Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 424/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 14, art. 138c § 1, art. 138e, art. 138j § 1 pkt 2, art. 144 § 1 i 5, art. 152a § 1-4, art. 162 § 1 i 2, art. 223 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 424/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M. W. i P. P. – wspólników spółki cywilnej [...] s.c. P. P., M. W. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: DIAS) z [...] lutego 2017 r. Nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia

[...] października 2016 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył solidarnie M. W. i P. P. – wspólnikom spółki cywilnej [...] s.c. P. P., M. W. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [....] nr [...] w lokalu Pizzeria "[...]" w H., tj. poza kasynem gry. Decyzja ta została przesłana drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny profesjonalnego pełnomocnika adwokata K. B., wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, tj. [...] i uznana za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.

Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniósł pełnomocnik M. W. i P. W. – adw. K. B.

Wskazał, że dostęp do decyzji uzyskał po raz pierwszy w siedzibie organu

29 listopada 2016 r. Wyjaśnił, że decyzja oraz powiadomienia o niej wysłane zostały wprawdzie na adres podany w pełnomocnictwie, ale ten był omyłkowo wskazanym

w polu 44 formularza PPS-1 adresem skrzynki elektronicznej na prywatnym serwerze (faktycznie nieistniejącym do dnia 24 listopada 2016 r.) i nie stanowił adresu elektronicznego na platformie e-PUAP zdatnego dla celów doręczeń w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa.

Powyższe powodowało, że nie miał dostępu i możliwości zapoznania się z decyzją oraz powiadomieniami o niej. Pełnomocnictwo szczególne złożone do sprawy nie zawierające "adresu elektronicznego" nie spełniało wymogu, o którym mowa w art. 138c § 1 O.p. Obarczone było zatem brakiem formalnym, o uzupełnienie którego poprzez wskazanie wymaganego przez przepis prawa adresu elektronicznego,

tj. adresu konta na platformie e-PUAP organ winien był wezwać pełnomocnika. Skoro organ nie dysponował "adresem elektronicznym", możliwa więc była alternatywna, przewidziana w art. 144 § 5 O.p., forma doręczenia pełnomocnikowi pism,

tj. w siedzibie organu.

Dla dochowania wymogu z art. 152a § 5 O.p., przesyłanie przez organ korespondencji elektronicznej na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy" ma zasadnicze znaczenie, ponieważ wówczas nawet przy błędzie w nazwie adresu mailowego przyporządkowanego dla celów powiadomień do konta e-PUAP, pełnomocnik przez cały wymagany prawem okres czasu ma dostęp do plików decyzji, powiadomień i dat doręczeń po zalogowaniu się na swoją skrytkę na platformie e-PUAP.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] lutego 2017 r. DIC- działając na podstawie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja Naczelnika UC z dnia [...] października 2016 r. sporządzona i wysłana w formie dokumentu elektronicznego została prawidłowo doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi adw. K. B. w dniu

18 października 2016 r. na adres podany w pełnomocnictwie szczególnym.

Organ podał, że do elementów pełnomocnictwa szczególnego w myśl art. 138c § 1 O.p. należy w przypadku adwokata, za pośrednictwem którego działała strona

w niniejszej sprawie, podanie także jego adresu elektronicznego. Przedłożony organowi podatkowemu urzędowo potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa szczególnego (sporządzony na formularzu PPS-1), udzielonego przez M. W. i P. P. adw. K. B. do działania we wskazanej sprawie, w poz. 44 druku PPS-1 zawierał adres elektroniczny [...] co oznaczało, że pełnomocnik wniósł o doręczanie mu za pomocą środków komunikacji elektronicznej pism w sprawie na wskazany adres elektroniczny.

Mając na uwadze, że na gruncie obowiązujących przepisów O.p. zasadą jest doręczanie korespondencji profesjonalnemu pełnomocnikowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany adres elektroniczny, a doręczanie korespondencji na tradycyjny adres pocztowy jest możliwe wyłącznie w przypadku

wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Naczelnik UC pismem z dnia 7 września 2016 r. Nr [...] wystąpił do pełnomocnika o potwierdzenie w ciągu 7 dni od dnia otrzymania pisma, że adres elektroniczny wskazany przez niego w pełnomocnictwie jest właściwy lub poinformowanie organu o istnieniu przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem platformy e-PUAP, z zastrzeżeniem, że

w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, pisma procesowe

w przedmiotowym postępowaniu będą kierowane na adres elektroniczny wskazany

w poz. 44 formularza PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego. Organ podał, że na powyższe pismo nie uzyskał pisemnej odpowiedzi. Prawidłowość adresu elektronicznego, co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji urzędowej

z 27 września 2016 r., została jednak telefonicznie potwierdzona przez aplikantkę adwokacką z kancelarii pełnomocnika. W konsekwencji powyższego, decyzja Naczelnika UC z dnia [...] października 2016 r. została wysłana drogą elektroniczną

z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, tj. [...]. W celu doręczenia w/w decyzji

w formie dokumentu elektronicznego organ działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 152a O.p., tzn. dwukrotnie (w dniu 4 i 12 października 2016 r.) wysłał na wskazany przez pełnomocnika strony adres elektroniczny zawiadomienie

o możliwości odebrania tego pisma. Decyzja nie została odebrana przez adresata

w okresie 14 dni od dnia wysłania pierwszego zawiadomienia, stąd zgodnie

z art. 152a § 3 O.p., Naczelnik UC uznał ją za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.

Zdaniem Naczelnika UC, podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, że adres elektroniczny podany w pełnomocnictwie nie spełniał wymogów O.p. - przez co kierowanie na ten adres korespondencji przez organ powinno być uznane za bezskuteczne - nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podanie przez pełnomocnika adresu elektronicznego nie będącego adresem skrytki w systemie e-PUAP nie przekreśla możliwości odbioru korespondencji kierowanej drogą elektroniczną przez organ do pełnomocnika przy wykorzystaniu systemu

e-PUAP, mimo że odbiorca nie posiada w tym systemie konta z charakterystycznym dla tego systemu rodzajem adresu elektronicznego. System e-PUAP kierując pismo

na zwykły adres e-mail tworzy wirtualną skrzynkę, na którą przesyłane jest Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD), które można odebrać i podpisać przy pomocy posiadanego certyfikatu kwalifikowanego bez konieczności logowania się

w systemie. W takim przypadku na wskazany adres elektroniczny generowana jest automatyczna informacja o treści: "Na wirtualny skład dokumentów wysłano dokument w trybie doręczenia, aby go odebrać podpisz i odeślij Urzędowe Poświadczenie Doręczenia". W informacji tej wskazany jest również w postaci linku odnośnik do wirtualnej skrzynki, w której treść pisma przekazanego w formie dokumentu elektronicznego jest dostępna. Organ podatkowy nie może zatem po rodzaju wskazanego w pełnomocnictwie adresu elektronicznego przesądzić, czy odbiorca będzie mógł odebrać kierowaną do niego korespondencję, a tym bardziej zakwestionować prawidłowość wskazanego adresu elektronicznego i zdecydować

o doręczaniu korespondencji drogą tradycyjną, a więc wbrew wskazaniom pełnomocnictwa i wbrew przepisom O.p. Doręczenie pisma przez e-PUAP na adres e-mail jest bowiem skutecznym doręczeniem w rozumieniu przepisów O.p. Nie można zatem uznać za prawdziwe twierdzenia pełnomocnika, że doręczenie przez organ decyzji wymierzającej karę pieniężną przy użyciu ePUAP na wskazany adres elektroniczny było nieskuteczne i nieprawidłowe.

W ocenie organu, pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku swej winy

w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Po pierwsze, to pełnomocnik wskazał na druku PPS-1 adres elektroniczny [...], na który miała być kierowana do niego korespondencja. Po drugie organ zwrócił się do pełnomocnika o potwierdzenie prawidłowości adresu i mimo braku odpowiedzi - wobec wskazanego rygoru - prawidłowo skierował korespondencję na wskazany

w pełnomocnictwie adres. Pełnomocnik miał zatem wiedzę, że na pełnomocnictwie wskazał adres elektroniczny [...]. O ile, jak sam twierdzi, mógł omyłkowo podać w treści pełnomocnictwa błędny adres, o tyle brak reakcji pełnomocnika po wskazaniu tego adresu jako prawidłowego w wezwaniu organu należało uznać za jego potwierdzenie. Również kolejne działania organu, tj. rozmowa telefoniczna Kierownika Referatu Akcyzy i Gier UC w [...] z pracownicą Kancelarii [...] skutkowały potwierdzeniem prawidłowości adresu elektronicznego wskazanego w pełnomocnictwie. Nie można zatem uznać, że pełnomocnik strony dochował należytej staranności w podejmowaniu działań

w niniejszej sprawie. W ocenie DIC, podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestię wskazania przez pełnomocnika błędnego adresu elektronicznego należy kwalifikować jako winę nieumyślną spowodowaną niedbalstwem zainteresowanego. Zdaniem organu, bez względu na powody omyłki

w adresie elektronicznym, bezsprzecznie winę ponosi pełnomocnik.

Dodatkowo organ zauważył, że pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni licząc od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przyczyną uchybienia terminowi było omyłkowe wskazanie przez pełnomocnika adresu skrzynki poczty elektronicznej. Organ nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika o tym, że dopiero w dniu uzyskania dostępu do decyzji w siedzibie organu, tj. w dniu

29 listopada 2016 r., ustała przyczyn uchybienia terminowi, kiedy pełnomocnik zorientował się, iż omyłkowo wskazał nieprawidłowy adres elektroniczny

w pełnomocnictwie. Wiedzę o podanym adresie mógł uzyskać na podstawie skierowanego do niego pisma z dnia 7 września 2016 r. o potwierdzenie prawidłowości adresu, doręczonego 12 września 2016 r. Ta teza jest tym bardziej zasadna, że 27 września 2016 r. pracownica Kancelarii Prawnej [...] w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem organu potwierdziła prawidłowość adresu. Powyższe prowadzi do wniosku, że wskazywana przez pełnomocnika przyczyna uchybienia terminowi nie istniała w okresie po wydaniu decyzji, bowiem wiedzę na jaki adres elektroniczny organ będzie kierował korespondencję w sprawie miał już 12 września 2016 r. Tym samym nie może uzasadniać to jego żądania przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Skargę na opisane powyżej postanowienie Dyrektora IC do WSA

w Rzeszowie złożyli M. W. i P. P. reprezentowani przez adw. K. B., wnioskując o jego uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 162 § 1 w zw. z art. 152a § 3

i 5, art. 138c § 1 oraz art. 144 § 5 O.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika UC w [...] z dnia [...] października 2016 r. w sytuacji, gdy decyzja ta nie została mu doręczona w taki sposób aby mógł się zapoznać z jej treścią i niezgodnie z przewidzianymi przez prawo wymogami doręczeń elektronicznych, z uwagi na jej przesłanie przez organ I instancji na

znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r.), nie zaś na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", bez spełnienia wymogu przewidzianego art. 152a § 5 O.p. i bez zastosowania alternatywy w postaci możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu, co łącznie uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze powtórzono argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu. Wyjaśniono, że na formularzu PPS-1 złożonym w niniejszej sprawie, w wyniku oczywistej omyłki w rubryce nr 44 (część D.l), zamiast adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, tj. adresu konta na platformie e-PUAP (/[....]), błędnie wskazany został adres prywatnej skrzynki e-mailowej pełnomocnika strony.

Wskutek skierowania przez organ decyzji i powiadomień o niej wyłącznie na adres [...], pełnomocnik nie miał dostępu do decyzji ani możliwości zapoznania się z jej treścią oraz powiadomieniami o niej, jak również nie były one dla niego w formie elektronicznej dostępne w żadnym czasie. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia w niniejszej sprawie w rozumieniu

art. 152a § 3 O.p. stanowiącego, iż w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

W ocenie skarżących, jakikolwiek adres skrzynki poczty elektronicznej nie stanowi "adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", którego wymaga formularz pełnomocnictwa. Tym samym pełnomocnictwo szczególne złożone do niniejszej sprawy nie spełniało wymogu formalnego, o którym mowa w art. 138c § 1 O.p. Organ zobligowany był wezwać pełnomocnika strony do jego usunięcia poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP, w trybie przewidzianym

w przepisach podatkowych dla usuwania braków formalnych pism.

W niniejszej sprawie organ nie wystosował takiego wezwania. Organ nie skorzystał także z dostępnej w takiej sytuacji alternatywy przewidzianej w art. 144 § 5 O.p., polegającej na możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu. Konsekwencją wykorzystania przez organ podanego adresu skrzynki poczty elektronicznej był brak dostępu do decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Przyjęcie

zaś, że pełnomocnik strony już 12 września 2016 r. miał wiedzę o błędnym podaniu adresu jest nieracjonalne, musiałoby bowiem być równoznaczne z założeniem, że pełnomocnik pomimo możliwości zapobiegnięcia negatywnym skutkom przedmiotowego błędu, świadomie nie podjął żadnych działań w tym kierunku, działając nie tylko na szkodę strony, ale i swoją.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Odniesienia wymaga także przesłane do Sądu w dniu 11 lipca 2017 r. przez DIAS - skierowane do Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego

w [...] - pismo M. W. z dnia 5 czerwca 2017 r.,

zatytułowane jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym podniosła zarzut błędu co do osoby będącej stroną we wszystkich postępowaniach dotyczących kar pieniężnych. Wskazała w nim, że wszystkie postępowania

w przedmiocie kar pieniężnych prowadzone były przeciwko wspólnikom [...] s.c., podczas gdy 8 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w jawną ([...] sp.j.); stroną postępowania jest więc spółka jawna, a kierowana do niej korespondencja jest korespondencją kierowaną do niewłaściwego podmiotu.

W tym zakresie należy stwierdzić, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skarżący – M. W. i P. P. – na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, tak w toku postępowania administracyjnego jak

i sądowego reprezentowani byli przez adw. K. B. i to do niego kierowana była dotycząca ich korespondencja.

Jak wynika przy tym z załączników dołączonych do w/w pisma skarżącej z dnia

5 czerwca 2017 r., pismami z dnia 29 grudnia 2016 r. oraz z 2 i 3 stycznia 2017 r.

(a więc już po wydaniu decyzji o nałożeniu kary) P. P. o przekształceniach po stronie Spółki informował Naczelnika UC, co miał na uwadze Dyrektor IC, oznaczając w zaskarżonym postanowieniu M. W. i P. P. jako wspólników wspomnianej spółki cywilnej "do dnia 07.12.2016 r." Przekształcenia te nie skutkowały uznaniem o błędnym przypisaniu im odpowiedzialności z tytułu nałożonej kary czy zmianą podmiotu skarżącego w niniejszej sprawie.

Przechodząc do meritum rozpoznawanej sprawy, Sąd nie stwierdził opisanych wyżej wad i uchybień. Jej przedmiotem jest postanowienie Dyrektora IC

o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

We wniosku o przywrócenie tego terminu reprezentujący skarżących adwokat wskazał, że decyzja ta nie została mu doręczona w taki sposób, by mógł zapoznać się z jej treścią, gdyż została wysłana na nieistniejący w rzeczywistości adres skrzynki elektronicznej.

Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 O.p., której przepisy stosuje się w postępowaniach określonych w ustawie o grach hazardowych, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że

uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść

w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie

z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Niewątpliwie zatem instytucja przywrócenia terminu została przewidziana jedynie do takich sytuacji, w których doszło do jego uchybienia. Przywrócenie terminu wchodzi w grę wtedy, gdy uchybienie terminu nie jest poddawane w wątpliwość. Nie jest ono możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, natomiast może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r. I FSK 1756/15).

Odnosząc się do argumentacji skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 144

§ 1 O.p., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej

(pkt 2), przy czym – w myśl § 2 tego artykułu - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.

W rozpoznawanej sprawie skarżący działali przez pełnomocnika – adwokata. Dokument pełnomocnictwa, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r., na druku PPS-1 określonym

w załączniku nr 1 w/w rozporządzenia, wg wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa.

Stosownie do art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.

Zgodnie z art. 138e O.p., pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis.

Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw

(Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).

W myśl art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w § 2 tego artykułu, należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 O.p.).

Wg zaś art. 152a § 1 O.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 2). W przypadku

nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zawiadomienia, o których mowa powyżej mogą być tworzone automatycznie i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (§ 4).

W rozpoznawanej sprawie na druku pełnomocnictwa PPS-1, w poz. 44 znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres [...].

Reprezentujący skarżących adw. K. B. podniósł, że w/w adres był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 O.p. Ponadto, podana błędnie skrzynka pocztowa w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r. Kwalifikując to jako brak formalny pełnomocnictwa, powinno to skutkować wezwaniem go o uzupełnienie tego braku, poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że brak adresu elektronicznego

w pełnomocnictwie udzielonym profesjonalnemu pełnomocnikowi nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania

w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 O.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa

w trybie art. 169 § 1 O.p. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia

22 marca 2017 r. I GSK 166/17 oraz wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 31 maja

2017 r. III SA/Gd 278/17 i III SA/Gd 253/17, dostępnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro zatem brak wskazania adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie stanowi podstaw do uzupełnienia tego braku w trybie art. 169 § 1 O.p., to tym bardziej wskazanie omyłkowego adresu poczty elektronicznej nie może wiązać się

z nałożeniem na organ obowiązku wezwania skarżącego (jego pełnomocnika) do usunięcia tego braku we wskazanym trybie.

Organ I instancji dostrzegając, że fachowy pełnomocnik stron mógł omyłkowo wskazać w formularzu nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 O.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował go

o treści art. 144 § 1 i 5 O.p. i jednocześnie poprosił o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczył go też wyraźnie o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej w dniu 12 września 2016 r.

Organ - w ramach realizacji zasady zaufania (art. 121 O.p.) oraz prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) - podjął też dalej idące działania, a mianowicie skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji w sprawach, w których występuje w charakterze pełnomocnika adw. K. B. W toku rozmowy pracownik kancelarii w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa - na który należy kierować korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP - jest prawidłowy. Na tę okoliczność w dniu 27 września 2016 r. sporządzona została adnotacja urzędowa przez Kierownika Referatu Akcyzy i Gier UC w [...].

W świetle tych okoliczności nie można twierdzić, że organy zaniechały prób wyjaśnienia błędnego wskazania przez adwokata adresu poczty elektronicznej. Pełnomocnik skarżących twierdzi, że błędnie podany adres poczty elektronicznej powinien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jak już jednakże wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 O.p., dlatego też art. 169 § 1 O.p. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie (przepis ten ma zastosowanie, ale do podań, których braki uniemożliwiają nadanie im właściwego biegu, przy czym mogą być to również braki związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania). Niewskazanie adresu elektronicznego przez profesjonalnego pełnomocnika w żadnej mierze nie stanowi przeszkody

w doręczaniu mu pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik UC zgodnie z pouczeniem w nim wyrażonym, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika.

Sąd podziela tym samym stanowisko na które powołał się DIC, wyrażone

w wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. I SA/Kr 369/15, w którego uzasadnieniu stwierdzono, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych, tj. przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych

w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130,

poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP.

Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r.

w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych - wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 w/w ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r., bez przepisów przejściowych dotyczących rozpoznawanej sprawy), odbiór przez adresata pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy"

o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Z kolei § 16 tego rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz

z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia,

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, zgodzić się trzeba

z poglądem organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i w ten sposób udostępnienia mu treści decyzji (w formie dokumentu elektronicznego).

Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd stwierdza że decyzja Naczelnika UC została skutecznie doręczona, a czternastodniowy termin do wniesienia od niej odwołania rozpoczął swój bieg 18 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 października 2016 r.), a zakończył

2 listopada 2016 r. Odwołanie skarżących zostało nadane w urzędzie pocztowym

1 grudnia 2016 r., a więc z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik stron poprzez wprowadzenie do urzędowego formularza adresu nieprawidłowego i jak twierdzi nieistniejącego w chwili sporządzania pełnomocnictwa, dopuścił się nieusprawiedliwionego niedbalstwa w wykonywaniu swych obowiązków. Tak samo należało ocenić jego brak reakcji na jasno sformułowane wezwanie organu I instancji do wyjaśnienia kwestii adresu elektronicznego. Skoro więc wykazano skuteczność doręczenia decyzji organu

I instancji, poddawanie go w wątpliwość nie może przekonywać o braku winy

w niedochowaniu terminu. Tym samym odmowa przywrócenia uchybionego terminu jest słuszna i znajduje oparcie w powołanych przepisach O.p.

Z podanych przyczyn, uznając brak podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.