Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 359/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 147, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 91, art. 101
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: Art. 206, art. 208, art. 210
journal: Dz.U. 2017 poz 60
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi D. K., B. K., D. W., R. M., J. P., J. K., D. Ł., A. B., B. B. – B., A. S., K. K., J. P., J. W., J. Z., K. M. – M., T. R., E. W. na uchwałę Rady Gminy Ł z dnia 30 marca 2017 r. nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego gmina Ł I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Rady Gminy Ł na rzecz skarżących kwotę 1170 (tysiąc sto siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rady Gminy Ł podjęła w dniu 30 marca 2017 r. uchwałę nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego gmina Ł.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą uchwałę wnieśli skarżący D. K., B. K., D. W., R. M., J. P., J. K., D. Ł., A. B., B. B. – B., A. S., K. K., J. P., J. W., J. Z., K. M.- M., T. R. i E. W. Skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 208 ust. 4 i 5 oraz przepisu art. 210 ust. 1 oraz ust. 3 w związku z przepisem art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Gminy Ł nr [...] z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego prowadzonych przez gminę Ł. Skarżący podnieśli, że Rada Gminy Ł w dniu 26.01.2017 r. podjęła uchwały Nr [...], Nr [...] i Nr [...] w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe w zakresie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Ł, a także granic obwodów publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę i inne osoby prawne na okres od dnia 01.09.2017 r. do dnia 31.08.2019 r. oraz planu sieci prowadzonych przez gminę publicznych gimnazjów oraz granic obwodów publicznych gimnazjów prowadzonych przez Gminę Ł na okres od dnia 01.09.2017 r. do dnia 31.08.2019 r.

Kurator Oświaty pismem z dnia 21.02.2017 r., znak [...], skierowanym do Wójta Gminy Ł na podstawie przepisu art. 208 ust. 3-5 ustawy z dnia 14.12.2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe pozytywnie zaopiniował w/w uchwały, z zastrzeżeniem między innymi zastosowania dyspozycji przepisu art. 129 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, w stosunku do Publicznego Gimnazjum w Ł, tj. albo owe Gimnazjum przekształcić albo włączyć.

Rada Gminy Ł w dniu 30 marca 2017 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego prowadzonego przez gminę Ł bez uwzględnienia zastrzeżenia Kuratora Oświaty z dnia 21.02.2017 r., w powołanym w zdaniu poprzednim zakresie.

Skarżący podkreślili, że Urząd Wojewódzki Wydział Prawny i Nadzoru w piśmie z dnia 16.05.2017 r., znak [...] uznał, że powyższa uchwała narusza przepisy art. 208 ust. 4 i 5 oraz przepisu art. 210 ustawy z dnia 14.12.2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, pozostawiając ją jednak w obrocie prawnym przy niedopuszczalnym pod względem legalności uzasadnieniu tego stanu rzeczy, co jednak nie ma żadnego znaczenia dla oceny braku jej legalności.

Pismem z dnia 17.06.2017 r., złożonym w dniu 19.06.2017 r., skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie wskazanym w jego treści.

W piśmie dnia 12.07.2017 r., doręczonym skarżącym w dniu następnym, to jest w dniu 13 lipca 2017 r., organ administracji publicznej odmówił usunięcia wskazanego w żądaniu naruszenia prawa, nie przedstawiając w sposób czytelny uzasadnienia swojego stanowiska, a odwołując się jedynie do ogólnych stwierdzeń.

Skarżący wskazali, że przepis art. 208 ust. 5 ustawy z dnia 14.12.2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe stanowi jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, iż opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, jest wiążąca i nie służy od niej zażalenie. Na opinię służy skarga do sądu administracyjnego.

W ocenie skarżących w świetle powyższego Rada Gminy Ł w dniu 30 marca 2017r., podejmując uchwałę Nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego prowadzonego przez gminę Ł była zobligowana z mocy samego prawa do uwzględnienia zastrzeżenia kuratora oświaty do zastosowania dyspozycji przepisu art. 129 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, w stosunku do Publicznego Gimnazjum w Ł, a więc należało albo powyższe Gimnazjum przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową albo włączyć do ośmioletniej szkoły podstawowej. Nie czyniąc tego, a więc podejmując uchwałę bez uwzględnienia w jej treści w/w zastrzeżenia kuratora oświaty, pomijając zastrzeżenia te jakby ich w ogóle nie było, w sposób ewidentny organ administracji publicznej w sposób świadomy, a zarazem arogancki naruszył obowiązujący porządek prawny. Skarżący wskazali, że jeśli Rada Gminy nie podzielała stanowiska kuratora oświaty wyrażonego w opinii, była uprawniona do złożenia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotową opinię, czego nie uczyniła. Innymi słowy, nie korzystając z prawa jej zaskarżenia do sądu administracyjnego Rada Gminy Ł - nie uwzględniając zastrzeżenia w treści podjętej uchwały i całkowicie je ignorując - naruszyła w sposób ewidentny i świadomy obowiązujący porządek prawny, albowiem była z mocy prawa zobligowana do uwzględnienia zastrzeżenia opinii kuratora oświaty w treści podjętej uchwały, a tego nie uczyniła. Ta bowiem uchwała nie uwzględniając zastrzeżeń kuratora oświaty naruszyła przepis art. 127 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe w stosunku do Publicznego Gimnazjum w Ł, nie przekształcając go w ośmioletnią szkołę podstawową, względnie nie włączając go do ośmioletniej szkoły podstawowej. Skarżący zwrócili uwagę, że przepis art. 210 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe stanowi, że jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie uwzględnił w uchwale zmian wskazanych w opinii kuratora oświaty, o których mowa w art. 208 ust. 4 ustawy, to przyjmuje się, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora. W niniejszej sprawie właśnie wskazany w ostatnim zdaniu negatywny skutek wystąpił, albowiem zaskarżona uchwała nie uwzględniała zastrzeżeń kuratora, a więc organ administracji publicznej uzyskał negatywną opinię kuratora oświaty. To zaś stało na przeszkodzie w podjęciu zaskarżonej uchwały. Zgodnie bowiem z przepisem art. 210 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe rada gminy po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty podejmuje stosowną uchwałę. Z uwagi więc na negatywną opinię kuratora oświaty Rada Gminy nie była uprawniona do podjęcia zaskarżonej uchwały, albowiem ta mogła być podjęta jedynie w sytuacji wystąpienia pozytywnej opinii kuratora oświaty, której w niniejszej sprawie brak.

W zakresie interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy i samorządzie gminnym skarżący podnieśli, iż pozostają oni obecnie nauczycielami Publicznego Gimnazjum w Ł, a więc bezsprzecznie posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały z uwagi na pozostawanie stosunku pracy, z którym związane jest istnienie w przyszłości owego Gimnazjum, a który ustanie w przypadku braku przekształcenia względnie włączenia Gimnazjum stosownie do przepisu art. 129 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ł wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżących, a tym samym niespełnienie przesłanki z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, ewentualnie o oddalenie skargi na Uchwałę Rady Gminy Ł Nr [...] z dnia 30 marca 2017 r. jako bezzasadnej.

Zdaniem Wójta Gminy Ł skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego lub uprawnienia, które miało by zostać naruszone skarżoną uchwałą. Wywodzenie swego prawa z faktu pozostawania w stosunku pracy - jako nauczyciele Publicznego Gimnazjum w Ł - jest niewystarczające do przyjęcia, że skarżący posiadają uprawnienie do złożenia skargi. Organ wskazał, że w ich sytuacji nic się nie zmieniło, Wójt Gminy Ł uzupełnił brakujące godziny wynikające z braku nowego naboru, w innych szkołach na terenie gminy.

Zarzuty niezgodności zaskarżonej uchwały z obowiązującymi przepisami zdaniem organu są nietrafione, gdyż regulacje zastosowane w przedmiotowej uchwale są zgodne z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 60) z dniem 1 września 2017 r. likwiduje się klasę I, a w latach następnych kolejne klasy dotychczasowego gimnazjum oraz nie przeprowadza się postępowania rekrutacyjnego do klasy I dotychczasowego gimnazjum na rok szkolny 2017/2018. Natomiast art. 129 w/w ustawy zawiera jedynie katalog możliwych do zastosowania opcji w sytuacji podjęcia decyzji o przekształceniu dotychczasowego gimnazjum. Z uwagi na fakt, że w odniesieniu do Gimnazjum w Ł podjęta została decyzja o jego likwidacji poprzez stopniowe wygaszenie nauczania, zgodnie z art. 127 w/w ustawy nie było potrzeby stosowania któregokolwiek z rozwiązań przewidzianych w art. 129. Mając na uwadze fakt, że w art. 129 w/w ustawy ustawodawca użył sformułowania, że dotychczasowe gimnazja "można" przekształcić na jeden z zaproponowanych sposobów należy przyjąć, iż tą kwestię ustawodawca pozostawił do swobodnego uznania samorządom. W związku z powyższym Rada Gminy Ł z takiej swobody w rozstrzyganiu tej kwestii skorzystała. W związku z powyższym stanowisko wyrażone przez Kuratora Oświaty dotyczące zaskarżonej uchwały należy uznać za wykraczającą poza uprawnienia nadane temu organowi przez przepisy prawa ingerencję w swobodę kształtowania ustroju szkolnego przez gminę.

Zdaniem Wójta Gminy Ł istotnym dla przedmiotowej sprawy jest również fakt, że Wojewoda po zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie skorzystał z przyznanego uprawnienia do jej uchylenia w sytuacji wykrycia naruszenia prawa przy jej podjęciu.

Postanowieniem z dnia 8 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Zgodnie z wywodami Sądu w uzasadnieniu powyższego postanowienia do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie wystarczy legitymować się interesem prawnym, ale dodatkowo interes ten musi zostać naruszony zaskarżonym aktem. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżących a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Zdaniem Sądu takiego związku skarżący nie wykazali, gdyż póki co ich interes prawny w ogóle nie został naruszony, a przynajmniej nie został naruszony realnie. Sam fakt zatrudnienia w konkretnej szkole publicznej ani nie daje podstaw do domagania się przekształcenia takiej szkoły, ani też podstaw do skutecznego sprzeciwiania się przekształceniu. W przypadku skarżących żaden przepis rangi ustawowej nie gwarantuje im konkretnego miejsca pracy, przy czym jak wynika ze stanu faktycznego tej sprawy, miejsca pracy skarżących zostają zachowane, a samo Gimnazjum w Ł, zgodnie z przepisami ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, zostaje zachowane do chwili ostatecznego wygaszenia (likwidacji).

Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 223/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z którym skarżący nauczyciele wykazali, że ich interes prawny został naruszony w wyniku wydania przedmiotowej uchwały, albowiem "w roku szkolnym 2017/2018 r., w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały w Gimnazjum, w którym skarżący pozostają nauczycielami, nie ma pierwszych klas. To przekłada się na mniejszą ilość uczniów w szkole i mniejszą ilość zajęć w szkole, a w konsekwencji mniejszą ilość zajęć dydaktycznych dla skarżących nauczycieli. W roku szkolnym 2018/2019 w przedmiotowym Gimnazjum nie będzie już ani pierwszych, ani drugich klas, a więc ilość uczniów będzie jeszcze mniejsza, a za tym jeszcze mniejsza ilość godzin dydaktycznych dla skarżących nauczycieli. W końcu w roku szkolnym 2019/2020 nie będzie już żadnych klas w szkole. (...) skarżący nauczyciele w roku szkolnym 2018/2019 stracą pracę w istniejącym obecnie Gimnazjum, albowiem w roku tym skończą edukację ostatnie klasy Gimnazjum i z uwagi na likwidację placówki szkolnej ich stosunek pracy ustanie poprzez wypowiedzenie w związku z likwidacją pracodawcy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie wykazali, że w tej konkretnej sprawie ich interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały ma charakter realny i został naruszony, ponieważ uchwała ta podlega wykonaniu w okresie dłuższym niż jeden rok szkolny. Tym samym kwestię naruszenia interesu prawnego skarżących należy oceniać nie tylko w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ale w całym okresie wykonania uchwały, ponieważ odrzucenie skargi skutkowałoby pozbawieniem ich możliwości obrony swych praw, gdyż mając na uwadze treść art. 94 ust. 1 u.s.g. w momencie, w którym realnie utraciliby pracę, nie mogliby już skutecznie zaskarżyć kwestionowanej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr [...] Rady Gminy Ł z 30 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego gmina Ł.

Zaskarżona uchwała Rady Miasta podlega zaskarżeniu w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.g."). Zaskarżona uchwała stanowi przy tym akt prawa miejscowego, gdyż zawiera normy o charakterze ogólnym, jest w istocie skierowana do szerokiego i nieoznaczonego kręgu podmiotów i ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną licznych podmiotów (np. osób pobierających edukację czy też nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych).

Kwestia istnienia po stronie skarżących interesu prawnego w zaskarżeniu powyższej uchwały została przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 223/18.

Po przeprowadzonej kontroli zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem narusza ona prawo w stopniu istotnym. Należy podnieść, że w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej w ustawie. Akty prawa miejscowego nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, a ich treść może być tylko wykonaniem przepisów ustaw.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05,LEX nr 192932).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu został naruszony przepis art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U z 2017 r., poz. 60; powoływanej dalej jako "p.w.p.o."). Zgodnie z jego treścią, rada gminy po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 208 ust. 3 i 4, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.

Powołany wyżej przepis jest elementem regulacji prawnej mającej na celu przygotowanie i wprowadzenie w życie nowego ustroju szkolnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 1 września 2017 r. Jednym z jego etapów jest proces dostosowania sieci szkół, który przebiega w dwóch zasadniczych etapach.

Po pierwsze, jak wynika z art. 206 ust. 1 p.w.p.o., rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe. Powyższa uchwała podlega następnie przekazaniu właściwemu kuratorowi oświaty, który zobowiązany jest ją zaopiniować w terminie 21 dni od dnia otrzymania (art. 208 ust. 1 i 2 p.w.p.o.). Opinia kuratora oświaty wydawana jest w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3 p.w.p.o. i zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4 p.w.p.o., także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 208 ust. 3 p.w.p.o.).

Co istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, opinia kuratora oświaty może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210 p.w.p.o., a także ma wiążący charakter i nie służy od niej zażalenie. Jedynym zaś przewidzianym w ustawie trybem jej weryfikacji jest kontrola dokonywana przez sądy administracyjne po uprzednim wniesieniu skargi przez zainteresowany podmiot, zgodnie z art. 208 ust. 4 i 5 p.w.p.o.

Drugim etapem procesu przygotowawczego jest podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., które – jak już było to sygnalizowane na wstępie – dokonuje się w terminie do dnia 31 marca 2017 r. i po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, zgodnie z art. 210 ust. 1 p.w.p.o.

Jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uwzględnił w podjętej uchwale zmiany wskazane w opinii kuratora oświaty, przyjmuje się, że uchwała uzyskała pozytywną opinię kuratora oświaty. Jeżeli natomiast organ ten nie uwzględnił w uchwale powyższych zmian, przyjmuje się, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora oświaty, co wynika z art. 210 ust. 2 i 3 p.w.p.o.

Z powyższych regulacji wynika zatem, że aby uchwała w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów mogła zostać skutecznie podjęta, powinna uzyskać uprzednio pozytywną opinię kuratora oświaty.

W okolicznościach niniejszej sprawy Kurator Oświaty pismem z dnia 21 lutego 2017 r. zaopiniował pozytywnie przedłożone mu uchwały nr [...], Nr [...] i Nr [...] Rady Gminy Ł w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego prowadzonych przez gminę Ł, jednakże pod warunkiem m.in. zastosowania dyspozycji art. 129 ust. 1 p.w.p.o. w stosunku do Publicznego Gimnazjum w Ł. Zgodnie z powyższym przepisem dotychczasowe gimnazjum można: 1) przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe; 2) włączyć do ośmioletniej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe.

W ocenie Sądu wskazaną kuratora oświaty kwestię należało uznać za zmianę, o której mowa w art. 208 ust. 4 p.w.p.o. Powyższa zmiana mieści się w kompetencjach kuratora oświaty kompetencjach wynikających z art. 208 ust. 3 p.w.p.o. Oznacza to zatem, że w ocenie kuratora wskazane działanie mieściło się w zakresie jego merytorycznych kompetencji związanych z organizacją nowego systemu szkolnego. Należy podnieść, że w opinii kuratora oświaty zostały wyrażone trzy zastrzeżenia, jednak już brak realizacji jednego z nich powoduje wskutek w postaci nieuzyskania pozytywnej opinii kuratora.

Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżona uchwała została podjęta bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty, gdyż jak wynika z art. 210 ust. 2 p.w.p.o., jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie uwzględnił w uchwale zmian wskazanych w opinii kuratora oświaty, przyjmuje się, że uchwała uzyskała opinię negatywną.

Treść przywołanego przepisu jest jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości, że znajduje on zastosowanie w każdym przypadku, kiedy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie uwzględni postulatów kuratora oświaty. Organ samorządowy nie może w tym względzie działać na zasadzie uznania i samowolnie wybierać, które z postulatów kuratora oświaty ostatecznie znajdą się w przyjętej przez niego uchwale. Zmiany proponowane przez kuratora oświaty mają charakter wiążący, co oznacza, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest bezwzględnie zobowiązany do ich uwzględnienia. Jeśli natomiast się z nimi nie zgadza uważając, że w jakikolwiek sposób naruszają one obowiązujące regulacje prawne może wnieść w stosownym terminie skargę do sądu administracyjnego. W sytuacji jednak, gdy taka skarga nie została wniesiona, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie ma wyboru i musi przyjąć uchwałę zgodną z propozycjami kuratora oświaty (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 sierpnia 2017 r., IV SA/Wr 299/17, CBOSA). Wobec jednoznacznej treści art. 210 ust. 3 p.w.p.o. należy uznać, że uchwała została negatywnie zaopiniowana przez organ nadzoru pedagogicznego. W takiej sytuacji uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 210 ust. 1 p.w.p.o. w związku z art. 208 ust. 4 i 5 tej ustawy, a to powoduje, że należy stwierdzić jej nieważność.

Na marginesie należy podnieść, że dla kwestii oceny legalności zaskarżonej uchwały nie ma znaczenia fakt, iż minął już termin, w którym organy jednostek samorządu terytorialnego miały prawo podejmować przedmiotowe uchwały, jak również konsekwencje stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały dla funkcjonowania systemu oświaty w Gminie Ł. Sąd bowiem, jak już była mowa wyżej, oceniając zaskarżony akt kieruje się wyłącznie kryterium jego legalności.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 147 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą rezultatu, w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.