Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1114/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano adwokatowi  wynagrodzenie
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 148  par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska, asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. zasądza ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat J.T. z Kancelarii Adwokackiej przy ulicy [...] w W., kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] lutego 2007 r. (data wpływu do organu - [...] lutego 2007 r.), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pana W.C. jest decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2007 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2006 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] grudnia 2004 r. (data wpływu do organu) pan W.C. złożył do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich ma podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.).

W wyniku merytorycznego rozpoznania wniosku, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z 17 stycznia 2005 r. nr DOII/K0452/K-1190347/1/2005, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371), odmówił panu W.C. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Wnioskodawca nie przedstawił dostatecznych dowodów, które potwierdzałyby jego pobyt w przedmiotowym obozie, co czyni zasadnym wydanie w rozpatrywanej sprawie decyzji negatywnej. W ocenie Kierownika Urzędu, dowodów tych nie stanowią w szczególności dołączone do wniosku oświadczenia świadków, ponieważ nie udokumentowali oni osadzenia w ww. obozie. Ponadto stwierdzono, że przedstawiony dokument - Ankieta Biura Dowodów Osobistych w M. - nie potwierdza wysiedlenia Strony z miejsca zamieszkania.

Na skutek wniosku pana W.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] października 2005 r., nr [...], Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, stosownie do treści art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia z [...] stycznia 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, iż przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wykazało, iż oświadczenia świadków załączone do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Wskazał również, że Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie w piśmie z 24 czerwca 2005 r. podał, iż w aktach i kartotece osobowej niemieckiej Tajnej Policji Państwowej w byłej rejencji [...] nazwisko Strony nie figuruje. Nie istnieją zatem akta mogące potwierdzić okoliczność pobytu Strony w obozie w D. Mając na względzie powyższe organ stwierdził brak podstaw do wydania w sprawie decyzji pozytywnej.

Wyrokiem z 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2978/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę pana W.C. na ww. decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r.

Pismem z 31 lipca 2006 r. (data nadania pocztowego), pan W.C. zwrócił się do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał przy tym ponownie, iż w czasie okupacji przebywał w obozie karnym w D., podkreślając, iż osoby mogące poświadczyć przedmiotową okoliczność już zmarły.

W odpowiedzi na pismo organu z 6 listopada 2006 r. w sprawie doprecyzowania treści żądania Strony, w dniu 16 listopada 2006 r. (data nadania pocztowego wniosku) pan W.C. zwrócił się do Kierownika Urzędu o "(...) ostateczne załatwienie sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego".

Decyzją z [...] grudnia 2006 r. nr [...] Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 149 § 3, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

W motywach rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei w myśl art. 149 § 3 k.p.a., wniesienie takiego podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w ww. przepisie, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania.

Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie Zainteresowany złożył wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. bowiem decyzja Kierownika Urzędu z [...] października 2005 r. została doręczona Stronie w dniu 7 listopada 2005 r., a przedmiotowy wniosek został złożony 16 listopada 2006 r.

Na skutek wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] stycznia 2007 r. nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując w podstawie prawnej art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności organ podkreślił, iż okoliczność pobytu Strony w obozie hitlerowskim w D. była już przedmiotem badania organu orzekającego (decyzja z [...] stycznia 2005 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] października 2005 r.). Kierownik Urzędu przeprowadził w sprawie wnikliwe postępowanie i stwierdził, iż strona nie udowodniła, iż przebywała w obozie w D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z 6 kwietnia 2006 r. uznał, że decyzja Kierownika Urzędu o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich była zgodna z prawem.

Odnośnie wniosku Strony o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zaznaczył, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy odnośny wniosek oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 cyt. ustawy oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a., organ administracji może - na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. - wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i art. 151 k.p.a. Podkreślił, iż zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Mając na względzie powyższe Kierownik Urzędu stwierdził, iż fakt uchybienia przez Stronę terminu z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości.

Ponieważ wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia ww. terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), w ocenie organu podjęte rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2007 r. (data nadania pocztowego) na powyższą decyzję pan W.C. zakwestionował stanowisko Kierownika Urzędu do Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc o merytoryczne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie karnym w D.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 11 października 2007 r., pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy poprzez zaniechanie wystąpienia do Archiwum Państwowego w P. w celu zweryfikowania twierdzeń Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2007 r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na tej podstawie skargę oddalił.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że granice rozpatrywanej sprawy nakreślone zostały we wniosku pana W.C. z 16 listopada 2006 r., gdzie Skarżący, precyzując treść żądania zawartego w piśmie z 31 lipca 2006 r., zwrócił się do Kierownika Urzędu "(...) o załatwienie sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.", w myśl którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z ww. podania w sposób bezsporny wynika żądanie wznowienia postępowania z przyczyny określonej w powołanym przepisie.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach procesowych (art. 145 § 1 k.p.a.). Podkreślić w tym miejscu należy, iż sprawa ze skargi pana W.C. na decyzję ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich była przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2978/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę pana W.C. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r. (k. 39 akt admin.).

Sąd zważył, iż przepisy prawa nie ograniczają wznowienia postępowania poprzez wprowadzenie formalnych nakazów, np. wniesienia podania przez określone osoby czy zakaz ponownego wniesienia wniosku w tej samej sprawie. Znaczenie może mieć natomiast termin, mający charakter prekluzyjny. Zasadą jest więc, że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 października 1998 r. (sygn. akt III SA 2802/97, niepubl.) "strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia; zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze". Jednak w sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ustawa procesowa przewiduje wyjątek, a mianowicie, w myśl art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podkreślenia wymaga, iż "w świetle art. 148 § 2 k.p.a. bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu" (wyrok NSA z 27 czerwca 1996 r., sygn. akt I SA 570/95, ONSA 1997, nr 2, poz. 100), przy czym "informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie" (wyrok NSA z 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99, Lex nr 54136). Podkreślić należy, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia odnośnego terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, iż decyzja ostateczna Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2005 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich została prawidłowo doręczona panu W.C. 7 listopada 2005 r. (k. 32 akt admin.), natomiast wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony 16 listopada 2006 r. (data nadania pocztowego pisma z 15 listopada 2006 r., k. 45 akt admin.). Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż Skarżący złożył żądanie wznowienia postępowania administracyjnego z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 2 k.p.a., co czyni uzasadnionym wydanie zaskarżonej decyzji w trybie art. 149 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).