Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 205/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 150 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu D. a Prezydentem Miasta T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. P. o ponowne przeliczenie stażu pracy i podwyższenie zasiłku dla bezrobotnych wskazać Prezydenta Miasta T. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Starosta D. wystąpił do NSA o rozpatrzenie sporu o właściwość między tym organem a Prezydentem T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. P. o ponowne przeliczenie stażu pracy i podwyższenie zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wnioskiem z 16 marca 2015 r. K. P., zamieszkały [...], [...] zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w D. z wnioskiem o ponowne przeliczenie stażu pracy i podwyższenie zasiłku dla bezrobotnych w związku z uzyskaniem istotnych w sprawie dokumentów. W związku z ustaleniem, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych zostało przyznane wnioskującemu decyzją Prezydenta Miasta T. z [...] stycznia 2015 r., Powiatowy Urząd Pracy w D., działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., w dniu 15 kwietnia 2015 r. przekazał wniosek K. P. do Powiatowego Urzędu Pracy w T. Filia w T. celem załatwienia sprawy według właściwości.

Pismem z 4 maja 2015 r. PUP w T. Filia w T. przekazał powyższy wniosek do rozpoznania według właściwości przez Powiatowy Urząd Pracy w D. podnosząc, że K. P. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w PUP T. Filia w T. od dnia 7 stycznia 2015 r. a następnie z dniem 12 marca 2015 r. zmienił miejsce zamieszkania skutkujące zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy. W związku z powyższym karta rejestracyjna została przekazana do PUP w D.

Pismem z 20 lipca 2015 r. Powiatowy Urząd Pracy w D. ponownie zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w T. Filia w T. o rozpatrzenie wniosku K. P. W uzasadnieniu poinformował, że w sytuacji, gdy w okresie pobierania przez bezrobotnego zasiłku lub już po utracie prawa do niego (jednakże w okresie posiadania statusu) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, jednakże nie znane organowi, z których wynika, że w przypadku ich uwzględnienia bezrobotny nabyłby prawo do zasiłku na dłuższy okres lub w wyższej wysokości, należy stosować art. 145 k.p.a. Stosownie natomiast do przepisu art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który, wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Prezydent Miasta T. odpowiadając na wniosek wskazał na jego bezzasadność. W jego przekonaniu z ugruntowanej i dominującej linii orzecznictwa wynika, że w przypadku zmiany właściwości rzeczowej lub miejscowej organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji nie jest właściwy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec zmiany przez K. P. miejsca zamieszkania, zmianie uległa również właściwość organu. W związku z tym, odwołując się do obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady aktualności orzekania, dotyczącej zarówno postępowań prowadzonych w trybie zwykłym, jak również nadzwyczajnym, właściwym do zajęcia się wnioskiem K. P. jest organ właściwy w momencie składania wniosku. Skoro składając wniosek K. P. podlegał już pod właściwość miejscową i rzeczową Starosty Powiatu D., właściwym do zajęcia się wnioskiem - nawet dotyczącym postępowania nadzwyczajnego - jest Starosta D. Przeciwne stanowisko prowadzi do absurdalnej sytuacji, w której organ, który zajmował się sprawą pierwotnie zmuszony byłby pozostawać w gotowości do zajęcia się sprawą przez pięć lat, zgodnie z art. 146 k.p.a., kiedy nie dysponuje już nawet aktami sprawy. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. 2012 r., poz. 1299), Prezydent Miasta T., po zgłoszeniu przez K. P. zmiany miejsca zamieszkania zobligowany był wyłączyć jego kartę z rejestru bezrobotnych i przesłać ją do nowego właściwego urzędu - czyli Starosty Powiatu D., w formie elektronicznej oraz papierowej. Reasumując powyższe, bezsprzecznie właściwym do załatwienia sprawy - wobec braku kompetencji Prezydenta Miasta T. - jest Starosta Powiatu D.

Prezydent Miasta T. poddał także w wątpliwość zachowanie przez K. P. terminów do wznowienia postępowania. Nie zostało bowiem wyjaśnione, kiedy uzyskał on kartę przychodów pracownika z dnia 23 stycznia 2015 r.

Mając na uwadze powyższe, Prezydent Miasta T. wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego uznał za nieuzasadniony, wobec nieulegającej wątpliwości kompetencji i właściwości Starosty Powiatu D. do rozpoznania wniosku K. P. w przedmiocie przeliczenia stażu i podwyższenia zasiłku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" s. 94). Przedmiotem takiego sporu jest indywidualna sprawa administracyjna należąca do właściwości organu administracji publicznej, rozstrzygana przez ten organ w postępowaniu regulowanym procedurą administracyjną.

W przedmiotowej sprawie wystąpił negatywny spór o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu D. a Prezydentem Miasta T., dotyczący prowadzenia postępowania o podwyższenie zasiłku dla bezrobotnych w związku z uzyskaną już po wydaniu decyzji kartą przychodów pracownika.

Na wstępie należy podkreślić, że wniosek K. P. prawidłowo został zakwalifikowany przez Prezydenta Miasta T. jako wniosek o wznowienie postępowania w związku z ujawnieniem nowego dowodu w sprawie.

Kodeks postępowania administracyjnego w regulacji dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego zawiera normy dotyczące właściwości organu do przeprowadzenia tego postępowania.

Stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego jest organ, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Właściwość ta istnieje od wszczęcia aż do zakończenia tego postępowania. Wynika to wyraźnie z tego przepisu, bowiem stanowi on, że organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. – tj. wydania postanowienia o wznowieniu postępowania – § 1, przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia – § 2, odmowy wznowienia – § 3 jest organ, który wydał decyzje w ostatniej instancji. Ten organ jest też właściwy do zakończenia postępowania wznowieniowego, tj. do wydania decyzji, o czym z kolei przesądza art. 151 § 1 k.p.a.. Zgodnie z nim organ, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję.

Zasadnie wnioskodawca wskazał, że regulacja zawarta w art. 150 w zw. z art. 149 i 151 k.p.a. jest regulacją szczególną, określającą właściwość organu w sposób odmienny, aniżeli czyni to art. 21 k.p.a., wiąże bowiem tę właściwość nie z miejscem zamieszkania, siedzibą podmiotu, czy położenia nieruchomości, ale z organem wydającym ostateczną decyzję w sprawie. Organ ten jest zatem właściwy od wszczęcia aż do zakończenia postępowania wznowieniowego i wpływu na tę właściwość nie ma zmiana miejsca zamieszkania strony. Brzmienie art. 150 § 1 k.p.a. mającego podstawowe znaczenie dla wskazania organu właściwego w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że organ który wydał decyzję w ostatniej instancji pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji nie jest już właściwy pod tym względem. Wyjątkiem jest sytuacja, w której organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, uległ likwidacji - wówczas właściwym do wznowienia postępowania w sprawie będzie organ, który przejął kompetencje zlikwidowanego organu administracji publicznej do załatwiania danego rodzaju spraw (postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OW 135/12). Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej i rzeczowej organu istotna jest kwestia, który organ wydał decyzję w ostatniej instancji.

Wobec powyższego należało wskazać Prezydenta Miasta T. jako organ właściwy, bowiem to ten organ wydał ostateczną decyzję w sprawie przyznania K. P. zasiłku dla bezrobotnych.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.