Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 570/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 1, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H. J. na Zarządzenie Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. zmieniające zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie przeznaczenia do zbycia lokali mieszkalnych, stanowiących własność Gminy B., położonych w budynkach wielolokalowych w Białymstoku wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2019 r., Nr [...], zmienił zarządzenie własne z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...], w sprawie przeznaczenia do zbycia lokali mieszkalnych, stanowiących własność Gminy B., położonych w budynkach wielolokalowych w B. wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu, w ten sposób, że w § 1 postanowił, że w wykazie Nr [...] nieruchomości przeznaczonych do zbycia, stanowiących załącznik do zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie przeznaczenia do zbycia lokali mieszkalnych, stanowiących własność Gminy B., położonych w budynkach wielolokalowych w B. wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu, skreślił pozycję 2.

Zarządzenie Prezydenta Miasta B. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

H. J. jest najemcą lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w B. W dniu [...] października 2017 r. złożyła ona za pośrednictwem swego pełnomocnika J. J. wniosek o wykup tego lokalu.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta B. podpisał zarządzenie nr [...] o przeznaczeniu do zbycia lokali mieszkalnych wraz z oddaniem w użytkownie wieczyste ułamkowej części gruntu. W wykazie Nr [...] nieruchomości przeznaczonych do zbycia, stanowiącym załącznik do przedmiotowego zarządzenia, pod poz. nr 2 wymieniony został lokal nr [...] przy ul. [...] w B. W tym samym dniu zwrócono się do pełnomocnika najemcy o zgłoszenie się celem złożenia oświadczenia o skorzystaniu z pierwszeństwa w nabyciu lokalu oraz wyrażenia zgody na ustaloną cenę.

W ustawowym terminie pełnomocnik H. J. złożył oświadczenie o skorzystaniu z przysługującego prawa pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu i wyraził zgodę na proponowaną cenę.

W ocenie organu transakcja mogła być finalizowana po [...] czerwca 2018 r. (po upływie 6 tygodni od dnia wywieszenia wykazu), przy czym kolejnym etapem postępowania powinna być wpłata całej należności za zbywany lokal. Podpisanie protokołu z rokowań oraz aktu notarialnego sprzedaży mieszkania uzależnione było od dokonania wpłaty oraz dostarczenia przez najemcę zaświadczeń z Zarządu Mienia Komunalnego w B. o braku zaległości czynszowych i że najem nie został wypowiedziany.

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem przy ul. [...] w B. przekształciło się z mocy prawa w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018 r., poz. 1716 z późn. zm.). Z uwagi na powyższe oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste możliwe było tylko do 31 grudnia 2018 r. Jednakże pełnomocnik wnioskodawczyni dokonał wpłaty należności za lokal oraz 1 opłaty z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste dopiero 15 stycznia 2019 r.

Zdaniem więc organu, wobec niesfinalizowania transakcji do końca 2018 r., w chwili obecnej nie ma możliwości sprzedaży przedmiotowego lokalu wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu związanej z własnością przedmiotowego lokalu. Stąd zaistniała potrzeba skreślenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. z wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia zarządzeniem nr [...] z [...] kwietnia 2018 r., które miały być sprzedane wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu. Zostało to dokonane Zarządzeniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2019 r., Nr [...].

Skargę na powyższe Zarządzenie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła H. J., w której zaskarżonemu Zarządzeniu zarzuciła, iż narusza ono zasady państwa prawa oraz dobro materialne kupującego, tj. H. J. w ten sposób, że wyżej opisane wykreślenie przedmiotowego lokalu z wykazu Nr [...] nieruchomości przeznaczonych do zbycia, nastąpiło bez pisemnego uprzedzenia kupującego, niezwłocznie po spełnieniu przez niego warunków sprzedaży przypisanych stronie kupującego, tj. po przekazaniu przez kupującego dnia [...] stycznia 2019 r. pisma przewodniego z dnia [...] stycznia 2019 r. wraz z załącznikami w sprawie ustalenia terminu spotkania u notariusza celem sporządzenia aktu notarialnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie albo ewentualnie o oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracyjnej przez sady administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Zaskarżone Zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.; dalej: u.s.g.) w związku z art. 25 ust. 1, art. 35 ust. 1 oraz art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) a także § 2 ust. 1 orz § 4 ust. 1-4 uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2018 r., poz. 1636).

Podstawą zaskarżenia był więc art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja skargowa opiera się zatem na stanowisku konkretnego podmiotu, że uchwała lub zarządzenie naruszają jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia uchwały lub zarządzenia podjętych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

W tym miejscu zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

W sprawie niniejszej interes prawny skarżącej został jednak naruszony, co powodowało brak podstaw do odrzucenia skargi. Zauważenia bowiem wymaga, że jak trafnie podnosi się w orzecznictwie, z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. nie wynika roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży, a jedynie pierwszeństwo nabycia nieruchomości, jeżeli została ona przez właściwy organ przeznaczona do sprzedaży. Tym samym pierwszeństwo przewidziane w tym przepisie nie jest równoznaczne z roszczeniem, nie jest bowiem prawem podmiotowym, z którego wynikałoby roszczenie najemcy mogące przymusić gminę będącą właścicielem do sprzedaży określonej nieruchomości (por. wyrok SN z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14).

Jednakże powyższe prawo podmiotowe najemcy może zaktualizować się, ale nastąpi to dopiero wówczas, gdy gmina wyrazi swą wolę sprzedaży lokalu. Momentem tym nie jest jednak skierowanie określonej nieruchomości do sprzedaży, ani nawet sporządzenie i podanie do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.g.n., lecz dopiero złożenie, w trybie art. 34 ust. 4 u.g.n., oświadczenia przez osobę korzystającą z pierwszeństwa, że wyraża zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w ustawie, a zatem określoną w wykazie sporządzonym na podstawie art. 35 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2884/16).

Taka zaś sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Skarżąca nie tylko złożyła oświadczenie o skorzystaniu z pierwszeństwa zakupu i wyraziła zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w ustawie, ale nawet cenę tę uiściła. Problem tkwi jednak w tym, że o ile owe oświadczenie i zgoda złożone zostały w dniu [...] maja 2018 r., o tyle cena została uiszczona dopiero w dniu 15 stycznia 2019 r. Powyższe oznacza zaś, że transakcja nie mogła zostać zawarta przed 31 grudnia 2018 r. Data ta zaś jest ważna z uwagi na fakt, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018 r., poz. 1716 z późn. zm.), w dniu 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem przy ul. [...] w B. przekształciło się z mocy prawa w prawo własności. Nie było więc możliwości przeniesienia na wnioskodawcę użytkowania wieczystego, którego już nie było. Wobec powyższego zachodziła potrzeba wydania zaskarżonego Zarządzenia.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością rozstrzygnięcia na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.