Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1320/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 104 w zw. z art. 61 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] Spółka z o.o. w Rzeszowie oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 929/10 w sprawie ze skargi S. G. i Stowarzyszenia [...] w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od S.G. i Stowarzyszenia [...] w Ł. na rzecz [...] Spółka z o.o. w Rzeszowie oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 929/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. G. i Stowarzyszenia [...] w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (SKO w Rzeszowie) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2010 r., [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [...] i nr [...] w G." dla spółki [...] spółka z o.o. z/s w R. ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów prawa. Organ nie podzielił zarzutów skarżących, sformułowanych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut naruszenia art. 63 § 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), wskazany przez S. G. jest nietrafny w tym znaczeniu, że Wójt Gminy Ł. zakończył postępowanie we właściwej formie. Dla takiego rozstrzygnięcia podstawę stanowi art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Na tej podstawie właściwy organ stwierdza w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tak właśnie postąpił organ w rozpatrywanej sprawie. Z kolei zarzuty Stowarzyszenia [...], wskazujące na nieuwzględnienie przez SKO w Rzeszowie zasady przezorności w polityce ekologicznej państw członkowskich UE oraz zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i prowspólnotowej interpretacji prawa krajowego, nie mogły odnieść skutku prawnego w postaci uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., gdyż są to zarzuty które ogólnie i tak nie mają odniesienia do konkretnych ustaleń poczynionych w sprawie. Te okoliczności, zdaniem organu, nie mogą być podstawą do badania legalności decyzji objętej postępowaniem nadzorczym. W takich realiach prawnych i faktycznych uwzględnienie wniosków stron, było niemożliwe, co musiało skutkować utrzymaniem w mocy decyzji SKO w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r.

S. G., Stowarzyszenie [...] z/s w Ł. oraz Stowarzyszenie [...] w Ł. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

S. G. zarzucił decyzji naruszenie art. 63 § 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) oraz art. 28 w związku z art. 61 § 4 k.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. W związku z tymi naruszeniami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący doprecyzowując zarzuty skargi stwierdził, że skarżonemu orzeczeniu zarzuca błąd w ocenie, że te rozstrzygnięcia nie zawierają wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Występujące w sprawie Stowarzyszenia wskazywały w swoich skargach na usankcjonowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie braków postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy Ł. oraz niepełne zebranie materiału dowodowego, zwłaszcza w odniesieniu do zagrożeń występujących dla ochrony środowiska na skutek realizacji zamierzonej inwestycji. Dodatkowo Stowarzyszenie [...] w Ł. powtórzyło zarzuty skarżącego S.G. Stowarzyszenia wniosły o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o oddalenie skarg, wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...]. Wskazał, że skarga Stowarzyszenia [...] w Ł. została odrzucona postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 929/10. Pozostałe natomiast skargi podlegają uwzględnieniu z przyczyny w nich wskazanych w zakresie, w jakim odnoszą się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przedmiotem postępowania nadzorczego była decyzja Wójta Gminy Ł. wydana w dniu [...] sierpnia 2010 r., [...]. Rozstrzygnięcie to zapadło w postępowaniu wszczętym na wniosek spółki [...] spółka z o.o. z/s w R., który został złożony w dniu [...] sierpnia 2009 r. (wskazuje na ten wniosek uzasadnienie decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2009 r.) w imieniu Spółki przez jednego z wiceprezesów. Do akt sprawy dołączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że Spółkę "[...]" spółka z o.o. reprezentuje zarząd, przy czym w przypadku zarządu wieloosobowego skuteczna reprezentacja wymaga działania trzech członków zarządu. W dniu złożenia wniosku spółka miała zarząd wieloosobowy, to oznacza, że jej wniosek powinien być podpisany w sposób określony w rejestrze. Wniosek w dniu [...] sierpnia 2009 r. został zatem złożony w sposób nieskuteczny. Wadliwy wniosek należało uzupełnić, a powinien to zrobić Wójt Gminy Ł. wzywając Spółkę o uzupełnienie podpisów. Działanie takie nie zostało podjęte, a zatem decyzja wydana w dniu [...] sierpnia 2009 r. zapadła w postępowaniu, które nie zostało wszczęte, bowiem tylko poprawny formalnie wniosek może wszcząć postępowanie. Konsekwencją tego stanu jest stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 104 w związku z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a.

Z tego powodu, SKO w Rzeszowie prowadząc postępowanie nadzorcze powinno stwierdzić nieważność objętej nim decyzji. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2009 r. jest rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzając taką wadę objętych skargą decyzji, Sąd był zobowiązany orzec jak na wstępie, biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosła zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie jak i [...] Sp. z o.o.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 104 w związku z 61 § 1 i 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej pominęło zbadanie zasad reprezentacji podmiotu [...] sp. z o.o., którego wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. został podpisany przez jednego z vice prezesów spółki oraz błędne ustalenie, iż spółka [...] sp. z o.o. wnosząc podanie z dnia [...] sierpnia 2009 r. była nienależycie reprezentowana.

Z analizy bowiem Krajowego Rejestru Sądowego spółki [...] sp. z o.o., wynika, iż wprowadzono w spółce ograniczenie przedmiotowe w zakresie składania oświadczeń woli w zakresie spraw majątkowych; do 50.000,00 zł jeden członek zarządu, od 50.000,00 zł. do 250.000,00 zł. dwóch członków zarządu, powyżej 250.000,00 zł. trzech członków zarządu. Jeżeli powyższa sprawa ma charakter majątkowy, wystarczające było dla wszczęcia postępowania oświadczenia woli złożone przez jednego członka zarządu, co powoduje, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. został złożony prawidłowo.

Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Skarga kasacyjna uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o. zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.

- rażące naruszenie art. 104 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, rażące naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez przerzucenie na strony postępowania negatywnych skutków nieprawidłowego działania organów administracji publicznej,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja Wójta Gminy Ł. z dnia 19 sierpnia 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz

- art. 103 kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z treści uzasadnienia wyroku nie wynika, aby sąd rzetelnie przeanalizował cały materiał zgromadzony w sprawie i właściwie ocenił stan faktyczny, a tezy stawiane w orzeczeniu należycie uzasadnił i poparł konkretnymi przepisami prawa. Niezrozumiałe, jako niepoparte żadnym wywodem prawnym ani uzasadnieniem faktycznym, jest w szczególności twierdzenie Sądu, iż brak podpisu drugiego członka zarządu na wniosku "musi prowadzić do przyjęcia, że wniosek w dniu [...] sierpnia 2009 r. został złożony w sposób nieskuteczny". Błędne jest też zdaniem strony twierdzenie Sądu, iż wadliwy pod względem formalnym wniosek w każdym przypadku nie wszczyna postępowania administracyjnego. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony na gruncie k.p.a. jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co oznacza, iż niezależnie od tego, czy wniosek jest prawidłowo wniesiony, czy też zawiera wady formalne, wszczyna postępowanie administracyjne. Obowiązkiem organu, do którego wniosek wpłynął, jest natomiast dokonanie analizy wniosku m. in. w zakresie spełnienia wymogów ustawowych i w razie stwierdzenia braków, nałożenia na wnioskodawcę obowiązku ich usunięcia w terminie z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 64 § k.p.a.).

Oznacza to, że dopiero niezastosowanie się wnioskodawcy do nałożonego na niego przez organ obowiązku usunięcia wady wniosku w terminie spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Natomiast wydanie decyzji mimo istniejącego braku formalnego wniosku i niewezwania strony do jego usunięcia nie może skutkować stwierdzeniem jej nieważności, które nastąpić może jedynie w przypadku rażącego naruszenia prawa. Traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym roku bezpodstawnie i bez próby jakiegokolwiek uzasadnienia przyjął, iż w niniejszej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, tj. art. 104 w zw. z art. 61 § 2 k.p.a., bowiem nie doszło do wypełnienia trzech niezbędnych do tego przesłanek: oczywistości naruszenia prawa, szczególny charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, które wywołuje decyzja. Podważanie prawomocnej decyzji ze względu na brak formalny, który nie miał charakteru istotnego i doniosłego, a był jedynie niedopatrzeniem ze strony wnioskodawcy, ale również organu administracji publicznej jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne. Celem wprowadzenia reprezentacji łącznej jest przeciwdziałanie zbyt pochopnym i wymierzonym w interes spółki decyzjom jednego z członków zarządu, dlatego też ocena, czy uwzględnienie wniosku Spółki pomimo braków formalnych, ma charakter "rażącego naruszenia prawa" powinno być oceniane właśnie przez pryzmat celów, dla których został powołany art. 205 k.s.h. Niewłaściwe jest podważanie czynności podjętych w imieniu Spółki przez jednego członka zarządu w sytuacji, gdy były one korzystne dla Spółki, za jej wiedzą i zgodą, a żadna ze stron postępowania nie miała wątpliwości co do uczestnictwa [...] Sp. z o.o. w postępowaniu.

Podkreślenia wymaga fakt, iż ze względu na brak uregulowania w k.p.a. skutków prawnych niewłaściwej reprezentacji stron, przy wyjaśnianiu konkretnej sytuacji związanej ze stosowaniem tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w kodeksie cywilnym (k.c.). Zgodnie z dyspozycją art. 103 k.c., w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia zakresu umocowania, ważność podjętej przez niego czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę, na co wskazał Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Izby Cywilnej z dnia 14 września 2007 r. (sygn. akt III CZP 31/2007, z aprobującą glosa S. Sołtysińskiego, OSP 5/2008). W przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia zakresu umocowania, ważność dokonanej czynności zależy więc od potwierdzenia jej przez mocodawcę, stosownie do art. 103 § 1 k.c. Potwierdzenie przez stronę czynności procesowej nie daje podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia prawa, na co wskazywał NSA w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 (I OSK 1433/06).

W niniejszej sprawie analiza całości akt sprawy dowodzi, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego nastąpiło w interesie i zgodnie z wolą Spółki a czynności dokonane w jej imieniu zostały przez spółkę wielokrotnie potwierdzone w późniejszym postępowaniu. Ponadto niezwłocznie po otrzymaniu skarżonego wyroku [...] sp. z o.o. skierowała do organu administracji publicznej, który wydał przedmiotową decyzję, oświadczenie spółki, w którym potwierdzała fakt złożenia w imieniu Spółki ww. wniosku.

Jednocześnie podnieść należy, iż swoistym potwierdzeniem powyżej argumentacji jest to, iż kodeks postępowania administracyjnego wyraża (m.in. w art. 63, 65, 128 i 140, pośrednio również w art. 206), zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań od decyzji I instancji i skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Dlatego też, w okolicznościach niniejszej sprawy twierdzenie Sądu, iż braki formalne wniosku muszą prowadzić do przyjęcia, że wniosek został złożony w sposób nieskuteczny, nie zasługuje na aprobatę.

Niedopuszczalnym jest ponadto przerzucanie konsekwencji braku wezwania przez organy administracji publicznej do uzupełnienia wniosku wyłącznie na obywateli. Zaniedbanie w tym zakresie organów administracji publicznej nie może szkodzić interesom strony.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na gruncie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Sąd ten nie jest więc uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, co polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił wojewódzki sąd administracyjny, określenia ich charakteru na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieszczenia uzasadnienia uchybień zarzucanych sądowi.

Skargi kasacyjne [...] Sp. z o.o. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie zawierają zarzuty wyłącznie naruszenia przepisów postępowania, odnosząc je głównie do przepisów k.p.a. (art. 104, art. 61 § 1 czy art. 7, art. 8 i art. 9 tego aktu). Spółka [...] ponadto, jako naruszenie przepisu postępowania, traktuje wskazane w pkt 3 skargi kasacyjnej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast SKO wiąże naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. z naruszeniem art. 145 pkt 2 p.p.s.a.

Sformułowanie powyższych zarzutów w obu skargach nie jest w pełni prawidłowe w kontekście wymogów, jakie z treścią skargi kasacyjnej wiąże art. 174 pkt 2 p.p.s.a., także dlatego, że nie jest precyzyjnie sformułowana argumentacja, dotycząca możliwego i istotnego wpływu tak określonych uchybień na treść rozstrzygnięcia, chociaż w pewnym stopniu wynika to z rodzaju argumentacji zaprezentowanej na s. 4-7 skargi kasacyjnej spółki [...].

W ocenie Składu Orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnym jednak okazał się zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., sformułowany w skardze kasacyjnej [...]. Mimo, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, w jakim sensie można ten zarzut traktować jako zarzut skierowany do Sądu I instancji oraz jaki jest związek naruszenia tego przepisu z naruszeniem odpowiedniego przepisu ustawy p.p.s.a., to jednak treść uzasadnienia tej skargi, na jej s. 4-7 czyni samą skargę kasacyjną zasadną, zwłaszcza że zawiera ona argumentację, która wobec występującego w tekście uzasadnienia wyroku wypowiedzi Sądu co do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji poddanej postępowaniu nadzorczemu przez SKO, należy uznać za trafną w kontekście analizy przesłanek stwierdzania nieważności.

Mimo więc wskazanych wcześniej uchybień co do sposobu określenia treści zarzutów, na gruncie uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, nie może pozostawiać żadnych wątpliwości co do konieczności potraktowania tak sformułowanych zarzutów jako zarzutów nieprawidłowej kontroli tych ustaleń czy argumentacji interpretacyjnej organów administracji, dokonanej przez Sąd I instancji.

Zasadnym jest w szczególności argument, że Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji SKO, treścią których była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta odnośnie do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opierając się na przekonaniu, iż podjęcie decyzji przez Wójta miało miejsce z rażącym naruszeniem art. 104 w zw. z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a., czego Kolegium w zaskarżonych decyzjach nie zauważyło, a co w konsekwencji spowodowało, że same decyzje SKO dotknięte zostały wadą nieważności.

Należy w związku z powyższym wskazać, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji przez Sąd I instancji na gruncie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie, powołanie się na wystąpienie w kontrolowanych decyzjach którejś z przesłanek unormowanych w art. 156 § 1 k.p.a. powinno być przez Sąd I instancji jednoznacznie wskazane oraz uzasadnione, zarówno co do rodzaju jak i zakresu naruszenia. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji administracyjnych jest bowiem głęboką ingerencją w proces orzekania administracyjnego i wymaga jednoznacznego wskazania przyczyn, z których powodu Sąd zastosował taką normatywną konsekwencję w odniesieniu do, w jego ocenie, jednoznacznie i głęboko niezgodnej z prawem decyzji. Dotyczy to zwłaszcza tej przesłanki, która wskazana jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako rażące naruszenie prawa. Jako bowiem zwrot ocenny, odwołujący się do nie tylko stwierdzenia naruszenia prawa, ale także do oszacowania skali tego naruszenia, wymaga szczególnej staranności argumentacyjnej co do przyjętej jako podstawa decyzji czy wyroku skali naruszenia.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takiej argumentacji nie przeprowadził. W szczególności nie wskazał, dlaczego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej przez SKO sama wywołuje skutek normatywny w postaci stwierdzenia nieważności tych decyzji odmownych. W tym zakresie Sąd I instancji nie wskazał na taką argumentację, odwołując się jedynie do wadliwości decyzji ostatecznej Wójta, wynikającej z braku dostrzeżenia przez ten organ potrzeby uzupełnienia wniosku spółki [...], złożonego niezgodnie z zasadami reprezentacji i niestwierdzenia tego uchybienia przez SKO w zaskarżonych decyzjach. W tym kontekście trafne są spostrzeżenia autora skargi kasacyjnej [...], podniesione poza zarzutami, ale sformułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (na s. 3-4), iż taka analiza nie została dokonana przez Sąd I instancji.

Zasadnicze jednak znaczenie dla uznania zasadności skargi [...] sp. z o.o. jest argumentacja wyrażona w uzasadnieniu tej skargi, odnosząca się w zasadzie do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skład Orzekający NSA jednoznacznie podziela w tej kwestii pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. (I OSK 1433/06), iż organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków, związanych z niewłaściwą reprezentacją, niemniej rozważenie skutków takiego wniesienia wniosku winno mieć miejsce w kontekście ustalenia okoliczności dotyczących potwierdzenia przez stronę czynności procesowej dokonanej przez nienależycie reprezentowany podmiot. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego wyroku, iż potwierdzenie przez stronę czynności procesowej nienależycie umocowanego pełnomocnika nie daje podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia prawa. Jeśli zatem strona potwierdza czynność procesową żądania wszczęcia postępowania przez udział w postępowaniu czy też, co miało miejsce w kontrolowanym postępowaniu, przez wyraźną czynność potwierdzającą, o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy.

Takiego potwierdzenia nie zauważył Sąd I instancji, przyjmując w istocie, iż tym samym decyzja wobec której nie stwierdzono nieważności została podjęta w postępowaniu, które nie zostało wszczęte. W związku z tym argumenty na które wskazywał autor skargi kasacyjnej [...] należy uznać za zasadne w kontekście nierozważenia przez Sąd I instancji roli potwierdzenia żądania wszczęcia postępowania na gruncie art. 61 § 1 k.p.a.

Nie są natomiast zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., które zresztą nie doczekały się należytego rozwinięcia argumentacyjnego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółki [...], zwłaszcza w postaci wskazania sposobu ich naruszenia w związku z ich treścią normatywną.

W zakresie wskazanym powołaną wyżej uchwała Pełnego Składu NSA zasadny jest też zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej Kolegium. Mimo braku odwołania się do przepisu ustawy p.p.s.a, na gruncie którego można byłoby wskazać na braki w zakresie ustalenia istotnych dla wyniku postępowania faktów, znajdujących się w aktach sprawy, przyjmując, iż ustalane fakty postępowania sądowoadministracyjnego, znajdujące się w dokumentach prawnych (rejestr KRS) zawierają jednocześnie określone wzory zachowania, których sformułowanie podlega jednoczesnej interpretacji modelowo zbliżonej do wykładni przepisu prawnego, należy przyjąć, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ustawy poprzez pominięcie zasad reprezentacji obejmował także wykładnię łączną art. 61 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a. oraz odpowiedniego fragmentu KRS dotyczącego Spółki [...].

Wywołuje to potrzebę zbadania przez Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenia, niezależnie od potrzeby wypowiedzi co do ewentualnego charakteru majątkowego lub finansowego sprawy, czy występujące w rejestrze Spółki ograniczenia przedmiotowe w zakresie określonych spraw majątkowych miały znaczenie dla postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz, w zależności od wyniku tych ustaleń, rozważenie czy mają one znaczenie dla kwalifikacji kontrolowanych decyzji SKO i w konsekwencji, dla ich uwzględnienia lub nieuwzględnienia.

Ponadto Sąd I instancji ramach ponownego rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę powyżej zaprezentowaną ocenę prawną odnośnie do roli wskazywanego w skardze kasacyjnej wielokrotnego potwierdzania przez spółkę czynności, dokonanych z uchybieniem reguł reprezentacji spółki przy wnoszeniu wniosku, ponownie oceni i dokona kwalifikacji zaskarżonych decyzji z punktu widzenia możliwości stwierdzenia ich nieważności, należycie i wyczerpująco uzasadniając przyjęte w tej kwestii stanowisko.

W związku z argumentacją wyrażoną w powyższym uzasadnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji

Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. od zasądzenia od strony wnoszącej skargę do Sądu I instancji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżących kasacyjnie Spółki oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie przyczyną uchylenia wyroku był wyłącznie błąd Sądu I instancji, niezwiązany bezpośrednio z treścią skarg S. G. oraz Stowarzyszenia [...], które odnosiły się do meritum decyzji dotyczącej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brak jest zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć strony, które wniosły skargi do Sądu pierwszej instancji kosztami postępowania kasacyjnego. Uznać należało zatem, że zasądzenie w takiej sytuacji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. pozostawałoby w opozycji wobec obowiązku urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej wynikającego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Nie ulega bowiem wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 140/07 – Lex nr 464073), że w szczególnie uzasadnionym przypadku, a z takim w ocenie Składu Orzekającego mamy do czynienia w sprawie niniejszej, należało ze względów słusznościowych zastosować art. 207 § 2 p.p.s.a.