Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 479/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.54 par.1 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 października 2018 r. oddalające skargę R.S. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 8 sierpnia 2018 r..

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał m.in., że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - R.S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 sierpnia 2018 r., wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w Warszawie. Odpis w/w tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 13 sierpnia 2018 r. wraz z zawiadomieniem nr [...] z dnia 8 sierpnia 2018 r., którym podjęto próbę zajęcia należności wynikających z zawartych umów, świadczonych usług, otrzymywanych faktur oraz wszelkich należności finansowych. Dłużnik zajętej wierzytelności - A Sp. z o.o. pomimo ponaglenia do udzielenia odpowiedzi na w/w zawiadomienie, do chwili obecnej nie wypowiedziała się w kwestii uznania zajęcia.

Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 22 sierpnia 2018 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 23 sierpnia 2018 r., E.S. wniósł w oparciu o art. 54 u.p.e.a. skargę na dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, wnosząc o jego uchylenie.

Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. nr [...] (doręczonym zobowiązanemu w dniu 6 listopada 2018 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...].

W dniu 28 listopada 2018 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wpłynęło zażalenie z dnia 8 listopada 2018 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu 9 listopada 2018 r.), w którym E.S. rozszerzył prezentowane w skardze zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania egzekucyjnego prowadzonego z ruchomości, tj. pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] twierdząc, że ciężar poniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego spoczywał na nowym właścicielu pojazdu, nabytego w ramach sprzedaży licytacyjnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 tej ustawy).

Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności - A Sp. z o.o. - zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, wzywając jednocześnie dłużnika, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...] zostało doręczone zobowiązanemu skutecznie i w sposób prawidłowy wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 13 sierpnia 2018 r.. Natomiast doręczenie ww. zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności - A Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 16 sierpnia 2018 r. Przy czym organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zauważył, że w aktach sprawy brak jest odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności na ponaglenie organu egzekucyjnego z dnia 29 października 2018 r. jak również nie została przekazana organowi egzekucyjnemu żadna kwota na realizację przedmiotowego zajęcia.

Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu i składanych pismach kwestii braku zasadności obciążania E.S. opłatą za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego pojazdu marki Volkswagen o wskazanym numerze rejestracyjnym w związku z faktem odbioru i sprzedaży ww. pojazdu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , Dyrektor Izby podniósł co następuje:

Skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e. nie może być traktowana jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będą przedstawiane te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty.

Omawiana skarga może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie może obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne nie można skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak np. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Taka sytuacja wystąpiła w badanej sprawie, gdzie kwestia istnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego została zbadana w odrębnym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o umorzenie stępowania egzekucyjnego, zakończonym wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 29 października 2018 r. postanowienia nr [...] odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wystawionego w dniu 3 sierpnia 2018 r. przez wierzyciela - Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny tytułu wykonawczego nr [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Niezależnie od powyższego, tut. organ podkreśla, że argumentacja w skardze jak i zażaleniu odnosi się do czynności zajęcia ruchomości (pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...]), która została dokonana w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku, w toku którego przysługiwało prawo do złożenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, z którego prawa skarżący nie skorzystał.

W kontekście poczynionych wyżej rozważań Dyrektor Izby stwierdził, że zarzuty wniesione przez skargi na ww. czynność egzekucyjną w istocie nie kwestionują poprawności przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji czynności.

Wątpliwości Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie budzi także sposób, w jaki dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 8 sierpnia 2018 r.. Organ egzekucyjny, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a.. Nie dopatrzono się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...] zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, informację o braku naliczania odsetek za zwłokę, kwotę kosztów upomnienia, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Ponadto, przedmiotowe zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, w którym w załączniku nr 5 do w/w rozporządzenia określono w stosowny wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.

Podsumowując, Dyrektor Izby stwierdza, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 października 2018 r. nr [...], oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 8 sierpnia 2018 r., jest prawidłowe i zgodne z prawem.

Pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. E.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . W treści skargi strona powieliła podnoszone uprzednio twierdzenia, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuty sprowadzając do kwestionowania obciążenia skarżącego opłatą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] w związku z faktem odbioru i sprzedaży ww. ruchomości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego . Dodatkowo skarżący podniósł, że prowadząc przedmiotową egzekucję dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę (jedyne źródło utrzymania), które uzyskuje w ramach umowy zlecenia uznając, że nie jest to wynagrodzenie za pracę, a wobec tego nie obowiązują przewidziane prawem ograniczenia.

W konsekwencji E.S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także o obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania oraz zwolnienie od kosztów sądowych (uiszczenia opłaty od skargi).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

Na wstępie należy wskazać, że do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny - art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, co czyni sąd administracyjny właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).

Organy administracji publicznej dokonały prawidłowej wykładni prawa, prawidłowo wyznaczyły zakres okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii legalności stosowania środków egzekucyjnych oraz prawidłowo zastosowały prawo.

Treść powołanych dokumentów wskazuje, że egzekwowany obowiązek powstał z mocy prawa, a wystawienie tytułów wykonawczych nastąpiło po uprzednim doręczaniu skarżącemu upomnienia. Powyższe w żadnym zakresie nie jest kwestionowane przez skarżącego.

Postępowanie administracyjne prowadzone przez organy egzekucyjne i środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania obowiązków prawnych określa ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 7 § 1 powołanej ustawy organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.

Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych jest środkiem prawnym ustawowo określonym do przymusowej realizacji obowiązków o charakterze pieniężnym - art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tytuł wykonawczy wystawił Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, czyli instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 2 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenie przepisów regulujących sposób postępowania przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji innych wierzytelności pieniężnych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego przy dokonywaniu zajęcia wierzytelności wykorzystał wzór protokołu zajęcia określony w załączniku nr 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339).

Mając na uwadze powyższe, Sąd w całości podziela stanowisko organu, że kwestionowana czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób zgodny z przepisami prawa i mając na uwadze treść przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

DSz