Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1262/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w pkt 1 i decyzję I ins
Powołane przepisy: article: art. 98
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja NSA Andrzej Niecikowski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011r sprawy ze skargi [....] Spółka Europejska Oddział w Polsce K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 17 sierpnia 2010r., nr [....] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie I i w tym samym zakresie poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz strony skarżącej [....] Spółka Europejska Oddział w Polsce K. kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...].12.2009 r. ( znak: [...]) Starosta K. , działając na podstawie art. 98 ust. 3 w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami tj Dz.U.z 2004 nr.261poz .2603 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) w związku z postanowieniem Wojewody z dnia [...].12.2008 r. (znak: [...]) orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz A. S.A. z siedzibą w K. za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr 1 o pow. 0,0066 ha, nr 2 o pow. 0,0474 ha, nr 3 o pow. 0,1460 ha, nr 4 o pow. 0,0077 ha, nr 5 o pow. 0,0213 ha, nr 6 o pow. 0,0144 ha, nr 7 o pow. 0,0001 ha i nr 8 o pow. 0,0022 ha, pół. w obr. [...]. ewid. , m. K. wydzielone pod drogi decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12. 1998 r. (nr [...] ) zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonych jako działki: nr 9 , nr 10 nr 11 , nr 12 , nr 14 , poł. w obr. [...]. ewid. [...] m. K. wydanej na wniosek B. Sp. z o. o. i A., Sp. z o. o. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. Pismem z dnia 17.04. 2007 r. , A. Sp. z o: o. z siedzibą w K. , wystąpiła do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr 1 o pow. 0,0066 ha, nr 2 o pow. 0,0474 ha, nr 3 o pow. 0,1460 ha, nr 4 o pow. 0,0077 ha, nr 5 o pow. 0,0213 ha, nr 6 o pow. 0,0144 ha, nr 7 o pow. 0,0001 ha i nr 8 o pow. 0,0022 ha, pół. w obr. [...], m. K. , wydzielone pod budowę dróg wewnętrznych decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] Decyzją z dnia [...].06.2008 r. (nr [...] ) Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Na skutek odwołanie spółki A. z o. o., Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...].12.2008 r. (nr [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w sprawie orzekał organ podlegający wyłączeniu.

2. W związku z powyższym Wojewoda postanowieniem z dnia [...].12. 2008 r. wyznaczył Starostę do załatwienia sprawy ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz A. Sp. z o.o.

3. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].12.1998 r. (nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w obr. [...], m. K. , oznaczonej jako działki:

- nr 9 o pow. 0,0864 ha na działki: nr 1 o pow. 0,0066 ha, nr 15 o pow. 0,0199 ha, nr 16 o pow. 0,0092 ha, 17 o pow. 0,0474 ha i nr 18 o pow. 0,0033 ha;

- nr 19 o pow. 0,5225 ha na działki: nr 20 o pow. 0,0110 ha, nr 21 o pow. 0,2744 ha, nr 22 o pow. 0,0726 ha, nr 23 o pow. 0,1460 ha, nr 24 o pow. 0,0014 ha, nr 25 o pow. 0,0163 ha i nr 26 o pow. 0,0008 ha; nr 27 o pow. 0,0580 ha na działki: nr 28 o pow. 0,0431 ha i nr 29 o pow. 0,0077 ha;

- nr 12 o pow. 0,0494 ha na działki: nr 30 o pow. 0,0045 ha, nr 5 o pow. 0,0213 ha i nr 31 o pow. 0,0236 ha;

- nr 13 o pow. 0,0244 ha na działki: nr 32 o pow. 0,0034 ha, nr 33 o pow. 0,0144 ha i nr 34 o pow. 0,0066 ha;

- nr 14 o pow. 0,0398 ha na działki: nr 35 o pow. 0,0375 ha, nr 36 o pow. 0,0001 ha i nr 37 o pow. 0,0022 ha,

4. Zgodnie z wyżej opisaną decyzją działki: nr 1 , nr 2 , nr 3 , nr 4 , nr 5 , nr 6 , nr 7 i nr 37 , pół. w obr. [...] , m. K. , zostały wydzielone pod drogi wewnętrzne stanowiące drogi dojazdowe do Centrum Handlowego "[...]" przy ul. [...] w K . . Zatwierdzony przedmiotową decyzją projekt podziału został sporządzony w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, pod nazwą "Przebudowa układu komunikacyjnego ul. [.,..] związanego z budową Centrum Handlowego "[...] " usytuowanego na terenie byłych Zakładów "[...] ", wraz z przekładami sieci uzbrojenia infrastruktury technicznej oraz budową oświetlenia ulicznego". W/w decyzja została wydana zgodnie z ustaleniami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów [...] Zakładów [...] w likwidacji w rejonie ulic: [...] , zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta K. z dnia 23 listopada 1994 r. Nr [...] oraz decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 1998 r. Nr [...] , i postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r. Nr [...] udzielającym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

5. Zgodnie z pismem z dnia 27.01.2003 r. (nr [...] ) Zarządu Dróg i Komunikacji w K. działki: nr 1, nr 2 , nr 3 , nr 4 , nr 5 , nr 6 , nr 7 i nr 37 , obr. [...] , zajęte są pod drogę dojazdową do Centrum Handlowego "[...] " przy ul. [...] w K. i nie pozostają w zarządzie ZDiK, a przedmiotowe działki nie zostały przekazane przez inwestora po zakończeniu budowy. Wyżej wymieniony dojazd nie stanowi pasa drogowego ul. [...] i służy wyłącznie do obsługi komunikacyjnej Centrum handlowego "[...] " i jako taki posiada status drogi wewnętrznej zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych. Natomiast z informacji uzyskanej z Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. w piśmie z dnia 21.03.2005 r. nr [...] przedmiotowy obszar od dnia 01.01.2003 r., nie podlega ustaleniom żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem zgodnie z art. 67 ust. l ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wszystkie palny miejscowe obowiązujące w dniu jej wejścia w życie tj. w dniu 01.01.1995 r. utraciły moc prawną z dniem 31.12.2002 r.

6. inwestycje drogowe w rejonie ul. [...] prowadzone były w ramach porozumienia z dnia 14.07.1998 r. zawartego pomiędzy Gminą Miejską K. [...] Sp. z o. o. w sprawie współfinansowania inwestycji polegającej na budowie centrum handlowego wraz z dostosowaną do wzmożonego ruchu infrastrukturą komunikacyjną. Z treści porozumienia wynika, że Miejski Zarząd Dróg w K. miał doprowadzić do przejęcia przez Gminę Miejską. K. dróg zewnętrznych opisanych w § 15 jako lokalne drogi miejskie. Przedmiotowe drogi stanowią drogi wewnętrzne pozostające w zarządzie inwestora i nie stanowią drogi publicznej.

7. Zgodnie z wpisami ujawnionymi w księgach wieczystych działki: nr 29 objęta [...] , nr 38 objęta [...] nr 6 objęta [...] oraz nr 1 , nr 2 i nr 3 objęte [...] stanowią własność A. Sp. z o. o. Natomiast działka nr 39 o pow. 0,0404 ha, obr. [...] , na podstawie wykazu zmian gruntowych z dnia 10.12. 1998 r. nr ks. rób. [...] zmieniła oznaczenie i powierzchnię na nr 14 o pow. 0,0398 ha, która następnie podzieliła się na działki: nr 36 i nr 37 - zajęte pod drogę. Zmiany te nie zostały ujawnione w księdze wieczystej [...] , którą objęta jest działka nr 39 o pow. 0,0404 ha, obr. [...] , a w dziale II jako właściciel ujawniona jest A. -Sp. z o. o. Jak wynika z pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] , A. Sp. z o. o. zmieniła nazwę na A. Sp. z o. o. i stała się następcą prawnym B. Sp. z o. o. Natomiast w dniu 14.04.2009 r. do akt przedmiotowej sprawy doręczony został odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców nr [...] , z którego wynika, że w dniu l października 2008 r. spółka A. sp. z o. o. została przekształcona w spółkę A. S.A,

8. Z regulacji zawartych w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym przedmiotowego odszkodowania jest uznanie, że działki gruntu przejęte zostały pod drogi publiczne i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi. Z przepisów tych wynika ponadto, że przedmiotowe działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna.

9. W przedmiotowej sprawie powyższe oznacza, że aby doszło do ustalenia na rzecz spółki A. S. A. odszkodowania, w trybie art. 98 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy, działki: nr 1 o pow. 0,0066 ha, nr 2 o pow. 0,0474 ha, nr 23 o pow. 0,1460 ha, nr 29 o pow. 0,0077 ha, nr 38 o pow. 0,0213 ha, nr 33 o pow. 0,0144 ha, nr 36 o pow. 0,0001 ha i nr 37 o pow. 0,0022 ha, pół. w obr. [...] , m. K. , muszą zostać wydzielone pod drogi publiczne i wyniku tego podziału przejść na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art.98 ust 3 w związku z ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w grudniu 1998 roku poprzez ocenę skutków decyzji podziałowej, na skutek której zostały wydzielone działki pod drogi, na podstawie treści tych przepisów w brzmieniu obowiązującym aktualnie, a nie w dniu, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna oraz naruszenie art. 107§3 kpa poprzez ograniczenie uzasadnienia decyzji niemal wyłącznie do opisu stanu faktycznego, a w szczególności poprzez całkowite zaniechanie uzasadnienia ustalenia, iż nie doszło do przejścia prawa własności nieruchomości wydzielonych pod drogi na rzecz Gminy Miejskiej K. jak również zaniechanie uzasadnienia oparcia decyzji na art. 98 ust 3 i 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w aktualnym brzmieniu, a nie w brzmieniu obowiązującym w dniu, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna.

Na skutek powyższego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] .08.2010 r., (znak: [...]

I. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz A. S.A. z siedzibą w K. za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr 2 o pow. 0,0474 ha, nr 3 o pow. 0,1460 ha, nr 4 o pow. 0,0077 ha, nr 5 o pow. 0,0213 ha, nr 6 o pow. 0,0144 ha, nr 7 o pow. 0,0001 ha i nr 37 o pow. 0,0022 ha, położonych w obr. [...] , m. K. , wydzielone pod drogi decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonych jako działki: nr 9 , nr 10 nr 11 , nr 12 , nr 13 i nr 14 , pół. W [...] , m. K. , wydanej na wniosek B. Sp. z o. o. i A. Sp. z o. o.

II. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz A. S.A. z siedzibą w K. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,0066 ha pół. w [...] , m. K. i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,0066 ha poł. w obr. [...] , m. K

W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

A. pismem z dnia 9.04. 2009r. Spółka A. S.A. z siedzibą w K. , sprostowała pomyłkę w oznaczeniu działek objętych wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn poprzez wskazanie, iż wnioskiem została błędnie objęta działka nr 1 . Działka ta nie jest zabudowana drogą ani torowiskiem, a przez to nie powinna być objęta przedmiotowym wnioskiem. Wnioskiem natomiast nie została omyłkowo objęta działka nr 16 . W związku z tym, postępowanie co do dz.ewid. 1 - należało umorzyć.

B. Kluczową kwestią dla rozpoznania wniosku Spółki A. S.A. z siedzibą w K. , było ustalenie czy w związku z wydaną na wniosek B. Sp zo.o i A. Sp. zo.o przez Prezydenta Miasta K. decyzją z dnia [...] .12.1998 r, wydzielone pod drogę działki nr 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 , 7 , 8 przeszły z mocy prawa na rzecz odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna a orzeczenie o podziale prawomocne. Ciążący na właściwym podmiocie obowiązek odszkodowawczy związany jest bowiem z odjęciem poprzedniemu właścicielowi prawa własności.

C. podstawą odjęcia prawa własności wydzielonych pod drogę nieruchomości stanowi decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, z faktu pełnienia przez decyzję o zatwierdzeniu ewidencyjnego podziału nieruchomości, takiej podstawy do dokonania stosownych wpisów w księdze wieczystej wynika, że decyzja ta powinna zatem zawierać elementy, które podlegają takiemu ujawnieniu w księdze wieczystej. Jakkolwiek więc skutki prawnorzeczowe wynikające z art. 98 ust. 1 ugn nie są przedmiotem rozstrzygnięcia omawianej decyzji, skoro skutki te powstają z mocy samego prawa, to w ocenie organu odwoławczego w decyzji tej powinny jednak znaleźć się informacje określające działkę gruntu i cel jej wydzielenia pod drogę lub pod poszerzenie istniejącej .drogi wraz z informacją o skutkach prawnorzeczowych wynikających z art. 98 ust. 1 ugn, ze wskazaniem podmiotu publicznoprawnego, który jest beneficjentem tych skutków prawnych. Należy bowiem mieć na uwadze fakt, iż skoro sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, lecz bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, to przedmiot wpisu nie może być domniemany, jak również nie może polegać na konieczności jego ustalenia w drodze subsumcji stanu faktycznego z art. 98 ust. 1 ugn, lecz powinien wynikać z treści decyzji o zatwierdzeniu ewidencyjnego podziału nieruchomości, z której dane wpisuje się do urzędowego formularza wniosku o dokonanie stosownych wpisów ,

D. decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] .12.1998 r. (nr [...] nie zawiera w swojej treści żadnej informacji, iż w stosunku do działek nr 17 , 3 , 29 , 38 , 33, 36 , i 37 o wydzielonych pod drogę zachodzą skutki prawnorzeczowe wynikające z art. 98 ust. 1 ugn. Zwrócono uwagę, iż podstawy prawnej wydanej decyzji nie stanowił wskazany art. 98 ust. 1 ugn, lecz art. 93, 96 i 97 ugn. Dlatego też, nie jest możliwe uznanie, iż prawo własności, wymienionych gruntów, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 12.1998 r. , przeszło na rzecz odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, na tej podstawie prawnej. Skoro zatem utrata prawa własności jest podstawowym warunkiem nabycia prawa do przedmiotowego odszkodowania, to niespełnienie tej przesłanki przez Spółke A. S.A. z siedzibą w K. wyklucza możliwość przyznania jej za wskazane grunty w omawianym trybie odszkodowania.

E. W chwili obecnej zgodnie z wpisami ujawnionymi w księgach wieczystych działki: nr 40 objęta [...] , nr 38 objęta [...] , nr 33 objęta [...] , nr 1 , nr 2 i nr 3 objęte [...] , nr 7 i nr 8 objęte [...] , ujawnione są nadal jako własność A. S.A.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

na powyższą decyzję w jej pkt.l-ym złożyła C. Spółka Europejska Oddział w Polsce K. i wniosła o stwierdzenie jej nieważności, albowiem skierowana ona została do podmiotu niebędącym stroną w sprawie, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4) kpa stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, albowiem zarówno w chwili wydania zaskarżonej decyzji, jak i w chwili jej doręczenia A. S.A. już nie istniała, gdyż w dniu 30.04. 2010 roku to jest w trakcie postępowania przed organem II instancji doszło do przejęcia A. S.A. przez D oraz powstania spółki europejskiej z siedzibą w H. pod firmą C. działającej w Polsce poprzez swój oddział w K.

Spółka A. S.A . C. Oddział w Polsce K. jest następcą prawnym spółki A. S.A pod tytułem ogólnym, a przez to jest uprawniona do złożenia przedmiotowej skargi ewentualnie

na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1) lit a) p.o.p.s.a wniosła o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania sprawy, albowiem zaskarżone decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 98 ust 1 w związku z ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej ugn) polegającym na niewłaściwej wykładni tego przepisu, a to poprzez uznanie, iż do przejścia prawa własności nieruchomości wydzielonych pod drogi na podstawie tych przepisów dochodzi nie z mocy prawa, lecz wyłącznie w sytuacji, gdy organ dokonujący podziału nieruchomości decyzją wskaże w niej ten przepis jako podstawę prawną oraz określi skutki prawno rzeczowe decyzji w sposób, umożliwiający dokonanie odpowiednich wpisów w księgach wieczystych w oparciu o decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, a dowolne umyślne czy też nieumyślne uchybienie organu w treści takiej decyzji, tj. czy to wadliwe wskazanie podstawy prawnej czy tak brak opisu skutków prawno-rzeczowych takiej decyzji wyłącza przejście prawa własności nieruchomości wydzielonej pod drogę na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Dodatkowo wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że :

- zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, niebedacego stroną w przedmiotowym postępowaniu, albowiem podmiot ten przestał istnieć. Co prawda doszło do sukcesji praw i obowiązków dotychczasowej strony postępowania na skutek jej transgranicznego przejęcia i powstania spółki europejskiej, lecz nie uprawnia to w żaden sposób organu prowadzącego postępowanie do zaniechania ustalenia aktualnych danych stron postępowania ani do kierowania decyzji wobec podmiotów nieistniejących. Podkreślić należy, iż opisane wyżej transgraniczne przejęcie spółki A. S.A oraz zakończenie jej bytu prawnego zostało ujawnione w Krajowym Rejestru Sądowym, który jest jawny, w tym również dla organu II instancji. Organ II instancji jednakże zaniechał weryfikacji danych stron, przez co doszło do skierowania decyzji wobec podmiotu już nieistniejącego.

- organ II instancji dąży do uzależnienia stosowania art. 98 ust 1 o gospodarce nieruchomościami nie od spełnienia określonych w nim przesłanek, lecz wyłącznie od decyzji organu dokonującego podziału nieruchomości. Organ twierdzi bowiem, że do przejścia prawa własności wydzielanej pod drogi nieruchomości z mocy art. 98 ust 1 ugn dojdzie tylko wtedy, gdy organ dokonujący podziału nieruchomości raczy ten przepis przywołać jako podstawę prawną decyzji, a nadto określi prawnorzeczowe skutki takiej decyzji podziałowej oraz zawrze w treści decyzji wszelkie niezbędne elementy, które umożliwią dokonanie w księdze wieczystej prowadzonej dla dzielonej nieruchomości odpowiednich wpisów. Jakikolwiek błąd czy też umyślne uchybienie ze strony organu w treści takiej decyzji skutkować będzie przy takiej interpretacji brakiem przejścia prawa własności nieruchomości wydzielonej pod drogę, czyli innymi słowy w ten sposób można skutecznie wyłączyć skutki prawnorzeczowe art. 98 ust 1 ugn nawet w sytuacji, gdy faktycznie dojdzie do wydzielenia nieruchomości z przeznaczeniem pod drogi publiczne. Jedynym zaś sposobem na doprowadzenie do zastosowania art. 98 ust 1 ugn byłoby wyłącznie odwołanie się od decyzji podziałowej, aczkolwiek nawet w tym przypadku organ II instancji będzie dokonywał oceny i interpretacji decyzji podziałowej, jak i subsumcji stanu faktycznego z art. 98 ust 1 ugn, co według zaskarżonej decyzji również nie jest dopuszczalne.

- przejście własności nieruchomości wydzielonej pod drogę następuje z mocy prawa, jeśli spełnione są przesłanki określone w art 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest nastąpił podział nieruchomości na wniosek jej właściciela, a działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, niezależnie od poprawności decyzji podziałowej. Co więcej w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż organ dokonujący podziału nieruchomości w sytuacji określonej w art. 98 ust 1 ugn wręcz nie może w tej decyzji orzekać o przejściu prawa własności: "Skoro przewłaszczenie nieruchomości zajętej pod drogę, następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, to orzekanie w tym przedmiocie w decyzji podziałowej dotknięte jest wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - jako wydanej bez podstawy prawnej." (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 listopada 2008 roku, II SA/Ol 781/08), jak również: "Odjęcie" gruntu pod drogi związane z podziałem własności stanowi de facto swoistą formę wywłaszczenia, jest bowiem równoznaczne z pozbawieniem władztwa podmiotu dotychczas dysponującego odpowiednim tytułem prawnym do nieruchomości, mimo że ustawodawca nie rozstrzyga w decyzji o podziale w przedmiocie utraty własności, przesadzając jedynie kwestię jej nabycia przez gminę lub Skarb Państwa." (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 lutego 2008 roku, IISA/Bk 504/07). Kwestia przejścia czy też nie działek pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie art. 98 u.g.n. jest rozstrzygana przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej względnie uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 roku, l Sa/Wa 1676/09).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc, że korespondencja kierowana w trakcie prowadzonego postępowania do A. S.A z siedzibą w K. była odbierana przez C. Spółka Europejska Oddział w Polsce K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.

W sprawie jest niesporne, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] .12.1998 r., zatwierdził projekt podziału nieruchomości szczegółowo opisanych decyzją. Niesporne jest także, że jako podstawę swojej decyzji Prezydent powołał tylko przepisy art. 93, 96 i 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oczywiście w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania. Ani w sentencji ani w uzasadnieniu Prezydent nie powołał przepisu art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie sprawy niniejszej uzależnione jest od wykładni art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział tj. w dniu 16.12.1998 r., przepis ten miał następującą treść:

Art. 98. 1. Dziatki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stalą się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność gminy został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa.

2. Wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi składa wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

3. Za działki gruntu, które przeszły na własność gminy lub co do których gmina uzyskała prawo użytkowania wieczystego, a także z tytułu wygaśnięcia tego prawa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a zarządem gminy. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca gmina.

4. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić opłatę adiacencką z tego tytułu w kwocie nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości.

Zwraca uwagę zapis art. 98 ust. 1 - Działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Ustawa mówi ogólnie o drogach nie wprowadza kwantyfikatora szczegółowego określającego o jakie drogi chodzi (np. publiczne). Z tego wniosek, że W dniu w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne - własność wszelkich dróg przechodziła na rzecz gminy. W myśl ogólnej zasady legę non distinguente nec nostrum est distinguere ( gdzie ustawa nie wprowadza rozróżnienia, nie naszą rzeczą jest wprowadzać rozróżnienie) skoro ustawodawca powiedział, że drogi przechodzą na własność gminy to my nie możemy przy pomocy zabiegu interpretacyjnego wykładać, że ustawodawcy chodziło tylko o drogi publiczne. Nie można ustawodawcy odejmować racjonalności i twierdzić, że co innego miał na myśli a co innego uchwalił. Za takim stanowiskiem przemawia to, że ustawą z dnia 7.01.2000 r., o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, która weszła w życie z dniem 15.02.2000 r., (Dz.U. nr. 6 póz. 70) ustawodawca zmienił treść art. 98 i w dniu 15.02.2000 r., przepis ten brzmiał:

Art. 98. L Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stalą się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.

2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. l, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Ustawa nowelizująca z dnia 7.01.2000 r., o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, nie zawiera przepisów międzyczasowych które nakazywałyby jej stosowanie także do przypadków zaistniałych przed datą jej wejścia w życie.

Dlatego też Sąd w składzie orzekającym nie podziela poglądu organu l instancji, jak i też poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26.07.2005 r. (syg.akt [...] , że o odszkodowaniu można mówić tylko wtedy gdy działki gruntu wydzielone zostały pod drogi publiczne.

Jak można sądzić organ II instancji tego poglądu także nie podziela. Zdaniem tego organu kluczową kwestią jest ustalenie czy w związku z wydaną decyzja z dnia [...].12.1998 r., wydzielone pod drogę działki przeszły z mocy prawa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie tego organu decyzja zatwierdzająca podział winna zawierać elementy podlegające ujawnieniu w księdze wieczystej. Krótko mówiąc organ odwoławczy stoi na stanowisku, że przejście prawa własności - choć następujące z mocy prawa - nie może być domniemane i w związku z tym powinno wynikać z treści decyzji o zatwierdzeniu ewidencyjnego podziału nieruchomości.

Tego poglądu Sąd w składzie orzekającym także nie podziela. Podstawą wydania decyzji administracyjnej musi być przepis prawa. Sąd przychyla się do tego nurtu orzecznictwa i doktryny które za błędny pogląd uważają że załatwienie każdej sprawy administracyjnej następuje przez wydanie decyzji. O formie załatwienia sprawy decydują właściwe przepisy materialnego prawa administracyjnego. Z sytuacją przejścia z mocy prawa własności na jednostkę samorządu czy Skarb Państwa spotykamy się np. w art. 73 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. nr. 133 póz. 872). W przepisie tym, wyraźnie postanowiono, że podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, jest ostateczna decyzja wojewody ( art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). W cytowanym przepisie tkwi materialna podstawa do wydania decyzji, która deklaratoryjnie stwierdza przejście prawa własności. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje wydawanie deklaratoryjnych decyzji w zakresie nabycia prawa własności ( zob. art. 200 ust. 1 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zaniechanie przez ustawodawcę podobnej regulacji w przypadku opisanym art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza, że żaden organ nie ma prawa stwierdzania takiego nabycia. Takie zaniechanie nie oznacza, że mamy tu do czynienia z luką w prawie. W art. 98 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział znalazła się regulacja, że wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi składa wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Oznacza to, że w postępowaniu wieczyste księgowym badane będzie spełnienie przesłanek przejścia z mocy prawa własności. Że taka była intencja ustawodawcy wynika wprost z treści art. 1 pkt. 61 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r, o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2004 nr. 141 póz. 1492) w którym dodano do art. 98 ust. 2 zdanie drugie o treści: Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział.

Od razu trzeba podkreślić, że wpis w księdze wieczystej nie ma charakteru konstytuwnego - co oznacza, że do przejścia prawa własności nie jest konieczne dokonanie wpisu aczkolwiek podnieść należy, że obowiązkiem właściciela jest niezwłoczne złożenia wniosku o ujawnienie prawa w księdze wieczystej (art. 35 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), nie mówiąc o tym, że obowiązkiem organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego jest zawiadomienie właściwego Sądu o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta ( art. 36 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Skoro do przejścia własności nie jest konieczne wydanie odrębnej decyzji ani też dokonanie wpisu w księdze wieczystej to nie ma przeszkód do rozpoznania wniosku o odszkodowanie o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przesłanką rozstrzygnięcia będzie ustalenie przejścia z mocy prawa - własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem orzekających organów będzie ustalenie czy na skutek decyzji o podziale nastąpiło z mocy prawa przeniesienie własności nieruchomości zajętych pod drogę, przy czym będą miały organy na względzie wyżej poczynione uwagi. W przypadku ustalenia, że takie przewłaszczenie nie nastąpiło - wydadzą stosowną decyzje w której zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa przytoczą wszystkie argumenty przeciwko przyjęciu, że takie przewłaszczenie nastąpiło. W innym przypadku - gdy ustalą że takie przewłaszczenie nastąpiło -ocenią czy dotychczasowe postępowanie między stronami może być uznane za wypełniające znamiona art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w tej części w której przepis ten mówi o uzgodnieniu wysokości odszkodowania.

Wniosek skargi zmierzający do stwierdzenia nieważności decyzji jest nieuzasadniony. W postępowaniu przez cały czas i to aktywnie brała udział firma A. Sp. z o. o. z siedzibą w K. , obowiązkiem tej spółki lub jej następczyni było poinformowanie, że w dniu 30.04. 2010 roku to jest w trakcie postępowania przed organem II instancji doszło do przejęcia A. S.A. przez D oraz powstania spółki europejskiej z siedzibą w H. pod firmą C. działającej w Polsce poprzez swój oddział w K.

W tym stanie rzeczy, skoro, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona cześć decyzji organu II instancji, jak i poprzedzająca ją w tym zakresie decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit."a" i "c" oraz art. 135 art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.