Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2441/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i § 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej: "organem pierwszej instancji") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej D. W. (zwanego dalej: "Skarżącym") - jako członka zarządu H. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (zwanej dalej: "Spółką"), za zaległość tej ww. Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Powyższe było wynikiem braku zapłaty przez Spółkę kwoty podatku dochodowego za 2010 r. wynikającego z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) oraz bezskutecznością egzekucji tej należności z majątku Spółki.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - jako członka zarządu Spółki, za zaległość tej Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 11.526,46 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 5.889 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 444,40 zł.

Skarżący pismem z dnia 18 marca 2016 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący zarzucił w swoim odwołaniu naruszenie następujących przepisów:

1) art. 116, art. 120, art. 121, art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p.", poprzez ich błędne zastosowanie,

2) art. 187 O.p., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

3) art. 191 O.p., poprzez jego nie zastosowanie.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że jego zdaniem zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji zawiera szereg uchybień formalnych a jej rozstrzygnięcie nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. Skarżący zarzucił też, że organ pierwszej instancji nie dokonał z należytą starannością rozpatrzenia wszystkich istotnych dowodów, natomiast te które uwzględnił w swojej decyzji zostały ocenione bez zachowania obowiązującej swobody oceny dowodów, czym naruszył art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. W opinii Skarżącego, argumentacja organu pierwszej instancji, zgodnie z którą winien on był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w terminie dwóch tygodni od dnia 31 grudnia 2009 r., tj. od dnia, w którym zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku, jest błędna gdyż Skarżący nie miał możliwości pozyskania informacji o takim stanie rzeczy. Skarżący zauważył też, że organ pierwszej instancji nie ustalił kto sporządził bilans i rachunek zysków i strat za 2009 r.

Zdaniem Skarżącego, dochował on norm i zasad postępowania w tej sprawie, gdyż istniejące dowody bezspornie potwierdzają, że dopełnił wszelkich zachowań świadczących o przesłankach uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Skarżący we właściwym czasie zgłosił bowiem wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący zwrócił również uwagę na pismo jedynego udziałowca Spółki, tj. firmy H. S.A., z którego wynika, że główny udziałowiec uchyla się od przelewu wierzytelności i jednocześnie potrąca należność w wysokości 126.000 zł na skutek tego, iż wcześniejsze oświadczenie woli złożone zostało pod wpływem błędu i nie wywołuje skutków prawnych. Skarżący zaznaczył też, że umowa z H. S.A. była jedynym źródłem utrzymania Spółki. Niezwłocznie po tym fakcie w dniu 17 listopada 2011 r. Skarżący sporządził wniosek do sądu o ogłoszenie upadłości, podając, że Spółka z dniem [...] listopada 2011 r. stała się niewypłacalna. Dlatego w opinii Skarżącego, to dzień [...] listopada 2011 r. stanowi o niewypłacalności Spółki, a nie dzień [...] grudnia 2009 r.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść przepisów: art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i pkt 4, art. 108 § 2 i § 3, art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p., wskazując że warunkiem przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią jest - w odniesieniu do członków zarządu spółek kapitałowych wykazanie dwóch przesłanek pozytywnych, tj. faktu pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w okresie powstania zaległości podatkowych oraz bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych uzasadniających przeniesienie tej odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 i § 2 O.p. Organ odwoławczy dokonał następnie analizy kwestii spełnienia przesłanek przypisania Skarżącemu odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Organ odwoławczy zauważył, że w dniu [...] października 2011 r. organ pierwszej instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 13.890,20 zł. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z pismem z dnia 4 października 2011 r. informującym o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. został doręczony Spółce w dniu 26 października 2011 r. W tej sytuacji, mając na uwadze, iż postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności Skarżącego wszczęte zostało postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., doręczonym w dniu 2 stycznia 2016 r., należy stwierdzić zdaniem tego organu, że w rozpatrywanej sprawie zachowany został wynikający z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 O.p. wymóg uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku Spółki.

Organ odwoławczy zauważył następnie, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2011 r., Rep [...] nr [...] zawierającego Umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zarząd Spółki nie został odwołany. Okoliczność tę potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS [...], według stanu na dzień 1 października 2015 r., z którego wynika, że Skarżący wpisany był w tym rejestrze jako prezes zarządu Spółki w okresie od dnia 12 września 2007 r. do dnia 17 września 2014 r. Skarżący pozostawał więc członkiem zarządu Spółki w dniu upływu terminu płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., który zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.d.o.f.", przypadał na dzień 30 czerwca 2011 r. Każdy rok obrotowy Spółki kończy się bowiem z dniem 31 marca, zgodnie z postanowieniami § 22 Umowy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - akt notarialny, Rep. [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Rozpatrując następnie przesłankę bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki organ odwoławczy zauważył, że po bezskutecznym wzywaniu Spółki do zapłaty, o czym świadczy znajdujące się w aktach egzekucyjnych upomnienie dotyczące zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., organ pierwszej instancji wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2011 r. obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 13.890,20 zł. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z pismem z dnia 4 października 2011 r. informującym o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. został doręczony Spółce w trybie zastępczym w dniu 26 października 2011 r. Natomiast zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego skierowane do [...] S.A. zostało doręczone w dniu 11 października 2011 r. Wskazany Bank pismem z dnia 23 marca 2012 r. poinformował o przekazanej w dniu 12 października 2011 r. kwocie 419,61 zł na poczet częściowej realizacji zajęcia oraz o braku środków pieniężnych, stanowiących przeszkodę w realizacji ww. zajęcia. Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych w celu ustalenia, czy Spółka widnieje w tym rejestrze jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości, zaś do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców MSWiA w celu ustalenia, czy Spółka widnieje w tym rejestrze jako właściciel środków transportu. W odpowiedzi organ egzekucyjny uzyskał informacje, że Spółka nie widnieje w obu tych rejestrach. Natomiast w dniach: 24 i 28 listopada 2011 r. i 21 marca 2012 r. poborca skarbowy udał się pod wskazany przez wierzyciela adres zobowiązanego, tj. W., ul. [...], celem poszukiwania majątku Spółki. Czynności egzekucyjnych nie dokonano jednak, gdyż pod wskazanym adresem nie ma zobowiązanej Spółki, jej reprezentantów ani majątku. Z uzyskanej wówczas informacji wynikało, że Spółki użyczono ww. adres i przyjmowano tam korespondencję. Jednocześnie pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. skierowane zostało wezwanie do Skarżącego - jako prezesa Spółki, do udzielenia informacji dotyczących posiadanego przez Spółkę majątku wynikającego z ewidencji środków trwałych, innych informacji o składnikach majątkowych Spółki, kontrahentów z którymi współpracuje, wystawionych faktury za usługi lub towary, rachunków bankowych. Przedmiotowa korespondencja nie została podjęta. W tej sytuacji organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego, wskazując w uzasadnieniu, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, nie posiada majątku Spółki, tj. pojazdy, nieruchomości. Organowi nie są znane inne aktualne adresy prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, nie udało się też ustalić nowego adresu rachunku bankowego. W wyniku tego stwierdzono, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Powyższe oznacza zdaniem organu ezgekucyjnego, że w niniejszej sprawie wystąpiła druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu Spółki, bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

W dalszej kolejności organ odwoławczy dokonał analizy kwestii wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 O.p., umożliwiających uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że strona chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanej spółki powinna wykazać, że stosowny wniosek o ogłoszenie jej upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego został złożony w terminie, bądź też, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości albo powinna wskazać mienie zarządzanej spółki pozwalające na zaspokojenie dochodzonych należności. Jednakże mimo, iż ciężar wykazania ziszczenia się negatywnych przesłanek odpowiedzialności z woli ustawodawcy ciąży na stronie postępowania, zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w rozpatrywanej sprawie wniosek o upadłość Spółki został złożony przez nią w dniu [...] listopada 2011 r., zaś z dniem [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] W. w W., Sąd Gospodarczy [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości Spółki obejmującej likwidację jej majątku. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] maja 2012 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] W. w W., Sąd Gospodarczy [...] Wydział Gospodarczy stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego prowadzonego wobec Spółki. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w postępowaniu upadłościowym wykonano wszystkie czynności przewidziane przepisami prawa upadłościowego i naprawczego, w szczególności spieniężono cały majątek, ustalono listę wierzycieli oraz wykonano ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości, a w masie upadłości znajdują się środki pozwalające na pokrycie kosztów związanych z ukończeniem tego postępowania. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] lipca 2014 r., zaś w dniu [...] września 2014 r. Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Jednakże zgłoszone przez organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. wierzytelności nie zostały zaspokojone, co oznacza zdaniem organu odwoławczego, że wskazanego wniosku o ogłoszenie upadłości nie można uznać za złożony we właściwym czasie z punktu widzenia ochrony wierzycieli.

Organ odwoławczy zauważył też, że według informacji zwartych w bilansach Spółki na dzień 31 marca 2010 r. wartość majątku Spółki wynosiła ogółem 420.335,10 zł, przy zobowiązaniach ogółem 511.174,26 zł, natomiast na dzień 31 marca 2011 r. wartość majątku Spółki wynosiła ogółem 130.070,31 zł, przy zobowiązaniach ogółem 920.815,74 zł. Powyższe oznacza zdaniem organu odwoławczego, że wartość zobowiązań przewyższała na koniec ww. okresów rozliczeniowych wartość majątku Spółki. Kapitał własny Spółki zarówno na dzień 31 marca 2010 r., jak i na 31 marca 2011 r., miał wartości ujemne i wynosił odpowiednio - 90.839,06 zł, - 790.745,43 zł, co oznacza że stan ten utrzymywał się. Organ odwoławczy odnotował też, że w złożonej do organu podatkowego Informacji o odliczeniach od dochodu i podatku oraz dochodach wolnych i zwolnionych od podatku (CIT-8/0) za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. Spółka wykazała kwotę poniesionej straty w wysokości 141.959,71 zł. Podlegająca odliczeniu kwota straty w wysokości 73.112,56 zł została wykazana przez Spółkę w CIT-8 za okres do 1 kwietnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że w odniesieniu do Spółki wystąpiła jedna z przesłanek upadłości, tj. brak majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzone w toku postępowania dane odnoszące się do sytuacji finansowej Spółki uzasadniają wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości w terminie 2 tygodni od dnia 31 marca 2010 r., w tym bowiem czasie zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określona w art. 10 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., Nr 60, poz. 535 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.u.n." Podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki istniały zatem w trakcie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez Skarżącego. Organ odwoławczy uznał też, że Skarżący w postępowaniu przed organami podatkowymi obu instancji nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby faktycznie możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby zaległość podatkową Spółki w znacznej części.

Skarżący zaskarżył następnie powyższą decyzję organu odwoławczego, wnosząc skargę w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r., w której zarzucił jej naruszenie następujących przepisów:

1) art. 116 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie,

2) art. 120, art. 121 i art. 122 O.p., poprzez ich błędne zastosowanie,

3) art. 187 O.p., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,

4) art. 191 O.p., poprzez jego nie zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł w swojej skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył zasadniczo argumenty podniesione wcześniej w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, nie dopuściły się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji było obciążenie Skarżącego odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, w której Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stanowiły przepisy art. 116 § 1 i § 2 O.p. określające zakres odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika. W sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, organy podatkowe obowiązane są wykazać, iż zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna (tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością). Z kolei, wykazanie przesłanek uwalniających od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki jako osoby trzeciej, obciąża tę osobę. Do tych tzw. negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że: 1) we właściwym czasie członek zarządu zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że 2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też 3) wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji związana była zatem z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, czy zgromadzony w wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły wszystkie z wymienionych wyżej przesłanek przypisania Skarżącemu jako członkowi zarządu, odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W związku z kontrolą zaskarżonej decyzji, stanowisko organu odnośnie zaistnienia przesłanek orzeczenia tej odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 i § 2 O.p., Sąd uznał za prawidłowe.

Na wstępie należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS [...], według stanu na dzień 1 października 2015 r., wynika że Skarżący wpisany był do tego rejestru jako prezes zarządu Spółki w okresie od dnia 12 września 2007r. do dnia 17 września 2014 r. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r., której termin płatności upływał, zgodnie z tym na co wskazywał organ odwoławczy na str. 5 zaskarżonej decyzji, w dniu 30 czerwca 2011 r., a zatem w okresie gdy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Powyższe stanowi zatem o zaistnieniu w okolicznościach niniejszej sprawy tzw. pozytywnej przesłanki odpowiedzialności, określonej w art. 116 § 2 O.p. tj. wykazania, że osoba, wobec której wydawana jest decyzja o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki pełniła obowiązki członka jej zarządu w czasie upływu terminu zobowiązania podatkowego.

Przechodząc z kolei do drugiej z pozytywnych przesłanek, tj. bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, zauważyć należy, że bezskuteczność egzekucji, zgodnie z tym na co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, będzie miała miejsce, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku podatnika i zastosowanie różnych sposobów egzekucji nie dało wyniku w postaci zaspokojenia roszczenia podatkowego. Stwierdzenie bezskuteczności ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08. CBOSA). Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji wykazano bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Organ egzekucyjny, na co wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, podejmował wszechstronne działania celem ustalenia składników majątku Spółki, tj. poszukiwał majątku Spółki z wykorzystaniem informacji przekazanych przez właściwe organy, które mogą posiadać takie informacje. Dokonywano również zajęcia rachunku bankowego, jednak działania te nie przyniosły żadnego rezultatu, poza uzyskaniem kwoty 419,61 zł. Sąd podziela zatem ustalenia faktyczne jakich dokonały organy podatkowe w zakresie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki (str. 6 zaskarżonej decyzji). W szczególności należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. administracyjny organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki z uwagi bezskuteczność egzekucji, wskazując w uzasadnieniu, iż Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, nie posiada majątku takiego jak pojazdy lub nieruchomości, nie są znane inne aktualne adresy prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, nie udało się też ustalić nowego rachunku bankowego, wobec czego stwierdzono, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Mając zatem na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, do rozważenia przez Sąd pozostawała kwestia, czy Skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej go od tej odpowiedzialności. Art. 116 O.p. definiuje przesłanki negatywne odpowiedzialności, wskazując na wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo, że niezgłoszenie takiego wniosku oraz niewszczęcie postępowania nastąpiło bez winy członka zarządu. Możliwe jest także wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej mierze. Aby uwolnić się od odpowiedzialności, członek zarządu powinien wskazać którąkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek. Logicznym wydaje się, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien samodzielnie podjąć działania zmierzające do wykazania przesłanek egzoneracyjnych. W tym zakresie zatem to na nim w pierwszej kolejności powinno spoczywać wykazanie tych okoliczności.

Podniesiony przez Skarżącego w jego skardze zarzut naruszenia art. 116 O.p. zmierza do wykazania, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki zwalniające go od odpowiedzialności, ponieważ zdaniem Skarżącego wniosek o upadłość Spółki został zgłoszony we właściwym czasie. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 10 u.p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 1 u.p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast przepis art. 11 ust. 2 u.p.u.n. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) stanowi, że dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło "we właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego. W stanie prawnym wiążącym dla oceny prawnej w niniejszej sprawie, w myśl art. 21 u.p.u.n. dłużnik był obowiązany, nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zatem "właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o upadłość w kontekście przesłanki zwalniającej członka zarządu z odpowiedzialności, to w realiach niniejszej sprawy termin 2-tygodniowy.

Sąd podziela w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne jakich dokonały organy podatkowe w zakresie ustalenia "właściwego czasu" do zgłoszenia upadłości Spółki, przedstawione str. 9-11 zaskarżonej decyzji). Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że zarówno na dzień 31 marca 2010 r., jak i na dzień 31 marca 2011 r. – będące końcami okresów rozliczeniowych Spółki, wartość zobowiązań Spółki przewyższała wartość jej majątku. Ponadto kapitał własny Spółki zarówno na dzień 31 marca 2010 r., jak i na dzień 31 marca 2011 r., miał wartości ujemne i wynosił odpowiednio - 90.839,06 zł, - 790.745,43 zł, co oznacza że stan ten pogłębiał się. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w odniesieniu do Spółki wystąpiła jedna z przesłanek upadłości, tj. brak majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań. W konsekwencji biorąc pod uwagę dane zgromadzone przez organ podatkowy w toku postępowania odnoszące się do sytuacji finansowej Spółki, zasadnym było wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości w terminie 2 tygodni od dnia 31 marca 2010 r., w tym bowiem czasie zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określona w art. 10 w związku z art. 11 ust. 2 u.p.u.n. Podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki istniały zatem w trakcie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez Skarżącego i wbrew twierdzeniom Skarżącego zaistniały one wcześniej, niż 16 listopada 2011 r., kiedy otrzymał on wskazywane przez siebie pismo jedynego udziałowca Spółki informujące o uchyleniu się przez niego od przelewu wierzytelności oraz o potrąceniu należności w kwocie 126.000 zł.

Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego odnośnie braku wiedzy na temat finansów Spółki, należy również zauważyć, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, iż członek zarządu spółki nie może wskazywać jako przyczyny niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki nieznajomości stanu jej finansów (wyrok WSA w Białymstoku z 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 107/14, LEX nr 1512001). Jak już wcześniej wskazano, z ustaleń faktycznych poczynionych przez organ podatkowy wynika, że na koniec okresu rozliczeniowego Spółki zamykającego się w dniu 31 marca 2010 r. wartość zobowiązań Spółki przewyższała wartość jej majątku. Ponadto kapitał własny Spółki miał wartość ujemną i był to stan pogłębiający się, czego dowiodły dane pochodzące z końca kolejnego okresu rozliczeniowego. Skarżący z racji pełnionej funkcji w zarządzie Spółki był obowiązany do posiadania wiedzy o jej stanie finansowym na dzień 31 marca 2010 r., kiedy to wartość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość jej majątku. Skarżący winien był też w terminie 2 tygodni, licząc od tego dnia, złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Jednakże wniosek taki został złożony przez niego dopiero w dniu 18 listopada 2011 r.

Kolejną negatywną przesłanką orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu jest wykazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Jednakże w trakcie toczącego się postępowania podatkowego Skarżący, pomimo wezwania skierowanego do niego przez organ pierwszej instancji, nie wskazał mienia Spółki, z którego według niego możliwe było zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznym.

Końcowo odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego należy wskazać, że prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), a w myśl art. 187 § 1 O.p. zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie z art. 191 O.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu, ustalony przez organy stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.