Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 980/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 43, art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Piotr Głowacki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi N.O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia 31 stycznia 2007r. Znak: [...], wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w związku z art. 20 § 1 pkt 4, art. 33, art.34, art. 64a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i 4, i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968, ze zm.) w związku z art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1115 ze zm.) oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 14 listopada 2006r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2006r. (Dz. Urz. GUS nr 11, poz. 72 z 2006r., data publikacji 21 listopad 2006), nałożył na zobowiązaną N. S. grzywnę celem przymuszenia w wysokości [...] złotych z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, tj.: rozbiórki nielegalnej części podziemnej budynku przy ul. [...] w Z., oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68zł.

W uzasadnieniu podano, że ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 1992r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w N., nakazał N. S. wstrzymanie robót budowlanych w terminie natychmiastowym, wykonanie rozbiórki nielegalnej części podziemnej budynku przy ul. [...] w Z. w terminie do 31 maja 1992r.. Decyzja stała się ostateczna z dniem 8 maja 1992r. Z tym dniem obowiązek w niej określony stał się wymagalny i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązany nie wykonał dobrowolnie obowiązku wynikającego z w/w decyzji, zatem stosownie do art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki (powierzchnia zabudowy obliczona na podstawie szkicu z dnia 1 grudnia 1991 r. ze sprawy znak: [...] oraz protokołu oględzin z dnia [...] listopada 2002r. ze sprawy znak : [...] wynosi 96,67 nr) i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnych dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, obowiązującej kwartale, w którym grzywna jest nakładana. Za III kwartał 2006 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie z dnia 14 listopada 2006 r. ogłosił, że cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2006r. wynosi 2.557,00 zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła N. O., podnosząc, że nie jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] w Z., a więc nie istnieją podstawy, aby nakładać na nią grzywnę w celu przymuszenia. Ponadto żaląca się wskazała, że od wielu lat wszelkie działania ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz innych urzędów, (Policja, Straż Miejska, Sąd Rejonowy), w związku z pracami budowlanymi prowadzonymi przez jej ojca J. S., były prowadzone wobec niego. W ten sposób, zdaniem żalącej się, wszystkie urzędy uznały stan rzeczywisty, tzn. że wykonawcą, inwestorem, właścicielem, wobec którego należy kierować wszelkie ewentualne roszczenia są J. S. i R. S. Ponadto N. O. podała, że powiadomienia o grzywnie nie odebrała, ponieważ w tamtym czasie była w szpitalu, a obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i w związku z tym nie widzi ani podstaw prawnych ani możliwości zaspokojenia roszczeń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 23 lipca 2008r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 oraz art. 123, w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, stwierdził, że w/w zażalenie N. O. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu podano, że dnia 7 września 2007r. wpłynęło do WINB. złożone za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. pismo N. O. z dnia 26 czerwca 2007r., które organ l instancji zinterpretował jako zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia 31 stycznia 2007r.,. Przekazując to zażalenie PINB w [...] wskazał, iż wniesiono je po ustawowym terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 kpa. Do zażalenia N. O. załączyła zaświadczenie z Kliniki Ginekologii, Położnictwa i Onkologii Szpitala Uniwersyteckiego w K., z którego wynika, ze skarżąca przebywała w w/w Klinice w okresie od [...] lutego 2007r do [...] lutego 2007r. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie oraz czy pochodzi od osoby uprawnionej.

WINB wskazał, że jak wynika z akt zaskarżone postanowienie wysłano do N. O. za pośrednictwem poczty. Wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania przesyłkę awizowano po raz pierwszy 5 lutego 2007r. i powtórnie 12 lutego 2007r., co potwierdza: zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 16 i 17 akt l instancji). Stosownie do treści art. 44 kpa., w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia zastępczego, w razie niemożności doręczenia pisma procesowego adresatowi osobiście lub innej osobie wskazanej w ustawie pismo takie składa się na okres 14 dni w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy i równocześnie zawiadomienie o tym należy umieścić w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Jedynie w wypadku zadośćuczynienia powyższym wymogom z mocy prawa przyjmuje się domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia wspomnianego okresu 14 dniowego. W związku z powyższym organ przyjął, że dokonano skutecznego doręczenia N. O. postanowienia PINB w [...] w dniu 19 lutego 2007r. Zgodnie z art. 141 § 2 kpa zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia PINB w Z. Termin wniesienia zażalenia upłynął więc 26 lutego 2007r.

Odnośnie braku skuteczności doręczenia zastępczego z uwagi na chorobę skarżącej i jej pobyt w szpitalu, WINB stwierdził, że choroba strony, czy inna jej czasowa nieobecność nie tamuje toku postępowania administracyjnego w tym sensie, aby organ administracji nie mógł wydać adresowanej do niej decyzji. Z kolei czasowa nieobecność adresata w miejscu zamieszkania, a taką właśnie nieobecnością był pobyt skarżącej w szpitalu, nie wyklucza możliwości doręczenia decyzji w sposób prawnie skuteczny, choć oczywiście nie będzie to doręczenie właściwe (do rąk adresata), ale zastępcze. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z zaświadczeniem z Kliniki Ginekologii, Położnictwa i Onkologii Szpitala Uniwersyteckiego w K. dołączonym przez N. O. do zażalenia, skarżąca przebywała w Klinice od [...] lutego 2007r. do [...] lutego 2007r. Wobec tego po wyjściu z Kliniki skarżąca miała 4 dni, w czasie których mogła odebrać przesyłkę przechowywaną w właściwej placówce pocztowej, bądź upoważnić osobę trzecią do odbioru. WINB podkreślił też, że pismo N. O. z dnia 26 czerwca 2007r. nie zawiera ani wniosku o przywrócenie terminu, ani nie wskazuje momentu ustania przyczyny uchybienia terminu. N. O. pisze jedynie cyt: "...powiadomienia o decyzji o grzywnie nie odebrałam, ponieważ w tamtym czasie byłam w szpitalu (dołączam kopię karty informacyjnej)". Ponadto skarżąca nie ustosunkowała się do wezwania WINB z dnia 4 czerwca 2008r. znak: [...], w którym mając na względzie art. 8 kpa umożliwiono doprecyzowanie zażalenia poprzez wskazanie, czy zawiera się w nim prośba o przywrócenie terminu uchybionego terminu. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, iż brak odpowiedzi w terminie 7 dni spowoduje, że organ przyjmie, iż złożone zażalenie nie zawiera prośby o przywrócenie terminu. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że zażalenie złożone w Urzędzie Pocztowym w O. dnia 28 czerwca 2007r. zostało wniesione z 112 dniowym uchybieniem siedmiodniowego terminu i jego rozpatrzenie stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

Skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła N. O., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w postaci: art. 43 kpa, w związku z art. 64 § 2 kpa, polegające na przyjęciu, iż skarżąca pomimo wezwania z dnia 4 czerwca 2008 roku nie sprecyzowała, czy zażalenie z dnia 28 czerwca 2007r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy wezwanie to nie zostało nigdy skarżącej doręczone, gdyż odebrała je U. M. - osoba obca, która nie podejmowała się dalszego przekazania pisma, a przy tym skarżąca nie została zawiadomiona przez doręczyciela o przekazaniu tego pisma innej osobie niż adresat, stosownie do dyspozycji art. 43 zd. 2 kpa. Nawet gdyby U. M. przyjęła korespondencję adresowana do N. O. to i tak nie miałaby możliwości jej przekazania, z uwagi na fakt, adresatka przebywała wówczas poza granicami kraju na wielomiesięcznym pobycie z rodziną. Ponadto skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż skarżąca miała po wyjściu ze szpitala cztery dni, w czasie których mogła odebrać przesyłkę awizowaną i złożoną w placówce pocztowej, w sytuacji, gdy N. O. po opuszczeniu Oddziału Ginekologicznego Szpitala Uniwersyteckiego w K. nie wróciła do domu, ale pozostała w K., w związku z tym, że w Szpitalu pozostało nowonarodzone dziecko skarżącej, hospitalizowane ze względu na stwierdzoną wadę słuchu. Skarżąca podniosła też naruszenie art. 77 § 1 i 3 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia nieuwzględniającego sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącej, która uniemożliwiała jej należyte prowadzenia własnych spraw, w tym zwłaszcza terminowego złożenia zażalenia na postanowienie wydane w trybie nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż niesporna jest i nie budzi wątpliwości okoliczność ustalona przez organ w zaskarżonym postanowieniu, że termin wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 stycznia 2007 r. znak [...] upłynął z dniem 26 lutego 2007 r., oraz że zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione przez skarżącą w dniu 28 czerwca 2007 r. Okoliczności powyższych nie kwestionuje skarżąca. Nie kwestionuje również skarżąca ustalenia organu, iż miejscem jej zamieszkania jest mieszkanie położone przy ul. [...] w O., co ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem z okoliczności tej, w powiązaniu ze znajdującymi się w aktach sprawy dowodami (zwrotne potwierdzenie odbioru, awizowana przesyłka, k. 16 i 17 akt adm.) wynika prawidłowość ustalenia organu w kwestii daty doręczenia postanowienia PINB o nałożeniu grzywny celem przymuszenia. Stwierdzić nadto należy, iż zażalenie na powyższe postanowienie, skierowane do organu pierwszej instancji a nazwane przez skarżącą "odwołaniem" nie zawiera - oprócz informacji o przyczynach niepodjęcia przesyłki zawierającej postanowienie oraz dołączonej jako dowód tych przyczyn karty informacyjnej Kliniki Szpitala Uniwersyteckiego w K., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Pismo to nie zawiera także żadnych twierdzeń, które miałyby na celu uprawdopodobnienie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu (art. 58 § 1 kpa), ani też zachowania przez skarżącą siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa.

Przywrócenie terminu jest instytucją procesową stwarzającą możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia, a więc ma na celu usunięcie negatywnych skutków procesowych zaistniałych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Przepis art. 58 § 1 i § 2 kpa ustanawia następujące cztery przesłanki przywrócenia przez organ terminu dokonania czynności procesowych :

-uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

-wniesienie prośby o przywrócenie terminu jednocześnie z wniesieniem prośby dokonanie czynności, dla której był przewidziany uchybiony termin,

-wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której był przewidziany uchybiony termin w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, przy czym termin ten jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 kpa),

Należy podkreślić, że organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu, może to uczynić wyłącznie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Oświadczenie woli zainteresowanego w tym przedmiocie musi być wyraźne (por. A. Matan, w : G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, T.l., komentarz do art. 58 ustawy, LEX, wyd. II. w : system informacji prawnej Lex(Lex Omega) 43/2008. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 7 marca 2008, l OSK 268/07 (lex nr 401669) formułując następujące tezy: "1. Ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sam fakt dokonania czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. 2. Nie można podzielić poglądu, zgodnie z którym organ administracji w drodze interpretacji treści oświadczenia strony winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki winien wynikać wprost z pisma (podania, odwołania), a nie być ustalany przez organ w drodze interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Obowiązek wyjaśnienia, czy skarżący wnioskują o przywrócenie terminu, wywiedziony z art. 7 kpa stoi w sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 kpa." Zarówno w powołanym wyżej wyroku, jak i w wyroku NSA z 14 maja 2007 r., II OSK 762/06 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż szczegółowa regulacja przepisu art. 58 kpa określa przesłanki, jakie mają być spełnione aby możliwe było przywrócenie stronie terminu do skutecznego dokonania czynności, a przesłanki te są materialno-prawnymi warunkami uwzględnienia przez organ prośby zainteresowanego o przywrócenie terminu. Stąd też, jak stwierdził NSA w wyżej przywołanym Wyroku z 14 maja 2007 r. (lex nr 347861): " jeżeli zachodzą wątpliwości co do tego, czy faktycznie wolą strony jest spowodowanie, aby sprawa została rozpoznana w postępowaniu odwoławczym przez organ drugiej instancji, konieczne jest skorzystanie z instytucji art. 9 kpa, a więc porozumienie się ze stroną, aby jednoznacznie określiła swoją wolę".

W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem organ słusznie zatem skierował do skarżącej pismo z dnia 4 czerwca 2007 r., w którym w oparciu o art. 9 kpa poinformował skarżącą o treści przepisu art. 58 kpa, udzielając stosownych wskazówek i jednocześnie informując o możliwości wystąpienia negatywnych dla skarżącej skutków procesowych, w przypadku nie wskazania okoliczności faktycznych mających znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu. Organ jako podstawę prawną powyższego "wezwania" błędnie powołał przepis art. 50 § 1 kpa. Przepis ten stanowi podstawę wezwania do czynności procesowych i nie dotyczy stanu istniejącego w niniejszej sprawie. Wezwanie jest czynnością procesową podejmowaną przez organ administracji publicznej, której treścią jest nakazanie osobom, do których wezwanie zostało skierowane, wzięcia udziału w podejmowanych czynnościach procesowych, albo złożenia wyjaśnień lub zeznań, pod rygorem zastosowania środków przymusu (tak M. Jaśkowska, A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, Wyd. II, komentarz do art. 50 ustawy, system informacji prawnej Lex (Lex Omega) 43/2008). Oczywistym jest więc, że przepis art. 9 i przepis art. 50 kpa normują dwie zupełnie różne instytucje dotyczące odmiennych sytuacji w toku postępowania przed organami administracji. Jednakże wobec jednoznacznej treści pisma z 4 czerwca 2007 r. i powołania przepisu art. 9 kpa stwierdzić należy, że uchybienie powyższe nie może mieć wpływu na ocenę, iż organ był uprawniony i jednocześnie zobowiązany do wystosowania do skarżącej takiej treści pisma.

Kolejno wymagało zatem rozważenia, czy doręczenie owego pisma skarżącej w sposób, w jaki nastąpiło to w okolicznościach sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem można uznać za skuteczne, a w konsekwencji wywołujące skutki procesowe, o których została skarżąca w nim pouczona. Jak wynika z przepisu art. 43 kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest więc skuteczne, jeżeli wystąpią łącznie wszystkie przesłanki w nim przewidziane, tj. adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, oraz w przypadku przyjęcia pisma przez sąsiada lub dozorcę, o fakcie tym umieszczono zawiadomienie w miejscach wskazanych w przepisie, w stosownej kolejności. W związku z powyższą regulacją, w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na dwie kwestie. Obydwie wiążą się z treścią zarzutów skargi. Pierwsza z nich dotyczy określenia pojęcia "dorosłego domownika". Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet, gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu, chyba, że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie należy takie osoby traktować jako sąsiadów adresata, z konsekwencjami przewidzianymi w art. 43 zd. 2 kpa. ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, op. cit. kom. do art. 43 kpa i powołane tam orzecznictwo) Powyższa regulacja dotycząca doręczenia zastępczego (w przeciwieństwie do doręczenia właściwego, o którym mowa w art. 42 kpa), stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi, które może być obalone dowodem przeciwnym, tj. gdy adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W niniejszej sprawie organ wydając postanowienie o stwierdzeniu wniesienia przez skarżącą zażalenia z uchybieniem terminu działał w oparciu o przeświadczenie, iż skarżącej zostało doręczone pismo - "wezwanie" z 4 czerwca 2007 r. w trybie doręczenia zastępczego i że pomimo stosownego pouczenia skarżąca na pismo to nie zareagowała. Jednak na skutek zaistniałych, obiektywnych okoliczności należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze, o którym mowa w przepisie art. 43 kpa nie miało w ogóle miejsca, skoro osoba, która odebrała przesyłkę przeznaczoną dla skarżącej nie posiadała statusu domownika, wbrew takiej treści relacji na dowodzie doręczenia przesyłki. Przyczyny takiego stanu rzeczy nie mają znaczenia, skoro brak podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 kpa, z uwagi na brak jednej przesłanek, które winny występować łącznie, koniecznych do przyjęcia, iż takie doręczenie miało miejsce. Znamiennym jednak jest, że w związku z próbą zbadania przez organ skuteczności doręczenia kwestionowanej przesyłki, już po wniesieniu skargi do Sądu, w odpowiedzi na pismo WINB z dnia [...].09.2008 r. Centrum Poczty w O. udzieliło odpowiedzi, że przesyłka ta została doręczona osobie dorosłej zamieszkałej pod ww. adresem (nie wynika więc z treści tego pisma, że doręczono ją dorosłemu domownikowi). Wobec wadliwości tak dokonanego doręczenia jedynie na marginesie zauważyć należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru kwestionowanej przesyłki nie zawiera żadnej informacji o podjęciu się przyjmującego przesyłkę oddania pisma adresatowi. Jak słusznie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14. 08.2002 r., l SA 2614/00 (lex 137823) "pokwitowanie stanowi dowód, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi dopiero wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację". Skoro jednak osoba, która przesyłkę odebrała nie posiadała statusu domownika, co jest niezbędną przesłanką uznania doręczenia za skuteczne, szczegółowe rozważanie tej kwestii uznać należało za zbędne, podobnie jak za zbędne należało uznać rozpatrywanie, czy doręczenie zastępcze (gdyby było dokonane w sposób niewadliwy) mogło być uznane za skuteczne wobec pobytu skarżącej poza granicami kraju. Należy jedynie stwierdzić, że osoba, której doręczono przesyłkę, nie będąc "dorosłym domownikiem" mogła ją odebrać ewentualnie jako sąsiadka, jeżeli status taki by posiadała, podejmując się oddania pisma adresatowi, przy czym w takim przypadku doręczyciel winien był umieścić stosowne zawiadomienie w miejscu, o którym mowa w art. 43 zd. 2 kpa.

Na skutek zaistniałych okoliczności uznać więc należy, że pismo organu wystosowane do skarżącej w trybie art. 9 kpa nie zostało jej doręczone, zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 9 i art. 43 kpa. Nie przesądza to jednak jeszcze rzecz jasna o istnieniu podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 stycznia 2007 r. Kwestia ta nie mogła być przedmiotem badania przez sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot i zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia. W toku postępowania po uchyleniu przez Sąd zaskarżonego postanowienia organ w sposób prawidłowy i skuteczny zastosuje art. 9 kpa, a następnie dokona oceny okoliczności przytoczonych przez zainteresowaną mając na uwadze treść przepisu art. 58 kpa.

W związku z powyższym, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Stosownie do przepisu art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który (m.in.) wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw. Jednakże art. 210 § 1 p.p.s.a stanowi, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Wobec niezgłoszenia przez pełnomocnika skarżącej stosownego wniosku, o którym mowa w powyższym przepisie sąd w przedmiocie zwrotu kosztów, pomimo uwzględnienia skargi nie orzekał.