Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 104/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K. decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2006 r., na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 2 ust. 1, § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 135, poz. 1235) po rozpatrzeniu wniosku M.L. w sprawie przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu na zakup lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w miejscowości K., postanowił odmówić przyznania pomocy finansowej na spłatę kredytu na zakup mieszkania.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 30 sierpnia 2004 r. Pani M. L. złożyła wniosek do Dyrektora Aresztu Śledczego w O. o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w miejscowości K.. Dyrektor AŚ w O. w piśmie z dnia 22 września 2004 r. przyznał M. L. prawo do uzyskania pomocy finansowej na zakup powyższego mieszkania, jednak ze względu na brak środków finansowych przesunął okres realizacji wniosku na późniejszy termin. Wniosek nie został zrealizowany, ponieważ z dniem 1 maja 2005 r. Pani M. L. została przeniesiona do służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K. W związku z tym faktem w/w złożyła wniosek do Komendanta COSSW w K. o realizację potwierdzonego w piśmie Dyrektora Aresztu Śledczego w O. prawa do pomocy finansowej i o wypłatę tej pomocy za zakup przedmiotowego lokalu.

Dalej organ podkreślił, że wspomniane pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w O. zawiera jedynie informację o późniejszym terminie rozpatrzenia wniosku Pani M. L. W związku z powyższym rozpatrzył wniosek ustalając stan faktyczny i prawny na dzień podjęcia służby w Ośrodkui ustalił , że 1 maja 2005 r. wnioskująca była współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, w którym wraz z mężem zamieszkuje w K. przy ulicy [...]. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej jest uznana za współwłaściciela lokalu, któremu nie przydziela się lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji nie przysługuje jej też prawo do przyznania pomocy mieszkaniowej.

Organ wskazał również, że na przedmiotowy lokal Komendant COSSW w K. udzielił decyzją nr [...] z dnia [...].12.2004 r. pomocy finansowej mężowi wnioskodawczyni Panu P. L. i tym samym spełnione zostało prawo wynikające z art. 90 ust. 1 cytowanej ustawy.

Podsumowując uzasadnienie decyzji podkreślił, że udzielenie pomocy Pani M. L. spowodowałoby przyznanie świadczenia dwukrotnie na ten sam cel.

Od decyzji Komendanta COSSW w K. Pani M. L. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji oraz przyznanie pomocy finansowej.

W uzasadnieniu odwołania wskazała, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a jeżeli uznać, że nie była to decyzja to również organ dopuścił się naruszenia prawa przez niewydanie decyzji.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją nr [...] z dnia [...].11.2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 90 ust. 1, art. 85 ust. 1, art. 86 pkt 1 i art. 91 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 września 2006 r. Pani M. L. od decyzji Komendanta Centralnego Ośrodka Służby Więziennej w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 85 ust. 1 powoływanej ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86. Zgodnie z art. 86 ust. 1 przy przydziale lokalu uwzględnia się małżonka funkcjonariusza. Prawo do lokalu określone w w/w art. 85 doznaje jednak ograniczenia w sytuacji określonej w przepisie art. 91 tej ustawy – który określa przypadki, kiedy funkcjonariuszowi nie może być przydzielony lokal z zasobu mieszkaniowego pozostającego w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Ponieważ funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to prawo to może być zrealizowane przez przydział lokalu mieszkalnego, lub w sytuacji gdy brak jest tego lokalu, który można funkcjonariuszowi przydzielić, poprzez przyznanie świadczenia ekwiwalentnego – pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 cytowanej ustawy. Przyznanie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w trybie art. 90 ust. 1 cyt. ustawy powoduje po stronie Służby Więziennej wygaśnięcie obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi przysługującego mu mieszkania.

Gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu w dyspozycji Służby Więziennej, to z zasady ich uprawnienia mogą być realizowane przez przydział jednego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni. Uprawnienia funkcjonariusza do lokalu mogą być realizowane w formie zastępczej tj. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Organ podkreślił, że skoro prawo do lokalu wynikające z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zostało zrealizowane wobec małżonka Pani L. poprzez przyznanie mu pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego, określonego w art. 85 ust. 1, to prawo to jej już nie przysługuje.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie, zarzucając, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 132, poz. 1235) poprzez błędną wykładnię i art. 91 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygniecie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania.

Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 2 ust. 1, § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 135, poz. 1235).

Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy są bezsporne, skarżąca – funkcjonariusz Aresztu Śledczego w O. w dniu 30 sierpnia 2004 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z kupnem mieszkania w K. położonego przy ul. [...]. W tym samym dniu wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożył jej mąż – funkcjonariusz Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w K.

W dniu [...] grudnia 2004 r. Komendant Centralnego Osrodka Szkolenia wydał decyzję nr [...] o przyznaniu P.L. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w K. przy ul. [...].

Na mocy decyzji personalnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. została na własną prośbę przeniesiona do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w K.

Przechodząc do oceny prawnej zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa i dokonał właściwej ich wykładni.

Zgodnie z art. 85 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny funkcjonariusza określonych w art. 86. Zgodnie z pkt 1 art. 86 do członków rodziny funkcjonariusza których uwzględnia się przy przydziale lokalu zalicza się także małżonka. Natomiast art. 91 ustawy określa przypadki kiedy funkcjonariuszowi nie może być przydzielony lokal z zasobu mieszkaniowego pozostającego w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej.

Przysługujące funkcjonariuszowi prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego lub gdy brak jest takiego lokalu, poprzez przyznanie świadczenia ekwiwalentnego- pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z poglądem przedstawionym przez organ, że przyznanie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w trybie art. 90 ust. 1 cytowanej ustawy powoduje po stronie Służby Więziennej wygaśnięcie obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi przysługującego mu lokalu mieszkalnego. Wynika to z tego, że pomoc finansowa stanowi ekwiwalent w zamian za należne funkcjonariuszowi mieszkanie, a funkcjonariusza któremu ją przyznano, należy traktować jako osobę w stosunku do której organ Służby Więziennej wykonał wynikający z ustawy obowiązek mieszkaniowy. To zaś uniemożliwia przyznanie tego świadczenia małżonkowi funkcjonariusza, będącego również funkcjonariuszem, któremu przyznano pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Sąd również podziela pogląd, że z przepisów rozdziału 6 ustawy o Służbie Więziennej zatytułowanego "mieszkania funkcjonariuszy" należy wyprowadzić wniosek, że również gdy małżonkowie są funkcjonariuszami uprawnionymi do lokalu w dyspozycji Służby Więziennej, to co do zasady ich uprawnienia mogą być realizowane przez przydział jednego lokalu mieszkalnego zgodnie z przysługującymi normami powierzchni, a więc przyznanie jednemu z małżonków będących funkcjonariuszami lokalu mieszkalnego stoi na przeszkodzie w otrzymaniu przydziału takiego lokalu od organu Służby Więziennej przez drugiego małżonka.

Jeżeli zatem pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest zastępczą formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, to wobec powyższych twierdzeń, w przypadku, gdy jednemu z małżonków zostało przyznane przedmiotowe świadczenie, drugiemu małżonkowi będącemu również funkcjonariuszem takie świadczenie nie przysługuje.

W przedmiotowej sprawie prawo do lokalu wynikające z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zostało zrealizowane wobec małżonka Pani M. L., poprzez przyznanie mu pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy [...] i dlatego prawo to już nie przysługuje skarżącej .

Gdyby przyjąć przeciwne rozumowanie, na podstawie art. 85 cyt. ustawy, małżonkom funkcjonariuszom trzeba by było przydzielać dwa lokale mieszkalne. Za takim rozumowaniem przemawia również teza zawarta w Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2006 r. sygnatura akt I OSK 434/05 "iż przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność, nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy tym funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby".

Nie można zgodzić się z twierdzenie skarżącej, że pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w O. z dnia 22 września 2004 r. jest decyzją rozstrzygającą w sprawie i wobec tego przy wydawaniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. została naruszona zasada "powagi rzeczy osądzonej" .Należy wskazać, że w piśmie z dnia 22 września 2004 r. organ potwierdza uprawnienia skarżącej do uzyskania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów związanych z uzyskaniem lokalu mieszkalnego i jednocześnie mówi iż jej wniosek, o przyznanie tej pomocy będzie rozpatrzony w późniejszym terminie, a takie załatwienie sprawy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Wobec przedstawionej argumentacji niezasadny jest zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i powinna być stwierdzona jej nieważność.

Wobec wskazanych wyżej okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.