Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2190/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 360  ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w O. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister", "organ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], którą uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i umorzył w całości postępowanie wszczęte w dniu [...] maja 2019 r. w sprawie przyznania N. D. (dalej: "strona", "skarżąca") stypendium dla wybitnych młodych naukowców. W podstawie prawnej ww. decyzji ostatecznej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", oraz art. 360 ust. 1-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85, ze zm.), dalej: "u.P.s.w.n.".

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą Ministerstwa NiSzW wpłynął wniosek Dyrektora Instytutu [...] (dalej: "Dyrektor Instytutu") o przyznanie N. D. stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W dniu [...] listopada 2019 r. Minister, na mocy art. 360 ust. 1-5 u.P.s.w.n. i art. 104 k.p.a., wydał decyzję przyznającą stronie wnioskowane stypendium w wysokości 5.390 zł miesięcznie, na okres 36 miesięcy. W związku z tym, że decyzja uwzględniała żądanie strony w całości, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., organ odstąpił od jej uzasadnienia.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, Dyrektor Instytutu poinformował, że strona była uczestnikiem studiów doktoranckich w okresie od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] września 2019 r. Wskazał również, że strona jest zatrudniona w Instytucie od dnia [...] września 2019 r. i nie posiada jeszcze nadanego stopnia doktora.

Ponadto, w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Instytutu potwierdził, że strona miała przedłużone studia doktoranckie do dnia [...] września 2019 r.

Minister, w związku z ujawnieniem ww. informacji, w dniu [...] czerwca 2020r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania stypendium dla wybitnych młodych naukowców i wstrzymał wykonanie własnej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r.

Następnie, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., Minister uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. i umorzył w całości wszczęte w dniu [...] maja 2019 r. postępowanie w sprawie przyznania N. D. stypendium. W podstawie prawnej organ wskazał art. 360 ust. 1-5 u.P.s.w.n. oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu organ powołał się na brak przedmiotu postępowania, wskazując, że strona w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nie była doktorantem, tj. uczestnikiem studiów doktoranckich. Nie posiadała także stopnia naukowego doktora.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Dyrektor Instytutu poinformował Ministra, że N.D. na podstawie uchwały Rady Naukowej [...] z dnia [...] maja 2020 r. uzyskała stopień naukowy doktora, a w konsekwencji obecnie spełnia przesłankę do przyznania jej stypendium określą w art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. N. D., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra z dnia [...] czerwca 2020 r. zarzucając naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania stypendium dla wybitnych młodych naukowców w sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego umorzenie, bowiem postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe,

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane organowi w postaci faktu, że strona w dacie wydania decyzji nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, podczas gdy w ww. dacie organ powinien posiadać z systemu POL-on informację o tym, że strona miała przedłużone studia doktoranckie do dnia [...] września 2020 r.,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dołożenia staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, a ponadto brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przejawiające się brakiem ustalenia aktualnego statusu strony,

- art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, że strona nie spełnia przesłanek do ubiegania się o stypendium dla wybitnych młodych naukowców, podczas gdy w dniu [...] maja 2020 r. strona uzyskała stopień doktora, w związku z czym spełnia przesłanki do objęcia stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.

Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r. Minister wskazał, że w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium ([...] listopada 2019r.) strona nie była uczestnikiem studiów doktoranckich (ukończyła je bowiem [...] września 2019 r.) oraz nie posiadała stopnia doktora, ponieważ obrona pracy doktorskiej planowana była w ciągu kilku najbliższych miesięcy. Ponadto, w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Instytutu potwierdził, że strona miała przedłużone studia doktoranckie do dnia [...] września 2019 r. Zatem strona nie spełniła warunku określonego w art. 360 ust. 1 i 2 pkt 1 u.P.s.w.n.

Organ stwierdził, iż z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, który jest doktorantem lub nauczycielem akademickim i nie posiada stopnia doktora. Nie można zatem wydać rozstrzygnięcia w sprawie przyznania stypendium osobie ubiegającej się o stypendium jako doktorant, która w dniu wydania rozstrzygnięcia nie była uczestnikiem studiów doktoranckich w podmiocie tworzącym system szkolnictwa wyższego i nauki.

Wobec tego zasadne było wznowienie postępowania administracyjnego oraz wstrzymanie wykonania ww. decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., gdyż strona w dacie wydania tej decyzji nie spełniała kryterium w z art. 360 ust. 1 i 2 pkt 1 u.P.s.w.n. Brak spełnienia ww. przesłanki (bycia uczestnikiem studiów doktoranckich) istniał w chwili wydania decyzji o przyznaniu stypendium, lecz nie był znany Ministrowi. Faktu tego organ nie mógł wywieść z informacji wskazanych we wniosku o przyznanie stypendium, nie mógł również polegać wyłącznie na danych dostępnych w systemie POL-on.

Organ wskazał, że wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego obszaru szkolnictwa wyższego związanego z wejściem w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, od dnia 1 października 2018 r. przez okres 12 miesięcy system POL-on podlegał dostosowaniu do przepisów ww. ustawy na mocy art. 219 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.). W okresie prowadzenia prac projektowych funkcjonalność systemu POL-on była ograniczona. Ponadto, zgodnie z art. 219 ust. 6 ww. ustawy, przez kolejne 6 miesięcy od dostosowania systemu POL-on, tj. od dnia 1 października 2019 r., podmioty zobowiązane do wprowadzenia, archiwizowania i usuwania danych w systemie POL-on wprowadzały te dane za okres od dnia wejścia w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. za okres od dnia 1 października 2018 r., zgodnie z wymaganiami określonymi w tej ustawie. W związku z powyższym dane o uczestnikach studiów doktoranckich uczelnie oraz instytuty naukowe zobowiązane były wprowadzić do końca marca 2020r. Oznacza to, że w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium, tj. [...] listopada 2019 r., proces wprowadzania danych w systemie POL-on jeszcze się nie zakończył. Organ nie mógł zatem polegać na danych dostępnych w systemie POL-on, ponieważ nie miał pewności, czy odzwierciedlały one rzeczywisty stan faktyczny na dany dzień, tj. czy dane były pełne i aktualne. Dopiero informacja przekazana organowi przez podmiot wnioskujący o przyznanie stypendium stanowiła podstawowe i pewne źródło informacji na temat statusu młodego naukowca w dniu podjęcia decyzji przez Ministra.

W związku z powyższym należało uchylić decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu stronie stypendium i umorzyć postępowanie, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 k.p.a. Strona utraciła bowiem status młodego naukowca uprawniający do otrzymania stypendium dla wybitnych młodych naukowców, a status ten weryfikowany jest przez Ministra w dniu podjęcia decyzji o przyznaniu stypendium, tak aby wszystkie wnioski mogły być rozpatrzone według jednolitych zasad, które są stosowane w ten sam sposób wobec wszystkich ubiegających się o przyznanie stypendium. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a.

W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ dopełnił obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i zebrania materiału dowodowego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n. poprzez zaniechanie uwzględnienia okoliczności faktycznych, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., a przed wydaniem decyzji z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców jest przeprowadzane w warunkach konkursu. Konkursowy, a zarazem konkurencyjny charakter postępowania wymaga, aby wszystkie wnioski zostały rozpatrzone w tym samym terminie, według jednakowych zasad i ocenione pod kątem jednakowych kryteriów oceny merytorycznej, bowiem na podstawie wyników oceny sporządzana jest lista rankingowa wniosków uszeregowana według liczby przyznanych punktów. Z tych względów, w czternastej edycji konkursu, wszystkie decyzje administracyjne zostały podjęte przez Ministra w tym samym terminie, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. Przyjęcie, że strona w dniu wydania niniejszej decyzji, spełnia warunki bycia młodym naukowcem byłoby wyrazem nierównego traktowania osób ubiegających się o przyznanie stypendium, które podobnie jak strona w dniu wydania decyzji o przyznaniu stypendium nie posiadały statusu młodego naukowca, ale nie wniosły odwołania mimo, że uzyskały lub uzyskają stopień naukowy doktora po wydaniu tej decyzji.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. N. D., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra z dnia [...] sierpnia 2020 r. zarzucając naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania stypendium dla wybitnych młodych naukowców w sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające jego umorzenie, bowiem postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe,

- art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane organowi wydającemu decyzję w postaci faktu, że skarżąca w dacie wydania decyzji nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, podczas gdy w dacie wydania decyzji organ powinien posiadać z systemu POL-on informację o tym, że skarżąca miała przedłużone studia doktoranckie do dnia [...] września 2020 r.,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, który nastąpił po wydaniu decyzji I instancji, podczas gdy rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ miał obowiązek uwzględnić zmianę stanu faktycznego, która nastąpiła przed wydaniem decyzji II instancji,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dołożenia staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, a ponadto brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przejawiający się brakiem ustalenia aktualnego statusu skarżącej,

- art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżąca nie spełnia przesłanek do ubiegania się o stypendium dla wybitnych młodych naukowców, podczas gdy w dniu [...] maja 2020 r. skarżąca uzyskała stopień doktora, w związku z czym jako osoba posiadająca stopień doktora spełnia przesłanki do objęcia ją stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w szczególności, że wobec uchylenia decyzji pierwotnej, organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek i w przypadku uznania, że przesłanki ustawowe nie zostały wypełnione, odmówić przyznania stypendium. Natomiast w sytuacji, gdy skarżąca nie cofnęła wniosku o przyznanie stypendium, ani nie zaistniały inne okoliczności powodujące, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, organ nie był uprawniony do umorzenia postępowania. Wbrew stanowisku organu, zaistnienie w toku postępowania okoliczności, które powodują, że strona przestała spełniać merytoryczne przesłanki do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego, nie stanowi podstaw do uznania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a wyłącznie okoliczność uzasadniającą wydanie decyzji negatywnej.

Zdaniem skarżącej, wyjaśnienia organu odnośnie systemu POL-on nie uzasadniają wznowienia postępowania w ramach przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sam fakt, że system w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium mógł zawierać niepełne informacje nie uzasadnia twierdzenia, że organ w dniu wydania decyzji nie posiadał niezbędnych informacji dotyczących statusu skarżącej. Aby dojść do takiego wniosku organ powinien wykazać, że na dzień wydania decyzji w przedmiocie przyznania stypendium, tj. na [...] listopada 2019 r., w systemie nie znajdowały się informacje dotyczące statusu skarżącej. Organ jednak nie przedstawił takiej argumentacji.

Skarżąca podniosła, iż organ posiada konkretne narzędzia, które pozwalają mu na szybką i automatyczną weryfikację sytuacji osób, które ubiegają się o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców w postaci dedykowanego systemu. W konsekwencji na etapie wydawania decyzji w przedmiocie przyznania stypendium, organ powinien dokonać takiej weryfikacji i dokładnie ocenić złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanek formalnych do przyznania stypendium. Nawet okoliczność, że system w dacie wydania decyzji mógł nie zawierać wszystkich informacji nie zwalniała organu z dochowania w tym zakresie minimalnej staranności. Zaniechanie takiej weryfikacji, zobowiązywanie wnioskodawcy do udzielenia informacji o statusie osób ubiegających się o przyznanie stypendium po wydaniu decyzji, a następnie wznawianie postępowania na podstawie danych z systemu POL-on, prowadzi do naruszenia pewności obrotu oraz stabilności decyzji administracyjnych.

W dniu [...] maja 2020 r. została podjęta uchwała o nadaniu skarżącej stopnia doktora w dyscyplinie [...], o czym organ został poinformowany pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Organ powinien zatem powyższą okoliczność uwzględnić przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że charakter konkursowy niniejszego postępowania powoduje, że organ miał prawo nie uwzględnić okoliczności, które zaistniały po dniu [...] listopada 2019 r. Przede wszystkim, w art. 361 u.P.s.w.n. wskazano, które przepisy postępowania nie znajdują zastosowania w postępowaniu o przyznanie stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców. Przepis ten nie zawiera wyłączenia w zakresie obowiązku uwzględniania stanu faktycznego aktualnego na dzień wydania rozstrzygnięcia, zatem brak jest podstaw do wyłączenia stosowania tej zasady.

Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] wydana w trybie wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych wyczerpująco art. 145 § 1 k.p.a., tj. m.in. jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W razie uznania dopuszczalności wznowienia postępowania organ administracji wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

W myśl zaś art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Stosownie natomiast do art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw określonych w art. 145 § 1 i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej jeżeli stwierdzi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ale występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] było ujawnienie okoliczności, że skarżąca w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej nie była doktorantem, tj. uczestnikiem studiów doktoranckich, nie posiadała także stopnia naukowego doktora. Jak ustalił organ, skarżąca ukończyła (przedłużone) studia doktoranckie z dniem [...] września 2019 r. Nie spełniała zatem przesłanek określonych w art. 360 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w.n.

Z przepisów tych wynika, że stypendium Ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, zaś młodym naukowcem jest osoba prowadząca działalność naukową, która jest doktorantem lub nauczycielem akademickim - i nie posiada stopnia doktora albo posiada stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat i jest zatrudniona w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1. Status doktoranta zachowuje również osoba, której przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich na mocy § 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. poz. 1696). Osoba, która ukończyła studia doktoranckie, ale ma otwarty przewód doktorski, traci status doktoranta z dniem ukończenia studiów doktoranckich.

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n. Organ trafnie bowiem przyjął, że warunki określone w ww. przepisie muszą być spełnione przez osobę ubiegającą się o stypendium na dzień wydania decyzji o przyznaniu stypendium. Wynika to ze spoczywającego na organie obowiązku przestrzegania reguły równego traktowania wszystkich osób uczestniczących w postępowaniu konkursowym na jednakowych zasadach. Należy również mieć na względzie, że zgodnie z § 17 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. poz. 658), wnioski o przyznanie ww. stypendium złożone do dnia 31 maja 2019 r., powinny zostać rozpatrzone do dnia 30 listopada 2019 r. Ponadto decyzja Ministra wywołuje ten skutek, że na jej podstawie konkretnej osobie - wskazanej w art. 360 ust. 1 i 2 pkt 1 u.P.s.w.n. - przyznawane jest określone świadczenie (stypendium). Tym samym najpóźniej na dzień wydania decyzji przez Ministra osoba, której decyzja dotyczy, powinna spełniać warunki przewidziane w przepisie, na podstawie którego ustawodawca przewidział określone uprawnienie.

Okolicznością niesporną w sprawie było to, że skarżąca w dacie przyznania uprawnienia - stypendium dla wybitnych młodych naukowców, tj. w dniu [...] listopada 2019 r., nie spełniała warunków przewidzianych w art. 360 ust. 1 i 2 pkt 1 u.P.s.w.n. Okoliczność ta nie była znana Ministrowi w chwili wydania ww. decyzji. Została ona ujawniona już po wydaniu i doręczeniu skarżącej ww. decyzji.

Mianowicie, w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Instytutu poinformował Ministra, że skarżąca na dzień [...] listopada 2019 r. nie była uczestnikiem studiów doktoranckich, nie posiadała też stopnia naukowego doktora. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób przekonujący wyjaśnił, że powyższej okoliczności nie mógł wywieść z informacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium, ani z innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Nie mógł również opierać się na danych zawartych w systemie POL-on nie mając pewności, że dane te są pełne i aktualne. Organ wskazał, że od dnia 1 października 2018 r. przez okres 12 miesięcy system POL-on podlegał dostosowaniu do przepisów u.P.s.w.n., zatem jego funkcjonalność była ograniczona. Ponadto, przez kolejne 6 miesięcy (do końca marca 2020 r.) podmioty zobowiązane do wprowadzenia, archiwizowania i usuwania danych w systemie POL-on wprowadzały te dane za okres od dnia 1 października 2018 r., zgodnie z wymaganiami określonymi w tej ustawie. Zatem w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium, tj. [...] listopada 2019 r., proces wprowadzania danych w systemie POL-on jeszcze się nie zakończył. Organ nie mógł zatem opierać się na danych dostępnych w systemie POL-on nie mając pewności, czy są one zgodne ze stanem faktycznym. Dopiero informacja przekazana organowi przez Dyrektora Instytutu (wnioskodawcę w sprawie o przyznanie stypendium) stanowiła właściwe i pewne źródło informacji na temat statusu skarżącej w dniu podjęcia decyzji.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wbrew twierdzeniom skargi, wszystkie przesłanki określone w ww. przepisie (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję) zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wobec braku możliwości weryfikacji statusu skarżącej w oparciu o system Pol-on, organ - mając również na względzie zasady prawidłowej gospodarki finansowej środkami publicznymi - uprawniony był do wezwania Dyrektora Instytutu o przedstawienie niezbędnych informacji w tym zakresie stosując względem wszystkich osób ubiegających się o przyznanie stypendium jednolite kryteria weryfikacyjne (art. 32 Konstytucji RP) dotyczące spełnienia przesłanek określonych w art. 360 ust. 2 u.P.s.w.n. Prawidłowe było zatem wydanie przez Ministra postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r. o wznowieniu postępowania.

Zdaniem Sądu, orzekając we wznowionym postępowaniu organ prawidłowo uchylił ww. decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu skarżącej stypendium i umorzył postępowanie stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Organ uwzględnił bowiem okoliczność, że skarżąca utraciła status młodego naukowca uprawniający do otrzymania przedmiotowego stypendium jeszcze przed wydaniem decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2019 r. i w dniu wydania tej decyzji statusu tego nie posiadała.

Zaznaczyć należy, że decyzja o umorzeniu postępowania mieści się w zakresie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ prowadzi do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez uznanie, że nie ma podstaw do merytorycznego badania żądania (por. R. Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 863; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 906/06; publ. CBOSA). Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 818/20; publ. CBOSA). Jest to trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania. Brak podstawy prawnej postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do umorzenia postępowania mogą pojawić się zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku. Bezprzedmiotowość postępowania może być spowodowana zmianą stanu prawnego albo stanu faktycznego sprawy.

W sprawie niniejszej bezprzedmiotowość postępowania istniała w chwili wydania przez Ministra decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu skarżącej stypendium, choć została ujawniona dopiero po jej wydaniu. Konieczne było więc umorzenie postępowania w sprawie po wcześniejszym jego wznowieniu. Skarżąca w dniu wydania ww. decyzji nie spełniała przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia stosownie do art. 360 ust. 2 pkt 1 u.P.s.w.n. Skarżąca utraciła zdolność do nabycia uprawnienia o charakterze osobistym, o przyznanie których wnioskowała, zatem uzasadnione było podjęcie rozstrzygnięcia o charakterze procesowym (umorzenie postępowania). Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, bezprzedmiotowość postępowania może być wynikiem zmiany sytuacji prawnej strony. Po pierwsze, strona może utracić zdolność do nabycia uprawnień o charakterze osobistym. Po drugie, strona może uzyskać uprawnienia dalej idące, niż to uprawnienie, o którego uzyskanie ubiega się w ramach konkretnego postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania może być także wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy. Postępowanie musi być uznane za bezprzedmiotowe wskutek ustania stanu faktycznego podlegającego uregulowaniu przez organ administracji w drodze decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1987 r. sygn. akt IV SA 220/87, publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 67).

Zaznaczyć również należy, o czym była już mowa powyżej, że Minister - stosownie do § 17 ust. 4 ww. rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2019 r. - powinien rozpatrzeć wniosek o przyznanie ww. stypendium nie później niż do dnia 30 listopada 2019r. Tym samym Minister, uchylając ostateczną decyzję z dnia [...] listopada 2019r. z przyczyn powyżej wskazanych, nie mógł wydać decyzji merytorycznej i prawidłowo przyjął, że postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ w zaskarżonej decyzji okoliczności, że skarżąca w dniu [...] maja 2020 r. uzyskała tytuł naukowy doktora, a więc na dzień wydania zaskarżonej decyzji spełniała przesłankę z art. 360 ust. 2 pkt 2 u.P.s.w.n. warunkującą przyznanie jej przedmiotowego stypendium.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż warunki określone w przepisie art. 360 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w.n. muszą być spełnione przez osobę ubiegającą się o stypendium na dzień wydania decyzji o przyznaniu stypendium. Jak już wyżej wskazano, wynika to z konkursowego, a zarazem konkurencyjnego charakteru postępowania, które wymaga aby wszystkie wnioski zostały rozpatrzone w tym samym terminie, według jednakowych zasad stosowanych względem wszystkich osób ubiegających się o przyznanie stypendium, zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Na podstawie wyników oceny wniosków jest bowiem sporządzana lista rankingowa uszeregowana według liczby przyznanych punktów. Dopiero po rozpatrzeniu wniosków i utworzeniu listy rankingowej organ może wydać decyzję w przedmiocie przyznania stypendium. Trafnie zatem organ stwierdził, że okoliczność posiadania przez skarżącą statusu młodego naukowca w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] sierpnia 2020 r., nie mogła być uznana za przesłankę uzasadniającą przyznanie stypendium w wyniku konkursu, który został rozstrzygnięty w dniu [...] listopada 2019r. W tej bowiem dacie, jak wskazał organ, wydane zostały wszystkie decyzje administracyjne w czternastej edycji konkursu.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ ustalił wszystkie okoliczności istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia. Jak już wyżej wskazano, okoliczność uzyskania przez skarżącą tytułu naukowego doktora przed datą wydania zaskarżonej decyzji nie mogła mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.