Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 254/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi A. P., J. P., S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonywanych robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 listopada 2011 r. A. i J. P. oraz S. P. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o wszczęcie postępowania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w sprawie inwestycji zrealizowanej przez T. K. w J. przy ulicy [...] nr [...] na działce nr [...], polegającej na montażu torowiska dla pilarki taśmowej w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu użytkowania części tego budynku i doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu podnieśli, iż inwestor zrealizował przedmiotową inwestycję nie czekając na prawomocne i ostateczne zakończenie sprawy udzielonego pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W takim przypadku, w ich ocenie, powinno być przeprowadzone wnioskowane przez nich postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wszczęcia wnioskowanego postępowania. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego postępowania w tej sprawie, organ stwierdził, iż rozpatrując złożony wniosek na podstawie przeprowadzonej analizy nie sposób wykazać, aby działalność prowadzona przez inwestora była uciążliwa w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko albo by wpływała na nieruchomości sąsiednie sposób ponadnormatywny. Podkreślono też że sprawa została rozstrzygnięta decyzją tutejszego organu o pozwoleniu na użytkowanie (decyzja nr [...] z dnia [...] r.), która nadal pozostaje w obrocie prawnym.

W wyniku złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. uchylił wymienione powyżej postanowienie, stwierdzając, iż jest ono obarczone na tyle istotnymi brakami proceduralnymi, iż konieczne jest jego wyeliminowanie.

W wyniku prowadzonego ponownie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U z 2010 r., Nr 263, poz. 1623 ze zm.) umorzył postępowania w sprawie ze złożonego w dniu 4 listopada 2011 r. wniosku.

Wobec wniesionego odwołania A. i J. P. oraz S. P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał T. K. i D. K. przedłożyć w terminie do dnia 31 stycznia 2013 r. projekt budowalny powykonawczy obejmujący zakresem wykonaną inwestycję w postaci montażu torowiska pilarki taśmowej w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu użytkowania części tego budynku oraz dołączyć do projektu aktualne sprawozdanie z badań hałasu, potwierdzające nie przekraczanie obowiązujących norm, z uwzględnieniem przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunków technicznych.

Także ta decyzja, w wyniku wniesionych odwołań A. i J. P. ze S. P. oraz T. K., została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia [...] r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy zarzucił przeprowadzonemu postępowaniu naruszenie przepisów, a w szczególności nieuwzględnienie w postępowaniu wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co musiało doprowadzić do wydanego rozstrzygnięcia.

Wobec toczącego się postępowania spadkowego organ pierwszej instancji próbował zawiesić niniejsze postępowanie, jednak wobec złożonego zażalenia – organ drugiej instancji uchylił to rozstrzygniecie, uznając, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu 27 czerwca 2013 r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] w J. przy ulicy [...] w sprawie montażu torowiska dla pilarki taśmowej w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu użytkowania części tego budynku gospodarczego, a następnie postanowieniem z dnia [...] r., przywołując w podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na T. K. i D. K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 października 2013 r. projektu budowalnego powykonawczego, obejmującego zakresem wykonaną inwestycję, podkreślając, iż projekt winien być wykonany w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Transport, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i spełniać wymagania określone w art. 34 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Także i to postanowienie, w wyniku wniesionego przez zobowiązanych oraz wnioskujących o wszczęcie niniejszego postępowania, zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia [...] r

Wówczas Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po przeprowadzeniu kolejnego postępowania, decyzją nr [...] r. z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie montażu torowiska dla pilarki taśmowej w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania. Organ przypomniał, że przedmiotowe torowisko zostało zrealizowane przez T. K. na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. Po zakończeniu inwestycji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na wniosek inwestora decyzją nr [...] z dnia [...] r. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku. Następnie jednak Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. i umorzył postępowanie administracyjne.

Z uwagi na uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] r., a następnie w toku postępowania wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji zakończyło się decyzją z dnia [...] r., którą wojewódzki organ nadzoru budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił wymienioną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzył postępowanie. Wyrokiem z dnia 1 września 2009 r. Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylił powyższą decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, w którym zamontowano pilarkę taśmową.

Rozpatrując ponownie sprawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego w decyzji nr [...] z dnia [...] r. organ stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (decyzja z dnia [...] r.).

Postępowanie z wniosku A. i J. P. i S. P. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie zakończone zostało decyzją z dnia [...] r., w której [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nr [...] z dnia [...] r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r, a skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa2561/11.

W tych okolicznościach złożony został wniosek wszczynający niniejsze postępowanie, a w sprawie wydane ostały pierwsze rozstrzygnięcia, które w wyniku składnych odwołań były następnie uchylane, a sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania uzupełniano je w kierunku wskazywanym przez organ odwoławczy. Na podstawie protokołu oględzin posesji państwa K. oraz wcześniejszych przesłuchań świadków organ ustalił, że roboty budowlane wraz ze zmianą sposobu użytkowania części budynku gospodarczego zostały wykonane zostały przez inwestora w [...] r. na mocy pozostającego w obiegu prawnym pozwolenia na budowę. Wówczas w pomieszczeniu o powierzchni 42m² istniejącego budynku gospodarczego zamontowano pilarkę taśmową o mocy silnika 7,5 kW. Uwzględniając zakres wykonywanych prac przy powstawaniu desek o odpowiednich wymiarach, a następnie ich zbijaniu w opakowania drewniane, nie stwierdzono, by powstający w trakcie tych prac hałas czy emisja pyłów przekraczały dopuszczalne normy. Wykonywane roboty nie mieszczą się w grupie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub wpływać na nieruchomości sąsiednie w sposób ponadnormatywny. W świetle poczynionych ustaleń, zdaniem organu, brak podstaw prawnych do formułowania nakazów, mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Ustalono też, na podstawie wypisu i wyrysu z aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że działka nr [...] zlokalizowana jest w jednostce 135-A na ternach oznaczonym symbolem MN-1 o przeznaczeniu podstawowym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z możliwością zabudowy uzupełniającej w postaci obiektów usługowych, handlowych i produkcyjnych, których oddziaływanie nie przekracza granic nieruchomości. Pozyskano do akt sprawy aktualne badanie poziomu hałasu emitowanego przez przedmiotowy warsztat, a w dniu 27 czerwca 2013 r. przeprowadzono dodatkową kontrolę budynku, w którym zamontowano torowisko i pilarkę taśmową. Nie stwierdzono w jej wyniku większych zmian w stosunku do stanu wcześniejszego, a jedyna zmian dotyczy sposobu zbijania desek w opakowania drewniane – wcześniej zbijanie ręczne, a obecnie za pomocą narzędzia zasilanego sprzężonym powietrzem z kompresora umieszczonego wewnątrz budynku pomieszczenia warsztatowego. Wobec uchylania poprzednich rozstrzygnięć prowadzących do zobowiązania inwestora do przedłożenia do akt sprawy projektu zamiennego powykonawczego, obecnie organ po analizie materiału dowodowego, nie stwierdził, by przedmiotowy obiekt budowlany był w nieodpowiednim stanie technicznym. Obiekt ten podlegał wielokrotnym kontrolom przeprowadzanym przez organ i nie wykazały one, aby część budynku gospodarczego w której dokonano montażu torowiska dla pilarki taśmowej była w nieodpowiednim stanie technicznym. Brak zatem było podstaw do podjęcia dalszych działań w tym zakresie. Nie udokumentowano także podstaw do stwierdzenia, że prowadzona na terenie posesji należącej do T. i D. K. działalność gospodarcza oddziałuje ponadnormatywnie na grunty sąsiednie, a tym samym przedmiotowy obiekt narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie budzi też zastrzeżeń stan techniczny obiektu, stąd nie wymaga ingerencji organu nadzoru budowlanego. Wobec powyższego brak jest podstaw do formułowania nakazów i obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przywołanego przez wnioskodawców jako podstawa działania organów nadzoru budowlanego. Stąd postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. .

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i J. P. oraz S. P., domagając się zmiany decyzji przez organ drugiej instancji i oczekując podjęcia przez organ odwoławczy czynności zmierzających do likwidacji tartaku (pilarki taśmowej) na terenach mieszkalnych. W uzasadnieniu odwołania podkreślili, że powiatowy organ nadzoru w Z. nie odniósł się do zgłaszanych w trakcie postępowania argumentów. Wyjaśnili, że w kwestii pomiarów wykonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. Delegatura w B. skutecznie je podważyli, stąd nie mogą być one uznane za materiał dowodowy w sprawie. Podkreślili, że jako strony postępowania winni być powiadomieni o terminie wykonania takich pomiarów, gdyż w przeciwnym razie trudno stwierdzić, w jakich warunkach były one wykonane. Podkreślili, że zgodnie z zapisem miejscowego planu na terenach mieszkaniowych możliwe jest funkcjonowanie tylko takich przedsięwzięć, których oddziaływanie nie przekracza granic nieruchomości, a pojęcie oddziaływanie nie odnosi tylko do hałasu, ale wymaga przeprowadzenia kompleksowego postępowania w trybie przewidzianym w ustawie o ochronie środowiska. Odwołując się do wyroku tut. Sądu z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 826/05 wskazali na potrzebę przeprowadzenia oceny środowiskowej na podstawie raportu oddziaływania na środowisko.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w toku obszernego postępowania wyjaśniającego dotyczącego torowiska dla pilarki taśmowej oraz zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego w J. na działce nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał szereg aktów administracyjnych. Ostatnią decyzją organ ten umorzył postępowanie z uwagi na brak podstaw do nakładania obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Po przedstawieniu instytucji umorzenia postępowania, omówieniu pojęcia "bezprzedmiotowości postępowania", organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego – zasadą dwuinstancyjności postępowania - organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego, lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Rozpatrując złożone odwołanie organ podkreślił, że skarżący skupiają się w istocie na uciążliwości działania spornej inwestycji oraz przekraczania dopuszczalnych norm hałasu. Zarzuty te nie zasługują jednak na uwzględnienie. Dokonując analizy treści art. 51 Prawa budowlanego organ odwoławczy potwierdził, iż orzecznictwo ukształtowało praktykę według której, gdy efekt samowolnie wykonanych robót budowlanych w ogóle nie narusza przepisów i nie trzeba nakładać obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi, to prowadzone postępowanie należy umorzyć.

Na gruncie przedmiotowej sprawy fundamentalne, zdaniem organu, znaczenie miało sprawozdanie z pomiarów nr [...] z dnia [...] r. wykonane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K., w którym nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla tego terenu. Podkreślił także, że zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego jest kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy organem właściwym w kwestii ustalenia i pomiaru dźwięku i wibracji jest właściwy organ ochrony środowiska, co oznacza, że brak jest podstaw do prowadzenie postępowania w tym zakresie przed organami nadzoru budowlanego. Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego ustalił, że roboty budowlane wykonane przy spornej nie wymagają ingerencji organu i wydania nakazu przeprowadzenia robót naprawczych, w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 bądź robót rozbiórkowych w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Stwierdzając brak naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy orzekła jak w sentencji.

Niezadowoleni z rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli A. i J. P. oraz S. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego uwzględniającego obowiązujący porządek planistyczny oraz przepisy ochrony środowiska. Zwrócili też uwagę na przewlekłość tego postępowania. Uzasadniając skargę podkreślili, iż z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na wykonanie przez inwestora robót w postaci montażu torowiska dla pilarki taśmowej (tartaku) w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu użytkowania części budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] z wniosku skarżących wszczęte zostało postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Następnie po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, skarżący stwierdzili, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie rażąco obraża prawo i jako taka wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Ich zdaniem w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych postępowanie organów nadzoru w oparciu o wymienione przepisy "powinno zmierzać do wyeliminowania z obrotu prawnego oraz oceny zrealizowanych już robót w aspekcie ich zgodności z wymogami wskazanych przepisów". Zatem chodzi o doprowadzenie danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa. W ocenie skarżących organ pomija postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy sporny obiekt wybudowany w oparciu o nieprawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę, bez ważnej i wymaganej prawem decyzji o warunkach zabudowy i uzgodnień środowiskowych jest zgodny z prawem, ograniczając się do badania hałasu. Dotychczasowe postępowanie mnie uwzględnia wcale art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, czyli nie bada sprawy pod kątem poszanowania interesów osób trzecich. Podkreślili, iż obowiązujący plan – dopuszcza na tym terenie tylko takie przedsięwzięcia, których oddziaływanie nie przekracza granic nieruchomości, ale pojęcie "oddziaływanie" nie ogranicza się wyłącznie do hałasu, lecz wymaga przeprowadzenia kompleksowego postępowania w trybie przewidzianym w ustawie o ochronie środowiska- tj. raportu oddziaływania na środowiska lub oceny środowiskowej w zależności od rodzaju i rozmiaru inwestycji, a nie ograniczenia się do "sprawozdania" z badan hałasu. Podnieśli dodatkowo, że nie uczestniczyli w żadnych czynnościach dowodowych, m.in. gdy organ ustalił, że brak jest innych immisji wymagających sprawdzenia. Odnosząc się do badań w zakresie poziomu hałasu, podkreślili, że były to badania wykonane potajemnie, gdyż żadna ze stron nie została powiadomiona o terminie ich przeprowadzenia. Dodali, że wszystkie argumenty i wnioski skarżących w tym zakresie zostały pominięte. Nie został także uwzględniony chociażby hałas komunikacyjny oraz nie ustalono jego zasięgu oddziaływania.

Skarżący dodali, że nie zostało też sprawdzone, czy przedmiotowy zakład posiada w ogóle dostęp do drogi publicznej, co jest podstawą w prowadzeniu tego typu działalności. W ocenie skarżących zakład ten nie posiada dostępu do drogi publicznej zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Ulica [...] jest własnością osób prywatnych, wśród których nie ma inwestorów zakładu.

Wreszcie skarżący podnieśli, iż organ nie odniósł się do ich wniosków i nie zbadał sprawy dokładnie przy uwzględnieniu faktu, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wycofana z obiektu prawnego. Przywołując art. 59 Prawa budowlanego dodali, iż organ wydaje decyzję na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a, która obejmuje sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem techniczno- budowlanym. W sytuacji kiedy wyeliminowana została decyzja zatwierdzającą projekt techniczno- budowlany, ich zdaniem, właściwy organ ma obowiązek odmówić wydania zezwolenia na użytkowanie i zastosować art. 51 Prawa budowlanego. Odnosząc się do przedmiotowej sprawy podkreśli, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., a stąd inwestor nie legitymował się ostateczną decyzją na budowę tartaku. Zatem nie było możliwe w toczącym się postępowaniu sprawdzenie przez organ nadzoru realizacji obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Podnieśli, iż decyzja o pozwoleniu na budowę winna poprzedzać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Nie jest zatem możliwe umorzenie postępowania, w sytuacji, kiedy inwestor nie legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W tym zakresie organy nie podjęły najmniejszej próby rozpatrzenia sprawy zgodnie z przepisami.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Organ odwoławczy podniósł, że umknęło uwadze skarżących, że postępowanie zostało wszczęte z ich wniosku w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Wobec stwierdzenia braku podstawy do ingerencji organu w sprawie i wydania nakazu w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, postępowanie należało umorzyć.

Na marginesie organ dodał, że ani organy administracyjne, ani sądy administracyjne nie są powołane do rozstrzygania sporów sąsiedzkich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie.

Kontrolowane w sprawie decyzje wydane zostały w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych przez T. K. na działce nr [...] w J. Na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. wykonał on montaż torowiska dla pilarki taśmowej w budynku gospodarczym. Na podstawie tej decyzji zmieniono jednocześnie sposób użytkowania części budynku gospodarczego. Trzeba też dodać, że w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie wykonanej przedmiotowej inwestycji. Wprawdzie, co podkreślają wnioskujący A. i J. P. oraz S. P., decyzja udzielająca pozwolenia na budowę tej inwestycji została następnie uchylona decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., to jednak nie zostało dotąd skutecznie uchylone pozwolenie na użytkowanie przedmiotowej inwestycji - decyzja nr [...] z dnia [...] r., pozostaje nadal w obrocie prawnym.

Niniejsze postępowanie wszczęte zostało z inicjatywny obecnie skarżących, którzy domagali się przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy robót legalizacyjnych i przewiduje on trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia gdy występuje brak możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1 ) - niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie. W drugim przypadku następuje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (ust. 1 pkt 2) – tj. doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę – najczęściej jest to naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa, a trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (art. 1 pkt 3 ), o którym mowa w art. 36a. Organ nakłada wówczas na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Zauważyć przyjedzie, że wymieniony art. 51 Prawa budowlanego może być stosowany zgodnie z art. 50 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Systematyka ustawy Prawo budowlane wskazuje, że zarówno przywołane przepisy, jak również art. 51 mają na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem. Postępowanie określone w art. 51 Prawa budowlanego kończy się bądź nakazem określonym w ust. 1 pkt 1 tego przepisu bądź nakazem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, chyba że zachodzą okoliczności określone w ust. 3 lub ust. 6 tego przepisu. Wynika zatem z tego, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, pozbawia organ możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie postępowania naprawczego w tym trybie, gdy postępowanie zakończone zostało ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji nadal pozostaje w obrocie prawnym i wiąże zarówno orzekające w sprawie organy jak i również Sąd rozpoznający kolejne decyzje wydawane w stosunku do funkcjonującego obiektu.

Dodatkowo należy też zauważyć, że w niniejszej sprawie organ przeprowadził wnioskowane postępowanie. Argumentacja wnioskodawców niniejszego postępowania skupiała się w istocie na kwestii uciążliwości działania spornej inwestycji i przekroczenia norm dotyczących hałasu. Organy prowadząc postępowanie dokonały ustaleń, które nie potwierdziły zgłaszanych zarzutów. Odniosły się w tym zakresie do sprawozdania z pomiarów dokonanego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. nr [...] z dnia [...] r. z którego wynika, że pomiary nie wykazały przekroczenia dopuszczalnego hałasu (zgodnego z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla pory dnia). Nie stwierdziły także innych zastrzeżeń w stosunku do kwestionowanej inwestycji. Stąd też zasadnie organ pierwszej instancji stwierdził, że z art. 51 wynika, że jeżeli efekt wykonanych robót budowlanych narusza przepisy techniczno- budowlane i nie można tego stanu zmienić w drodze przeróbek, to należy stosować art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, jeżeli zaś wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami techniczno- budowlanymi, to należy nakazać wykonanie tych przeróbek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z kolei z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że jeśli organ nadzoru stwierdzi, że efekt samowolnie wykonanych robót budowlanych w ogóle nie narusza przepisów i nie trzeba nakładać obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia efektu robót do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi to należy postępowanie umorzyć.

Wobec ustalenia w wyniku przeprowadzonego postępowania, że roboty budowlane wykonane przy spornej inwestycji nie wymagają ingerencji organu i wydania tym samym nakazu przeprowadzenia robót naprawczych w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, czy też robót rozbiórkowych w oparciu o treść art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego brak było podstaw do władczej ingerencji organu, a tym samym zasadnie postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. W ocenie składu orzekającego stanowisko to znajduje potwierdzenie tak w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak również w obowiązujących przepisach, a zgłaszane w toku postępowania przez wnioskujących o wszczęcie tego postępowania argumenty nie miały wpływu na zmianę tego stanowiska.

Tym samym w ocenie składu orzekającego organ odwoławczy słusznie przyjął, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania.

Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę.

.