Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 387/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K., W. K., S. C., M. C., M.M. i A. M. na postanowienie Wojewody z dnia 29 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. i W. K., S. i M. C. oraz M. i A. M. wnieśli skargę na postanowienie Wojewody z dnia 28 kwietnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia 4 października 2016 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..], o powierzchni 92 m2, stanowiącej obecnie działkę nr [..], obr. 30, położonej w G.

Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 22 lipca 2016 r. skierowanym do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, A. K., W. K., S. C., M. C., M. M. i A. M. wnieśli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. U., stanowiącej działkę nr [..] (obecnie działka nr [..], obręb nr [..]), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [..].

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Wojewoda wyznaczył Starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do załatwienia sprawy administracyjnej o zwrot ww. nieruchomości.

Starosta postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. nr [..], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, gdyż ustalił na podstawie podania i dołączonych do niego dokumentów, że A. K., W. K., S. C., M. C., M. M. i A. M. nie są ani byłymi współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości ani też ich spadkobiercami. Tym samym nie przysługuje im roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż nie spełnili przesłanki określonej w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskujący o zwrot nieruchomości zarzucili naruszenie art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskodawcom nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy

o odpisy następujących dokumentów:

1. umowy notarialnej sprzedaży z dnia 22 lutego 1989 r., Rep. A [..], zawartej między C. W. a A. K.oraz W. K.,

2. umowy notarialnej przeniesienia własności nieruchomości z dnia 16 marca 1977 r., Rep. A [..] na rok 1977 zawartej między J. R. a M. C. i S. C.,

3. umowy notarialnej sprzedaży z dnia 18 stycznia 1991 r., Rep. A [..] na rok 1991 między J. R. a M.C. i S. C.,

4. umowy notarialnej sprzedaży oraz ustanowienia użytkowania z dnia 7 sierpnia 2012 r., Rep. A nr [..] między W. R. a M.M. oraz A. M.

Rozpoznając zażalenie Wojewoda postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starosty. Wojewoda z powołaniem się na art. 136 ust. 3 u.g.n. uznał, że wnioskujący o zwrot nie są osobami do tego uprawnionymi, nie są bowiem osobami wywłaszczonymi ani ich spadkobiercami. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że na podstawie prawomocnej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. wywłaszczono część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] o powierzchni 0,0092 ha z nieruchomości o powierzchni 0,0788 ha. Osobami, które utraciły ww. nieruchomość byli: J. R., O. R., J. R. oraz C. W.

Według Wojewody, w świetle art. 61a § 1 k.p.a. i art. 136 ust. 3 u.g.n. organ administracji publicznej zobowiązany jest do odmowy wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że osoby wnoszące podanie nie są uprawnione do występowania z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ nie są podmiotami, o których mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. Przepis ten stanowi, że uprawnienie do żądania wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje tylko i wyłącznie byłym właścicielom bądź ich spadkobiercom. Według Wojewody uprawnienie to przysługuje również osobom, które nabyły spadek od osób uprawnionych, z tym, że ciężar udowodnienia nabycia spadku spoczywa na osobach inicjujących postępowanie.

Zdaniem Wojewody wnioskodawcy nie posiadają przymiotu stron inicjujących postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż nie są ani byłymi właścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] (obecnie działkę nr [..], obręb nr [..]) ani ich spadkobiercami. Fakt, że osoby te nabyły, w latach 1977 - 2012 lokale, które znajdują się w budynku usytuowanym na nieruchomości przyległej do nieruchomości wywłaszczonej, już po dniu jej wywłaszczenia (co miało miejsce najpóźniej w dniu, w którym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej stwierdziło prawomocność decyzji wywłaszczeniowej tj. najpóźniej w dniu 7 sierpnia 1969 r.) nie przeniosło i nie mogło przenieść na nich roszczeń o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż roszczenie to przysługuje wyłącznie byłym właścicielom nieruchomości wywłaszczonej bądź ich spadkobiercom.

Za błędne uznał Wojewoda twierdzenie, że wnioskodawcy są następcami prawnymi J. R., O.R., J. R. i C. W., bowiem na dzień sprzedaży praw do lokali mieszkalnych, o których mowa w umowach z dnia: 16 marca 1977 r., 22 lutego 1989 r. i 18 stycznia 1991 r., J. R. oraz C.W. nie przysługiwało prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], o pow. 0,0092 ha (obecnie działka nr [..], obręb nr [..]). Tym samym nie mogli oni przenieść prawa własności do ww. działki, gdyż nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada. Dodatkowo, wskazana jako strona sprzedająca w akcie notarialnym z dnia 7 sierpnia 2012 r. W. R. nie została wywłaszczona na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r., a nawet jeśli przyjąć, że była spadkobiercą którejś z osób wywłaszczonych to i tak, podobnie jak J. R. i C. W. nie mogła w roku 2012 r. sprzedać prawa własności do nieruchomości wywłaszczonej w roku 1969.

Wojewoda stwierdził, że wnioskodawcy posiadali błędne przeświadczenie o posiadanym prawie do realizacji roszczenia zwrotowego, co skutkowało złożeniem podania w niniejszej sprawie. Dołączone do podania oraz uzyskane przez Wojewodę dokumenty nie potwierdziły, że następstwo prawne miało miejsce.

W skardze na powyższe postanowienie wnioskodawcy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony i tym samym odmowę wszczęcia postępowania.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przytoczyli tezę z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 418/13: "1. Interes prawny w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mają aktualni właściciele, byli właściciele lub ich następcy prawni, a także podmioty, którym służą ograniczone prawa rzeczowe łub obligacyjne. Interes prawny poprzedniego właściciela lub jego następców wynika wprost z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.), aktualnego właściciela ze służącego mu tytułu prawnorzeczowego, zaś co do pozostałych tytułów, wywieść interes ten należy z art. 138 tej ustawy. 2. Interes prawny w postępowaniu wynika z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę tego postępowania." Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że interes prawny w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mają aktualni właściciele, byli właściciele lub ich następcy prawni, a także podmioty, którym służą ograniczone prawa rzeczowe lub obligacyjne.

Przywołali również stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 244/13, przyjmujące interes prawny w postępowaniu zwrotowym poprzedniego właściciela, a także obecnego właściciela spornej nieruchomości, oraz podmioty, którym służy inne rzeczowe bądź obligacyjne prawo do niej. Powołali się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I CSK 400/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 743/08.

Według skarżących z tych orzeczeń jednoznacznie wynika, że następcy prawni, a takimi są skarżący, mają prawo wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie skarżących zostały spełnione wszelkie przesłanki zwrotu nieruchomości przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżone postanowienie Wojewody sąd uznał, że nie zawiera ono uchybień, które prowadziłyby do jego uchylenia.

Sądowej kontroli legalności poddano postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżących o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej w dacie wywłaszczenia działkę nr [..] (obecnie działka nr [..]), powołujących się na następstwo prawne po byłych właścicielach, udokumentowane umowami notarialnymi, na podstawie których nabyli lokale mieszkalne w budynku położonym w G.przy ul. U. wraz z udziałami w gruncie.

Podstawą prawną kontrolowanego postanowienia jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania mogą mieć charakter podmiotowy bądź przedmiotowy. Przesłanki podmiotowe związane są z układem podmiotowym postępowania administracyjnego. Byt prawny postępowania administracyjnego jest uzależniony bowiem od występowania dwóch podmiotów: organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia sprawy oraz strony postępowania. W niniejszej sprawie organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać w pierwszej kolejności, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, która może realizować roszczenie o zwrot nieruchomości.

W postępowaniu administracyjnym co do zasady status strony określa art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Reguła ta bazuje na przesłance interesu prawnego pojmowanego jako konkretny, indywidualny, aktualny, realny związek sytuacji prawnej danego podmiotu z treścią regulacji materialnoprawnej lub procesowej podlegającej konkretyzacji w danej sprawie administracyjnej. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. W wyroku z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83 (publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - Warszawa 1994, s. 109) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby".

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na istotną w niniejszej sprawie dystynkcję pomiędzy interesem prawnym wynikającym z prawa podmiotowego (uprawnienia) do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, który przysługuje poprzednim właścicielom i ich spadkobiercom, a interesem prawnym stanowiącym podstawę uczestnictwa w już wszczętym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który odnosi się do aktualnych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, a także podmiotów, którym służą ograniczone prawa rzeczowe lub obligacyjne. Interes prawny tej ostatniej grupy wynika ze służącego im tytułu prawnorzeczowego, zaś co do pozostałych tytułów, wywieść interes ten należy z art. 138 u.g.n., gdyż ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wpływać może bezpośrednio i wprost na dotychczasową sytuację prawną uprawnionych rzeczowo bądź obligacyjnie do nieruchomości. Z tej przyczyny przywołane w skardze orzeczenia nie są adekwatne dla rozstrzygnięcia statusu wnioskodawców jako uprawnionych do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Normą prawa materialnego, w świetle której należało zweryfikować interes prawny wnioskodawców inicjujących postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości był przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147), zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Z decyzją o wywłaszczeniu zrównane zostało, na podstawie art. 216 ust. 1 u.g.n., przejęcie nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94), co miało miejsce w realiach niniejszej sprawy.

Z przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. wynika jednoznacznie, że krąg podmiotów uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości został ograniczony przez ustawodawcę tylko do poprzednich właścicieli oraz ich spadkobierców, a nie, co należy zaznaczyć – wszystkich następców prawnych. Roszczenie o zwrot nieruchomości jest bowiem szczególnym prawem podmiotowym ściśle związanym z dokonanym uprzednio wywłaszczeniem i ustawodawca celowo w sposób ścisły wyznaczył krąg uprawnionych do żądania zwrotu, wyłączając z nich następców prawnych innych niż spadkobiercy. Stanowisko to nie pozostaje w sprzeczności z wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i przywołanym w skardze poglądem o przysługującym aktualnym właścicielom nieruchomości prawie do wzięcia udziału w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Definicję poprzedniego właściciela podaje art. 4 pkt 4 u.g.n. stanowiąc, że należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości. Zatem uprawnioną do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może być osoba, której prawo własności zostało odjęte lub spadkobierca takiej osoby. O legitymacji do wystąpienia z roszczeniem o zwrot przesądza posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości wywłaszczonej. We wskazanym przepisie chodzi o osobę, która w wyniku przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego została pozbawiona prawa własności. Innymi słowy, nie chodzi o każdego "poprzedniego właściciela", lecz tylko takiego, któremu własność odjęto wbrew jego woli, a więc np. w wyniku wywłaszczenia. W żadnym razie za przejęcie, o którym mowa w analizowanym przepisie nie można uznać przeniesienia własności nieruchomości na mocy umowy cywilnoprawnej.

W niniejszej sprawie, zgodnie z prawidłowo ustalonym przez Wojewodę stanem faktycznym, właścicielami, którzy na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. zostali pozbawieniu własności nieruchomości stanowiącej wówczas działkę nr [..] położoną w G. przy ul. U. (obecnie stanowiącą działkę nr [..]), byli J. R., O. R., J. R. i C. W. W konsekwencji tylko te osoby oraz ich spadkobiercy mogli skutecznie wystąpić z wnioskiem o zwrot, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności z przedłożonych przez skarżących aktów notarialnych wynika, że zawarli oni w latach 1977-2012 umowy nabycia lokali mieszkalnych w budynku przy ul. U. wraz z udziałami w gruncie. W umowie z dnia 16 marca 1977 r. J. R. przeniósł własność lokalu nr 2 wraz z przynależnościami na M. C. i S. C. Umową z dnia 18 stycznia 1991 r. J. R. sprzedał na rzecz M. C. i S.C. lokal nr 3 i 4. Umową z dnia 22 lutego 1989 r. C. W. sprzedała A. K. i W.K. lokal nr 1. Natomiast umową z dnia 7 sierpnia 2012 r. W. R. sprzedała na rzecz M. M.oraz A. M. lokale nr 3 i 4.

Skarżący w przedstawionych zdarzeniach prawnych upatrują źródła następstwa prawnego po wywłaszczonych właścicielach, które ich zdaniem daje legitymację do wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości.

Otóż rozumowanie to opiera się na błędnej wykładni art. 136 ust. 3 u.g.n., że w kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z roszczeniem o zwrot nieruchomości są również następcy prawni poprzednich właścicieli. Natomiast ścisła wykładnia językowa, której wyniki są zgodne z rozumieniem systemowym i funkcjonalnym tego przepisu prowadzi do wniosku, że z katalogu uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości wyłączono wszystkich następców prawnych poprzednich właścicieli oprócz ich spadkobierców. W konsekwencji wyłącznie uprawnionymi do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia są poprzedni właściciele (właściciele, których pozbawiono własności) oraz ich spadkobiercy, czyli następcy prawni pod tytułem ogólnym wchodzący w prawa i obowiązki poprzednich właścicieli w wyniku spadkobrania.

Z zebranego w sposób wyczerpujący przez Wojewodę materiału dowodowego wynika, że skarżący (wnioskodawcy) nie są ani poprzednimi właścicielami wywłaszczonej nieruchomości, ani ich spadkobiercami. W związku z dokonanymi czynnościami prawnymi mogliby zostać uznani jedynie za następców prawnych poprzednich właścicieli, czyli następców prawnych pod tytułem szczególnym, gdyby nie to, że w dniu zawierania wszystkich spośród wskazanych czterech umów, poprzedni właściciele w związku z prawomocnym wywłaszczeniem od dnia 7 sierpnia 1969 r. nie mogli nieruchomością rozporządzać, gdyż pozbawiono ich uprawnień właścicielskich na rzecz Państwa. Od tej daty jako właściciel funkcjonował Skarb Państwa, i to on dzierżył uprawnienia właścicielskie, a nie wywłaszczeni właściciele, choćby nie odzwierciedlała tego stanu księga wieczysta. Własność może przenieść tylko ten, któremu ona przysługuje, czyli właściciel rzeczy, nikt bowiem nie może przenieść więcej praw, aniżeli posiada - nemo plus iuris in alium transferre potest, quam ipse habet. Zasada, że nikt nie może przenieść na drugiego własności rzeczy, nie będąc jej właścicielem, oznacza, że umowa dotycząca zbycia cudzej rzeczy w ogóle nie wywołuje zamierzonego skutku w postaci przeniesienia własności. Umowa taka nie jest bezwzględnie nieważna, ale prawnie bezskuteczna, chyba że konkretny przepis prawa przyznaje wyjątkowo skuteczność nabyciu rzeczy od nieuprawnionego, jak to ma miejsce np. w warunkach działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych określonych w art. 5 ustawie o księgach wieczystych i hipotece albo w wypadku nabycia rzeczy ruchomej od nieuprawnionego (art. 169 k.c.). Kwestie związane z oceną skuteczności nabycia uprawnień rzeczowych do lokali w budynku przy ul. U. w G. wraz z udziałami w gruntach przez skarżących nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nawet, gdyby założyć skuteczność tych umów, to w świetle art. 136 ust. 3 u.g.n. nie daje to skarżącym podstaw do ubiegania się o zwrot nieruchomości. Mogliby jedynie dążyć do zapewnienia im udziału w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczętym przez uprawnione podmioty.

Działania, które w niniejszej sprawie podjęły organy obu instancji, w zakresie ustaleń stanu faktycznego i jego subsumpcji z przepisami prawa materialnego doprowadziły organy do prawidłowych wniosków o braku interesu prawnego wynikającego z art. 136 ust. 3 u.g.n. po stronie wnioskodawców do występowania o zwrot wywłaszczonej działki nr [.]. W ocenie sądu brak interesu prawnego skarżących potwierdzało proste zestawienie okoliczności sprawy z dyspozycją art. 136 ust. 3 u.g.n., które nie wymagało szczególnych zabiegów interpretacyjnych, a zebrany materiał dowodowy był niewątpliwy i ostatecznie wyjaśniał sprawę wniosku. Do tego rodzaju sytuacji faktycznej i prawnej podjęte przez Wojewodę rozstrzygnięcie aprobujące odmowę wszczęcia postępowania z powodu przeszkody podmiotowej jest prawidłowe i odpowiadające standardom państwa prawnego. Zwrócić należy bowiem uwagę, że właściwe rozumienie art. 61a § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Przy czym oczywistość ta powinna wynikać już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo jej stwierdzenie dokonane zostaje w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Z taką sytuacją, zdaniem sądu, mieliśmy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, w której prosta analiza okoliczności faktycznych i prawnych rozwiewa wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.