Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1460/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, ust. 4 i ust. 5.
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613; dalej O.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. nr 198, poz. 1925), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie określenia A sp. z o.o. (dalej także: Spółka) wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych (tj. samochodu ciężarowego marki Man 8113L2000 o nr rej. [...]) za 2015 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano na wstępie, że kwestionując w odwołaniu opodatkowanie przedmiotowego pojazdu strona podniosła, że samochód ten nie istnieje.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wymiaru podatków od środków transportowych na 2015 r. stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także: u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2015 r. obowiązujących na terenie miasta K. (Dz.U. Woj. Śl. z 2014 r., poz. 5503).

Następnie zacytowano art. 8 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Przywołano także art. 9 ust. 1 tej ustawy, na mocy którego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Obowiązek ten wygasa – jak podkreślił organ – z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust.5 u.p.o.l.).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że – jak wynika z akt sprawy – Spółka jest właścicielem zarejestrowanego samochodu ciężarowego specjalizowanego marki Man 8113L2000 o nr rej. [...] i z tego tytułu ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Tymczasem deklaracji na podatek od środków transportowych na 2015 r. za przedmiotowy pojazd Spółka – mimo wezwania z dnia [...]r. – nie złożyła.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ podatkowy I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2015 r., a decyzją z dnia [...]r. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2015 r. w wysokości [...]zł.

W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ II instancji uznał, że zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 u.p.o.l. jest bezpodstawny. Wskazał, że pismem z dnia 16 września 2011 r., w którym potwierdziła, że jest właścicielem tego pojazdu, Spółka zwróciła się do Urzędu Miasta w S. o wyrejestrowanie przedmiotowego samochodu ze względu na jego zaginięcie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił wyrejestrowania tego pojazdu.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że Spółka jest nadal właścicielem przedmiotowego pojazdu, który jest na nią zarejestrowany, a konstatacji tej nie można skutecznie podważyć, twierdząc, że przedmiot opodatkowania nie istnieje, a Spółka nie jest w jego posiadaniu. Wymóg opłacania podatku od środków transportowych nie jest bowiem uzależniony od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10, LEX nr 818674). W interesie właściciela pojazdu, w przypadku jego zbycia kradzieży czy zezłomowania jest dopełnienie wszelkich formalności w celu doprowadzenia do wyrejestrowania pojazdu.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 u.p.o.l. – "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że samochód marki MAN o nr rej. [...] podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów powołanej ustawy, podczas gdy pojazd faktycznie nie istnie i tym samym nie może stanowić przedmiotu opodatkowania". Wobec takiego zarzutu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że pismem z dnia 16 września 2011 r. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w S. Wydziału Komunikacji i Rejestracji Pojazdów o wyrejestrowanie samochodu ciężarowego nr rej. [...], ponieważ zaginął on 6-7 lat temu i nie jest w posiadaniu Spółki. Z okoliczności, jakie udało się stronie ustalić pojazd ten uczestniczył w kolizji w okolicach K., a następnie zaginął. Strona zwróciła się do Komendy Powiatowej Policji w K. z informacją o zaginięciu pojazdu oraz z wnioskiem o jego poszukiwanie. W odpowiedzi uzyskała informację o kolizji w 2003 r., w wyniku której samochód został rozbity i odholowany na parking firmy B w K., a dowód rejestracyjny zatrzymany. Strona ustaliła także, iż firma B nie istnieje, a jej ówczesny właściciel nie żyje.

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu. Na skutek wniesionego odwołania SKO w S., decyzją z dnia [...] roku, nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 4 października 2012 roku, sygn. akt I SA/Sz WSA w Szczecinie oddalił skargę na powyższą decyzję SKO.

Dalej wskazano, że – jak wynika z przedstawionych okoliczności – pojazd, który ma być przedmiotem opodatkowania nie istnieje, a strona postępowania nie jest w jego posiadaniu. Nie zachodzi zatem element konieczny do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jakim jest istnienie przedmiotu opodatkowania (czyli przedmiotowego samochodu).

Zanegowano zatem twierdzenie organu odwoławczego, że Spółka jest nadal właścicielem pojazdu, a konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani jego fizycznego posiadania.

Spółka podkreśliła, że "nie jest posiadaczem tego pojazdu bowiem na trwale go utraciła, a "właścicielem" tego pojazdu jest jedynie w takim kontekście, że jest ujawniona w tym charakterze wpisem w rejestrze pojazdów, mimo że od przeszło 12 lat nie korzystała z pojazdu, a wręcz nie wie gdzie on jest". Powoływanie się w okolicznościach niniejszej sprawy na brak wyrejestrowania pojazdu i wiązanie obowiązku podatkowego wyłącznie z faktem rejestracji w sytuacji gdy jest oczywiste, że pojazd nie istnieje lub został skradziony i nie porusza się po polskich drogach (...), narusza dodatkowo art. 217 Konstytucji R.P., bowiem faktycznie o przedmiocie opodatkowania decydują przepisy techniczne, nie mające istotnego znaczenia dla opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca b.r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto złożył do akt sprawy kserokopie : wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] oraz pisma z dnia 15 października 2015 roku, skierowanego do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd w składzie orzekającym podziela wywody prawne poczynione przez tutejszy Sąd w sprawie o tożsamym charakterze (dotyczącej 2013 roku) zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1638/13, (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i w dalszej części uzasadnienia powtórzy oceny prawne tam powołane.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki z tytułu podatku od środków transportowych, tj. samochodu ciężarowego marki Man 8113L2000 o nr rej. [...] za 2015 r. w kwocie [...]zł.

W odwołaniu, a następnie w skardze strona, kwestionując zasadność opodatkowania podnosiła, że przedmiotowy pojazd nie istnieje, w związku z czym utraciła ona jego posiadanie. Przedmiot opodatkowania nie istnieje, a zatem nie zachodzi podstawowa przesłanka nieodzowna dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Z okoliczności faktycznych przedstawionych w skardze wynika, że pojazd w 2003 r. uczestniczył w kolizji, wskutek której został odholowany na parking firmy B (firma ta została zlikwidowana, a jej ówczesny właściciel nie żyje). Dalsze losy pojazdu nie są znane.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych.

Art. 9 ust. 4 tej ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.

W myśl art. 9 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.

Organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika (art. 9 ust. 7 u.p.o.l.).

Z kolei art. 79 ust. 1 ustawy dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) stanowi, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Według art. 78a wspomnianej ustawy, czasowego wycofania pojazdu z ruchu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, wydając decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu.

Z przytoczonych przepisów wynika (jak stwierdzono m.in. w wyroku NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10, LEX nr 818674), że dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu spowoduje, iż z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu (albo tak, jak w niniejszej sprawie wniosek ten nie zostanie uwzględniony) i - w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na właścicielu obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Ponadto podkreślić należy, że okolicznością o charakterze prawotwórczym (przesądzającą o zmianie stanu prawnego w odniesieniu do konkretnego podatnika) jest czynność wyrejestrowania pojazdu, z natury rzeczy potwierdzająca zaistnienie sytuacji, w której ktoś wolny jest od ciążącego na nim wcześniej obowiązku podatkowego. Ma ona tym samym znaczenie porządkowe, tworząc podstawę dla ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji likwidacji (zniszczenia) pojazdu. Można wobec tego powiedzieć, że wyrejestrowanie pojazdu jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego (por. LEX komentarz do art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U.06.121.844), (w:) L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 330/05,wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1094/07, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1473/06)

Innymi słowy, akcentowany przez skarżącą stan faktyczny, z którego wynika, że przedmiotowy pojazd został utracony przez stronę i, można powiedzieć, zdematerializował się w niewyjaśnionych do końca okolicznościach, nie stanowi wystarczającej przesłanki wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe, nieuprawnione do samodzielnych ustaleń w tej materii, do czasu przedłożenia przez stronę decyzji wydanej na podstawie art. 79 lub art. 78 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zasadnie stwierdziły, że na skarżącej ciąży obowiązek podatkowy w podatku od tego środka transportu.

Warto w tym miejscu zauważyć, że strona wprawdzie złożyła wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, ale uczyniła to dopiero we wrześniu 2011 r. (a więc ok 8 lat po kolizji, w związku z którą utraciła wiedzę o miejscu pozostawienia samochodu).

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO w S. (decyzja z dnia [...] roku, nr [...]), a skarga na nią oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 4 października 2012 roku, sygn. akt II SA/Sz 471/12.

Jak już wyżej stwierdzono, "dopóki na wniosek właściciela pojazdu nie zostanie on wyrejestrowany, dopóty ciąży na nim jako podatniku obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, stosownie do art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l." (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2460/11, LEX nr 1375601). "Powstanie i ustanie obowiązku podatkowego nie zależy od tego, czy pojazd jest - w okresie podatkowym - utrzymywany w stanie odpowiadającym warunkom, o których mowa w art. 66 ust. 1 p.r.d. Istotne jest, że jest on zarejestrowany i nie została wydana przez organ rejestrujący decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Wyrejestrowanie pojazdu, jak i czasowe wycofanie go z ruchu, dokonywane jest poprzez wydanie decyzji przez organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu. Nie następuje ono z mocy prawa w przypadku, gdy pojazd nie spełnia warunków dopuszczenia go do ruchu" (por. m.in. wyroki NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2457/11, LEX nr 1370475 oraz II FSK 2458/11, LEX nr 1375600), ani też wtedy, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – właściciel nie może ustalić jego istnienia i ewentualnego miejsca, w którym by pozostawał.

Z przedstawionych powyżej względów skład orzekający potwierdził zasadność opodatkowania samochodu ciężarowego marki Man 8113L2000 o nr rej. [...] za 2015 r., którego wysokości strona nie kwestionowała. Ze znajdującej się w aktach sprawy deklaracji na podatek od środków transportowych za 2009 r. wynika, że przedmiotowy pojazd jest samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 5,5 ton do 9 ton włącznie i nie posiada certyfikatu euro, co oznacza, że odnosi się do niego zastosowana przez organ podatkowy druga stawka określona w § 1 pkt 1 b) uchwały Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...]r.

Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogły też wpłynąć złożone przez pełnomocnika strony skarżącej kserokopie : wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] oraz wniosku z dnia 15 października 2015 roku skierowanego do Rzecznika Praw Obywatelskich, gdyż zostały one przedstawione dopiero na rozprawie, a zatem organ podatkowy nie miał możliwości ustosunkować się do ich treści. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż nie mogą one stanowić dowodu, gdyż – pomimo, iż skarżącą Spółkę reprezentował fachowy pełnomocnik (adwokat) – kserokopie te nie zostały potwierdzone "za zgodność z oryginałem", a w przypadku pisma do RPO nie zostało ono ani podpisane, ani też nie zawiera żadnego dowodu jego nadania czy też wpływu do ww. instytucji.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.