Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 695/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 3 i 10
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr SKO.[...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł. ( [...]), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., sygn. [...] po rozpoznaniu odwołania B. P. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych [...], [...] obręb S., o łącznej pow. 3.748 m2 w O. na kwotę [...] zł, działając na podstawie art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt l k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] Prezydent Miasta ustalił - na wniosek B. P. - opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych [...], [...] obręb S., o łącznej pow. 3.748 m2 położonej w O., na kwotę [...] zł, która stanowi 30% wzrostu wartości rynkowej nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miasta w dniu [...] maja 2002 r.

W ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P. wnosząc o zmianę decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący wskazał, iż operat szacunkowy będący podstawą naliczenia opłaty jest wykonany w sposób nieprofesjonalny, gdyż rzeczoznawca nie uwzględnił szeregu okoliczności mających wpływ na wartość nieruchomości, takich jak wykonanie zjazdu z nieruchomości, przyjęcie w ramach "usług oświatowych" również "usług komercyjnych" oraz błędne przyjęcie dla celów porównawczych cen transakcyjnych z gmin A. i K.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2004 r., znak [...] ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych [...], [...] obręb S., o łącznej pow. 3.748 m2 w O. na kwotę [...] zł. Kolegium wyjaśniło, iż opłatę organ l instancji ustalił na wniosek B. P., a wzrost wartości nieruchomości wynika z faktu zmiany obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta uchwalonej w dniu [...] maja 2002 r. przez radę miasta. W wyniku tej zmiany dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości z terenu usług oświaty ([...]) zmieniono na tereny usług komercyjnych ([...]). Wyliczenie umiany wartości oparto na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego J. R. Kolegium wyjaśniło, że brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, postępowanie przed organem I instancji przeprowadzono prawidłowo. Nadto Kolegium podało, że rozpatrywało sprawę wzrostu wartości nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] już dwukrotnie, kwestionując uprzednio sporządzane operaty wycen nieruchomości i uchylając wydane wówczas decyzje organu l instancji. Obecnie sporządzony operat dla potrzeb postępowania przed Prezydentem Miasta nie budzi zastrzeżeń, a zgłaszane przez odwołującego się wątpliwości zostały dostatecznie wyjaśnione przez biegłego rzeczoznawcę.

Od tej decyzji złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. P. domagając się wydania decyzji ustalającej "racjonalną" opłatę, względnie uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1273/04 stwierdzono nieważność wyżej opisanej decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] oraz określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga była uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które uwzględniono z urzędu. Sąd wskazał, iż w aktach administracyjnych na k. 207-211 zalega odwołanie mające pochodzić od B. P., które nie jest jednak opatrzone własnoręcznym podpisem odwołującego się, a wyłącznie sygnowane jego imieniem i nazwiskiem, ale w postaci tzw. podpisu maszynowego. Sąd podał, że art. 140 k.p.a. stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Takim przepisem jest, zdaniem Sądu, norma art. 64 § 2 w zw. z art.63 § 3 k.p.a., która zobowiązuje organ odwoławczy do tego, aby w przypadku braku podpisu pod odwołaniem, wezwać wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku, pod rygorem zastosowania art. 134 k.p.a., tj. stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie dostrzegło tego braku odwołania, nie wezwało odwołującego się do jego uzupełnienia, a tym samym rozpatrzyło odwołanie, które jako podanie nie podpisane nie mogło wywołać takiego skutku. Rozpatrzenie odwołania, które nie zostało prawidłowo podpisane Sąd ocenił w kategoriach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a to obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na zasadzie art.145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Równocześnie Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po ewentualnym uprawomocnieniu się niniejszego wyroku wezwie odwołującego się do uzupełnienia braku odwołania, a od zachowania się strony uzależnione będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.

W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., który stał się prawomocny z dniem 1 lipca 2007 r. (k. 224) Kolegium działając na zasadzie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. wezwało B. P. o uzupełnienie odwołania z dnia 1 marca 2004 r. poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania – pod rygorem zastosowania art. 134 k.p.a., tj. stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. B. P. uzupełnił ten brak formalny i w wyznaczonym terminie podpisał odwołanie, stąd możliwym stało się jego rozpoznanie.

Wskazano również, że iż od dnia 11 lipca 2003 r. obowiązuje ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), która w art. 88 uchyliła ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15 poz. 139 ze zm.), będącą podstawą wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2004 r. Jednakże - na zasadzie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ przedmiotowa sprawa została wszczęta i nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem 11 lipca 2003 r. - należy nadal stosować przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dni 7 lipca 1994 r. Nadto podkreślono, że w dacie wydania badanej decyzji, tj. [...] lutego 2004 r. obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924), które zostało również zastosowane przy wydawaniu rozstrzygnięcia, a które utraciło moc z dniem 22 września 2004 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 sierpnia 2002 r. B. P. zwrócił się - zgodnie z art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - do Prezydenta Miasta o ustalenie wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem przez Radę Miasta w dniu [...] maja 2002 r. zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...], [...] i [...] obręb S. Jednocześnie, ponieważ działki nr [...] i [...] obręb S. nie zostały objęte zmianą planu zagospodarowania przestrzennego ustalenie opłaty ich nie dotyczy.

Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym - jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, (...) prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Natomiast art. 36 ust. 10 cyt. ustawy upoważnia właściciela nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do żądania przed jej zbyciem, ustalenia przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wysokości jednorazowej opłaty.

Kolegium wskazało, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Kolegium dwukrotnie. Kolegium dwukrotnie też kwestionowało prawidłowość operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. K. Mianowicie, decyzjami z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] uchylono poprzednie decyzje Prezydenta Miasta ustalające opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazywano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Podstawą aktualnie badanej decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] jest operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2003 r. (k.139-190) opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego J. R. Jak wynika z akt sprawy umożliwiono stronie zapoznanie się z treścią operatu, a nadto organ I instancji przekazał B. P. pismo z dnia 30 stycznia 2004 r. zawierające szczegółowe ustosunkowanie się rzeczoznawcy do uwag do operatu zgłoszonych przez stronę pismem z dnia 13 stycznia 2004 r. (k.126-136).

Zdaniem Kolegium ponowne postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób prawidłowy, a stronie zapewniono czynny udział w tym postępowaniu.

Wskazano, że w niniejszej sprawie bezspornym jest dokonanie przez Radę Miasta uchwałą z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] zmiany miejscowego

planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w O. przy ul. [...]. Zmiana planu obejmuje działki nr [...] i [...] obręb S. W wyniku tej zmiany dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości z terenu usług oświaty, projektowana szkoła średnia ogólnokształcąca ([...]) zmieniono na tereny usług komercyjnych ([...]), z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod usługi o charakterze komercyjnym o znaczeniu ponadlokalnym i ogólnomiejskim dla realizacji obiektów handlowych, usługowych, gastronomicznych, bankowych, administracji gospodarczej i innych pełniących usługi około biznesowe wraz z parkingami, w tym obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 2000m2. Kolegium jest zdania, iż mając na uwadze tak dokonaną zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niewątpliwie wartość nieruchomości odwołującego się wzrosła.

Organ I instancji dokonał ponownego postępowania wyjaśniającego, w tym sporządził kolejny operat szacunkowy przez innego rzeczoznawcę, w którym ustosunkowano się do wskazań i zastrzeżeń Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].

Kolegium stwierdziło, że nie potwierdziły się zarzuty zgłoszone w odwołaniu, w

tym te dotyczące niedbałości i braku profesjonalizmu w wykonaniu operatu. Nadto stwierdzono, iż zarzuty zgłoszone w obecnym odwołaniu są w większości tożsame ze zgłoszonymi w poprzednich odwołaniach od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002r. oraz z dnia [...] maja 2003 r. uchylonych przez Kolegium.

Operat szacunkowy został sporządzony przez rzeczoznawcę po dokonaniu w dniu [...] grudnia 2003 r. wizji lokalnej w terenie, w wyniku której uzyskano informacje dotyczące walorów lokalizacyjnych przedmiotowych w sprawie działek, ukształtowania powierzchni ich terenu, stanu zagospodarowania i sposobu ich wykorzystania, a nadto wykonano dokumentacje fotograficzną - a wszystko to zostało później uwzględnione w treści operatu. Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego J. R., Kolegium stwierdziło, iż operat ten został sporządzony w sposób prawidłowy i nie budzi już zastrzeżeń Kolegium sposób ustalenia wartości nieruchomości przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i po zmianie, a zarzuty zgłoszone w odwołaniu oraz wcześniejszym piśmie strony do organu I instancji zostały wyczerpująco wyjaśnione przez rzeczoznawcę w piśmie z dnia 30 stycznia 2004 r. (k.136).

Podkreślono, że operat szacunkowy sporządzony przez J. R. nie opiera się, tak jak dwa poprzednie operaty, na metodzie porównawczej, ale na podejściu mieszanym, dopuszczonym w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 230, poz. 1924). Jednocześnie w operacie podano, iż istniejące uwarunkowania nie pozwalają na zastosowanie podejścia porównawczego ani też dochodowego. W podejściu mieszanym stosuje się metodę pozostałościową lub wskaźników szacunkowych gruntów (§ 15 cyt. rozporządzenia). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości stosuje się metodę pozostałościową, jeżeli nieruchomość ma być przedmiotem robót polegających zabudowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub remoncie. Wyceniane w niniejszej sprawie działki maja podlegać zabudowie. Wartość nieruchomości (działek gruntowych) jako przedmiotu prawa własności określa się w powyższej metodzie przez obliczenie, jaką wartość będzie miała nieruchomość po zabudowie, odjęcie od tej wartości przeciętnych kosztów zabudowy, z uwzględnieniem przeciętnych zysków inwestora (§ 16 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Jak wynika z akt sprawy dla przedmiotowych w sprawie nieruchomości zostały wydane dwie decyzje dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jedna z 1999 r. dotyczyła budowy szkoły, a druga z 2002 r. zabudowy przedmiotowych działek i sąsiednich zespołem handlowo-usługowym. Wartość rynkową nieruchomości (działek) po zabudowie określono w operacie w podejściu dochodowym, przy zastosowaniu metody inwestycyjnej, techniki dyskontowania strumieni pieniężnych. W operacie szczegółowo opisano dokonanie wyceny, w tym podano, że dla zastosowania podejścia dochodowego konieczna jest znajomość dochodu uzyskiwanego lub możliwego do uzyskania z czynszów lub innych dochodów z nieruchomości stanowiących przedmiot wyceny oraz nieruchomości podobnych. Rzeczoznawca zawarł szczegółowy opis zasad techniki dyskontowania strumieniami pieniężnymi oraz założeń i uwarunkowań przyjętych przy wycenie, a także sposób określenia stopy dyskontowej w przypadku braku danych z rynku nieruchomości.

Zgodnie ze sporządzonym przez rzeczoznawcę operatem szacunkowym wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oszacowana została na kwotę [...] zł. Wartość rynkowa nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oszacowana została na kwotę [...] zł. Różnica wynosi zatem [...] zł. Jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynosi 30% tej różnicy, tj. [...] zł., co zostało w zaskarżonej decyzji orzeczone.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez J. R. cena jednostkowa działek w wysokości 79,47 zł/m2 jest dużo wyższa nie uzyskiwane na rynku lokalnym ceny za działki przeznaczone pod usługi komercyjne, a ponieważ na rynku lokalnym nie było transakcji sprzedaży w obrocie rynkowym działek przeznaczonych pod usługi oświaty ze wskazaniem na budowę szkoły uzyskanej wartości j.w. nie można uważać za zawyżoną czy też zaniżoną. Jak podano w operacie, w wykazie cen rynkowych działek gruntowych znajdujących się w Urzędzie Skarbowym w O. maksymalne ceny rynkowe działek budowlanych jako przedmiotu prawa własności wynoszą 35-50 zł/m2. Natomiast odnosząc się do zarzutu wyceniania działek według ustaleń nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazano, iż uzyskana wartość w wysokości 162,88 zł/m2 nie jest wygórowana w stosunku do uzyskiwanych przez właścicieli działek sąsiadujących z wycenianymi, a znajdujących się w obrębie terenów, dla których został sporządzony nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe w sprawie działki zostały sprzedane przez odwołującego się w dniu [...] maja 2003 r. za kwotę [...] zł (akt notarialny umowy sprzedaży Rep. [...]), przy czym jak zapisano w § 7 umowy sprzedaży, w kwocie tej [...]zł stanowi wartość wjazdów na nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...]. Jak podano w operacie, wjazdów na nieruchomości nie ma, a nawiezione nasypy ziemi lub gruzu i ziemi porośnięte trawą mogą stanowić jedynie podkład pod wjazdy (k.172, 139-140 oraz fotografie k. 164-170).

Kolegium zgodziło się z argumentacją przedstawioną przez rzeczoznawcę, który ustosunkował się do zarzutów B. P. oraz z twierdzeniami organu I instancji zawartymi w treści decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. i jej uzasadnieniu. Zatem, odnosząc się do zarzutów odwołania przyjęto za dopuszczalne przyjęcie do wyceny jako porównywalne - nieruchomości położone w A. czy K., co zresztą jest korzystne dla odwołującego, a na co zezwala § 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. Odnośnie wartości tzw. "wjazdów" - zostały one dokładnie w operacie opisane i wycenione zgodnie z zaleceniami w/w rozporządzenia. Zasadne jest również twierdzenie, że usługa oświatowa, nawet jeżeli to będzie szkoła prywatna, nie jest tożsama z usługą komercyjną. Jednocześnie zaznaczono, iż zgodnie z przepisami dotyczącymi wycen nieruchomości, źródłem informacji mogą być jedynie ceny transakcyjne sprzedaży nieruchomości, stawek czynszowych, dzierżawy gruntów itp., a nie zapisy w umowach przedwstępnych - czego zdaje się oczekiwać odwołujący się.

Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest więc zdaniem Kolegium prawidłowa, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wbrew twierdzeniom odwołującego się, organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., sygn. akt: [...] złożył B. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a dotyczący przyjęcia wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez Radę Miasta w dniu [...] maja 2002 r., 2) obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to: art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, art. 138 § 1 pkt k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 139 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie.

Skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na jego rzecz kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, obejmujących wszystkie prawem przepisane składniki, a to według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta ustalił opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych powierzchni [...], [...] obręb S. o łącznej powierzchni 3.748 m2 położone w O., na kwotę [...] złotych, która stanowi 30 procent wzrostu wartości rynkowej nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miasta w dniu [...] maja 2002 r. Pomimo złożenia odwołania od tejże decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało ją w mocy.

Skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja została doręczona nie pełnomocnikowi skarżącego, lecz bezpośrednio postępowania jemu samemu. Tymczasem w toku postępowania zostało złożone do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone adwokatowi A. W., które stanowiło umocowanie do reprezentowania skarżącego we wszystkich instancjach. Tym samym organ II instancji dopuścił się rażącej i oczywistej obrazy przepisów postępowania, dotyczących zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcz się pełnomocnikowi. Powołując się na orzecznictwo skarżący wskazał, że pominięcie przez organ administracji strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący przedłożył do akt pełnomocnictwo udzielone A. W. Pomimo powyższego zaskarżona decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącemu, zaś pełnomocnika w ogóle nie uwzględniono w katalogu osób, które otrzymują postępowania. W tym stanie rzeczy należy dotychczasowe postępowanie konwalidować poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Podniesiono w skardze ponadto, że Kolegium dopuściło się oczywistej i rażącej obrazy podstawowej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności". Oznacza to, iż na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek samokontroli przestrzegania prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie owa samokontrola ze strony Kolegium miała charakter iluzoryczny. Organ ten formalnie bowiem powołał się na regulację prawną, nie uwzględniając zupełnie, iż w sprawie znajdują zastosowanie okoliczności podnoszone przez skarżącego. Podkreślono, że w toku postępowania całkowicie pominięto cały szereg okoliczności, dotyczących w szczególności kwestii związanych z porównywaniem cen mających miejsce w A. i K., z w wartością wjazdów, z porównaniem celów: komercyjnego i oświatowego, warunków umowy przedwstępnej itp. W świetle powyższego organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Wskazano, że organ administracji publicznej jest z urzędu zobowiązany przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wobec zarzutów skarżącego do opinii rzeczoznawcy należało zasięgnąć opinii innego biegłego, który nie popełniłby błędów swego poprzednika. Brak ujęcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawowych elementów stanu faktycznego istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy prowadzi do uznania, iż uzasadnienie to nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji utrudnia rzeczową polemikę ze stanowiskiem prezentowanym przez Kolegium, a jednocześnie kontrolę ze strony organu wyższej instancji.

Skarżący podnosi, że w podobnej sprawie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt: II SA/Kr 1285/05 wskazał, że art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wiąże możliwość ustalenia i poboru jednorazowej opłaty ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowaną uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to przesłanka, bez której niemożliwe byłoby uruchomienie stosownego postępowania. Związek pomiędzy wzrostem wartości nieruchomości a uchwaleniem lub zmianą planu zagospodarowania przestrzennego musi być bezpośredni, np. spowodowany zmianą przeznaczenia w planie, a nie tylko związany z ogólna koniunkturą gospodarczą powodującą wzrost wartości nieruchomości na rynku. Tymczasem w niniejszej sprawie kwestia tego związku przyczynowego nie została przekonywująco wyjaśniona. W piśmie z dnia 14 lutego 2000 r. Zarządu Miasta stwierdzono, że "ważność obecnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. została przedłużona do dnia 31 grudnia 2001 r. Po tym terminie obszar w rej. ul. [...] będzie traktowany jako teren pozbawiony planu. Wówczas dla każdej inwestycji na w/w terenie będzie wydawać się decyzję zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Podniesiono także, że organy administracji winny samodzielnie oceniać wartość dowodową opinii rzeczoznawcy i mogą żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści.

Wskazano wreszcie, że już przed uchwaleniem planu w dniu [...] maja 2002 r. przedmiotowy teren miał charakter komercyjny jako przeznaczony pod szkolnictwo, np. prywatną uczelnię. Przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości została już zawarta w dniu [...] września 2000 r. i już wówczas teren był traktowany przez kupującego jako komercyjny (przeznaczony pod szkolnictwo prywatne). Kupujący w umowie przedwstępnej nie uzależniał nabycia nieruchomości od zmiany zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium nie uwzględniło także faktu, iż znajdujący się na terenie nieruchomości zjazd z ulicy głównej ma wartość 100 tysięcy złotych, co zostało szczegółowo określone w umowie sprzedaży nieruchomości z dnia [...] maja 2003 r. W związku z faktem ustanowienia dostępu do działek z drogi publicznej wartość nieruchomości znacznie wzrosła czego Kolegium również nie uwzględniło. Podobnie Kolegium bezkrytycznie zaakceptowało oparcie wyceny przez rzeczoznawcę na porównaniu cen w takich miastach, jak A. czy K.

Wskazano wreszcie, że Kolegium naruszyło również art. 139 k.p.a., gdyż w wyniku zaskarżonej decyzji została w mocy utrzymana decyzja, ustalająca opłatę w wysokości [...] zł, podczas gdy na mocy wcześniejszej decyzji z dnia [...] maja 2003 r. ustalono opłatę niższą, tj. w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko, odniósł się do zarzutów skargi i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśniono, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego A. W., znajduje się w nich natomiast pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego A. P. (k. 93, tom I akt sprawy), któremu były doręczane pisma i rozstrzygnięcia wydane w toku prowadzonego postępowania, w tym zaskarżona decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Zaskarżona decyzja zakończyła jurysdykcyjne postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek B. P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. o określenie na podstawie art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wysokości opłaty należnej w sytuacji zbycia przez wnioskodawcę działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w O. przy ul. [...].

W postępowaniu dotyczącym niniejszej sprawy zapadły decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002 r., znak: [...], z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], z dnia [...] lutego 2004 r., znak: [...] oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...], z dnia [...]r., znak: [...].

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewidywała dwa tryby postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tj. postępowanie wszczynane z urzędu w sytuacji, gdy wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywał tę nieruchomość (art. 36 ust. 3) oraz postępowanie wszczynane na wniosek właściciela nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przed zbyciem tej nieruchomości (art. 36 ust. 10).

Istotą trybu określonego w art. 36 ust. 10 cyt. ustawy było zapewnienie właścicielowi nieruchomości prawa do informacji o ewentualnych konsekwencjach finansowych zbycia nieruchomości związanych z obowiązkiem uiszczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tak aby mógł on poznać wysokość opłaty przed zbyciem nieruchomości, uwzględnić ją w rachunku ekonomicznym i ewentualnie odstąpić od zamierzonego zbycia nieruchomości (por. Z. Leoński, M. Szewczyk: Zasady prawa budowlanego i zagospodarowania przestrzennego, Bydgoszcz-Poznań 2002, s. 157). Postępowanie o ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wszczynane na wniosek właściciela nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przed zbyciem tej nieruchomości, z istoty rzeczy stawało się postępowaniem bezprzedmiotowym, gdy dochodziło w jego toku do zbycia nieruchomości. W takiej bowiem sytuacji traciła swój byt sprawa administracyjna ustalenia "na przyszłość" wysokości ewentualnej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, a na właściwym organie administracji ciążył obowiązek wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 36 ust. 3 cyt. ustawy. Podkreślić przy tym należy odmienne konsekwencje wynikające z zastosowania któregoś z wyżej wskazanych trybów. Skoro tryb ustalania opłaty jednorazowej określony w art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dotyczył sytuacji, gdy wnioskodawca dopiero rozważał kwestię zbycia nieruchomości, to nie mógł mieć w sprawie rozpatrywanej w tym trybie zastosowania art. 36 ust. 4 cyt. ustawy zdanie pierwsze, zgodnie z którym wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w ust. 2, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w ust. 3, ustala się na dzień jej zbycia. W konsekwencji treść merytorycznej decyzji wydanej w trybie art. 36 ust. 10 cyt. ustawy – w braku dookreślenia przez wnioskodawcę przewidywanego terminu zbycia nieruchomości – powinna opierać się na wycenie wartości nieruchomości na dzień podejmowania przez organ (również organ odwoławczy) merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Tymczasem w trybie postępowania wszczynanego z urzędu wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powinna być ustalana na dzień jej zbycia.

Merytoryczne zakończenie postępowania zainicjowanego wnioskiem B. P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. o określenie na podstawie art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wysokości opłaty należnej w sytuacji zbycia przez wnioskodawcę działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w O. przy ul. [...] nie znajdowało uzasadnienia w sytuacji, gdy przedmiotowe w sprawie działki zostały sprzedane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, tj. w dniu 14 maja 2003 r. (akt notarialny umowy sprzedaży Rep. [...]). W tym stanie rzeczy zaistniały podstawy do umorzenia postępowania z wniosku B. P. z dnia 1 sierpnia 2002 r. i wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Bezprzedmiotowe jest zatem postępowanie, gdy odpada podstawowa przesłanka wydania merytorycznej decyzji w tym postępowaniu, tj. jedna z podstaw kształtujących sprawę administracyjną ustalenia "na przyszłość" wysokości ewentualnej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wydaje" a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Organy obydwu instancji podejmując rozstrzygnięcie w braku do tego podstaw prawnych naruszyły prawo materialne poprzez wadliwe zastosowanie art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a naruszenie to zdeterminowało wynik sprawy prowadząc do merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne z wniosku B. P. z dnia 1 sierpnia 2002 r. stało się bezprzedmiotowe.

Dodatkowo należy zauważyć, że z regulacji art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 36 ust. 3 cyt. ustawy wynika niewątpliwy wniosek, że ustalenie jednorazowej opłaty następuje w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym kończącym się decyzją administracyjną.

Istota jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego polega na kreowaniu indywidualnych norm prawnych w wyniku stosowania ogólnych i abstrakcyjnych norm prawa administracyjnego, przy czym dopuszczalność tego stosowania zdeterminowana jest zaistnieniem określonego stanu faktycznego. Indywidualny związek określonej sfery faktycznej ze sferą prawną wyznacza przedmiot jurysdykcji administracyjnej, który określa się mianem sprawy administracyjnej stanowiącej podstawowy łącznik między administracyjnym prawem materialnym i procesowym. Mająca materialnoprawny charakter sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą wszczęcia tego postępowania uzyskując jednocześnie walor sprawy w znaczeniu procesowym. Jurysdykcyjne postępowanie administracyjne ma więc na celu wiążące ustalenie przez organ administracji publicznej konsekwencji norm prawa materialnego w stosunku do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Innymi słowy, postępowanie jurysdykcyjne zmierza do skonkretyzowania i zindywidualizowania ogólnej i abstrakcyjnej normy prawnej, a jego celem jest załatwienie sprawy administracyjnej poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Kształt sprawy administracyjnej i tym samym decyzji administracyjnej determinują normy prawa materialnego.

Jedną z konsekwencji tego stanu rzeczy jest to, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Ponieważ normy prawa administracyjnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, to z zasady powinny być stosowane wg dnia, w którym akt administracyjny zostaje wydany. Organ bada sprawę na bieżąco mając na względzie, że sprawa administracyjna w toku jej załatwiania może się zmieniać.

Organ drugiej instancji też orzeka w sprawie czyli uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji drugiej instancji.

O ile powołana i wskazywana przez organy obydwu instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia została ustalona prawidłowo (w oparciu o treść wniosku) w związku z treścią art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm.), o tyle organ drugiej instancji nie tylko nie zweryfikował adekwatności i aktualności tej podstawy do stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania, lecz również nie zweryfikował aktualności stanu faktycznego przyjętego przez organ pierwszej instancji na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Należy raz jeszcze podkreślić, że skoro tryb ustalania opłaty jednorazowej określony w art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy w sytuacji, gdy wnioskodawca dopiero rozważa kwestię zbycia nieruchomości, to nie może mieć w sprawie zastosowania art. 36 ust. 4 cyt. ustawy zdanie pierwsze, zgodnie z którym wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w ust. 2, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w ust. 3, ustala się na dzień jej zbycia. W konsekwencji treść merytorycznej decyzji wydanej w trybie art. 36 ust. 10 cyt. ustawy musi opierać się na wycenie wartości nieruchomości na dzień podejmowania przez organ (również organ odwoławczy) merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] r. zostało oparto na analizie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. R. wskazującego wartość prawa własności przedmiotowych nieruchomości na dzień [...] grudnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sytuacji, gdy do merytorycznego rozpoznania sprawy w drugiej instancji doszło po kilku latach od wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i ustalenia przez biegłego wartości prawa własności przedmiotowych nieruchomości, obowiązane było zweryfikować aktualność operatu szacunkowego poprzez zwrócenie się do biegłego o zajęcia stanowiska w tej kwestii. W sytuacji, gdyby na skutek upływu czasu i wynikającej stąd zmiany okoliczności faktycznych okazało się konieczne dokonanie ponownej wyceny prawa własności nieruchomości, organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Sporządzenie nowego operatu szacunkowego i jego ocena wiążą się bowiem niewątpliwie z koniecznością przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie. Merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w oparciu o ustalenia operatu z 2003 r. nie można z góry wykluczyć, ale mogłoby ono mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdyby biegły podtrzymał swoje stanowisko wobec braku zmiany stanu faktycznego nieruchomości lub też modyfikacja ustaleń operatu polegała jedynie na uaktualnieniu przyjętych wartości np. w oparciu o aktualne wskaźniki inflacji. Kolegium nie dokonało żadnych ustaleń co do aktualności w dniu orzekania wartości prawa własności przedmiotowych nieruchomości przyjętej w operacie z 2003 r., a co za tym idzie nie można przyjąć – nawet zakładając, że nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania - iż zaskarżoną decyzją w sposób prawidłowy ustalono jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Nie sanuje tego uchybienia dokonana przez Kolegium rzetelna i szczegółowa ocena operatu z 2003 r. Zarzuty skargi wykazujące uchybienia organu odwoławczego w ocenie operatu szacunkowego nie znajdują żadnych podstaw w dokumentacji sprawy, w tym również w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W tym kontekście należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem zasady ogólnej prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czy naruszono przepisy postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 i 3 k.p.a.) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy albowiem przesądzający treść merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty. Z tego względu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu dodatkowo na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zatem była częściowo uzasadniona, tj. uzasadniona w zakresie dotyczącym nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. Nie są zasadne natomiast zarzuty dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu zaskarżonej decyzji i wskazujące na naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego A. W., na które powołuje się skarżący. W aktach znajduje się natomiast pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego A. P. (k. 93, tom I akt sprawy), któremu były doręczane pisma i rozstrzygnięcia wydane w toku prowadzonego postępowania, w tym zaskarżona decyzja. Argumentacja skarżącego nawiązująca do stanowiska WSA w Krakowie wyrażonego w wyroku z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt: II SA/Kr 1285/05 nie pozostaje w związku z okolicznościami istotnymi w przedmiotowej sprawie. Bezsporne jest bowiem dokonanie przez Radę Miasta uchwałą z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w O. przy ul. [...], w wyniku której dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości objętych wnioskiem skarżącego z terenu usług oświaty, projektowana szkoła średnia ogólnokształcąca ([...]) zmieniono na tereny usług komercyjnych ([...]), z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod usługi o charakterze komercyjnym o znaczeniu ponadlokalnym i ogólnomiejskim dla realizacji obiektów handlowych, usługowych, gastronomicznych, bankowych, administracji gospodarczej i innych pełniących usługi okołobiznesowe wraz z parkingami, w tym obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 2000m2. Mając na uwadze tak dokonaną zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zasadne jest stanowisko organów, że wartość nieruchomości skarżącego musiała wzrosnąć.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. należy stwierdzić, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, zakaz reformationis in peius nie odnosi się do wszystkich rodzajów decyzji organu II instancji i w zasadzie ma on zastosowanie tylko do decyzji przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. do decyzji, w której organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Zakaz ten nie obowiązuje równocześnie przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji, gdy organ odwoławczy przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania po uchyleniu zaskarżonej decyzji (uch. siedmiu sędziów Izby Finansowej NSA z dnia 4 maja 1998 r., FPS 1/98, Glosa 1998, nr 5, s. 15-17 z glosą G. Borkowskiego). Zakaz zmiany na niekorzyść adresowany jest bowiem wyłącznie do organu odwoławczego, nie może odnosić się zaś do organu I instancji (J. Zimmermann: Zakaz reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w:) Księga pamiątkowa profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 1999 r., s. 357; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Komentarz do art.139 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II.).

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1a w związku z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).