Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1074/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: między innymi art. 66 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7 , 11 , 77 , 80 , 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu dokonania czynności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 500 zł ( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2000r., znak [...]

i [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. nałożył na W.D. obowiązek wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. trzykomorowego zbiornika na ścieki feralne, usytuowanego na działce nr 1 w J. Obowiązek obejmował wykonanie doszczelnienia komory nr [...] zbiornika między kręgami pierwszym a drugim, doszczelnienie pokrywy zbiornika z górnym kręgiem oraz wyłączenie komory nr 3 z eksploatacji do czasu wykonania prac uszczelniających styki poszczególnych kręgów. W podstawie prawnej wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1a ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), § 35 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 roku, Nr 15, poz. 140) i art. 104 k.p.a.

W wyniku odwołania wniesionego przez A.C. decyzją z [...] lipca 2000r., znak [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał między innymi na nieprawidłowe określenie przedmiotu sprawy i brak podstawy prawnomaterialnej decyzji. Zaznaczył, że dla przyjęcia odpowiedniego trybu postępowania niezbędne jest ustalenie czy przedmiotowy obiekt został oddany do użytkowania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. po rozpatrzeniu sprawy nieprawidłowego stanu technicznego zbiornika na ścieki usytuowanego na działce nr 1 w J. oraz odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce , na podstawie art.80 ust.2 pkt 1 w związku z art.83 ust. 1 oraz art.81 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane(Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na wykonanie obowiązków nałożonych decyzjami z dnia [...] lutego 2000r., znak [...] i znak [...]. W uzasadnieniu powyższego podał ,że zapoznał się z opinią techniczną dotyczącą wykonania zaleceń doszczelnienia zbiornika na ścieki opracowaną przez uprawnione osoby. Nadto, na podstawie oględzin stwierdzono , że doszczelnienie połączeń styków między kręgami w komorach drugiej i trzeciej wykonane jest prawidłowo. W związku z tym, szambo nadaje się w całości do eksploatacji. Organ ustalił również , że działka A.C. położona jest o około 1,5 m niżej niż działka W.D., . Takie ukształtowanie terenu powoduje naturalny spływ wód opadowych na działkę położoną niżej. Podkreślił również , że A.C. została poinformowana iż przy zgłoszeniu budynku do odbioru , w przypadku stwierdzenia przez Urząd Gminy nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych może on nałożyć na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ ustalił dalej, że budynek inwestora posiada rynny i rury spustowe. Dwie rury spustowe usytuowane w narożnikach elewacji północnej są skierowane na teren własny posesji. W opisanej sytuacji postępowanie również i w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.

We wniesionym w terminie odwołaniu A.C. zarzucała , że pomimo określonego ukształtowania trenu zalewanie ma miejsce dopiero od 1997r , czyli od czasu zamontowania rynien spustowych w budynku na działce nr 1 . Podniosła, że rynny z budynku inwestora dają zlewisko wód z połaci dachu o powierzchni około 120 m kw. Koło jej studni zapadła się ziemia. Właśnie ze względu na ukształtowanie terenu rynny spustowe budynku inwestora powinny być usytuowane od strony południowej budynku. Zarzuciła również , że inwestor zwiększył połacie dachowe i buduje dwa ganki, nie przewidziane projektem , co będzie powodować jeszcze większe zalewanie jej działki. Podała nadto, że szambo nie zostało zgłoszone do odbioru przed zasypaniem kręgów , a wykonane zostało nieprawidłowo. Twierdziła , że na kręgi o średnicy 80 cm ułożono kręgi o średnicy 100 cm , co powoduje spływ ścieków do ziemi. Na znajdujących się w aktach fotografiach kręgów szamba nie pokazano łączenia między pierwszym i drugim kręgiem od dna , na co zwracała uwagę w inspektoracie. Decyzja jest dla niej krzywdząca.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdził , że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zły stan techniczny szamba został zlikwidowany , co potwierdza opinia dotycząca wykonania zaleceń doszczelnienia zbiornika na ścieki. Odległość szamba inwestora od studni skarżącej wynosi 15 m (co stwierdzono

w protokole oględzin) i jest to zgodne z przepisami warunków technicznych. W aktach brak jest dowodu wskazującego na istniejącą aktualnie nieszczelność szamba. Odnośnie umorzenia postępowania w zakresie zalewania działki skarżącej wodami opadowymi z dachu inwestora podał , że sprawa ta została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] maja 2001 r. , która została następnie uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2001r., znak [...]. Wobec powyższego ponowne badanie

w sprawie już rozstrzygniętej jest obarczone wadą nieważności.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A.C. wnosiła ojej uchylenie, zarzucając naruszenie art.7 k.p.a. i art.75 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia istotnych dowodów dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń i błędnych decyzji. Podniosła również zarzut nie przeprowadzenia należytej kontroli, wskazując, że ponieważ zakwestionowała w postępowaniu ocenę techniczną dotyczącą wykonania zaleceń doszczelnienia szamba , obowiązkiem organu było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych. Nadto, organy nie ustosunkowały się do twierdzeń skarżącej , że usytuowanie szamba na działce inwestora jest niezgodne z projektem. Skarżąca wskazywała , że decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r., znak [...] nie została jej doręczona i brak jej w aktach sprawy. Podkreślała również , że organ odwoławczy nie rozpoznał w ogóle jej odwołania, gdyż nie ustosunkował się do jej istotnych zarzutów.

Wyrokiem z 25 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2136/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A.C. kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżąca żądała :

- w dniu 16 grudnia 1998 r. - wydania decyzji w sprawie odprowadzenia wód opadowych z działki inwestora, w sprawie nieszczelnego szamba usytuowanego w odległości 15 m od jej studni;

- w dniu 9 marca 2000 r. - nakazania inwestorowi budowy szamba od podstaw (podając , że usytuowane jest w odległości 15 m od jej studni a nie 19,4 m jak określono w decyzji , nie zastosowano materiałów uszczelniających , dolne kręgi są węższe, brak ławy pod kręgami , kręgi nie ułożone na beton , brak zaspoinowania kręgów, brak zalepikowania od zewnątrz);

- w dniu 20 września 2000 r. - nakazania inwestorowi założenia rynien od strony południowej budynku a nie od strony północnej;

- w dniu 23 maja 2001 r. zarzucała , że roboty są wykonywane niezgodnie z projektem , że budynek inwestora został obrócony o 90°, co spowodowało zwiększenie ilości wód opadowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie dostrzeganych uchybień stwierdził, iż z opinii technicznej dotyczącej szczelności zbiornika na ścieki znajdującej się w aktach sprawy wynika, że pełny obraz w zakresie szczelności zbiornika może wskazać jedynie opinia geologiczna. Załączone fotografie nie przedstawiają pustego zbiornika , stąd też zarzuty skarżącej o różnej średnicy kręgów nie mogły być zweryfikowane. Z opinii technicznej dotyczącej wykonania zaleceń wynika , że podczas wizji stwierdzono jedynie , iż doszczelnienie połączeń styków między kręgami w komorach drugiej i trzeciej wykonane jest prawidłowo. Z powyższych opinii nie wynika , czy wszystkie połączenia 5 kręgów są prawidłowe.

Protokół oględzin z dnia 25 listopada 1999 r. nie zawiera szkicu. W zakresie podającym odległość studni od zbiornika protokół jest poprawiony. Dołączone do akt fragmenty projektu budowlanego nie zawierają tej odległości. Niezrozumiałe jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji , że odległość szamba inwestora od studni skarżącej wynosi 15 m (co stwierdzono w protokole oględzin) i jest to zgodne z przepisami warunków technicznych. W protokole oględzin wpisana jest inna odległość. Dla oceny zarzutów skarżącej należało też zbadać, jak zostało przewidziane w projekcie budowlanym usytuowanie szamba od jej studni.

W aktach brak jest decyzji z dnia [...] czerwca 2001 roku znak [...] , o której mowa w zaskarżonej decyzji.

Organ drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania.

Stosownie do przepisu art. 105 kpa , gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Wówczas to organ winien ewentualnie wydać decyzję odmowną a nie umarzać postępowanie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak [...] odmówił nakazania doszczelnienia zbiornika na nieczystości zlokalizowanego na działce nr 1 w J. oraz stwierdził bezzasadność żądania strony w przedmiocie stanu technicznego szamba na działce nr 1 w J. . Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 157, poz. 1118 ze zm.), a także art. 104 k.p.a. Orzekając w ten sposób uznał, że przedmiotowy zbiornik został już doszczelniony i znajduje się w odpowiednim stanie technicznym.

W wyniku kolejnego odwołania wniesionego przez A.C . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] grudnia 2008 r., znak [...] , na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.– Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał na treść art. 153 p.p.s.a. i podkreślił, że w wyroku z 25 maja 2005 r. Sąd zwrócił uwagę na to, iż materiał dowodowy sprawy jest niepełny i konieczne jest jego uzupełnienie. Organ drugiej instancji stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest przedwczesna, bowiem nie czyni zadość tym wskazaniom, przepisom K.p.a. i Prawa budowlanego. Część stwierdzeń organu pierwszej instancji nie znajduje potwierdzenia

w zgromadzonym materiale dowodowym, konieczne jest uzupełnienie opinii technicznej odnośnie szczelności zbiornika na ścieki. Nie wyjaśniono przy tym, czy konieczne jest wykonanie badań geologicznych w celu określenia warstw geologicznych i rodzaju wód, występujących w studni.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...], na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 81 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej doszczelnienia zbiornika na nieczystości zlokalizowanego na działce nr 1 w J. , gm. Z. , które stało się bezprzedmiotowe ze względu na doprowadzenie zbiornika na nieczystości na działce nr 1 w J. do zadawalającego stanu technicznego poprzez doszczelnienie szamba.

Orzekając w ten sposób wskazał, że w trakcie ponownie prowadzonego postępowania uwzględniono zalecenia zawarte w wyroku z dnia 25 maja 2005 r., jak również wytyczne decyzji organu odwoławczego z dnia 9 grudnia 2008 r.

W wyniku przeprowadzonych oględzin z dnia 22 października 2009 r. ustalono, że stan szamba na działce nr 1 w J. nie uległ zmianie w stosunku do oględzin przeprowadzonych 20 czerwca 2006 r. i wniosków zawartych w treści tego protokołu Podczas oględzin dnia 22 października 2009 r. dokonano kontroli 3-komorowego szamba na działce 1 w J. , które było opróżnione (dwie komory w całości opróżnione, a trzecia komora usytuowana jako pierwsza od budynku mieszkalnego na działce nr 1 , była częściowo wypełniona).W.D. w trakcie oględzin przedłożył do wglądu fakturę VAT za wywóz nieczystości z dnia 21 października 2009 r. Dzięki opróżnionym komorom możliwe było stwierdzenie stanu obudowy wewnętrznej kręgów wraz z ich połączeniami i powłoką izolacyjną od wewnątrz, co nie wykazało faktycznych nieszczelności. Ponadto nie stwierdzono żadnych wycieków w pobliżu szamba na zewnątrz. Dokonać pomiarów odległości szamba wskazanego na załączniku graficznym - mapa sytuacyjno-wysokościowa do decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 1 w J. , które winno być zlokalizowane zgodnie z tą mapą od strony północnej, w pobliżu granicy z działką nr 2 w J. , na wysokości warstwicy 290. Z uwagi na fakt, że podczas oględzin właścicielka działki nr 2 A.C. nie wpuściła inspektorów na teren własnej działki - pomiaru dokonano wyłącznie na działce nr 1 w linii prostej do studni, usytuowanej na działce nr 2 , ale tylko do linii ogrodzenia działki nr 1 i odległość ta wyniosła ok. 14,0 m. Ponadto, proponowana lokalizacja szamba w planie zagospodarowania działki nr 1 w J. , mając na uwadze stan faktyczny ukształtowania terenu oraz układ terenu wykazywała w trakcie oględzin, że projektowane szambo usytuowane byłoby powyżej studni, która jest na działce nr 2 o ok. 2,0 m według układu warstwic. W trakcie oględzin stwierdzono, że studnia na działce nr 2 jest usytuowana powyżej szamba na działce nr 1 w osi spadku ok. 6,0 m zgodnie ze szkicem z oględzin w dniu 22 października 2010 r. Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy że szambo na działce nr 1 jest usytuowane .poniżej lokalizacji studni na działce 2 , a przy uwzględnieniu faktu doszczelnienia szamba w 2000 r. i ogólnie przyjętych praw fizyki - bezzasadne staje się przypuszczenie rzekomego zanieczyszczenia studni na działce nr 2 wskazanego przez skarżącą.

Bezspornym jest fakt, że budynek mieszkalny wraz z szambem w obecnej lokalizacji, został przyjęty do użytkowania decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2000 r., znak [...], w której to decyzji widnieje zapis: "Inwestor przedłożył wymagane dokumenty i uzgodnienia (art. 57 ust. 1) w tym protokół szczelności szamba". Zmiana lokalizacji szamba została zatwierdzona w decyzji przyjęcia do użytkowania obiektu mieszkalnego.

Lokalizacja szamba na działce nr 1 w J. w obecnym stanie nie narusza warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ze względu na zachowanie odległości zbiornika na nieczystości ciekłe od innych urządzeń i obiektów na działkach nr 2 i nr 1 w J.

W dniu 3 lutego 2010 r. w siedzibie organu zgłosił się W.M. - autor opinii technicznych dotyczących szczelności zbiornika na ścieki usytuowanego na działce nr 1 w J. z lutego 2000 r., z kwietnia 2000 r. oraz z lipca 2006 r. Do akt zostało też dołączone pismo W.M. ,

w którym wyjaśnił wątpliwości i uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji WINB

z dnia 9 grudnia 2008 r. Wskazał on, szambo zlokalizowane na działce nr 1 jest szczelne (zgodnie z opinią z kwietnia 2000 r. i lipca 2006 r.). Zlecenie badań gruntowych na działce 1 wg opinii z lutego 2000 r. miało na celu określenie czy istnieje zależność pomiędzy stwierdzonymi wówczas nieszczelnościami szamba na działce, a złymi wynikami badań wody w studni na działce nr 2. Ponieważ w kwietniu 2000 r. szambo zostało doszczelnione, stąd też od tego momentu wykonywanie badań gruntowych stało się bezprzedmiotowe. W związku z odwołaniami A.C. dotyczącymi zanieczyszczeń wody w studni zalecenia zawarte we wnioskach opinii z roku 2006 dotyczą natomiast studni na działce 2 oraz strefy przyległej w tym badań geologicznych w obrębie studni również na działce 2 , szczelności obudowy tej studni, - a także szczelności innych szamb, w tym m.in. szamba zlokalizowanego na działce A.C. .

W dniu 20 stycznia 2010 r. A.C. do akt sprawy dołączyła analizę badania próbki wody ze swojej studni zlokalizowanej na działce nr 2 , wykonaną przez Wojewódzką Stację Epidemiologiczną w K. która wykazała (podobnie jak poprzednie wyniki badania bakteriologicznego próbki wody) obecność bakterii grupy coli i paciorkowców kałowych. Zgodnie z oświadczeniem A.C. do protokołu oględzin z dnia 22 czerwca 2006 r. studnia na działce nr 2 od 1998 r. nie była użytkowana (zgodnie z zaleceniem Sanepidu) oraz nie została oczyszczona. Ponadto, co należy szczególnie podkreślić A.C. oświadczyła do protokołu oględzin z dnia 22 czerwca 2006 r., że korzysta z suchego ustępu na działce nr 2 w J. , a ścieki bytowo-gospodarcze z budynku mieszkalnego i nieczystości z suchego ustępu wylewa bezpośrednio na teren działki nr 2 pod krzewy i inne rośliny, celem ich nawożenia. Zatem zdaniem organu stan zanieczyszczenia studni na działce nr 2 utrzymuje się od lat i prawdopodobnie jest wynikiem sposobu użytkowania i higieny mieszkańców budynku mieszkalnego na działce nr 2 w J.

Odnosząc się do sprawy wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego na działce nr 1 w J. organ wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt IISA/Kr 2136/01, postępowanie w zakresie odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynku na działce nr 1 w J. za pomocą rynien i rur spustowych na teren własny działki jest bezprzedmiotowe. Sąd zważył, że działka nr 2 w J. , położona jest około 1,5 m niżej niż działka nr 1 , stąd takie ukształtowanie terenu powoduje naturalny spływ wód opadowych na działkę położoną niżej.

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zmienił się krąg stron. Zgodnie bowiem z aktualnym wypisem z rejestru gruntów z dnia 8 stycznia 2010 r. właścicielem działki nr 1 jest wyłącznie W.D. .

Od powyższej decyzji odwołanie w terminie wniosła A.C. , zarzucając, że pominięto ważne dowodowy świadczące o szczelności szamba. W jej ocenie została przez organ bezpodstawnie oskarżona o zatruwanie studni i środowiska. Tymczasem powodem skażenia studni jest wykonanie szamba na działce nr 1 Szambo na działce 1 zdaniem skarżącej zlokalizowano z odstępstwem od projektu, w aktach sprawy brak planu zagospodarowania działki nr 1 .

Decyzją z [...] lipca 2010 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. 2006 Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane o odmowie wydania nakazu wykonania czynności polegających na doszczelnieniu szamba zlokalizowanego na działce nr 1 w miejscowości J.

W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podał dalej, że podstawą rozstrzygnięcia postępowania w administracyjnym toku instancji w niniejszej sprawie jest przepis art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi o tym, że w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie organy związane są z mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2136/01, w którym stwierdzono iż ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Wówczas to organ winien ewentualnie wydać decyzję odmowną, a nie umarzać postępowanie. Mając powyższe na uwadze oraz uzupełnienie materiału dowodowego zgodnie z treścią wyroku, organ odwoławczy skorzystał z kompetencji reformatoryjnych oraz w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił skarżoną decyzję i orzekł na nowo, przy czym tak wydana decyzja nie narusza treści art. 139 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że organ pierwszej instancji w trakcie przeprowadzonych w dniu 22 października 2009 r. oględzin stwierdził, że usytuowanie przedmiotowego szamba jest inne, niż w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym. Sporządzono szkic sytuacyjny, z którego wynika, że odległość szamba od granicy działki 2 wynosi 9,3 m. Natomiast z powodu odmowy wstępu na działkę nr 2 przez A.C. nie pomierzono odległości od studni do działki nr 1 Poddano zatem analizie pomiary z oględzin dnia 22 czerwca 2006 r., z których wynika, że odległość studni od granicy działki nr 1 wynosi 8,9 m. Sumując obie te odległości otrzymujemy 18,2 m. Powyższe wskazuje, że usytuowanie szamba nie narusza warunków technicznych, a w szczególności § 31 ust 1 pkt 3, który stanowi iż odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić co najmniej 15 m licząc od osi studni do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń .

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że przedmiotowe szambo jest szczelne. Wskazuje na to jednoznacznie przedłożona do akt "Opinia techniczna dotycząca szczelności zbiornika na ścieki usytuowanego na działce nr 1 w J. ", wykonana przez W.M. . Wszelkie wątpliwości dotyczące szczelności szamba zostały wyjaśnione przez J.M. w piśmie z dnia 3 lutego 2010 r. Ponadto, w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 22 października 2009 r. nie stwierdzono żadnych wycieków w pobliżu szamba. Wykonano również zdjęcia wnętrza przedmiotowego szamba, obrazujące izolację wewnętrzną oraz prawidłowo wykonane połączenia poszczególnych kręgów. Brak jest zatem podstaw to podważenia twierdzenia, że przedmiotowe szambo jest szczelne, zaś zgromadzony w tym zakresie materiał wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia co do istoty.

W odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu organ drugiej instancji wskazał, że powyższe uzasadnienie stanowi odpowiedź na podnoszone zarzuty. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że została udowodniona szczelność szamba, zatem brak jest podstaw do uznania, że jest ono źródłem zanieczyszczeń studni.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]lipca 2010 r., znak [...] A.C. domagała się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenia art. 74 i art. 75 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia sprawy, art. 81 i art. 84 Prawa budowlanego poprzez nie przeprowadzenie należytej kontroli, a także nie zastosowania się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 2136/01.

Skarżąca podniosła, że szambo jest nieszczelne od chwili wybudowania. Pierwotnie nie wykonano żadnej jego izolacji ani doszczelnienia. Kręgi, z których szambo zostało zbudowane są o różnych średnicach i ułożono je tak, aby nieczystości odpływały do ziemi. W sprawie nie wykonano zalecanych przez Sąd badań geologicznych. Organ odwoławczy proponował zlecenie badań metodą odkrywkową, co zdaniem skarżącej wyjaśniłoby sprawę, jednak do wykonania tej odkrywki nie doszło. Woda w studni od 1997 r. jest skażona bakteriami coli i paciorkowcami kałowymi, co wykazano kilkoma protokołami badań, które przekazała organowi pierwszej instancji.

Podała też, że ma zakaz korzystania ze studni.

Zarzucał także, że organ odwoławczy nie rozpatrzył szeregu pism, które wymieniała podkreślając , iż miałyby one wpływ na wynik sprawy.

Działając w toku postępowania sądowoadministracyjnego przez pełnomocnika z urzędu skarżąca podtrzymała uprzedni zgłaszane zarzuty wnioski akcentując, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, przy czym wydając rozstrzygnięcie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności wynikających z zaleceń zawartych w wyroku z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2136/01.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik W.D. wnosił o oddalenie skargi. Zwracał uwagę, że do domu wprowadził się w 1998r. , natomiast studnia skarżącej została zalana w czasie wielkiej powodzi 1997r. i wtedy prawdopodobnie doszło do zanieczyszczenia wody. Skarżąca do tego roku nie miała w ogóle szamba.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu , stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że kontrolowanego postępowania administracyjnego dotyczy prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 2136/01. Stosownie zaś do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W uzasadnieniu powyższego wyroku wyrażono ocenę prawną w zakresie zasad orzekania o umorzeniu postępowania administracyjnego, jak również wytknięto szereg uchybień w stosowaniu przepisów proceduralnych, mających na celu właściwe ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Nie wskazano w nim natomiast materialnoprawnej podstawy orzekania mającej zastosowanie w sprawie właśnie z uwagi na szereg uchybień postępowania wyjaśniającego uniemożliwiających jej przesądzenie.

Obecny stan sprawy również nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo uwzględnia się regulacje z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. 2006 Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.- dalej w skrócie Pb ) w sytuacji, gdy skarżąca podnosiła w sprawie liczne zarzuty dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości płynne na działce nr 1 w J. z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, także co do lokalizacji szamba.

Budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi jest obiektem budowlanym, przy czym przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki ( art. 3 pkt 1a oraz 9 Pb ).

Dla wyboru właściwej materialnoprawnej podstawy rozstrzygania w sprawie niniejszej oraz dopuszczalności stosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb ma po pierwsze znaczenie fakt, czy co do określonego obiektu budowlanego organy nadzoru budowlanego prowadzą równolegle inne postępowania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 – 51 Pb, czego nie wyjaśniono.

Istotnym jest po wtóre, czy dla danego obiektu budowlanego zostało wydane pozwolenie na użytkowanie. W tym zakresie, w przedstawionych aktach administracyjnych znajduje się decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2000 r., znak [...] (k. [...] akt organu pierwszej instancji), którą udzielono W.D. i D.D. pozwolenia na użytkowanie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 1 w J. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ administracji architektoniczno – budowlanej udzielił pozwolenia na użytkowanie zarówno opisanego w sentencji decyzji parteru budynku, jak i szamba, co do którego inwestor przedłożył protokół szczelności. Ocena legalności powyższej decyzji o udzielenia pozwolenia na użytkowanie, której wydanie jest odrębną sprawą administracyjną i nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego z uwagi na treść art. 135 p.p.s.a. pozostają poza kontrolą wywołaną skargą A.C. . Należy jednak uwzględnić, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2000 r., znak [...] o pozwoleniu na użytkowanie, doręczona z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania między innymi inwestorom i A.C. nie została opatrzony klauzulą ostateczności, zaś w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy nie zgromadzono na tę okoliczność żadnych innych dowodów.

Nawet w przypadku przyjęcia po dokonaniu koniecznych a brakujących ustaleń, że w sprawie brak było formalnoprawnych przeszkód do stosowania przepisów dotyczących stanu obiektów budowlanych oraz ograniczenia jego przedmiotu li tylko do szczelnego zbiornika na nieczystości płynne kwestionowane przez skarżącą decyzje nie mogą zostać uznane za odpowiadające prawu.

Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb w wypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Powyższy przepis stanowi materialnoprawną podstawę do nałożenia wymienionych w nim obowiązków na podmioty wskazane w art. 61 - 65 Pb , a więc właściciela lub zarządca obiektu budowlanego. W razie stwierdzenia w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek osoby posiadającej interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., że przesłanki, wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy nie są zrealizowane , w decyzji administracyjnej należy odmówić zgłoszonym żądaniom.

Podstawowym warunkiem prawidłowości decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb jest przeprowadzenie zgodnego z przepisami postępowania administracyjnego, w którym organy nadzoru budowlanego ustalą w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy. Muszą się w nim mieścić wszelkie okoliczności istotne, to jest takie, które pozwolą na trafne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać cały zgromadzony materiał oraz odpowiadać zasadom logiki i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ).

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, które czyniłoby zadość wymogom wynikającym z przytoczonych wyżej przepisów. Dla załatwienia sprawy i wydania decyzji co do jej istoty niezbędne było bowiem ustalenie, czy sporne szambo trzykomorowe jest szczelne. Zbadanie tej okoliczności niewątpliwie rodziło konieczność nie tylko przeprowadzenia oględzin, ale także wykorzystania wiadomości specjalnych, co zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. wymagało zasięgnięcia opinii biegłego.

Organ pierwszej instancji kilkakrotnie przeprowadził w sprawie oględziny, z których jednakże nie wynika jak wygląda dno poszczególnych trzech komór zbiornika na nieczystości. Nie wyjaśniono zatem, czy sposób wykonania tej części zbiornika na nieczystości płynne jest zgodny z przepisami techniczno budowlanymi.

Prowadząc postępowania organ pierwszej instancji żądał także przedstawienia ekspertyz . W aktach administracyjnych sprawy znajdują się trzy opinie biegłego:

z lutego 2000 r., z kwietnia 2006 r. i lipca 2006 r., na których w znacznej mierze opierają się ustalenia czynione przez organy nadzoru budowlanego.

Opinia biegłego stanowi jeden z elementów materiału dowodowego, przy czym w orzecznictwie zwraca się trafnie uwagę na walor takiego dowodu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 roku, sygn. akt I OSK 1220/07, Lex Omega nr 494244 i z 1 lutego 2007 roku, II OSK 1445/06, Lex Omega nr 344617). Wskazuje się w szczególności, że organ rozstrzygający sprawę nie może poprzestać na powołaniu się na konkluzję opinii biegłego, lecz ma obowiązek zweryfikować poprawność opinii, prawidłowość rozumowania biegłego, oceniając wartość dowodową tego środka zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Opinia biegłego podlega zatem ocenie tak jak każdy inny dowód przez pryzmat wskazań wiedzy nie wymagającej wiadomości specjalnych, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Bezkrytyczne oparcie ustaleń faktycznych na opinii biegłego, która powinna budzić albo budzi zastrzeżenia pod względem rzetelności, kompletności i prawidłowości, stanowi naruszenie zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie takiego naruszenia dopuściły się organy nadzoru budowlanego obu instancji czyniąc ustalenia na bezkrytycznie przyjętych opiniach biegłego i nie dokonując ich oceny. Analizując li tylko poprawność i rzetelność opinii od strony formalnej można bowiem dostrzec w nich nieścisłości oraz braki, które mogły rzutować na ocenę wiarogodności tych dowodów albo prawidłowość końcowych wniosków .

W tym zakresie nie można nie dostrzegać, że opinie w tym stan faktyczny biegły stwierdzał bez udziału w czynności wszystkich stron. Zdjęcia zamieszczone w opiniach nie obrazują wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy szczegółów, zaś dwie ostatnie opinie są lakoniczne. Można mieć zastrzeżenia co do rzetelności pierwszej opinii, pochodzącej z lutego 2000 r. skoro biegły określa w niej średnicę kręgów w każdej z komór jako Ø 100 cm. Tymczasem zarówno z konsekwentnych twierdzeń skarżącej, jak i z późniejszych wskazań tego samego biegłego (opinia

z lipca 2006 r.) wynika, że poszczególne komory szamba różnią się rozmiarami – jedna z nich posiada Ø 100 cm, zaś dwie pozostałe – Ø 80 cm. Dalsze istotne zastrzeżenia budzi fakt, że jak wynika z akt sprawy, w trakcie postępowania dokonano tylko jednego opróżnienia całości szamba – podczas badań, poprzedzających sporządzenie opinii z lutego 2000 r. Po wydaniu opinii z lutego 2000r. zostały przeprowadzone prace doszczelniające zbiornik, zgodnie z zawartymi w niej zaleceniami, przy czym z kolejnych opinii nie wynika, by potem powtórzono próbę szczelności. W żadnej ze sporządzonych opinii biegły nie podał z czego i jak wykonane jest dolne zamknięcie ( spód ) komór, oraz czym może być ono źródłem przedostawania się nieczystości do gruntu., co jak uprzednio wskazano nie wynika także z protokołów oględzin. Niewykluczone, że wiedza fachowa i wyjaśnienia biegłego w budzących wątpliwości kwestiach pozwalałaby na przyjęcie stwierdzeń i wniosków opinii oraz uznanie, że widoczne nieścisłości są powodem omyłki , jednakże organy orzekające w sprawie nie podjęły w tym kierunku żadnych działań.

Nadto, na fakt nie opróżnienia jednej z komór szamba skarżąca zwracała uwagę w toku postępowania (pismo z 26 czerwca 2006 r., k. [...]), konsekwentnie twierdzi, że budowa szamba polegała wyłącznie ułożeniu w ziemi kręgów różnej średnicy, co tym bardziej obligowało do weryfikacji opinii biegłego, w kierunku wyjaśnienia jak zbudowane jest podłoże poszczególnych komór.

Bezzasadne są natomiast te zarzuty skargi, które dotyczą niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 2136/01 w zakresie, w jakim mowa w nim o opinii geologicznej.

W uzasadnieniu tego wyroku zwrócono uwagę, że z opinii technicznej dotyczącej szczelności zbiornika na ścieki wynika, iż pełny obraz w zakresie szczelności zbiornika może wskazać jedynie opinia geologiczna. Takie stwierdzenie , które stanowi wyłącznie relację treści opinii biegłego, nie przesądza o obowiązku przeprowadzenia przedmiotowego dowodu, zaś sygnalizuje jedynie wątpliwości jakie rysują się na tle materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem ówcześnie kontrolowanych decyzji. Przyczyną, dla której uchylono zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r., znak [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji było niewykazanie podstaw do umorzenia postępowania oraz nie wyjaśnienie szeregu okoliczności faktycznych, nie zaś zaniechanie dopuszczenia dowodu opinii geologicznej.

W zakresie budzącym wątpliwości wyrażone w powyższym wyroku opinie biegłego zostały przez organy uzupełnione (k. [...]). Biegły podał , że w kwietniu 2000 r. szambo zostało doszczelnione i od tego też momentu wykonywanie badań gruntowych jest bezprzedmiotowe. Wskazanie zawarte w pierwszej opinii miało bowiem służyć wykazaniu, czy istnieje związek pomiędzy stwierdzonymi wtedy nieszczelnościami , a stanem wody w studni na sąsiedniej działce. Takie wyjaśnienia nie budzą wątpliwości skoro już z pierwszej opinii wynika, że wymienione ówcześnie wady miały skutkować przedostawaniem się wód gruntowych do szamba, a nie wyciekiem w odwrotnym kierunku , tj. z szamba do gruntu.

Oceniając sposób, w jaki organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie przy zastosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb, należy nadto wytknąć, że nie podjęły one wszelkich działań, aby zgromadzić cały materiał dowodowy. W aktach sprawy znajduje wspomniana już się decyzja Wójta Gminy Z. i z dnia [...] września 2000 r., znak [...] o pozwoleniu na użytkowanie , w której powołano się na protokół szczelności szamba. Dokument taki byłby dowodem przydatnym do ustalenia istotnych okoliczności w niniejszej sprawy, tym bardziej , że próba szczelności szamba została przeprowadzona w ramach postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego tylko raz tylko raz, w celu wydania opinii z lutego 2000r.

Wadą kontrolowanego postępowania administracyjnego jest również to, że w uzasadnieniach decyzji nie odniesiono się do twierdzeń i wniosków A.C. . Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Przepis ten znajduje rozwinięcie w przytoczonym już uprzednio art. 107 § 3 k.p.a., znajdującym na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym. Postępowanie administracyjne cechuje się pełną dwuinstancyjnością (art. 15, art. 138 k.p.a.), co oznacza kompetencję do rozpatrzenia sprawy ponownie, w całości, oraz do jej rozstrzygnięcia co do istoty. W sytuacji, gdy przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości. Na obowiązek ustosunkowania się organu administracji publicznej do twierdzeń i wniosków stron wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, a ewentualne uchybienia w tym zakresie wiążąc z istotnym wpływem na treść rozstrzygnięcia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 roku, sygn. akt III SA/Wa 180/05, publ.: "Lex Omega" nr 166546). Zgodnie z ugruntowaną już linią orzecznictwa, obowiązek odniesienia się do twierdzeń strony ciąży w szczególności na organie drugiej instancji, który winien w swojej decyzji rozstrzygnąć zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Lu 21/98, "Lex Omega" nr 34147 oraz z dnia 20 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 274/97,: "Lex Omega" nr 48234, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 roku, sygn. akt III SA/Kr 1185/05, Przegląd Prawa Publicznego z 2007 roku, nr 9, str. 109). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę powyższe poglądy podziela.

W toku postępowania administracyjnego skarżąca A.C. składała szereg zarzutów i wniosków. Tylko w kwestii szczelności szamba wnosiła między innymi o przesłuchanie wskazanego przez nią świadka, czy też o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy technicznej sporządzonej na jej zlecenie z 20 maja 2005 r. oraz protokołu policji stwierdzającego wycieki z szamba jakie miały mieć miejsce już po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji , ale przez wydaniem rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nie przesądzając zasadności jej stanowiska oraz wniosków dowodowych trzeba zaznaczyć, że obowiązkiem organów administracji publicznej było ustosunkowanie się do nich. W wypadku twierdzeń i żądań strony należało w uzasadnieniach decyzji odnieść się do podniesionych przez nią argumentów, zaś co do wniosków dowodowych rzeczą organów było ocenić, czy wskazywane w nich środki dowodowe mogą być przydatne dla wyjaśnienia okoliczności istotnych. Zaniedbując ten obowiązek, organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia art. 11 i art. 107 1 i § 3 k.p.a.

Wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania są tego rodzaju, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja, poprzedzona tak przeprowadzonym postępowaniem była przedwczesna, organy nadzoru budowlanego nie poczyniły bowiem wszystkich ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 oraz powołany uprzednio ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy nadzoru budowlanego będą zobligowane do zrealizowania wskazań, wypływających z powyższych rozważań. Winny zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszystkich regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności norm art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Konieczne będzie więc rozważenie wszystkich zarzutów, żądań i wniosków jakie A.C. zgłaszała w toku postępowania. Organy winny się do nich ustosunkować, zaś w wypadku wniosków dowodowych – rozważyć zasadność przeprowadzenia proponowanych dowodów z uwzględnieniem tego, czego niniejsza sprawa dotyczy. Materiał dowodowy winien zostać w miarę możliwości uzupełniony o protokół szczelności szamba, sporządzany na użytek decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz wyjaśnić, czy jest ona decyzją ostateczną , oraz czy organy nadzoru budowlanego prowadzą w stosunku do budynku wraz z urządzeniami technicznymi na działce nr 1 inne postępowania z którymi mogłyby pozostawać w kolizji rozstrzygnięcia w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego i związanych z nim urządzeń technicznych, oraz na jakim są one etapie. Całokształt materiału dowodowego musi być oceniony zgodnie ze wskazaniami, płynącymi z art. 80 k.p.a. Niezbędne jest też wnikliwe i rzetelne wyjaśnienie, czy sporne szambo jest szczelne. Wyjaśniając tę kwestię organy muszą posiłkować się opinią biegłego. Opinia taka, jak każdy inny dowód, winna być oceniona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być dowolna. Dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego konieczne jest bądź opróżnienie – przed oględzinami czy opiniowaniem – całości wszystkich komór szamba, względnie wnikliwe, logiczne i rzetelne wyjaśnienie biegłego, w jaki inny sposób można zbadać szczelność szamba. Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zgromadzeniu całego dostępnego materiału dowodowego i jego wnikliwej ocenie organy winny zdecydować, jakie rozstrzygnięcie jest zasadne w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane lub wybrać inną materialnoprawną podstawę orzekania.

O kosztach postępowania należnych A.C. z tytułu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono punkcie II. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 200 p.p.s.a.

Wniosek pełnomocnika skarżącej, którego ustanowiono z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostanie rozpoznany zgodnie z podziałem czynności przez referendarza sądowego na posiedzeniu niejawnym.