Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2855/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 1 pkt 12 lit. a
journal: Dz.U. 2008 nr 70 poz 416
law: Ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych  innych ustaw.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
journal: Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 7
law: Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Rady o Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), działając na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472, dalej: "u.u.c.o.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania A. K. (A. K., dalej "skarżąca") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

II. Zaskarżona decyzja Rady z dnia [...] października 2012 r. zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. Ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] Rada utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], orzekającą od odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu skarżącej z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

2. Kolejnymi wnioskami: z dnia 16 września 2009 r., 4 maja 2011 r., i 2 września 2011 r. skarżąca, działając w imieniu własnym oraz w imieniu jej małoletnich dzieci, ponownie wnosiła do Szefa Urzędu o nadanie statusu uchodźcy. Wnioski te zostały przez Szefa Urzędu rozpatrzone decyzjami o umorzeniu postępowań, tj.: decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...], decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] oraz decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak [...]. Pierwsza z ww. decyzji została utrzymana w mocy przez Radę decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...], druga z decyzji Szefa Urzędu nie została zaskarżona odwołaniem, trzecia natomiast została utrzymana w mocy decyzją Rady z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...].

3. Kolejnym (piątym co do zasady, a czwartym po wydaniu decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP) wnioskiem z dnia 9 stycznia 2012 r. skarżąca w imieniu własnym oraz jej dzieci I. D., I. D.R. D., T.D. wniosła do szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy.

4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 9 stycznia 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżąca będąca obywatelką Federacji [...] , deklarująca narodowość czeczeńską, wskazując na istotne zdarzenia będące przyczyną ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy podała, iż jej mąż pomagał bojownikom i dlatego cała rodzina w kraju pochodzenia jest w niebezpieczeństwie. Wskazała, że brat jej męża opowiadał, że został pomylony z jej mężem i zatrzymany, a nadto, iż jej dzieci wymagają leczenia. Podała również, że przed zamążpójściem w 2002 r. nocą wdarli się do ich domu R. , pobili babcię, a brata jej ojca zabrali i przez tydzień znęcali się nad nim, poczym porzucili ledwie żywego. Szef urzędu wskazał również na treść ankiety aplikacyjnej, w którym skarżąca wskazała, że nie była prześladowana w kraju pochodzenia ani poddawana przemocy fizycznej lub psychicznej. Nadto wskazał, iż w toku składania zeznań skarżąca nie zeznała, aby doszło do jej zatrzymania, aresztowania, bądź skazania wyrokiem sądu, jak również by brała udział w działaniach wojennych oraz by przynależała do jakiejkolwiek organizacji politycznej, religijnej, kulturalnej, społecznej bądź etnicznej. Ponadto organ zauważył, że jest to piąty wniosek skarżącej, zaś w obrocie prawnym znajduje się decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany wobec skarżącej i jej dzieci. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców analizując kolejne pięć wniosków wskazał na rozbieżności pomiędzy złożonymi wnioskami o nadanie statusu uchodźcy, w szczególności treści oświadczeń skarżącej dotyczących istotnych zdarzeń będących przyczyną ubiegania się przez skarżącą o nadanie statusu uchodźcy, a także zdrowia jej dzieci. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że zachodzi tożsamość pomiędzy niniejszą sprawą a sprawą zakończoną decyzją merytoryczną co doprowadziło do uznania spełnienia przesłanki oparcia wniosku na tych samych podstawach w rozumieniu art. 40 ust. 2 u.u.c.o., a w konsekwencji niedopuszczalność wniosku.

5. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie w imieniu własnym i jej dzieci zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i udzielenie jej ochrony na terytorium RP. Decyzji zarzuciła naruszenie:

a) art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 u.u.o.c. przez to, ze umorzono postępowanie, a tym samym uznania, że nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani pobytu tolerowanego;

b) art. 97 u.u.o.c. poprzez pominięcie okoliczności dotyczącej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej;

c) art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.u.o.c. poprzez stwierdzenie, że jej wniosek jest niedopuszczalny;

d) art. 18 u.u.o.c. poprze niewzięcie pod uwagę osobistych uwarunkowań cudzoziemca;

e) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony oraz niewyczerpujące zebranie dowodów umożliwiających podjęcie decyzji w sprawie;

f) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w sprawie.

Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o

wydaleniu jej z terytorium Polski.

W uzasadnieniu wskazała, iż jest obywatelką R. narodowości [...], zaś do Polski przyjechała aby uniknąć prześladowania w kraju pochodzenia. Skarżąca podniosła w szczególności, iż w stosunku do jej męża została również wydana decyzja odmowna, jednakże z uwagi na fakt, że spełnia on ustawowe przesłanki ubiega się o zalegalizowanie pobytu na terytorium RP w trybie abolicji i oczekuje na wydanie decyzji przez Wojewodę [...] . Powołując się na treść art. 13ust. 1 u.u.o.c. wskazała, że obawia się prześladowań jakie ją czekają po powrocie do kraju pochodzenia z uwagi na przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia, tj. wtargnięcia do jej mieszkania obcych ludzi, którzy zabrali jej męża. Wskazała również, że w kraju pochodzenia sytuacja jest niestabilna, szczególnie w C. , w której przesłuchania odbywają się z pogwałceniem zasad humanitaryzmu, a także niemożności zamieszkania w innej części Federacji [...] osób pochodzących z

[...] . Ostatecznie wskazała, iż rozbieżności w jej zeznaniach nie wynikały z chęci wprowadzenia w błąd organu, a jedynie z emocjonalnego podejścia do sprawy.

III. W dniu [...] października 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców wydała w sprawie znak [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...]. W uzasadnieniu Rada wskazała, iż wniosek w niniejszej sprawie jest trzecim z kolei wnioskiem skarżącej, przy czym w obrocie prawnym znajduje się prawomocna decyzja własna, tj. decyzja Rady do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada przytoczyła fragmenty oświadczeń skarżącej ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku, a także wniosku z 16 września 2009 r. wskazujące na rozbieżności w motywach przyjazdu do Polski. Podniosła także, że w jej ocenie skarżąca nie wskazała na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do udzielenia ochrony międzynarodowej. Wskazała, iż na podstawie oświadczeń złożonych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak tez na podstawie wniesionego odwołania brak było podstaw do twierdzenia, że trzeci wniosek dawał podstawę do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem bowiem Rady zaszła tożsamość spraw zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa, albowiem wniosek złożyła A.K. Organ II instancji wskazał ponadto, iż na podstawie wniesionego odwołania a także aktualnych informacji na temat sytuacji w kraju pochodzenia brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że nowy wniosek dawał podstawę do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, albowiem sytuacja w C. nie zmieniła się, od czasu wydania ostatniej decyzji rozstrzygającej co do istoty, dnia złożenia ostatniego wniosku oraz do dnia wydania decyzji, w taki sposób by można mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca. Zdaniem Rady skarżąca nie podała żadnych okoliczności do rozważenia nowych podstaw wniosku. Jednocześnie wskazała, że nie jest tak, że organ w ogóle odmawia skarżącej prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku, jednakże nastąpi to w nowej sprawie w rozumieniu k.p.a., tj. w gdy nastąpi zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej rozstrzygającej co do istoty sprawy. Powołując się na przepis art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich Rada wskazała, iż merytoryczne rozstrzygniecie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpoznaniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Jednocześnie Rada wskazała, że wobec treści art. 23 ust 1 oraz art. 15 u.u.o.c. nie jest możliwym udzielenie ochrony uzupełniającej w przypadku braku przesłanek do nadania statusu uchodźcy, a tym samym wobec treści art. 48 ust. 1 w decyzji umarzającej postępowanie w oparciu o treść art. 40 art. 1 i ust. 2 pkt 2 u.u.o.c. organy nie orzekają o odmowie nadania statusu uchodźcy, nie mogą zatem znaleźć się w niej rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia ochrony uzupełniającej czy w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany.

IV. Od powyższej decyzji Rady do Spraw Uchodźców A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie

a) art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.u.o.c. poprzez stwierdzenie, że jej wniosek jest niedopuszczalny oraz, że skarżąca nie wykazała żadnych nowych elementów istotnych dla sprawy pomimo, iż oświadczyła, że brat męża przyjechał do Polski, został pomylony z mężem skarżącej;

b) art. 97 ist. 1 pkt 1a u.u.o.c. w zw. z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 9 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120 poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2 poz. 11) poprzez błędną wykładni, a w konsekwencji uznanie, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do udzielenia jej i jej dzieciom zgody na pobyt tolerowany;

c) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, szczególnie nie wzięcie pod uwagę faktu uzyskania przez jej męża zezwolenia na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji;

d) art. 80 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka;

e) art. 107 § 3 w zw. z art.8 k.p.a. poprzez bardzo długi czas postępowania, które doprowadziło do umorzenia sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła dotychczasowe argumenty podniesione w odwołaniu. Skarżąca podniosła w szczególności, że nie zbadano sprawy jej męża opierając się jedynie na decyzji o odmowie nadania mu statusu uchodźcy. Tym samym Rada pominęła fakt, iż mąż skarżącej i ojciec jej dzieci w dniu [...] października 2013 r. otrzymał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP w trybie abolicji wydane przez Wojewodę [...]. Tym samym decyzja o umorzeniu postępowania powoduje, że skarżąca i jej dzieci muszą opuścić teren RP, a mąż może zostać. Zdaniem skarżącej taka sytuacja narusza art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. w w zw. z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 9 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120 poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2 poz. 11). Przytoczone przez skarżącą akty prawne w jej ocenie chronią dobro i jedność rodziny, konieczną do prawidłowego jej funkcjonowania oraz rozwoju dzieci.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi Rada przytoczyła okoliczności faktyczne związane z postępowaniem administracyjnym. Ustosunkowując się do treści zarzutów wskazała, że skarga jest w istocie polemiką z decyzją rady i nie wnosi żadnych nowych elementów lub okoliczności mających istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania uchodźczego. Wskazała, że znowelizowana ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416), która weszła w życie w dniu 129 maja 2008 r. na podstawie art. 40 ust. 1 nakłada obowiązek wydania decyzji przez organ prowadzący postępowanie o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek zaś jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 40

ust. 2 pkt 2, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Rolą obowiązkiem zatem organu orzekającego sprowadza się do podstaw na których oparto kolejny wniosek i wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że nowy wniosek oparty jest o te same podstawy. Powołując się na przepis art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich Rada wskazała, iż merytoryczne rozstrzygniecie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpoznaniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Rada wskazała, iż o decyzji Wojewody [...] wydanej w dniu [...] października 2012 r. dla męża skarżącej nie została powiadomiona przed rozpatrzeniem sprawy, a więc nie mogła zająć stanowiska w tej sprawie. Ponadto zdaniem Rady decyzja Wojewody [...] nie stanowi żadnej nowej okoliczności odnoszącej się bezpośrednio do przyczyn opuszczenia przez skarżącą kraju pochodzenia, a tym samym nie może stanowić żadnej podstawy do udzielenia jej ochrony lub pobytu na podstawie przepisów u.u.o.c. Rada wskazała, że przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej wskazane zostały w art. 15 u.u.o.c., natomiast udzielenie zgody na pobyt tolerowany zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 u.u.o.c. wymaga od organu ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą okoliczności wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 1 czy 1a u.u.o.c. w związku z postanowieniem Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Udzielenie zgody na pobyt tolerowany nie jest także i nie może być metodą na legalizowanie pobytu cudzoziemca w Polsce, gdyż związane jest z ochroną międzynarodową i tylko w tym kontekście może być rozpatrywane. Zdaniem Rady skarżąca powinna wystąpić na podstawie ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP do właściwego wojewody o zezwolenie na zamieszkanie podobnego jaki uzyskał jej mąż.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję Rady wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. w zw. z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 9 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120 poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2 poz. 11) oraz naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję Rady należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:

1. Zgodnie z treścią art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Powyższy przepis został wprowadzony do polskiego porządku prawnego art. 1 pkt 12 lit. a ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz.

416) i weszła w życie do polskiego porządku prawnego w dniu 29 maja 2009 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu intencją ustawodawcy byłoby w roku postępowania o nadanie statusu uchodźcy badano nie tylko spełnienie warunków do uznania za uchodźcę, ale także - w razie stwierdzenia, że nie są one spełnione - inne okoliczności skutkujące ochroną przed wydaleniem, w tym zwłaszcza adekwatne normy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Cudzoziemcowi, który nie spełnia zatem kryteriów uznania za uchodźcę, ale powinien być chroniony przed wydaleniem, udziela się ochrony w postaci zgody na pobyt tolerowany. Zgoda na pobyt tolerowany legalizuje więc pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i umożliwia korzystanie z licznych ułatwień przewidzianych w ustawach regulujących różne sfery życia. Dopiero uznanie, że wniosek cudzoziemca nie zasługuje na uwzględnienie ani przez nadanie statusu uchodźcy, ani przez udzielenie zgody na pobyt tolerowany, skutkuje - z wyjątkami określonymi w art. 16 ust. 3 u.u.o.c. nakazaniem opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej cudzoziemca następuje przy tym w toku jednego postępowania prowadzonego przez jeden organ administracyjny. W artykule 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uregulowano prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Prawo do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu tego aktu prawnego stanowi bowiem część praw podstawowych, które są chronione we wspólnotowym porządku prawnym również z uwagi na treść art. 7 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się, iż jest to prawo do mieszkania z bliskimi krewnymi i wiąże się dla państw członkowskich bądź z obowiązkami nieczynienia, jeśli jedno z nich jest zobowiązane do niewydalania osoby, bądź czynienia, jeśli jest zobowiązane do zezwalania osobie na wjazd i pobyt na swoim terytorium. I tak, nawet jeśli Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie gwarantuje jako prawa podstawowego prawa cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium określonego państwa, to wydalenie osoby z kraju, w którym żyją jego bliscy krewni, może stanowić ingerencję w prawo do poszanowania życia rodzinnego, które jest chronione na podstawie art. 8 ust. 1 tej konwencji (tak TS w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r., sprawa C-540/03, ZOTSiS

2006/6B/I-5769), albowiem "Podstawowym przedmiotem art. 8 Konwencji jest

i

ochrona jednostki przed arbitralną ingerencją ze strony organów władzy publicznej.

Każda ingerencja na podstawie ustępu pierwszego art. 8 musi być uzasadniona w świetle drugiego ustępu tego artykułu, mianowicie jako ingerencja "przewidziana przez ustawę" i "konieczna w demokratycznym społeczeństwie" ze względu na jeden z uzasadnionych prawnie celów w nim wymienionych. Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą Trybunału pojęcie konieczności oznacza, iż ingerencja odpowiada pilnej potrzebie społecznej oraz, w szczególności, iż jest proporcjonalna do jednego z uzasadnionych prawnie celów realizowanych przez organy władzy" (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 30 października 2012 r., sprawa 57375/08, www.echr.coe.int). Gdy w grę wchodzi ingerencja w prawa regulowane w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, państwo musi wykazać, że przez swoje działanie osiągnęło równowagę między interesem publicznym, a prawem cudzoziemca do utrzymania życia rodzinnego. Stwierdzenie konieczności ingerencji wymaga precyzyjnej oceny, czy jest ona uzasadniona pilną potrzebą społeczną i proporcjonalna do celu, któremu ma służyć. Należy przy tym wskazać, iż Europejski Trybunał Praw Człowieka wypracował szczegółowe kryteria oceny, czy środek ingerencji jest konieczny w demokratycznym społeczeństwie i proporcjonalny do celu. Warto przykładowo przypomnieć, że w sprawie Uner v. Holandia (wyrok Wielkiej Izby z 18 października 2006 r.), ustalenie, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, przyjęto po zastosowaniu, jako rozstrzygających, dwóch kryteriów: 1) odnoszącego się do dobra dziecka, w kontekście możliwości wyjazdu z rodzicem objętym nakazem wydalenia do kraju jego pochodzenia, 2) trwałości społecznych, kulturalnych i rodzinnych więzi z krajem, w którym cudzoziemiec znajduje się i z krajem do którego ma nastąpić wydalenie.

2. Taka wykładnia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności znalazła swoje odzwierciedlenie w wyrokach sądów administracyjnych w Polsce. W wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 975/10 wyraźnie wskazał, iż fakt legalnego pobytu w Polsce ojca danej osoby ma podstawowe znaczenie dla oceny jego sytuacji w świetle przepisu art. 97 ust.1 pkt 1a ustawy z 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym odmowa udzielenia osobie zgody na pobyt tolerowany spowodowałaby wykonanie decyzji wydaleniowej i w konsekwencji doprowadziła do rozdzielenia rodziny. Dlatego wydanie decyzji, która otwierałaby drogę do wykonania decyzji o wydaleniu cudzoziemca, należy w takiej sytuacji uznać za niedopuszczalną ingerencję w życie rodzinne tej osoby. Należy przy tym przypomnieć, iż w wyroku z

dnia 12 września 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1706/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie przyznaje wprawdzie cudzoziemcowi prawa podmiotowego do wjazdu lub pobytu na terytorium innego państwa, ale może uzasadnić udzielenie ochrony przed wydaleniem, gdyby wydalenie prowadziło do naruszenia praw przez nią gwarantowanych, w tym praw wymienionych w art 8. Powołany przepis zapewnia każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i swojej korespondencji. Życie rodzinne w rozumieniu art. 8 Konwencji polega na istnieniu rzeczywistych bliskich więzi osobistych (przykładowo zob. § 112 orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, dalej: ETPCz, z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Al-Nashif v. Bułgaria oraz wyrok NSA z 30 listopada 2005 r., II OSK 1148/05). W świetle tej definicji, ochronie na podstawie art. 8 Konwencji podlega nie tylko życie rodzinne w rodzinach funkcjonujących prawidłowo, opartych na związkach małżeńskich czy faktycznych, a również życie rodzinne rodzin niepełnych, składających się, tak jak w rozpoznawanej sprawie, z rodzica samotnie wychowującego dziecko. Zakres ochrony wynikający z art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka ma jednak względny charakter, dopuszcza bowiem ingerencję państwa w warunkach określonych w ust. 2 tego artykułu. Ustanowione w nim wyjątki od zasady nieingerencji w życie rodzinne i prywatne nie mogą być jednak wykładane w sposób rozszerzający. Możliwość ingerencji zależy zatem od stwierdzenia, że jest ona przewidziana w ustawie i konieczna w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Innymi słowy, rozstrzygając o wydaleniu osoby, do której ma zastosowanie zasada ochrony życia rodzinnego zawarta w art. 8 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, należy wskazać okoliczności, które mają znaczenie dla prawidłowego stosowania art. 8 ust. 2 Konwencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć również, iż w treści art. 15 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 343/2002 z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiające kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego (Dz.U.UE.L.2003.50.1) - obecnie art. 17 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) Nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania

państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. U. UE. L. 2013.180.31) - prawodawca europejski wpisał klauzulę dyskrecjonalną opartą o zasadę łączenia wszelkich osób należących do rodziny ze względów humanitarnych opartych w szczególności na względach rodzinnych lub kulturowych.

3. Tym samym przy rozpoznawaniu wniosku oraz odwołania skarżącej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, takie właśnie rozumienie przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. winno znaleźć odzwierciedlenie w toku postępowania administracyjnego przed Radą. Słusznie bowiem zauważyła Rada, iż w myśl art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygniecie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpoznaniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.

4. W niniejszej sprawie uszło uwadze Rady, iż w treści odwołania od decyzji Szefa Urzędu na stronie 3 skarżąca wprost wpisała, iż "W Polsce przebywa mój mąż – R. D. Jednakże wobec niego również została wydana decyzji odmowna w sprawie udzielenie ochrony międzynarodowej. Obecnie, mając taką możliwość i spełniając ustawowe ku temu przesłanek, ubiega się o zalegalizowanie pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w trybie abolicji. W obecnym czasie oczekuje na wydanie decyzji przez Wojewodę [...] ".

Powyższe twierdzenie skarżącej, zawarte w odwołaniu winno było być przedmiotem weryfikacji przez Radę, z uwzględnieniem norm wynikających z art.75, 77§1 i 80 k.p.a. Podjęcie tych działań przed wydaniem zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do ustalenia, iż w dniu [...] października 2012 r. Wojewoda [...] wydał decyzję w sprawie znak [...] udzielającą zgody R. D. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 1 października 2014 r. To zaś ustalenie winno było skutkować zastosowaniem przez Radę, rozpoznającą odwołanie skarżącej od decyzji Szefa Urzędu, przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. i w efekcie prowadzić do udzielenia skarżącej oraz jej małoletnim dzieciom zgody na pobyt tolerowany na okres zgodny z decyzją Wojewody [...] .

5. Stwierdzić konsekwentnie należy, że w następstwie wadliwej wykładni art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. Rada nie przeprowadziła postępowania dowodowego na okoliczność zalegalizowania pobytu męża skarżącej na terytorium RP.

VIII. Ponieważ zapadłe niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Rady wydane zostało z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, decyzję Rady należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Rada, ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji Szefa Urzędu, uwzględni przy orzekaniu wskazaną wyżej wykładnię art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.o.c. w zw. z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

IX. O kosztach orzeczono na podstawie 250 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powiększonej o stosowny podatek od towarów i usług, albowiem w świetle art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego), ustanowionego w ramach prawa pomocy, należy również zaliczyć podatek od towarów i usług, wynikający z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

X.