Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1535/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel/spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi M. T T. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta odmówił M. T. T. przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. Organ ustalił, iż strona zwróciła się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wnioskiem z dnia [...] r. Zgodnie z art.37k ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.514 ) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła ( w przypadku mężczyzny ) co najmniej 55 lat życia i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Wszystkie warunki muszą być spełnione równocześnie.

Z akt sprawy wynika, że do dnia rozwiązania stosunku pracy u pracodawcy [...]. w M. T. T. osiągnął wiek [...] lat ( ur.[...] r. ), ostatnie zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy, stosunek został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednak wnioskodawca udokumentował jedynie [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni okresu uprawniającego do emerytury. Do stażu pracy nie zostały zaliczone okresy wykonywania pracy u pracodawcy zagranicznego tj. okresy: od [...] r., ponieważ brak jest dokumentu potwierdzającego opłacanie składek na Fundusz Pracy.

Od decyzji tej M. T. T. odwołał się. Podniósł, iż niesłusznie nie zaliczono mu do okresu zatrudnienia okresów wykonywania pracy za granicą. Pracował w ogrodnictwie legalnie, czego dowodem są wizy, zaświadczenie o zatrudnieniu wystawione przez pracodawcę oraz legitymacja ubezpieczenia społecznego. Do pracy wysyłany był przez Wojewódzki Urząd Pracy, a dokumenty odbierał w Wojewódzkim Urzędzie Pracy . Do pracy wyjeżdżał razem z [...]. Jako jedyny dowód, że wyjeżdżał legalnie posiada umowę o pracę [...] z pieczątką Wojewódzkiego Urzędu Pracy i wizy w paszporcie. W tych latach podstawą do otrzymania umowy było dokonanie wpłaty jakiejś kwoty, jakiej odwołujący się nie pamięta, ale pamięta, że pieniądze wpłacał w kasie Wojewódzkiego Urzędu Pracy . Dowodu wpłaty nie posiada, ponieważ takie dokumenty przechowuje najdłużej [...] lat. Uważał, że będzie to zarejestrowane w rejestrze w Wojewódzkim Urzędzie Pracy , w którym się podpisywał, ale w urzędzie nie ma śladu, że był wysyłany legalnie oraz, że dokonał tej wpłaty. Odwołujący się uważa, że nie zaliczono mu okresu pracy za granicą i nie przyznano świadczenia przedemerytalnego gdyż nie posiada dowodu wpłaty. Dodaje, że w legitymacji [...] ubezpieczenia społecznego we wskazówkach dla ubezpieczonych jest napisane, że w przyszłości urzędy pracy żądać będą okazania legitymacji przy przyznawaniu zasiłków dla bezrobotnych zgodnie z ustawą o wprowadzeniu legitymacji ubezpieczenia społecznego i zmianach innych ustaw socjalnych z dnia 6.01.1989 r.

Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania odwoławczego - na podstawie akt sprawy oraz odwołania ustalono, że M. T. T. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu [...] r., po okresie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia [...]r. z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, a ponieważ wylegitymował się łącznym okresem uprawniającym do emerytury [...] lat [...] miesięcy i [..] dni, to spełniał warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

Do okresu uprawniającego do emerytury zaliczono okresy poświadczone świadectwami pracy, zaświadczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej oraz okres -poświadczony zeznaniami świadków - pracy w [...] po ukończeniu [...] roku życia, który przypada na okresy przerw w zatrudnieniu - łącznie [..] lat, [...] miesięcy i [..] dni.

Do okresu uprawniającego do emerytury, przy przyznawaniu świadczenia przedemerytalnego wypłacanego z Funduszu Pracy, podlegają okresy zatrudnienia za granicą u pracodawcy zagranicznego, za które była opłacana składka na Fundusz Pracy ( art.48 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ), do którego udokumentowania wymaganym jest przedłożenie dowodu wpłaty. M T. T. dowodu opłaty składki na Fundusz Pracy nie przedłożył.

Zgodnie z art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2002 r. ) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub

5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.

Odwołujący się choć na dzień złożenia wniosku spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, miał rozwiązaną umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy, u którego pracował dłużej niż [...] miesięcy i miał [...][, to jednak nie udokumentował [...] - letniego okresu uprawniającego do emerytury, a tylko [...] lata,[...] miesięcy i [...] dni, a więc nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.

Na powyższą decyzję M. T. T. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy . Wniósł o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem. W skardze podniósł, że zarówno organ I jak i II instancji, jako podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego przyjął tylko i wyłącznie " brak dokumentu potwierdzającego opłacenie składek na Fundusz Pracy" tj. dowodu wpłaty, czyli dokumentu księgowego. Organy nie kwestionują samego faktu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego. Skarżący uważa, że pracę za granicą wykonywał na podstawie skierowania z Urzędu Pracy wydanego w oparciu o przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu ( Dz.U. 106, poz.457 z późn.zm. ) Do zatrudnienia skarżącego za granicą miały zastosowanie przede wszystkim art.43 ust.1, art.44 ust.1 i art.42 pkt 2, a także art.45 ust.1 ww. ustawy. W świetle tych przepisów, zdaniem skarżącego, obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy spoczywał na jednostce kierującej - urzędzie pracy. W tej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa. Skarżący dodał także, że "gdyby był wówczas poinformowany przez urząd pracy o konieczności uzyskania dowodu potwierdzającego opłacenie składek na Fundusz Pracy i o obowiązku przechowania go, to na pewno by o to zadbał".

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż poglądy prezentowane przez stronę w skardze są błędne. Wskazane przez skarżącego przepisy regulują bowiem uprawnienia bezrobotnych kierowanych do pracy pracodawców zagranicznych przez jednostki kierujące, do których nie należały urzędy pracy. Urzędy te tylko pośredniczyły w wydawaniu imiennych umów, które po podpisaniu w swoim kraju pracodawca zagraniczny przesyłał do odpowiednich urzędów w Polsce. Urzędy pracy nie miały zatem obowiązku, jak to wskazuje skarżący, odprowadzać za osobę podejmującą pracę u pracodawcy zagranicznego składek na Fundusz pracy czy ubezpieczenie społeczne. Obowiązek taki miały i mają jednostki kierujące, które zawierają z osobą kierowaną do pracy u pracodawcy zagranicznego umowę cywilnoprawną. Takiej umowy skarżący nie zawarł z urzędem pracy, gdyż urząd ten nie był - w rozumieniu ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - jednostką kierującą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) ).

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Spornym w niniejszej sprawie pozostaje możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego skarżącego do emerytury, okresu wykonywania pracy poza granicami kraju. Do okresu uprawniającego do emerytury, przy przyznawaniu świadczenia przedemerytalnego wypłacanego z Funduszu Pracy, podlegają okresy zatrudnienia za granicą u pracodawcy zagranicznego, za które była opłacana składka na Fundusz Pracy ( art.48 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ), do udokumentowania których wymagane jest przedłożenie dowodu wpłaty składek. M. T. T. dowodu opłaty składki na Fundusz Pracy nie przedłożył, pomimo wezwania z dnia [...] r. wraz z pouczeniem, że stosowne zaświadczenie o opłaceniu składki można uzyskać w Wojewódzkim Urzędzie Pracy Oddział .

Jak wynika z akt sprawy w okresie od [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. M. T. zatrudniony był na terenie [...] w miejscowości [...] przez pracodawcę - G. S.. Fakt ten potwierdzają stosowne zaświadczenia wystawione przez pracodawcę. W aktach znajduje się także kserokopia dokumentu zatytułowanego "Zapewnienie przyjęcia/umowa o pracę" wystawionego na nazwisko [...] skarżącego, która razem ze skarżącym wykonywała pracę u tego samego pracodawcy i na takich samych warunkach. Na dokumencie tym znajduje się podpis pracodawcy oraz miejsce na podpis pracownika, a poniżej pieczęć niemieckiego urzędu pracy oraz pod napisem " pieczęć placówki koordynującej w Polsce", znajduje się pieczątka Wojewódzkiego Urzędu Pracy .

Ponadto skarżący przypomina sobie, że dokumentację związaną z wyjazdem do pracy składał i odbierał w Wojewódzkim Urzędzie Pracy i tam też, dokonywał jakiejś wpłaty w kasie. Z tego skarżący wywodzi, iż Urząd Pracy był jednostką kierującą do pracy za granicą, o której mowa między innymi w art.43 ust.1, 44 ust.1 i 45 ust.1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu ( Dz.U. Nr 106, poz.457 ).

Zgodnie z przepisami obowiązującej w okresie świadczenia niniejszej pracy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. Nr 106, poz.457 z późn.zm. ) zatrudnianie obywateli polskich za granicą u pracodawców zagranicznych było realizowane na podstawie:

1) umów międzynarodowych,

2) umów zawartych przez upoważnione jednostki kierujące z obywatelami polskimi, kierowanymi przez te jednostki do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych,

3) umów zawartych przez obywateli polskich z pracodawcami zagranicznymi

( art.42 ). Kierowanie obywateli polskich do pracy za granicą u pracodawców

zagranicznych odbywało się na podstawie upoważnień udzielanych jednostkom

kierującym przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie umów zawieranych

przez jednostki kierujące z obywatelami polskimi kierowanymi do pracy za granicą,

które regulowały w szczególności:

1) czas zatrudnienia za granicą,

2) obowiązki osoby skierowanej i jednostki kierującej,

3) zwrot kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, a w szczególności:

a) załatwienia formalności związanych z wyjazdem,

b) ubezpieczenia skierowanych od nieszczęśliwych wypadków i chorób tropikalnych,

c) załatwienia innych spraw zleconych przez kierowanego do pracy za granicą.

Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynika, by Urząd Pracy ( skarżący nawet nie określił który Urząd Pracy - czy w [...] ) był jednostką kierującą. Umowa o pracę została zawarta przez skarżącego bezpośrednio z pracodawcą zagranicznym, a z dokumentu dotyczącego córki wynika jedynie, że Wojewódzki Urząd Pracy był placówką koordynującą. Taki charakter pośrednictwa w pozyskiwaniu pracy za granicą w żaden sposób nie wynikał z obowiązujących przepisów prawa. W tej sytuacji urzędu pracy nie można uznać za jednostkę kierującą do pracy za granicą, a co za tym idzie, to nie urząd pracy, a skarżący dla uzyskania możliwości traktowania okresu pracy za granicą jak okresu zatrudnienia w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych, był zobowiązany, w oparciu o art.47 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, do zgłoszenia podjęcia zatrudnienia za granicą u pracodawcy zagranicznego we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wojewódzkim urzędzie pracy i dokonywania miesięcznych wpłat na Fundusz Pracy kwoty odpowiadającej 12% przeciętnego wynagrodzenia.

Skoro skarżący nie przedłożył zaświadczenia o dokonywaniu w okresie pracy za granicą wpłat na Fundusz Pracy, a zgodnie z art.48 obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.514 ), udokumentowane okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą u pracodawców zagranicznych zaliczane są do okresów pracy w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych, pod warunkiem opłacania składek na Fundusz Pracy, okresy zatrudnienia skarżącego za granicą prawidłowo nie zostały wliczone do okresu uprawniającego do emerytury. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący pomimo, iż na dzień złożenia wniosku spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, miał rozwiązaną umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy, u którego pracował dłużej niż [...] miesięcy i miał ukończone [...] lat, to jednak nie udokumentował [...] - letniego okresu uprawniającego do emerytury, a tylko [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni, a więc nie spełniał warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.