Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2551/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 215 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Zgodnie z treścią art. 215 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji. Przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Błędem rachunkowym, który może być prostowany w tym trybie jest więc omyłka w działaniu matematycznym, które zostało włączone do decyzji jako jego część składowa. Za taki błąd nie można natomiast uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dokumentach przyjętych za podstawę decyzji.

TEZY

Zgodnie z treścią art. 215 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji. Przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Błędem rachunkowym, który może być prostowany w tym trybie jest więc omyłka w działaniu matematycznym, które zostało włączone do decyzji jako jego część składowa. Za taki błąd nie można natomiast uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dokumentach przyjętych za podstawę decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bogdana W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 3 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy sprostowania błędu rachunkowego w decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 19 czerwca 2001 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2001 r. (...) Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 19 czerwca 2001 r. (...) odmawiające sprostowania błędu rachunkowego w decyzji tejże Izby Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2001 r. (...). Skarżący podniósł, iż oczywistą omyłką było przytoczenie w tej decyzji faktu nie mającego miejsca tj. przyjęcie, że w dniu 31 grudnia 1994 r. posiadał w G. Banku Kredytowym depozyt w wysokości 500.000 zł, co w konsekwencji spowodowało błąd rachunkowy polegający na przyjęciu łącznej wysokości sum na rachunkach depozytowych i walutowych w kwocie 637.615,90 zł. Zdaniem Ministra Finansów taki wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z unormowaniem zawartym w art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej decyzji. Chodzi jednakże o omyłki wynikające z prostego zestawienia materiału dowodowego z treścią decyzji, przedmiotem sprostowania nie mogą być natomiast ustalenia dotyczące stanu faktycznego. Podatnik podniósł zaś zarzut sprowadzający się do odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz braku czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym.

Na podstawie zaś art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej nie jest dopuszczalne takie sprostowanie decyzji, która prowadziłaby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy odmiennego od pierwotnego.

Wadliwą decyzję ostatecznie może wzruszyć jedynie w drodze nadzwyczajnych środków prawnych a nie w drodze sprostowania oczywistej omyłki.

W skardze z dnia 7 września 2001 r. Bogdan W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Izby Skarbowej w K. Skarżący nie podzielił stanowiska organów, że wytknięty błąd nie jest oczywistą omyłką. Jego zdaniem taką omyłką jest przytoczenie faktu, który nie miał miejsca i co do którego wbrew treści art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej nie miał możliwości ustosunkowania się. Przyjęcie wbrew dowodom, że posiadał depozyt w kwocie 500.000 jest oczywistą omyłką, a nie jak twierdzą organy rezultatem odmiennej oceny dowodów.

W kolejnych pismach stanowiących uwzględnienie skargi Bogdan W. wskazywał na naruszenie przez organy podatkowe w trakcie postępowania i w samej decyzji szeregu przepisów Ordynacji podatkowej: art. 68 przez wydanie decyzji co do zobowiązania które uległo przedawnieniu, art. 120 przez zakwestionowanie darowizny na jego rzecz art. 121 przez prowadzenie postępowania podatkowego od maja 1995 r. do kwietnia 2001 r., tendencyjne pomijanie wniosków dowodowych oraz subiektywną i zmienną ocenę dowodów, art. 122 przez brak działań w celu wyjaśnienia sprawy i oczekiwanie na polecenie prokuratury; art. 123 przez pozbawienie go prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego wbrew treści art. 200 par. 1; art. 124 przez brak szczegółowej oceny zebranych dowodów oraz uzasadnienie podstawy prawnej oraz art. 125 na skutek przewlekłości postępowania.

Podniósł nadto, że Izba Skarbowa dwukrotnie policzyła sporną kwotę 500.000 zł raz jako wydatek tj. pożyczkę dla firmy "H." a drugi raz jako posiadany depozyt w G. Banku Gospodarczym. Tak sformułowane zarzuty zdaniem skarżącego uzasadniają uwzględnienie jego wniosku o sprostowanie przedmiotowej decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 30 kwietnia 2001 r.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł ponownie, że w trybie art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej można prostować w drodze postanowienia omyłki, których oczywistość wynika z zestawienia materiału dowodowego z treścią decyzji, gdy sprzeczności tej nie da się wyjaśnić inną przyczyną poza błędem. Błędem rachunkowym jest zaś omyłka w działaniu matematycznym, z którego wynika zapis dokonany w samej decyzji. Za błąd taki nie można uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dokumentach, będących podstawą dla wydania decyzji. Przedmiotem sprostowania nie mogą być ustalenia faktyczne organu podatkowego. Podatnik zaś podnosi argumenty dotyczące odmiennej oceny dowodów oraz braku czynnego udziału strony w postępowaniu.

Z akt sprawy wynika zaś, że postępowanie toczyło się z zachowaniem wymogów procedury a stronie zapewniono czynny udział na każdym jego etapie. Kwestia podnoszonego depozytu w kwocie 500.000 zł była przedmiotem oceny organów podatkowych i znalazł udokumentowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie wystąpił zatem błąd rachunkowy ani też inna oczywista omyłka w przedmiotowej decyzji a zarzuty skargi pozostają bez związku z przedmiotem postępowania w sprawie o sprostowanie błędu rachunkowego bądź oczywistej omyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl zaś art. 22 ust. 2 uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie sąd uchybień takich nie stwierdził.

Skarżący domagał się sprostowania błędu rachunkowego oczywistej omyłki w decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. z dnia 30 kwietnia 2001 r. polegającego na przyjęciu, że w dniu 31 grudnia 1994 r. posiadał w G. Banku Gospodarczym depozyt w kwocie 500.000 zł, co spowodowało błędne ustalenie wysokości posiadanych przez niego kwot na rachunkach walutowych i depozytowych.

Zgodnie z treścią art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji. Przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Błędem rachunkowym, który może być prostowany w tym trybie jest więc omyłka w działaniu matematycznym, które zostało włączone do decyzji jako jego część składowa. Za taki błąd nie można natomiast uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dokumentach przyjętych za podstawę decyzji.

Inną oczywistą omyłką jest natomiast błąd polegający na tym, że w decyzji przez przeoczenie bądź omyłkę pisarską zostało wyrażone coś, co w sposób widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną przez organ.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że tryb przewidziany jest wyłącznie do usuwania oczywistych i nieistotnych wadliwości.

Przedmiotem sprostowania nie mogą być natomiast ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego sprawy, obowiązującego prawa czy kwalifikacji prawnej. Nie może bowiem ono prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji /np. wyroki NSA w sprawach I SA/Gd 984/97, SA/Wr 1084/91, III SA 1466/87/.

W przedmiotowej sprawie skarżący w istocie kwestionuje trafność dokonanych ustaleń faktycznych a zatem należy podzielić stanowisko organów, iż brak jest podstaw do sprostowania decyzji w trybie art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając skargę Sąd nie może wyjść poza przedmiot postępowania, jakim jest postanowienie o odmowie sprostowania błędu. Dlatego też poza rozważaniami NSA pozostały podniesione w uzupełnieniu skargi zarzuty dotyczące naruszenia Ordynacji podatkowej przy wydaniu decyzji Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2001 r.

Mając na względzie powyższe, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonych postanowień, skargę należało, na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, oddalić.