Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 588/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 86, art. 88
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 aart. 4, art. 5, art. 17
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1169/12 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, czerwiec i lipiec 2005 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1169/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 stycznia 2011 r. wydaną w sprawie ze skargi S. P.

Ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, czerwiec i lipiec 2005 r. w łącznej kwocie 21.536 zł.

Organ zakwestionował prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez "R." sp. z o.o. w J. oraz "B." sp. z o.o. w B., bowiem faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń, gdyż ich wystawcy nie byli właścicielami towaru widniejącego na tych dokumentach

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dalej: ustawa o VAT oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) dalej: rozporządzenie MF z dnia 27 kwietnia 2004 r.

W skardze do WSA podatnik powtórzył zarzuty z odwołania i wniósł o uchylenie decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem Sądu I instancji skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez niepodjęcie niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie powyższe miało zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż na skutek uchybienia wskazanym przepisom proceduralnym doszło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a i ust. 10 pkt 3 art. 88 ust. 3a pkt 4, art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT i § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia MF z dnia 27 kwietnia 2004 r.

Sąd I instancji podkreślił, że organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w tej jego części, która pozwala na przyjęcie, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż podmiot widniejący na owych fakturach, jako ich wystawca ("R." sp. z o.o. i "B." sp. z o.o.), w rzeczywistości żadnego paliwa skarżącemu nie sprzedały, a ponadto przedmiotem dostaw nie był olej napędowy tylko inny produkt ropopochodny mogący służyć do napędu pojazdów wyposażonych w silniki diesla. Organy w rozpoznawanej sprawie nie kwestionowały faktu nabycia własności towaru w ilości i cenie wskazanej w spornych fakturach przez skarżącego, a jedynie jego prawo do obniżenia podatku należnego w oparciu o faktury nierzetelne przedmiotowo i podmiotowo.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy uwzględnić treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2012 r. wydanego w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11.

Sąd wywiódł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odbiega od wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, który nakazuje spośród dowodów istotnych dla wyniku sprawy wskazać organowi te, które uwzględnił oraz te, którym nie dał wiary. Jeśli zatem organ wielokrotnie w uzasadnieniu decyzji deklaruje, powołując na tę okoliczność także szereg wyroków sądów administracyjnych, że świadomość skarżącego, jego dobra wiara, a w konsekwencji także przedsięwzięte akty staranności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, to późniejsze wskazywanie, że skarżący winien zachować dalej idącą ostrożność są nie tylko bezprzedmiotowe, lecz również rodzą wątpliwości co do tego, jakie były prawdziwe motywy organu odmawiającego prawa do odliczenia. Budzą niepewność po stronie podatnika co do przyczyn pozbawienia prawa do potrącenia podatku VAT i refleksję o nieuchronności zakwestionowania tego prawa niezależnie od stanu faktycznego sprawy. Ponadto są one nieprzekonujące.

Sąd wskazał, że jeśli organ uważa, że skarżący winien przypuszczać, że kontrahenci nie dokonują faktycznej sprzedaży paliwa, bo cena oferowanego paliwa jest niższa od przyjętej w uczciwym obrocie to zauważyć należy, że w gospodarce rynkowej różnica w cenie towarów i usług nie jest wyjątkiem lecz regułą, zaś konsument ma prawo wyboru tego kontrahenta, który oferuje cenę najniższą. Podnoszona przez organ nieznajomość członków zarządu firm dostarczających paliwo nie jest niczym wyjątkowym. Notoryjnie znana jest okoliczność, że dokonując zakupów usług lub towarów nabywca nie ma obowiązku znać właścicieli. Płacenie ceny gotówką w miejsce obowiązujących przedsiębiorców przelewów na rachunek bankowy stanowi uchybienie przepisom ustawy o rachunkowości, lecz nie dyskwalifikuje transakcji w rozumieniu prawa podatkowego. Również nie dyskwalifikuje transakcji fakt, że faktura dokumentująca zakup była przesyłana pocztą po upływie kilku dni. Wreszcie brak weryfikacji jakości paliwa jest o tyle bezprzedmiotowy, że powszechnie znane są częste przypadki złej jakości paliwa sprzedawanego na stacjach paliw renomowanych firm.

Reasumując Sąd stwierdził, że jeśliby nawet przyjąć za organem, że skarżący miał podstawy by przypuszczać, że firmy widniejące na fakturach nie są właścicielami paliwa, to nie jest to przesłanka wystarczająca w świetle powołanego orzeczenia TSUE - C-80/11 i C-142/11 do zakwestionowania prawa do odliczenia podatku VAT. Z orzeczenia TSUE wynika, że organ, aby pozbawić podatnika prawa do odliczenia musi udowodnić, na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub wiedzieć powinien, iż transakcja stanowiąca podstawę do odliczenia (sprzedaż paliwa) wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

Nie jest zatem wystarczającą przesłanką do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego istnienie wątpliwości co do przebiegu transakcji, choćby wynikających z jej odmienności od transakcji "przyjętych w normalnym obrocie". Aby prawa tego pozbawić podatnika organ musi mu udowodnić, że wiedział lub powinien wiedzieć, że sprzedaż wiązała się z przestępstwem popełnionym przez sprzedawcę lub jego dostawcę. Nie wystarczą więc zwykłe, choćby nawet uzasadnione wątpliwości co do przebiegu transakcji. Organ musi wykazać, że nabywca miał lub powinien mieć świadomość przestępstwa, o którym mowa powyżej. Innymi słowy, aby pozbawić podatnika prawa do odliczenia VAT nie wystarczają wątpliwości co do pochodzenia paliwa lub rzetelności lub osoby sprzedawcy. Jeśli nabycie nastąpiło w rzeczywistości muszą to być wątpliwości kwalifikowane, wskazujące jednoznacznie na świadomość przestępstwa sprzedawcy lub jego dostawcy.

Ponadto to do organów podatkowych, a nie do podatnika należy dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń

Sąd podkreślił, że nie można przenosić argumentacji zawartej w wyroku NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1766/11 do rozpoznawanej obecnie sprawy. We wskazanej sprawie organy skutecznie zakwestionowały nabycie paliwa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, organy przyznały, że nabycia nie kwestionują. Oznacza to, że zachowują aktualność rozważania TSUE zawarte w wyroku w połączonych sprawach C-80 i C-142/11.

Sąd I instancji podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozważy, czy w świetle zebranego już materiału dowodowego (ewentualnie uzupełnionego) możliwe będzie stwierdzenie, że skarżący na podstawie okoliczności towarzyszących transakcji mógł przewidzieć, że skorzystanie z prawa do odliczenia może wiązać się z przestępstwem, jakiego dopuścili się członkowie zorganizowanej grupy przestępczej wykorzystującej faktury wystawione przez "R." i "B.". Nie straci przy tym z pola widzenia tego, że okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są niewystarczające dla stwierdzenia, że skarżący wiedział (lub powinien był wiedzieć) o przestępstwie popełnionym przez swych kontrahentów lub ich dostawców.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w L. zaskarżając wyrok w całości wnosząc o oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania .

Zarzucił orzeczeniu naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. w zw. z art. 88 ust. 3a ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że pomimo braku przedstawienia przez podatnika faktury dokumentującej zaistniałe zdarzenie gospodarcze, organ obowiązany jest badać czy podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, że wystawca faktur dopuścił się przestępstwa w związku ze sporną transakcją, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy w ocenie organów faktury nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego transakcji gospodarczych, ani w sposób podmiotowy ani przedmiotowy, a zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób oczywisty wskazuje, że podatnik musiał mieć wiedzę, że obrót paliwa związany jest z przestępstwem i nie ma konieczności badania świadomości podatnika,

2/ prawa procesowego, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy organ zobowiązany jest ustalić stan świadomości podatnika co do zgodności z prawem działań dostawcy towaru, podczas gdy zdaniem organu brak faktury potwierdzającej dokonaną czynność prawną wyłącza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci braku przelewów za dostawę, zapłaty tylko w gotówce, brak weryfikacji dostawców świadczy o wiedzy podatnika, co do obrotu paliwem w wyniku przestępstwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zobowiązania organu do zbadania stanu świadomości podatnika co do zgodności z prawem działań dostawcy towaru, podczas gdy okoliczność ta została już wykazana w toku postępowania podatkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty na obu wymienionych w art. 174 P.p.s.a. podstawach.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał , że podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sformułowane przez autora skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Należy bowiem w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Sądu przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w rozpoznawanej sprawie organy dokonały wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego - art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a ustawy o VAT - pomijając obowiązujące w tym zakresie orzecznictwo unijne.

W szczególności w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( TSUE ) istotne znaczenie ma okoliczność, że organy podatkowe jak i Sąd I instancji nie kwestionowały, że paliwo w ilościach wynikających z zakwestionowanych faktur skarżący rzeczywiście nabył i zużył je do sprzedaży opodatkowanej. Zarzuty nierzetelności tych faktur sprowadzały się w istocie do tego, że faktycznym dostawcą, były inne podmioty niż wystawcy tych faktur. Ustalenia nierzetelności faktur dotyczyły też tego, że w skarżący nie nabywał oleju napędowego, a odbarwiony olej opałowy czy inne paliwa nie będące olejem napędowym. Okoliczności powyższe nie były jednak , jak ocenił Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo TSUE, wystarczające do zakwestionowania prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego w tych fakturach.

Należy w związku z tym przypomnieć, że w zakresie podatku od towarów i usług w związku z przystąpieniem do Unii Europejskiej, mają zastosowanie przepisy prawa unijnego -w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy – przepisy szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. L. 145 s 1) zmieniona dyrektywa Rady 2001/115/WE z dnia 20 grudnia 2001 (Dz. U. L. 15, s. 24) zwana dalej VI dyrektywą. Polega to na obowiązku harmonizacji prawa krajowego w tym bezpośredniego stosowania prawa unijnego w przypadku braku należytej harmonizacji, wreszcie na obowiązku interpretowania przepisów prawa krajowego zgodnie z przepisami prawa unijnego tak by dążyć do osiągnięcia rezultatów wyznaczonych przez dyrektywę. Zapewnieniu efektywności prawa wspólnotowego w krajowym porządku prawnym państwa członkowskiego służą wypracowane przez orzecznictwo TSUE zasady.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę na Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (piąta Izba) z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13 Marcin Jagiełło przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi. Orzeczenie to zostało wydane w wyniku pytania prejudycjalnego złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który prowadzi postępowanie ze skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. odmawiającą podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego od faktur za paliwo wystawionych przez B. sp. z o.o. jako nie odzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka ta (podobnie jak spółka R.) była zaangażowana w proceder handlu nielegalnym paliwem i pełniła rolę firmanta A. K., rzeczywistego właściciela i sprzedawcy tego paliwa. Na tle takiego stanu faktycznego WSA w Łodzi przedłożył Trybunałowi następujące pytania: Czy art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 1 VI dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uznaniu za dostawę towarów sprzedaży dokonanej przez podmiot, który za zgodą innej osoby, w celu zatajenia własnej działalności gospodarczej, posłużył się firmą tej osoby? Czy art. 17 VI Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on odliczeniu podatku z faktury wystawionej przez osobę, która jedynie firmowała sprzedaż towaru dokonaną przez inny podmiot, bez wykazania, że nabywca wiedział lub na podstawie obiektywnych okoliczności mógł przewidzieć, że transakcja, w której uczestniczy, wiąże się z przestępstwem lub innymi nieprawidłowościami, jakich dopuścił się wystawca faktury lub podmiot z nim współdziałający?

TSUE uznał, że odpowiedź na te pytania można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa, na mocy art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym powoływane w skardze. Wskazanym wyżej Postanowieniem Trybunał orzekł: "Szóstą dyrektywę Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku zmienioną dyrektywa Rady 2001/115/WE z dnia 20 grudnia 2001r. należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby podatnikowi odmówiono prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego z tytułu towarów otrzymanych przez niego, na tej podstawie, iż biorąc pod uwagę przestępstwa lub nieprawidłowości, jakich dopuścił się wystawca faktury dotyczącej tej dostawy, uznaje się, że nie została ona rzeczywiście dokonana przez rzeczonego wystawcę, chyba że zostanie wykazane na podstawie obiektywnych przesłanek – bez wymagania od podatnika podejmowania czynności sprawdzających, które nie są jego zadaniem – iż podatnik ten wiedział lub powinien był wiedzieć, że wskazana dostawa wiąże się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej, co ustalić powinien sąd odsyłający".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane Postanowienie TSUE znajduje w pełni zastosowanie w rozpoznawanej sprawie z podkreśleniem , że ramy prawne stanowiły krajowe przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit a ustawy o VAT obowiązujące w 2005 r.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił , że poglądy organów nie zasługują na akceptację zważywszy, że sprowadzały się do takiej interpretacji wskazywanych przepisów prawa materialnego, że nie pozwalają one na odliczenie podatku naliczonego od faktur nie odpowiadających rzeczywistości, co czyni zbędnym czynienie ustaleń, co do wiedzy nabywcy (skarżącego) o tym, że nabywanie przez niego paliwa związane było czy też poprzedzone procederem nielegalnego wprowadzania do obrotu czy oszustw podatkowych. Taka interpretacja prawa byłaby uzasadniona, gdyby faktury były całkowicie fikcyjne, to znaczy gdyby nie odpowiadało im rzeczywiste nabywanie przez podatnika towaru wykorzystywanego do prowadzenia działalności. Sytuacja taka jednak zgodnie z zaakceptowanymi przez Sąd i instancji ustaleniami organów nie miała miejsca , to jest nie było tak, że zakwestionowane faktury stwierdzały czynności, które nie zostały wykonane w ogóle. Dokumentowały bowiem rzeczywiste czynności dokonanych dostaw paliw, które w ocenie organów nie odpowiadały rzeczywistości o tyle, że faktycznym dostawcą był kto inny (wystawca faktur firmował tylko jego rzeczywistą działalność), ewentualnie też rzeczywiście nabyty (i zużyty przez skarżącego) produkt nie był olejem napędowym, a innym produktem o podobnych właściwościach.

Powyższe uzasadniało wydanie przez Sąd I instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia uchylającego decyzję organu o odmowie skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego z nierzetelnych faktur, to jest do prawa skorzystania z uprawnienia określonego w art. 86 i art. 88 ust. 3a ustawy o VAT z pominięciem konieczności dokonania jednoznacznych ustaleń, czy skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że dostawy wiązały się z przestępstwem w dziedzinie podatku VAT. Jak wskazał Trybunał w Postanowieniu C-33/13, w takim przypadku odmowa prawa do odliczenia wymaga bowiem wykazania przez organy podatkowe na podstawie obiektywnych przesłanek – bez wymagania od odbiorcy faktury podejmowania czynności sprawdzających, które nie są jego zadaniem – iż odbiorca ten wiedział lub powinien był wiedzieć, że wskazana transakcja wiąże się z przestępstwem w dziedzinie podatku VAT (pkt 33 postanowienia). Ta wiedza korzystającego z odliczenia jest więc uznawana za istotną przesłankę odmówienia mu prawa do skorzystania z obniżenia podatku należnego o naliczony również w innych orzeczeniach TSUE. Konsekwencją wadliwej wykładni prawa materialnego przez organy podatkowe było naruszenie przepisów postępowania w zakresie nienależytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, to jest czy skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że zakwestionowane dostawy wiążą się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, który wywiązał się z obowiązku rozpatrzenia zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i art. 187 §1, Ordynacji podatkowej .

Uprawniona jest w związku z powyższym konstatacja, że konsekwencją niezasadnej marginalizacji kwestii świadomości (lub jej braku) skarżącego co do tego, czy w obrocie nabywanym przez niego paliwem nie dochodziło do nadużyć byłoby naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a w zakresie nienależytego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tej kwestii.

Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyły braków w zakresie oceny prawidłowości ustalenia przez organy okoliczności faktycznych istotnych dla zastosowania przepisów prawa materialnego, to jest ustalenia przesłanek odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakwestionowanych fakturach.

Uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 204 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.