Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2668/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art.203 pkt 2, art.248
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Po 178/11 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 15 października 2013 r., II FSK 2668/11 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję tego organu, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. W punkcie drugim wyroku NSA zasądził od J. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 3001 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2. W piśmie z dnia 24 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. podała, że otrzymała od Dyrektora Izby Skarbowej w P. wezwanie do zapłaty zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego. Zaznaczyła, że nie składała skargi kasacyjnej, a składał ją tylko organ, w związku z tym żądanie Dyrektora Izby Skarbowej jest bezprawne i bezzasadne. Dodała, że z uwagi na stan majątkowy była zwolniona z kosztów sądowych przez WSA w Poznaniu.

W kolejnym piśmie nadesłanym do Naczelnego Sadu Administracyjnego (data nadania – 3 grudnia 2014 r.) J. W. wskazała, że wnosi o zwolnienie jej z kosztów postępowania sądowego z uwagi na jej stan majątkowy, tak jak od kosztów postępowania sądowego zwolnił ją WSA w Poznaniu. Podniosła, że z uwagi na stan zdrowia nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Podkreśliła, że postępowanie sądowe jest nie zakończone i wróciło do ponownego rozpoznania przez WSA. Ponownie zaznaczyła, że nie składała skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2011 r., a składał ją jedynie Dyrektor Izby Skarbowej w P..

3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku J. W.. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r., III SA/Po 178/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę J.W. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (odpis wyroku -karta 18 akt NSA). W wyroku tym Sąd nie rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania sądowego, ponieważ Skarżąca była zwolniona od ich poniesienia. Gdyby poniosła koszty związane np. z wpisem sądowym od skargi, czy też udziałem pełnomocnika, wówczas Sąd musiałby w wyroku zasądzić zwrot tych kosztów od organu podatkowego na jej rzecz stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.". Nie było jednak podstaw do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, gdyż żadne koszty po stronie skarżącej nie zostały przed Sądem pierwszej instancji poniesione.

Skarżąca wygrała zatem spór sądowoadministracyjny w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, przy czym wyrok ten nie był prawomocny. Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł Dyrektor Izby Skarbowej w P.. Składając skargę kasacyjną organ zobowiązany był uiścić wpis sądowy. Organ poniósł ponadto koszty związane z wynagrodzeniem reprezentującego go obowiązkowo w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnika w osobie radcy prawnego.

Z punktu 1 sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r. wynika, że NSA uwzględnił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej i uchylił wyrok WSA w Poznaniu oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Oznacza to, że na tym etapie postępowania to wnioskodawczyni przegrała spór sądowy i w konsekwencji to ona musi zwrócić organowi koszty, jakie organ ten poniósł w związku z wywiedzeniem skargi kasacyjnej. Obowiązek taki wynika jednoznacznie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym stronie, która wniosła skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę.

Wnioskodawczyni błędnie odwołuje się zatem do instytucji prawa pomocy, które zostało jej przyznane na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. O przyznanie prawa pomocy można się ubiegać wówczas, gdy sytuacja materialna uniemożliwia stronie poniesienie kosztów niezbędnych do dochodzenia jej praw przed sądem. Chodzi zatem o zwolnienie jej z obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której spór sądowy przegrywa i zobowiązania jest do zwrotu kosztów drugiej stronie postępowania. Stanowi o tym wprost art. 248 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów postępowania, jeżeli obowiązek taki wynika z innych przepisów. Takim przepisem jest m.in. powołany wcześniej art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek na podstawie art. 248 p.p.s.a.