Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Wr 2069/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant ref. stażysta Iwona Drzewiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 18 września 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku przesłał do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. zajęcie prawa majątkowego w szczególności wynagrodzenia za pracę należnego zobowiązanej T. K. celem ściągnięcia i przekazania organowi egzekucyjnemu należności głównej w kwocie 1000 zł wraz z kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia.

Zajęcie prawa majątkowego nastąpiło na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kluczborku w dniu 5 sierpnia 2002 r. wskazującego jako zobowiązaną T. K. a jako podstawę wystawienia tytułu wykonawczego postanowienie tegoż inspektora z [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia na zobowiązaną grzywny w wysokości 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z uprzedniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazania T. K. i H. K. wykonania remontu komina w budynku mieszkalnym, dwurodzinnym położonym w L. przy ul. [...], stanowiącym przedmiot współwłasności wymienionych w decyzji osób.

Tytuł wykonawczy wskazywał także, iż należność główna w kwocie 1000 zł winna być wyegzekwowana wraz z odsetkami naliczonymi od 26 czerwca 2002 r.

Na podstawie art. 26 § 1 ustawy z dnia 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zmianami) dalej: "ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o wszczęcie egzekucji należności wymienionej w opisanym tytule wraz z kosztami upomnienia w kwocie 16,18 zł. Tytuł zawierał stwierdzenie, że wykazane w nim zobowiązanie jest wymagalne.

Powyższemu tytułowi Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku nadał klauzulę o skierowanie tytułu wykonawczego do egzekucji.

Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę T. K. pracodawca otrzymał 18 września 2002 r. a zobowiązana 20 września 2002 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego.

W ustawowym terminie T. K. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.

Odwołująca się podniosła, że w sprawie wystawiono dwa tytuły wykonawcze a to [...] z 12 czerwca 2002 r. oraz postanowienie nr [...], z 14 czerwca 2002 r., które to akty doręczono stronie oraz tytuł nr [...] z dnia 5 sierpnia 2002 r., który to akt doręczono tylko Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Kluczborku.

Zdaniem odwołującej się tytuły wykonawcze zawierają błędy formalno - merytoryczne, w szczególności niezgodnie z art. 27 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają podstawy prawnej istniejącego obowiązku a w konsekwencji stwierdzenia, że obowiązek ten jest wymagalny. Ponadto nie określają rodzaju, terminu i stawek odsetek za zwłokę od należności głównych.

Dalej w uzasadnieniu wskazano, że rodzaj egzekwowanego obowiązku to obowiązek o charakterze niepieniężnym. Dlatego brak podstaw do naliczenia odsetek za zwłokę i to "od terminu nie uruchomionego tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, tak jak od zobowiązań podatkowych".

W dalszej części odwołania strona wyraziła dezaprobatę co do prowadzenia egzekucji w miejscu jej zatrudnienia i zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia w taki sposób, że "na ustosunkowanie się do całego procesu postępowania egzekucyjnego stronie pozostało sześć dni", w tym "zapoznanie się z dwoma ustawami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz uruchomienie wszystkich możliwych środków celem wstrzymania postępowania i jego umorzenia". Dalej podniesiono, że strona jest zainteresowana spełnieniem obowiązku wynikającego z nakazu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie remontu komina, "oczekuje jednak pomocy w prawidłowym zastosowaniu przepisów Prawa budowlanego". Za te oczekiwania odwołująca się została "ukarana karą grzywny w celu przymuszenia" i zastosowano do niej wymieniony na wstępie środek egzekucyjny co jest "rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa".

Końcowo podniosła, że brak wstrzymania czynności egzekucyjnych i wyegzekwowanie zobowiązania z wynagrodzenia za pracę spowoduje z jej skierowanie sprawy do organów odpowiednich ministerstw.

Pismem z 27 września 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kluczborku o zajęcie stanowiska "w sprawie grzywny w celu przymuszenia nałożonej na zobowiązaną w wysokości 1000 zł". Jednocześnie zawiadomiono wierzyciela, że zobowiązana złożyła pisemny wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w nawiązaniu do pisma Ministerstwa Infrastruktury z 20 maja 2002 r.

Pismem z 8 października 2002 r. w odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku wierzyciel informował, że "nałożona grzywna podlega ściągnięciu, obowiązek nadal istnieje i jest wymagalny". Dodano, że "sprawa została ostatecznie zakończona prawomocną decyzją, która podlega wykonaniu". Końcowo wniesiono "o podjęcie czynności egzekucyjnych".

W odpowiedzi na to pismo wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku ponowił wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez T. K. zarzutów w trybie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ostatecznie po skardze i zażaleniu złożonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na nie załatwienie zarzutów wniesionych przez T. K. wierzyciel postanowieniem z [...] w sprawie [...] działając na podstawie art. 34 § 1 i § 2 oraz art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił "nie uwzględnić wniesionych zarzutów". Postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Opolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], nr [...].

Dysponując tą wypowiedzią wierzyciela w rozumieniu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny postanowieniem z 3 czerwca 2003 r. nr [...] odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego z powołaniem się na przepis art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej. W motywach postanowienia wskazano, że art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązujący organ egzekucyjny do wydania postanowienia w przedmiocie zarzutów wskazuje jednocześnie, że stanowisko wierzyciela wiąże organ a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kluczborku w cytowanym postanowieniu z [...] jednoznacznie wskazał, że obowiązek uiszczenia grzywny jest nadal wymagalny i nie uznał zarzutów.

Postanowienie organu egzekucyjnego stało się przedmiotem zażalenia zobowiązanej, która zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących treści tytułu wykonawczego (art. 29 § 2, art. 27 § 1, art. 26 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz dalsze naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności:

- art. 7 § 2, art. 23 § 4 pkt 2, art. 26 § 1 i § 2, art. 27 § 1 pkt 2 pkt 3 pkt 9 i pkt 11, art. 29 § 2, art. 33 pkt 10, art. 34, art. 45 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

- § 6 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

- art. 7 ust 3 pkt 1, art. 70, art. 92 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego

- art. 3 ust 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

- art. 199 i art. 415 Kodeksu cywilnego.

Wskazując na powyższe naruszenia żaląca się wniosła o uznanie zarzutów, a przez to uchylenie postanowienia organu I instancji, zwrot zajętego niesłusznie wynagrodzenia za pracę w kwocie 1131,10 zł wraz z odsetkami i sprostowania akt osobowych zobowiązanej. W motywach zażalenia zarzucono naruszenie postępowania przez urzędników państwowych naruszających tryb określony w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 6 do art. 12 kpa), brak uzasadnienia wydawanych decyzji i postanowień, które według żalącej się wydano bez podstaw prawnych a przez to sprzecznie z obowiązującymi przepisami. A ponadto brak wskazania podstawy prawnej obowiązku i "mieszanie" pojęć egzekucji o charakterze pieniężnym i egzekucji niepieniężnej. Strona zarzuciła, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela stosownie do art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej nie ma w sprawie znaczenia, skoro przedłożony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów ustawowych.

Końcowo żaląca się podniosła przewlekłość postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Rozstrzygając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z [...] w sprawie [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 134 kpa oraz na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach orzeczenia organ odwoławczy po chronologicznym przedstawieniu czynności podjętych przez stronę wierzyciela, wierzyciel i organ egzekucyjny podniósł, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony interesów zobowiązanego, który musi wykazać ich zasadność. Analiza postępowania przed organem I instancji nie potwierdza tymczasem słuszności zarzutu nieistnienia obowiązku i braków formalnych wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego.

Postanowienie organu odwoławczego stało się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której T. K. domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniosła o zasądzenie niesłusznie zajętego wynagrodzenia za pracę w kwocie 1131,10 zł wraz z odsetkami i sprostowania w aktach osobowych w szczególności zawarcie w nich stwierdzenia o "niezgodnie z prawem przeprowadzonej egzekucji". Zdaniem skarżącej organy administracyjne nie ustosunkowały się do prawidłowo wniesionych zarzutów zgodnie z art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 9, art. 26 § 2 i art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a przede wszystkim tego zasadniczego, że skoro tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów ustawowych to organ egzekucyjny nie miał prawa przystępować do egzekucji.

Skarga zarzucała także wydanie postanowień bez podstaw prawnych w tym co do odsetek. Zarzucano również przewlekłość postępowania, która doprowadziła zdaniem skarżącej do naruszenia przepisu art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto w motywach skargi skarżąca odwołała się do treści zażalenia wniesionego na postanowienie organu egzekucyjnego pismem z 14 czerwca 2003 r. podtrzymując i tam zawarte zarzuty.

Uzupełniająco podniosła, że wierzyciel i organy egzekucyjne mają obowiązek stosować przepisy ustaw i nie mogą odstępować od zawartych w nich bezwzględnie obowiązujących norm.

Zdaniem skarżącej w państwie demokratycznym i państwie prawa uprawnienia stron są równe a obowiązkiem organów jest postępowanie zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego, w szczególności w myśl zasad przewidzianych w art. od 6 do 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Akcentowała, że w jej sprawie organy zamiast stać na straży praworządności "gmatwają sprawę" zakończyła stwierdzeniem, że egzekucja została "przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów prawa".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem tożsamym do zawartego w postanowieniu z [...] będącym przedmiotem zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazać także należy na zakres kognicji sądu administracyjnego rozpoznającego skargę. W szczególności zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe uregulowanie ma ten skutek, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie bada sprawy pod kątem celowości czy słuszności zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 ustawy z 30 sieprnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Ponadto należy jeszcze zauważyć, że w myśl art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, w tym także sposobem sformułowania skargi, powołanymi argumentami i wnioskowaniem.

Dalej trzeba zważyć, że postępowanie egzekucyjne w administracji uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może nastręczać trudności stronom tego postępowania, tak co do jego stosowania jak i interpretacji przepisów ustawowych. Godzi się zatem rozpocząć zważania od ogólnych uwag o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Biorąc pod uwagę zapisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego można wyróżnić poszczególne jego czynności. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem zorganizowanym ciągiem czynności nie tylko organu egzekucyjnego ale i innych podmiotów (uczestników postępowania). Rozróżniając według kryterium skutku prawnego dla postępowania egzekucyjnego i kryterium skutku faktycznego co do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, wyróżnia się po pierwsze czynności procesowe a po drugie czynności wykonawcze.

Czynności procesowe wywierają podwójny skutek prawny a to co do wszczęcia i przebiegu postępowania egzekucyjnego oraz co do wykonania samego obowiązku poddanego egzekucji.

Czynności wykonawcze przez działania faktyczne prowadzą do wykonania obowiązku i bywają określane mianem materialno - technicznym.

W postępowaniu egzekucyjnym czynności procesowe dzielą się na te, które odnoszą się do samego wszczęcia postępowania oraz na czynności dokonywane w toku postępowania i w toku jego instancyjnej kontroli.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje na wniosek wierzyciela, przy czym w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym z urzędu. Prawna skuteczność wniosku o wszczęcie egzekucji jest uzależniona od istnienia podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej tj. tytułu wykonawczego.

Złożenie wniosku i tytułu wykonawczego stanowi postawę do wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny. Tytuł wykonawczy musi spełniać wymagania określone w art. 27 ustawy egzekucyjnej.

Organ egzekucyjny po otrzymaniu od wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym podejmuje czynności wstępne, których przedmiotem jest zbadanie kwestii tak zwanej dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Jeśli wynik tych czynności jest pozytywny organ zaopatruje tytuł wykonawczy w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.

To co najistotniejsze to fakt, iż ani w stadium wszczęcia postępowania, ani w jego przebiegu organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (porównaj art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej).

Gdy organ egzekucyjny zaopatrzył tytuł w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej, administracyjne postępowanie egzekucyjne wchodzi w drugie stadium, które określa się jako postępowanie egzekucyjne rozpoznawcze. Jego przedmiotem jest konkretyzacja w trybie procesowym uprawnień i obowiązków oraz określenie sposobu przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym.

Do przymusowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej prowadzą bezpośrednie czynności wykonawcze. Wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Czynności wykonawcze prowadzi organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony.

W toku postępowania egzekucyjnego mogą powstać przeszkody powodujące, że dalsze prowadzenie egzekucji staje się niedopuszczalne. Gdy mają one charakter przejściowy, tzn., gdy dają się usunąć następuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Natomiast przeszkody mające charakter trwały stanowią podstawę umorzenia egzekucji. Poza tymi instytucjami ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zna także instytucje wstrzymania czynności egzekucyjnych i odstąpienia od czynności egzekucyjnych.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje szereg środków zaskarżenia i nadzoru, dające stronom i uczestnikom postępowania egzekucyjnego gwarancje kontroli każdego etapu postępowania egzekucyjnego.

Można do nich zaliczyć między innymi:

a) zarzuty, które są środkiem zaskarżenia służącym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nim posłużyć w następnych etapach postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4. błąd co do osoby zobowiązanego,

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Trzeba przy tym dodać, że stosownie do art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania co do zasady.

b) skargi na czynności egzekucyjne oraz skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, które są środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku nie wykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku.

c) wstrzymanie czynności egzekucyjnych i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego; przez wstrzymanie czynności egzekucyjnych - rozumie się wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego - rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powodują uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych (art. 1a pkt 16 w/w ustawy). Różnica między wstrzymaniem czynności egzekucyjnych i wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego polega na tym, że w pierwszym przypadku następuje jedynie wstrzymanie realizacji już zastosowanych środków egzekucyjnych, natomiast w drugim - zarówno wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, jak i nie podejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powoduje zatem podobny skutek jak odstąpienie od czynności egzekucyjnych. Różnica polega na tym, że o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych przesądza zawsze sam organ egzekucyjny lub egzekutor, natomiast o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego rozstrzyga organ nadzoru, a w niektórych przypadkach zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru. Ponadto wstrzymanie postępowania egzekucyjnego przerywa tok egzekucji, podczas gdy w następstwie odstąpienia od czynności egzekucyjnych zazwyczaj dokonuje się zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie może być utożsamiane z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do art. 35 tej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ogranicza krąg podmiotów legitymowanych do wniesienia zarzutów. Może je złożyć tylko zobowiązany i jest to dla niego podstawowy środek ochrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej do jego majątku. Dalej trzeba zważyć, że skoro zgłoszenie zarzutów samo w sobie nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych ani postępowania egzekucyjnego, a wstrzymanie tych czynności w związku ze zgłoszonymi zarzutami jest uprawnieniem a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego, to przyjąć trzeba, że ustawodawca dopuścił możliwość zakończenia (wykonania) egzekucji przed rozpoznaniem zarzutów, a nawet przed wniesieniem zarzutów. Nie jest przy tym dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie z zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zgłoszonego w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej i w terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, z tej tylko przyczyny, że egzekucja została skutecznie zakończona przed upływem terminu do wniesienia zarzutu lub przed rozpoznaniem zarzutu.

Jak już wcześniej wskazano stosownie do art. 33 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zarówno nie istnienie obowiązku, jak i nie spełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 ustawy.

Dodać trzeba, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w cytowanym przepisie art. 33 pkt 1 - 10. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów.

Wreszcie końcowo do tych ogólnych uwag trzeba dodać, że wniesienie zarzutu rozpoczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego (zarzutu) zasadności. Rozpoznanie zarzutu następuje po uzyskaniu odpowiedzi wierzyciela. W przypadku wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym wierzyciel powinien zając stanowisko w sprawie zarzutów w każdym przypadku za wyjątkiem oparcia zarzutu na przesłance zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Natomiast w przypadku wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym wydanie rozstrzygnięcia co do jego zasadności wymaga uzyskania stanowiska wierzyciela niezależnie od podstawy zgłoszonego zarzutu. Wreszcie wypada też stwierdzić, że forma prawną rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sprawie wniesionych zarzutów jest postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przechodząc do oceny tej konkretnej sprawy należy wskazać, że pismo zawierające zarzuty T. K. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a datowane 23 września 2003 r., nie należy odczytywać - jakby wynikało z jego petitum - jedynie jako "wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnej". Treść uzasadnienia tego pisma jednoznacznie wskazuje, że zawiera ono zarzuty w rozumieniu art. 33 pkt. 1 (nie istnienie obowiązku) i pkt. 10 (nie spełnienie przez tytuł wymogów formalnych) ustawy egzekucyjnej. Dlatego rozstrzygnięcie podjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku w postanowieniu z 3 czerwca 2003 r. było prawidłowe. Co prawda można przypisać uchybienie w zakresie czasu trwania postępowania ale było ono wynikiem braku przedstawienia przez wierzyciela (tu: Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) stanowiska w prawem przewidzianej formie.

W sytuacji faktycznej jaka zaistniała w postępowaniu bezczynność wierzyciela winna być w konsekwencji podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 § 3 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy egzekucyjne nie powinny bowiem traktować za postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela akt wydany w równolegle toczącym się postępowaniu egzekucyjnym o świadczenie niepieniężne, w szczególności w zakresie objętym wykonaniem decyzji z 19 maja 2001 r. w przedmiocie nakazania remontu komina, w której wdrożono postępowanie egzekucyjne i stanowisko wierzyciela zawarte było w postanowieniu z 31 lipca 2002 .

Brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowił jednak przeszkody do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionych zarzutów.

Brak zawieszenia postępowania nie mógł być co do zasady - także podstawą uwzględnienia zarzutów przez organ odwoławczy rozpoznający zażalenie strony.

Skarżąca zarzuciła, że organy nie odniosły się do jej zarzutów a Dyrektor Izby Skarbowej, w szczególności do naruszenia przepisów aktów prawnych szczegółowo w zażaleniu wskazanych.

Odnosząc się do tej części skargi należy rozpocząć od przywołania zakresu ich regulacji rozpoczynając od innych niż przepisy egzekucyjne.

Przepis art. 199 kodeksu cywilnego reguluje zarząd rzeczą wspólną, a art. 415 kodeksu cywilnego ogólną odpowiedzialność za wyrządzenie szkody. Dalej art. 3 ust 2 ustawy o własności lokali (Dz. U. 2000 nr 80 poz. 903) określa zakres pojęcia "nieruchomość wspólna".

Ponadto art. 7 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (Dz. U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zmianami) stanowi delegacje ustawową do wydania rozporządzenia o warunkach technicznych użytkowania obiektów budowanych, a art. 70 tej ustawy reguluje obowiązki wierzyciela (zarządcy) obiektu budowlanego. Natomiast art. 92 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wprowadza odpowiedzialność karną za uchybianie obowiązkowi z art. 70 ust. 1 ustawy.

Już tylko takie przedstawienie treści przepisów, których naruszenie "w stopniu rażącym" miało być podstawą uwzględnienia skargi pozwala stwierdzić, że dla oceny legalności zaskarżanych postanowień organów I i II instancji ta część zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca nie może w postępowaniu przed sądem administracyjnym, którego przedmiotem jest zagadnienie postępowania egzekucyjnego dotyczące stricte zarzutów z art. 33 pkt 1 i pkt 10 ustawy egzekucyjnej rozszerzać na istniejące jej zdaniem naruszenia przepisów organów nie tylko egzekucyjnych rozstrzygających spory na tle współwłasności nieruchomości lub wydających akty zmierzające do przymuszenia do wykonania ostatecznych decyzji administracyjnych nakładających na współwłaścicieli obowiązek naprawy komina.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu będącego jednocześnie wierzycielem pozostają ze sobą w ścisłym związku, lecz nie oznacza to możliwości badania przy "okazji" jednego postępowania prawidłowości procedur lub stosowania prawa materialnego w równolegle toczącej się inne sprawie administracyjnej czy egzekucyjnej w administracji.

Dalej należy zważyć, że organy I i II instancji nie naruszyły wymienionych przez stronę przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2001 nr 137 poz. 1541).

Ten ostatni akt prawny w § 6 ust. 1 stanowi, że jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego z zastrzeżeniem ust. 1b. Przy tym ust. 1b tego aktu prawnego oczywiście nie ma w sprawie zastosowania. Trudno zatem przyjąć, że organ egzekucyjny i organ odwoławczy w zaskarżanych postanowieniach rozstrzygających zarzuty naruszyły prawo.

Z tytułu wykonawczego z 5 sierpnia 2002 r., ([...]) wynika, że zobowiązana mieszka w L. gmina [...], a zatem w obszarze właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku jako organu egzekucyjnego (por. art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kluczborku wniosek o wyegzekwowanie grzywny w celu przymuszenia skierował zatem prawidłowo.

Dalej odnosząc się do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej Sąd nie stwierdza naruszenia wskazanych przez stronę przepisów ustawy egzekucyjnej z 17 czerwca 1966 r.

Zasadniczy zarzut sprowadza się do twierdzenia o nieistnieniu obowiązku.

Przede wszystkim lektura pism skarżącej prowadzi do wniosku, że zobowiązana myli obowiązki egzekwowane.

W sprawie niniejszej egzekwowany jest obowiązek zapłaty grzywny w celu przymuszenia, orzeczonej postanowieniem z [...]. To, że obowiązek ten jest związany z egzekucją obowiązku nakazującego wykonanie remontu komina nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi o tyle znaczenia, że skarżąca nie może zwalczać w tej sprawie zasadności nakazu wydanego w oparciu o odpowiednie przepisy prawa budowlanego.

Natomiast co do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej zważyć trzeba, że zarówno powołana w tytule decyzja z 19 września 2001 r. (rubryka 29) jak i postanowienie z [...] (rubryka 30) zawierały powołanie się na przepisy prawa w oparciu, o które je wydano.

Dlatego bezzasadny jest zarzut nieistnienia wskazania podstawy prawnej.

W przypadku odsetek żądanych od grzywny podzielić należy zarzut, że nie określono ich stopy (rubryka 37). Skarżąca zwalczała jednak sam fakt pobrania odsetek. Tymczasem jak już wskazano wyżej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem (por. art. 29 ustawy egzekucyjnej).

Tytuł z 5 sierpnia 2002 r. zawierał oświadczenie wierzyciela, że zobowiązanie nim wykazane jest wymagalne co odnosiło się tak do egzekwowanej grzywny, jak i odsetek. Prawo naliczenia i pobrania odsetek można jednak zwalczać w odrębnej procedurze przeciwko treści tytułu wykonawczego a nie w zarzutach będących następstwem zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonanego 18 września 2002 r.

Wreszcie trzeba zważyć, że nie są zasadne zarzucane uchybienia regułom ogólnym postępowania administracyjnego uregulowanym w art. 6 do 12 kpa. Co do zasady kodeks postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach egzekucji administracyjnej stosownie do zapisu art. 18 ustawy egzekucyjnej.

Jednakże żadna z zasad wymieniony w art. od 6 do 11 kpa nie doznała uszczerbku w realiach rozpoznawanej sprawy a częściowego uchybienia zasadzie szybkości postępowania z art. 12 kpa można doszukiwać się w procedurze uzyskiwania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w trybie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej.

To uchybienie, o czym była już mowa wyżej, nie może być podstawą uwzględnienia skargi, gdyż nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych względów i z mocy powołanych przepisów skarga podlegała oddaleniu.