Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 183/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 162
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi D.A.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 183/15

U Z A S A D N I E N I E

Denis A.J. (dalej: Skarżący), wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] odmawiające Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Burmistrz przeniósł na Skarżącego, jako spadkobiercę, odpowiedzialność za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości, odsetki, koszty upomnienia i postępowania egzekucyjnego spadkodawcy ojca M.R.J. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2006 - 2012 w łącznej kwocie 134.768,98 zł.

Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu w dniu 29 stycznia 2014 r.

W dniu 8 grudnia 2014 r. skarżący wniósł odwołanie do ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania.

Uzasadniając wniosek wskazał, że z uwagi na jego wiek i osiągnięcie pełnoletności krótko przed wydaniem decyzji i brak możliwości rozeznania skutków podjętej w stosunku do niego decyzji, bez własnej winy, nie złożył w ustawowym terminie odwołania od ww. decyzji. Zaznaczył, że świadomość możliwości i jednocześnie konieczności złożenia takiego odwołania, w tym w następstwie ustalenia przedawnienia części roszczeń podatkowych objętych zaskarżoną decyzją uzyskał w następstwie analizy treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].12.2014 r. doręczonego mu w dniu 5.12.2014 r. o utrzymaniu w mocy, dokonanego na wniosek Gminy, wpisu dotyczącego jego nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Następnie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. [...] odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W motywach uzasadnienia tego postanowienia Kolegium wskazało, że okoliczności wskazane przez D.A.J. w żaden sposób nie można uznać za uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od zaskarżonej przez niego decyzji nastąpiło bez jego winy.

Organ stwierdził, że wnioskodawca w decyzji Burmistrza z dnia [...].01.2014r. został prawidłowo pouczony o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W pouczeniu zawartym w decyzji wskazany został także 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania za pośrednictwem Burmistrza. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, odbierając decyzję w dniu [...] stycznia 2014 r. wnioskodawca musiał mieć świadomość w jakim terminie może kwestionować rozstrzygnięcia zawarte w wydanej decyzji. Nadto Kolegium stwierdziło, że młody wiek podatnika i uzyskanie pełnoletności krótko przed wydaniem decyzji na pewno nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że podatnik wskazuje w złożonym wniosku, iż odbierając pismo w dniu 29 stycznia 2014 r. był osobą pełnoletnią, a więc posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych. Kolegium uznało, iż w tej sytuacji trudno przyjąć, że nie był on w stanie rozeznać skutków decyzji i przy zachowaniu choćby minimum staranności mógł dochować terminu do złożenia odwołania zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem.

Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając mu naruszenie art. 162 § 1 oraz art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając skargę stwierdził, że organ podatkowy nie wywiązał się z obowiązków, o których mowa w art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej trudno zatem uznać, aby Skarżącemu można było przypisać winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami - jako spadkobierca miał prawo oczekiwać na otrzymanie rzeczowej, pisemnej informacji o: złożonych przez spadkodawcę odwołaniach od decyzji, zażaleniach na postanowienia i skargach do sądu administracyjnego; decyzjach wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, jeżeli nie upłynął termin płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej lub termin płatności rat; decyzjach i postanowieniach, które zostały doręczone spadkodawcy, a w dniu jego śmierci nie upłynął jeszcze termin do złożenia odwołania, zażalenia lub skargi do sądu administracyjnego; wszczętej kontroli podatkowej; złożonych przez spadkodawcę wnioskach o wszczęcie postępowania; postępowaniach wszczętych z urzędu wobec spadkodawcy (w tym ewentualnie także o postępowaniach egzekucyjnych, jeżeli takie się toczyły).

Skarżący zaznaczył, że termin do złożenia odwołania, zażalenia lub skargi do sądu administracyjnego biegnie w takim przypadku ponownie od dnia doręczenia zawiadomienia. Stwierdził, że ponieważ nie otrzymał stosownego zawiadomienia niezasadne było kierowanie do niego decyzji o przerzuceniu odpowiedzialności na spadkobiercę - jako przedwczesnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że wskazywany przez Skarżącego przepis art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej mówiący o konieczności zawiadamiania przez organ podatkowy spadkobierców dotyczy sytuacji gdy z udziałem spadkodawcy toczyło się postępowanie, które do dnia otwarcia spadku nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że sprawa wymiaru M.J. (spadkodawcy) podatku od nieruchomości za lata 2006 -2012 była zakończona ostatecznymi decyzjami albowiem należności z tego tytułu były już egzekwowane w trybie postępowania egzekucyjnego. Obecnie natomiast odwołanie Skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia dotyczyło decyzji przenoszącej odpowiedzialność na Skarżącego, który był stroną tego postępowania, jako spadkobiercy M.J. za długi spadkodawcy. W ocenie organu powoływanie się więc na naruszenie art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej jest niezasadne i nie świadczy, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z regulacją art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Rozbieżność między stronami postępowania odnosi się do kwestii uprawdopodobnienia przez Skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014 r.

Stosownie do treści art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że dla przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niezbędne jest łączne spełnienie następujących warunków: uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

W rozpoznawanej sprawie decyzję Burmistrza doręczono Skarżącemu w dniu 29 stycznia 2014r. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie w dniu 8 grudnia 2014 r. tym samym uchybił terminowi do jego wniesienia. W odwołaniu Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania wskazując, że świadomość możliwości i jednocześnie konieczności złożenia takiego odwołania, uzyskał w następstwie analizy treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2014 r. doręczonego mu w dniu 5 grudnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy dokonanego na wniosek Gminy wpisu dotyczącego jego nieruchomości. Tym samym przyjmując oświadczenie Skarżącego uznać należało, że złożył on przedmiotowy wniosek w terminie. Skarżący składając odwołanie dopełnił też czynności dla której ustanowiony był termin. Niemniej jednak, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał na swój młody wiek podnosząc, że krótko przed wydaniem decyzji osiągnął pełnoletność a tym samym nie miał możliwości rozeznania skutków podjętej w stosunku do niego decyzji.

Jednakże, jak słusznie zauważył organ, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie.

Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 969/14 dostępny w CBOiS, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu Skarżący, mimo młodego wieku był pełnoletni otrzymując decyzję. Z jej treści wynika, że zostaje na niego przeniesiona odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy, ze wskazaniem konkretnych kwot oraz terminu ich płatności. Dbając sięc należycie o własne interesy winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia kwestii z niej wynikających. Zaznaczyć należy, że w decyzji tej został szczegółowo pouczony o możliwości i trybie wniesienia od niej odwołania.

Co więcej, Skarżący miał świadomość, iż toczy się wobec niego postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy, otrzymał bowiem postanowienia Burmistrza z dnia [...] grudnia 2013 r. o wszczęciu wobec niego postępowania w tym zakresie, z dnia [...] grudnia 2013 r. o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie i z dnia [...] grudnia 2013 r. zawiadamiające o nowym terminie załatwienia sprawy. Wobec powyższego, już z tego względu Skarżący mógł podjąć czynności mające na celu zorientowanie się w sytuacji w jakiej się znalazł.

Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ podatkowy art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że zarzut ten Skarżący podniósł dopiero na etapie skargi do Sądu, tym samym Kolegium rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogło wziąć go pod uwagę, jak bowiem wynika z art. 162 Ordynacji podatkowej, to wnioskodawca winien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi. Przepis ten nie nakłada natomiast takiego obowiązku na organ.

Nadto wskazywany przez Skarżącego przepis art. 103 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy sytuacji gdy z udziałem spadkodawcy toczyło się postępowanie, które do dnia otwarcia spadku nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Natomiast sprawa wymiaru spadkodawcy, M.J. podatku od nieruchomości za lata 2006 -2012 zakończyła się ostatecznymi decyzjami a należności z tego tytułu były egzekwowane w trybie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten dotyczy spadkobiercy wstępującego do postępowania w miejsce spadkodawcy i służy on poinformowaniu go o stanie sprawy, o przysługujących mu uprawnieniach w zakresie możliwości wzruszenia nieostatecznych decyzji i postanowień, aby ewentualnie móc skorzystać z przysługujących mu środków zaskarżenia. Natomiast zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości, odsetek, kosztów upomnienia i postępowania egzekucyjnego spadkodawcy ojca M.R.J. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2006 – 2012.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

| | | |