Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1620/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 16,  art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 158  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu nr [...] z [...] czerwca 2008 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z [..] września 2002 r., ustanawiającą na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako działka nr ewid. [...] z obr. [...] położona przy ul. [...] w W. na rzecz A. R. w 1/3 części, E. R. w 1/3 części i A. R. w 1/3 części utrzymało w mocy decyzję z [...] czerwca 2008 r.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. [...] objęta jest działaniem dekretu warszawskiego. Obecnie grunt stanowi własność miasta W. Nieruchomość uregulowana była w dawnej księdze wieczystej nr hip. [...], liczyła [...] i 3/8 łokci. Aktualnie w skład jej wchodzą zabudowania budynkiem frontowym działka nr ewid. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, uregulowana w kw nr [...], zabudowana oficyną działka nr ewid. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2, uregulowana w kw nr [...] i stanowiąca podwórko działka o nr ewid. [...] z obr. [...] o pow. [...] m2. Objęcie gruntu w posiadanie gminy nastąpiło 16 sierpnia 1948 r., czyli z dniem ogłoszenia w Dz. Urz. nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. W.

Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1950 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości odmówił A. R. przyznania tego prawa stwierdzając jednocześnie, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy W. Odmowa została uzasadniona przeznaczeniem nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe społeczne. Organ II instancji (Ministerstwo Budownictwa, Departament Planowania Miast i Osiedli) nie uwzględnił odwołania byłej właścicielki i decyzją nr [...] z [...] października 1950 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z [...] grudnia 1955 r. A. R. połowę swych praw do budynku i gruntu przelała na A. F..

Pismem z 1 października 1992 r. A. R. wystąpiła do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia wraz z utrzymującą je w mocy decyzją Ministerstwa Budownictwa. Spadkobiercami zmarłej 10 lipca 1999 r. A. R. są A. R., E. R., A. R., każde z nich w 1/3 części.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] września 1999 r.

nr [...] zmienił za zgodą stron decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nr [...] z [...] lutego 1993 r. stwierdzając, że orzeczenie Prezydenta Miasta W. i utrzymująca je w mocy decyzja Ministerstwa Budownictwa w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...] w budynku frontowym i oficynie oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach wspólnych budynków i ich urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz gruntu (dz. nr ewid. 92 i 93) oddanego w użytkowanie wieczystego nabywcom lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z [...] września 2002 r. po rozpatrzeniu wniosku byłej właścicielki na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczyste gruntu o pow. [...] m2 stanowiącego działkę

nr ewid. [...] w obr. [...] położoną przy ul. [...] na rzecz A. R., E. R. i A. R. po 1/3 części dla każdej z tych osób. Decyzja stała się ostateczna [...] sierpnia 2007 r.

Prokurator Okręgowy w W. wniósł sprzeciw od tej decyzji, zarzucając że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa - art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, ponieważ wniosek przewidziany w tym przepisie został złożony po upływie określonego w nim terminu. Prokurator wniósł o wszczęcie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji ze wskazanej przyczyny. Prokurator podniósł, że wniosek A. R. w trybie art. 7 dekretu faktycznie złożony został 23 września 1949 r., nie w 1948 r., gdyż rok podany w datowniku został poprawiony bez opisania. Prokurator wskazał też na pismo A. R. z 20 listopada 1996 r. skierowane do Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w którym zwróciła się o rozpatrzenie jej wniosku z 23 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej.

Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie. W toku zarządzonej rozprawy administracyjnej Prokurator Okręgowy podtrzymał żądanie wniosku. Podkreślił, że wniosek dekretowy wpłynął we wrześniu 1949 r. na co wskazują także późniejsze pisma.

Prezydent W. wniósł o uznanie decyzji za prawidłową. Pełnomocnik następców prawnych właścicielki wniósł o wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...]. A. R. okazał oryginał prezentaty opatrzonej datą 23 września 1948 r. nr [...] na której napisano że pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości

[...] zł nr 52779. Powołał się na dokumenty z akt sprawy w których stwierdzono złożenie wniosku w terminie. Prokurator Okręgowy pismem z 18 marca 2008 r., rozszerzył uzasadnienie sprzeciwu wskazując na nie wyjaśnienie, czy osoby które aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [..] października 2001 r. sprzedały spadkobiercom A. R. udziały w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu do przedmiotowej nieruchomości mogą być uznane za spadkobierców A. F.

Pełnomocnik spadkobierców A. R. wskazał na zaświadczenie wydane 29 grudnia 1949 r. przez Wydział Polityki Budowlanej (k. 18) potwierdzające fakt wniesienia wniosku dekretowego w terminie. Pełnomocnik przyznał istnienie rozbieżności pomiędzy przekreśloną prezentatą znajdującą się na wniosku dekretowym z 23 września 1948 r., złożonym do nieruchomości przy ul. [...], zawierającym wpis o treści: "wniosek o własność czasową wpłynął 23.9.1948 r. nr [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości zł [...] (as. przych. Nr [...] z dnia 23 września 1948 r. poz. dz. przych. BGk)" z dopiskiem "[...]" oraz prezentatą znajdującą się na wniosku bez daty, złożonym do nieruchomości przy ul. [...] zawierającym inny wpis: wniosek o własność czasową wpłynął 23 września 1949 r. - poprawiana cyfra "8" na "9" dopis Ast. Nr [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości zł [..] (as. przych. Nr [...] z dnia 23 września 1949 r. poz. Dz. przych. WGK). Oba dokumenty opatrzono podpisem L. K. W ocenie pełnomocnika rozbieżność ta jest oczywistą omyłką urzędnika L. K. popełnioną przy dokonywaniu przesunięcia opłaty manipulacyjnej z wniosku dotyczącego ul. [...] do sprawy z wniosku dotyczącego ulicy [...]. Pełnomocnik podkreślił, że w 1949 r. nie istniał wpływ nr [...].

Organ nadzoru wskazał, że z przedłożonych przez Prezydenta W. przy piśmie z 12 marca 2008 r. kopii wniosków dekretowych oraz pokwitowań wpłat z asygnacji przychodowej wynika jednoznacznie, że wniosek dekretowy dotyczący ulicy [...] został złożony w dniu 23 września 1948 r. Wniosek poprzedzający wniosek dekretowy w sprawie nieruchomości przy ul. [...], dotyczący ulicy [...] ([...]) z dnia 23 września 1948 r. ma asygnatę przychodową poz. [...] czyli o jeden numer niższą niż asygnację przychodową wniosku dotyczącego ulicy [...]. Wniosek następny wpisany w rejestrze po wniosku dotyczącym ulicy [...] , czyli wniosek dekretowy dotyczący ulicy [...] ([...]) z dnia 23 września 1948 r. ma asygnację przychodową poz. [...] czyli o jeden numer wyższą niż asygnację przychodowa wniosku dotyczącego ulicy [...]. W ocenie organu nadzoru uznać należy, że dziennik wpisów wniosków dekretowych prowadzony był synchronicznie z dziennikiem wpisów dotyczącym asygnacji przychodowych co powoduje, że miarodajną datą dla złożenia wniosku dekretowego jest data stempla kasjera na asygnacji przychodowej znajdującej się pod pozycją [...] czyli dzień 23 września 1948 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając kwestionowaną decyzję podało wymienione w art. 156 § 1 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i omówiło je. W ocenie Kolegium decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że nabycie od następców prawnych A. F. udziałów w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu nastąpiło aktem notarialnym i nie ma podstaw do kwestionowania jego prawidłowości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy wniosek dekretowy złożono w terminie. W ocenie organu, aby uznać decyzję nr [...] za wydaną z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 7 dekretu należy wykazać, że Burmistrz Gminy W. przyznał prawo użytkowania wieczystego nieruchomości mimo niewątpliwego uchybienia terminu do złożenia wniosku.

Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło 16 sierpnia 1948 r. Następcy prawni A. R. dysponują prezentatą opatrzoną datą 23 września 1948 r. na której napisano numer rejestru [...]. Zapisano też numer asygnacji przychodowej [...]. Tym samym charakterem pisma napisano adres [...] z podpisem urzędnika L. K. Wniosek ten wpisano miedzy wnioskiem dotyczącym ul. [...] o nr wpływu [...] i nr dowodu asygnacji przychodowej [...], a wnioskiem dotyczącym ul. [...] o nr wpływu [...] z datą

23 września 1948 r. o nr dowodu opłaty [...]. Zdaniem organu nadzoru wniosek zarejestrowany pod nr [...] opłacony asygnacją [...] na pewno złożono w 1948 r., gdyż rejestr wniosków obejmujący rok 1949 nie ma takiego numeru. Organ wskazał, że można tylko domniemywać, iż wniosek złożony przez adwokata C. w dniu

23 września 1948 r. zarejestrowany pod nr [...] i opłacony asygnatą nr [...] zawierał omyłkę co do adresu. Adwokat ten był pełnomocnikiem E. R. i jej syna J., właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. A. R. żona J. była właścicielką nieruchomości przy ul. [...]. Wnosząc wniosek

23 września 1948 r. adwokat C. mógł napisać [...] zamiast [...] co jest tym bardziej prawdopodobne, że równocześnie składał wniosek dotyczący [...]. Organ podniósł, że nie można wykluczyć, iż organ stwierdziwszy, że małżonkowie R. złożyli dwa wnioski dotyczące ul. [...] jeden z nich poprawiło.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 7 dekretu z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest to uchybienie niewątpliwie. W niniejszej sprawie nie ma takiej pewności. Jest za to pewność że małżonkowie R. we wrześniu 1948 r. złożyli dwa prawidłowo opłacone wnioski dekretowe. Nie mieli oni innych nieruchomości. Kto i w jakim zakresie pomylił się, kiedy pomyłka w treści wniosku z 23 września 1948 r. opatrzonego nr [...] została spostrzeżona i skorygowana tego nie uda się już ustalić. Organ nadzoru wskazał, że obowiązujące w 1948 r. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym dopuszczało zarówno uzupełnienie wniosku jak i działanie przez pełnomocnika co wynikało wprost z treści art. 11 i 12. Jeśli więc pełnomocnik J. R. złożył wniosek, a następnie go zmienił i uzupełnił wskazując że dotyczy ul. [...], to biorąc pod uwagę przepisy tego rozporządzenia nie można uznać, że prawo zostało naruszone w stopniu rażącym. Organ podniósł, że być może nie dochowano szczególnej staranności, ale możliwe też jest że wniosek A. R. był wyjaśnieniem i uzupełnieniem wniosku zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia. Jednakże są to tylko domniemania, a nie jednoznaczne ustalenia. Nie można też wykluczyć, że A. R. złożyła wniosek w terminie, później uzupełniła go, a w dacie nastąpiła pomyłka pisarska popełniona przez urzędnika, który zamiast "8" napisał "9".

Organ podniósł, że w sprawie nie wystąpiły inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3-7 kpa.

Pismem z 23 czerwca 2008 r. Prokurator Okręgowy w W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazał, że decyzja Burmistrza Gminy W. narusza rażąco prawo tj. art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, bowiem organ uwzględnił wniosek złożony po upływie terminu. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Prokurator podniósł też zarzut nieprzedłużenia przez uczestników postępowania prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po A. F.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zakwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2008 r. nie narusza prawa. Organ podkreślił, że aby możliwe było stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa konieczne jest nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie, że decyzja ta narusza prawo w sposób rażący. Takie ustalenie w odniesieniu do decyzji nr [...] w oparciu o posiadaną dokumentację nie było możliwe przede wszystkim dlatego, że wskazane w sprzeciwie zarzuty co do faktycznego terminu wniesienia wniosku dekretowego budziły wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu nie przedłożenia postanowienia spadkowego po A. F. organ wskazał, że w postępowaniu zwykłym o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie brali udziału następcy prawni A. F., którzy umową cywilno – prawną zawartą 11 października 2001 r. w formie aktu notarialnego sprzedali całość swych udziałów w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. do tej nieruchomości (działki nr ewid. [....] i część działki nr [...]) następcom prawnym A. R. Adresatami decyzji Burmistrza Gminy W. z [...] września 2002 r. nie byli następcy prawni A. F. właśnie ze względu na wcześniejsze zbycie swych praw. Przedkładając umowę kupna praw i roszczeń do części w/w nieruchomości następcy prawni A. R. nie byli zobowiązani do przedłożenia wraz z nią innych dokumentów stanowiących podstawę zawarcia umowy. Z kolei organ administracyjny nie jest uprawniony do oceny legalności zawartej umowy cywilnoprawnej.

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora złożenia wniosku dekretowego po terminie organ wskazał, że w niniejszej sprawie w sferze niemożliwych do sprawdzenia domysłów pozostaje kwestia poprawionej na wniosku dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] daty jego wniesienia. Z zebranych w sprawie dowodów – sprawdzonych przez członka Składu Orzekającego Kolegium - rejestru wniosków dekretowych i kancelaryjnych wynika, że wniosek A. R. został złożony w ustawowym terminie. Zarówno numer [...] z 23 września 1948 r. nadany wnioskowi poprzedzającemu wniosek w sprawie nieruchomości przy ul. [...] – dotyczący nieruchomości przy ul.[...] – jak i numer następny [....] z 23 września 1948 r. nadany wnioskowi w sprawie ul. [....] wskazują na wniesienie przez byłą właścicielkę wniosku w terminie. Przemawiają także za tym numery asygnacji przychodowych tych wniosków, które były nadawane w kolejności ich wpływów. Organ powołał się także na notatkę służbową z 1 lutego 2008 r. członka składu orzekającego z której wynika, że znajdujący się w zasobach [...] Urzędu Wojewódzkiego: "rejestr kancelaryjny zawiera spis złożonych wniosków o przyznanie własności czasowej nieruchomości [...]. W księdze zawierającej wnioski z 1948 r. pod datą 20 sierpnia 1948 r. zarejestrowano wniosek nr [...], pod data 23 września 1948 r. wniosek numer [...]. Numeracja wniosków w księdze zawierającej wnioski z 1949 r. kończy się poniżej numeru [...]. Rejestr wniosków dekretowych. W tym rejestrze znajdują się zapisy: [....] (opatrzony numerem [...] z adnotacja R. J.). [...] (opatrzony numerem [...] z adnotacją R. A.). Żaden z rejestrów nie pozwala na jednoznaczne określenie daty złożenia wniosku".

Organ nadzoru wskazał też na zaświadczenie Dyrektora Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego w W. wydanego A. R. w dniu 24 grudnia 1949 r., w którym potwierdzono wniesienie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie. Organ wskazał także na będące w posiadaniu stron postępowania potwierdzenie złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i wniesienia opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł na którym brak jest skreśleń daty. Potwierdzenia złożenia wniosku wydawano w formie pieczęci z datą złożenia wniosku, nadanym w rejestrze wniosków dekretowych numerem i datą wniesienia opłaty oraz jej numerem ewidencyjnym co sugeruje, że skreśleń dokonano na wniosku już po jego złożeniu. W piśmie Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Gruntami UM w W. z dnia 23 stycznia 1998 r. także potwierdzono fakt złożenia przez A. R. wniosku dekretowego w dniu 23 września 1948 r.

Organ nadzoru powołał orzeczenia Sądów administracyjnych i wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z uwagi na rażące naruszenie prawa możliwe jest jedynie wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu oraz gdy naruszenie to nie budzi wątpliwości. Jednakże, zdaniem organu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prokurator Okręgowy w W. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Decyzjom tym zarzucił rażące naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r.

Prokurator podniósł, iż art. 7 ust. 1 dekretu zakreśla dotychczasowemu właścicielowi termin do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy gruntu. Jest to termin prawa materialnego – zawity, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Zdaniem Prokuratora w świetle zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego bezpodstawne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że wniosek A. R. został złożony w przewidzianym 6 - miesięcznym terminie od daty objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W. W ocenie Prokuratora z akt własnościowych nieruchomości położonej przy ul. [...] wynika bezspornie, iż przyjęta w decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r., data złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej tj. dzień 23 września 1948 r. jest błędna. Faktyczną datą złożenia wniosku dekretowego jest dzień 23 września 1949 r. Natomiast termin do jego złożenia upłynął już 16 lutego 1949 r. Prokurator wskazał, że ze złożeniem wniosku po terminie przemawiają następujące dowody:

- wniosek A. R. skierowany do Zarządu Miejskiego W. Wydział Gospodarki Gruntami w W. (k. 13) o przyznanie zgodnie, z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. własności czasowej "do nieruchomości położonej w W. przy ul.[...]".

Na wniosku widnieje pieczęć o treści miedzy innymi: Zarząd Miejski W. Wydział Polityki Budowlanej. Wniosek o własność czasową wpłynął dnia 23 września

1949 r. (przerobione na 1948 r.), Nr [...]. Pobrano opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł (przych. Nr [...] z dnia 29 września 1949 r. W znajdującej się w aktach sprawy (k. 445) opinii radcy prawnego skierowanej do I. O. Zastępcy Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami podniesiono również opisaną wyżej okoliczność, iż w/w wniosek nosi datę złożenia 29 września 1949 r. przerobioną bez opisania na 23 września 1949 r.;

- pismo A. R. (k. 94 akt) z dnia 23 marca 1995 r. skierowane do Dyrektora Urzędu Dzielnicy S., w którym w/w jako właścicielka zwraca się o rozpatrzenie swojego wniosku z 23 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej;

- pismo A. R. z 20 listopada 1996 r. skierowane do Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy W., w którym również zwraca się o rozpoznanie jej wniosku z 23 września 1949 r.

W ocenie Prokuratora nie jest trafny argument podnoszony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu decyzji z

[...] czerwca 2008 r., iż za tym że wniosek został złożony 23 września 1948 r. przemawia okoliczność, iż w rejestrze wpływu wniosków dekretowych w 1948 r. pod numerem [...] i datą 23 września 1948 r. znajduje się wpis "[...]". Z oględzin rejestru wynika, iż w 1948 r. pod numerem [...] i datą 23 września 1948 r. w rubryce nadawca lub adresat znajduje się: zapis przekreślony – "adw. C. M. pełn. R. i in." oraz nadpisane "R. A.", a w rubryce sprawa (treść) znajduje się zapis przekreślony _ "[....]" oraz nadpisane "[....]".

Wobec powyższego pod numerem [...] i datą 23 września 1948 r., wpisano pierwotnie "[...]" a nadpisanie "[...]" mogło nastąpić po 23 września 1949 r. Reasumując Prokurator wskazał, że w piśmie zasadnym jest twierdzenie, iż zaskarżone decyzje rażąco naruszają prawo, będąc w oczywistej sprzeczności z wymogami określonymi w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1995 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik uczestników postępowania A. R., E. R. i A. R. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy uznać, że skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i nie budzić najmniejszej wątpliwości. Wymaga to od organu administracji prowadzenia postępowania ze szczególną wnikliwością.

W ocenie Sądu organ nadzoru prawidłowo i wnikliwie przeprowadził postępowanie i słusznie wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, w tym brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Burmistrza Gminy W. z [....] września 2002 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 7 dekretu. Otóż zgodnie z przepisem art. 16 § 1 kpa ustanawiającym ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, każda taka decyzja korzysta z domniemania legalności. Wprawdzie od tej reguły ustawodawca dopuszcza wyjątki, jednakże wyjątki wymagają wykładni ścisłej. Wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości wymagają wykładni zgodnie z ogólną zasadą trwałości i domniemaniem prawidłowości decyzji ostatecznej. Zatem w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej konieczne jest udowodnienia oczywistego naruszenia prawa. Oczywiste naruszenie prawa polega zaś na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią ostatecznego rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

W niniejszej sprawie organ nadzoru trafnie stwierdził, że nie spełnione są przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...] września 2002 r., gdyż nie zostało obalone domniemanie jej legalności. Nie ma bowiem bezspornych dowodów na przyjęcie, że wniosek dekretowy złożony został po terminie, o jakim mowa w art. 7 dekretu.

Wprawdzie w aktach sprawy na wniosku dekretowym, na pieczęci daty wpływu, wyraźnie widać przerobioną ostatnią cyfrę roku, jednakże z innych dowodów omówionych w uzasadnieniu, w tym z dokumentów urzędowych wynika, że wniosek dekretowy został złożony 23 września 1948 r.

Są to następujące dokumenty:

– potwierdzenie wpływu wniosku nr [....] z adnotacją "[...]" przedstawione w toku postępowania administracyjnego przez A. R. - poświadczony notarialnie za zgodność odpis w aktach sprawy;

– zaświadczenie dyrektora Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego W. z 24 grudnia 1949 r. z którego wynika, ze wniosek został złożony w terminie;

– numer sygnatury na orzeczeniu administracyjnym z [...] stycznia 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej – [...], co jednoznacznie wskazuje na rozpoznanie przez organ wniosku złożonego w 1948 r.;

– nr rejestracji wniosku, tj. [...], podczas gdy w 1949 r. zarejestrowano [...] wniosków, co oznacza, że wniosek dekretowy nie mógł być złożony w 1949 r. (notatka pracownika SKO z 1 lutego 2008 r.);

– pismo dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Wojewódzkiego w W. z 23 stycznia 1998 r. z którego wynika, że wniosek dekretowy złożony został 23 września 1948 r.;

– zaświadczenie Dyrektora Wydziału Geodezji i Nieruchomości Urzędu Gminy W. z 17 września 2001 r. nr [...] stwierdzające, że A. R. złożyła wniosek dekretowy w terminie.

Nie bez znaczenia dla oceny terminu złożenia wniosku dekretowego jest treść uzasadnienia orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z [...] stycznia 1950 r., w którym przyczyną odmowy jego uwzględnienia nie było uchybienie terminu do złożenia wniosku dekretowego, lecz niemożność pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania przestrzennego.

Logiczne są również wywody pełnomocnika spadkobierców byłej właścicielki zawarte w piśmie z 5 marca 2008 r. (data prezentaty organu), złożonym w postępowaniu administracyjnym oraz w piśmie z 15 kwietnia 2009 r. złozonym w postępowaniu sądowym, w których zwraca się uwagę na dowody pośrednie wskazujące na złożenie wniosku dekretowego w terminie, a związane ze staraniami od 1947 r. A. R. o uzyskanie pozwolenia na odbudowę budynków.

Należy podzielić stanowisko organu, że z przedłożonych przez Prezydenta m.st. Warszawy przy piśmie z 12 marca 2008 r. kopii wniosków dekretowych oraz pokwitowań wpłat z asygnacji przychodowej wynika jednoznacznie, iż wniosek dekretowy dotyczący

ul. [....] został złożony 23 września 1948 r.

Zważyć należy, że wniosek poprzedzający, a dotyczący ul [...] - także złożony 23 września 1948 r., oznaczony jest numerem asygnacji przychodowej [...], a wiec o jeden numer niższą niż asygnacja dotycząca ul [....]. Z kolei następny wniosek wpisany w rejestrze, po wniosku w sprawie ul. [...], także złożony 23 września 1948 r., a dotyczący ul [...], ma numer asygnacji przychodowej [...], a więc o jeden numer wyższą niż asygnacja dotycząca ul. [....]. Fakty te wskazują na złożenie wniosku przez A. R. w dniu 23 września 1948 r.

Wbrew zarzutom skargi, skreślenia dokonane w księdze wpływu i wpisanie

ul. [...] w miejsce wykreślonej [...], nie świadczą same przez się o złożenie wniosku po terminie. Jak wynika z akt sprawy, w 1948 r. był złożony także wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości przy ul [...], będącej własnością rodziny R. i opłata, tj. asygnacja była dwukrotnie uiszczona od nieruchomości przy [...] (adnotacja na wniosku dotycząca ul. [...]). Dlatego przekazano ją na rzecz opłaty od wniosku dotyczącego nieruchomości przy ul [....].

Z kolei pisma byłej właścicielki z 23 marca 1995 r. i z 20 listopada 1996 r. skierowane do Urzędu Gminy W., w których wnosi ona o rozpoznanie wniosku z 23 września 1949 r., nie mogą w świetle wyżej wskazanych dowodów z dokumentów urzędowych samoistnie rozstrzygać o terminie złożenia wniosku dekretowego. Nie można bowiem wykluczyć, że była to pomyłka właścicielki, zważywszy, że pisma składane były po 50 latach od daty złożenia wniosku dekretowego, a właścicielka była wówczas w zaawansowanym wieku.

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora dotyczącego braku w aktach sprawy postanowienia spadkowego po A. F., to wskazać należy, że strony przedstawiły zawartą 11 października 2001 r. w formie aktu notarialnego, umowę sprzedaży praw i roszczeń dekretowych pomiędzy spadkobiercami A. F. a spadkobiercami A. R. Akt ten korzysta z domniemania prawdziwości. Jak wynika z tego aktu, prawa spadkowe zostały ustalone na podstawie świadectwa o prawie na spuściznę według testamentu sporządzonego przez notariusza [...] Kancelarii Notarialnej. Dokument ma moc wiążącą na trenie Polski i Ukrainy – na podstawie umowy zawartej miedzy tymi państwami z 24 maja 1993 r. dotyczącej pomocy i współpracy prawnej w sprawach cywilnych i kryminalnych. Trafne jest więc stanowisko organu nadzoru, że nie jest on uprawniony w niniejszym postępowaniu do oceny legalności aktu notarialnego.

Sąd dostrzegł z urzędu, że wprawdzie w osnowie decyzji z [...] czerwca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, lecz wadliwie powołało także przepisy art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa a contrario. Jednocześnie w konkluzji obszernego uzasadnienia decyzji organ nadzoru słusznie stwierdził, że kontrolowana decyzja nie została wydana w warunkach o jakich mowa w art. 156 § 1 kpa.

Powołanie przepisów art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156 §1 pkt 2 kpa "a contrario" jest błędem. Przepisy te bowiem nie pozostają ze sobą w związku, a ponadto przepis art. 158

§ 1 pkt 2 kpa dotyczy stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jednakże sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Zważyć należy, że wadliwe powołanie podstawy prawnej decyzji stanowi wprawdzie naruszenie art. 107 § 1 kpa, lecz naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.