Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 380/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 8, art. 104 par. 2, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Pan T. K. (dalej skarżący) w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. podejrzenie choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu u T. K. spowodowanej sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. decyzją z kwietnia 2011 r. nr [...] – w wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez skarżącego.

Organ odwoławczy wskazał, że w podjętym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym skarżący nie udokumentował wykonywania w okresie od listopada 2009 r. tj. od czasu zakończenia ostatniego postępowania prawomocnymi decyzjami PPIS w B. z [...] lutego 2009 r. i [...] listopada 2009 r. do chwili obecnej prac, które mogłyby być przyczynowo związane ze zgłoszonym schorzeniem - przez co nie zachodzą przesłanki do wszczęcia nowego postępowania w sprawie choroby zawodowej. W prawomocnie zakończonym postępowaniu ustalono, że skarżący w okresie od 2001 r. do 2008 r. podjął 3-krotnie pracę w zakresie instalatorstwa elektrycznego, tj. jednorazowo w budynkach: inwentarskim, mieszkalnym, gospodarczym w 2001 r., 2002 r. i 2003 r. W późniejszym okresie skarżący nie podejmował pracy w tym zakresie. Ustalenia te jednoznacznie wskazują na brak narażenia zawodowego od 2001 r. do chwili obecnej na czynnik szkodliwy wynikający ze sposobu wykonywania pracy, potencjalnie odpowiedzialny za zgłoszone schorzenie układu ruchu. Organ odwoławczy poniósł, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej zostało wszczęte w dniu [...] marca 2004 r. Pacjent był badany przez uprawnione jednostki orzecznicze, które wydały opinie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W konsekwencji PPIS w B. decyzją z [...] lutego 2009 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...], następnie WSA w Białymstoku wyrokiem z 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 8/10 oddalił złożoną przez stronę skargę. W sytuacji, gdy w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej była już wydana decyzja ostateczna, a strona postępowania nie wskazała jakiegokolwiek okresu wykonywania pracy od wydania decyzji, nie można w tej samej sprawie wydać dwóch decyzji administracyjnych rozstrzygających ten sam stan faktyczny i prawny. Jeżeli zachodzi sytuacja powagi rzeczy rozstrzygniętej organ administracji publicznej powinien umorzyć później wszczęte postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej k.p.a.). Podobne stanowisko zajął WSA w Białymstoku w wyroku z 5 lutego 2004 r., sygn. akt SA/Bk 1182/03.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wobec nie zastosowania się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Białymstoku z 7 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 451/06 i wyroku z 16 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1011/05 oraz wyroku NSA z 9 czerwca 1998 r. nakazujących przeprowadzenie postępowania w sprawie jednostek chorobowych objętych zgłoszeniem, niezależnie od wydanych poprzednio negatywnych orzeczeń lekarskich,

- art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z § 4, 5, 6 i 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) wobec błędnego przyjęcia, że decyzja o braku podstaw do uznania występujących schorzeń za chorobę zawodową wydana w 2000 r. i decyzje wydane w 2009 r. ograniczają czynności dowodowe, co doprowadziło do pominięcia dowodów określających stan zdrowia skarżącego, jak też nie skierowanie do właściwej jednostki orzeczniczej i nie odniesienie się do jednostki chorobowej jaka została rozpoznana u skarżącego,

- przewlekłe prowadzenie postępowania,

- art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec błędnego poglądu, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja, której przedmiotem jest ta sama choroba, co wyłącza z oceny okres pracy przed 2009 r., mimo wykładni dokonanej w wyroku WSA w Białymstoku z 7 listopada 2006 r., iż w przypadku choroby zawodowej nie zachodzi tożsamość stanu prawnego i faktycznego, pomimo zgłoszenia tej samej jednostki chorobowej.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów sanitarnych obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. skarżący podniósł, że złożył zgłoszenie choroby zawodowej w zakresie szerszym, niż został poprzednio rozpoznany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże postawione w niej zarzuty są zasadne jedynie w części.

W wydanej w niniejszej sprawie decyzji (utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organy sanitarne stwierdziły, że w zakresie stwierdzenia zgłoszonej przez skarżącego choroby zawodowej była już wydana decyzja ostateczna, stąd ze względu na powagę rzeczy rozstrzygniętej nie można ponownie prowadzić postępowania w tej samej sprawie.

W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła podnoszona w zaskarżonej decyzji "tożsamość spraw". O "tożsamości spraw" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. można mówić jedynie wtedy, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i nie zmienionego stanu faktycznego. Tymczasem sprawy – sprawa niniejsza zainicjowana wnioskiem skarżącego z [...] listopada 2010 r. i sprawa rozstrzygnięta decyzjami - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] lutego 2009 r. nr [...] i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2009 r. nr [...] nie dotyczą tego samego przedmiotu. Skarżący w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej z następującym opisem "przewlekłe zapalenie stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatia". Natomiast sprawa rozstrzygnięta ww. decyzjami dotyczyła wyłącznie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Organy w kontrolowanych decyzjach całkowicie pominęły tę rozbieżność przyjmując, że sprawy dotyczą tej samej choroby zawodowej.

Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w wydanej decyzji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych. W przywołanej poz. 19 wykazu chorób zawodowych, która dotyczy – przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy wymieniono tymczasem sześć chorób: 1) przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki; 2) przewlekłe zapalenie kaletki maziowej; 3) przewlekłe uszkodzenie łękotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej; 4) przewlekłe zapalenie okołostawowe barku; 5) przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej; 6) zmęczeniowe złamanie kości. Niewątpliwie zgłoszenie z [...] listopada 2010 r. nie obejmowało wszystkich ww. chorób zawodowych, zatem organ nie mógł umorzyć postępowania w tak określonym zakresie. Sentencja decyzji nie daje zatem odpowiedzi, w zakresie jakiej choroby zawodowej skarżącego umorzono postępowanie. Stanowi to o naruszeniu art. 104 § 2 k.p.a., zgodnie z którym decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji, jak również wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Zdaniem Sądu, w przypadku spraw dotyczących chorób zawodowych badając tożsamość spraw w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. należy zachować szczególną ostrożność. Jak podniósł WSA w Białymstoku w wyroku z 7 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 451/06 doświadczenie życiowe przemawia za tym, iż stan zdrowia może ulegać poprawie i pogorszeniu, choroby mają czysto utajony przebieg, a ich objawy mogą wystąpić po kilku latach. Stąd negatywne dla strony orzeczenie w przeszłości w sprawie choroby zawodowej nie rozstrzyga o jej braku na całe życie. Na wystąpienie objawów choroby zawodowej może mieć wpływ szereg czynników, w tym osobnicza wrażliwość pracownika na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Stanowisko to należy w pełni zaakceptować. Obowiązkiem organów sanitarnych w sytuacji zgłoszenia podejrzenia wystąpienia choroby zawodowej jest skierowanie skarżącego do właściwej jednostki orzeczniczej dla przeprowadzenia stosownego badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, przy czym badanie i rozstrzygnięcie zawsze dotyczyć musi całości zgłoszenia chorób zawodowych (por. § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych). Powyższe oznacza, że organy sanitarne bez umożliwienia wypowiedzenia się przez właściwego lekarza orzecznika w sprawie wszystkich jednostek chorobowych objętych obecnym zgłoszeniem nie mogą odgórnie wyłączać z procedury orzeczniczej tej jednostki chorobowej, co do której w przeszłości zapadło negatywne orzeczenie lekarskie. Nie podejmując tych czynności naruszono § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych bezpodstawnie uniemożliwiając skarżącemu wykazanie wystąpienia choroby zawodowej. W sytuacji, gdy organ sanitarny nie skierował skarżącego na stosowne badanie, przedwczesne jest natomiast stawianie zarzutów naruszenia § 5, § 6 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, które określają tryb wydawania orzeczeń w kwestii rozpoznania choroby zawodowej.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą zatem jedynie w danej sprawie, czyli konkretnej sytuacji faktycznej, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu oraz organu administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z 18 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1926/98, LEX nr 46258). Przywołane przez skarżącego wyroki dotyczyły innych prawomocnie zakończonych spraw, niż aktualnie rozpoznawana, stąd zawarta w nich ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania nie mają mocy wiążącej w tej sprawie.

Mając na uwadze stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ sanitarny I instancji winien skierować skarżącego do właściwej jednostki orzeczniczej na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania.-