Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 233/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1a, art. 9
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. I. na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. I. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2017 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia 14 grudnia 2012 r., nr [..], orzekającą o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowych położonych w G., stanowiących działkę nr [..] obręb ewidencyjny [..] i działkę nr [..] obręb ewidencyjny [..], będących własnością A. i J. I., w celu realizacji inwestycji celu publicznego.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 12 grudnia 2012 r., nr [..], Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowych położonych w G., stanowiących działkę o nr [..] o pow. 0,8000 ha, obr. ew. M. ([..]) oraz działkę nr [..] o pow. 1,1015 ha, obr. ew. M. ([..]), stanowiących własność A. i J. I., poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2x110 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 125 m.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2012 r., nr [..], Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej orzekł o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowych nieruchomości gruntowych w celu realizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w decyzji z dnia 12 grudnia 2012 r., nadając równocześnie wskazanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ wyjaśnił, że planowana inwestycja w postaci budowy dwutorowej napowietrznej linii elektoenergetycznej ma doprowadzić do rozbudowy sieci, aby umożliwić rozwój inwestycji mieszkaniowych i usługowych wstrzymywanych z uwagi na brak możliwości zasilania. Ma służyć poprawie zasilania aglomeracji trójmiejskiej i będzie stanowić ważny element bezpieczeństwa tego terenu. W ocenie organu okoliczności te uzasadniały interes społeczny przemawiający za podjęciem działań umożliwiających jej realizację. Organ podkreślił również, że inwestycja ta w decyzji lokalizacyjnej została zakwalifikowana jako podlegająca reżimowi przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., nr 26, poz.133 ze zm.), albowiem rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji trójmiejskiej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz.U. z 2013 r., poz. 1345) została zaliczona do przedsięwzięć Euro 2012.

Odwołanie od tej decyzji wniosła A. I., zarzucając naruszenie art. 124 ust. 1 a i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm.) polegające na wydaniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, pomimo że okoliczności mogące ewentualnie uzasadniać takie rozstrzygnięcie się zdezaktualizowały. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego prowadzące do nieważności decyzji polegające na wydaniu decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej. Nadto wskazano, że inwestycję, na potrzeby której wydano zaskarżoną decyzję, rozpoczęto realizować już po zakończeniu turnieju EURO 2012, a w konsekwencji wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji przedsięwzięcia mającego służyć temu turniejowi było bezzasadne.

Decyzją z dnia 27 listopada 2013 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2012 r. i umorzył w całości postępowanie prowadzone przed organem I instancji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że inwestycja, w związku z realizacją której Prezydent Miasta ograniczył w decyzji z dnia 12 grudnia 2012 r. sposób korzystania ze wskazanych na wstępie nieruchomości, została objęta decyzją Wojewody z dnia 31 marca 2011 r., nr [..], o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, wydaną na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r., o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2012 r. jest rozstrzygnięciem wydanym w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012, a zatem, zgodnie z dyspozycją art. 34 ust. 1 ustawy o Euro, podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewoda stwierdził, że nie było podstaw do wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, a postępowanie w tej sprawie było od początku bezprzedmiotowe.

Skargę na decyzję Wojewody z 27 listopada 2013 r. wniosła A. wskazując, że do decyzji z dnia 14 grudnia 2012 r. nie znajduje zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, ponieważ odnosi się wyłącznie do decyzji wskazanych w tej ustawie, wśród których nie ma kwestionowanej w przedmiotowej sprawie decyzji, wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., II SA/Gd 68/14 uchylił decyzję Wojewody z 27 listopada 2013 r., stwierdzając, że na skutek błędnej wykładni prawa materialnego organ uznał, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 124 ust. 1 i ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i niezasadnie umorzył postępowanie, naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 k.p.a.

Sąd podkreślił, że inwestycja, której dotyczył wniosek Spółki, została objęta decyzją Wojewody z dnia 31 marca 2011 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, ustalającą lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej110 kV relacji [..] wraz z infrastrukturą towarzyszącą między innymi na działkach o nr [..] i [..], obręb ewidencyjny M., stanowiącej własność A. i J. I. Przedsięwzięcie to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro (Dz.U. z 2013 r., poz. 1345), wpisane pod pozycją nr [..] jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji, zaliczone zostało do przedsięwzięć Euro, do których zastosowanie miała ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012. W celu realizacji wskazanego przedsięwzięcia inwestor wystąpił, w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, z wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2012 r. o ograniczenie sposobu korzystania z działek nr [..] i [..], obręb ewidencyjny [..], i o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości.

Sąd wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt Kp 1/12 (OTK-A 2013/3/25, M.P.2013/169, Lex nr 1288388), uznał za niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy art. 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, nowelizujące ustawę o przygotowaniu turnieju EURO 2012 w kierunku przedłużenia jej zastosowania po zakończeniu turnieju, wskazując, iż naruszają one zasadę lex retro non agit. W wyroku tym Trybunału wskazał, że przedsięwzięcia nierozpoczęte przed rozpoczęciem turnieju, choć wskazane w rozporządzeniu z 2009 r., nie odpowiadają kryterium niezbędności do przygotowania i przeprowadzenia turnieju, który się już odbył. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012 nie zawierała postanowień pozwalających rozstrzygnąć wszystkie problemy intertemporalne, jakie powstały w związku z jej wejściem w życie oraz zakończeniem turnieju. Rozwiązując je, trzeba sięgnąć do ogólnych reguł intertemporalnych ukształtowanych w polskiej kulturze prawnej.

W związku z tym Sąd stwierdził, że przedmiotowa inwestycji kwalifikowanej zgodnie z rozporządzeniem z 2009 r. jako przedsięwzięcie Euro 2012, objęta decyzją lokalizacyjną z dnia 31 marca 2011 r., nie została ani rozpoczęta, ani zakończona do dnia rozpoczęcia turnieju Euro 2012. Oznacza to, że nie było to przedsięwzięcie niezbędne do przeprowadzenia turnieju w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, a zatem podstawowe kryterium zastosowania ustawy ustało. Turniej Euro 2012 już się odbył.

W świetle powyższego oraz mając na uwadze specjalny charakter ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, Sąd uznał, że pomimo braku określenia granic temporalnych jej obowiązywania, cel ustawy uzasadnia tezę o niedopuszczalności jej zastosowania do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z 2009 r. nierozpoczętych przed rozpoczęciem turnieju. Konsekwencją zaniechania podjęcia takich inwestycji przed rozpoczęciem turnieju jest brak możliwości zastosowania do ich realizacji specjalnych rozwiązań ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 r. i konieczność procedowania w ich przypadku w oparciu o przepisy ogólne.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta rozpoznając wniosek inwestora z dnia 10 kwietnia 2012 r. prawidłowo procedował w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), opierając swoje rozstrzygnięcia na przepisach art. 124 ust. 1 i ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto Sąd wskazał, że do wydanej w tym trybie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminu wnoszenia odwołania, który w przedmiotowej sprawie nie został przekroczony oraz przepisy regulujące kwestię natychmiastowej wykonalności decyzji.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1663/15 oddalił skargę kasacyjna J. I. od wyroku z dnia 10 września 2014 r. stwierdzając, że w postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż wszystkie elementy stosunku administracyjnoprawnego, którego skonkretyzowania żąda inwestor istnieją. Zmieniła się jedynie podstawa prawna rozpoznania wniosku inwestora z przepisów ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 na art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zmiana zaś podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co prawidłowo wywiódł Sąd I instancji. Nadto dodał, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wydane nie tylko w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a., ale także w przypadku, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, co niewątpliwie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, albowiem budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV jest inwestycją celu publicznego.

Decyzją z dnia 9 lutego 2016 r. Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 12 grudnia 2012 r. oraz orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] oraz z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] położonych w G. w obrębie ewidencyjnym M. (nr [..]), stanowiących współwłasność A. i J. I., poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV, wraz z jednym słupem energetycznym (na działce nr [..]) - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią tej decyzji.

Wyrokiem z dnia 12 października 2016 r. w sprawie II SA/Gd 236/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. i J. I. wniesioną na decyzję Wojewody z dnia 9 lutego 2016 r. Sąd stwierdził, że okoliczności sprawy stanowiły dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości, zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym, a zatem orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ opisał przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Warunek ten w sprawie został spełniony, ponieważ Prezydent Miasta wydał w dniu 12 grudnia 2012 r. decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie to zostało wprawdzie uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia 9 lutego 2016 r. lecz - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - zastąpiono je tożsamym co do istoty rozstrzygnięciem, a skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2016 r., II SA/Gd 236/15, który uprawomocnił się 20 grudnia 2016 r.

Nadto Wojewoda wskazał, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Wojewoda uznał, że w sprawie została spełniona również i ta przesłanka, wskazując na pismo inwestora z dnia 21 maja 2012 r., z którego wynika, że planowana inwestycja domyka pierścień energetyczny, który umożliwi zasilanie odbiorców oraz w przypadku awarii zapewni nieprzerwaną dostawę energii elektrycznej. Wskazał przy tym na wydany w sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1663/15, w którym stwierdzono, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wydane także w przypadku, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, co niewątpliwie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, albowiem budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV jest inwestycją celu publicznego. W ocenie Wojewody nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość niniejszego postępowania. W związku z tym za niezasadny uznał zarzut odwołania dotyczący zdezaktualizowania się okoliczności dla wydania decyzji. Wojewoda uznał także za nietrafny zarzut, że nieruchomość nie jest niezbędna dla realizacji inwestycji wskazując, że inwestycja przechodzi przez działki nr [..] i [..], co wynika nie tylko z decyzji lokalizacyjnej ale i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę na tę decyzję wniosła A. I., zarzucając:

- naruszenie art. 175 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka,

- naruszenie przepisów postępowania - art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. przez niezawieszenie postępowania w sprawie, mimo że kwestia tytułu do korzystania przez wnioskodawcę z nieruchomości skarżącej jest przedmiotem postępowania zawisłego przed Sądem Rejonowym [..], sygn. akt [..],

- naruszenie art.105 §1 k.p.a. polegające na nieumorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe.

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym kolizji zamierzenia inwestycyjnego z istniejącymi na nieruchomości obiektami, a w szczególności placem przeznaczonym do zawodów hippicznych.

Wskazując na te zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzja Wojewody z dnia 23 stycznia 2017 r. wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1a w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako u.g.n.)

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z kolei na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Wskazać jednakże należy, że z przepisów art. 124 u.g.n., a w szczególności jego ust. 1a, nie wynika aby w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ badał ponownie przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W konsekwencji zatem zasadność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości może być badana jedynie w skardze na decyzję wydaną na podstawie art. 124 u.g.n. Natomiast podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 września 2016 r., I OSK 1853/15, LEX nr 2167281, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1099/14 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi dotyczące kolizji zamierzenia inwestycyjnego z istniejącymi na nieruchomości skarżącej obiektami, w tym placem przeznaczonym do zawodów hippicznych, nie mogły odnieść skutku w niniejszymi postępowaniu.

Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana.

Zgodnie bowiem z treścią art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Stąd też decyzja o niezwłocznym zajęciu umożliwia rozpoczęcia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna.

Wskazać również należy, że subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu, oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2017 r. I OSK 2418/16 i z dnia 16 marca 2016 r., I OSK 1990/15, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2017 r., II SA/Rz 349/17 i z dnia 7 września 2017 r., II SA/Rz 533/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 marca 2016 r., II SA/Ke 1045/15 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić wyłącznie w takim zakresie, w jakim uprzednio ograniczono sposób korzystanie z tejże nieruchomości.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia 14 grudnia 2012 r. zezwolił na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego wskazanej w decyzji z dnia 12 grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2012 r. Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej orzekł bowiem o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości A.i J. I., położonych w G., stanowiących działkę o nr [..] o pow. 0,8000 ha, obr. ew. M. ([..]) oraz działkę nr [..] o pow. 1,1015 ha, obr. ew. M. ([..]).

Decyzja ta została jednakże uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia 9 lutego 2016 r., który jednocześnie orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] oraz z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] położonych w G. w obrębie ewidencyjnym M. (nr [..]), stanowiących współwłasność A.i J. I., poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tych nieruchomościach dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV, wraz z jednym słupem energetycznym (na działce nr [..]), zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią tej decyzji.

W dniu rozstrzygania niniejszej sprawy - 23 stycznia 2017 r. - Wojewoda nie mógł więc utrzymać w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2012 r. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego wskazanej w decyzji z dnia 12 grudnia 2012 r., jako że decyzji tej nie było już w obrocie prawnym.

Co więcej, nie było możliwe również podjęcie przez Wojewodę rozstrzygnięcia reformatoryjnego i orzeczenia co do istoty sprawy. Wojewoda mógłby bowiem rozstrzygać w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jedynie w związku z ograniczeniem korzystania z nieruchomości orzeczonym w decyzji z dnia 9 lutego 2016 r. Jednakże w dniu 23 stycznia 2017 r. decyzja ta była nie tylko ostateczna ale również wykonalna w rozumieniu art. 9 u.g.n. Bezsporne jest bowiem, co stwierdził również Wojewoda w zaskarżonej decyzji, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2016 r., w sprawie II SA/Gd 236/15, oddalił skargę A. i J. I. wniesioną na decyzję Wojewody z dnia 9 lutego 2016 r. a wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 grudnia 2016 r.

W dniu 23 stycznia 2017 r. brak było więc podstaw do wydawania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w zakresie określonym decyzją Wojewody z dnia 9 lutego 2016 r., skoro decyzja ta podlegała już wykonaniu.

Postępowanie administracyjne w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o czym powinien był orzec Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy, Sąd umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.