Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 567/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]o odmowie przyznania J.K. (dalej: "skarżącemu") specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na rozbiórkę zniszczonego budynku mieszkalno – gospodarczego, położonego na działce nr 5271 oznaczonego nr G. 794.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.; dalej: "ustawą")

J.K. podaniem z 14 grudnia 2017r. zwrócił się do Burmistrza o dofinansowanie rozbiórki drewnianego budynku mieszkalno -gospodarczego, oznaczonego numerem G. 794 zniszczonego w wyniku osuwiska w czerwcu 2010 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. K. rozbiórkę ww. budynku w terminie od 01 lutego 2016 r. do 30 maja 2016 r.

Organ I instancji ustalił, że J.K. utrzymuje się z emerytury w wys. 1 093,69 zł miesięcznie oraz dochodu z gospodarstwa rolnego w wys. 465,26 zł, łącznie w wysokości 1 558,95 zł., łącznie kwota ta przekracza kryterium dochodowe zgodnie z art.8 ust. 1 pkt 1 ustawy, które wynosi 634,00 zł. Zamieszkuje w murowanym budynku mieszkalno-gospodarczym pod numerem G. 256A, którego jest właścicielem i który został wykończony i dostosowany do zamieszkania w 2017 r. Środki na wykończenie przedmiotowego budynku przyznano decyzją nr [...] z dnia [...].11.2010 r. w postaci zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej w wys. 2.000,00 zł z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalno- gospodarczego, oznaczonego G. 794. Natomiast w dniu [...] marca 2016r. decyzją nr [...] zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] przyznano zasiłek celowy finansowany z budżetu Państwa z tytułu klęski żywiołowej w kwocie 86.650,00 zł., wypłacany w transzach z obowiązkiem ścisłego rozliczenia się z każdej wydatkowanej transzy.

Organ I instancji doszedł do przekonania, że sytuacja skarżącego nie usprawiedliwia skorzystania z wnioskowanej pomocy. Przyznane środki finansowe pozwalały na pokrycie kosztów rozbiórki we własnym zakresie, ponadto decyzja przyznająca zasiłek celowy z tytułu klęski żywiołowej przewidywała możliwość sfinansowania kosztów rozbiórki zniszczonego budynku. Organ podkreślił, że dokonał oceny hierarchii potrzeb, w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i zgłaszanych przez nich potrzeb.

W odwołaniu skarżący zarzucił dowolność ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego, gdyż w wyniku klęski żywiołowej w postaci czynnego osuwiska uległ uszkodzeniu budynek mieszkalno - gospodarczy, który nie nadawał się do zamieszkania. Błędnie przyjęto, że otrzymaną kwotę zasiłku celowego z budżetu Państwa z tytułu klęski żywiołowej mógł przeznaczyć na rozbiórkę innego budynku, w sytuacji gdy cel i przeznaczenie zasiłku był jasno określony i zasiłek można było wykorzystać jedynie na remont budynku mieszkalno – gospodarczego znajdującego się pod adresem G. 256 A. Zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, art 7 §1 i art 7b K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób naruszający słuszny interes obywatela oraz nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony.

W uzasadnieniu wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów rozbiórki, które wynoszą 15.000 zł. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1000 zł, którą w całości przeznacza na zaspokojenie swoich bieżących potrzeb. Celem wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki zlecił wykonanie ekspertyzy i operatu, za kwotę 2500 zł uzyskanych z tytułu pożyczki, którą do tej pory spłaca. Wskazał, że niewykonanie rozbiórki wiązać się będzie z karami, co zwiększy należność z tego tytułu. Przyznany zasiłek nie pozwolił na wyremontowanie domu w zakresie, który pozwoliłby na zamieszkanie. Nadal własnymi siłami stara się doprowadzić dom do stanu, w którym można byłoby zamieszkać. Aktualnie nie ma stałego miejsca zamieszkania i musi korzystać z pomocy rodziny.

SKO nie podzieliło powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło, że nie nosi ona cech dowolności. Organ I instancji należycie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, który usprawiedliwia wydane rozstrzygnięcie. Skarżący przekroczył kryterium dochodowe, a brak było podstaw do uznania, jego przypadku za tak szczególny, by przyznać wnioskowane świadczenie. Za bezzasadne okazały się zarzuty dotyczące niemożliwości przeznaczenia części zasiłku z tytułu klęski żywiołowej na rozbiórkę zniszczonego budynku, gdyż taka możliwość wynikała wprost z decyzji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].

W skardze do Sądu skarżący podniósł zarzuty tożsame z zarzutami odwołania, dodatkowo sformułował zarzut naruszenia art 40 pkt 1 i 41 pkt 1 u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego nie obliguje organu do uwzględnienia zasad słuszności i sprawiedliwości, obszernie uzasadniając przekroczenie granic swobodnego uznania przez organ I, jak i II instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Poddając zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej przytoczonymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu było postępowanie zakończone decyzją skierowaną do skarżącego w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na rozbiórkę zniszczonego drewnianego budynku mieszkalno - gospodarczego nr G. 794, na skutek osuwania się ziemi wywołanego opadami deszczu w czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] nakazał jego rozbiórkę w terminie od 1 lutego 2016 r. do 30 maja 2016 r.

Skarżącemu została przyznana pomoc społeczna w formie zasiłków celowych decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] na kwotę 2.000 zł. oraz decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w kwocie 86.650 zł. Łączan wysokość przyznanej pomocy z tytułu klęski żywiołowej to kwota 88.650 zł. Prowadząc wówczas postępowanie organy ustaliły, że skarżący jest właścicielem ponadto właścicielem jeszcze innego budynku mieszkalno - gospodarczego nr 256 A położonego na działce nr 1354 w G. w stanie surowym zamkniętym. W uzasadnieniu ww. decyzji podano, że zasiłek celowy został przyznany na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej spowodowanej klęską żywiołową, gdyż nie są w stanie zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb bytowych w oparciu o własne środki. Z kwoty przyznanego zasiłku mogą być pokryte koszty rozbiórki zniszczonego budynku mieszkalno - gospodarczego (uzasadnienie decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]).

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że dochód skarżącego wynosi 1558,95 zł. miesięcznie, a kryterium dochodowe uprawniające do skorzystania z pomocy społecznej to 634 zł. Obecny na rozprawie skarżący J.K. oświadczył, że pobiera też dopłaty do gospodarstwa rolnego z Unii Europejskiej w wysokości 2.000 zł. Zatem dochód na osobę jest wyższy niż wynika to z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Rolą organów prowadzących postępowanie było też wyjaśnienie okoliczności związanych z pięciorgiem dzieci skarżącego, które według jego wyjaśnień "są rozproszone po świecie". Fakt, że dzieci mieszkają poza G. nie likwiduje obowiązku alimentacyjnego dzieci względem ojca, który znalazł się w trudnej sytuacji życiowej i potrzebuje ich pomocy. Te elementy stanu faktycznego nie zostały jednoznacznie ustalone, ale nie ma to wpływu na wynik sprawy, pomimo, że doszło na naruszenia przepisów postępowania. Wątpliwości, co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w powyższym zakresie nie mogły mieć jednak w ocenie Sądu żadnego wpływu na wynik sprawy.

Z ustaleń organu jak i oświadczenia złożonego na rozprawie przed Sądem przez skarżącego wynika, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż zamieszkuje w budynku mieszkalno - gospodarczym w G. pod nr 265 A, który wykończono ze środków przyznanych z pomocy społecznej. Taki też adres został podany w skardze do Sądu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Według ust. 3 tej normy prawnej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Kwestia wykonania zobowiązań wynikających z innych decyzji administracyjnych nie obliguje organu do udzielenia żądanego wsparcia.

Zgodnie z art. 40 ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie i rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2) i to niezależnie od dochodu (ust. 3) i taka pomoc została skarżącemu udzielona. Sąd ponadto stwierdza, że nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego w ustalonych realiach niniejszej sprawy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że samo powstanie, na skutek zdarzenia losowego, straty w nieruchomości budynkowej zamieszkanej przez osobę ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu oznacza, że pomoc ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Taka sytuacja wyklucza możliwość udzielenia jej pomocy socjalnej w postaci zasiłku celowego. Pomoc ta nie stanowi rekompensaty, odszkodowania, czy zadośćuczynienia ze strony Państwa, ma zaś służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie.

W świetle wyżej przedstawionych okoliczności i podstaw prawnych organy zasadnie odmówiły przyznania zasiłku celowego. Stwierdzone uchybienia nie miały i nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Natomiast podniesione w skardze naruszenia przepisów postępowania odnośnie niewyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego okazały się niezasadne, bo stanem prawnie chronionym jest zabezpieczenie warunków bytowych dla skarżącego, a nie zaspokajanie wszystkich żądań skarżącego nawet, jeżeli są one skutkiem klęski żywiołowej. Z oświadczeń skarżącego zawartych w protokole z rozprawy wynika, że jego dochód jest wyższy niż ustaliły to organy. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż organy prawidłowo dokonały subsumpcji normy prawnej do przyjętego do orzekania stanu faktycznego. Nie zaistniały też wątpliwości, które wymagałyby zastosowania instytucji, o której mowa w art. 7a § 1 i art. 7b K.p.a. Bezspornie też skarżący przyznaną pomoc finansową mógł przeznaczyć na pokrycie kosztów rozbiórki zniszczonego budynku.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną.