Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 194/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.135, art.145§1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.19c,19d,art.19f
journal: Dz.U. 2004 nr 33 poz 287
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej B.B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 18 października 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii wpłynęło sprawozdanie z badań laboratoryjnych prób urzędowych pobranych w dniu [...] października 2021 r. w kierunku salmonellozy w gospodarstwie rolnym – fermie drobiu B.B. Badania zostały przeprowadzone w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej. Zgodnie ze sprawozdaniem w badanych próbach wykryto obecność pałeczek Salmonelli Enteritidis.

W oparciu o wyniki przeprowadzonego w dniu [...] października 2021 r. dochodzenia epizootycznego, decyzją z tej samej daty nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii, (dalej jako PLW):

I. uznał za zakażone pałeczkami Salmonella Enteritidis stado towarowe utrzymywane w kurniku nr 2, będące w wieku 64 tygodni, należące do B.B.;

II. nakazał stronie:

1) unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, pochodzącego ze stada zakażonego (kurnik nr 2), zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. U. UE.L.2009.300.1 z dnia 14 listopada 2009 r. ze zm.) oraz przyjętymi środkami wykonawczymi, zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia – za zgodą PLW;

2) w przypadku przeznaczenia jaj do spożycia przez ludzi – przemieszczanie jaj z kurnika nr [...] wyłącznie do zakładu przetwórczego, w którym zostaną poddane obróbce cieplnej gwarantującej wyeliminowanie wszystkich serotypów Salmonella, mających znaczenia dla zdrowia publicznego, zgodnie z przepisami określonymi w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz.U.UE.L.2003.325.1 z dnia 12 grudnia 2003 r. ze zm.) – za zgodą PLW;

3) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie przez zastosowanie środków kontroli gwarantujących pełną inaktywację pałeczek Salmonella w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku obecności serotypów Salmonella objętych programem – za zgodą PLW;

4) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów pochodzących ze stada zakażonego (kurnik nr 2) w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE), nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz przyjętymi środkami wykonawczymi zgodnie art. 40 tego rozporządzenia – za zgodą PLW;

5) izolację całego drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach, w którym drób jest utrzymywany;

6) zastosowanie właściwych produktów biobójczych przed wejściami do kurników i wyjściami z nich, jak również wjazdami na teren gospodarstwa i wyjazdami z tego gospodarstwa;

7) przetrzymywanie jaj w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenianie zakażenia;

8) po zakończeniu cyklu produkcyjnego oczyszczanie i odkażanie kurnika, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego, otoczenia kurnika, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, pod nadzorem PLW;

9) podjęcie przez właściciela stada wszelkich działań celem poprawy warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, o których mowa w ust. 2.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus Gallus" na 2021 r.;

III. zakazał stronie:

1) wprowadzania drobiu do gospodarstwa i wyprowadzania drobiu z gospodarstwa bez zgody PLW;

2) przemieszczania drobiu ze stada zakażonego, chyba że drób na wniosek hodowcy zostanie przemieszczony do rzeźni w celu poddania ubojowi.

Jednocześnie na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1421 ze zm.) PLW nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto poinformował, że na podstawie art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego (groźbę zakażenia człowieka niebezpieczną chorobą).

Po wydaniu powyższej decyzji, pismem z dnia [...] października 2021 r. PLW przekazał Dyrektorowi Państwowego Instytutu Weterynaryjnego Państwowego Instytutu Badawczego szczep archiwalny Salmonella Enteritidis w celu przeprowadzenia badań różnicujących ze szczepami szczepionkowymi. Szczep został wyizolowany w ZHW w toku badania z dnia [...] października 2021 r.

Od decyzji PLW B.B. wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej w skrócie WLW), zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie:

1) art. 42 ust. 10, art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i pkt 1a, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 15 ust. 1, art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 36, ze zm.) oraz 3.1.3 w związku z ust. 3.2 Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus Gallus – wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wprowadzenia Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus na 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 143), oraz art. 104, 108 i art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a. w postaci przedwczesnego wydania skarżonej decyzji, albowiem na dzień jej wydania organ nie wystąpił i nie otrzymał wyników badań z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowy Instytut Badawczy w zakresie różnicowania szczepu Salmonella ze szczepem szczepionkowym, od którego uzależnione jest podjęcie odpowiednich środków prawnych m.in. w postaci wydania skarżonej decyzji;

2) przepisów prawa wspólnotowego przez nietrafne przyjęcie, że przepisy prawa nie dopuszczają ponownego (wielokrotnego) badania tego samego stada w sytuacji, gdy organ posiadał wiedzę odnośnie rozbieżnych wyników badań zleconych przez stronę,

3) art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez przedwczesne wpisanie skarżącej do rejestru RASFF w sytuacji, gdy organ nie otrzymał wyników badań z różnicowania pobranych prób z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowy Instytut Badawczy, a nadto w sytuacji przedłożenia przez skarżącą ujemnego wyniku próby właścicielskiej oraz zachodzących wątpliwości co do prawidłowości pobrania próby urzędowej;

4) przepisów postępowania poprzez pobieranie próby do badań laboratoryjnych w kierunku pałeczek Salmonelli bez pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku po branie kontrprób, co uniemożliwiło stronie obronę swoich praw, nieprawidłowości w pobraniu prób urzędowych, brak pisemnego upoważnienia skarżącej dla osoby uczestniczącej w pobieraniu prób, brak uzasadnienia prawnego decyzji, nierozpatrzenie wyczerpująco materiału dowodowego, błędne ustalenia stanu faktycznego i prawnego, wydanie rozstrzygnięcia przedwcześnie, tj. w sytuacji kiedy w sprawie nie wystąpił stan faktyczny uzasadniający nałożenie na stronę przedmiotowych nakazów i zakazów.

Skarżąca wniosła o powtórne wykonanie badania urzędowego przez organ I instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, w obecności upoważnionego przedstawiciela hodowcy, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyników badan właścicielskich z dnia [...] października 2021 r., o których wyniku strona informowała organ i instancji na okoliczność wyjaśnienia rozbieżności w wynikach badań próby urzędowej właścicielskiej oraz podstaw do przeprowadzenia ponownej próby urzędowej, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie w/w decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] WLW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PLW.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż dla realizacji celu unijnego wskazanego w rozporządzeniu 2160/2003 za stado zakażone należy uznać stado, w którym w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych m.in. przez powiatowego lekarza weterynarii wykryto serotypy Salmonelli objęte ww. programem (inne niż szczepy szczepionkowe). Wynik badania urzędowego potwierdzający obecność serotypów Salmonelli (innych niż szczepów szczepionkowych) w próbce pobranej z danego stada kur niosek jest wystarczającą przesłanką do uznania danego za stada za zakażone, co z kolei daje podstawę do wydania przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii decyzji ustanawiającej, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, stosowne zakazy i nakazy określonego działania. Rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus" na 2021 r. jest aktem doprecyzowującym i konkretyzującym regulacje prawne ujęte m.in. w rozporządzeniu 2160/2003.

W odniesieniu do zarzutu ujętego w pkt 1 odwołania WLW zwrócił uwagę, że zgodnie z ust. 3.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2021 r., w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii lub stwierdzenia zastosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, zgodnie z ust. 1.9, powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ustanawia nakazy i zakazy określonego działania zmierzające do jak najszybszego zwalczenia danego serotypu Salmonelli. Niezbędnym warunkiem wydania przez powiatowego lekarza weterynarii w/w decyzji administracyjnej jest uzyskanie dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonelli objętych programem oraz wykluczenie, że ww. wynik jest efektem podania szczepionki.

W stanie faktycznym istniejącym w dniu wydawania niniejszej decyzji oraz na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, że dodatni wynik w kierunku Salmonelli Enteritidis w stadzie kur niosek towarowych na fermie strony nie był konsekwencją zaaplikowania szczepionki. Sprawozdanie z badań przeprowadzonych przez PIW, który wpłynął do PLW już po wydaniu zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie, że zakażenie kur zlokalizowanych w kurniku K2 należącym do strony nie było efektem podania szczepionki. Z uwagi zatem na wynikającą z zasady dwuinstancyjności postępowania konieczność dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego dwukrotnej wykładni przepisów prawa. WLW uwzględnił zarówno wynik badania urzędowego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak również wynik w/w sprawozdania PIW .

Odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia przez organ I instancji wniosku strony w przedmiocie przeprowadzenia ponownego badania w kierunku Salmonelli Enteritidis organ zwrócił uwagę, że zarówno przepisy powołanego rozporządzenia 2160/2003 jak i przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2021 r. nie przewidują prawnej możliwości przeprowadzania ponownego badania po uzyskaniu dodatniego wyniku z badania urzędowego. Próbki do badania, którego wyniki ujęto w sprawozdaniu z badań, zostały przekazane do Zakładu Higieny Weterynaryjnej – laboratorium urzędowego, akredytowanego w myśl art. 25 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. W zakresie wykonywanych badań w/w laboratorium jest niezależne od organów Inspekcji Weterynaryjnej, zaś w swojej działalności obowiązane jest przestrzegać restrykcyjnych procedur i wytycznych, na podstawie których otrzymało stosowną akredytację. W związku z powyższym, sprawozdanie z badań przeprowadzonych przez Zakład Higieny Weterynaryjnej posiada walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Co więcej, nawet gdyby w wyniku ewentualnego ponownego badania próbek w kierunku Salmonelli Enteritidis uzyskano wynik ujemny, to nie mogłoby to w żaden sposób podważyć wyniku badania będącego podstawą zaskarżonej decyzji. Powyższe wynika z faktu, że rozmieszczenie bakterii Salmonelli Enteritidis w kale zwierząt jest mocno nierównomierne, co oznacza, że próbki pobrane nawet z tego samego materiału biologicznego mogą niekiedy prowadzić do odmiennych wyników w kierunku obecności tych drobnoustrojów. Uzyskanie zatem dodatniego wyniku w badaniu urzędowym potwierdza zatem – w rozumieniu "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus" na 2021 r., że stado należące do strony należało uznać za zakażone.

WLW nie znalazł podstaw merytorycznych do odniesienia się do zarzutu związanego z naruszeniem art. 50 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Wpis strony do rejestru RASFF nie był bowiem przedmiotem zaskarżonej decyzji PLW. Organ I instancji w żadnym miejscu swojej decyzji administracyjnej nie odnosił się do kwestii wpisu strony do rejestru RASFF. Sam wpis przyjmuje postać czynności materialno-technicznej, nie zaś jakiejkolwiek formy władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej np. decyzji administracyjnej.

W zakresie odnoszącym się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162) WLW wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 tego aktu prawnego przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Z uwagi zatem, że B.B., będąca stroną postępowania w niniejszej sprawie, prowadzi gospodarstwo rolne zajmujące się hodowlą zwierząt z gatunku kura nioska Gallus gallus, w/w przepisy nie miały zastosowania w niniejszym przypadku. Jednocześnie w zakresie dotyczącym protokołu z dochodzenia epizootycznego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że obecna podczas czynności PLW M.B. w żadnym miejscu nie zgłosiła zastrzeżeń do protokołu, jak również nie zgłosiła organowi I instancji, że nie posiada pisemnego upoważnienia od strony.

Na powyższą decyzję WLW B.B., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem. Podniosła zarzuty tożsame ze sformułowanymi w odwołaniu, a nadto zarzuciła naruszenie art. 104, art. 108, art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a. polegające na przedwczesnym wydaniu zaskarżonej decyzji, albowiem na dzień jej wydania organ nie wystąpił i nie otrzymał wyników badań z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowy Instytut Badawczy w zakresie różnicowania szczepu Salmonella ze szczepem szczepionkowym, od którego uzależnione jest podjęcie odpowiednich środków prawnych m.in. w postaci wydania skarżonej decyzji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podobnie jak poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, poza rozwinięciem powyższych zarzutów, podniosła m.in., iż zgodnie z ustawą Prawo Przedsiębiorców, podmiot kontrolowany w przypadku nieobecności jego przedstawiciela, upoważnia pisemnie osobę zastępującą kontrolowanego w czynnościach organu. M.B. (osoba podpisująca protokół pobrania prób) nie legitymuje się stosownym, pisemnym upoważnieniem skarżącej. Organ nie wystąpił i nie uzyskał stosownego dokumentu upoważniającego M.B. do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych. Z powyższego względu strona została pozbawiona możliwości skutecznego brania udziału w czynności poboru próby urzędowej, co w jej ocenie stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę WLW wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.).

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, ustalenia stanu faktycznego zostały oparte m.in. na znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy protokole dochodzenia epizootycznego, przeprowadzonego w gospodarstwie skarżącej w dniu [...] października 2021 r. W protokole tym jako osoba uczestnicząca w czynnościach oraz jako posiadacz zwierząt została uwidoczniona M.B., która złożyła podpis na protokole. Ponadto jak wynika z załączonego do powyższego protokołu spisu stanu magazynowego w chłodni zakładu pakowania jaj kontrolowanego gospodarstwa, w czynności tej jako przedstawiciele podmiotu uczestniczyły A.W. oraz M.B.

Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji na temat braku upoważnienia M.B. do udziału w kontroli, popartego odwołaniem się do przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, jak również stanowiska organu w zakresie braku zastosowania przepisów tego aktu prawnego w niniejszej sprawie, należy zwrócić uwagę, że istotnie – jak wynika art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy – nie znajduje ona zastosowania m.in. do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują jednakże przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 306 ze zm. – w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji). Postępowanie kontrolne zostało uregulowane w art. 19a, art. 19c, art. 19d, art. 19e i art. 19f tej ustawy. Nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Potwierdza to regulacja ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, zawierająca szereg odrębności względem postanowień k.p.a., odnoszących się do protokołu kontroli (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2016 r., II OSK 1122/14). Wskazane przepisy ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej regulują ciąg działań podejmowanych przez organy kontroli, których przedmiotem jest ocena prawidłowości działalności kontrolowanego podmiotu, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1-4 k.p.a.

Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół kontroli. Wymagania, jakie powinien spełniać protokół, określone zostały w art. 19d ust. 1 ustawy. Istota tego dokumentu wyraża się w tym, że odzwierciedla on i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Protokół ten zawiera m.in. podpisy kontrolującego i kierownika podmiotu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej oraz miejsce i datę podpisania protokołu kontroli (art. 19d ust. 1 pkt 10), ewentualnie wzmiankę o odmowie podpisania protokołu kontroli (art. 19d ust. 1 pkt 11). Protokół kontroli sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach (art. 19d ust. 3), przy czym jeden egzemplarz protokołu kontroli przekazuje się podmiotowi kontrolowanemu za pokwitowaniem, drugi włącza się do akt kontroli (art. 19d ust. 4). Z kolei w myśl art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych, wydania decyzji i sporządzenia informacji dla jednostek nadrzędnych oraz do powiadomienia właściwego organu w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. Mając na względzie ex lege moc dowodową i funkcję protokołu kontroli, nie może budzić wątpliwości, że dokument ten powinien czynić zadość prawnie określonym wymogom zawartym w art. 19d ust. 1 i art. 19f omawianej ustawy. Oznacza to, że decyzja organu nakładająca na stronę sankcję w postaci kary pieniężnej powinna być oparta na prawidłowo sporządzonym protokole kontroli. Tylko w wypadku prawidłowego sporządzenia takiego dokumentu organ może powoływać się na okoliczności w nim stwierdzone i wydać stosowną decyzję.

Stosownie do treści art. 19c ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej kontrolę przeprowadza się w obecności kierownika podmiotu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Zapewnieniu wiarygodności dokonanych w jej trakcie ustaleń, przy jednoczesnym zagwarantowaniu podmiotowi kontrolowanemu ochrony jego praw, służy przewidziana w art. 19e cyt. ustawy możliwość zgłoszenia w terminie 7 dni zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Przepis ten określa uprawnienia podmiotu kontrolowanego dotyczące podpisania protokołu kontroli, wniesienia do niego zastrzeżeń oraz odmowy podpisania protokołu kontroli. Udział podmiotu kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej jest zatem niezbędny w czynnościach kontrolnych.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy, a w szczególności z treści protokołu, w żaden sposób nie wynika czy M.B., której podpis widnieje pod protokołem, była kierownikiem podmiotu kontrolowanego albo osobą przez niego upoważnioną (stosownie do art. 19c ust. 1 ustawy). Poza zbieżnością nazwiska tej osoby z nazwiskiem skarżącej brak jest jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Takie wyjaśnienia, co do stanowiska lub funkcji osoby podpisanej na protokole, winny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach dołączonych do akt sprawy lub w samym protokole. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca otrzymała egzemplarz protokołu. (art. 19d ust. 4 ustawy). W szczególności w aktach brak jest pokwitowania odbioru w/w protokołu. Z uwagi na treść powyższych przepisów omawianej ustawy (w szczególności jej art. 19f) wskazać należy, iż dopiero ustalenie, że osoba, w obecności której przeprowadzono kontrolę, była kierownikiem podmiotu kontrolowanego albo osobą przez niego upoważnioną oraz właśnie taka osoba podpisała protokół (art. 19c ust. 1 w zw. z art. 19d ust. 1 pkt 10 ustawy), mogło stanowić podstawę do uznania tego dokumentu za dowód w sprawie stosownie do art. 19f ustawy, stanowiący podstawę do podjęcia dalszych czynności. Z uwagi na opisane wyżej braki tego rodzaju dokument można traktować co najwyżej adnotację służbową mającą znaczenie jedynie pomocnicze. Dokument taki nie może natomiast stanowić podstawy do dalszych działań organu (por. wyrok NSA z 3 marca 2015 r., II OSK 1864/13).

W tej sytuacji zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ stosownie do art. 153 p.p.s.a. winien uzupełnić postępowanie dowodowe o ustalenie czy osoba, w obecności której przeprowadzono dochodzenie epizootyczne i która następnie podpisała protokół, była kierownikiem podmiotu kontrolowanego albo osobą przez niego upoważnioną w rozumieniu art. 19c ust. 1 i art. 19d ust. 1 pkt 10 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, jak również czy skarżącej doręczono protokół zgodnie z wymogiem art. 19d ust. 4 tej ustawy.

Zawarte w pkt II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Na zasądzoną kwotę, poza równowartością uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) oraz stawki wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł), składa się również równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).