Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1231/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 145, art. 151, art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej oraz udzielenia pozwolenia na użytkowanie - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 155 k.p.a. organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia [...], nr [...] i udzielił P.P.H.U. A pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 2473 w miejscowości K., w gminie R., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W trakcie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy ustalił, iż w dniu 28 grudnia 2007r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynął wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego złożony przez P.P.H.U. A, określonego jako właściciel obiektu, wraz z inwentaryzacją powykonawczą oraz protokołem odbioru instalacji elektrycznej. W treści wniosku wskazano, iż budowa obiektu została zakończona po dniu 31 grudnia 1994r., a przed dniem 11 lipca 1998r.

Organ stopnia podstawowego wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą udzielił P.P.H.U. A pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 2473 w miejscowości K., w gminie R., wskazując jako podstawę prawną przepis art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 106, poz. 1126).

W dniu 14 listopada 2008r. do organu stopnia podstawowego wpłynęło pismo A. W., w treści którego wskazano, że współwłaścicielami nieruchomości, której dotyczyła omówiona powyżej decyzja są T. Z., A. W. oraz D. W., natomiast właścicielem budynków jest T. Z.. Do pisma dołączono nadto wypisy Ksiąg Wieczystych prowadzonych dla nieruchomości w miejscowości K., z których wynika, że nieruchomość stanowi pięć odrębnych działek geodezyjnych, przy czym działka nr 2473 stanowi współwłasność A. W. i D. W.

Pismem z dnia 1 grudnia 2008r. A. W. sprecyzowała, że wystąpienie z dnia 14 listopada 2008r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskująca oświadczyła, że D. W. podał nieprawdziwe dane, co do czasu budowy legalizowanych budynków, oraz co do osoby inwestora. Dodatkowo wskazała, że na mapce, na której były wyrysowane budynki przeznaczone do legalizacji naniesione są inne numery działek i inne podziały niż na innej mapce sporządzonej przez tę samą firmę geodezyjną, a mapa znajdująca się w Urzędzie Gminy R. zawiera takie same podziały i numery ewidencyjne działek jak mapa otrzymana ze Starostwa Powiatowego z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej.

Następnie postanowieniem z dnia [...], organ pierwszej instancji na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w własną decyzją ostateczną z dnia [...], po czym decyzją z dnia [...], na podstawie art. 155 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia [...], nr [...] i udzielił P.P.H.U. A pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 2473 w miejscowości K., w gminie R.

Odwołania od tej decyzji wnieśli T. Z. oraz A. W.

T. Z. zarzucił sprzeczność ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy.

Natomiast A. W. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu osoby inwestora jak również daty budowy obiektu stanowiącego przedmiot postępowania, dodatkowo podnosząc, iż organ szczebla podstawowego orzekł w oparciu o przepis art. 155 k.p.a., w związku z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wywodząc, że "decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest wydawana wyłącznie wnioskodawcy", podczas gdy przepis wskazanego powyżej art. 3 wskazanej ustawy wprost określa, iż adresatem rozstrzygnięcia jest właściciel obiektu budowlanego. Zarzuciła nadto obrazę art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez ocenę dowodów według dowolnych kryteriów oraz brak uzasadnienia faktycznego, pozwalającego ustalić fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ową z dnia [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...].

Następnie postanowieniem z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie administracyjne w sprawie, w której zapadła ostateczna decyzja tegoż z dnia [...], nr [...], po czym decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił uchylenia wskazanej decyzji z dnia [...], nr [...].

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił własną decyzję z dnia [...], nr [...] i orzekł o wydaniu decyzji własnej z dnia [...], nr [...] z naruszeniem prawa, jednocześnie odmawiając jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2012r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 95/12 oddalił skargę A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru w Ł. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] wskazał, że kwestionowana w odwołaniach decyzja organu pierwszej instancji została wydana w trybie art. 155 k.p.a., który w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanego rozstrzygnięcia stanowił, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 4 stosuje się odpowiednio.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kluczowym zagadnieniem dla niniejszej sprawy jest, iż owa decyzja zapadła w toku postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, określonym przepisami art. 145 i nast. k.p.a., tj. w trybie wznowienia postępowania prowadzonego w wyniku postanowienia organu pierwszej instancji, wydanego na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podkreślono, iż rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie określa przepis art. 151 k.p.a., zaś tryby nadzwyczajne, przewidziane przepisami k.p.a. oparte są na zasadzie niekonkurencyjności i nie mogą być stosowane zamiennie. W konsekwencji naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ma w tej sytuacji możliwości prawnych zakończenia postępowania prowadzonego w jednym z trybów nadzwyczajnych, decyzja wydana w odmiennym, niezależnym trybie postępowania. Już sama tego rodzaju wadliwość przesądza o konieczności wyeliminowania weryfikowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Jednakże, jak wskazał organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie nie jest to jedyna wadliwość prowadzonego postępowania, jak też zapadłego w jego wyniku rozstrzygnięcia, albowiem kwestionowaną decyzją organ stopnia podstawowego uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] i udzielił P.P.H.U. A pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, w trybie art. 3 pkt 4 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, dalej, że wskazana regulacja w ustępie pierwszym stanowi, iż "do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994r., a przed dniem 11 lipca 1998r. i przed dniem 11 lipca 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008r. przepisów art. 48 - 49b ustawy, o której mowa w art. 1, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane". Nadto w ust. 4 przewidziano natomiast, iż jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, nie narusza przepisów w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania, właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

Organ zaznaczył, iż regulacja ta ma charakter wyjątkowy, stanowiąc odstępstwo od zasady orzekania na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. i ma zastosowanie jedynie w ściśle określonych sytuacjach, określonych w owej regulacji. Jedynie spełnienie wszystkich określonych prawem przesłanek uprawnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w analizowanym trybie, zaś uprawnionym do żądania wydania rozstrzygnięcia w tym trybie jest właściciel obiektu.

Natomiast jak zauważył organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie po pierwsze obiekt został zrealizowany na podstawie decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę 38381/23/85. Po wtóre w toku postępowania prowadzonego w trybie wznowienia ustalono, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został uwidoczniony w operacie technicznym sporządzonym w dniu 3 października 1986r., jak również że dokonywano odpisów amortyzacyjnych miedzy innymi budynku gospodarczego od dnia 1 stycznia 1992r. Nadto ustalono, iż działka nr 2473 stanowi współwłasność T. Z., A. W. i D. W., zatem obiekty budowlane zlokalizowane na nieruchomości nie są przedmiotem odrębnej własności. Tym samym wniosek złożony przez D. W. nie mógł uruchomić skutecznie postępowania w omawianym trybie, co oznacza naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej przepisem art. 7 k.p.a.

Wskazano, że P.P.H.U. A jest odrębnym podmiotem prawa od D. W. - osoby fizycznej, natomiast nie wykazano żadnego tytułu prawnego przedsiębiorstwa do nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Tym samym nie ma możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu podmiotowi jakim jest P.P.H.U. A.

W konkluzji organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie należy przeprowadzić w innym trybie, określonym odrębnymi przepisami prawa, tenże organ nie ma możliwości skorzystania z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych przyznanych normą art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną art. 15 k.p.a.

Odnosząc się do odwołania T. Z. wyjaśniono, że ustalenia co do osoby inwestora nie mają znaczenia dla postępowania prowadzonego w trybie ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw, gdyż adresatem trybu określonego art. 3 tegoż aktu jest właściciel obiektu.

Natomiast odnosząc się do treści odwołania A. W. organ podzielił podnoszone argumenty, co znalazło wyraz w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

Powyższą decyzję D. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

- naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy zasadą jest przy stwierdzeniu jakichkolwiek uchybień i konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji - wydawanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, bądź rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, gdy okaże się ono bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie kasacyjne ma bowiem charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej, w szczególności w przedmiotowej sprawie nie powinno ono zostać wydane, gdyż istniały podstawy do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość związaną z tym, iż instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w wadliwy sposób, a w sprawie nie budziło wątpliwości, iż decyzja PINB z dnia [...] odpowiada przepisom prawa i przy jej wydawaniu nie doszło do jakichkolwiek naruszeń, co zostało wykazane w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, które zostało ostatecznie zakończone poprzez odmowę stwierdzenia nieważności tej decyzji;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 105 k.p.a., poprzez niezastosowanie tych przepisów i niewydanie rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania w całości w sytuacji, kiedy ziściły się przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. Stało się ono bowiem w całości bezprzedmiotowe, co jest wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy wskutek ostatecznej oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez PINB w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu budowlanego, jak i samej decyzji z dnia [...], ocenionej przez sąd administracyjny w ramach innego postępowania nadzwyczajnego, która to ocena przesądziła o tym, iż brak jest podstaw do wydawania w sprawie decyzji w trybie art. 151 k.p.a., gdyż mogłoby to prowadzić do tego, iż w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie sprzeczne ze sobą decyzje (tj. wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i wydana po wznowieniu postępowania);

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco całego materiału dowodowego sprawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawiło się m.in. w pominięciu:

- dowodu z dokumentu w postaci wyroku WSA w Warszawie, z dnia 9 maja 2012r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 95/12, w którym Sąd wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeanalizował decyzję organu z dnia [...] pod kątem stwierdzenia wszelkich kwalifikowanych wad, które eliminowałyby ją z obiegu prawnego, nie stwierdzając ich istnienia;

- okoliczności, iż w stosunku do decyzji z dnia [...] toczyło się postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności;

- okoliczności, iż stwierdzenie nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania i skoro postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie wykazało uchybień w działaniu organu pierwszej instancji, to tym bardziej w oparciu o te same fakty i dowody - nie ma podstaw do wydawania rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie o wznowienie postępowania, kiedy fakty te i dowody były już oceniane przez GINB, jak i WSA, na dodatek brak jest takich podstaw, kiedy strona wnioskująca o wznowienie powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie na inne przesłanki wznowieniowe, które ewentualnie mogłyby uzasadniać ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o okoliczności, które nie były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

Wyjaśnić trzeba, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy, przy uwzględnieniu ustalonego stanu faktycznego, organ odwoławczy prawidłowo uczynił wydając decyzję kasacyjną.

W ocenie Sądu stanowisko wywiedzione przez organ odwoławczy w zaskarżonym akcie zasługuje w pełni na aprobatę.

Przede wszystkim wskazać należy przypomnieć, iż decyzję z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał wskutek wznowienia, na wniosek A. W., postępowania w sprawie decyzji tegoż organu wydanej w dniu [...], którą udzielono P.P.H.U. A pozwolenia na użytkowanie placu budynku gospodarczego. Wobec ustalenia przez organ pierwszej instancji, iż wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadniony i został złożony z zachowaniem odpowiednich terminów, organ postanowił o wznowieniu postępowania. W następstwie powyższego wydał decyzję z dnia [...], przy czym, określając podstawę prawną tegoż rozstrzygnięcia nie wskazał na przepis art. 151 k.p.a., który zawiera podstawowy katalog rozstrzygnięć podejmowanych po wznowieniu postępowania, lecz wskazał natomiast art. 155 k.p.a., który przewiduje, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Wskazana przez organ pierwszej instancji regulacja nie mogła jednak stanowić podstawy prawnej aktu administracyjnego wydanego w wyniku wznowienia postępowania, bowiem wady przewidziane dyspozycją art. 145 § 1, art. 145 a) § 1 i art. 145 b) § 1 są istotnymi wadami postępowania, nie jest jednak wiadome jaki wpływ wywarły one na decyzję administracyjną, zatem mogą spowodować jedynie jej wzruszalność. Dlatego, też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy, w celu sprawdzenia, czy jakaś wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Skutki prawne decyzji wzruszalnych są zatem uznane przez prawo, a nowym aktem pozbawia się jedynie zdolności ich wywoływania na przyszłość (zob. M Jaśkowska, Komentarz do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex).

Zestawiając uregulowania prawne odnoszące się do wskazanych powyżej trybów nadzwyczajnych przypomnieć należy, iż ustawodawca przewidując odmienne przesłanki warunkujące skuteczność ich wszczęcia, wskazał jednocześnie na odmienne rozstrzygnięcia, jakie organ uprawniony jest wydać po wszczęciu postępowań w każdym z przedstawionych trybów.

Wobec tego należy zaaprobować stanowisko organu odwoławczego, iż nie ma możliwości prawnych zakończenia postępowania prowadzonego w jednym z trybów nadzwyczajnych, rozstrzygnięciem przewidzianym, jako zakończenie odmiennego, niezależnego trybu postępowania. W konsekwencji bez wątpienia wskazana wadliwość decyzji organu pierwszej instancji obligowała organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej, przewidzianej dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Naruszenie przepisów postępowania, którego nie ustrzegł się organ pierwszej instancji, w realiach niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, a utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy także skutkowałaby wyeliminowaniem tejże decyzji z obrotu prawnego w postępowaniu sądowym.

W tej sytuacji przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowił jedyną prawidłową podstawę dla zaskarżonego aktu, tym bardziej, iż organ odwoławczy dostrzegł również konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wykraczającym poza jego uprawnienia. Organ pierwszej instancji obowiązany jest zatem w pierwszej kolejności uwzględnić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu swych rozważaniach tryb w jakim zostało wszczęte postępowanie, by następnie wypełniwszy wskazania organu odwoławczego wydać przewidziane dla tego trybu rozstrzygnięcie.

Tryby wznowienia, nieważności, uchylenia/zmiany decyzji ostatecznej są odrębnymi trybami nadzwyczajnymi, obwarowanymi własnymi, indywidualnymi przesłankami umożliwiającymi ich skuteczne wykorzystanie, a przesłanki te, co do zasady nie nakładają się i nie przenikają pomiędzy trybami, stąd też niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem przesłanek warunkujących wznowienie postępowania, podobnie jak wydanie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. wskutek wznowienia postępowania administracyjnego, który to tryb w art. 151 k.p.a. przewiduje właściwe dla tego trybu rozstrzygnięcia.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł o jej oddaleniu.

LS