Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 845/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 747/10 w sprawie ze skargi P. M. - wspólnika spółki cywilnej D. A. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., sygn. akt VIII SA/Wa 747/10 uwzględnił skargę P. M. – wspólnika spółki cywilnej "D. A." z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej Dyrektor OR ARiMR) nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej Kierownik BP ARiMR) nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. umarzającą postępowanie w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 i uchylił decyzje organów obu instancji.

I. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że spółka cywilna "D. A.", zarejestrowana pod odrębnym numerem [...] w ewidencji producentów rolnych, złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. Spółka cywilna została zawiązana przez P. M. i R. M. Wspólnicy są zarejestrowani w ewidencji producentów rolnych ARiMR jako niezależni producenci rolni (każdy samodzielnie). Organ I instancji powołując się na treść art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, dalej Kpa) uznał, że spółka cywilna nie ma osobowości prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego, ani adresatem decyzji administracyjnej i beneficjentem płatności. Nie można też przyznać płatności rolnej, o którą wnosi spółka cywilna, na rzecz jej wspólników, a wniosku złożonego w imieniu spółki nie można traktować jako wniesionego przez jej wspólników, co powoduje niemożność wydania decyzji administracyjnej, gdyż został złożony przez "organ nie uprawniony" i postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownik BP ARiMR umorzył postępowanie administracyjnego w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009 a decyzja została skierowana do wspólników spółki cywilnej "D. A.". Decyzja ta została zaskarżona przez P. M., jednego ze wspólników spółki cywilnej "D. A.", który zarzucił m.in. obrazę art. 105 § 1 Kpa polegającą na umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego w sytuacji złożenia wniosku przez wspólnika spółki cywilnej – osobę uprawnioną do występowania w jej imieniu i posiadania przez spółkę cywilną "D. A." numeru ewidencyjnego innego niż numery wspólników, art. 107 § 1 i 3, art. 8, art. 9, art. 24, art. 28, art. 64 § 2 Kpa przez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji i naruszenie zakazu przerzucania skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli.

Organ odwoławczy nie uznał zasadności podniesionej argumentacji i decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powtórzył argumentację tego organu.

Decyzja ta została również zaskarżona przez P. M. wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 747/10 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora MOR ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].

Podając motywy uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 w związku z art. 8 i 9 Kpa, a także w związku z naruszeniem art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2, art. 29 i art. 30 Kpa. Odwołał się do poglądów zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 564/08 wydanego w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, które w pełni podziela. W tymże wyroku Sąd stwierdził, że skoro spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, zdolności sądowej, wekslowej, upadłościowej i układowej, to tym bardziej nie może być pełnomocnikiem osób prawnych czy fizycznych (swoich wspólników), czy też działać w ich imieniu. Zdolność taką posiadają wspólnicy spółki. Dalej podkreślił, że organy naruszyły zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 Kpa, obciążając wspólników spółki cywilnej konsekwencjami błędu popełnionego przez organ I instancji, który dotychczas traktował spółkę cywilną jako rolnika, o czym świadczy choćby nadanie jej numeru producenta rolnego contra regulacji art. 12 ust. 5 ustawy o ewidencji producentów rolnych. Tym bardziej, że doręczał spółce częściowo wypełniony formularz wniosku (tzw. wniosek spersonalizowany), jako producentowi ubiegającemu się o kontynuację płatności. Zdaniem Sądu, skoro później organ I instancji zasadnie uznał, że spółka nie może być wnioskodawcą, to działając w zgodzie z zasadą zaufania do organów wyrażoną w art. 8 Kpa, obowiązany był, stosownie do art. 64 § 2 Kpa wezwać wspólników spółki cywilnej do złożenia wyjaśnień (poprawienia wniosku) poprzez wskazanie, kto jest wnioskodawcą, czego nie uczynił a co mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego uchybienia.

Sąd zgodził się z organami, co do tego, że wnioskodawcą o przyznanie płatności ONW nie może być spółka cywilna. Jednakże skoro wnioskodawcą w sprawie o płatności może być grupa osób fizycznych lub prawnych (art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) Nr 178/2003 (Dz. U. UE L z 21 października 2003 r.), a jeden z członków grupy (wspólników spółki cywilnej) złożył wniosek o przyznanie płatności, to bez wezwania tej osoby do złożenia wyjaśnień poprzez sprecyzowanie, kto jest wnioskodawcą, brak było podstaw do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Podkreślił również, że organy nie traktowały wspólników spółki cywilnej konsekwentnie i w sposób formalny jako uczestników postępowania. Sąd w zaskarżonym wyroku jako podstawę prawną jego wydania powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

II. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 grudnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., zaskarżając wyrok w całości, domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a:

a) art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 29, art. 61 § 1 art. 64 § 2, art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 2 lit. a i b rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, dalej powoływanego jako rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003, oraz w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w związku § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej rozporządzenie MRiRW), poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika,

b) art. 29, art. 61 § 1 art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 2 lit. a i b rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania rozpoznawanego przez skarżącego była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku przez Sąd orzekający była instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 Kp.a. oraz niemająca statusu rolnika,

c) art. 33 k.c. i art. 1 k.c. oraz w związku z art. 30 i 61 § 1 Kpa. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu,

d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 Kpa. w związku z art. 2 lit. a i b rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w związku z § 2 i § 5 rozporządzenia MRiRW poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji, gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z wytycznymi Sądu płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych,

e) art. 6, art. 7 Kpa w związku z art. 2 lit a i b rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w związku z § 2 i § 5 rozporządzenia MRiRW, poprzez zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotu postępowania wobec strony, która nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, t.j. wspólnika spółki cywilnej, na którego pozostali wspólnicy lub pełnomocnik wyrażą zgodę,

f) art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędnym jej wyjaśnieniu,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 2 lit. a i b rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w związku z § 2 i § 5 rozporządzenia MRiRW przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem - grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności ONW.

III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie zaskarżony wyrok Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nie ma bowiem wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok NSA z dnia 18.08. 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, orzeczenia.nsa.pl).

Należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji była legalność decyzji organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania ONW na rok 2009 w oparciu o przepis art.105 § 1 Kpa. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2011 r. (zmieniony przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz.18) a więc w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".

W doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, który skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Jest on konsekwencją obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady skargowości, która skutkuje wszczynaniem postępowania administracyjnego na wniosek a administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 Kpa. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5.07.1999 r. sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119; wyrok NSA z dnia 24.05.2001 r., sygn. akt IV SA 599/99).

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji w pełni podzielił pogląd organów, że wnioskodawcą o przyznanie płatności ONW na rok 2009 nie może być spółka cywilna, która nie posiada osobowości prawnej. Zdolność taką posiadają wspólnicy spółki. Różnica w stanowiskach organów i Sądu polega na tym, że zdaniem organów wniosek został złożony przez "organ nie uprawniony", co skutkuje umorzeniem postępowania, a według Sądu I instancji tę wadliwość podmiotową wniosku organ powinien konwalidować poprzez wezwanie nadawcy wniosku "na podstawie art. 64 § 2 Kpa w związku art. 63 § 2, art. 29 i art. 30 Kpa" do usunięcia braków przez wskazanie, kto jest wnioskodawcą", skoro nie może nim być spółka cywilna. Zdaniem Sądu wnioskodawcą mogą być osoby fizyczne lub prawne – wspólnicy spółki cywilnej prowadzący na podstawie umowy spółki cywilnej działalność rolniczą w ich gospodarstwie na terenie Wspólnoty.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pogląd prezentowany zarówno przez skarżący organ jak i Sąd I instancji, że spółka cywilna nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW pozostaje w sprzeczności z tezą uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GPS 2/12.(publ. orzeczenia.nsa. pl),, która brzmi: "w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) przysługuje spółce cywilnej." W uzasadnieniu podkreślono, że prawo unijne i krajowe wykracza w zakresie dopłat, poza tradycyjny podział podmiotów prawa na osoby fizyczne i osoby prawne, uznając za podmiot uprawniony do dopłat grupę osób fizycznych lub prawnych (jednostki nie posiadającej osobowości prawnej). (...) Uznaje za rolnika grupę osób fizycznych i lub prawnych całkowicie abstrahując od statusu prawnego takiej grupy w prawie krajowym. Traktuje grupę jako rolnika niezależnie od tego, kto na gruncie prawa krajowego ma w takim przypadku zdolność prawną – grupa jako taka czy jej członkowie. Brak osobowości prawnej spółki cywilnej według prawa krajowego nie jest przeszkodą do uznania spółki cywilnej za uprawnioną do uzyskania płatności.

Przenosząc treść uchwały na przepisy materialnoprawne mające zastosowanie w tej sprawie wskazać należy, że zgodnie z art.10 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Przepis ten zatem przesądza, że wszczęcie postępowania następuje na wniosek i określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem, w tym spółkę cywilną. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 i tym samym nie sposób jej odmówić statusu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o której mowa w art.10 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju. Powyższy pogląd znalazł już odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 369/11.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął za organami obydwu instancji, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju. W decyzjach organów obu instancji prawidłowo powołano m.in. § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) w związku z art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427).

W przedmiotowej sprawie wniosek z dnia 14 maja 2009 r. o przyznanie płatności ONW na rok 2009 złożyła "D. A." Spółka Cywilna z siedzibą w B., która następnie dwukrotnie dokonywała jego modyfikacji. W dniu 26 sierpnia 2009 r. wycofała część wniosku, w dniu 17 września 2009 r. złożyła korektę wniosku. Spółka "D. A." okazała się numerem identyfikacyjnym [...] posiadanym w ewidencji producentów rolnych, o której mowa w ustawie o ewidencji producentów rolnych. To z kolei oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Nie wystąpiła bowiem przesłanka jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art.105 § 1 Kpa.

Natomiast w kontrolowanym wyroku Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.105 § 1 Kpa, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. Nadto Sąd I instancji przyjął, że ta sama wadliwość występuje w decyzji organu I instancji i w oparciu o przepis art.135 p.p.s.a. także i ją wyeliminował z obrotu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wynikiem oceny legalności decyzji organów obydwu instancji wyprowadzonym przez Sąd I instancji, aczkolwiek nie podziela argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie.

W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną oceną prawną niż sąd I instancji, ocena ta jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 101, z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005, z. 2, poz. 18).

Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie zwraca uwagę, czemu dał wyraz w licznych wyrokach rozstrzygających tożsame spory (nawet tej samej strony), że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu w pewnych sytuacjach za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych i zgłaszanie przez te nowe podmioty ("zawiązane" spółki cywilne) wniosków o wsparcie (płatności). Kwestia, czy to swoiste "multiplikowanie" spółek cywilnych stanowi uzasadnioną okolicznościami formę prowadzenia działalności rolniczej, czy też jest tylko przejawem działania nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwocie, musi być rozstrzygnięte przez organy administracji publicznej, na tle okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim konkretnych przepisów prawa regulujących cel, zasady oraz warunki przyznawania wsparcia. Kwestie te - jak wskazano - będą rozstrzygane w innym postępowaniu, zaś prawidłowość działania organów w tym zakresie będzie mogła zostać poddana ocenie sądów administracyjnych.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 in fine, orzekł jak w sentencji.

Sędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Małgorzata Jużków Zofia Przegalińska Zofia Borowicz