Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1871/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89, art. 39
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Gminę B. (dalej: "Gmina", "skarżąca") postanowieniem z [...] lipca 2020 r. (znak: [...]) Minister Edukacji Narodowej (dalej: "organ", "Minister"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 89 ust. 3, 4 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze. zm.), utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty (dalej: "Kurator") nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. negatywnie opiniujące zamiar likwidacji z dniem [...] sierpnia 2020 r.. Szkoły Podstawowej im. [...] w G.

Z akt sprawy wynikało, że Rada Miejska w P. w dniu [...] lutego 2020 r. Rada Miejska w B. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w G.

W uchwale wskazano, że w przypadku likwidacji ww. szkoły uczniom zamieszkałym w jej obwodzie zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w B. Rada Miejska w B upoważniła Burmistrza B. do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów i [...] Kuratora Oświaty oraz do wystąpienia do kuratora z wnioskiem o wydanie opinii w sprawie likwidacji ww. szkoły. Uchwałę umotywowano chęcią poprawy warunków edukacji dla uczniów likwidowanej szkoły oraz niekorzystaną sytuację demograficzną, co przyczynia się do wysokich kosztów utrzymania szkoły. Jako argumenty za likwidacją szkoły wskazano na utrzymującą się niska liczebność uczniów w klasach Szkoły Podstawowej w G., spadająca liczebność uczniów we wszystkich 3 szkołach podstawowych na terenie Gminy B.; poprawę warunków edukacji poprzez wyeliminowanie nauczania w klasach łączonych; możliwość prowadzenie zajęć wychowania fizycznego i nauki gier zespołowych przy wykorzystaniu nieporównywalnie lepszej infrastruktury sportowej w pozostałych szkołach na terenie Gminy, zarówno w aspekcie liczby osób biorących udział w lekcjach, jak i lepszej infrastruktury; zły stan obiektu Szkoły i brak środków w budżecie na jego poprawę, a także aspekty finansowe związane z budżetem Gminy oraz niezaspokojone potrzeby mieszkańców Gminy w zakresie opieki nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi na co mógłby zostać zaadoptowany obiekt Szkoły Podstawowej w G.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) Burmistrz B. wystąpił do [...] Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. Do pisma załączono ww. uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w B. wraz z uzasadnieniem.

[...] Kurator Oświaty, postanowieniem z [...] marca 2020 r. nr [...] (znak: [...]) negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w G. Kurator stwierdził, że obie szkoły mają odpowiednie warunki lokalowe, posiadają bogate wyposażenie w pomoce dydaktyczne, sprzęt komputerowy i multimedialny oraz posiadają bogatą ofertę zajęć pozalekcyjnych. Kurator wyjaśnił, że osiągnięte wyniki w obu szkołach utrzymują się na poziomie wartości średniej co wskazuje, iż jakość edukacji w szkołach utrzymuje się na podobnym poziomie. Organ I instancji zauważył, że Rodzice i mieszkańcy G. zdecydowanie opowiadają się za publiczną szkołą podstawową o pełnej strukturze organizacyjnej. Czego dowodem są skierowane do Kancelarii Prezydenta RP, Ministra Edukacji Narodowej, Wojewody [...] oraz [...] Kuratora Oświaty liczne wnioski w tej sprawie z załącznikiem podpisów mieszkańców G. i sąsiednich miejscowości sprzeciwiających się decyzji organu prowadzącego. W ocenie kuratora, faktycznym powodem likwidacji szkoły w Grzędzie jest przede wszystkim oszczędność finansowa gminy poprzez zmniejszenie na jej terenie liczby szkół podstawowych. Zdaniem kuratora, likwidacja tej szkoły i przeniesienie jej uczniów do Szkoły Podstawowej w B. może negatywnie wpłynąć na ich poczucie bezpieczeństwa w czasie dojazdów i w czasie przebywania w większej szkole.

Burmistrz B. pismem z dnia [...] marca 2020 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Ministra Edukacji Narodowej. Burmistrz zarzucił Kuratorowi naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo oświatowe, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu negatywnej opinii, pomimo iż wnikliwa analiza niniejszej sprawy winna prowadzić do wydania opinii pozytywnej oraz art. 126 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto strona zarzuciła wadliwość uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia kuratora, które-zdaniem strony - de facto uniemożliwia skontrolowanie podstaw wydanego postanowienia.

Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2020 r. (znak: [...]) Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy powyższe postanowienie [...] Kuratora Oświaty.

W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że spełnienie przez Gminę B. wszystkich przesłanek zawartych w art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo Oświatowe, nie nakłada na kuratora obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły. Kurator Oświaty powinien przeanalizować wszystkie aspekty i uwarunkowania związane z zamiarem likwidacji Szkoły Podstawowej w G. Oczywistym jest przy tym, że nie może działać arbitralnie i opinia taka musi odnosić się do przepisów prawa nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki. Minister zwrócił uwagę na uznaniowość wydawanej opinii i stwierdził, że ta wydana przez [...] Kuratora Oświaty nie narusza przepisów prawa w ww. zakresie i mieści się w granicach administracyjnego uznania, zaś zarzuty strony są niezasadne.

Minister, w ramach postępowania administracyjnego, zbadał kwestię zmiany warunków nauczania, wychowania i opieki, w tym kwestię dowożenia uczniów po planowanej likwidacji szkoły podzielając przy tym ocenę dokonaną przez Kuratora Oświaty. Minister zauważył, że po przeniesieniu uczniów likwidowanej szkoły do szkoły w B., warunki lokalowe nie uległyby pogorszeniu, jednak nie może to być argument przemawiający za likwidacją szkoły. Zdaniem Ministra, zarówno Szkoła Podstawowa w G., jak i Szkoła Podstawowa w B. posiadają wystarczające, choć różne, warunki do realizowania swoich zadań. Odnosząc się do poruszonej przez stronę kwestii poprawy warunków edukacji uczniom przeznaczonej do likwidacji szkoły w G., poprzez wyeliminowanie nauczania w klasach łączonych, przy zapewnieniu nauki w średnio licznych klasach, Minister zauważył, że nauka w systemie klas łączonych jest rozwiązaniem przyjętym w obowiązującym prawie.

Minister stanął również na stanowisku, że wydłużenie drogi do szkoły, oraz czasu pobytu ucznia poza domem, oznacza pogorszenie warunków kształcenia uczniów w stosunku do obecnych. Zmiana ta będzie niekorzystna dla wszystkich uczniów klas l-VIII likwidowanej szkoły, a w szczególności dla 9 dzieci w wieku od 3 do 6 lat, pogorszy im dostęp do edukacji, wydłuży czas pobytu poza domem. Tymczasem wszystkie działania organu prowadzącego powinny zmierzać ku poprawie warunków nauki i dostępności do szkoły, a nowocześniejsza baza lokalowa szkoły w B. nie rekompensuje niedogodności związanych z wydłużeniem drogi do szkoły i czasu pobytu uczniów poza szkołą.

Minister wskazał, że według danych dyrektora Szkoły Podstawowej w G. w klasach I-VIII w roku szkolnym 2019/2020 uczy się 43 uczniów (kl. I - 5, kl. II - 4, kl. III - 4, kl. IV - 2, kl. V - 7, kl. VI - 12, kl. VII- 3, kl. VIII - 6). Uznał w związku z powyższym, że rodzicom przysługuje prawo wyboru dla swoich dzieci szkoły innej niż obwodowa i innej niż publiczna, natomiast gmina ma obowiązek zapewnienia możliwości realizacji obowiązku szkolnego wszystkim dzieciom zamieszkałym w obwodzie szkoły. Wobec powyższego w ocenie Ministra, liczba uczniów, którym gmina zobowiązana jest zapewnić dostęp do edukacji w kolejnych latach znacząco się nie zmieni, w związku z czym aspekt demograficzny w kontekście całej Gminy B. nie daje podstaw do uznania, że likwidacja przedmiotowej szkoły jest uzasadniona. Minister powołał się również na opracowania pedagogiczne, traktujące o koniecznym ograniczeniu częstej adaptacji uczniów do nowych warunków uczenia się (zmiana szkoły i grupy rówieśniczej), co pozwoli im uzyskiwać lepsze efekty kształcenia. Minister dostrzegł odnoszone przez stronę argumenty dotyczące kosztów utrzymania szkoły w G., dokonał w uzasadnieniu analizy ekonomicznej kosztów prowadzenia szkoły, jednakże zauważył, że jej utrzymanie należy do zadań własnych Gminy, a zatem argumenty natury ekonomicznej nie mogą stanowić zasadniczej przesłanki powzięcia zamiaru likwidacji szkoły.

W skardze z 26 sierpnia 2020 r., na powyższe postanowienie Ministra Edukacji Narodowej, Gmina B. wniosła o jego uchylenie w całości, postanowienia je poprzedzającego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – bez przeprowadzenia rozprawy. Gmina zarzuciła organowi naruszenie:

a) art. 89 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo oświatowe poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia [...] Kuratora Oświaty w sprawie wydania negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w G., pomimo tego, iż wnikliwa analiza niniejszej sprawy winna prowadzić do wydania opinii pozytywnej,

b) art. 126 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a nadto wadliwość uzasadnienia decyzji, która de facto podstaw wydanego postanowienia,

c) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy wszechstronna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego daje podstawy do uchylenia przedmiotowego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniosła, że podnoszona przez ministra argumentacja nijak się ma do przedstawionej, popartej argumentacją natury faktycznej, socjologicznej, finansowej i prawnej, a argumenty Ministra są mało konkretne i bardzo ogólne. Niezasadnie jej zdaniem, Minister podkreśla, iż głównym powodem likwidacji tej placówki są względy finansowe mimo, iż Gmina B. w uzasadnieniu do Uchwały Nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w G. wskazała przede wszystkim inne względy.

Gmina wskazała, że przedstawione przez Ministra aspekty porównawcze obu szkół nie odzwierciedlają w żaden sposób potencjału obu placówek zarówno pod względem bazy lokalowej, dydaktycznej, jak również wyników nauczania. Skarżąca podkreśliła, że nauczanie w klasach kilku osobowych nie jest zjawiskiem pożądanym (niski poziom zaspokojenia potrzeb społecznych dzieci, zaspokojenia samooceny swojej wiedzy czy potrzeby przynależności do grupy), nie licząc wyjątków związanych przykładowo z nauką języków obcych. Podkreśliła, iż najistotniejszy wpływ na decyzję o zamiarze likwidacji miały dane demograficzne.

Skarżąca podniosła, że wyrażona opinia opiera się na dowolnych ustaleniach, nie popartych wyczerpującym rozpatrzeniem argumentów przedstawionych przez organ prowadzący, Kurator nie dokonał oceny materiału dowodowego i w ocenie organu prowadzącego, postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7 k.p.a. W ocenie Gminy zaskarżone postanowienie ogranicza możliwość prowadzenia prawidłowej gospodarki finansowej, a także ogranicza rolę samorządu gminnego w stanowieniu prawa lokalnego.

Minister Edukacji Narodowej wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Oceniając zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2020r.w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy było zbadanie zakresu ingerencji organu administracji rządowej – kuratora oświaty, w decyzje organu gminy prowadzącego szkołę, dotyczące jej likwidacji.

Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo oświatowe szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zgodnie z art. 51 w związku z art. 55 ustawy – Prawo oświatowe, kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami oraz współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkół i placówek publicznych.

Organ podnosił, iż sprawowany przez kuratora oświaty nadzór pedagogiczny polega min. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. Kompetencje kuratora do wyrażania wiążącego stanowiska w przedmiocie likwidacji szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego wynikają z jego ustrojowej roli, jako organu odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na obszarze danego województwa oraz jako organu nadzoru pedagogicznego, który w szczególności obejmuje swymi działaniami kwestię zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 55 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo oświatowe). Przy wydawaniu opinii kurator zobligowany jest więc do uwzględnienia nie tylko okoliczności wskazanych wart. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, czy też - stosownie do art. 39 ust. 3 ww. ustawy - zapewnienie dzieciom określonego transportu do szkoły, ale powinien również uwzględnić te wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej zgodnej w tym względzie z polityką państwa, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego.

Argumentacje tą w znacznej części należy podzielić. Nie można jednak zapominać o roli samorządu terytorialnego w procesie prawidłowego rozwoju regionalnego, co przekłada się również na równomierny i wyważony dostęp do edukacji. To w pierwszej kolejności właściwe jednostki samorządu terytorialnego mają bezpośrednią wiedzę o potrzebach w tym zakresie i sposobie optymalnej realizacji tych potrzeb. Kompetencje kuratora nie są w żaden sposób podważane, nie może on jednak jako organ nadzoru pedagogicznego działać arbitralnie czy też nieracjonalnie. Dobrem nadrzędnym jest tu bowiem zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnych w zakresie dostępu dzieci do edukacji, na jak najlepszym poziomie i w optymalnych warunkach.

Jednostki samorządu terytorialnego posiadają ustrojową samodzielność, podlegającą ochronie sądowej (art. 163 i 165 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Gwarancją tej samodzielności jest również ograniczenie zakresu nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego do kryterium legalności (art. 171 Konstytucji RP i art. 85 u.s.g.). W ocenie Sądu, organ nadzoru pedagogicznego może odmówić organowi samorządowemu prowadzącemu szkołę wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły tylko wtedy, gdyby decyzja o likwidacji była sprzeczna z konkretnymi przepisami ustawy. Nie uzasadniają zatem takiej odmowy względy polityki państwa, subiektywna ocena wpływu likwidacji szkoły na komfort uczniów czy ogólnie mieszkańców gminy, ani przeświadczenie, iż nauka w większej placówce może mieć negatywny wpływ na edukację uczęszczających do niej uczniów.

Z art. 89 ust. 1 p.o. wynika, nałożony na organ prowadzący szkołę w razie jej likwidacji, ogólny obowiązek zapewnienia uczniom szkoły likwidowanej możliwości kontunuowania nauki w innej szkole publicznej. Sąd przy tym uznał za przekonujące wyjaśnienia i analizy skarżącej Gminy, że warunki nauki w szkole w B. są lepsze niż w szkole w G. Gmina B. wskazała, iż swoim zamiarem likwidacji nie ma na celu obniżenia poziomu edukacji ale utrzymanie jak najwyższych standardów edukacji z wykorzystaniem nowoczesnej infrastruktury i odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej, którą w pełnym zakresie dysponuje Zespół Szkolno - Przedszkolny w B. Szkoła Podstawowa w G. i Zespół Szkolno-Przedszkolny w B. posiadają całkowicie różny potencjału zarówno pod względem bazy lokalowej, dydaktycznej, jak również wyników nauczania. W Szkole Podstawowej w G. znajduje się zastępcza sala gimnastyczna, nie spełniającą żadnych standardów (m.in. powierzchnia i wysokość tego pomieszczenia), a stan obiektów nazywanych boiskami sportowymi w porównaniu z zapleczem szkoły w B. jest bardzo słaby. Liczebność klas szkoły w G. przedstawia się następująco: "I klasa - 5 uczniów, II - 4, III - 3, IV - 2, V - 7, VI - 11, VII - 3, VIII – 6 uczniów". Warunki lokalowe w Szkoły Podstawowej w B. są jednocześnie nieporównywalnie lepsze niż szkoły w G. Korytarze są szerokie i nie ma tutaj mowy o jakimkolwiek przepełnieniu klas czy korytarzy (klasy średnio liczne).

W uzasadnieniu do uchwały skarżący przedstawił argumentację dotyczącą racjonalizacji sieci szkolnej w oparciu o dane z samej placówki oświatowej, jak również Urzędu Stanu Cywilnego dotyczące m.in. liczy uczniów w poszczególnych oddziałach, jak również uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły z obwodu (ok. 60%). Uzasadnienie do podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji szkoły zawiera bardzo szerokie spektrum spaw, którymi kierował się organ prowadzący podejmując taką decyzję. W szczególności zwrócono uwagę na zabezpieczenie bezpłatnego dowozu uczniów do innej placówki i w przypadku większości wszystkich uczniów skrócenie czasu ich przebywania poza domem. Powyższe jest zgodne z treścią artykułu 39 p.o., który określa wymagania dotyczące drogi dziecka z domu do wskazuje w ust. 3 pkt 1 tego artykułu, że jeżeli ta droga przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Gmina zobowiązała się zatem do wypełnienia tego warunku.

Wskazano na stan techniczny pomieszczeń, w których uczą się uczniowie Szkoły w G., jak również odniesiono się do struktury osobowej kadry pedagogicznej, którą w większości stanowią nauczyciele z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w B. zatrudnieni w Szkole Podstawowej w G. na części etatów. Podstawowym miejscem pracy wymienionych nauczycieli jest właśnie Zespół Szkolno-Przedszkolny w B., gdzie poza całym etatem, nauczyciele ci mają również nadgodziny wynikające z arkusza organizacyjnego. To kwalifikacje pedagogiczne tych nauczycieli były jedynym sposobem na realizację podstawy programowej w VII i VIII klasie (biologia, fizyka, chemia, geografia) oraz sprawne przekształcenie Szkoły w G. w szkołę VIII-klasową, ponieważ kadra z G. nie wykazywała zainteresowania poszerzaniem własnych kwalifikacji zawodowych i do tej pory ich nie posiada mimo możliwości sfinansowania z środków na doskonalenie zawodowe.

Należy przyznać racje skarżącemu, iż w rozpoznawanej sprawie organ II instancji nie powołał żadnych naruszeń prawa materialnego uzasadniających negatywną opinię. Nie wykazał też czy, i ewentualnie jakich wymogów przewidzianych w cyt. ustawie i odrębnych przepisach nie spełniła gmina B., decydując się na likwidację szkoły. W szczególności minister nie wskazuje konkretnie na czym polegają potencjalne zagrożenia dla uczniów w związanych z likwidacją tej konkretnej placówki oświatowej.

W przedmiotowej sprawie naruszenie art. 89 ust. 1 i art. 39 p.o., poprzez ich niezastosowanie i zupełne pominięcie konieczności oparcia opinii na przepisie prawa materialnego, stanowi podstawę do uchylenia wydanych postanowień oraz zobowiązania do wydania opinii pozytywnej. Kurator, wydając opinię negatywną, a następnie Minister utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, nie mogą bowiem opierać się wyłącznie na własnych przeświadczeniach, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa materialnego i stanie faktycznym oraz dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów. Rolą Kuratora w procesie likwidacji szkoły nie jest dowolne wyrażenie opinii, że dana placówka nie może zostać zlikwidowana, takiej kompetencji nie przyznał mu bowiem ustawodawca. Podobnie, badając legalność wydanego postanowienia, Minister musi kierować się przesłankami, wynikającymi z prawa materialnego, przepisów postępowania i wskazanym przez siebie kryterium nie pogarszania warunków nauki dzieci. Rolą Kuratora oraz Ministra w procesie likwidacji szkoły jest, tylko i wyłącznie, zbadanie, czy potrzeby edukacyjne uczniów będą zapewnione oraz czy w razie zaistnienia ku temu przesłanek ustawowych Gmina zapewnia transport uczniów i opiekę w czasie transportu, zgodnych z przepisami prawa. Gmina nie ma obowiązku zapewniać edukacji w ramach niemalże indywidualnego toku, jak ma to miejsce w szkole w G. Likwidując szkołę, Gmina zaoszczędzi na zbędnych kosztach administracyjnych, a jednocześnie nie ucierpi na tym w żadnym stopniu proces edukacyjny dzieci ani dobro społeczności lokalnej. Orzekające w sprawie organy nie wskazały na żadne z zagrożeń związanych z zamiarem likwidacji szkoły. Powołane zostały jedynie ogólnikowe określenia nie odnoszące się do realiów właściwych dla mieszkańców.

Reasumując, w świetle powyżej przytoczonych przepisów, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] marca 2020r. musiało zostać wyeliminowane z porządku prawnego jako noszące znamię dowolności i arbitralności. Organy, zamiast przeanalizować przepisy prawa w kontekście stanu faktycznego i realiów, w których gmina realizuje obowiązek zapewnienia uczniom nauki, w rzeczywistości dokonały samodzielnej i dowolnej kreacji pożądanego, a nie realnego, stanu faktycznego sprawy, posługując się przesłankami pozamerytorycznymi. Kurator oświaty może bowiem odmówić wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły wyłącznie wtedy, gdyby decyzja była sprzeczna z konkretnymi przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie taka sprzeczność nie występuje.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.