Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1989/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260,  art. 246 par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 10 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił M.J. od wpisu od skargi w zakresie przekraczającym 500 zł oraz ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu.

Na rozprawę 25 czerwca 2014 r. skarżąca stawiła się osobiście wraz z pełnomocnikiem z urzędu T.D. oraz pełnomocnikiem z wyboru doradcą podatkowym D.P.

Postanowieniem z 21 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach cofnął M.J. przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Wyrokiem z 29 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie.

Pismem z 12 grudnia 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego D.P., wniosła skargę kasacyjną na powyższy wyrok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (w terminie do jego uiszczenia) skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku skarżąca dołączyła poświadczenie o zatrudnieniu, zaświadczenie o zarobkach, wydruk z CEIDG, wyrok [...], wyniki badań lekarskich, zaświadczenia lekarskie oraz fakturę za leki. W uzupełnieniu wniosku przy piśmie z 5 lutego 2015 r. skarżąca nadesłała formularz PPF oraz odcinek emerytury matki byłego męża A.J., którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Sąd rozważając przedmiotową sprawę musi ustalić, czy spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia tego przepisu, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.

Należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie zatem z art. 246 § 2 pkt 2 powinna wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.

Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku, jak również pozostałych nadesłanych przez skarżącą dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, iż wprawdzie Sąd zwolnił skarżącą postanowieniem z 10 czerwca 2013 r. od wpisu od skargi oraz przyznał adwokata z urzędu lecz z okoliczności sprawy wynika, że na obecnym etapie postępowania M.J. jest w stanie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Z przedłożonych informacji wynika, że M.J. żyje we wspólnym gospodarstwie z matką byłego męża A.J. Wychowuje dwie córki [...] i [...]-letnią. Aktualny dochód tego gospodarstwa domowego to 1.750 zł z tytułu zatrudnienia skarżącej oraz 935,21 zł z tytułu emerytury A.J.

Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że skarżąca poprzez rozporządzenia własnym majątkiem doprowadziła do nieodpłatnego przekazania kilku nieruchomości, łącznie z nieruchomością, w której aktualnie zamieszkuje wraz z córkami oraz matką byłego męża. Zgodnie z informacją zawartą w sprzeciwie z 15 maja 2013 r. oraz informacjami ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości: Elektroniczne Księgi Wieczyste (https://ekw.ms.gov.pl/eukw/pdcbdkw.html) M.J. samodzielnie a także wraz z byłym mężem, M.J., przeniosła własność trzech nieruchomości na rzecz A.J., z którą aktualnie zamieszkuje, a także dokonała darowizny dwóch nieruchomości na rzecz syna, M.J.. Także na skutek ugody zawartej z byłym mężem utraciła prawo współwłasności nieruchomości na rzecz byłego męża. Zgodnie z aktem notarialnym z 19 stycznia 2012 r. Repertorium A Nr [...] łączna wartość nieruchomości , których własność przeniesiono na A.J. to [...] zł, a łączna wartość nieruchomości , których własność przeniesiono w wyniku darowizny to [...]zł.

Przesłuchana na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. M.J. oświadczyła, że w prowadzeniu niniejszej sprawy pomaga jej najbliższa rodzina a także rodzina sfinansowała jej pełnomocnika z wyboru.

Zdaniem Sądu ze wskazanych okoliczności sprawy wynika, że wyzbycie się majątku znacznych rozmiarów przez skarżącą na rzecz rodziny spowodowało, że rodzina pomaga jej finansowo w prowadzeniu niniejszego procesu.

Jednak niezależnie od relacji łączących skarżącą z osobami, na rzecz których nastąpiło przysporzenie majątkowe zaznaczyć należy, skarżąca wyzbyła się majątku na rzecz rodziny w 2012 r., w sytuacji, gdy była już zapoznana z materiałami toczącego się postępowania podatkowego, tuż przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z 28 lutego 2012 r. Mogła się zatem spodziewać niekorzystnej dla siebie decyzji i zabezpieczyć środki pieniężne na prowadzenie postępowania sądowego.

Skoro tego nie zrobiła, to należy domniemywać, że poszukiwała pomocy finansowej u rodziny i ją znalazła.

Tych okoliczności Sąd nie może nie uwzględnić, dlatego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadny.

Wobec powyższego, działając na podstawie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.