Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1112/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 2, 3 i 7, art. 134 ust. 1 i 2, art. 139 ust. 1 i 2, art. 142, art. 143 ust. 1, art. 146 ust. 1, art. 147, art. 148, art. 149 ust. 1 i 2, art. 151 ust. 1, art. 152, art. 153, art. 154
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: § 36 pkt 8
journal: Dz.U. 2008 nr 81 poz 484
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
article: art. 7 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 70
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siadem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Dyrektor WOW NFZ" lub "organ"), działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej w skrócie: "u.ś.o.z."), ogłosił w dniu [...] marca 2014 r. postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie [...] na obszarze gminy K.

Dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 151 ust. 1 u.ś.o.z. nastąpiło rozstrzygnięcie powyższego postępowania konkursowego. W ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania konkursu ofert jako podmioty, z którymi Dyrektor WOW NFZ zawrze umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie [...] wskazano K. S. oraz E. C. Ranking końcowy przedstawiający łączną liczbę punktów oceny był następujący: (1) K. S. – [...]; (2) E. C. – [...]; (3) A. K. – [...]. Oferta złożona przez A. K. nie została wybrana. Komisja konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 u.ś.o.z. dokonała bowiem wyboru ofert w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. Dokonanie wyboru pierwszych dwóch w rankingu ofert wyczerpało środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania.

Dnia [...] maja 2014 r. do Dyrektora WOW NFZ wpłynęło odwołanie dotyczące powyższego rozstrzygnięcia złożone osobiście A. K., prowadzącą indywidualną praktykę lekarską w K.

A. K. wskazała na niepodjęcie z nią negocjacji przez komisję konkursową podczas spotkania negocjacyjnego, a także okoliczności, że komisja konkursowa nie wzięła pod uwagę jej warunków udzielania świadczeń – spełniania wymogów dotyczących dostosowania lokalizacji gabinetu do potrzeb osób niepełnosprawnych, posiadania wysokospecjalistycznego sprzętu, posiadanej specjalizacji i odbytych kursów. Ponadto odwołująca wskazywała, że kontroferent K. S. nie zapewnia [...], natomiast kontroferent E. C. nie posiada spełniającego wymogi podjazdu dla osób niepełnosprawnych oraz wyodrębnionej toalety dla osób niepełnosprawnych a jej lekarze nie posiadają specjalizacji.

Uwzględniając przywołaną wyżej argumentację odwołująca wniosła o ponowne rozpatrzenie jego oferty poprzez przeprowadzenie negocjacji zgodnych z obowiązującymi przepisami i uwzględniających dobro pacjentów.

Dnia [...] czerwca 2014 r. do organu wpłynęło pismo odwołującej A. K. stanowiące uzupełnienie odwołania wniesionego dnia [...] maja 2014 r. W uzupełnieniu odwołania podniosła ona ponownie niepodjęcie negocjacji warunków cenowych oferty. Ponadto odwołująca wskazała na uchybienia dotyczące zapewnienia dostępu dla osób niepełnosprawnych, brak informacji dotyczących kwalifikacji personelu, a także niezapewnianie ciągłości udzielania świadczeń przez oferenta E. C.

W dniu [...] czerwca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z oględzin podjazdu dla osób niepełnosprawnych i pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych w lokalizacji miejsca udzielania świadczeń oferenta E. C. Przedmiotowe oględziny przeprowadzone zostały dnia [...] czerwca 2014 r. w obecności oferenta E. C.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ oddalił odwołanie A. K. albowiem ustalił, że organ nie naruszył zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Dnia [...] czerwca 2014 r. do organu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], złożony osobiście przez A. K.

A. K. wskazała, że wynik przeprowadzonych oględzin jest niezrozumiały i mijający się ze stanem rzeczywistym. Na dowód powyższego odwołująca załączyła do wniosku dokumentację zdjęciową.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 6 u.ś.o.z. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "K.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i uwzględnił odwołanie A. K.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że decyzja własna z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] jest wadliwa, a odwołanie A. K. winno być uwzględnione, albowiem oferta oferenta E. C. na etapie postępowania konkursowego podlegała odrzuceniu z uwagi na zawarcie w jej treści nieprawdziwych informacji w zakresie zapewniania przez oferenta podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane").

E. C. zadeklarowała bowiem w ofercie, że zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Powyższymi przepisami są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Dopiero podniesione w odwołaniu A. K. zarzuty i argumenty wykazały konieczność dokonania oględzin miejsca udzielania świadczeń oferenta E. C. pod kątem spełniania zadeklarowanych warunków zapewniania odpowiednich podjazdów oraz dojść, a także toalety dla osób niepełnosprawnych. Dyrektor WOW NFZ postanowił w dniu [...] lipca 2014 r. przeprowadzić ponownie w dniu [...] lipca 2014 r. dowód z oględzin podjazdu dla osób niepełnosprawnych i pomieszczenia sanitarnego dla osób niepełnosprawnych w lokalizacji miejsca udzielania świadczeń oferenta E. C. w K., przy ul. [...], na okoliczność stwierdzenia zgodności ze stanem rzeczywistym informacji zawartych w ofercie konkursowej. W toku oględzin ustalone zostało, że oferent E. C. zapewnia w lokalizacji miejsca udzielania świadczeń w K. przy ul. [...] podjazd z pochylnią o długości 55 cm i wysokości 10 cm. Procent nachylenia pochylni ustala się dzieląc wysokość pochylni przez jej długość a następnie mnożąc wynik przez 100 %, wg wzoru: x = (h / l) * 100 % (gdzie: x – nachylenie pochylni w procentach, h – wysokość pochylni, l – długość pochylni). Wyliczając procent nachylenia pochylni w oparciu o ustalenia poczynione podczas oględzin w dniu 11 lipca 2014 r obliczenie dokonane być winno w następujący sposób x = (10 / 55) * 100 % i po zaokrągleniu wyniku do dwóch miejsc po przecinku x = 18,18 % (gdzie x to nachylenie pochylni w procentach). W tym miejscu organ wskazał, że zgodnie z § 70 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, maksymalne nachylenie pochylni podjazdu, z uwagi na wysokość podjazdu do 0,15 m (do 15 cm), powinno było wynosić 15%. Podjazd o nachyleniu nieco ponad 18% nie spełnia zatem warunku zapewniania przez oferenta podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zdaniem Dyrektora WOW NFZ oferent E. C. wbrew udzielonej odpowiedzi ankietowej nie zapewniała zatem podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem do budynku, w którym zlokalizowano miejsce udzielania świadczeń prowadził podjazd, którego nachylenie przekraczało 15%, a więc maksymalne dopuszczalne nachylenie określone dla pochylni o wysokości do 15 cm. Uwzględniając powyższe ustalenia komisja konkursowa winna była odrzucić ofertę złożoną przez oferenta E. C. na podstawie przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. z tego powodu, że oferta zawierała nieprawdziwe informacje.

Zdaniem organu, Dyrektor WOW NFZ dopuścił się naruszeń przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. poprzez nieodrzucenie oferty E. C. w sposób naruszający interes prawny A. K. Z kolei powoływane przez E. C. twierdzenia o działaniu na jej szkodę przez A. K. stanowią wyłącznie samodzielną ocenę świadczeniodawcy, która nie może mieć wpływu na decyzję organu.

Jednocześnie Dyrektor WOW NFZ stwierdził, że zarzuty A. K. dotyczące oceny jej oferty i oferty oferenta K. S. są niezasadne.

E. C., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Dyrektora WOW NFZ.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., polegające na uznaniu, że oferta E. C. na etapie postępowania konkursowego podlegała odrzuceniu z uwagi na zawarcie w jej treści nieprawdziwych informacji we zakresie zapewnienia przez ww. oferenta podjazdów oraz dojść o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, a tym samym, że decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] jest wadliwa,

2. przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji w postaci przekroczenia dyspozycji art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie;

3. przepisów postępowania, które miało bezsprzeczny wpływ na wynik sprawy w postaci przekroczenia dyspozycji art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

4. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie wynikające z naruszenia wskazanych wyżej przepisów.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 K.p.a. dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi.

W uzasadnieniu przedmiotowej skargi strona skarżąca wskazała, że zarzut związany z domniemanym fałszywym oświadczeniem zawartym w ankiecie ofertowej zwanym przez NFZ "kłamstwem ofertowym" jest całkowicie nietrafny. Skarżąca bowiem w części VIII formularza ofertowego na pytania ankietowe udzieliła odpowiedzi zgodnych ze stanem faktycznym. Organ postępowania wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] lipca 2014 r. w lokalizacji miejsca udzielania świadczeń w gabinecie [...] w K. przy ul. [...] nachylenie pochylni wyrażonej w wartościach procentowych wynosi 18,18 %, podczas gdy rzeczone nachylenie nie może przekroczyć 15 %. Korespondując z wyrażonym stanowiskiem z decyzji nr [...] skarżąca podkreśliła, że pismem z dnia [...] marca 2014 r. Urząd Gminy w K. zaświadczył, iż kąt nachylenia podjazdu do wskazanego gabinetu nie przekracza 15 %. Rzędna wjazdu bowiem wynosi 99,88 m n.p.m.; rzędna wejścia do budynku wynosi 100,00 m n.p.m.; podstawa długości podjazdu wynosi 0,59 m, co determinuje przyjęcie, że kąt nachylenia spornego podjazdu wynosi 11,25 %. Przyjęcie takiego założenia skłania do tezy, iż podjazd pozostaje w zgodzie z dyspozycją przepisu § 70 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 7 ust 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Stanowisko to jest zbieżne ze stanowiskiem organu wyrażonym w decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. W świetle powyższego skarżąca wyraźnie zaznaczyła, że odpowiadając na pytania ankietowe zawarte w formularzu konkursowym odpowiadała zgodnie ze stanem faktycznym, który wynikał ze wskazanego dokumentu. Zdaniem strony skarżącej, fakt ten wyłącza możliwość postawienia zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. Podobnie, zdaniem skarżącej, nietrafny jest także zarzut dokonania kłamstwa ofertowego przez skarżącą odnośnie oświadczenia o spełnieniu wymogów dotyczących dostępu dla osób niepełnosprawnych ruchowo do pomieszczeń sanitarnych. Bezzasadność tego zarzutu potwierdza treść umowy dzierżawy zawartej między skarżącą, a Gminą K. w dniu [...] grudnia 2012 r. Ponadto sporządzona na zlecenie skarżącej przez uprawnionego projektanta w specjalności konstrukcje budowlane opinia z dnia [...] lipca 2014 r. falsyfikuje twierdzenia organu wysunięte w decyzji nr [...].

Następnie strona skarżąca podniosła, że upoważnieni pracownicy organu nie posiadali kompetencji specjalistycznych z zakresu budownictwa, tym samym nie byli w stanie dokonać prawidłowych pomiarów. Nadto skarżąca przedłożyła organowi opinię specjalisty z zakresu konstrukcji budowlanych, która nie została wzięta pod uwagę przy orzekaniu. W związku z powyższym, działanie organu bez wątpienia stanowiło naruszenie art. 7 w zw. z art.. 77 K.p.a., a także naruszenie art. 80 K.p.a.

Skarżąca wskazała również na okoliczność, że jest ona związana umową z Funduszem od ok. 10 lat. Przez cały okres trwania kolejnych kontraktów poddawana była ona jako przedsiębiorca kolejnym kontrolom pracowników Urzędu Wojewódzkiego w P. W żadnej ze wskazanych kontroli nie podniesiono zarzutu niespełnienia wymagań, czy kryteriów konkursowych. W świetle zaś faktu, że w dniu [...] czerwca 2014 r. dokonano oględzin gabinetu i całego budynku przez pracowników NFZ i nie stwierdzono naruszeń, ustalenia faktyczne stanowiącej podstawę decyzji nr [...] budzą uzasadnione wątpliwości. Zarzuty te nie były bowiem podniesione w decyzji nr [...] wydanej na skutek odwołania z dnia [...] maja 2014 r. Nadto, całkowicie nietrafne pozostają argumenty Funduszu w kwestii wadliwości pochylni. Pacjenci niepełnosprawni nie mają bowiem żadnych problemów z dostaniem się do przychodni, na dowód czego E. C. przedłożyła oświadczenia T. S. – niepełnosprawnej ruchowo pacjentki praktyki [...].

W odpowiedzi na powyższą skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 23 kwietnia 2015 r. stawili się skarżąca ze swoim pełnomocnikiem oraz pełnomocnik organu.

Pełnomocnik skarżącej wniósł jak w skardze. Złożył do akt kserokopię projektu budowlanego budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal. Kopię doręczono pełnomocnikowi organu. Skarżąca wskazała dodatkowo, że NFZ pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. rozwiązał kontrakt bez wypowiedzenia.

Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi jak skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym – określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym – regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Wywody Sądu powinna rozpocząć uwaga, że przedmiotem skargi E. C. jest decyzja Dyrektora WOW NFZ z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] uchylająca decyzję własną z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w całości i uwzględniająca odwołanie A. K.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia decyzji Dyrektora WOW NFZ stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Ustawa ta określa m.in. warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń, a także zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń (por. art. 1 pkt 2, 3 i 7 u.ś.o.z.) – powierzając dużą część tych zadań organom Narodowego Funduszu Zdrowia. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI u.ś.o.z.: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych ogólnie w przepisach art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji, z których wynika, że: każdy ma prawo do ochrony zdrowia (ust. 1); obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki i zakres udzielania tych świadczeń określa ustawa (ust. 2).

Z art. 139 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 143 ust. 1 u.ś.o.z. wynika zasada, w myśl której zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 u.ś.o.z., określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Owe kryteria i warunki są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 u.ś.o.z.).

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej normuje nie tylko szczegółowy tryb postępowania w sprawach kontraktowania ww. świadczeń, ale także ogólne zasady rządzące tymi postępowaniami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., sygn., akt II SA/Po 811/14 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Chodzi tu przede wszystkim o art. 134 ust. 1 u.ś.o.z., w myśl którego Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Stąd wypływa bardziej szczegółowa dyrektywa, w myśl której wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być udostępnione świadczeniodawcom na takich samych zasadach (art. 134 ust. 2 u.ś.o.z.).

Jednym z podstawowych warunków zapewnienia w toku postępowania konkursowego zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji jest skrupulatne przestrzeganie przez organ administracji szczegółowych unormowań związanych z dopuszczaniem do udziału w postępowaniu i oceną złożonych ofert. W tym kontekście należy wskazać zwłaszcza na przepis art. 149 ust. 1 u.ś.o.z normujący sytuacje, w których oferta podlega odrzuceniu (m. in. z powodu zawarcia w niej nieprawidłowych informacji – art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.), a także na art. 148 u.ś.o.z. określający podstawowe kryteria, według których należy dokonywać porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją – pkt 1; cena i liczba oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacja kosztów – pkt 2).

Świadczeniodawcy, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad postępowania przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 u.ś.o.z., przy czym środki te nie przysługują na wybór trybu postępowania, niedokonanie wyboru świadczeniodawcy i unieważnienia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 152 u.ś.o.z.).

Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Tak też uczyniła A. K., prowadząca indywidualną praktykę lekarską w K. Jednakże decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ oddalił odwołanie A. K. albowiem ustalił, że organ nie naruszył zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 154 ust. 4 u.ś.o.z.). W związku z tym, A. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek wniosku A. K. Dyrektor WOW NFZ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i uwzględnił odwołanie A. K. Należy w tym miejscu zauważyć, że decyzja dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 154 ust. 6 u.ś.o.z.).

Od decyzji, o której mowa w ust. 6, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8 u.ś.o.z.). Tak też uczyniła E. C., która nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora WOW NFZ uwzględniającym odwołanie A. K. Skarżąca E. C. podniosła w szczególności, że zarzut związany z domniemanym fałszywym oświadczeniem zawartym w ankiecie ofertowej zwanym przez NFZ "kłamstwem ofertowym" jest całkowicie nietrafny, a zatem organ niesłusznie odrzucił jej ofertę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postępowanie prowadzone przez komisję do czasu wyboru najkorzystniejszej oferty nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), a rozstrzygnięcie komisji nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnym. W orzecznictwie przyjęto, że wszystkie etapy postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego w ramach NFZ, wzorowane są na zasadach prawa cywilnego i nie podlegają przepisom postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 190/09 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ustawodawca wyraźnie odwołuje się do typowych pojęć prawa cywilnego, takich jak: oferta, konkurs ofert, rokowania. Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym jak wyborem najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2014, II SA/Po 1124/14 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podmiot prowadzący to postępowanie – Narodowy Fundusz Zdrowia reprezentowany przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 u.ś.o.z.). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jedynie na mocy konkretnych przepisów tej ustawy wydaje decyzje administracyjne (np. art. 154 ust. 6 u.ś.o.z.).

Należy zatem zauważyć, że sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń, staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia Komisji (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 54/07 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Od tego też momentu zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie tych przepisów, a zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. doprowadziło, zdaniem skarżącej, do niewłaściwego zastosowania art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., który stanowi, że odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje.

W ocenie Sądu zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Dyrektor WOW NFZ bezpodstawnie odrzucił bowiem ofertę strony skarżącej.

Przepis art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. wymienia enumeratywnie przypadki, kiedy Komisja musi odrzucić ofertę. Wystąpienie którejkolwiek z przyczyn wskazanych w art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. powoduje konieczność jej odrzucenia (odrzucenie obligatoryjne) bez możliwości podjęcia przez Komisję innej decyzji.

Zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje. Dokonując wykładni językowej tego przepisu, mającej pierwszeństwo przed innymi rodzajami wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności odwołać się do słownikowej definicji słowa "prawdziwe". I tak, słowo "prawdziwe" oznacza: "tak jest w istocie; zgodnie z prawdą; bez udawania; bez fałszu; szczerze; naprawdę" (Słownik Języka Polskiego, Tom VI, W. Doroszewski (red.), Polska Akademia Nauk, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1964, s. 1425). A contrario należy zatem uznać, że nieprawdziwe oświadczenie oferenta oznacza zachowanie udawane, fałszywe i nieszczere. Trudno jednak oświadczeniom oferenta E. C. przypisać walor oświadczeń udawanych, fałszywych, czy też nieszczerych – w konsekwencji – oświadczeń nieprawdziwych. Strona skarżąca, oświadczając, że zapewnia odpowiedni podjazd dla osób niepełnosprawnych, działała na zasadzie dobrej wiary. Zgodnie z posiadaną wiedzą i ugruntowanym przez lata przekonaniom wskazała, że zapewnia podjazd oraz dojścia do gabinetu [...] o nachyleniu zgodnym z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), a więc zgodnym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Powyższą argumentację wzmacnia przeprowadzenie wykładni systemowej art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., który funkcjonuje w określonym środowisku prawnym, a więc w środowisku ustawodawstwa dotyczącego szeroko pojętej problematyki opieki zdrowotnej. I tak, zgodnie z § 36 pkt 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r., Nr 81, poz. 484) – Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku m. in. przedstawienia przez świadczeniodawcę nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych lub informacji, mających istotny wpływ na zawarcie umowy w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy. Należy zatem zauważyć, że ustawodawca w sposób wyraźny rozróżnił w powyższym przepisie dwie sytuacje: po pierwsze – podanie danych lub informacji nieprawdziwych; po drugie – podanie danych lub informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Informacje nieprawdziwe, w przeciwieństwie do niezgodnych ze stanem faktycznym, oznaczają informacje fałszywe i są nacechowane złą wolą osoby składającej dane oświadczenie. Skoro zatem ustawodawca wyraźnie przewidział w przepisach szczegółowych dotyczących ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dwie kategorie informacji (nieprawdziwe i niezgodne ze stanem faktycznym), należy przyjąć, że przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. wyraźnie nawiązuje jedynie do informacji nieprawdziwych, a więc takich, które zostały zafałszowane i są udawane i nieszczere. Jednakże jak wskazano wyżej, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w żaden sposób przypisać stronie skarżącej nieszczerych lub fałszywych oświadczeń.

W tym miejscu należy wskazać, że od odrzucenia oferty należy odróżnić niewybranie oferty, czyli sytuację, w której pomimo braku podstaw do odrzucenia oferty, oferent nie został wymieniony w ogłoszeniu o rozstrzygnięciu i w konsekwencji umowa z nim nie zostaje zawarta. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy oferta nie osiąga limitu punktów wymaganych do zawarcia umowy ustalonego przez Fundusz dla danego postępowania (por. "Komentarz do art. 149 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych", Grzegorz Machulak i Agnieszka Pietraszewska-Macheta, LEX/el.). Zdaniem Sądu, właśnie w taki sposób organ powinien był potraktować ofertę strony skarżącej.

Reasumując, Dyrektor WOW NFZ bezzasadnie odrzucił ofertę E. C. jako ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje. Sąd szczegółowo przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie powyżej, odwołując się do wykładni językowej spornego przepisu oraz wzmacniając rezultat dokonanej wykładni językowej poprzez przeprowadzenie wykładni systemowej.

Zdaniem Sądu, oferta E. C. powinna zostać przez organ dopuszczona do postępowania konkursowego, w którym organ mógł przyznać albo nieprzyznać oferentowi punktów za spełnienie albo niespełnienie wymagań dotyczących udogodnień dla osób niepełnosprawnych.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za zasadne. Zdaniem Sądu, Dyrektor WOW NFZ niewłaściwie zastosował art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. w stosunku do skarżącej. Tym samym, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszone zostały wskazane w skardze przepisy postępowania administracyjnego.

Ponieważ decyzja organu spowodowała po stronie skarżącej daleko idące konsekwencje na gruncie stosunków prawnych, właściwe staje się wskazanie skarżącej drogi postępowania sądowego przed sądem powszechnym, celem zwalczenia negatywnych skutków rozstrzygnięcia Dyrektora WOW NFZ (sądowe stwierdzenie nieważności umowy przed sądem powszechnym).

Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej zawartego w skardze zauważyć należy, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało wyjaśnienia żadnych wątpliwości, które stałyby na przeszkodzie jej należytemu rozpatrzeniu w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. (w skardze błędnie wskazano na art. 106 § K.p.a.). Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Stanowiąc odstępstwo od zasady wynikającej z art. 133 § 1 P.p.s.a., przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie tylko, że nie może być interpretowany rozszerzająco, lecz zwłaszcza nie może być stosowany w sprzeczności z celem, do którego powołano sądy administracyjne, a którym jest kontrola legalności działalności administracji publicznej, a nie załatwianie spraw administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3082/12 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., a o wykonalności zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 P.p.s.a.