Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 847/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 88, art. 90
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Anna Mierzejewska Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. o zwrocie pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r. o zwrocie pomocy finansowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zastępca Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Administracyjno - Gospodarczych w T. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1988 r. przydzielił A. G., funkcjonariuszowi KMO N. lokal mieszkalny położony w N. przy ul. [...].

W dniu 29 listopada 1996 r. zainteresowany złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości M., w którym zobowiązał się do przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji ówczesnej KWP w T.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. Komendant Rejonowy Policji w T, przyznał A, G, pomoc finansową w formie zaliczki na budownictwo mieszkaniowe.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Komendant Rejonowy Policji w T. działając w trybie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M. P. Nr 76, poz. 709) przyznał ww. pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości.

W 2003 r. A. G. przeszedł na emeryturę policyjną.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2004 r. Komendant Miejski Policji w T. wezwał A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] w N. przy ul. [...] informując go, że w przypadku niedopełnienia tego obowiązku będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej.

A. G. pismami z dnia 27 września 2004 r. oraz z dnia 3 lutego 2005 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w T. o przedłużenie terminu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Komendant Miejski Policji w T., przychylając się do prośby zainteresowanego, pismem z dnia 9 lutego 2005 r. poinformował go o ostatecznym terminie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego do dnia 31 października 2007 r.

A. G. nie opróżnił lokalu we wskazanym terminie. Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. wezwano go do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego do dnia 15 kwietnia 2008 r.

Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, w dniu [...] kwietnia 2008 r. Komendant Miejski Policji w T. wydał decyzję, w której zobowiązał A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w N. przy ul. [...] w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji.

Pismem z dnia 29 maja 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy w N. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w T., że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w N. został sprzedany na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2008 r. repertorium [...] A. i U. G.

Mając na uwadze zaistniałe okoliczności Komendant Miejski Policji w T. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. orzekającej o opróżnieniu przez stronę zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Następnie w dniu [...] czerwca 2008 r. Komendant Miejski Policji w T. wydał decyzję zobowiązującą A. G. do zwrotu pomocy finansowej przyznanej decyzjami nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r.

Od powyższej decyzji A. G. nie złożył odwołania, w związku z powyższym stała się ona ostateczna.

W dniu 28 września 2009 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. wpłynął wniosek A. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r. zobowiązującej go do zwrotu pomocy finansowej, w którym zarzucił, że przedmiotowa decyzja:

1. została wydana w oparciu o przepisy prawa materialnego, które odnoszą się do stanów faktycznych ewidentnie odmiennych od stanu faktycznego jego sprawy, na podstawie przepisów, które nie mogą stanowić podstawy

rozstrzygnięcia w sprawie, a więc bez podstawy prawnej;

2. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, do której mają zastosowanie przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności z powodu upływu terminu 10 lat;

3. dotyczy praw, które zostały przyznane z urzędu na mocy przepisów ustawowych, a następnie umorzone;

4. narusza przepisy k.p.a. oraz jest w swej treści sprzeczna z innymi przepisami prawa np. k.c. dotyczącymi nabywania, zbywania i przenoszenia prawa własności;

5. dotyczy roszczenia, które uległo przedawnieniu z mocy przepisów prawa (upływ czasu);

6. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, gdyż organ winien skierować roszczenie do byłego właściciela mieszkania o przydział nowego lokalu funkcyjnego w zamian za sprzedany.

Komendant Wojewódzki Policji w R. rozpoznając powyższy wniosek decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie.

Organ przypomniał, że przepisy ustawy pragmatycznej określają, iż ustawowe prawo policjanta może być realizowane bądź w formie rzeczowej - przez przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej - przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania we własnym zakresie. Negatywne przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego wymienia zaś art. 95 ustawy, a jedną z nich jest posiadanie w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej należnej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Obowiązujące w dacie przyznania pomocy finansowej A. G. przepisy zarządzenia nr 41/93 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuszczały natomiast możliwość przyznania pomocy na budownictwo pod warunkiem zwolnienia i przekazania dotychczas zajmowanego lokalu Policji i były znane skarżącemu.

Fakt wykupienia zajmowanego lokalu mieszkalnego od Urzędu Gminy skutkował niemożliwością opróżnienia tego lokalu mieszkalnego.

Organ przyznał, że Komendant Miejski Policji w T. wydając decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej wysokości powinien dokładnie określić w tej decyzji do kiedy nastąpi opróżnienie zajmowanego lokalu mieszkalnego i przekazanie go do dyspozycji Policji pod rygorem zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Podkreślił jednak, że A. G. był świadomy na jakich zasadach została mu przydzielona pomoc finansowa i nie kwestionował obowiązku zwrotu zajmowanego lokalu, a ponadto sam wystąpił z prośbą o przedłużenie terminu opróżnienia lokalu z uwagi na brak możliwości zakończenia budowy domu, tłumacząc to względami rodzinnymi i trudną sytuacją finansową.

Organ przyznał też, że w świetle ówczesnych uregulowań pomoc finansowa przyznana policjantowi po dziesięciu latach służby od dnia mianowania na policjanta w służbie stałej podlegała umorzeniu i doliczeniu do dochodu uzyskanego w danym roku. Zaznaczył jednak, że umorzona pomoc podlega zwrotowi w przypadku nienależnego jej otrzymania, tak jak w tym przypadku, ponieważ policjantowi przysługuje alternatywnie albo lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej albo pomoc na uzyskanie lokalu lub domu.

Za niezasadny uznał także zarzut skarżącego dotyczący przedawnienia roszczeń podkreślając, iż zgodnie z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W tym przypadku należy natomiast uznać, iż roszczenie stało się wymagalne w dniu uprawomocnienia się decyzji przypisującej pomoc do zwrotu.

Od przedmiotowego orzeczenia A. G. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym ponowił zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r. zarzucając jednocześnie, że organ I instancji nie zbadał wszystkich przesłanek nieważności, na które wskazywał.

Odnośnie podnoszonego zarzutu przedawnienia roszczenia, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego, skarżący wskazał, że początek biegu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, kiedy Komendant Miejski Policji w T. mógł najwcześniej podjąć określoną czynność ukierunkowaną na odzyskanie pomocy finansowej, co w niniejszej sprawie nastąpiło wraz z upływem 6 miesięcznego terminu od dnia wypłaty pomocy finansowej. Podkreślił, że od daty wydania decyzji przyznającej pomoc finansową upłynęło ponad 10 lat, co jest przesłanką negatywną do stwierdzenia jej nieważności, nawet gdyby została wydana niezgodnie z przepisami prawa, a w tej sytuacji termin 10-letni przedawnienia roszczenia należałoby liczyć od dnia jej wydania. Podniósł też, że decyzja z 2008 r. przyznająca mu wyrównanie pomocy finansowej została wydana przez organ z urzędu, bez jego wniosku, a z jej treści wynikało, że nie jest on zobowiązany do zwrotu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreślił ponadto, że przyznana pomoc finansowa została umorzona z mocy przepisów prawa. Zarzucił też, że został wprowadzony w błąd, gdyż był przekonany, że właścicielem zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego jest Komenda Miejska Policji w T. Potem okazało się jednak, że właścicielem tego lokalu jest Gmina N. Otrzymał od Gminy propozycję wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego i skorzystał z niej, gdyż w przeciwnym wypadku nie miał szans na odzyskanie wpłaconej w przeszłości bardzo wysokiej kaucji mieszkaniowej, a także na odzyskanie nakładów poniesionych na lokal mieszkalny, który w momencie przydziału wymagał kapitalnego remontu. Podniósł też, że inni funkcjonariusze, za zgodą Komendanta Miejskiego Policji w T., wykupowali zajmowane mieszkania funkcyjne. Zarzucił, że organ przekroczył terminy ustawowe przy załatwianiu sprawy. Ponadto, w jego ocenie, Komendant Wojewódzki Policji w R., jako mający interes prawny, powinien być wyłączony od rozpoznania tej sprawy, którą powinien rozpoznawać inny organ niepowiązany z wierzycielem, a nawet z resortem Policji.

Komendant Główny Policji, rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] grudnia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że rozpatrywana przez organ I instancji sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., nie zaś merytoryczna kontrola podjętego w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięcia.

Obowiązkiem organu odwoławczego, na gruncie rozpatrywanej sprawy, jest zatem jedynie dokonanie oceny, czy przepis, który miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie był zastosowany wadliwie i czy ewentualna wadliwość nie ma charakteru kwalifikowanego.

Organ odwoławczy wskazał, iż z treści przepisów art. 88 ust. 1 i art. 94 ustawy o Policji wynika, że jedynie w sytuacji, gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej. Zasady przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu oraz zasady jej zwrotu określały wydane na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r. (Dz. Urz. Nr 3, poz. 49), następnie zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. (Mp. P. Nr 76, poz. 709), a obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.).

Przepisy ww. aktów wykonawczych stworzyły casus w świetle którego pomoc finansową można przyznać policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie decyzji administracyjnej, pod warunkiem jednak jego opróżnienia.

Organ odwoławczy podkreślił, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący w dniu 29 listopada 1996 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości M., w którym zobowiązał się do przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji ówczesnego KWP w T. Komendant Rejonowy Policji w T. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. wydaną na podstawie § 3 ust. 2 zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r. przyznał A. G. wnioskowane świadczenie. Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Komendanta Rejonowego Policji w T., który działając w trybie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. przyznał stronie pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości, stanowi zakończenie sprawy administracyjnej wszczętej na wniosek skarżącego z dnia 29 listopada 1996 r., gdyż w myśl § 10 ww. zarządzenia jego przepisy stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie.

Zasady zwrotu pomocy określa aktualnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Przepis § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, iż pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie jej nienależnego pobrania. Jednocześnie żaden z przepisów, zarówno ustawowych, jak i rozporządzeń wykonawczych nie precyzuje co oznacza "nienależne pobranie". Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. o zwrocie pomocy finansowej, jako rażąco naruszającej prawo.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczeń organ odwoławczy wskazał, iż decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Komendanta Rejonowego Policji w T. przyznająca stronie pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości, została wydana warunkowo, a zwrot przedmiotowego świadczenia został orzeczony decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendanta Miejskiego Policji w T. odebraną przez stronę w dniu 2 lipca 2008 r.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo podnosząc, iż zarówno jego wniosek o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r., skierowany do Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., jak i odwołanie wniesione do Komendanta Głównego Policji, nie zostały rozpatrzone w sposób, jaki nakładają na organ administracji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi powtórzył w całości zarzuty, które przedstawił wcześniej w odwołaniu. Ponownie stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w R., jako strona, powinien podlegać wyłączeniu od rozpoznania tej sprawy. Zarzucił też, że organy obu instancji nie wyjaśniły w decyzjach podnoszonej przez niego przesłanki przedawnienia roszczenia. Nie odniosły się ponadto do wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie wypowiedziały się też w kwestii kaucji mieszkaniowej, którą musiał wpłacić do Zakładu Gospodarki Komunalnej w N., w chwili otrzymania mieszkania. Skarżący podniósł też ponownie okoliczności związane z wykupem lokalu mieszkalnego oraz jego złym stanem technicznym w chwili zasiedlania.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. G. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r. zobowiązującej A. G. do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej.

Właściwość organów w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji określa art. 157 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

Organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T., zgodnie z powołanym przepisem, był zatem Komendant Wojewódzki Policji w R., jako organ wyższego stopnia. Podniesiony w skardze zarzut rozpoznania wniosku przez organ niewłaściwy nie znajduje w związku z tym uzasadnienia. Mając na uwadze treść art. 25 § 1 k.p.a. nie zachodziły też przesłanki ustawowe do wyłączenia tego organu od załatwienia sprawy.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.

W kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Miejski Policji w T. zobowiązał A. G. do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Należy podkreślić, że była to pierwsza i zarazem jedyna decyzja, w której organ rozstrzygnął w tym przedmiocie.

Zgodnie z § 3a ust. 2 pkt 1, obowiązującego w dacie wydawania tej decyzji, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.) Komendant Miejski Policji w T. był organem właściwym do wydania decyzji o zwrocie pomocy finansowej w stosunku do skarżącego jako emeryta policyjnego i nic nie wskazuje na to aby zachodziły przesłanki ustawowe do wyłączenia tego organu od rozpoznania sprawy.

Przepis art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie natomiast do art. 94 ust. 1 tej ustawy, w przypadku gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że policjant nabywa prawo do pomocy finansowej, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki - jest policjantem służby stałej i nie otrzymał przydziału lokalu mieszkalnego.

Przesłanki uzasadniające zwrot przyznanej policjantowi pomocy finansowej stanowią z kolei pochodną przesłanek uzasadniających prawo do jej uzyskania. Z uregulowań zawartych w rozdziale 8 ustawy o Policji, zwłaszcza zaś z art. 94 w związku z art. 88 ust. 1, wynika, że zwrotem może zostać objęta wyłącznie pomoc finansowa udzielona pomimo nieistnienia od początku uprawnień do tego świadczenia albo udzielona w wyższym aniżeli należny wymiarze. Podkreślić jednocześnie należy, że w ustawie o Policji prawodawca przesądził, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia ma charakter administracyjny, a nie cywilnoprawny. Nie znajdują tu zatem zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym przepisy o przedawnieniu roszczenia. Sama istota pojęcia "zwrot świadczenia" nie budzi natomiast żadnych wątpliwości natury prawnej, gdyż zasadą jest, że świadczenie nienależnie pobrane powinno zostać zwrócone.

Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1808/06, LEX nr 469270, przepisy wykonawcze (dotyczące zasad przyznawania, cofania i zwracania pomocy finansowej), wydane w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji mają tylko znaczenie techniczo-proceduralne. Oznacza to, że przepisy te nie decydują o charakterze świadczenia określonego w ust. 1 art. 94, lecz jedynie określają procedurę, wedle której jest ono udzielane. W szczególności więc przepisy zarządzenia MSW z dnia 9 marca 1993 r. nie mogły przesądzać o tym, czy omawiana pomoc finansowa jest zwrotna, czy też bezzwrotna. Nie może zatem skarżący wywodzić, powołując się na przepisy ww. zarządzenia MSW, że otrzymana przez niego pomoc stała się bezzwrotną.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną i znajdującą potwierdzenie w załączonej do akt dokumentacji, że A. G. na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] marca 1988 r. Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Administracyjno -Gospodarczych w T. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji WUSW w T. położonego w N. przy ul. [...].

Następnie natomiast decyzjami Komendanta Rejonowego Policji w T. nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. przyznano mu pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego.

W dacie przyznawania pomocy finansowej skarżący, w świetle przepisów ustawy pragmatycznej, nie miał do niej uprawnień, z uwagi na to, że otrzymał wcześniej lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Uzyskując pomoc finansową skarżący zobowiązał się wprawdzie do zwrotu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego jego dysponentowi, tj. ówczesnej KWP w T., nigdy jednak nie doszło do wypełnienia tego zobowiązania. Skarżący wykupił bowiem przedmiotowy lokal, otrzymany na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, od jego właściciela, tj. Gminy N. na podstawie aktu notarialnego – umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2008 r. Rep. [...].

W świetle powyższych ustaleń, Komendant Miejski Policji w T. miał podstawy prawne do tego, aby zażądać zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej.

Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Przydzielony skarżącemu lokal mieszkalny spełniał powyższe wymogi, a zatem niezrozumiałe są zarzuty skarżącego, że organ nie był właścicielem przedmiotowego lokalu przydzielonego mu na podstawie decyzji administracyjnej. Dla oceny zgodności z prawem decyzji o zwrocie pomocy finansowej nie mają żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące stanu technicznego w jakim znajdował się przydzielony mu lokal mieszkalny oraz kwestia uiszczenia przez niego kaucji mieszkaniowej w związku z uzyskaniem przydziału lokalu.

Faktem niezaprzeczalnym jest natomiast, że skarżący jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, a następnie Policji, otrzymał zarówno lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, jak i pomoc finansową na budowę domu, co w świetle uregulowań ustawy pragmatycznej było niedopuszczalne.

Z uwagi na powyższe, za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] czerwca 2008 r. zobowiązująca go do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej, wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organy Policji prawidłowo ustaliły, iż rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowej decyzji ma swoje oparcie w przepisach ustawy pragmatycznej, a także nie pozostaje w sprzeczności z przepisami wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Nie zawiera także innych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.