Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 817/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 41 ust 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skargi T.Ł. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267), po rozpatrzeniu odwołania T.Ł. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] roku, dotyczącego zwolnienia ze służby na podst. art.41 ust.2 pkt. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2015r., poz. 355 ze zm.), zaskarżony rozkaz personalny uchylił w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień 26 czerwca 2015 r. w pozostałej części rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. przedstawił T.Ł. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk i inne. Tym samym, wydane zostało postanowienie o zastosowaniu środków zapobiegawczych w postaci:

- dozoru Policji połączonego z obowiązkiem stawiennictwa 2 razy w tygodniu w KMP w S.;

zawieszenia w czynnościach funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w S.;

zakazu opuszczania kraju.

Wobec powyższego, Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 39 ust.1 ustawy o Policji w związku z § 1 ust.1 pkt. 3c i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. Nr 120, po z. 1029, ze zm.), zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 10 kwietnia 2014 r. do dnia 9 lipca 2014 r.

Następnie, w dniu 30 czerwca 2014 r. Komendant Miejski Policji w S. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego, na podstawie art. 39 ust.1 ustawy o Policji w związku z § 1 ust.1 pkt. 3 c i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 roku w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych z dniem 10 lipca 2014 r. przedłużył okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

W dniu 24 marca 2015 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji T.Ł. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 9 ustawy o Policji.

W dniu [...] r. Komendant Miejski Policji w S. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego, na podstawie art. 41 ust.2 pkt. 9 w związku z art. 45 ust.3 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 29 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu rozkazu organ l instancji powołał się na fakt wypełnienia przesłanek określonych w art.41 ust.2 pkt. 9 ustawy o Policji, tj. upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz toczące się postępowanie karne, stanowiące podstawę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wskazał ponadto, iż ciężar gatunkowy postawionych skarżącemu zarzutów, jak też niewątpliwie nadużycie przez policjanta społecznego zaufania i w konsekwencji utrata nieposzlakowanej opinii, uniemożliwia wykonywanie przez niego obowiązków służbowych, a jednocześnie nie pozwala na dalsze pozostawienie w służbie. Organ I instancji zaznaczył, że długotrwałe nierealizowanie przez wymienionego policjanta zadań służbowych negatywnie wpływa na organizację pracy w jednostce.

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 41 ust.2 pkt. 9 ustawy o Policji, polegające na zwolnieniu go ze służby w Policji mimo, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone i brak jest możliwości zakończenia sprawy w najbliższym czasie. Podniósł, że nie uwzględniono w toku postępowania dotychczasowych pozytywnych opinii służbowych oraz otrzymywanych przez skarżącego nagród. Zarzucił, że w chwili wydania rozkazu personalnego nr [...] nie upłynął jeszcze okres dwunastomiesięczny zawieszenia. Wskazał na naruszenie art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postepowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

Zaskarżonym rozkazem personalnym Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił ww. rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień 26 czerwca 2015 r. w pozostałej części rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, że zwolnienie ze służby na tej podstawie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu.

Ponadto organ podkreślił, że przepis art.41 ust.2 pkt. 9 ustawy o Policji ma służyć ochronie interesu publicznego poprzez stworzenie możliwości usunięcia z szeregów Policji funkcjonariuszy, wobec których prowadzone jest postępowanie karne i którzy w związku z tym postępowaniem od ponad 12 miesięcy nie realizują obowiązków służbowych, a jednocześnie pobierają 50% ostatnio należnego uposażenia. Zwolnienie ze służby na podstawie przywołanego przepisu jest zatem uprawnieniem przełożonego związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia służby przez policjanta (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2009r, sygn. akt l OSK 424/09).

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący przed zwolnieniem ze służby pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 10 kwietnia 2014 r. tj. powyżej dwunastu miesięcy, a postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych nie zostało prawomocnie zakończone, a tym samym nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. Wypełnione zostały zatem przesłanki określone w art. 41 ust.2 pkt. 9 ustawy o Policji. Trwające tak długi okres zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie pozostaje bez wpływu -co znajduje potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy- na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań przez jednostkę organizacyjną, w której pełni służbę. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że każdy policjant, stosownie do posiadanego wykształcenia, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego jest zobowiązany do realizowania powyższych zadań. Tymczasem skarżący od kilkunastu miesięcy zadań tych nie wypełnia. Policjant pobiera przy tym 50% należnego uposażenia. Sytuacja taka może negatywnie wpływać na innych policjantów, a także nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Osoby wypełniające obowiązki funkcjonariuszy Policji zobowiązane są do rygorystycznego przestrzegania prawa. Z zawodem policjanta wiąże się wysoki stopień społecznego zaufania. Ujawnione okoliczności popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu przestępczego, pozostają w konflikcie z zadaniami Policji, o jakich mowa w art. 1 ust.2 pkt. 2 ustawy o Policji. W tej sprawie słuszny interes funkcjonariusza zainteresowanego pozostawieniem go w służbie nie może przeważyć nad interesem społecznym związanym ze statusem i zadaniami Policji.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że aktualnie nie jest możliwe określenie terminu prawomocnego zakończenia prowadzonej przeciwko policjantowi sprawy karnej. W praktyce więc dalsze pozostawienie skarżącego w służbie oznaczałoby konieczność trwającego co najmniej przez kolejnych kilka miesięcy wydatkowania środków publicznych ( wypłaty uposażenia) w stosunku do funkcjonariusza, który będąc policjantem faktycznie służby nie pełni. W świetle powyższego, rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym jest w pełni uzasadnione.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zgodnie z rozkazem personalnym nr [...] skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 10 kwietnia 2014 r., co oznacza, że okres dwunastu miesięcy zawieszenia upłynął z dniem 10 kwietnia 2015r., zatem wydany w dniu [...] r. rozkaz personalny KMP w S. orzekający o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie narusza prawa.

W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. chybiony jest również zarzut naruszenia art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, bowiem wskazany przepis stanowi odrębną podstawę rozstrzygnięcia, nie miał w sprawie zastosowania, a w konsekwencji nie mógł więc zostać naruszony.

W skardze T.Ł. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 41 ust. 1 pkt 9 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu, co w konsekwencji doprowadziło organ do wydania noszącej znamiona dowolności decyzji uznaniowej o zwolnienie funkcjonariusza ze służby, podczas gdy ocena okoliczności prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego nie daje dostatecznej podstawy do przyjęcia prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa. Skarżący wskazał również, że ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie wskazanej powyżej normy, w szczególności poprzez uznanie, że niepełnienie czynności służbowych przez okres 12 miesięcy może ujemnie wpływać na wypełnienie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Skarżący zarzucił także obrazę przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji, wstrzymanie w całości zaskarżonej decyzji, zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie sygn. akt II K [...] przeciwko T.Ł.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie zbadał na jakim etapie jest prowadzone przeciwko skarżącemu postępowania karne. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. nie wykazał, że dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza, wobec którego upłynął okres 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia jest niemożliwe. Ogólnikowe powołanie się na prawo pracodawcy do zwolnienia policjanta z uwagi na przedłużającą się nieobecność nie sposób uznać za wszechstronne wyjaśnienie interesu społecznego i jego prymatu nad interesem indywidualnym skarżącego. Nadto organ nie rozważył możliwości pozostawienia skarżącego w służbie na innym stanowisku służbowym. Zdaniem skarżącego wobec niezakończenia postępowania karnego doszło również do naruszenia konstytucyjnej zasady domniemania niewinności.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a). W myśl art. 135 p.p.s.a., orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a to oznacza, że skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.

W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji, w sposób wystarczający zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.)

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego Rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] r., o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji był przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 777 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia.

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.

W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przez okres przekraczający 12 miesięcy. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. przedstawił T.Ł. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 §3 kk i inne. Tym samym, wydane zostało postanowienie o zastosowaniu środków zapobiegawczych w postaci: dozoru Policji połączonego z obowiązkiem stawiennictwa 2 razy w tygodniu w KMP w S.; zawieszenia w czynnościach funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w S.; zakazu opuszczania kraju.

Wobec powyższego, Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym nr [...] z dnia 10 kwietnia 2014 roku zawiesił T.Ł. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 10 kwietnia 2014 r. do dnia 9 lipca 2014 r. Następnie, w dniu 30 czerwca 2014 r. Komendant Miejski Policji w S. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego z dniem 10 lipca 2014 r. przedłużył okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Bezspornym jest też, iż postępowanie karne przeciwko skarżącemu toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych.

Powyższe okoliczności uprawniały zatem organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu skarżącego ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Uprawniona, zdaniem sądu, była ocena organu odwoławczego, iż przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niepełnieniem czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało więcej niż 12 miesięcy i nadal trudno jest przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw zawieszenia funkcjonariusza, zostanie prawomocnie zakończone.

Nie ma racji skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 7 K.p.a. W świetle tego przepisu w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy rozpoznały sprawę skarżącego z uwzględnieniem jego interesu ale wykazały jednocześnie prymat interesu społecznego przemawiający za zwolnieniem go ze służby. Organy policyjne podniosły bowiem fakt niepełnienia przez skarżącego służby przez długi okres, co powoduje ograniczenia w wykonywaniu zadań przez Policję. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że dolegliwość w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa wynika ze szczególnej pozycji grupy zawodowej, do której przynależy wymieniony, bowiem status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością pilnego przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej. Policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia w niej służby. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy oraz celami, jakie Policja ma realizować, zwłaszcza gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż miałyby łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1506/08 podkreślił, że niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Skład Sądu rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku. Mimo to, iż słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, organy prawidłowo uznały, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem skarżącego. Z regulacji art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i innych przepisów ustawy o Policji wynika, że funkcjonariuszom zawieszonym w obowiązkach służbowych nie zapewniono bezwzględnej trwałości stosunku służbowego aż do czasu zakończenia wszczętego przeciwko nim postępowania karnego. Ustawodawca przyznał tym policjantom tylko ochronę czasową, gwarantując, że przed upływem wyznaczonego okresu nie mogą być oni zwolnieni ze służby. Oznacza to, że dopóki nie upłynie 12-miesięczny okres zawieszenia, funkcjonariusze ci - niezależnie od wagi przypisywanych im przestępstw i innych okoliczności sprawy - nie mogą być wyeliminowani z grona policjantów na omawianej podstawie. Później kwestia pozostawienia tych osób w służbie oraz ewentualnego terminu zwolnienia z niej po zakończeniu okresu ochronnego zależy od uznania właściwych przełożonych. Rozwiązania przyjęte w ustawie o Policji wskazują, że ustawodawca zabezpieczył interesy zawieszonego policjanta przede wszystkim przez wprowadzenie gwarantowanego okresu ochronnego i przez instytucje przewidziane w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, które mogą być stosowane, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Jednocześnie ustawodawca nie zobowiązał organów Policji do tolerowania w nieskończoność stanu przedłużającego się zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Umożliwił im przeciwdziałanie negatywnym skutkom takiego zjawiska, dopuszczając w analizowanych przypadkach możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W przypadku tego typu decyzji kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są natomiast uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). Innymi słowy sądy administracyjne w tego typu sprawach badają jedynie czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć on także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekiwał skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również konieczność wyposażenia organów Policji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów, a także potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie omawianej formacji oraz w celu sprawnego funkcjonowania wszystkich jej komórek organizacyjnych.

Sąd w działaniach organów Policji nie dopatrzył się również złamania art. 77 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ odwoławczy, wbrew odmiennym zapatrywaniom strony skarżącej, spełniało standardy procesowe wynikające z ogólnych zasad procedury administracyjnej oraz powołanego przepisu k.p.a. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie prawidłowego stanu faktycznego. Chodzi tu jednak o fakty istotne z punktu widzenia norm, które w danej sprawie mają zastosowanie, zwłaszcza przepisów prawa materialnego, nie zaś o stan, który strona jest w stanie zaakceptować jako prawidłowy. Organy nie mają bowiem obowiązku przeprowadzania dowodów i dokonywania ustaleń w kwestiach, które nie mają oraz nie mogą mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Dla możliwości zastosowana zwolnienia policjanta w trybie powołanej podstawy prawnej znaczenie ma wyłącznie upływ okresu 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Organ nie ma obowiązku "odczekiwania" jakiegoś dodatkowego okresu w celu skorzystania z takiego trybu zwolnienia. W sytuacji zatem, gdy organy zgodnie z wymogami zakreślonymi dla decyzji uznaniowej uzasadniły przyczyny skorzystania ze swego uprawnienia nie może być uzasadniony podnoszony przez skarżącego zarzut, że zwolnienie było przedwczesne zwłaszcza z uwagi na toczące się jeszcze postępowanie karne i konstytucyjną zasadę domniemania niewinności. Podkreślić bowiem jeszcze raz trzeba, że zwolnienie funkcjonariusza w omawianym trybie jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia przez niego pracy (służby), a podstawa zwolnienia przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie przesądza o winie funkcjonariusza i nie jest karą za zarzucane mu czyny. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność jej wyposażenia w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli. Brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych przez policjantów nie może w okresie toczącego się jeszcze niezakończonego postępowania karnego pozbawiać organów możliwości stosowania pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. W niniejszej sprawie ustawodawca uzależnił prawo pracodawcy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby li tylko od spełnienia przesłanki upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że jakiekolwiek znaczenia ma fakt toczącego się jeszcze i niezakończonego prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne. Wręcz przeciwnie niezakończenie postępowania karnego świadczy o tym , że nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia, a to oznacza spełnienie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji , będącego podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Z tych też powodów Sąd nie uwzględnił również wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

bg