E.M., M.Z., P.S., W.K., Z.P., R.T., I.B., W.B., A.B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 7, art. 77 §1 i art.80 k.p.a., polegające na: niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez wydanie decyzji bez należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego, nieuwzględnienie wniosków skarżących o przeprowadzenie opinii niezależnego biegłego na okoliczność faktycznego oddziaływania odorowego i mikrobiologicznego planowanego przedsięwzięcia na działce, której inwestycja ma dotyczyć tj. [...], co uniemożliwiło zweryfikowanie informacji zawartych w opinii, na której organ oparł swoje rozstrzygnięcie,

- rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy w oparciu o opinię (Raport), który to w żadnym fragmencie nie analizuje faktycznego oddziaływania odorowego i mikrobiologicznego planowanej inwestycji,

- braku odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odnośnie wniosku skarżących dotyczących powołania niezależnego biegłego na okoliczność faktycznego oddziaływania odorowego i mikrobiologicznego planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

8. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., z uwagi na nieusunięcie braków formalnych, Sąd odrzucił skargi J.Ł., E.M., M.Z., P.S., W.K., Z.P., R.T., I.B., W.B. i A.B. Osoby te stały się uczestnikami niniejszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej p.p.s.a.).

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

10. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy - u.u.i.ś. – zastosowane przez Kolegium prawidłowo w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez inwestora wniosku (por. punkt 5.1 niniejszego uzasadnienia).

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyroki NSA z 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09 i 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09, CBOSA). Uzyskanie o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.). W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.

Przepis art. 80 u.u.i.ś.odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;

5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

W art. 82 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. wskazano natomiast co właściwy organ winien określić w decyzji wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest przy tym decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania tej decyzji jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej w niniejszej sprawie, elementy wskazane w art. 80 u.u.i.ś.. zostały wzięte pod uwagę, a wydana decyzja odpowiada zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 u.u.i.ś. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. uzgodnienie dla przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

11. W gruncie rzeczy istota sporu i sprzeczność interesu stron wywodzi się z różnic dotyczących oceny stanu faktycznego sprawy i wynikających z tego konsekwencji prawnych opartych na dowodach zgromadzonych w sprawie, w szczególności zaś – jak to typowe dla tego typu spraw – na raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Dokument ten jest rodzajem dowodu, któremu prawo materialne przypisuje szczególne wymagania. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem, którego prawidłowe sporządzenie wymaga od jego autora określonej wiedzy fachowej i który w efekcie obejmuje tzw. wiadomości specjalne. Mimo że raport nie jest opinią biegłego w technicznoprawnym tego słowa znaczeniu, tj. w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż jest sporządzany nie na zlecenie organu lecz inwestora, to raportowi - z uwagi zwłaszcza na jego kompleksowość, fachowość i centralne miejsce w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość- moc dowodową (por. wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13, CBOSA).

Ze względu właśnie na specjalistyczny charakter raportu uznaje się, że sąd nie może samodzielnie dokonywać jego oceny merytorycznej, ponieważ wymaga to wiedzy fachowej, której sędziowie nie posiadają i nie mogą się nią posługiwać. Ocena sądowa raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe i czy organ dokonał tej oceny w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego (por. wyroki NSA z 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13 i 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13; CBOSA). Ważne dla niniejszej sprawy, w kontekście zarzutów podnoszonych w toku postepowania administracyjnego, w odwołaniach i następnie w skargach mieszkańców jest to, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podważenie ustaleń raportu przez stronę postępowania może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA z 18 marca 2009 r., II OSK 383/08; 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12; 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14; 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14; 28 października 2016 r., II OSK 844/16, CBOSA). Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (wyroki NSA z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13; 25 lutego 2016 r., II OSK 1586/14 i 15 stycznia 2019 r., II OSK 787/18, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie jakiegokolwiek kontrraportu skarżący (w szczególności M.N-S. nie przedłożyli, a podnoszone w stosunku do raportu zastrzeżenia nie zostały poparte specjalistycznym opracowaniem. Są one swobodą i nieekspercką polemiką z wnioskami raportu ubraną w profesjonalną formę prawną, ale pozbawioną treści mogącej stanowić dla sądu źródło wskazujące na błędy raportu i wadliwość zawartych w nim rozwiązań i konkluzji. Sam bowiem raport, co szczegółowo przedstawiono w uzasadnieniu decyzji Kolegium jest kompletny, spójny i oparty na powołanej w nim wiedzy specjalistycznej. Bez konfrontacji z taka wiedzą przedstawioną w innym opracowaniu sąd nie ma podstaw do podważania ustaleń raportu.

12. Nie ma racji też racji strona skarżąca, że to organ powinien powołać biegłego w celu merytorycznej oceny zawartości raportu. Podkreślić należy, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez podnoszonych przez strony w toku postępowania, w szczególności poddania raportu ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Gdyby tak było ustawa nakładałaby taki obowiązek albo wprowadzała zamiast raportu rozwiązanie polegające na powoływaniu biegłego na koszt inwestora. Przyjęcie poglądu prezentowanego w skardze oznaczałoby, że w każdej sytuacji kwestionowania przez stronę raportu organ miałby obowiązek powoływania biegłego, co prowadziłby do uczynienia z wyjątku reguły i tym samym obejścia ustawy. Taka potrzeba zachodzić może tylko wtedy, gdy zajdą szczególne okoliczności, to jest zostaną wskazane konkretne, merytoryczne lub formalne wady raportu (pod warunkiem oczywiście, że raport spełnia wyżej wskazane wymogi). Dlatego w orzecznictwie uznaje się, że w przypadku kwestionowania przez stronę ustaleń w zawartych w raporcie, to na niej ciąży obowiązek przedstawienia równie fachowego opracowania, które podważy wiarygodność raportu. Jeżeli takiego działania nie ma, a przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne oraz sporządzony został w sposób rzetelny i jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport taki musi zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia (por. wyroki NSA z 1 marca 2013 r., II OSK 2105/11 i 29 listopada 2017 r., II OSK 555/16, CBOSA).

13. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie raport wraz z uzupełnieniami został poddany przez organy wnikliwej analizie i prawidłowej ocenie. Jak trafnie oceniło Kolegium przedłożony przez inwestora raport, uzupełniony w toku postępowania, jest kompletny i spójny, spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu art. 66 u.u.i.ś. W szczególności raport wraz ze złożonym przez inwestora uzupełnieniem zawiera opis analizowanych wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia tj. wariantu inwestorskiego oraz wariantów alternatywnych wymagany przez art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Pierwszy wariant alternatywny, tj. racjonalny wariant alternatywny jaki przewidział inwestor polega na wprowadzeniu wentylacji mechanicznej w obiektach inwentarskich. Drugi wariant alternatywny, jaki przewidział inwestor w raporcie, polegałby na wprowadzeniu ściółkowego systemu utrzymania chowanych indyków z częściowo wentylowanym podłożem. Jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska autor raportu wskazał, poza rezygnacją z realizacji planowanej inwestycji (tzw. wariant "zerowy"), budowę fermy chowu indyków ze zmniejszoną obsadą mającą na celu dobrostan zwierząt. W związku z tym wariantem inwestor wskazał, że wielkość obsady obiektów inwentarskich, jaką przewidział w wariancie wnioskowanym, wynika z obowiązujących przepisów, w tym spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie minimalnych warunków utrzymania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oraz rozporządzenia w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.

14. Z tych też względów Sąd weryfikując z urzędu przedłożony raport pod względem jego kompletności i spójności doszedł do przekonania, że raport spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu art. 66 u.u.i.ś. i w związku tym prawidłowo został on uznany przez Kolegium za wiarygodny, niewadliwy, dowód w rozpoznawanej sprawie. Jeśli chodzi o ocenę oddziaływania odorowego projektowanej inwestycji to organ odwoławczy odniósł się do analizy uciążliwości dla powietrza związanych z emisją amoniaku i siarkowodoru, która to analiza znalazła się w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdzie stwierdzono, że nie dojdzie do przekroczenia wartości dopuszczalnych, a stężenia poza terenem inwestycji (na granicy ferm), zarówno maksymalne jak i średnioroczne, są znacznie niższe od progu wyczuwalności tych związków. Obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu dokonano zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87), a z tych obliczeń wynika, iż po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia, uwzględniając emisję pochodzącą z sąsiedniej fermy, emitowane zanieczyszczenia nie będą powodowały przekroczeń wartości dopuszczalnych poza terenem działki objętej wnioskiem. Z informacji podanych w raporcie wynika, ze dotrzymane będą standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031). Przedstawiona przez inwestora analiza uciążliwości zapachowej wymienia szereg działań mających na celu minimalizację uciążliwości zapachowej np. częste ścielenie ściółki co ma ją utrzymywać w stanie suchym, kropelkowy system pojenia ptaków, stosowanie odpowiednio zbilansowanej paszy i wprowadzenie systemu żywienia fazowego ptaków itp.

Bardzo istotne w sprawie jest to, że raport, jego uzupełnienia, szczegółowe rozwiązania i co najważniejsze dotyczące ich oceny obejmują obie planowane przez inwestora inwestycje to jest przedmiotowa – obejmującą działki nr [...] oraz działkę nr [...] objętą odrębną decyzją. Nie ma zatem w sprawie zagrożenia, że podział inwestycji służy ominięciu rygorów środowiskowych. W tej, jak i w drugiej rozpatrywanej przez tutejszy sąd sprawie oceny te zostały przeprowadzone w związaniu i obejmują wszystkie istotne skutki kumulacji obu inwestycji.

15. W rozważanym kontekście należy również zwrócić uwagę na to, że art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska formułuje zasady zapobiegania i przezorności dotyczące podejmowania działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Zasady te nie upoważniają jednak do wydania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, w przypadku gdy z ustaleń faktycznych wynika zakres oddziaływania odorowego planowanego przedsięwzięcia. Ocena oddziaływania na środowisko zidentyfikowała, jakiego rodzaju ingerencja w środowisko w zakresie oddziaływania odorowego i na tym tle przewidziano szereg rozwiązań i środków, mających na celu zapobieganie przewidywanemu, ujemnemu oddziaływaniu projektowanej działalności na środowisko.

Podkreślić też należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter związany. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji nie ma swobody działania, a katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charakter zamknięty. Z przepisów ustawy wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 1 u.u.i.ś.), w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura [...] (art. 81 ust. 2 u.u.i.ś.) bądź w przypadku odmowy inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.), albo jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.).

Zaznaczyć też należy, że sprzeciw lokalnej społeczności nie stanowi normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Organ wydający decyzję środowiskową ma oczywiście obowiązek zapewnić udział społeczności lokalnej w postępowaniu, może ona składać uwagi i wnioski, a w jaki sposób zostały one wzięte pod uwagę właściwy organ musi wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji środowiskowej.

16. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone przez organy administracji z poszanowaniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz z prawidłowym zastosowaniem rozważanych wyżej przepisów prawa materialnego. Decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymagane dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikające z art. 82 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. z uwzględnieniem specyfiki planowanego przedsięwzięcia. Raport i jego uzupełnienia zostały właściwie ocenione. Decyzja organów, zwłaszcza decyzja Kolegium jest bardzo dobrze uzasadniona, a zawarta tam argumentacja odpowiada na wszystkie istotne dla sprawy kwestie. Również uzupełnienie dowodów dokonane na etapie postępowania odwoławczego było w pełni konieczne i uzasadnione kompetencjami merytorycznymi i kontrolnymi organu II instancji (por. art. art. 136 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.