Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 730/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2017 r., nr [...], mocą której nałożono na B. K. obowiązek wykonania prawidłowego opierzenia i uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowaną od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M..

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że przed 2002 r. poprzedni właściciele mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w G. przy ul. M. – E. i R. S., wykonali bez wymaganego pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na budowie balkonu w konstrukcji żelbetowej, pełniącego rolę tarasu. Wykonany taras przynależy do lokalu mieszkalnego nr [...], którego obecnym właścicielem jest B.K.. Poprzedni właściciele, w 1996 r., dokonali zgłoszenia zamiaru budowy płyty balkonowej, a organ architektoniczno – budowlany przyjął to zgłoszenie bez sprzeciwu, na co wskazał w piśmie z dnia 29 maja 1996 r. Do zgłoszenia dołączono zgodę sąsiadów na wykonanie przedmiotu zgłoszenia. Przedmiotowy taras jest użytkowany, ale w ocenie organu, brak jest podstawowych informacji dotyczących jakości wykonanych robót oraz stanu technicznego obiektu, a także informacji na temat jakości wbudowanych materiałów.

Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r., nałożył na B. K. obowiązek przedstawienia dokumentacji technicznej – oceny technicznej, ekspertyzy, w której zawarta zostanie metoda – sposób doprowadzenia budynku mieszkalnego wraz z wykonaną płytą balkonową do stanu zgodnego z prawem.

W przedstawionej przez B. K. "Ekspertyzie dotyczącej wykonania płyty balkonowej opartej na 5-ciu słupach w budynku mieszkalnym w miejscowości G. przy ul. M.– działki nr [...], lokal nr [...]", wskazano, że układ głównych elementów konstrukcyjnych jak: stopów fundamentowych pod słupy, słupów oraz samej płyty balkonowej nie budzi zastrzeżeń. Balkon nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. Widoczny mały zaciek na murze pod płytą balkonową jest spowodowany prześwitem pod progiem drzwi balkonowych, co należy uszczelnić.

W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 grudnia 2011 r., nałożył na B. K. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 30 maja 2012 r., robót budowlanych polegających na wykonaniu prawidłowego opierzenia i uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowaną od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M. Organ ten uznał bowiem, że istnieje możliwość doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z wykonaną płytą balkonową do stanu zgodnego z prawem poprzez uszczelnienie prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonową zgodnie z zaleceniami zawartymi w przedłożonej ekspertyzie technicznej, a zatem uzasadnione było, na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 30 maja 2012 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2012 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 30 czerwca 2012 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi P. W., wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 380/12, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2012 r. jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 9 grudnia 2011 r. wskazując, że organ administracji powinien w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ustalić, czy inwestor posiada prawo do dysponowania działką nr [...] w G., gmina K., na cele budowlane w zakresie zrealizowanej inwestycji. W ramach tych ustaleń organ powinien był także wyjaśnić, czy inwestor może nabyć tytuł prawny, z którego takie prawo będzie wynikało.

Sąd wyjaśnił, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a ustalenia tego organ powinien dokonać przede wszystkim na podstawie dokumentów stwierdzających taki tytuł prawny do nieruchomości, z którego wynika uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Czym innym jest bowiem żądanie przedłożenia oświadczenia a czym innym ustalenie, czy inwestor taki tytuł posiada. W przypadku już wykonanych robót budowlanych ustalenie, że inwestor nie dysponował i nie dysponuje takim uprawnieniem może zaś być podstawą nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd wskazał również, że inwestor, który wykonał roboty budowlane bez wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nadal tego prawa nie posiada może je nabyć w różny sposób. Przede wszystkim może dojść do porozumienia z pozostałymi właścicielami nieruchomości i zawrzeć z nimi odpowiednią umowę, z której wynikać będzie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Może też poszukiwać możliwości nabycia takiego prawa poprzez odpowiednie roszczenie cywilnoprawne. Jeżeli inwestor nie uzyska prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru budowlanego będzie uprawniony do nakazania inwestorowi rozbiórki obiektu budowlanego.

Jednocześnie Sąd przesądził, że organy nadzoru budowlanego poczyniły należyte ustalenia w sprawie, prawidłowo sformułowały obowiązki inwestora celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Należycie także zastosowały pozostałe przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Sąd przyznał, że żadnego wpływu na postępowanie i jego wynik nie ma brak oryginalnych dokumentów dotyczących zgłoszenia budowy płyty balkonowej, gdyż tryb postępowania jest taki sam w przypadku dokonania prawidłowego zgłoszenia wykonania płyty balkonowej, jak również w braku takiego zgłoszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 83/13, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 3 września 2014 r. wezwał B. K. do przedłożenia dokumentów, z których wynikać będzie prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 24 października 2014 r. B. K. przedłożył do akt sprawy kopię pisma z dnia 31 października 2005 r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza, w którym wszyscy mieszkańcy wyrazili zgodę na wykonanie płyty balkonowej opartej na filarach. Oryginał tego pisma otrzymał on od poprzednich właścicieli lokalu mieszkalnego – Państwa S. w momencie zakupu lokalu mieszkalnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ponownie nałożył na B. K. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu prawidłowego opierzenia i uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowaną od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M.. Organ uznał bowiem, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedstawiając zgodę sąsiadów i zaznaczył, że w momencie dokonania zgłoszenia do organu architektoniczno – budowlanego właścicielem budynku była Gmina K., a Urząd Gminy K. przyjmując zgłoszenie nie zgłosił sprzeciwu do planowanego zamierzenia budowlanego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. W. zarzucając, że organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji nie wykazał, czy inwestor posiadał i czy posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i czy może takie prawo nabyć. Nie ma bowiem żadnego dokumentu prawnego, z którego wynikałoby, że faktycznie Urząd Gminy w K. wyraził zgodę na wykonanie przedmiotowej inwestycji. Ponadto, z oświadczenia byłej lokatorki, a później współwłaścicielki lokalu nr [...] w tym budynku – M. B. wynika, że ani ona, ani jej mąż R. B., nigdy nie składali podpisu pod pismem z dnia 31 października 2005 r. Wskazał również, że od 2002 r. jest współwłaścicielem działki nr [...] i do dnia złożenia odwołania nikt nie zwracał się do niego w sprawie wydania zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie nałożonego obowiązku, a uchylił ją w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku oraz wyznaczył nowy termin do dnia 30 października 2015 r.

Organ odwoławczy podzielił bowiem stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji z dnia 14 stycznia 2015 r. i podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że uchwałą z dnia 19 września 1996 r. Gmina K. poinformowała o przeznaczeniu do sprzedaży przedmiotowego obiektu. Ze znajdujących się w aktach sprawy aktów notarialnych wynika, że inwestorzy - poprzedni właściciele mieszkania nr [...] w tym budynku, weszli w jego posiadanie w dniu 26 września 1996 r. na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...]. Pozostałe lokale mieszkalne zostały sprzedane przez Gminę K.: lokal nr [...]w dniu 26 września 1996 r., lokal nr [...] w dniu 30 grudnia 1996 r., lokal nr [...] w dniu 22 października 2002 r. Wraz z lokalami mieszkalnymi właściciele nabyli współudział we własności nieruchomości działki nr [...] w G. Przedmiotowa inwestycja została zaś wykonywana w okresie maj - czerwiec 1996 r.

Z powyższego wynika, że w momencie dokonania zgłoszenia do organu architektoniczno-budowanego, właścicielem budynku była Gmina K., tj. ten sam organ, który przyjął zgłoszenie. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że inwestor robót posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie zgłoszonym i przyjętym bez sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi P. W., wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 444/15, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 14 stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że ze zgromadzonego przez orzekające w sprawie organy materiału dowodowego nie wynika, aby inwestorzy robót budowlanych polegających na budowie płyty balkonowej (opartej na pięciu filarach), przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. M. w G., posiadali kiedykolwiek prawo do dysponowania nieruchomością – działką nr [...] w G na cele budowlane w zakresie zrealizowanej inwestycji.

Sąd wskazał, że posiadania przez inwestora prawa do dysponowania działką nr [...] w G. na zrealizowane cele budowlane nie można wywieść z pisma Wójta Gminy K. z dnia 29 maja 1996 r., skierowanego do R. S., w którym organ ten podkreśla niewniesienie sprzeciwu do zgłoszenia wykonania przedmiotowej płyty balkonowej. Niewniesienie sprzeciwu do zgłoszenia wykonania robót budowlanych nie jest bowiem w żadnym razie jednoznaczne z wyrażeniem zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, jako że nie może być ona dorozumiana. Sąd wskazał, że w aktach sprawy nie ma dowodu, z którego wynikałaby wyraźna zgoda Gminy K., będącej do dnia 26 września 1996 r. jedynym i wyłącznym właścicielem budynku przy ul. M., udzielona inwestorom E. i R.S. na przeprowadzenie robót budowlanych objętych zgłoszeniem.

Również, jak wskazał Sąd, posiadania przez inwestora prawa do dysponowania działką nr [...] w G. na wykonane cele budowlane nie można wywieść z pisma z dnia 31 października 2005 r., zawierającego oświadczenie podpisanych pod nim osób, tj. B. K., T. K., R. W., M. W. oraz M. B., że "w czerwcu 1996 r., tak jak wszyscy mieszkańcy budynku wyraziłem pisemną zgodę na wykonanie płyty balkonowej opartej na filarach w mieszkaniu nr [...] zajmowanym przez E. i R. S., od strony zachodniej budynku". Pismo to odnosi się bowiem, jak wskazał Sąd, do ewentualnej zgody mieszkańców, która nie ma znaczenia prawnego dla dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, pismo to odnosi się do stanu z czerwca 1996 r. a więc przed nabyciem przez te osoby prawa własności lokali, stąd też nie może potwierdzać tytułu prawnego do nieruchomości, która w tamtej dacie była wyłączną własnością Gminy K.. Obecnymi właścicielami tych lokali są odpowiednio B. K., R. W. i P. S., P. W. oraz T. K. i B. K.. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, w którym wszyscy współwłaściciele budynku przy ul. M. w G. wyrazili zgodę na wykonanie robót budowlanych dotyczących płyty balkonowej przynależnej do lokalu nr [...].

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że organy błędnie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, naruszając art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż z dowodów tych nie wynika tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wykonanych robót budowlanych.

Sąd wskazał przy tym, że ponownie rozpoznając sprawę orzekające w sprawie organy powinny mieć na uwadze, że inwestor, który wykonał roboty budowlane bez wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nadal tego prawa nie posiada, może je nabyć w różny sposób. Przy czym podmiotem, który obecnie może starać się o uzyskanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością jest aktualny właściciel lokalu nr [...], przeciwko któremu prowadzone jest niniejsze postępowanie. Jeżeli natomiast nie uzyska on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ nadzoru budowlanego będzie uprawniony do nakazania inwestorowi rozbiórki obiektu budowlanego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozyskał od B. K. do akt sprawy oświadczenia osób będących byłymi pracownikami Urzędu Gminy K. : K. P., W. O. i K. M., w których osoby te wskazują, że gmina wyraziła zgodę dla E. i R. S. na budowę płyty balkonowej opartej na filarach w budynku przy ul. M. w G.

W rezultacie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 sierpnia 2016 r. nałożył na B. K. obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tożsamy w swej treści, jak w poprzednich decyzjach.

Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2016 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że istnieje konieczność ostatecznego wyjaśnienia kwestii czy Gmina K, jako ówczesny właściciel budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M., wyraziła zgodę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym celu należy przesłuchać świadków celem odebrania zeznań osób, które mogą mieć wiedzę o powyższym fakcie gdyż np. występowały w imieniu gminy i mogły takiej zgody udzielić.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 12 grudnia 2016 r. przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że przedmiot postępowania nadal istnieje w niezmienionej formie. Ponadto organ I instancji przesłuchał świadków - byłych pracowników Urzędu Gminy K.: w dniu 31 stycznia 2017 r. K. P. (Wójt Gminy K., w czasie gdy Państwo S. złożyli wniosek do Urzędu Gminy K. dotyczący budowy balkonu, który stanowi przedmiot postępowania); w dniu 27 stycznia 2017 r. W. O. (w tamtym czasie zastępca Wójta Gminy K.); w dniu 24 lutego 2017 r. K. M. (w tamtym czasie inspektor w referacie budownictwa Urzędu Gminy K.), którzy jednoznacznie potwierdzili, że E. i R. S. w dacie wykonania przez nich przedmiotowych robót budowlanych posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze strony Gminy K., a organ architektoniczno – budowlany, jakim była wówczas Gmina K. wydał zgodę na pobudowanie przedmiotowej płyty balkonowej, czego dowodem jest adnotacja na kopii pisma z dnia 29 maja 1996 r.

W rezultacie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 marca 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), ponownie nałożył na B. K. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 30 listopada 2017 r., robót budowlanych polegających na opierzeniu i uszczelnieniu prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowanego od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ulicy M..

Uzasadniając wydaną decyzję organ ten stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że E. i R. S. posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie realizacji budowy płyty balkonowej opartej na filarach w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. M. w G.

Od decyzji tej P. W. wniósł odwołanie podnosząc, że nie wykazano, aby inwestor w dacie realizowania inwestycji posiadał i aby inwestor aktualnie posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 13 września 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2017 r. Uzasadniając organ odwoławczy przytoczył treść protokołów przesłuchania świadków przez organ I instancji i na ich podstawie doszedł do przekonania, że Gmina K. jako ówczesny właściciel budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M. wyraziła zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, polegające na wykonaniu przez E. i R. S. robót budowlanych związanych z budową płyty balkonowej na filarach w przedmiotowym budynku. W tej sytuacji, jak wskazał organ odwoławczy, wyjaśniono została podstawowa kwestia, stanowiąca oś sporu w niniejszej sprawie, umożliwiająca nałożenie obowiązku w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję P. W. domaga się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego organy administracji w dalszym ciągu nie wykonują zaleceń, wynikających z wydanych w sprawie orzeczeń sądowych, bowiem to nie ówczesny, lecz aktualny właściciel powinien wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, skarżący w dalszym ciągu kwestionuje ustalenie jakoby Gmina K. taką zgodę kiedykolwiek wyraziła, bowiem nie wynika to z żadnych dokumentów, a zeznania świadków nie mogą jej zastąpić.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2017 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2017 r. są zgodne z prawem.

Zauważyć na wstępie należy, że decyzje te wydane zostały w wyniku ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej legalności robót budowlanych polegających na budowie płyty balkonowej opartej na filarach od strony zachodniej budynku mieszkalnego w G. przy ul. M., które wykonane zostały przed 2002 r., przez poprzedniego właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] w tym budynku – E. i R. S., po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 444/15, wydanym po uprzednim uchyleniu wydanych w sprawie decyzji organu nadzoru budowlanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 380/12, którego ocena została zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 83/13.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych wyrokach wiązały orzekające w sprawie organy i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanych przepisów oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 886/07, Legalis), chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Legalis).

W ocenie Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia 31 marca 2017 r. jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia 13 września 2017 r., w pełni zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 380/12, oraz w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 444/15, zaakceptowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 83/13, stosując przy tym prawidłowo dyspozycję przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257).

W świetle powyższych wyroków nie budzi wątpliwości Sądu wydanie w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nałożenie w ich treści na B. K. obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu prawidłowego opierzenia i uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowaną od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M. W wyrokach tych Sąd ocenił bowiem, że organy nadzoru budowlanego poczyniły należyte ustalenia w sprawie i prawidłowo sformułowały obowiązki inwestora celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, należycie stosując przy tym przepisy prawa materialnego.

W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA/Gd 444/15 orzekające w sprawie organy ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo przedmiotem swoich ustaleń uczyniły kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością – działką nr [...] w G., na cele budowlane w zakresie zrealizowanej inwestycji, wynikającego ze zgody udzielonej E. i R. S. przez Gminę K., która w dniu 26 września 1996 r., była jedynym i wyłącznym właścicielem budynku przy ul. M.

Zgoda obecnych współwłaścicieli budynku przy ul. M. w G. na wykonanie robót budowlanych dotyczących płyty balkonowej przynależnej do lokalu nr [...], jak wskazał Sąd w wyroku o sygn. akt II SA/Gd 444/15, byłaby wymagana jedynie w razie ustalenia, że inwestorzy nie posiadali takiej zgody w dacie wykonywania robót budowlanych. Jak bowiem wskazano inwestor, który wykonał roboty budowlane bez wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nadal tego prawa nie posiada może je nabyć w różny sposób. Obowiązek takiego działania, nakierowanego na stworzenie nowej sytuacji prawnej, wynika z ogólnej idei postepowania naprawczego, dążenia do tego aby wykonane roboty budowlane były zgodne z prawem.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały przy tym, że ze zgromadzonego w aktach sprawy wyczerpująco materiału dowodowego wynika, że inwestorzy E. i R. S. w trakcie wykonywania płyty balkonowej opartej na filarach od strony zachodniej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w G. przy ul. M. posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające ze zgody udzielonej im przez Gminę K., będącą w 1996 r. jedynym właścicielem tej nieruchomości.

Powyższe jasno wynika bowiem z zeznań świadków przesłuchany przez organ I instancji:

- W. O. oświadczył bowiem do protokołu z przesłuchania, że w 1996 r. pełnił on funkcję w Gminie K. Zastępcy Wójta i będąc pracownikiem Gminy K. pamięta sprawę budowy balkonu przez E. i R. S.. Jak wskazał, zajmując stanowisko Zastępcy Wójta Gminy K. miał prawo do udzielenia zgody na wykonanie balkonu opartego na słupach w budynku mieszkalnym w G. przy ul. M. gdyż gmina wówczas tzn. w 1996 r. była właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, że gmina, nakazała zebranie zgód od wszystkich najemców zamieszkujących budynek. R. i E. S. takie zgody dostarczyli wobec czego Gmina posiadając uprawnienia organu architektoniczno - budowlanego udzieliła zgody na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu płyty balkonowej opartej na slupach i tym samym jako ówczesny właściciel nieruchomości udzieliła inwestorom prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

- K. P. oświadczył do protokołu z przesłuchania, że w 1996 r. pełnił on funkcję Wójta Gminy K. i będąc pracownikiem Gminy K. pamięta sprawę budowy balkonu przez E. i R. S.. Jak wskazał, zajmując stanowisko Wójta Gminy K. miał prawo do udzielenia zgody na wykonanie balkonu opartego na słupach w budynku mieszkalnym w G. przy ul. M. i jak stwierdził, Państwo S. posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podczas przedmiotowej inwestycji.

- K. M. oświadczył do protokołu z przesłuchania, że w 1996 r. pełnił on funkcję Inspektora w Referacie Budownictwa Urzędu Gminy K. i będąc pracownikiem Gminy K. pamięta sprawę budowy balkonu przez E. i R. S.. Jak wskazał, Urząd Gminy K. wydał zgodę na wykonanie balkonu opartego na słupach w budynku mieszkalnym w G. przy ul. M. a Państwo S. posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podczas przedmiotowej inwestycji.

Z pozostałego materiału dowodowego sprawy nie wynika przy tym, aby Gmina K. nie udzieliła inwestorom zgody na wykonanie płyty balkonowej opartej na filarach od strony zachodniej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w G. przy ul. M., zatem powyższe zeznania są potwierdzeniem wynikającego z akt sprawy stanu rzeczy.

Dlatego też, w ocenie Sądu, dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena w tym zakresie oparta została na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w zgodzie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a..

Powyższe ustalenie obligowało orzekające w sprawie organy do wydania decyzji nakładającej na B. K., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu prawidłowego opierzenia i uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu zlokalizowaną od strony zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II SA/Gd 380/12, zaakceptowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 83/13, jedynie ustalenie, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymagało ponownego ustalenia w sprawie w celu wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Dodatkowo należy wskazać, że zakres robót wskazanych do wykonania przez organy nadzoru budowlanego nie wykracza poza ramy bieżącej konserwacji, rozumianej jako okresowy remont elementów budynku - w przedmiotowej sprawie prace dotyczą wyłącznie uszczelnienia prześwitu pomiędzy progiem drzwi balkonowych a płytą balkonu, który ma na celu utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym - zatem aktualnie na ich wykonanie nie jest potrzebna zgoda pozostałych współwłaścicieli budynku.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił wniesioną w niniejszej sprawie o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.