Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 679/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 pkt 3, art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata R.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] Burmistrz [...] odmówił uwzględnienia wniosku P.H. i umorzenia obciążających go jako dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 21.177,43 zł z odsetkami od wypłaconych przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...] świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla M.H., D.H. i K.H. w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] września 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wymienił decyzje, którymi przyznawano prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionych we wskazanym okresie. Dalej organ podał, że z przeprowadzonego wywiadu alimentacyjnego wynika, że dłużnik mieszka sam, nigdzie nie pracuje, pobiera świadczenia rentowe w wysokości 1375,76 zł miesięcznie. Obecnie jest zobowiązany do płacenia alimentów na małoletnia córkę M.H. w wysokości 250,00 zł miesięcznie. Dłużnik nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, nieruchomości, środków na rachunkach bankowych, wierzytelności, innego majątku, do którego można skierować egzekucję. Legitymuje się II grupą inwalidzką na czas określony do [...] października 2020 r. z powodu zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i niedowładu lewej stopy. Miesięczny dochód P.H. to kwota 1375,76 zł (renta) z czego 642,64 zł jest potrącane przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych. Miesięczne opłaty to czynsz – 260 zł, prąd – 70-80 zł, gaz - 144,80 zł (w miesiącach zimowych), leki – 80 zł, telefon – 30 zł. Po odliczeniu wszystkich kosztów pozostaje dłużnikowi ok. 200,00 zł. Zdaniem organu nawet taka sytuacja nie uzasadnia umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego.

2. Na skutek odwołania dłużnika decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] jeszcze raz odmówił uwzględnienia wniosku P.H. i umorzenia obciążających go jako dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec dłużnika zostało umorzone. Wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt [...] wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią M.H. powierzono obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania małoletniej przy matce. Od 1 września do 30 czerwca w tygodniach parzystych małoletnia M. będzie zamieszkiwała u ojca a w tygodniach nieparzystych u matki. W okresie wakacji małoletnia spędzi pod pieczą każdego z rodziców jeden miesiąc, w lipcu z ojcem a w sierpniu z matką.

Podał, że w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] września 2017 r. wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego na łączną kwotę 32.350,00 zł. W okresie od [...] maja 2013 r. do dnia wydania decyzji wpłaty na alimenty wyniosły 11.172,57 zł z tytułu należności głównej oraz 8 839,60 zł – z tytułu odsetek. Łącznie tym w okresie wpłynęło 20.012,17 zł. Dalej podał dochody i wydatki strony tak jak w poprzedniej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. Wskazał, że od dnia [...] czerwca 2019 r. P.H. ma zniesiony obowiązek alimentacyjny.

Odmawiając uwzględnienia wniosku organ I instancji powołał się na treść art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.; dalej u.p.o.u.a.) wskazując, że organ właściwy dłużnika może umorzyć w określonej wysokości kwoty zobowiązań dłużnika wobec Skarbu Państwa z tytułu łożenia, w jego zastępstwie, na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentów, jedynie pod warunkiem skutecznie prowadzonej, bieżącej egzekucji alimentów przez okresy wskazane w tym przepisie. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Organ I instancji wskazał, że sytuacja dłużnika mogłaby powodować umorzenie należności tylko w wypadku, gdyby była wyjątkowa, w sposób istotny różniąca się od sytuacji innych zobowiązanych. Zła kondycja finansowa jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których świadczenia wypłaca Ośrodek Pomocy Społecznej w ramach świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odstąpienie od podejmowanych działań z tej przyczyny, czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi właściwemu wierzyciela świadczeń wypłacanych z funduszu. Pieniądze na rzecz świadczeń z funduszu alimentacyjnego są pieniędzmi publicznymi i dłużnik powinien zwrócić gminie to, co wypłaciła zamiast należnych dziecku alimentów.

4. Od decyzji tej P.H. wniósł odwołanie wnosząc o jej uchylenie i całkowite umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M., D. i K.H.

W uzasadnieniu odwołania powołał się na art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wskazując, że jego sytuacja dochodowa i rodzinna jest bardzo ciężka. Podał, że ma 58 lat, od roku 2018 jest na rencie i nie ma możliwości zarobkowania, z uwagi na częściową niezdolność do pracy. Cierpi na zaawansowaną, wielopoziomową chorobę zwyrodnieniową i dyskopatię kręgosłupa, przepuklinę, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe oraz niedowład lewej stopy. Nie może dźwigać ciężarów, boli go kręgosłup i ma problemy ze sprawnym poruszaniem. Nie jest w stanie znaleźć pracy, która byłaby możliwa do wykonywania z uwagi na stan zdrowia. Nie ma kwalifikacji do tego by pracować w inny sposób niż praca fizyczna i ma jedynie wykształcenie podstawowe. Nie posiada żadnego majątku, który mógłby spieniężyć.

5. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji z [...] lipca 2019 r. Po sprawozdaniu z dotychczasowego przebiegu postępowania oraz treści ustaleń i rozważań organu I instancji Kolegium wskazało, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. Z tych względów rozważenia wymagało czy w sprawie zaistniały warunki do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, tj. czy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dłużnika uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym i czy sytuacja nosi znamiona wyjątkowej.

Kolegium wskazało, że zastosowanie przepisu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym i podkreśliło, że umorzenie należności, jako wyjątek od zasady, nie powinno być nadużywane, nawet w sytuacji, gdy dłużnik nie jest w stanie spłacić zaległości, bowiem w razie umorzenia należności całości albo w części, dług w tym zakresie wygasa, a więc organ nie będzie mógł już żądać zwrotu świadczenia nawet wtedy, gdy sytuacja finansowa dłużnika ulegnie znaczącej poprawie. Wskazało, że uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów wcale nie jest okolicznością ani wyjątkową, ani szczególną. Nawet bardzo trudna sytuacja materialna, czy zdrowotna nie uzasadnia sama z siebie umorzenia należności. Zawsze bowiem podstawą do przejęcia (czasowego) przez Państwo obowiązku alimentacyjnego rodzica jest bezskuteczność egzekucji należnych alimentów, spowodowana z reguły bardzo trudną sytuacją materialną, rodzinną zobowiązanego. Dla zwolnienia się z tego obowiązku dłużnik winien wskazać zatem na okoliczności szczególne, wykraczające poza przyczyny przejęcia obowiązku alimentacyjnego przez państwo.

Podając, za organem I instancji, ustalony stan faktyczny wskazano, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności dające podstawę prawną do umorzenia dłużnikowi zaległości powstałych z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Podkreślono, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego. Samo uzyskiwanie niskich dochodów nie może być postrzegane jako okoliczność wyjątkowa i szczególna na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego oraz motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia daje podstawę do przyjęcia, że odpowiada ono prawu, przede wszystkim, iż zapadło ono w granicach przyznanego organowi uznania administracyjnego i nie nosi znamion dowolności.

6. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu P.H. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, zarzucając im naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a przez odmowę umorzenia należności w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że sytuacja dochodowa i rodzinna przemawia za taką koniecznością, organ nie poczynił właściwych ustaleń faktycznych, a odmowę wydania decyzji poparł lakonicznym uzasadnieniem,

- art. 77 i 80 zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.) przez nienależyte rozpoznanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy obowiązek przeprowadzenia postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie, a także błędną ocenę tych okoliczności, w szczególności w świetle argumentów podnoszonych przez skarżącego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów prowadzące do uznania że skarżący nie znajduje się w szczególnie nadzwyczajnej sytuacji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia,

- art. 15 k.p.a. przez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą, sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta,

- art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający poznanie motywów jej wydania, jak i przesłanek faktycznych, którymi kierował się organ, na skutek braku odniesienia w treści uzasadnienia do całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie w niniejszej sprawie.

7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

9. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W myśl art. 30 ust. 1 ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości przy spełnieniu warunków wskazanych w powołanych w decyzjach punktach od 1 do 3 tego przepisu. Z ustaleń dokonanych przez organy - i nie jest to kwestia sporna - wynika, że te warunki nie są w sprawie spełnione. Dlatego rozważeniu podlegało, i to jest istota niniejszego sporu, zastosowanie przepisu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Trafnie stwierdziło Kolegium, że decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ ma możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności. Kwestia ta ma istotne znaczenia dla zakresu kontroli sądowej bowiem sądowa kontrola uznania administracyjnego ograniczona jest wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

10. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest wyjątkowa. Oznacza to, że w sytuacji osoby występującej o podjęcie takiej decyzji muszą wystąpić szczególne okoliczności. Wynika to z tej racji, że obowiązek alimentacyjny rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. System zabezpieczenia społecznego oparty na zasadzie pomocniczości nie ma na celu zwolnienia rodziców z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci, bowiem państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane. Stąd też wypłata osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miejsce przyznanych mu od rodzica alimentów nie stanowi zwolnienia tego rodzica z jego obowiązku. Z tych względów przyjmuje się, że nie ma podstaw to tego, by obowiązek zwrotu zapłaconych za dłużnika alimentacyjnego kwot podlegał łagodniejszemu reżimowi niż obowiązek alimentacyjny. Nawet wyjątkowo trudna sytuacja finansowa, która jest przecież efektem nieaktywności zobowiązanego do utrzymania dziecka, nie powinna stanowić przyczyny jego zwolnienia z obowiązku zwrotu wypłaconych za niego alimentów. W przeciwnym bowiem wypadku działania dłużnika, mające charakter uchylania się od podjęcia pracy, byłyby premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłacanych na koszt podatnika zaliczek alimentacyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 czerwca 2018 r., II SA/Lu 83/18, dostępny w CBOSA). Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację.

Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Co więcej każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. W takiej sytuacji, gdzie brak jest szczególnie uzasadnionej okoliczności uzasadniającej umorzenie, byłoby to sprzeczne z założeniami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i prowadziłoby do niedozwolonej, bowiem rozszerzającej interpretacji przesłanek z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. (zob. wyroki NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16 i z dnia 4 września 2018 r., I OSK 2604/16, CBOSA). W kontekście możliwości zastosowania art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów strona nie wywiązywała się z zobowiązań względem swoich dzieci. Umorzenie należności na podstawie ww. unormowania powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

11. Dalej wskazać należy, że dokonując wykładni użytego przez ustawodawcę sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Przyjmuje się wobec tego, że samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi.

Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna w ogóle nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Podkreślenia jednak wymaga, że taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu.

Dokonując wykładni art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć również tego, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości (por. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., I OSK 53/14; z dnia 24 lipca 2015 r., I OSK 273/14; z dnia 27 września 2016, I OSK 355/15; z dnia 6 grudnia 2016 r., I OSK 1446/15; z dnia 1 czerwca 2018 r., I OSK 278/18; CBOSA).

12. Z akt sprawy i ustaleń organów, które są tu zbieżne z twierdzeniami strony (spór dotyczy oceny prawnej) wynika, że sytuacja wnioskodawcy jest trudna. Jego dochód jest niski, jest osobą częściowo niezdolną do pracy i schorowaną. Nie są to jednak okoliczności tak wyjątkowe i szczególne, na tle innych dłużników alimentacyjnych i kwestii tego, z czego powstał dług alimentacyjny. Dług ten narastał bowiem w dłuższym okresie czasu, gdy sytuacja dłużnika alimentacyjnego była lepsza, a jednak nie realizował on obowiązku alimentacyjnego w takim zakresie, w jakim go obciążał. Nie kwestionując trudnego położenia skarżącego, zarówno pod względem materialnym jak i zdrowotnym, wskazać trzeba, że ocena organów mieści się w zakresie uznania administracyjnego. W sprawie brak jest szczególnych i zarazem obiektywnych okoliczności, które wskazują, że dłużnik nie ma możliwości wywiązania się choćby z części ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Istotne jest bowiem to, że obowiązek alimentacyjny ciążący na stronie ustał, a zatem kwestia dotyczy tylko zaległości już powstałych, które mogą być, w ocenie Sądu choćby częściowo zaspokojone.

Zdaniem Sądu organy administracji zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, a wyprowadzone wnioski nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów. Tym samym nie doszło w postępowaniu administracyjnym do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jak już wyżej wskazano to nie fakty są w sprawie sporne lub budzą jakiekolwiek wątpliwości, ale ich kwalifikacja materialnoprawna w ramach uznania administracyjnego. Jeśli chodzi o uzasadnienie obu decyzji – mogłyby by być one krótsze i nie rozwijać tych wątków, które są w sprawie nieistotne lub zbędne. Wiele jest też w nich powtórzeń. Niemniej są w nich wszystkie wymagane elementy faktyczne i prawne powołane w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Istota sprawy i to co jest w niej najważniejsze została omówiona w sposób pozwalający na sądową kontrolę granic uznania administracyjnego.

Organy nie dopuściły się zatem naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani uchybień prawa procesowego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę (pkt I wyroku).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. (pkt II wyroku).

13. Odnosząc się do akcentowanej w skardze sytuacji strony wskazać należy, że jej wniosek dotyczył umorzenia całości należności, a nie ich części lub tylko odsetek. Z tych względów aprobata Sądu dotycząca decyzji wydanych przez organy dotyczy takiego właśnie zakresu wniosku. Inną kwestią, która w niniejszej sprawie była rozważana jest to, czy wnioskujący jest lub będzie w stanie spłacić całe zadłużenie. Dlatego rozstrzygnięcie organów i sądu w niniejszej sprawie nie zamyka uprawnionemu drogi do złożenia nowego wniosku dotyczącego przykładowo tylko części zaległości lub odsetek.