Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1545/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15b
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]stycznia 2015 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 104 k.p.a. i 62 k.p.a. oraz 15b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376, z 2012 r. poz. 759 1544, z 2013 r. poz. 829 i 1513 oraz z 2014 r. poz. 993 i 1710) przeniósł T. K. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w G., po odwołanym komorniku H. K. i odmówił przeniesienia na to stanowisko M. S. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. i M. B. ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że T. K., M. S. i M. B. złożyli wnioski o przeniesienie, z dotychczas zajmowanych stanowisk, na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w G., po odwołanym komorniku H. K., na podstawie art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Przyczyną wniosku T. K. - komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P., którego kancelaria znajduje się w G., była chęć pracy w bliskiej odległości od miejsca zamieszkania. Centrum życiowe jego rodziny znajduje się w K. gdzie zamieszkuje, tam także pracuje jego żona, a 7-letni syn będzie chodził do szkoły. Ze względu na 420 km odległość od G. do K., wspólnie z rodziną spędza tylko soboty i niedziele, co niekorzystnie wpływa na relacje rodzinne i wychowanie dziecka. Przeniesienie do G. umożliwiłoby mu uczestnictwo w codziennym życiu rodzinnym oraz opiekę nad schorowanymi rodzicami w wieku 73 i 67 lat. Ponadto komornik podniósł, że żona nie może się przenieść w pobliże P. ze względów zawodowych oraz z uwagi na to, że jej rodzice również wymagają pomocy i opieki. Dodał także, że cotygodniowe wielokilometrowe dojazdy narażają go na ryzyko na trasie i powodują wysokie koszty. Następnie komornik dosłał zaświadczenie z miejsca pracy żony, z którego wynika, że jest ona zatrudniona w P. Sp. z o.o. w K. jako młodszy asystent- pielęgniarka oraz zaświadczenie, ze Szkoły Podstawowej w K., w której syn ma rozpocząć naukę od 1 września 2014 r.

M. S. - komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. we wniosku podała, że zamieszkuje i pracuje w K., obecnie odbywa w G. studia [...] i zamierza podjąć studia doktoranckie w zakresie nauk prawnych w Wyższej Szkole Administracji i Biznesu w G. Przeniesienie do [...] umożliwi jej pogodzenie obowiązków zawodowych i naukowych.

M. B. we wniosku podał, że mimo, iż jest komornikiem przy Sądzie Rejonowym w G., nadal mieszka w G. z żoną i dziećmi w wieku 8 i 5 lat. Ze względu na obowiązki zawodowe z rodziną spędza wspólnie jedynie soboty i dni ustawowo wolne od pracy. Powoduje to konflikty i napięcia w rodzinie. Przeprowadzka rodziny do G. nie jest możliwa ze względów finansowych. Ponadto żona, która jest stomatologiem nie może znaleźć tam pracy. Wskazał też, że od stycznia 2010 r. do marca 2011 r. pracował w kancelarii komornika H. K. w G. jako asesor i kilkakrotnie pełnił zastępstwo komornika, a w związku z tym poznał jej pracowników, specyfikę oraz rewir.

Właściwi prezesi tj. Prezes Sądu Apelacyjnego w G. rekomendował M. S. do objęcia przedmiotowego stanowiska oraz nadesłał dodatkowe opinie prezesów sądów rejonowych i Rady Izby Komorniczej w G. dotyczące pozytywnej oceny dotychczasowej pracy kandydatów, a Prezes Sądu Apelacyjnego w W. stwierdził, że nie zgłasza zastrzeżeń odnośnie przeniesienia T. K.

Pozytywne opinie Krajowej Rady Komorniczej oraz Rady Izby Komorniczej w G. otrzymali M. S. i T. K. Z kolei M. B. otrzymał opinię negatywną.

Rozpoznając sprawę organ wskazał na treść art. 15b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz art. 62 kpa i dokonał analizy materiału dowodowego.

Podniósł, że T.K. od 8 września 1998 r. do czasu powołania na stanowisko komornika pracował jako asesor komorniczy w rewirze komorniczym w G. Przez wiele lat ubiegał się o stanowisko komornika sądowego. Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. został powołany na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...] w W. i utworzył kancelarię komorniczą w G., a następnie w związku z utworzeniem Sądu Rejonowego w P. stał się komornikiem przy tym Sądzie. Jego syn urodził się po rozpoczęciu przez niego pracy w kancelarii komorniczej w G.. Centrum życiowe rodziny komornika nadal znajduje się K. odległych od G. o ok. 34 km. Żona T. K. pracuje w K., a syn rozpoczął tam naukę w szkole. Ze względu na dużą odległość dzielącą G. od K. - ponad 460 km, dojazd do rodziny zajmuje komornikowi ponad 4 godziny w jedną stronę. W związku z tym możliwe są jedynie weekendowe kontakty z rodziną. Sytuacja ta powoduje, iż trudno jest T. K. właściwie zająć się ośmioletnim dzieckiem, co powoduje u syna zaburzenia emocjonalne. Rodzice i teściowie komornika zamieszkali w G. i K., ze względu na podeszły wiek i choroby, wymagają coraz większej pomocy. Z tego względu niemożliwa jest zmiana miejsca zamieszkania żony i syna. Ponadto żona może mieć trudności ze znalezieniem pracy w okolicach P. Minister dodał, że kandydat już od 2009 r. ubiegał się o przeniesienie na stanowisko komornicze położone bliżej miejsca zamieszkania rodziny.

M. B. mieszka z rodziną w G. Dopiero od [...] lipca 2013 r. jest komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym G. Odległość od G. do G. wynosi ok. 133 km., co powoduje, że dojazd do domu zajmuje komornikowi ok. półtorej godziny. Od dnia [...] marca 2008 r., tj. od daty powołania na stanowisko asesora komorniczego do czasu powołania na stanowisko komornika sądowego pracował jako asesor komorniczy u wielu komorników w G., G. (w tym także od [...] stycznia 2010 r. do [...] marca 2011 r. w przedmiotowej kancelarii komorniczej, gdzie pełnił także kilkakrotnie krótkookresowe zastępstwa komornika H. K., w związku czym znana jest mu występująca tam specyfika pracy), w M. i W.

Wnioskodawca w czasie składania wniosku o powołanie był ojcem 2 dzieci urodzonych [...] lipca 2006 r. i [...] marca 2009 r. i już wówczas musiał być świadomy trudności spowodowanych odległością miejsca przyszłej pracy od miejsca zamieszkania. Jego żona jest stomatologiem i - jak twierdzi komornik - nie może znaleźć pracy w okolicy G. Z informacji Rady Izby Komorniczej w G. wynika, że M. B. nie wyraził zgody na pełnienie funkcji zastępcy odwołanego komornika H. K.

Natomiast M. S. od [...] stycznia 2011 r. jest komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym w K. gdzie zamieszkuje. Od września 2014 r. pełni w G. obowiązki zastępcy H. K. Podjęła się tego, mimo, że kancelaria ta znajduje się w odległości ok. 100 km zarówno od jej miejsca zamieszkania jak i położenia własnej kancelarii komorniczej. Minister dodał, że pełni zastępstwo na własny rachunek i ryzyko. Wnioskodawczyni nie przedstawiła aktualnych danych dotyczących jej sytuacji rodzinnej. Ubiegając się o stanowisko komornika sądowego była stanu wolnego i nie posiadała dzieci. Podnosi swoje kwalifikacje zawodowe - w dniu [...] października 2014 r. ukończyła studia [...]. Jednak z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika aby rozpoczęła studia doktoranckie, o jakich pisała we wniosku o przeniesienie.

Minister zauważył też, że centrum życiowe T. K. i M. B., w przeciwieństwie do M. S. znajduje się w mieście innym niż ich kancelarie komornicze. Dojazdy T. K. z miejsca położenia kancelarii komorniczej do rodziny są bardziej uciążliwe niż M. B. Różnica odległości siedzib ich kancelarii od miejsc zamieszkania wynosi wg internetowego kalkulatora odległości ok. 327 km, a z czas przejazdu T. K. do domu trwa o ok. 2 i pół godziny dłużej. T. K. i M. B. wskazali też, że obecnie z przyczyn finansowych i z powodów rodzinnych, zmiana centrum życiowego ich rodzin nie wchodzi w rachubę. Natomiast M. S. mieszka i prowadzi kancelarię w K., a od pięciu miesięcy jest jednocześnie zastępcą komornika sądowego w przedmiotowej kancelarii w G.. Odległość miejsca zamieszkania M. S. i siedziby jej kancelarii od G., gdzie zamierza podjąć studia doktoranckie wynosi ok. 100 km, a zatem jest prawie taka sama jak odległość między obiema kancelariami komorniczymi w których obecnie pracuje. Czas jaki zajmą jej ewentualne dojazdy na studia doktoranckie też jest krótszy niż dojazdy pozostałych kandydatów do domu rodzinnego.

Zdaniem Ministra za przeniesieniem T. K., którego sytuacja osobista się zmieniła i niewątpliwie jest trudniejsza niż przed datą powołania na stanowisko komornika sądowego, przemawia uzasadniony interes komornika tj. głównie dobro jego rodziny, a szczególnie syna, mającego problemy emocjonalne związane z rozłąką z ojcem.

Natomiast nie uległa zmianie sytuacja rodzinna M. S., a okoliczności przedstawione przez nią tj. sam zamiar zmiany miejsca zamieszkania w związku z planowanym rozpoczęciem studiów doktoranckich nie uzasadniają uwzględnienia jej wniosku.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości sytuację rodzinną tj. osobisty interes wskazany przez T. K. i M. B. należy uznać za ważniejszy.

Minister dodał, że mimo, iż M. S. z racji obecnie pełnionego zastępstwa zna specyfikę pracy przedmiotowej kancelarii, a M. B. jest ona znana z racji wcześniejszej pracy w tej kancelarii, uwzględnienie wniosku T. K. nie naruszy interesu społecznego, polegającego na zapewnieniu sprawnej skutecznej egzekucji, gdyż wobec uprzedniej pracy na stanowisku asesora komorniczego, w tym także zastępcy komornika sądowego w G., oraz prawie 8-letniej pracy na stanowisku komornika sądowego zdobył on odpowiednie doświadczenie zawodowe, co pozwoli mu na sprawne przejęcie obowiązków.

Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego przez M. S. wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 15 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., nr 231, poz. 1376 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzuty uznał za bezzasadne.

Wyjaśnił, że nie było jego intencją wymuszanie podania przez M. S. informacji wrażliwych, które to informacje nie mogą być wykorzystane w uzasadnieniu decyzji. Zainteresowana, pomimo że zdecydowała się na podanie bardzo osobistych informacji, w załączniku nr 1 do złożonego wniosku jednoznacznie zażądała nieujawniania ich osobom trzecim. Przedstawiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i załącznikach jej sytuacja rodzinna nie wskazuje, w ocenie organu, na posiadanie przez nią uzasadnionego interesu w przeniesieniu na inne stanowisko. Ryzyko ujawnienia informacji podanych wrażliwych podanych nie pozwala jednak na kontynuowanie wyjaśnienia przyjętego stanowiska, by nie dopuścić do niezamierzonego nawet narażenia strony na utratę prywatności.

Minister wskazał, że przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 15 b u.k.s.e. jest ocena spełnienia przez każdego z kandydatów przesłanki pozwalającej na przeniesienie komornika. Ocena tej przesłanki w żaden sposób nie oznacza jednak dyskryminacji wnioskującej. Odnośnie natomiast sugestii jakoby fakt nieposiadania dzieci miał być przesłanką negatywną, czy też był przedmiotem oceny w postępowaniu, organ zauważył, że uzasadnienie decyzji nie daje podstaw do wyciągnięcia powyższego wniosku. Minister przedstawił jedynie stan faktyczny i nie uczynił przedmiotem swej oceny samego faktu ani przyczyny nieposiadania potomstwa czy też stanu cywilnego.

Minister nie zgodził się także ze stwierdzeniem, że z decyzji można wywnioskować, że podjęcie studiów doktoranckich uznane byłoby jako argument uzasadniający negatywną decyzję.

Podkreślił, że analizuje złożone wnioski o przeniesienie jedynie w aspekcie spełnienia przesłanek przewidzianych w przepisie art. 15 b u.k.s.e., tj. potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności należących do zakresu zadań komorników sądowych lub uzasadnionego interesu komornika i zauważył, że przesłanka uzasadnionego interesu komornika ma charakter klauzuli generalnej. Kandydaci nie są w żaden sposób ograniczani, co do argumentów, które podają jako potwierdzenie istnienia uzasadnionego interesu komornika. Przepis nie wyklucza powołania się na sytuację rodzinną. Do ministra jednak należy ocena, czy przedstawiona przez kandydatów argumentacja i dokumenty wskazują na spełnienie przez nich wymaganej przesłanki. Każdy z kandydatów przedstawia według własnego uznania, argumenty, które jego zdaniem wskazują na uzasadniony interes komornika i powody ewentualnego przeniesienia.

Minister wywodził, że ocenił spełnienie przesłanki uzasadnionego interesu komornika w oparciu o argumentację stron oraz dostarczone dokumenty.

Podkreślił że każda decyzja zapada w indywidualnej sprawie i jest podejmowana z uwzględnieniem stanu faktycznego różniącego się od stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przedmiotem prowadzonego postępowania nie może być natomiast analiza innych decyzji podjętych przez Ministra Sprawiedliwości.

Argumentował, że podjęcie decyzji poprzedziła szczegółowa analiza wszystkich załączonych przez wnioskodawców dokumentów. Nie było dowodów, które nie były wzięte pod uwagę. Przeanalizowano także kolejną opinię załączoną do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, potwierdzającą należyte wykonywanie przez odwołującą obowiązków. Jednak opinia ta jest tylko jednym z elementów ocenianych przy podejmowaniu decyzji i podobnie jak inne opinie nie ma wiążącego charakteru.

Stwierdził, że odwołująca nie uzasadniła, dlaczego wskazanie przez ministra podjęcia się wykonywania zastępstwa w znacznie oddalonej od swego miejsca zamieszkania i prowadzonej kancelarii miałoby być przesłanką negatywną. Minister wskazał jedynie tę okoliczność opisując stan faktyczny sprawy. Nie było też, wbrew twierdzeniu M. S., krytycznie ocenione przez ministra wykonywanie przez nią obowiązków, co jasno wynika z zaskarżonej decyzji. Minister nie kwestionuje, że zna ona sprawy prowadzone w kancelarii, do której chce się przenieść. Przepisy nie uzależniają jednak przeniesienia na stanowisko komornika w danej kancelarii od pełnienia funkcji zastępcy w tej konkretnej kancelarii. Niepełnienie przez przeniesionego kandydata funkcji zastępcy komornika nie oznacza, że nie będzie prawidłowo i sprawnie prowadził czynności, mając zwłaszcza na uwadze, że posiada on wieloletnie doświadczenie zawodowe na stanowisku komornika sądowego. Oceniając ten fakt w aspekcie interesu społecznego polegającego na zapewnieniu sprawnej i skutecznej egzekucji, w ocenie organu przeniesienie T. K. nie naruszy tego interesu społecznego, gdyż przez niemal 8-letni okres pracy na stanowisku komornika sądowego zdobył on odpowiednie doświadczenie zawodowe, co pozwoli mu na sprawne przejęcie obowiązków. Ponadto, wszyscy komornicy stosują te same przepisy prawa, niezależnie od kancelarii, którą prowadzą. Zatem zdaniem Ministra, znajomość specyfiki danej kancelarii, nie ma w przedmiotowej sprawie decydującego znaczenia.

Zauważył, że dywagacje na temat tego, gdzie T. K. mógł starać się o przeniesienie, wykraczają poza zakres prowadzonego postępowania.

Podniósł, że powód przeniesienia wskazany przez T. K. nie ogranicza się do chęci wykonywania zawodu blisko swojego miejsca zamieszkania czy ściśle osobistych powodów, celem jest bowiem przede wszystkim zapewnienie swojemu synowi prawidłowego rozwoju poprzez niezbędny dziecku codzienny kontakt z ojcem, co jednoznacznie wynika z opinii wychowawcy i psychologa. Minister uznał, że przeniesienie komornika ze względu na dobro syna, co wynika z poczucia odpowiedzialności T. K. za dziecko, które jest pozbawione należnych mu kontaktów z ojcem, spełnia przesłankę uzasadnionego interesu komornika. Z powyższego nie można jednak wnioskować, że minister dzieli kandydatów na lepszych i gorszych ze względu na ich stan cywilny czy fakt posiadania dzieci.

W konkluzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że okoliczności przedstawione przez M. S., tj. planowane rozpoczęcie studiów doktoranckich, oraz informacje, których ujawnienia osobom trzecim sobie nie życzy, i co do których nie mają możliwości ustosunkowania się pozostałe strony postępowania, nie uzasadniają uwzględnienia jej wniosku.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. S., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, tj. decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].01.2015 r. i decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...].01.2015 r., wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia:

-prawa materialnego przez błędną interpretację przepisu art. 15b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na utożsamieniu pojęcia "ważny interes komornika" z jego sytuacją rodziną,

-prawa procesowego przez nie zastosowanie przepisu art. 7, 15, 77 § 1, 81, 107 § 3 k.p.a. co doprowadziło do wydania decyzji organu w sytuacji braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła m.in., że norma zawarta w art. 15b ust. 1 u.k.s.e. jest skonstruowana w oparciu o instytucję uznania administracyjnego i argumentowała, że decyzja wydana w oparciu o tę instytucję musi być należycie uzasadniona, zaś uprawnienie organu administracji publicznej, wynikające z przepisów prawa materialnego, do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia od obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. W niniejszej sprawie prawnymi determinantami wydanego rozstrzygnięci są potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2, lub uzasadniony interes komornika. Ustawodawca uznał wskazane przesłanki za równorzędne nie ma więc pierwszeństwa w stosowaniu jednej z przesłanek uzasadniających dokonanie przeniesienia.

W ocenie skarżącej Minister Sprawiedliwości w wydanych rozstrzygnięciach całkowicie pominął powyższą okoliczność kierując się prymatem uzasadnionego interesu komornika rozumianym jako ważny interes rodzinny co doprowadziło do działania sprzecznego z przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji nakazującego równego traktowania przez władze publiczne i do pewnej formy dyskryminacji związanej z sytuacją osobistą skarżącej a także naruszyło przepis art. 8 k.p.a.

Minister wydając zaskarżone rozstrzygnięcia wprowadził przesłankę stanowiącą podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia, której skarżąca nie jest i nie będzie mogła spełnić albowiem nigdy nie będzie mogła posiadać dzieci, co powoduje że uwzględnienie takiej przesłanki prowadzi do zaistnienia stanu nierówności.

Skarżąca podniosła, że dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy istotne znaczenie ma także zasada wyrażona w art. 7 k.p.a. gdyż zgodnie z panującym poglądem w literaturze znaczenie tej zasady wykracza poza ramy procedury, jako że z tej zasady wynikają dyrektywy interpretacyjne nie tylko dla prawa procesowego, ale również dla prawa materialnego (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 72). Identyczny pogląd jest także reprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. (sygn. akt SA 820/81, publ. ONSA z 1981 Nr 1 poz. 57), stwierdził m.in. że "W obowiązującym stanie prawnym tzw. uznanie administracyjne utraciło swój dotychczasowy charakter. Zakres swobody organu administracji, wynikający z przepisów prawa materialnego, jest obecnie ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w art. 7 i innych przepisach k.p.a., zaś "Zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 k.p.a. oznacza, że treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji sięgają do granic kolizji z interesem społecznym".

W ocenie skarżącej organ naruszył powyższą zasadę z dwóch powodów. Po pierwsze wprowadził pozaprawne przesłanki stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Po drugie wydał rozstrzygnięcie bez uwzględnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Wydając decyzję w pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie przewidzianym przepisami k.p.a. lecz ograniczył się tylko do dokonania czynności wynikających z przepisu art. 15b u.k.s.e. Przepisy powyższej ustawy nakazują organowi wykonanie określonych czynności, co jednak nie zwalnia z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przewidzianym przepisami procedury administracyjnej.

Konsekwencją takiego podejścia jest decyzja wydana w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w której .organ stara się uzasadnić swoje wcześniejsze stanowisko, które zostało zajęte bez wcześniejszego ustalenia stanu faktycznego. Takie działanie zdaniem skarżącej naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania T.K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 15b u.k.s.e., w myśl którego Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Komorniczej oraz prezesa właściwego sądu apelacyjnego, może przenieść komornika, za jego zgodą lub na jego wniosek, na stanowisko komornika w innym rewirze komorniczym, jeżeli przemawiają za tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2, lub uzasadniony interes komornika. Krajowa Rada Komornicza przedstawia opinię w terminie wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni. Nienadesłanie opinii w tym terminie nie wstrzymuje wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia. Powyższy przepis został dodany przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. nr 112, poz.769) zmieniającej nin. ustawę z dniem 28 grudnia 2007 r. )

Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, iż decyzja w tym przedmiocie jest decyzją podejmowaną w ramach uznania administracyjnego.

Kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony organ, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie decyzji oraz czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Decyzje wydane w granicach tzw. uznania administracyjnego nie są wyłączone spod obowiązku ich uzasadniania na zasadach ogólnych określonych w k.p.a. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy (wybór jednego z kandydatów) i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego wyboru. Decyzje uznaniowe wymagają więc również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 77 k.p.a.), rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa mogących mieć zastosowanie w sprawie.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego stanowiska, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe.

Zdaniem Sądu, takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. Minister Sprawiedliwości dokonał oceny wszystkich aspektów sprawy z uwzględnieniem przesłanek przewidzianych w art. 15b u.k.s.e. W tej sytuacji zarzuty skargi w tym zakresie zarówno procesowe, jak też materialne nie są zasadne.

Należy stwierdzić, że wszystkie przedstawiane przez uczestników postępowania argumenty jak również materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zostały poddane przez organ szczegółowej analizie. Dokonując wyboru Minister szczegółowo go uzasadnił, szczegółowo także wyjaśnił przyczyny odmowy przeniesienia pozostałych uczestników postępowania. Sąd podziela argumentację organu uznając ją za własną a tym samym bezcelowym jest ponowne jej przytaczanie. W ocenie Sądu nie ma prawnych przeszkód by sytuacja rodzinna nie mogłaby spełniać przesłanki uzasadnionego interesu komornika, albowiem przesłanka ta ma charakter klauzuli generalnej.

Mając na uwadze argumenty skarżącej należy także wyjaśnić, że zasada dwuinstancyjności doznaje ograniczenia w przepisie art. 127 § 3, który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W przypadku działania na podstawie uznania, jakie ma miejsce przy stosowaniu art. 15b u.k.s.e., obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy organ pierwszej instancji przeprowadził należyte postępowanie wyjaśniające, dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz czy jego wnioski i rozstrzygnięcia mieszczą się w granicach uznania administracyjnego. Przy czym, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 367/10 (CBOSA), zwięzłe odniesienie się organu odwoławczego do sprawy nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Reasumując, zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i w sposób właściwy zastosował przepisy prawa należycie uzasadniając treść rozstrzygnięcia. Subiektywne poczucie skarżącej o pokrzywdzeniu wydaną decyzją Ministra Sprawiedliwości nie daje podstaw do twierdzenia, że jest ona niezgodna z prawem.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, na podstawie art 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o jej oddaleniu.