Postanowienie NSA, sygn. akt II FNP 1/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 1 pkt 11, art. 285e par. 1, art. 285l
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska – Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia del. NSA Zbigniew Romała, , po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. I. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi M. I. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II FSK 1684/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Go 1042/10 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

W dniu 1 października 2014 r. M. I. (dalej: "skarżący") wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II FSK 1684/11, oddalającego skargę kasacyjną M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Go 1042/10. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 28 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu skargi strona wskazała na rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej dotyczących postępowania sądowego, tj.:

1) art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2012 C 326) w zw. z art. 45 ust. 1, art. 176 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP;

2) art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2012 C 326);

3) art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) – w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej.

W ocenie podatnika mimo formalnego prawa do skargi kasacyjnej w istocie Naczelny Sąd Administracyjny odmówił jej merytorycznego rozpoznania i wykonania swojej jurysdykcji w sprawie ewidentnie na to zasługującej, chociażby z uwagi na wadliwość decyzji administracyjnej i poczucie sprawiedliwości. Efektem tych obu naruszeń, zdaniem strony, było pozbawienie skarżącego prawa do sądu w aspekcie prawa do obrony i prawa do orzeczenia podjętego przez niezawisły sąd.

W odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz pełnomocnika organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

W dniu 26 listopada 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek o zawieszenie postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 października 2014 r., nr [...] w sprawie umorzenia części podatku dochodowego skarżącego za 2002 r. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż sprawa ta i argumenty w niej podnoszone ściśle korespondują z argumentami i okolicznościami faktycznymi dotyczącymi przebiegu postępowania wymiarowego i sądowoadministracyjnego, które podnoszone są także skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie strony w wyniku postępowań dotyczących umorzenia podatku może dojść do odpadnięcia przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania skarżący przesłał kopię skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W piśmie z dnia 16 lutego 2015 r., zatytułowanym "Uzupełnienie wniosku o zawieszenie postępowania" skarżący wskazał, że wniosek o zawieszenie postępowania jest uzasadniony także z powodu innego postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego przedmiotowego podatku dochodowego za 2002 r. W skardze skierowanej do Sądu pierwszej instancji (stanowiącej załącznik do niniejszego pisma) strona wywodzi, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu i jako takie nie podlega egzekucji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia strona skarżąca uzasadniła zawisłością w sądach administracyjnych dwóch spraw, dotyczących umorzenia zaległości podatkowej oraz postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Związku tych spraw z niniejszym postępowaniem strona upatruje w tym, że ewentualne uwzględnienie skarg w tych sprawach może spowodować, że skarżący nie będzie zobowiązany do zapłaty zaległości podatkowej, która powstała w wyniku ostatecznej decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r., a tym samym nie poniesie szkody w wyniku wyroku, którego stwierdzenia niezgodności z prawem się domaga. Podstawę zawieszenia postępowania mógłby zatem w tym wypadku stanowić art.125 § 1 pkt 11 w zw. z art.285l i 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.".

Zgodnie z powołanym przepisem sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania ma charakter fakultatywny i zależy w tym przypadku od oceny sądu orzekającego, czy rozstrzygnięcie w innej sprawie będzie miało rzeczywisty bądź może mieć potencjalny wpływ na treść rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014r., I FZ 250/14).

Postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uregulowane w art.285a –art.285l p.p.s.a. ma na celu stwierdzenie, czy organ władzy publicznej, jakim jest sąd administracyjny wydając orzeczenie działał niezgodnie z prawem, a w wyniku tego działania stronie została wyrządzona szkoda. Uzyskanie orzeczenia uwzględniającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem stanowi konieczny warunek dla dochodzenia następnie odszkodowania za szkodę wyrządzoną w wyniku naruszenia prawa przez sąd. Z tych względów jednym z warunków formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest uprawdopodobnienie poniesienia szkody (art.285e § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Skarga ta nie jest bowiem kolejnym środkiem odwoławczym, służącym wzruszeniu prawomocnych orzeczeń, a środkiem zmierzającym do realizacji wynikającego z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP prawa do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona obywatelowi bądź innemu podmiotowi przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Dochodzenie wynagrodzenia szkody jest zgodnie z wolą ustawodawcy dwuetapowe. W pierwszym etapie ustaleniu podlega fakt zaistnienia deliktu w postaci wydania niezgodnego z prawem orzeczenia, czyli bada się istnienie przesłanki odpowiedzialności . Kwestia wysokości szkody i ewentualnego odszkodowania jest rozważana na etapie drugim- w ewentualnym postępowaniu przed sądem powszechnym. W pierwszym etapie należy jedynie uprawdopodobnić poniesienie szkody i jej wysokości.

Z tych powodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik postępowania w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie zależy (także potencjalnie) od wyników postępowań o umorzenie zaległości podatkowej lub o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wynik tych postępowań może mieć wpływ na wysokość odszkodowania, nie dotyczy natomiast przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za delikt.

Z tych względów należało odmówić zawieszenia postępowania.