Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 417/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6, art. 26 i art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 22 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Irena Krzemieniewska Sędzia WSA: Monika Krzyżaniak Protokolant Referent stażysta Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 417/08

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] uznające za bezzasadne wniesione zarzuty – utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Jak wynika z uzasadnienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił w dniu 30 października 2007r. tytuł wykonawczy Nr [....] obejmujący zaległość A. G. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. i skierował go do przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych w Banku Spółdzielczym w A. O/R. oraz w Banku Spółdzielczym S. Centrala oraz zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z wynagrodzenia za pracę w A Sp. z o.o.

W dniu 15 listopada 2007 roku do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo A. G. zawierające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie A. G. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. W uzasadnieniu oświadczył, że w dniu 9 listopada 2007 roku skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosek o udzielenie pomocy publicznej w formie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007r. oraz o umorzenie odsetek. W ocenie zobowiązanego wystąpienie z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej stanowi podstawę zarzutu, o jakim mowa w art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł, że celem prowadzenia egzekucji jest wyegzekwowanie należności w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, skoro podatnik skierował wniosek o rozłożenie zaległości na raty.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...]. uznał wniesiony przez A. G. zarzut za nieuzasadniony i odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu orzeczenia organ argumentował, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że egzekwowana zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r. istnieje i nadal jest wymagalna. Skarżący niezasadnie powołuje się na podstawę zarzutu wynikającą z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bazując na okoliczności złożenia wniosku o rozłożenia zaległości na raty. W świetle tego przepisu, A. G. mógłby skutecznie kwestionować prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdyby był w posiadaniu decyzji o rozłożeniu zaległości na raty. Samo złożenie wniosku w tym przedmiocie i to już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy wniesionego zarzutu. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu organ wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wniosek taki może zostać uwzględniony przez organ w uzasadnionych przypadkach. Ocena stanu faktycznego z punktu widzenia wystąpienia przesłanek do wstrzymania czynności egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie zobowiązany nie wskazał uzasadnionych powodów, a dodatkowo w okresie od złożenia zarzutów do czasu ich rozpoznania organ nie dokonywał żadnych nowych czynności egzekucyjnych.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie A. G. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił organowi egzekucyjnemu dowolność w zakresie rozpoznania wniesionych zarzutów i brak odniesienia do podnoszonych zasad i celów prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jeszcze raz podkreślił, że nie uchylał i nie uchyla się od obowiązku podatkowego względem wierzyciela o czym świadczą podjęte przez niego działania. Mianowicie w dniu 27 września 2007r. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. prośbę o potrącenie zobowiązania podatkowego należnego do zapłaty od podatnika A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHPU "A." z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r., z należności przysługującej podatnikowi "A." Sp. z o.o. z tytułu nadpłaty podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r. Również wniosek o rozłożenie przedmiotowej zaległości podatkowej na raty zmierzał do zmniejszenia dolegliwości mających bezpośredni wpływ na sytuację finansową podatnika, nie zaś do uchylenia się od obowiązku podatkowego i był reakcją na brak zgody organu na potrącenia należności podatkowej. W ocenie A. G. już sam fakt złożenia wniosku o rozłożenie na raty skutkować winien co najmniej wstrzymaniem czynności egzekucyjnych wobec zobowiązanego, względnie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela. W kwestii braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia A. G. wyjaśnił, że uzasadnieniem powyższego wniosku jest głównie fakt złożenia prośby o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, w celu umożliwienia uregulowania zobowiązania w dogodny i jak najmniej uciążliwy dla podatnika sposób. Tymczasem wdrożone czynności egzekucyjne utrudniają prowadzenie działalności gospodarczej podatnika i w istocie przy tak dużym zobowiązaniu podatkowym oraz nieuzasadnionej determinacji organu egzekucyjnego mogą skutkować bankructwem firmy podatnika.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], Nr [...] uznające za bezzasadne wniesione zarzuty – utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podzielił stanowisko organu egzekucyjnego co do braku podstaw uwzględnienia zarzutu opartego o normę wynikającą z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że wniosek skarżącego o rozłożenie zaległości podatkowej na raty został rozpoznany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. negatywną decyzją z dnia [...]. i aktualnie toczy się postępowanie odwoławcze w tym przedmiocie. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zwieszeniu w razie rozłożenia na raty spłat należności podatkowej. Ustosunkowując się do zarzutów prowadzenia postępowania egzekucyjnego z naruszeniem zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.i stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do ich naruszenia. Organ egzekucyjny przystąpił do działania po bezskutecznym upływie terminu do zapłaty należności, zachowując obowiązujący w takich wypadkach tryb postępowania znajdujący umocowanie w obowiązujących przepisach prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w piśmie z dnia 12 listopada 2007r., A. G. wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania zarzutu, a nie jak twierdzi w zażaleniu do czasu rozpatrzenia zażalenia. W tej sytuacji rozstrzygnięcie i uzasadnienie organu egzekucyjnego odnosiło się do tak sformułowanego wniosku, uwzględniało okoliczności sprawy i nie naruszało prawa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. G. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jako niezgodnych z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 1, 6 i 7 poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie konieczne i uzasadnione było wszczęcie i prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji skupiły się tylko i wyłącznie na treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pomijając zasady postępowania egzekucyjnego, a więc jego istotę. Skarżący jeszcze raz podkreślił, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy uzasadnia podnoszone w toku całego postępowania egzekucyjnego twierdzenie, że skarżący nie uchylał się od obowiązku podatkowego względem wierzyciela, a więc wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego było nieuzasadnione. Występował do Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o potrącenie zobowiązania podatkowego należnego do zapłaty od podatnika A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHPU "A." z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r., z należności przysługującej podatnikowi "A." Sp. z o.o., w której A. G. jest jedynym udziałowcem, z tytułu nadpłaty podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. oraz z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, co świadczy o woli skarżącego dobrowolnego uregulowania zobowiązania podatkowego. Tym bardziej, że w świetle przepisów prawa, jeżeli należność podatkowa nie zostanie zapłacona w ustawowym terminie, wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne, co wskazuje na fakultatywność przepisów obowiązujących w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie nie było obawy, jak twierdzi skarżący, że należność podatkowa nie zostanie uregulowana, o czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Skierniewicach wiedział, a mimo to wszczął egzekucję.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008r. skarżący wyjaśnił, że wydana została ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiająca rozłożenia na raty zaległości podatkowej za miesiąc sierpień 2007r. i oświadczył, że nie składał na przedmiotową decyzję skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Na wezwanie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w głosie do protokołu z dnia 12 grudnia 2008r., wyjaśnił wątpliwości dotyczące zbiegu w przedmiotowej sprawie egzekucji administracyjnej i sądowej z uwagi na brak w aktach administracyjnych pełnej dokumentacji w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu, jak i poprzedzającemu postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Jak wynika z art. 1ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej u.p.e.a. (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2.

Zgodnie z art. 6. § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

W świetle art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Zgodnie zaś z normą wynikającą z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Egzekucja administracyjna oznacza stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym. W każdym zatem przypadku zaistnienia zaległości (np. podatkowych), obciążających dany podmiot, wierzyciel ma obowiązek podjęcia czynności zmierzających do ich wykonania. Obowiązany jest wystawić tytuł wykonawczy i skierować go do przymusowej realizacji, wskazując jednocześnie dostępne środki egzekucyjne.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że na wierzycielu ciąży nie powinność, ale obowiązek doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 14 marca 2001r., I SA/Lu 452/2000, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2002/2, poz. 64). Nałożenie na wierzyciela obowiązku doprowadzenia do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego uchylającego się od wykonania obowiązku administracyjnego jest konsekwencją ukształtowania w ustawie instytucji wierzyciela jako podmiotu biorącego aktywny udział w wykonywaniu administracji publicznej. Wierzyciel nie rozporządza obowiązkiem stanowiącym przedmiot postępowania egzekucyjnego i nie może odstąpić od doprowadzenia do egzekucji obowiązku bez powołania się na ważne powody dotyczące interesu ogólnego lub interesu zobowiązanego. W wyroku tym NSA wręcz stwierdził, że "wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję".

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnia jak należy rozumieć określenie zobowiązany. I tak zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest ustawowej definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", lecz na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucje administracyjnego postępowania egzekucyjnego należy uznać, że organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zarzuty skarżącego dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie mogą być uwzględnione.

Cytowany wyżej przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Jak wynika z akt sprawy, wierzyciel – Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., po uprzednim wystosowaniu upomnienia, wystawił w dniu 30 października 2007r. tytuł wykonawczy obejmujący zaległość A. G. z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. i skierował go do przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

W dniu 15 listopada 2007r. do Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pismo A. G. zawierające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona wskazała na naruszenie art. 33 pkt 2 i art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie A. G. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. W uzasadnieniu oświadczył, że w dniu 9 listopada 2007r. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosek o udzielenie pomocy publicznej w formie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007r. oraz o umorzenie odsetek. W ocenie zobowiązanego wystąpienie z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej stanowi podstawę zarzutu, o jakim mowa w art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł, że celem prowadzenia egzekucji jest wyegzekwowanie należności w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, skoro podatnik skierował wniosek o rozłożenie zaległości na raty.

Organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie odmówiły uznania zarzutu skarżącego za uzasadniony. Argumentowały, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że egzekwowana zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. istnieje i nadal jest wymagalna. Skarżący niezasadnie powołuje się na podstawę zarzutu wynikającą z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bazując na okoliczności złożenia wniosku o rozłożenia zaległości na raty. W świetle tego przepisu, A. G. mógłby skutecznie kwestionować prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdyby był w posiadaniu decyzji o rozłożeniu zaległości na raty. Samo złożenie wniosku w tym przedmiocie i to już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy wniesionego zarzutu.

Sąd podziela prezentowany pogląd organów administracji. Słuszne jest bowiem stanowisko organów, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, ponieważ inny jest merytoryczny zakres tych postępowań i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia należności na raty odniesie skutki w stosunku do postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Gd 1052/98, LEX nr 44387).

A. G. wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości podatkowej po bezskutecznym upływie terminu do uregulowania tej zaległości i już w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie od początku postępowania egzekucyjnego podnosił zarzut naruszenia art. 1 ust. 1, art. 6 i art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak mając na względzie powyższe rozważania prezentujące ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych w zakresie obowiązków wierzyciela co do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, podzielając ten pogląd stoi na stanowisku, że w swoim postępowaniu organy nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów. W ocenie Sądu wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, obowiązek ten ciąży na nim bowiem z mocy prawa. Obowiązki wierzycieli należności pieniężnych dotyczące podejmowania czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji administracyjnej zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.). Jak wynika z treści tego rozporządzenia wierzyciel jest obowiązany do systematycznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych ( §2). Jeżeli zobowiązanie nie zostanie zapłacone w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisów prawa, wierzyciel – co do zasady – wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia (§ 3 ust.1). Po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy (§5) i jeżeli jest jednocześnie organem egzekucyjnym bezzwłocznie stosuje środek egzekucyjny, z zastrzeżeniem ust. 3 (§ 6 ust. 2).

W tym miejscu należy podnieść, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. cytując nieprawidłowo treść § 3 ust. 2 powyższego rozporządzenia dał skarżącemu asumpt do podważania obowiązku wierzyciela w zakresie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Należy więc sprostować i wyjaśnić, że użyte w § 3 ust. 2 rozporządzenia słowo "może" odnosi się tylko do określonej w tym przepisie sytuacji, a mianowicie, że "Wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach określonych w § 13".

Wobec powyższego, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie stwierdza, że zobowiązany powinien bezzwłocznie wykonać obowiązek, który stał się wymagalny, dlatego również i na wierzycielu ciąży powinność podejmowania działań bez zbędnej zwłoki, szczególnie, że jak wskazano wyżej w świetle przepisów prawa wierzyciel jest obowiązany do systematycznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych i w razie stwierdzenia zaległości w tych zobowiązaniach podjąć przepisane prawem działania. Samo wniesienie wniosku o rozłożenie zaległości na raty nie stanowi ani podstawy wniesienia zarzutu z powołaniem się na art. 33 pkt 2 u.p.e.a., nie może też jak wykazano wyżej skutecznie podważać zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy podnieść, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpoznając zażalenie A. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. odmawiające uwzględnienia zarzutu zobowiązanego, był już w posiadaniu wiedzy o wydaniu przez organ podatkowy I instancji decyzji o odmowie rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Na marginesie sprawy należy natomiast wyjaśnić, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości podatkowej, a A. G. nie wniósł skargi na powyższą decyzję.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego naruszenia art. 1 ust. 1 , art. 6 i art. 7 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie przez organy, że wniosek o rozłożenie na raty był poprzedzony wnioskiem o potrącenie zobowiązania podatkowego należnego do zapłaty od podatnika A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHPU "A" z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r., z należności przysługującej podatnikowi "A." Sp. z o.o., w której A. G. jest jedynym udziałowcem, z tytułu nadpłaty podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r. należy wyjaśnić, że instytucja zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych jest to stricte instytucja prawa podatkowego stosowana przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym, niezależnym od postępowania egzekucyjnego i wniosek o jej zastosowanie pozostaje bez wpływu na przesłanki wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Również już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że wniosek skarżącego w tym zakresie nie został uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

a.ł.