Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1453/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia del. WSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. i T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 93/09 w sprawie ze skargi R. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie SKO z dnia 9 października 2008 r. o odmowie przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta S. z dnia 27 lutego 2008 r. Organ uznał, że podane przez wnioskodawców okoliczności nie uprawdopodabniają, iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnili, że termin został uchybiony z uwagi na przeziębienie skarżącej, pod opieką której znajdują się dwie osoby niepełnosprawne.

Organ drugiej instancji podkreślił, że skarżący nie przedstawili żadnego zaświadczenia uprawdopodobniającego niemożność spełnienia uprawnienia w czasie terminu do wniesienia odwołania. Zatem skarżący nie wykazali, że przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu, czyli przeziębienie i pogorszenie stanu zdrowia podopiecznych, istniała do czasu złożenia wniosku o jego przywrócenie.

Skarżący wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższe postanowienie z dnia 7 stycznia 2009r. W uzasadnieniu podnieśli, że skarżąca była chora na grypę, miała katar, bóle mięśni, bóle głowy, wysoką temperaturę. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta, zatem ze zwolnień lekarskich, gdyż nie są jej potrzebne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd podkreślił, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy strona skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia 27 lutego 2008 r., a w rezultacie, czy zasadnie organ drugiej instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do jego wniesienia.

Sąd wywiódł, że analizując zaskarżone postanowienie przez pryzmat art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) stwierdzić należy, że organ dokonał właściwych ustaleń faktycznych w sprawie i prawidłowo przeprowadził subsumpcję ustalonych okoliczności faktycznych do przepisów obowiązującego prawa. Organ drugiej instancji zważył na przyczyny uchybienia terminu wskazane przez stronę skarżącą i przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa ocenił je jako nieuprawdopodabniające braku winy skarżących w złożeniu odwołania po terminie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji dla oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. Dlatego zgodzić należy się z organem, że wówczas można mówić o braku winy, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie.

Stan chorobowy strony wnioskującej o przywrócenie terminu może wystarczyć do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła całkowicie uniemożliwiająca odebranie decyzji i wniesienie odwołania albo wyręczenie się inną osobą do nadania przesyłki pocztowej. Dlatego w ocenie Sądu, nie negując faktu przeziębienia skarżącej w czasie, kiedy strona mogła w terminie złożyć przedmiotowe odwołanie, okoliczność ta nie daje stopnia prawdopodobieństwa graniczącego z pewnością, że wskazana sytuacja faktyczna całkowicie uniemożliwiła stronie nadanie przesyłki na poczcie.

Ponadto skarżący na poparcie swojego wniosku nie przedłożyli żadnych dokumentem wprost wskazującym na przebytą przez skarżącą chorobę.

Sąd wskazał, że skarżący znajdują się w trudnej sytuacji życiowej spowodowanej ciężką chorobą skarżącego i ich syna. Niemniej jednak postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie toczy się na skutek złożenia przez stronę po terminie odwołania od decyzji organu podatkowego w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, które z kolei zainicjowane zostało wnioskiem skarżących o umorzenie zaległości podatkowych. Składając wskazany wniosek, stali się stroną postępowania. Powinni, zatem liczyć się z koniecznością dokonywania czynności w tym postępowaniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżących zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a polegającym na błędnej wykładni tego przepisu.

Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podkreślono, że strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy. Sprawa dotyczy skarżących, z których jedno jest kalekie z powodu postępującego stwardnienia rozsianego, drugie zaś jest faktycznym opiekunem współmałżonka. Podniesiono ponadto, że skarżący mają dwóch synów, z których jeden jest małoletni, a drugi posiada znaczny stopień niepełnosprawności. W tej sytuacji zdaniem autora skargi kasacyjnej stawianie skarżącym tych samych norm staranności jakie można odnosić do osób dorosłych pełnosprawnych jest niewłaściwe.

Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie pełnomocnika zarówno organy, jak i Sąd powinny wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1 (34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie.

Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd i uzasadnieniu zarzutów ich naruszenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r. sygn. akt IV CKN 1595/00, Lex nr 53119). Wymaganie określenia podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie obejmuje wskazanie, które przepisy –oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu, litery) ustawy – zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało (na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu), a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego –wskazanie dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 639/04, publ. ONSAiWSA 2005, nr 2 (5), poz. 39 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego). Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wymogom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia.

Mając na względzie przedstawione uwagi o charakterze ogólnym odnoszącym się do wymogów skargi kasacyjnej należało stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się wyłącznie do sformułowanego w niej zarzutu naruszenia przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, którego naruszenie zarzucono Sądowi pierwszej instancji stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu wskazując jako przyczynę uchybienia swoją chorobę nieuprawdopodobniając jednak tej przeszkody zaświadczeniem lekarskim. Trafnie w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji odnosząc się do trudnej sytuacji rodzinnej skarżącej uznał jednak, iż nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności uniemożliwiających nadanie w odpowiednim terminie przesyłki na poczcie.

Równocześnie jednak wskazany przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w § 2, do którego autor skargi kasacyjnej się nie odniósł stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro przyczyną uchybienia terminu wskazywaną przez stronę była jej choroba, to przyczyna ta ustała w dniu 18 marca 2008 r. (data złożenia odwołania). Równocześnie ze złożeniem odwołania dla którego termin upłynął w dniu 13 marca 2008 r. nie złożono jednak wniosku o jego przywrócenie stosownie do wymogów z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wniosek w tym przedmiocie złożono dopiero w dniu 30 czerwca 2008 r., tj. ze znacznym przekroczeniem 7-dniowego terminu. Nawet zatem gdyby przyjąć, iż istniała przyczyna uniemożliwiająca złożenie odwołania w terminie – czego jednak strona skarżąca nie uprawdopodobniła, to i tak wniosek o przywrócenie terminu został złożony z przekroczeniem 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia temu terminowi.

Trafnie w tej sytuacji nie podzielając zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłową ocenę organu podatkowego o braku podstaw w realiach rozpoznawanej sprawy do wydania postanowienia o przywróceniu uchybionego terminu do złożenia odwołania (art. 162 § 1-4 Ordynacji podatkowej). Istniała zatem podstawa do oddalenia w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. złożonej skargi. Jednocześnie motywy, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji w sposób dający się skontrolować przez Sąd odwoławczy zostały przedstawione w sporządzonym pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Wobec przedstawionej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.