Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 340/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 2012 poz 159
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi W. T. i K. T. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 - 4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. oprawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159 z póżn. zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z póżn. zm.):

- uznał praktyki stosowane w dniu 2 stycznia 2015 r. przez W. T. oraz K. T., "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." w B. W. T. Spółka cywilna", zwany dalej: "Przychodnia" lub "podmiot leczniczy", polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem Przychodni w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie [...], przez co pacjenci nie mogli złożyć wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej w siedzibie Przychodni, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki w dniu 5 stycznia 2015 r.;

- uznał praktyki stosowane przez Przychodnię polegające na udostępnianiu dokumentacji medycznej osobie upoważnionej przez pacjenta jedynie za okazaniem stosowanego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta, mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 8 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2014 r" poz. 177), jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaniechanie;

- zobowiązał do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania praktyk, o których mowa w pkt 2 w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji;

- decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że związku z pozyskanymi informacjami uprawdopodabniającymi naruszenie zbiorowych praw pacjentów, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez W. T. oraz K. T., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą: "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." w B. W. T. Spółka cywilna".

Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta działając na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wystąpił do Przychodni z prośbą o przesłanie pisemnych informacji i wyjaśnień dotyczących:

1) czy Przychodnia zaprzestała udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom w okresie od 1 stycznia 2015 r. w związku z prowadzonym protestem skutkującym odmową zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015;

2) w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na powyższe pytanie czy Przychodnia poinformowała pacjentów o sposobie udostępniania dokumentacji medycznej pacjentom w związku z zamknięciem jego placówek od dnia 1 stycznia 2015 r.;

3) jak Przychodnia zorganizowała udostępnianie dokumentacji medycznej po 1 stycznia 2015 r.

Dodatkowo w powyższym piśmie, Rzecznik Praw Pacjenta działając w trybie art. 61 ust. 1 ww. ustawy prosił o przesłanie poświadczonego za zgodność z oryginałem dokumentu ustanawiającego procedurę wewnętrzną obowiązującą w Przychodni, w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej oraz kopie regulaminu organizacyjnego.

W odpowiedzi na powyższe, Przychodnia wskazała, iż podpisała w dniu 7 stycznia 2015r. umowę na świadczenie usług zdrowotnych na 2015r. Dni 1, 4 oraz 6 stycznia 2015r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy, zaś dzień 3 stycznia 2015r (sobota), był dniem, w którym podmioty lecznicze nie będące szpitalami, nie świadczą usług zdrowotnych. Nieuprawnione jest twierdzenie o ograniczaniu prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, w związku z nieudzielaniem świadczeń zdrowotnych w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. O fakcie niepodpisania do dnia 31 grudnia 2014r. umowy na świadczenie usług zdrowotnych na 2015r, wszyscy pacjenci objęci opieką NZOZ "A." zostali poinformowani poprzez wywieszenie stosowanej informacji na tablicy ogłoszeń, na drzwiach wejściowych. Nadto pomimo nieudzielania świadczeń zdrowotnych w dniach 2 i 5 stycznia 2015r, rejestracja Przychodni pracowała w normalnych godzinach i każda zainteresowana osoba mogła, zgodnie z regulaminem organizacyjnym, złożyć wniosek o udostępnienie jej dokumentacji medycznej.

Przychodnia przekazała także kopie regulaminu organizacyjnego podmiotu leczniczego. Rzecznik Praw Pacjenta przekazał Przychodni kopie fotografii przekazanych przez pacjenta podmiotu leczniczego z prośbą o ustosunkowanie się do nich. W odpowiedzi, Przychodnia poinformowała, że uwidocznione na przesłanym zdjęciu drzwi nie przedstawiają wejścia do podmiotu leczniczego, lecz główne drzwi wejściowe do budynku, w którym podmiot się znajduje.

Pełnomocnik Przychodni wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z listy obecności pracowników Niepublicznego Zakładu Zdrowotnego w A." w B. za miesiąc styczeń 2015 r. na okoliczność, że pomimo że Niepubliczny Zakład Opieki Medycznej nie świadczył usług medycznych, personel pomocniczy był obecny w pracy.

Urząd Gminy B. w odpowiedzi na zapytanie Rzecznika Praw Pacjenta poinformował, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. nie wpłynęła informacji od mieszkańców budynku nr [...] przy ul. R. w B., w którym mieści się "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A. w B. W. T. Spółka cywilna" o zamknięciu tego podmiotu leczniczego w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związku Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie [...].

Pismem z dnia 13 marca 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił do T. W., prowadzącego gabinet stomatologiczny przy ul. R. [...], w B. o podanie stosownych informacji. W odpowiedzi, T. W. wskazał, iż: "z autopsji własnej wiem, że personel Przychodni pełnił dyżur w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. Drzwi do przychodni były otwarte i każdy z pacjentów mógł skontaktować się z tym personelem. Żaden z pacjentów Przychodni nie zwracał się do mnie w dniach 2 i 5 stycznia 2015r. z zapytaniem o możliwość kontaktu z personelem Przychodni. Okazane mi na fotografii drzwi stanowią wejście główne do budynku w którym o ile mi wiadomo mieszczą się lokale mieszkalne jak i też mają siedziby inne podmioty nie związane ze świadczeniem usług medycznych i bez żadnych wątpliwości były one otwarte w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. "

Zwrócono się do pacjenta, który zgłosił do Biura Rzecznika Praw Pacjenta informacje o zamkniętej Przychodni. Zgłaszający potwierdził, że Przychodnia w momencie wykonania fotografii, tj. w dniu 2 stycznia 2015 r. była zamknięta. Dopiero w poniedziałek, tj. w dniu 5 stycznia 2015 r. zapewniono dyżur osoby, która udostępniała dokumentację medyczną.

Rzecznik Praw Pacjenta ustalił następujący stan faktyczny:

W. T. oraz K. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." w B. W. T. Spółka cywilna" są zarejestrowani w Rejestrze podmiotów leczniczych, prowadzonym przez Wojewodę [...] pod numerem księgi: [...].

Przychodnia w dniu 2 stycznia 2015 r. stosowała praktyki polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciu podmiotu leczniczego przez co pacjenci nie mogli złożyć wniosków o udostępnienie dokumentacji, co wynika z pisma Przychodni z dnia 12 stycznia 2015 r. oraz przekazanego zgłoszenia przez pacjenta. Dopiero w dniu 5 stycznia 2015 r. Przychodnia ponownie rozpoczęła udostępnianie dokumentacji medycznej, co wynika ze zgłoszenia pacjenta.

Przychodnia stosuje praktyki polegające na udostępnianiu dokumentacji medycznej osobie upoważnionej przez pacjenta jedynie za okazaniem stosowanego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta. Powyższe wynika z postanowień obowiązującego w Przychodni Regulaminu Organizacyjnego.

Podstawą materialnoprawną decyzji (pkt 1 sentencji) był art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zgodnie z którym: nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazującej jej zaniechanie, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ww. ustawy.

W tym przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.

Natomiast podstawą decyzji w pkt 2 sentencji był przepis art. 64 ust. 1 i 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym, w przypadku wydania przez Rzecznika Praw Pacjenta decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazuje on jej zaniechanie lub wskazuje działania niezbędne do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów, wyznaczając terminy podjęcia tych działań. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta doszło do stosowania w Przychodni praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, przez praktykę naruszające zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjenta suma praw indywidualnych.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta.

Dostęp do dokumentacji medycznej jest więc prawem pacjenta a jego realizacja regulowana jest przez przepisy rozdziału 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 27 ww. ustawy dokumentacja medyczna może być udostępniona:

1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych;

2) poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii;

3) poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.

Ponadto w myśl przepisu § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 252, poz.1697 z późn. zm.) udostępnienie dokumentacji medycznej następuje bez zbędnej zwłoki. W przypadku gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowa wymaga zachowania formy pisemnej oraz podania przyczyny (tak: § 79 ww. rozporządzenia).

W celu realizacji przedmiotowego prawa pacjent powinien złożyć stosowne żądanie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie dokumentacji medycznej w wybranej przez siebie formie określonej w art. 27 ww. ustawy. Niemniej jednak przepisy prawa nie określają w jaki sposób pacjent ma skierować powyższe żądanie. Zatem należy uznać, że może być to dowolny sposób, w szczególności pacjent może udać się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i ustnie zażądać udostępnienia dokumentacji medycznej.

Lekarze z Przychodni uczestniczyli w proteście Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie [...] w dniu do dnia 7 stycznia 2015 r. Ze zgłoszenia z dnia 2 stycznia 2015 r. dokonanego za pośrednictwem poczty elektronicznej, wynika, że Przychodnia w tym dniu była zamknięta i nie udostępniała dokumentacji medycznej. Przychodnia nie zamieściła żadnej informacji o sposobie udostępnienia dokumentacji medycznej w dniu 2 stycznia 2015 r., co wynika z przekazanych przez pacjenta fotografii, obrazujących umieszczoną informację o proteście. Koresponduje to z wyjaśnieniami samej Przychodni, w której wskazano, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. nie udzielała ona świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej z powodu nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Niemniej jednak dopiero w poniedziałek, tj. 5 stycznia 2015 r. Przychodnia zapewniła obecność personelu i udostępniała dokumentację medyczną. Jednakże w dniu 2 stycznia 2015 r. pacjenci, którzy udali się do Przychodni nie mogli uzyskać dokumentacji medycznej.

Nie dano wiary wyjaśnieniom Przychodni jakoby w dniu 2 stycznia 2015 r., personel zatrudniony w razie potrzeby udostępniał dokumentację medyczną. Formą prowadzonego protestu było zamknięcie podmiotów leczniczych udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Zatem Przychodnia została zamknięta a pacjenci nie mogli złożyć w niej wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej. Fotografia obrazująca drzwi do budynku, w którym mieści się Przychodnia została przekazana do Biura Rzecznika Praw Pacjenta w dniu 2 stycznia 2015 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Biorąc pod uwagę, że dzień 1 stycznia 2015 r. był dniem ustawowo wolnym do pracy, w którym Przychodnia nie pracowała, fotografia obrazująca informację o prowadzonym proteście lekarzy była wykonana w dniu następnym, tj. w dniu 2 stycznia 2015 r.

Zamknięcie Przychodni w sytuacji, w której istniała pilna potrzeba uzyskania dokumentacji medycznej (np.: dla wystawienia recepty uprawniającej do nabycia leku, przeprowadzenia zabiegu operacyjnego) celem skorzystania ze świadczeń udzielanych przez inny podmiot, stanowiło naruszenie dyspozycji § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, zgodnie z którą udostępnienie dokumentacji następuje bez zbędnej zwłoki.

Dyspozycja art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wskazuje na zorganizowany charakter działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, które mają na celu pozbawienie praw pacjentów. Przesłanka zachowania zorganizowanego kładzie nacisk przede wszystkim na zaplanowanie czegoś i przeprowadzenia jakiegoś działania lub powstrzymanie się od jakiegoś działania. Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi (por. Eleonora Zielińska, Ekspertyza na temat poselskiego projektu ustawy o ochronie indywidualnych i zbiorowych praw pacjenta oraz o Rzeczniku Praw Pacjenta, Zmiany w systemie ochrony zdrowia, Biuro Analiz Sejmowych 2008, nr 2, s. 40).

Stosowanie przedmiotowych praktyk w dniu 2 stycznia 2015 r. przez Przychodnię nie było adresowane do konkretnej osoby lecz było wymierzone w każdego potencjalnego pacjenta. Ponadto miało zorganizowany charakter. Zamknięcie podmiotu leczniczego nastąpiło bowiem w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie [...] a Przychodnia niewątpliwe przewidywała, że zachowanie to spowoduje, że pacjent nie uzyska dostępu do swojej dokumentacji medycznej w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych.

W toku postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów wszczętym wobec Przychodni ustalono również, że podmiot leczniczy organiczna dostęp do dokumentacji medycznej w ten sposób, że wymaga w celu udostępniania dokumentacji medycznej osobie upoważnionej przez pacjenta pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta. Żaden przepis ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie określa, aby upoważnienie to zostało udzielone w formie pisemnej. Zgodnie z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej zamieszcza się lub dołącza do niej: oświadczenie pacjenta o upoważnieniu osoby bliskiej do uzyskiwania dokumentacji, ze wskazaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej, albo oświadczenie o braku takiego upoważnienia. Zatem prawodawca wskazał, że nie w każdym przypadku konieczne jest pisemne upoważnienie. Powodem takiego uregulowania jest okoliczność, że nie każdy pacjent może udzielić pisemnego upoważnienia.

W razie osoby niepełnosprawnej posiadającej pełną zdolność do czynność prawnej ale nie mogącej na piśmie upoważnić innej osoby do dokumentacji medycznej, Przychodnia powinna zapewnić możliwość zamieszczenia w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej adnotacji o upoważnienia osoby bliskiej do dokumentacji medycznej.

Powyższe zasady udostępniania dokumentacji medycznej zostały wprowadzone w podmiocie leczniczym w Regulaminie Organizacyjnym, a tym samym ich ustanowienie w akcie wewnętrznym przemawia za zorganizowanym charakterem zachowania Przychodni, mającego na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej. Jednocześnie przedmiotowa praktyka nie była adresowana do konkretnej osoby lecz była wymierzona w każdego potencjalnego pacjenta.

Zaistniały przesłanki wskazane w art. 59 ust. I pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co obligowało Rzecznika Praw Pacjenta do uznaniu rzeczonej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów.

Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 68 w związku z art. 65, art. 70, art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta , zwaną dalej: "ustawą", oraz w związku z art. 104 § 1 i 2 k.p.a., nałożył na W. T. oraz K. T. wspólników spółki cywilnej: " Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." w B. W. T. Spółka cywilna", karę pieniężną w wysokości 25 000 (dwadzieścia pięć tysięcy) złotych, za niepodjęcie działań polegających na wykonaniu nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów, określonej w decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. poprzez rozpoczęcie udostępniania dokumentacji medycznej osobom upoważnionym przez pacjentów bez konieczności okazywania stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego im przez pacjentów.

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 24 września 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta zawiadomił Przychodnię o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na nią kary pieniężnej w związku z niepodjęciem działań określonych w decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów.

[...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia 12 października 2015 r. poinformował organ, że Przychodnia z tytułu realizacji umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2014 r. uzyskała kwotę: 1 731 843, 84 złotych. Natomiast w 2015 r. (okres: styczeń -wrzesień) uzyskała kwotę 1 583 637,93 złotych.

Przychodnia w terminie trzydziestu dni od doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie przekazała Rzecznikowi Praw Pacjenta informacji o podjęciu działań polegających na wykonaniu nakazu zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów poprzez rozpoczęcie udostępniania dokumentacji medycznej osobom upoważnionym przez pacjentów bez konieczności okazywania stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego im przez pacjentów.

Przychodnia z tytułu realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia w 2014 r. osiągnęła przychód w wysokości: 1 731 843, 84 złotych. Natomiast w 2015 r. (okres: styczeń -wrzesień) uzyskała kwotę 1 583 637,93 złotych.

Podstawę formalnoprawną decyzji stanowił art. 68 ustawy, zgodnie z którą Rzecznik nakłada na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 500.000 złotych w przypadku niepodjęcia działań określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej wskazanym. Działania określone w ww. decyzji mają na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Nie podporządkowanie się nakazowi zaniechania naruszeń wskazanych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, w szczególności w wyniku kontynuacji bezprawnego stanu, powoduje obowiązek po stronie Rzecznika Praw Pacjenta, nałożenia kary pieniężnej na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku. Celem tego przepisu jest zapewnienie pacjentom należytego poziomu ochrony ich praw przed naruszeniami ze strony ww. podmiotów. Sankcja zastosowana przez Rzecznika Praw Pacjenta powinna skutecznie odstraszać potencjalnych naruszycieli praw pacjentów oraz powinna być odpowiednio surowa.

Podstawą nałożenia kary pieniężnej na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku na podstawie art. 68 ustawy, jest niepodjęcie działań określonych w decyzji, o której mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej określonych. Przychodnia miała trzydzieści dni na poinformowanie Rzecznika Praw Pacjenta o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. W powyższym terminie do Biura Rzecznika Praw Pacjenta nie wpłynęła żadna informacja. Przychodnia nie podjęła działań mających na celu wykonanie nakazu zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów określonych w decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Jedynym działaniem Przychodni było złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję, która została oddalona jako bezzasadna. W przedmiotowej skardze Przychodnia również nie wskazała, że podjęła działania w celu udostępniania dokumentacji medycznej osobom upoważnionym przez pacjentów bez konieczności okazywania stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego im przez pacjentów. Działania Przychodni sprowadzały się do polemiki z organem w kwestii ustalenia stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 70 ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Rzecznik Praw Pacjenta przy ustaleniu wysokości kary może również uwzględnić przychód podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, gdyż przepis zawiera otwarty katalog powyższych przesłanek. Dlatego też Rzecznik Praw Pacjenta ustalił, iż w 2014 r. Przychodnia z tytułu realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia osiągnęła przychód w wysokości: 1 731 843,84 złotych.

Utrzymuje się stan naruszenia przez Przychodnię zbiorowych praw pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy w związku z § 8 pkt 2 rozporządzenia. Istnieje on co najmniej od 21 sierpnia 2012 r., tj. od zatwierdzenia Regulaminu Organizacyjnego Przychodni, jest stanem długotrwałym. Tym samym powoduje zwiększenie wysokości kary pieniężnej. Zgodnie z § 29 pkt 5 lit. b ww. Regulaminu Organizacyjnego, Przychodnia udostępnia dokumentację medyczną w szczególności "osobie upoważnionej przez pacjenta, za okazaniem stosowanego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta."

Brak zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów pomimo wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Przychodnię, uwzględniono jako okoliczność obciążającą, powodującą zwiększenie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Rzecznik Praw Pacjent przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej uwzględnił brak uprzedniego naruszenia zbiorowych praw pacjentów.

W świetle powyższych okoliczności wysokość kary ustalono na kwotę 25 000 złotych. Nałożona kara pieniężna mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 68 ustawy i jednocześnie stanowi 1,44 % przychodu z tytułu realizacji umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej osiągniętego przez Przychodnię w 2014 r. oraz 5 % wysokości możliwej do wymierzenia kary maksymalnej.

Orzeczona kara ma zdaniem organu spełnić funkcję represyjną i stanowić dolegliwość dla adresata. Istotny jest także wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka. Kara pieniężna musi spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco-represyjną. Kara jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy.

W. T. i K. T. wspólnicy spółki cywilnej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A." w B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] grudnia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1.naruszenie przepisów postępowania:

- art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania gdyż, rozstrzygniecie sprawy i wydanie decyzji uzależnione było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1417/15 (oddalający skargę) został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

- art. 7, art. 8 , art. 77, art. 80 , poprzez niezebranie i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, błędne ustalenia faktyczne, ustalanie kary wyłącznie w relacji do przychodów, z pominięciem kryteriów obiektywnych,

- nałożenie kary pieniężnej przy braku wyjaśnień stopnia naruszenia prawa,

- braku ustaleń o faktycznym nieudostępnieniu dokumentacji medycznej pacjentom, braku ustalenia wystąpienia negatywnych skutków dla pacjentów,

- nie stwierdzenia braku umyślności działania, co ma wpływ na wymiar kary pieniężnej w szczególności na ustalenia jej wysokości,

- nie uwzględnienia niejasności przepisów,

- pominięcie faktu nie kwestionowania zapisów regulaminu przez organ założycielski w trakcie przeprowadzonych kontroli.

- nie stwierdzenia uprzedniego naruszenia przepisów ustawy

- art. 2 Konstytucji RP w zakresie naruszenia zasady proporcjonalności,

- art. 61 § 4 w związku z art. 10 ustawy k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania w stosunku do jednego ze wspólników spółki cywilnej sytuacji gdy postanowienie o wszczęciu postępowania winno być doręczone każdej ze stron co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

- art. 10 w związku z art. 73 § 2 k.p.a. poprzez odmowę wydania kopii dowodów w formie nośnika danych jak i też odmowę wydania dowodu w formie pisma, a nie postanowienia.

2. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:

- art. 68 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przez zastosowanie gdy sprawa prejudycjalna nie została prawomocnie rozstrzygnięta,

- art. 70 wymienionej wyżej ustawy , przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wymiar kary pieniężnej.

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1417/15 oddalił skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015r. Nie zgadzając się z oceną faktyczną i prawną dokonaną przez WSA w Warszawie, skarżący złożyli w dniu 3 grudnia 2015 r., skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Tym samym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jako nieprawomocny nie rozstrzygnął sporu dotyczącego interpretacji przez Rzecznika Praw Pacjenta, Regulaminu Organizacyjnego Podmiotu Leczniczego, w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej. Jedynie z tych powodów skarżący nie zastosował się do decyzji Rzecznika Praw Pacjenta, gdyż wykonanie punktu 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. stanowiłoby potwierdzenie kwestionowanego przez skarżących stanowiska organu, czyniąc podnoszone zarzuty bezprzedmiotowymi.

Podstawą nałożenia kary może stanowić jedynie faktyczne naruszenie przepisów ustawy, a ta okoliczność nie została prawomocnie stwierdzona. Uzasadniony był wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie orzeczenia kary pieniężnej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy co do stwierdzonych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchybień.

Wskazując na naruszenie praw pacjentów Rzecznik wskazał, że naruszenie to polega na udostępnianiu dokumentacji medycznej osobie upoważnionej jedynie za okazaniem stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta, co jest wynikiem niewłaściwej interpretacji postanowień § 29 regulaminu organizacyjnego.

Ze sformułowań regulaminu nie można jednak wywieść takowego wniosku albowiem zgodnie z postanowieniem regulaminu organizacyjnego dokumentację medyczną udostępnia się: osobiście pacjentowi, którego dokumentacja dotyczy, za okazaniem dokumentu tożsamości, przedstawicielowi ustawowemu pacjenta, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta za okazaniem odpowiedniego dokumentu, -rodzicowi do chwili ukończenia przez dziecko 18 roku życia za okazaniem dowodu osobistego, opiekunowi ustanowionemu przez sąd za okazaniem stosownego orzeczenia, osobie upoważnionej przez pacjenta za okazaniem stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego przez pacjenta.

W kontekście tych zapisów regulaminu nie można zarzucić podmiotowi leczniczemu tak jak to twierdzi Rzecznik Praw Pacjenta, że dokumentacja w sposób zorganizowany zostały naruszone prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej.

Regulamin organizacyjny w zakresie § 29 został doprecyzowany tak aby nie budzić wątpliwości interpretacyjnych o czym Rzecznik Praw Pacjenta został poinformowany w piśmie z dnia 23 grudnia 2015 r.

Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w stosunku do jednego ze wspólników spółki cywilnej gdy tymczasem postanowienie o wszczęciu postępowania winno być doręczone każdemu ze wspólników spółki cywilnej, organ naruszył przepis art. 61 § 4 w związku z art. 10 ustawy k.p.a.

Istotnym uchybieniem była odmowa wydania kopii dowodów zgromadzonych w formie elektronicznej w formie nośnika danych jak też odmowa wydania tegoż dowodu w formie pisma, a nie postanowienia, czym organ naruszył art. 10 w związku z art. 73 § 2 k.p.a.

Wszczynając postępowanie organ nie dokonał żadnych ustaleń poza ustaleniem wysokości przychodu, do czego był zobowiązany stosownie do postanowień art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Oparcie kary pieniężnej wyłącznie na procentowej relacji z przychodami było naruszeniem prawa. Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie uzależnia wymierzenia kary pieniężnej od przychodu.

Rzecznik Praw Pacjenta nie dokonał żadnych ustaleń czy w wyniku kwestionowanych zapisów regulaminu, rzekomo ograniczających prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, podmiot leczniczy odmówił komukolwiek wydania dokumentacji medycznej tj. czy wyrządził szkodę czy tez nastąpiły jakiekolwiek negatywne skutki.

W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest bezzasadna.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta (znak: [...]) uznał praktyki stosowane przez Skarżącego, polegające na udostępnianiu dokumentacji medycznej osobie upoważnionej przez pacjenta jedynie za okazaniem stosowanego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta, mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 8 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaniechanie. Dodatkowo zobowiązał Skarżącego do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonych praktyk, które naruszają zbiorowe prawa pacjentów w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia ww. decyzji nie przekazał Rzecznikowi Praw Pacjenta informacji o działaniach polegających na wykonaniu nakazu zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów poprzez rozpoczęcie udostępniania dokumentacji medycznej osobom upoważnionym przez pacjentów, bez konieczności okazywania stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego im przez pacjentów. W dalszym ciągu podtrzymuje stanowisko, iż podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może udostępnić dokumentację medyczną pacjenta osobie przez nią upoważnionej, jedynie na podstawie okazanego pisemnego upoważnienia.

Na decyzję Rzecznik Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę z uwagi na jej bezzasadność (wyrok z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1417/15).

W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że skarżący naruszył zbiorowe prawa pacjentów przez stosowanie praktyki polegającej na udostępnianiu dokumentacji medycznej "osobie upoważnionej przez pacjenta za okazaniem stosowanego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta" (§ 29 pkt 5 lit. b Regulaminu Organizacyjnego Podmiotu Leczniczego). Sąd podkreślił, że § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, wskazuje, że w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej zamieszcza się lub dołącza do niej: oświadczenie pacjenta o upoważnieniu osoby bliskiej do uzyskiwania i dokumentacji, ze wskazaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej, albo oświadczenie o braku takiego upoważnienia.

Sąd zgodził się z Rzecznikiem Praw Pacjenta, że żaden przepis ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie określa, aby upoważnienie to zostało udzielone w formie pisemnej. Prawodawca wskazał, że nie w każdym przypadku konieczne jest pisemne upoważnienie. Powyższe zasady udostępniania dokumentacji medycznej zostały wprowadzone w podmiocie leczniczym w regulaminie organizacyjnym, a tym samym ich ustanowienie w akcie wewnętrznym przemawia za zorganizowanym charakterem zachowania przychodni, mającego na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej.

Wniesienie skargi kasacyjnej od ww. wyroku nie powodowało, że decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta nie mogła być wykonana. Rzecznik Praw Pacjenta był uprawniony do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Wbrew twierdzeniom zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostało zaadresowane do dwóch wspólników Przychodni, tj. do W. T. oraz do K. T., umożliwiono im czynny udział w postępowaniu.

W. T. w dniu 28 października 2015 r. osobiście stawił w się w siedzibie Biura Rzecznika Praw Pacjenta, został zawiadomiony o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Udostępniono mu akta postępowania prowadzone w formie elektronicznej. Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art. 61 § 4 oraz art. 10 k.p.a.

W dniu 28 października 2015 r. skarżący mógł sporządzić notatki lub odpisy z akt postępowania (np. w formie odręcznej bądź z wykorzystaniem innych urządzeń, w tym aparatu fotograficznego). Nadto przekazano mu wówczas wybrane dokumenty z akt postępowania, w postaci wydruków z sytemu informatycznego, co zostało potwierdzone protokolarnie.

Zgodnie z art. 70 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy.

Stopień naruszenia należy oceniać w kontekście danego stanu faktycznego. Skarżący nie podjął działań polegających na wykonaniu nakazu zaniechania stosowania praktyki, a więc naruszył nakaz zaniechania naruszeń wskazanych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., co uprawniało Rzecznika Praw Pacjenta do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 68 ww. ustawy.

Decyzja Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie została uchylona, ani też jej wykonalność nie została wstrzymana. Bez znaczenia jest fakt wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1417/15.

Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. T. i W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1417/15, oddalającego skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie uznania praktyk jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów - oddalił skargę kasacyjną.

W wyroku tym Sąd Naczelny stwierdził, że przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie przyznanych praw.

Do jednego z podstawowych praw pacjentów należy prawo do dokumentacji medycznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji dotyczącej jego zdrowia oraz udzielanych mu świadczeń zdrowotnych. Prawu temu odpowiada obowiązek podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych udostępnienia dokumentacji medycznej pacjentowi, ustanowiony w art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Według art. 26 ust. 1 ustawy "Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi, przedstawicielowi ustawowemu lub osobie upoważnionej przez pacjenta". Ten obowiązek podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych został wzmocniony regulacją przyjętą w § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 177 ze zm.) Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązany jest udostępnić dokumentację podmiotom i organom bez zbędnej zwłoki.

Ograniczenie w dostępie do dokumentacji medycznej przez zamknięcie lokalu, w którym znajduje się dokumentacja, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjenta. Do tego rodzaju naruszenia zbiorowych praw pacjenta należy zakwalifikować udzielenie informacji co do udostępnienia dokumentacji medycznej błędnej, wprowadzającej w błąd pacjentów. Nie można zatem skutecznie zarzucić wadliwego ustalenia tych faktów co do udostępnienia dokumentacji medycznej pacjenta. Informacja o proteście zamieszczona na drzwiach wejściowych przy tablicy Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "A." pozbawiła możliwości dostępu do dokumentacji przez wprowadzenie w błąd pacjentów, co potwierdzają fakty ustalone w sprawie. Nie można tych okoliczności faktycznych obalić twierdzeniem o obecności pracowników, skoro błędna informacja pozbawiła prawa pacjentów dostępu do dokumentacji medycznej. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ orzekając w sprawie prawidłowo ustalił stan faktyczny, zapewniając udział strony w sprawie, która miała pełną możliwość wypowiedzenia się co do faktów mających miejsce 2 stycznia 2015 r. w zakresie dostępu do dokumentacji medycznej.

Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zw. z art. 41 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz art. 27 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Zarówno art. 41 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, jak i art. 27 § 1 i § 2 ustawy o ochronie danych osobowych nie ma zastosowania w sprawie w zakresie oceny naruszenia praw pacjenta.

Do praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów należy przyjęcie takich zapisów w regulaminie organizacyjnym, które przez brak jasności zapisów wyłączają lub ograniczają realizację gwarantowanych praw pacjentów, w tym podstawowego prawa pacjenta dla ochrony jego życia lub zdrowia przez dostęp do dokumentacji medycznej. Zapis Regulaminu organizacyjnego o udostępnieniu dokumentacji medycznej osobie upoważnionej przez pacjenta za okazaniem stosownego pisemnego upoważnienia udzielonego jej przez pacjenta ( § 29 pkt 5 lit. b Regulaminu) może budzić wątpliwości co do dopuszczalności udzielenia ustnie upoważnienia, a tych wątpliwości nie usuwa zapis § 29 pkt 3 Regulaminu.

Zapis § 29 pkt 5 Regulaminu organizacyjnego w brzmieniu "NZOZ "A." udostępnia dokumentację medyczną, o której mowa w art. 1" pozostaje w sprzeczności z § 29 ust. 3, który jest ograniczony wyłącznie do wglądu w dokumentację medyczną. Udzielenie upoważnienia przez złożenie oświadczenia w formie ustnej, a utrwalonego w formie pisemnej przez pracownika w odpowiedni sposób, zabezpiecza prawa pacjenta. Poprawa zapisu przez dopuszczenie formy ustnej upoważnienia udostępnienia dokumentacji medycznej z utrwaleniem przez osobę zatrudnioną w formie pisemnej nie stanowi szczególnego obciążenia dla obowiązków organizacyjnych. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia § 8 powołanego rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2008 r., który nie wyłącza złożenia oświadczenia o udostępnieniu dokumentacji medycznej w formie ustnej.

Biorąc pod uwagę ocenę prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz fakt, że przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej Rzecznik Praw Pacjenta uwzględnił przesłanki określone w art. 70 ww. ustawy, w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów, zarzuty niniejszej skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.