Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 124/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Anna Kuczyńska – Szczytkowska, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E.K. i B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu przedawnienia obowiązku wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.z dnia [...] października 2019 r., nr [...];


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. K. i B. K. (dalej: strona/ skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji/ organ odwoławczy) z dnia 30 grudnia 2019 r. nr 0201-IEE2.711.388.2019.2.IW utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Wałbrzychu (dalej: DO ZUS, organ I instancji) nr RWA 430471ZD-POZ19/00002 z dnia 21 października 2019 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu przedawnienia obowiązku wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach TW 4430419005024 do TW 4430419005036 z dnia 25 czerwca 2019 r.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okresy od czerwca 2000 r. do października 2000 r., od grudnia 2000 r. do listopada 2001 r., luty 2002 r., od czerwca 2002 r. do stycznia 2005 r. Postepowanie egzekucyjne prowadzone było od lipca 2002 r.

26 kwietnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze umorzył postępowanie egzekucyjne obejmujące zaległości z tytułu składek za ww. Postępowanie prowadzone wobec B. K. okazało się bezskuteczne, dlatego wystawione zostały tytuły wykonawcze na małżonków celem prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego. 19 lipca 2019 r. strona wniosła zarzuty egzekucyjne powołując się na przedawnienie obowiązku.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 25 lipca 2019 r. odmówił uwzględnienia zarzutu. W wyniku złożonego zażalenia DIAS uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 21 października 2019 r. organ I instancji ponownie odmówił uwzględnienia zarzutu przedawnienia. W uzasadnieniu powołał się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek prowadzonej egzekucji, wydanie decyzji określającej wysokość zadłużenia oraz złożony w 2001 r. wniosek w sprawie restrukturyzacji, a 2014 r. wniosek o abolicję.

Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowienie DIAS. W uzasadnieniu DIAS omówił przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.). Wskazał organ, że podstawą zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji jest przedawnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Podkreślił, że w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. - stanowisko DO ZUS jest dla niego - w zakresie ww. zarzutu – wiążące. Powołał się na uchwałę NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn.. akt I FPS 4/06, z której wynika, że jeżeli organ egzekucyjny jest, tak jak w sprawie, jednocześnie wierzycielem, to on rozpoznaje zgłoszone zarzuty i się do nich ustosunkowuje, bez wydawania odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela.

Dalej organ odwoławczy wskazując na okresy zaległości, przyjął za DO ZUS, że zaległości powstały pod rządami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej u.s.u.s.), która weszła w życie 1 stycznia 1999 r., a następnie została znowelizowana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.) obowiązującą z dniem 1 stycznia 2003r. Zaznaczył organ, że zgodnie z u.s.u.s. art. 32 do składek na ubezpieczenia zdrowotne stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Omówił organ art. 24 ust. 4 u.s.u.s. normujący kwestię przedawnienia składek i wskazał na kolejne zmiany przepisu oraz omówił zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia. Następnie DIAS stwierdził, że w sprawie bieg terminu przedawnienia jest wciąż zawieszony, ponieważ postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, więc stwierdzenie, kiedy należności ulegną przedawnieniu będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Powołał się przy tym organ na przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Argumentował organ, że zgodnie z zestawieniem sporządzonym przez DO ZUS w sprawie wystąpiło szereg zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia.

Wyjaśnił DIAS, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego z majątku wspólnego jest uzasadnione. Zgodnie bowiem z art., 26 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.) podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki, a ta sama zasada dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania wobec ZUS. Wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 O.p. odpowiedzialność obejmuje majątek wspólny podatnika i jego małżonka. W sprawie ww. przepis ma zastosowanie, ponieważ rozdzielność majątkowa małżonków jest od czerwca 2005 r., a należności powstały przed tym czasem. Odnośnie podstaw do wpisu hipoteki, organ powołał się na wydaną decyzję określająca zaległości z tytułu składek z 20 marca 2008 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) strona wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie postepowania, ewentualnie uchylenie postanowienia do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała wszystkie dotychczas podnoszone w postępowaniu zarzuty i argumenty. Zarzuciła strona, że postanowienie DO ZUS po uchyleniu przez DIAS nie uległo zmianie, a DIAS nie ustosunkował się do zarzutów strony i nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego. Nie zgodziła się strona z odpowiedzialnością współmałżonka i prowadzeniem postępowania po tylu latach. Zdaniem strony DIAS nie wyjaśnił kwestii przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko wraz z jego argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest postanowienie uznające za niezasadny zarzut zgłoszony przez stronę na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia DO ZUS stwierdził naruszenie przepisów postępowania skutkujące koniecznością jego uchylenia.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. A stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie m.in. art. 33 § 1 pkt 1 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

DIAS zasadnie powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06, wskazał że w sytuacji gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (a tak jest w sprawie) nie wydaje się odrębnych postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela.

Odnośnie natomiast związania DIAS stanowiskiem wierzyciela, to przywołać należy wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08, gdzie Sąd zawarł rozważania mające pełne odniesienie do omawianej sprawy. Sąd w powołanym orzeczeniu wskazał, że dla oceny związania DIAS stanowiskiem wierzyciela odwołać należy się do art. 23 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, że nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W przypadku braku organu wyższego stopnia w stosunku do organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 19, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej (tak jak w niniejszej sprawie), z zastrzeżeniem § 3, który nie ma w sprawie zastosowania. Z kolei z § 4 wynika, że organy sprawujące nadzór są jednocześnie: 1) organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne; 2) organami sprawującymi kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne. Z treści art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a. wynika więc, że organ nadzoru będący równocześnie organem odwoławczym dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne jest uprawniony do rozpoznania zażalenia (art. 34 § 5 u.p.e.a.), jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 u.p.e.a. Ten ostatni przepis zawęża zakres rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym sprawy administracyjnej rozpoznanej w postępowaniu przed organem pierwszej instancji przez organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem. Zauważyć tutaj należy, że Dyrektor Izby Skarbowej jest wprawdzie organem odwoławczym w stosunku do Dyrektora Oddziału ZUS jako wierzyciela, jednakże nie jest organem wyższego stopnia nad nim. Organem wyższego stopnia nad DO ZUS jest zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym (...) zajmowanie stanowiska w sprawie istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji przez organ nie będący organem wyższego stopnia nad organem egzekucyjnym pierwszej instancji będącym równocześnie wierzycielem byłoby nie do pogodzenia z zakresem art. 29 § 1 u.p.e.a., który zawęża zakres rozpoznania sprawy przez organ nadzoru będący organem egzekucyjnym odwoławczym.

Przedstawione wyżej stanowisko nie oznacza, że strona pozbawiona jest możliwości podnoszenia zarzutów co do zasadności stanowiska organu egzekucyjnego pierwszej instancji będącego wierzycielem. Wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi ZUS jako wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.), nie pozbawia Sądu możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie DIAS.

Zasadnicza kwestia sporna w sprawie dotyczy prawidłowości stwierdzenia przez organ egzekucyjny i DIAS, że należności objęte wystawionymi 25 czerwca 2019 r. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Tytuły wykonawcze obejmują zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okresy od czerwca 2000 r. do października 2000 r., od grudnia 2000 r. do listopada 2001 r., luty 2002 r., od czerwca 2002 r. do stycznia 2005 r. Strona kwestionuje również zasadność prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków.

Zdaniem organów ww. należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wydania decyzji określającej wysokość zadłużenia oraz złożenia w 2001 r. wniosku o restrukturyzację, a w 2014 r. wniosku o abolicję. Prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego zdaniem organu jest uzasadnione, ponieważ należności powstały przed dokonaniem rozdzielności majątkowej.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych postanowień nie kwestionuje stanowiska organów w zakresie zastosowania w sprawie przepisów u.s.u.s. i konieczności uwzględnienia zmiany przepisów w zakresie przedawnienia.

Słusznie wskazał organ powołując się na art. 32 u.s.u.s. na odpowiednie zastosowanie w sprawie do składek na ubezpieczenia zdrowotne przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. A zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 1285 ze zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (przed 1 października 2004 r. art. 33 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, Dz.U. z 2003 r., nr 45, poz. 391).

Zwraca Sąd uwagę, że przepisy u.s.u.s. regulujące kwestie przedawnienia składek były wielokrotnie nowelizowane.

Od 1 stycznia 1999r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. - 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003r. ulega 10-letniemu przedawnieniu (por. uchwały SN: z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, oraz z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08, wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1102/08). Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (tak też: NSA w wyroku z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II GSK 72/09, oraz SN w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 313/10).

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z treścią art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (por. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12).

Na uwadze należy również mieć zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia – przerwanie biegu terminu przedawnienia oraz zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Kwestia zawieszenia biegu terminu przedawnienia uregulowana jest w art. 24 ust. 5-6 u.s.u.s. Termin przedawnienia należności w przypadkach określonych w art. 24 ust. 5a-6 u.s.u.s. ulega przerwaniu lub zawieszeniu.

Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Należy dodać, że zmiana stanu prawnego wprowadzona od 1 stycznia 2003 r. przez dodanie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. dotyczyła zawieszenia terminu przedawnienia. Przepis ten przewidywał zawieszenie biegu terminu przedawnienia, od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz sądowego, z wyłączeniem wcześniejszych faz postępowania. Na skutek kolejnej nowelizacji przepisów od 1 lipca 2004 r. ustawodawca rozszerzył zakres zawieszenia biegu terminu przedawnienia na okres od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do obowiązującego już w 2004 r. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Kolejnym przepisem umożliwiającym zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Stosownie do treści art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu, pomimo powołania prawidłowych przepisów, nie zostały wyjaśnione w sposób zrozumiały i poddający się kontroli Sądu, kwestie dotyczące przedawnienia przedmiotowych należności.

Stanowisko zajęte przez organy, w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu, (Sąd orzeka na postawie akt sprawy – art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie daje podstaw do uznania postanowień za prawidłowe, podjęte na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści postanowienia (art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) i mieć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym stanowiącym akta sprawy.

Zwraca Sąd uwagę, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia, kierunek rozważań prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu postanowienia organu, które jest przede wszystkim skierowane do strony, niezbędne jest podanie konkretnych przepisów i wskazanie sposobu ich zastosowania, tak aby było to zrozumiałe i przekonywające dla strony i jednocześnie poddawało się kontroli Sądu.

Zaskarżone postanowienie nie spełnia wskazywanych wyżej wymogów. W sprawie, zarówno w treści postanowienia organu egzekucyjnego, jak i DIAS powołanych zostało szereg przepisów, których znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie nie zostało wyjaśnione. Organ egzekucyjny i DIAS w uzasadnieniach postanowień przywołały przepisy i ich zmiany, jednakże nie zostało przedstawione ich zastosowanie w odniesieniu do konkretnych należności objętych postępowaniem egzekucyjnym (sprawa dotyczy należności obejmujących bardzo odległe lata – od 2000 do 2005 r.) Organy natomiast ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, że w odniesieniu do poszczególnych składek wielokrotnie stosowane były czynności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia, bądź wydana została decyzja. Zestawienie stanowiące załącznik do postanowienia organu egzekucyjnego również nie pozwala na zweryfikowanie prawidłowości twierdzeń organu, co do braku przedawnienia należności. Tabela zawiera jedynie informacje o okresie rozliczeniowym składki, dacie wymagalności, kwocie i podaje ogólną informację o zdarzeniu/zdarzeniach wpływającym na zawieszenie biegu terminu przedawnienia (bez jakiekolwiek możliwości jej weryfikacji na podstawie dokumentów źródłowych, w aktach administracyjnych takich nie ma) i podaje daty trwania danego zdarzenia i następnie podaje dwie daty przedawnienia wg starych i nowych przepisów.

Na podstawie przedstawionego zestawienia Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, czy twierdzenia organu są zasadne, a wyliczenia prawidłowe.

Zwraca Sąd uwagę, że przerwanie biegu przedawnienia ma ten skutek, że po ustaniu okoliczności powodującej przerwanie biegu przedawnienia, termin przedawnienia biegnie od nowa. Natomiast zawieszenie biegu terminu przedawnienia powoduje, że w terminie przedawnienia (ustawowym) nie uwzględnia się okresu, w którym bieg przedawnienia był zawieszony, ale uwzględnia się okres przedawnienia, który poprzedzał okres zawieszenia. A zatem w przypadku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, termin ten wydłuża się o okres czasu, w którym bieg terminu przedawnienia był zawieszony, mieszczący się w przedziale czasowym od pierwszego dnia terminu przedawnienia do ostatniego dnia terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie wydłuża się jednak o okres jego zawieszenia przypadający po dacie upływu terminu przedawniania wynikającego z ustawy. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie zmienia ustawowego terminu przedawnienia, ale wpływa na sposób jego liczenia, na jego bieg.

W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie przedstawienie analizy w odniesieniu do każdej z zaległości składkowych ze wskazaniem mających zastosowanie względem niej przepisów, podanie kiedy składka stała się wymagalna, kiedy i na jakiej podstawie prawnej zaczął biec termin przedawnienia, kiedy okres przedawnienia minąłby bez zawieszenia, a następnie wskazanie jakie zdarzenie, w jakiej dacie i na jaki okres (o ile dni) spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wszystkie ustalenia organu winny być przedstawione w postanowieniu i mieć potwierdzenie w aktach administracyjnych.

Zaskarżone postanowienie z uwagi na stwierdzoną wadliwość w zakresie wyjaśnienia kwestii związanych z biegiem terminu przedawnienia przedmiotowych należności objętych postępowaniem egzekucyjnym podlega uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego. Wobec powyższego przedwczesne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa procesowego, Sąd uwzględniając regulacje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie.