Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 891/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37c pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 54 ust. 1 lit. c
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 21
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 50a, art. 51
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: par. 4 ust. 1 pkt 4, par. 8 ust. 1, par. 21
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1709/13 w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zalesiania gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II GSK 891/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1709/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) w wyniku rozpoznania złożonej skargi przez H. T. (dalej: Skarżąca), uchylił decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie ( dalej: Dyrektor ARiMR), z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], wydaną w przedmiocie przyznania pomocy na zalesienie w pomniejszonej wysokości.

Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że :

W dniu [...] lipca 2009 r. Skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2009, w zakresie wsparcia na zalesianie, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej. We wniosku zadeklarowała do płatności działkę rolną A (nr ewidencyjny [...]) położoną w gminie G.[...] o pow. 1,27 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z [...] kwietnia 2010 r. przyznał Skarżącej pomoc na zalesianie określoną we wniosku.

Następnie Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2012 r. złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie na rok 2012. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z [...] marca 2013 r. przyznał Skarżącej pomoc na zalesianie w pomniejszonej wysokości. Premię pielęgnacyjną i premię zalesieniową obniżył o 5% to jest o kwotę 61,60 zł, do wysokości 1.170,30 zł., i odpowiednio o kwotę 100,33 zł., do wysokości 1.906,27 zł. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż zmniejszenie płatności wynikało z nieprzestrzegania norm oraz wymogów w zakresie wzajemnej zgodności, stwierdzonych w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej na działkach rolnych nr A, J i K.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W., po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Skarżącą, decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że wsparcie wskazane w art. 36 lit. b ppkt (i) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1698/2005), dotyczy środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych poprzez pierwsze zalesienie gruntów rolnych. Natomiast pojęcie "pierwsze zalesianie", w odróżnieniu od zwrotu użytego w art. 36 lit. b ppkt (vi) rozporządzenia nr 1698/2005 "przywracanie potencjału leśnego oraz wprowadzenie działań zapobiegawczych", należy rozumieć jako proces zalesienia na gruntach rolnych, które dotychczas nie były zalesione (są zalesiane po raz pierwszy). Nie są to natomiast czynności zalesiania gruntów rolnych podjęte w pierwszym roku procesu zalesiania.

Z powyższego wywiódł, iż wymogi przestrzegania w całym gospodarstwie zasad dobrej kultury rolnej, wskazane w art. 50a rozporządzenia nr 1698/2005 dotyczą również beneficjentów otrzymujących środki ukierunkowane na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych poprzez pierwsze zalesienie gruntów rolnych. Natomiast wymóg przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej dotyczy całego gospodarstwa, a nie tylko powierzchni, które zostały objęte wnioskiem.

Podkreślił również, że wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) został złożony przez Skarżącą w dniu 10 kwietnia 2012 r., toteż zgodnie z art. 34 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. L 25/8 z 28.01.2011 r.; dalej: rozporządzenie nr 65/2011) do rozpoznania w/w wniosku należy stosować przepisy w/w rozporządzenia.

Podkreślił bowiem, że uprzednio obowiązujące w tej kwestii rozporządzenie nr 1975/2006 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2011 r., na mocy art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, a rozporządzenie to należy stosować do wniosków o płatność złożonych przed 1 stycznia 2011 r.

Zaznaczył, iż zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia nr 65/2011, w przypadku stwierdzenia niezgodności, zmniejszenia i wykluczenia o których mowa w art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia, stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy określonej w art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) rozporządzenia nr 1698/2005, która została lub ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosków o płatność, które dany beneficjent złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia.

Z powyższego przepisu, jak również przepisu art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika, że w przypadku beneficjentów otrzymujących pomoc, o której mowa w art. 36 lit b ppkt (i), tj. pomoc na zalesianie gruntów rolnych (zalesianych po raz pierwszy), w przypadku stwierdzenia niezgodności, zmniejszenia stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy, która ma zostać przyznana na wniosek złożony w roku, w którym stwierdzono niezgodność.

Podkreślił, że pojęcie "naruszenia norm w całym gospodarstwie" należy rozumieć jako naruszenie tych zasad w jakiejkolwiek części gospodarstwa, a nie w każdej jego części.

Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego Dyrektor ARiMR wskazał, że trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej stwierdzono naruszenie norm na działkach: A (odłóg), J (na części działki brzozy, sosny i chwasty; łąka – jednoroczne zaniedbanie) oraz K (odłóg).

Natomiast w myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.. dalej: rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r.) wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy Finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm. dalej rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009r.). Zgodnie z § 20 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011.

Dyrektor ARiMR wyliczył wartość punktową stwierdzonych niezgodności, oraz rachunkowy sposób wyliczenia pomniejszenia płatności, wskazując dla 15 punktów - 5%, a dla 7 punktów - 3 %. Zauważył przy tym, że stwierdzone w gospodarstwie Skarżącej naruszenia norm nie mieszczą się w kategorii drobnych niezgodności, które wymienione zostały w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67 poz. 434 ze zm. dalej: rozporządzenie z 1 kwietnia 2010r.).

W złożonej skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przywrócenie pełnych kwot pomocy na zalesienie, zarzucając, że zaskarżone decyzje obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie to polegało jej zdaniem na złamaniu § 20 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., ponieważ zgodnie z jego brzmieniem ostateczną wielkość zmniejszenia o którym mowa w ust. 1 ustala się w oparciu o art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006. W myśl art. 23, bez uszczerbku dla art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, w przypadku stwierdzenia niezgodności, redukcję stosuje się w odniesieniu do ogólnej kwoty pomocy na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz lit. b) ppkt (iv) i (v) rozporządzenia, która została lub ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosku o płatność, który dany beneficjent złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym wykryto niezgodność. Zwróciła również uwagę, że w treści art. 36 lit. b brakuje lit. (i), który dotyczy pierwszego zalesiania gruntów rolnych, a ppkt (iv) i (v) nie dotyczą zalesień. W konsekwencji nie można stosować zmniejszeń ogólnej kwoty pomocy na zalesianie zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006 na mocy § 20 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. Nadto, na rozprawie z 15 stycznia 2014 r. wskazała, iż kwota pomniejszeń nie przekracza równowartości 100 Euro.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Wskazując na przepisy § 4 ust. 1 pkt 4, oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., a także art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005, WSA wskazał, iż wnioskodawca ubiegający się o przyznanie pomocy na zalesienie, jest zobowiązany do przestrzegania wymogów oraz norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w całym gospodarstwie rolnym, a nie tylko na działkach dotyczących zalesienia. Całe gospodarstwo producenta rolnego składa się bowiem ze wszystkich działek rolnych pozostających w jego posiadaniu, niezależnie od rodzaju upraw i przyznawanych płatności.

Podkreślił, iż Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie na 2009 r. wskazała wielkość gospodarstwa rolnego określając jego całkowitą powierzchnię na 33,14 ha, a także zobowiązała się do przestrzegania w całym gospodarstwie, wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005.

Zdaniem WSA organy prawidłowo wywiodły, że nieprzestrzeganie norm choćby w jednej z części działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będzie miało wpływ na obliczenie i przyznanie wielkości płatności także w przypadku działek na których takich niezgodności nie stwierdzono.

Zaznaczył, iż w sprawie bezsporne jest to, że podczas kontroli w 2012 r. przeprowadzonych na działkach rolnych wchodzących w skład gospodarstwa Skarżącej, stwierdzono naruszenie norm. Na działce A stwierdzono bowiem odłóg, na części działki J stwierdzono brzozy, sosny i chwasty, a w przypadku łąki stwierdzono jednoroczne zaniedbanie, natomiast na działce K stwierdzono również odłóg.

W związku z powyższym uznał, iż organ zasadnie zastosował przepis § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., w jego brzmieniu z dnia 10 kwietnia 2012 r. tj. dniu złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesienie, który to wniosek uruchamiał postępowanie w tym przedmiocie.

Wskazał, iż zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) (ust. 1). Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 (ust. 2).

Stwierdził również, że zaprezentowany w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia procentowego pomniejszenia wg punktowej wagi stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie rozporządzenia z 1 kwietnia 2010 r. jest prawidłowy.

Nie zgodził się jednak z przedstawioną przez organy interpretacją pojęcia "drobnej niezgodności". Wskazał, że § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., odsyła do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (na podstawie art. 37c tej ustawy zostało wydane rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r.) ale tylko w zakresie dotyczącym wyrażenia w procentach wielkości zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, które to zagadnienie nie zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. Natomiast zagadnienie "drobnej niezgodności" zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. W myśl bowiem § 21 tego rozporządzenia – do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ( dalej: rozporządzenie nr 73/2009) stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009 – w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15%. Tak więc w przypadku płatności na zalesianie przez "drobną niezgodność" należy rozumieć zaniedbanie, którego wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5% W związku z tym stwierdził, że organ błędnie wywiódł, iż w sprawie nie można uznać, iż wystąpił przypadek drobnej niezgodności, bowiem wyliczone pomniejszenia nie przekroczyły 5%.

Uznanie natomiast, że w sprawie zachodzi przypadek "drobnej niezgodności" powoduje konieczność zastosowania przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2007 nr 35 poz. 217 ze zm. dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich).

Zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zmniejszenie lub wykluczenie, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Mając na uwadze kwoty pomniejszeń płatności na zalesianie (138,71 zł i 225,94 zł) Sąd uznał, że koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu niezastosowania w sprawie § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Dyrektor ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, co doprowadziło do nie zastosowania załącznika nr 4 do rozporządzenia z 1 kwietnia 2010 r.

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji zastosowanie,

3. przepisów prawa materialnego, tj. § 3 rozporządzenia z 1 kwietnia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. poprzez jego błędną interpretację i wykładnię oraz poprzez jego nie zastosowanie,

5. błędne przyjęcie przez Sąd, iż organ powinien zastosować dyspozycję art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia Nr 73/2009 zamiast przepisów krajowych o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. załącznika nr 4 do rozporządzenia z 1 kwietnia 2010 r., na mocy art. 37c pkt 2 ustawy. o płatnościach bezpośrednich, podczas gdy przepisy § 21 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. wskazują w sposób wyraźny, które regulacje powinny mieć zastosowanie w sprawie.,

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające przyjęciu, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub nieprawidłowe zastosowanie.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 20 ust. 1-3 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie z tytułu zalesienia gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, ustala się zgodnie z przepisami o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006.

Do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, stosuje się natomiast przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r.

Jego zdaniem WSA dokonał nieprawidłowej interpretacji zapisów § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. bowiem błędnie przyjął, iż organ w ogóle nie zastosował w/w. normy prawnej, podczas gdy z treści zaskarżonej decyzji wynika, że ten przepis był podstawą uznania, iż w sprawie nie istnieje "drobna niezgodność" w rozumieniu przepisów o systemach wsparcia bezpośredniego. WSA dokonał również błędnej interpretacji ww. normy uznając, że dyspozycja tego przepisu nakazuje stosowanie art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Natomiast przepis ten nakazuje stosować regulacje zawarte w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego którymi są ustawa o płatnościach bezpośrednich oraz akty wykonawcze wydane na podstawie w/w. ustawy. Na podstawie art. 37c pkt 2 tej ustawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r. gdzie § 3 odsyła do załącznika nr 4, który określa przypadki drobnej niezgodności oraz liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/20. Natomiast stwierdzone w gospodarstwie Skarżącej zdaniem Dyrektora ARiMR naruszenia norm nie mieszczą się w kategorii drobnych niezgodności, które wymienione zostały w załączniku nr 4 do rozporządzenia z 1 dnia kwietnia 2010 r.

Zauważył również, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1782/2003 ( art. 23 ust 2 rozporządzenia unijnego nr 73/2009), nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Dyrektor ARiMR podkreślił, iż zgodnie z art. 23 ust 2 rozporządzenia 73/2009 w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej "danym rokiem kalendarzowym"), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi, określonymi w art. 24.

Nadto wskazał, iż zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem grodków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w decyzji wydanej w sprawie przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12, 14 i (tj. wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW); program rolnośrodowiskowy; zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne) określa się zmniejszenia tej pomocy i wykluczenia z tej pomocy, jeżeli te zmniejszenia i wykluczenia wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty określone w tych przepisach.

Zdaniem Dyrektora ARiMR ustalenia kwoty 100 euro należało dokonać w odniesieniu do danego roku kalendarzowego w stosunku do wszystkich wniosków zalesieniowych składanych przez rolnika. Zauważył przy tym, że wobec Skarżącej toczy się 13 postępowań sądowych w sprawie pomoc na zalesienie, a łączna kwota pomniejszeń płatności wynosi 3 944,80 zł. tym samym kwota pomniejszenia nie przekroczyła 100 euro.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarżąca oparła zarzuty skargi kasacyjnej o podstawę określoną w art. 174 pkt.1 p.p.s.a., a jak wskazuje treść zarzutów ich sedno koncentruje się na niewłaściwym zastosowaniu, zdaniem Skarżącej, art. 24 ust.2 rozporządzenia nr 73/2009.

Skarżąca zarzuciła bowiem naruszenie § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. poprzez niewłaściwą jego interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009.

Należy zauważyć, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. pomoc na zalesianie obejmuje wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną, oraz premię zalesieniową. Pomoc ta jest przyznawana rolnikowi, w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 - § 4 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia

Przepis art. 50a rozporządzenia nr 1698/2005 stanowi, że beneficjent otrzymujący płatności na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) tego rozporządzenia jest zobowiązany do przestrzegania w całym gospodarstwie podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - zamieszczonych w art. 5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Natomiast zgodnie z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005, jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać beneficjentowi składającemu w danym roku kalendarzowym wniosek o płatność, na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v), wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się całkowitą kwotę płatności, która została lub zostanie przyznana temu beneficjentowi na dany rok kalendarzowy, lub z niej się go wyklucza.

Tak więc wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy na zalesienie, jest zobowiązany do przestrzegania wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w całym gospodarstwie rolnym, a nie tylko na działkach będących przedmiotem zalesienia.

Natomiast nieprzestrzeganie norm choćby w części na jednej z działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będzie miało wpływ na obliczenie i przyznanie wielkości płatności, niezależnie od tego czy na innych działkach takie niezgodności stwierdzono.

W przypadku stwierdzenia niezgodności, zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005, jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno-środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) (ust. 1). Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 (ust. 2). Wyliczenie procentowego pomniejszenia wg punktowej wagi stwierdzonych nieprawidłowości następuje na podstawie rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Jednakże, organy w każdym przypadku stwierdzenia niezgodności są zobowiązane do ustalenia czy dana niezgodność zalicza się do kategorii drobnej niezgodności. W tym zakresie winny kierować się brzmieniem § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. który stanowi, że do przypadków uznawanych za drobną niezgodność o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zdaniem organu stwierdzone w gospodarstwie Skarżącej naruszenia norm nie mieściły się w kategorii "drobnych niezgodności", ponieważ nie zostały wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. nazwanego

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla określenia pojęcia drobnej niezgodności należy, zgodnie z przepisem § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. odwołać się do art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Wynika to bowiem z językowego brzmienia tego przepisu. Zwrócić bowiem należy uwagę na zwrot ... do przypadków uznawanych za drobną niezgodność o której mowa w art. 24 ust.2 rozporządzenia nr 73/2009... Tak więc nie może być wątpliwości, iż ustawodawca celem określenia jakie przypadki mogą być uznawane za drobną niezgodność odsyła do art. 24 ust. 2 w/w rozporządzenia wskazując, iż do tak określonych przypadków stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Wskazane rozumienie przepisu § 21 znalazło również swój wyraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. z dnia 7.10.2014r. II GSK 1364/13, z dnia 14.01.2015r., II GSK 1913/13.

Dodać należy, iż odesłanie zawarte w § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. do przepisów o płatnościach w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego, jest odesłaniem bardzo szerokim, a więc nie ograniczającym się jedynie do przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich, ale również obejmuje wszystkie inne akty normatywne składające się system pomocy dla producentów rolnych.

Tak więc WSA przyjął zasadnie, iż organ podatkowy błędnie zastosował przepisy rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010r. Zauważyć również należy, iż § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. odsyła do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale tylko w odniesieniu do wyrażenia w procentach wielkości zmniejszenia pomocy na zalesienie gruntów rolnych, bowiem nie zostało ono uregulowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. Brak takiego samego odesłania co do "drobnej niezgodności" wynika z faktu, iż przepisy tego rozporządzenia regulują kwestie związane z drobną niezgodnością w § 21, poprzez odesłanie do art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 r.

Dyrektor ARiMR w skardze sformułował również zarzuty naruszenia art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji zastosowanie, jak również § 3 rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie.

Zauważyć należy, iż art. 37c pkt. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich jest przepisem – delegacją ustawową dla ministra właściwego do spraw rolnictwa upoważniającą do określenia w drodze rozporządzenia przypadków które uznaje się za drobną niezgodność oraz liczbę punktów jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009. Korzystając z w/w delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2009r.

Natomiast przepis § 3 tegoż rozporządzenia zawiera odesłanie do załącznika nr 4 w którym określono przypadki które uznaje się za drobną niezgodność oraz liczbę punktów jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi.

W związku z powyższym wskazać należy, że zarówno treść przepisu zawierającego delegację ustawową upoważniającą do uregulowania danej materii, w zakresie wskazanym w delegacji, jak również treść przepisu odsyłającego, nie pozwala na uczynienie z tychże przepisów przedmiotu zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis zawierający delegacje ustawową upoważnia bowiem do uregulowania konkretnej materii, a więc stanowienia norm prawnych których naruszenie może być przedmiotem zarzutów, natomiast przepis odsyłający zawiera w swojej treści elementy które same w sobie bez odniesienia się do konkretnego przepisu nie pozwalają na zbudowanie normy prawnej, która może być przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej.

Dyrektor ARiMR sformułował również w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji błędne zastosowanie.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że formułując podstawy skargi kasacyjnej Dyrektor ARiMR winien powołać konkretne przepisy prawa, którym uchybił Sąd, oraz uzasadnić zarzut ich naruszenia Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazał na czym polega błędna interpretacja powyższego przepisu. Uzasadnił jedynie, że ustalenie kwoty 100 euro należy dokonać w odniesieniu do danego roku kalendarzowego w stosunku do wszystkich wniosków zalesieniowych składanych przez rolnika.

Przepis art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich stanowi, że zmniejszenia lub wykluczenia o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie stosuje się jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Zauważyć należy, iż WSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15%. Uznał więc, że w przypadku płatności na zalesianie przez "drobną niezgodność" należy rozumieć zaniedbanie, którego wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%. Jak natomiast wskazuje obliczenie, wyliczone pomniejszenie nie przekroczyło 5%. Tak więc w sprawie zdaniem WSA znajdzie zastosowanie przepis art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, mając na uwadze nieznaczne kwoty pomniejszeń płatności na zalesianie (61,60 zł i 100,33 zł).

Dyrektor ARiMR natomiast nie sformułował w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tej kwestii zarzutów naruszenia prawa procesowego, jak również nie wskazał przepisów prawa materialnego które zostały naruszone, a które pozwoliłyby na rozważenie kwestii podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut ten należy uznać za nie uzasadniony.

Wobec nie zasadności zarzutów wskazanych w skardze Sąd uznał również iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie okazał się nie trafny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji