Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3149/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

W dniu 24 maja 2007r NSA Izba Gospodarcza w sprawie II GSK 401/07 uchyliła wyrok do ponownego rozpoznania. W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. O.- P. "W." na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że decyzja której nieważność stwierdzono nie może być wykonana w całości, zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 5.115 zł (pięć tysięcy sto piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2005 r., [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.) i §29 ust. 1 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz.U. Nr 72, poz. 655 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o nr ewidencyjnym [...], odmówił udzielenia dotacji W. O.- P. "W." na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wyjaśnił, że zgodnie z §29 ust. 2 cyt. rozporządzenia podmiot ubiegający się o dotację do wniosku dołącza kopie faktur albo rachunków lub kserokopie faktur albo rachunków, poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa potwierdzające wykonanie tego zadania. Z opinii Wojewódzkiego Inspektora w B. z [...] czerwca 2005 r. wynika, że do wniosku za badania opryskiwaczy przeprowadzone w okresie od 31 marca do 30 kwietnia 2005 r. w liczbie 962 zostały dołączone faktury VAT wystawione przez W. O.- P. "W." potwierdzające przebadanie 934 opryskiwaczy.

Dostarczone do wniosku faktury potwierdzające wykonanie badań opryskiwaczy dotyczyły tych samych nabywców usługi, dla których zostały już wystawione faktury załączone do wcześniej złożonego wniosku nr ewidencyjny [...] z [...] kwietnia 2005 r. za wykonanie tej samej usługi przez W. O.- P. "W.". Dokumenty przedstawione przez stronę nie wskazują, czy wnioskodawca dokonał powtórnych czynności kontrolnych lub dokonał odpowiedniej korekty dokumentacji określonej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 971), nie jest zatem możliwe ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy, których dotyczą faktury wystawione zarówno przez jeden jak i drugi podmiot.

Po sprawdzeniu wniosku i towarzyszącej dokumentacji Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w B. przekazał wnioski do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa bez potwierdzenia zgodności jego danych pod względem formalnym, merytorycznym i rachunkowym.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa po przeanalizowaniu dokumentacji dołączonej do wniosku uznał, że wniosek ten nie spełnia wymogów określonych w §29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i stwierdził, że brak jest podstaw do udzielenia dotacji.

Pismem z 8 sierpnia 2005 r. W. O.- P. "W.", wniósł o przyznanie dotacji zgodnie z wnioskami [...] i [...]. Wyjaśnił, że ponosi duże koszty związane z działalnością gospodarczą, która jest wykonywana na terenie województw wielkopolskiego i łódzkiego. Faktury wystawione przez spółkę zostały wydrukowane omyłkowo. Wszystkie faktury zostały wymienione na prawidłowe. Zarówno spółka cywilna jak i syn rozlicza się prawidłowo z podatku VAT. Za marzec i kwiecień został uiszczony podatek VAT jak i podatek dochodowy .

Decyzją z [...] września 2005 r., [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2005 r. stwierdzając, że przesłanki warunkujące udzielenie dotacji nie zostały spełnione. Nadal nie jest możliwe ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy, których dotyczą faktury wystawione zarówno przez jeden jak i drugi podmiot. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawca stwierdza wyłącznie, że za marzec i kwiecień uregulował należności wobec Urzędu Skarbowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem pełnomocnika doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 8 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro za niewystarczające jako dowód w sprawie uznano oświadczenie skarżącego, że to on wykonywał usługi, od których odprowadził podatek VAT, to organ winien to stanowisko uzasadnić. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, że usługę wykonał inny podmiot niż skarżący. Skarżący podnosi, że W. O.- P. "W." wystawiło faktury korygujące do faktur VAT przedłożonych omyłkowo przez skarżącego przy wniosku o wypłatę dotacji. Wystawione omyłkowo przez spółkę cywilną faktury nie dokumentują sprzedaży usługi polegającej na badaniu opryskiwaczy. Skoro wniosek skarżącego zawierał braki formalne, to skarżący winien być wezwany do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia braków (art. 64 §2 k.p.a.) W konkretnym przypadku wydano natomiast decyzję odmawiającą wypłaty dotacji. Ta sytuacja powoduje, że ponowny wniosek skarżącego spełniający wymogi formalne może doprowadzić do wydania kolejnej decyzji negatywnej w swej treści dla skarżącego, bowiem kolejny wniosek dotyczyłby żądania wszczęcia postępowania, w którym wystąpi tożsamość załatwianej sprawy – o czym mowa w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Pełnomocnik podkreślił, że okoliczność, iż skarżący wykonał usługę jest faktem znanym organowi z urzędu, bowiem Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Roślin i Nasiennictwa, jako jednostki terenowe udzieliły informacji, jaki podmiot i czyim kosztem wykonał usługę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów nieuznania przez organ oświadczenia skarżącego, że to on wykonywał usługi, od których odprowadził podatek VAT, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wyjaśnił, że w sprawie wystąpiły poważne wątpliwości co do stanu faktycznego, a zatem złożone oświadczenie nie mogło zostać uznane za wystarczające. Przepis art. 75 §2 K.p.a. istotnie dopuszcza uznanie w pewnych okolicznościach oświadczenia strony jako dowodu w sprawie. Należy jednak zaznaczyć, że jeżeli oświadczenie złożone odnośnie stanu faktycznego lub stanu prawnego sprawy nie budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, to te okoliczności faktyczne lub prawne nie wymagają dowodu. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w przypadku wydania decyzji odmownej organ powinien udowodnić, że strona nie wykonywała danej usługi. Dotacja na cele, o których mowa udzielana jest na wniosek strony, który może zostać pozytywnie rozpatrzony tylko wtedy, jeżeli wnioskodawca spełni wymogi określone przepisami prawa i w ten sposób wykaże uprawnienia do otrzymania dotacji. W przedmiotowej sprawie strona nie przedstawiła dokumentacji, z której jednoznacznie wynikałoby że jest uprawniona do otrzymania dotacji. W wyniku działań podjętych przez Wojewódzkiego Inspektora w Bydgoszczy ustalono, że są dokumenty świadczące o wykonywaniu badań opryskiwaczy przez jednostkę ówcześnie do tego nieupoważnioną , tj. W. O.- P. "W.", a występującą o dotację za te badania jako podmiot W. O.- P. "W.". Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego jest nieuzasadniony, bowiem Wojewódzki Inspektor w B. w związku z wnioskiem z 4 kwietnia 2005 r. złożonym przez W. O.- P. "W.", wystosował pismo z 10 maja 2005 r. wzywające wnioskodawcę do złożenia stosownych wyjaśnień z uwagi na fakt wykazania nieprawidłowości. Zatem zarzut zaniechania wezwania do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia braków jest nieuzasadniony, ponieważ strona znała stanowisko Wojewódzkiego Inspektora w B. w sprawie oceny wniosku, gdyż występuje jednocześnie jako wspólnik spółki cywilnej. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w następstwie otrzymanego pisma W. O.- P. "W." złożyło jedynie wniosek o udzielenie upoważnienia do przeprowadzenia badań sprawności technicznej opryskiwaczy, a po otrzymaniu upoważnienia podmiot ograniczył się do ponownego złożenia wniosków o udzielenie dotacji, które zawierały w swym zakresie również badania opryskiwaczy zgłoszone we wniosku z 4 kwietnia 2005 r. wykonane przez podmiot do tego nieuprawniony, nie przedstawiając przy nim żadnych wyjaśnień.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa uznał ponadto, że w sprawach nie mógł mieć zastosowania art. 64 §2 K.p.a., ponieważ przepis ten dotyczy wezwania organu do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych dotyczących podania. Wnioski strony o udzielenie dotacji nie były niekompletne, zatem wydanie decyzji odmownych było zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z treści art. 134 § 2 tej ustawy wynika, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało wszczęte wnioskiem (bez daty), który został zarejestrowany 7 czerwca 2005 r. i któremu nadano numer ewidencyjny : BY/WOU-392-24/2005. Z wnioskiem o udzielenie dotacji na obniżenie ceny badań opryskiwaczy wystąpił podmiot W. O.- P. "W." Powyższy wniosek został załatwiony decyzją skierowaną również do powyższego podmiotu. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 28 lipca 2005 r. złożył inny podmiot : W. O.- P. "W.".

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa powinien, prawidłowo postępując, stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (art. 134 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 127 §1 K.p.a. odwołanie służy stronie. W związku z czym należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że podmiot W. O.- P. "W." był podmiotem odrębnym od podmiotu W. O.- P. "W." ( por. decyzję z [...] maja 2000 r. wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin w B. skierowaną do W. O.- P. "W.", nr [...]; zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON z 4 stycznia 2005 r. nadanym W. O.- P. "W.". Z materiałów tych wynika także, że spółka cywilna nie posiadała upoważnienia wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa do prowadzenia badań sprawności technicznej opryskiwaczy w okresie, w którym dokonywane były badania. Uprawnienia powyższe podmiot ten uzyskał dopiero w dniu 23 maja 2005 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 maja 2005 r.

Zgodnie z przepisami art. 15-17 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) podatnikami VAT są przede wszystkim osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne. Niewątpliwie spółka cywilna należy do kręgu odrębnych podatników podatku VAT.

Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności, o której stanowi art. 156 §1 K.p.a. jest wydanie decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 §1 pkt 4 K.p.a.). Podmiot, do którego skierowano decyzję, nie będąc stroną, nie będzie miał ani interesu prawnego, ani też obowiązku, o którym zgodnie z prawem należało rozstrzygać w decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji ( z 14 września 2005 r.), bowiem tylko ona obarczona została opisaną powyżej wadą.

Sąd, działając na podstawie art. 106 §3 P.p.s.a. oddalił wniosek pełnomocnika strony skarżącej o dopuszczenie dowodów – faktur korygujących "oryginały" kopii, nadesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie z 20 kwietnia 2006 r. Sąd wyjaśnił pełnomocnikowi strony skarżącej, że odmówił dopuszczenia dowodów postulowanych przez skarżącego, ponieważ uznał, że nie pozostają one w związku z oceną legalności zaskarżonej decyzji.

Należy też podkreślić, że kontrola zgodności z prawem decyzji nie może być przeprowadzana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowolnie, lecz musi przebiegać w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyd. Prawnicze, W.2005, s. 461). W pierwszej kolejności jest zatem przeprowadzana kontrola z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną.

Mając na względzie powyższe Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 §1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

as.WSA S. Golec s. G. Nasierowska s. L. Ciechomska-Florek