Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2185/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. C. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. C. jest postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ II instancji") z dnia [...] września 2021r. nr [...], wydane w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postanowieniem z [...] lipca 2021r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "PINB", "organ I instancji", "organ powiatowy"), na podstawie art. 81c ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), nałożył na R. C. obowiązek wykonania i dostarczenia do organu powiatowego:

1) opinii technicznej wraz z analizą istniejącego stanu faktycznego wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu kostką betonową na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gmina J. oraz zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej wsi J. ( opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa M., poz. 8530 z dnia 4 października 2016 r.) - dokonanie bilansu powierzchni gruntu utwardzonego kostką betonową i wyliczenie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przedstawienie sposobu doprowadzenia ww. robót budowlanych do stanu zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zatwierdzonym planem zagospodarowania działki (decyzja Starosty L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.),

2) szczegółowych pomiarów rzędnych wysokościowych uwzględniających obecne spadki przedmiotowej działki, sporządzonych przez uprawnionego geodetę w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że pismem z 8 lipca 2021r. zawiadomiono o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego

w sprawie podniesienia terenu na działce nr ew. [...] przy ul. [...]

w miejscowości J., gmina J..

W dniu 5 lipca 2021r. na ww. nieruchomości dokonano kontroli podczas której stwierdzono, że na działce zaobserwowano znaczne rozbieżności rzędnych terenu. Spadki z kostki betonowej skierowane są na teren powierzchni biologicznie czynnej. Na podstawie stanu faktycznego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zagospodarowania wody opadowej na terenie własnym działki inwestora. Dodatkowo, w trakcie doraźnej kontroli przeprowadzonej na terenie sąsiedniej nieruchomości potwierdzono fakt jej zalewania wodami opadowymi z działki nr ew. [...].

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że stan faktyczny działki znacznie różni się od zatwierdzonego decyzją Starosty L. z [...] kwietnia 2019r. nr [...] planu zagospodarowania działki, organ powiatowy stwierdził, że należy wyjaśnić powstałe wątpliwości co do wykonanych robót budowlanych. Organ powiatowy uznał za zasadne dostarczenie odpowiednich ocen i opinii przez uprawnione osoby.

Zażalenie na ww. postanowienie organu powiatowego wniósł R. C. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Po rozpoznaniu powyższego zażalenia, MWINB wskazanym na wstępie postanowieniem [...] września 2021r. nr [...] MWINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 22 lipca 2021r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przytoczył jego podstawę materialno-prawną, którą stanowił art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego i wyjaśnił, że zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego, organ może nałożyć na podmioty o których mowa w ust. 1, tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

W ocenie MWINB, o uzasadnionych wątpliwościach co do jakości wykonanych robót budowlanych, świadczą stwierdzone przez PINB w L. w toku kontroli przeprowadzonej dnia 5 lipca 2021r. znaczne rozbieżności rzędnych terenu oraz pojawiające się na tym tle wątpliwości co do zagospodarowania wody opadowej na terenie własnej działki inwestora w kontekście stwierdzonego dnia 5 lipca 2021r. zalania działki nr ew. [...], stanowiącej własność B. N. i J. N. wodami opadowymi z działki nr ew. [...].

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na znajdujące się w aktach organu powiatowego wystąpienie Gminy J. 21 lipca 2021r., w którego treści wskazano: "W związku z prowadzonym przez Wójta Gminy J. (...) postępowaniem administracyjnym w sprawie zmiany stanu wody na gruncie - dz. numer ew. [...] obręb [...], przeprowadzono oględziny nieruchomości [...] obręb [...]. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 marca 2021r. przez pracowników urzędu stwierdzono między innymi niewłaściwe jej zagospodarowanie polegające na utwardzeniu kostką brukową większości jej części oraz brak urządzeń odprowadzających wodę z tej części działki, co skutkuje zalewaniem sąsiedniej działki tj. działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...]. Woda, która nie jest zatrzymywana na działce nr [...], w ogromnych ilościach spływa na grunty sąsiednie i powoduje znaczne szkody w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce numer [...] obręb [...]."

Zdaniem MWINB okoliczności stwierdzone w omawianej sprawie, tj. utwardzenie działki nr ew. [...], na której występują "znaczne rozbieżności rzędnych terenu" oraz wątpliwości co do możliwości zagospodarowania wody opadowej na w/w działce, jak również stwierdzone przez przedstawiciela PINB w L. dnia 5 lipca 2021r. zalanie działki nr ew. [...], co potwierdzono również w toku czynności kontrolnych podjętych przez pracowników Gminy J. (pismo z dnia 21 lipca 2021r.) przemawiają za zasadnością zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego przez wzgląd na konieczność dokonania fachowej oceny stanu na działce nr ew. [...], zawierającej analizę istniejącego stanu faktycznego pod kątem zgodności z przepisami planistycznymi obowiązującymi na terenie ww. działki, pod kątem ustalenia wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej oraz ustalenia rzędnych wysokościowych uwzględniających spadki przedmiotowej działki. W ocenie MWINB, dokonanie ustaleń w powyższym zakresie możliwe jest poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania stosownych pomiarów, których organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie wykonać we własnym zakresie.

MWINB podkreślił, że stwierdzone okoliczności w sposób wystarczający uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej, która dokładnie wyjaśni, czy zrealizowane na działce nr ew. [...] utwardzenie, nie spowodowało zmiany naturalnego spływu wód opadowych w kierunku działek sąsiednich, a więc naruszenia zakazu wyrażonego w § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również wskaże ewentualny zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia terenu działki nr ew. [...] do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się do treści zażalenia R. C., organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżone postanowienie stanowiące postanowienie dowodowe, mające na celu wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, wydane zostało w toku wszczętego przez PINB w L. z urzędu postępowania w sprawie podniesienia terenu działki nr ew. [...] przy ul. [...] w J.. Uzyskany na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego dodatkowy materiał dowodowy, pozwoli na podjęcie przez organ powiatowy dalszych czynności kompetencyjnych, uzależnionych od ustaleń dokumentacji technicznej. MWINB podkreślił, że zastosowanie w niniejszej sprawie dyspozycji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest zasadne z uwagi na uszczegółowienie jego brzmienia, tzn. odniesienia się do sytuacji, w których powstałe wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych nie mogą być wyjaśnione przez organy nadzoru budowlanego w ramach posiadanej wiedzy, środków i narzędzi.

Skargę do Sądu na opisane wyżej postanowienie wniósł R. C. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego polegające na braku wykazania, iż zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wydanie zaskarżonego postanowienia, tj. w szczególności:

a) brak wykazania, że istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące: jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego,

b) brak szczegółowej analizy stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i wyczerpującego uzasadnienia poprzedzającego zastosowanie wyżej wskazanego przepisu,

c) brak wykazania, że postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym, tj. np. w ramach postępowania naprawczego (art. 50, art. 51 ustawy Prawo budowlane) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (art. 62 - 66 ustawy - Prawo budowlane),

d) nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, z którego wynikałoby, że zaistniały przesłanki określone w art. 81c ust. 2 Prawa budowalnego, tylko ograniczenie się do przeprowadzenia oględzin nieruchomości w dniu 5 lipca 2021 r. oraz sporządzenia dokumentacji fotograficznej,

2). art. 84 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jeśli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, natomiast przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowalnego może być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości,

3). art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

4). art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności nie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego we wniosku dowodowym z dnia 27 lipca 2021 r.

5). art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgormadzonego w przedmiotowej sprawie,

6). art. 124 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci ekspertyzy hydrologicznej dotyczącej stanu wody na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina J. z lipca 2021 r. - dr M. D., znajdującej się w aktach sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy J. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie - działce o numerze ewidencyjnym [...], o sygn. akt [...] na okoliczność ustalenia:

1). że działki o numerach: nr [...] i nr [...] położone są niżej niż chodnik, ścieżka rowerowa i jezdnia ulicy [...],

2). że woda opadowa z ulicy [...] spływa uszczelnionym zjazdem na działkę nr [...] oraz wraz z wodą z dachu budynku na działce nr [...] i pozostałej powierzchni działki przelewają się przez betonowe obrzeże trawnika i spływają na działkę nr [...],

3). propozycji opiniującego zawartych w pkt 7 ekspertyzy i dotyczących rozwiązania problemu zagospodarowania wód opadowych.

Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

Skarżący podniósł, że organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, z którego wynikałaby konieczność zastosowania regulacji zawartej w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i ograniczyły się do oględzin nieruchomości skarżącego. Skarżącego nie wezwano do przedłożenia żadnych dokumentów, które mogłyby wyjaśnić stan faktyczny.

Ponadto z postanowienia ani z zawiadomienia o wszczęciu postępowania ani z podejmowanych przez organ czynności, nie wynika aby postępowanie w przedmiotowej sprawie, toczyło się w ramach postępowania naprawczego ( art. 50, art. 51 Prawa budowlanego) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych ( art. 62 – 66 Prawa budowlanego).

Ponadto organ powinien w ocenie skarżącego wskazać przepisy techniczne co do zgodności z którymi istnieją w jego ocenie wątpliwości, a także wskazać przyczyny z powodu których nie może samodzielnie poczynić ustaleń w zakresie opinii technicznej i pomiaru rzędnych. W przypadku wątpliwości, organ powinien w oparciu o art. 84 § 1 k.p.a., zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Skarżący podniósł także, że w jego ocenie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem skarżącego organy I i II instancji, dokonały pobieżnej i niepełnej oceny dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, w szczególności nie zostały rozpoznane wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącego zawnioskowane w jego piśmie z dnia 27 lipca 2021 r.

Ponadto skarżący wskazał, że w aktach sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy J. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie - działce o numerze ewidencyjnym [...], o sygn. akt [...], znajduje się ekspertyza hydrologiczna dotycząca stanu wody na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina J. z lipca 2021 r. - dr M. D., w której to ekspertyzie między innymi wskazano propozycje rozwiązania problemu zagospodarowania wód opadowych. Oprócz propozycji dla skarżącego, opiniujący zaproponował właścicielowi działki o numerze [...] wykonanie studni zbiorczej wód opadowych i zmianę dotychczasowego sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku na powierzchnię działki. Zdaniem opiniującego wyeliminowanie spływu wód opadowych z sąsiedniej działki nr [...], może być nie wystarczające dla problemu podtapiania działki własnymi wodami opadowymi i wobec tego proponuje się wykonanie szczelnej studni. Opiniujący zaproponował właścicielowi ulicy [...] wyeliminowanie spływu wód z pasa drogowego na działki nr [...] i [...] oraz właścicielowi posesji [...] orynnowanie budynku przy granicy z działką nr [...] i odprowadzenie wód opadowych poza obręb tej działki.

Opinia ta dołączona została do skargi.

W odpowiedzi na skargę, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że narusza ono prawo w stopniu nakazującym jego uchylenie lecz nie z powodu zasadności wszystkich podniesionych w skardze zarzutów.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu, stanowił art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Należy podkreślić, że z uwagi na użycie w komentowanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie tego przepisu, muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").

Ponadto, stosując powyższy przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Organ, wydając postanowienie, obowiązany jest zatem udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym.

Skorzystanie z tej instytucji musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji.

Przepis art. 81c ust. 2, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, CBOSA).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 81c ust. 2 w sposób, w jaki uczynił to organ.

Na MWINB ciążył obowiązek rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem stwierdzenia, czy treść obowiązku nałożonego na adresata postanowienia została określona w sposób jasny i precyzyjny, co pozwala na jego wykonanie. Ponadto organ był zobowiązany wyjaśnić, czy nałożony obowiązek pozostaje w bezpośrednim związku z kwestiami prawnymi wymagającymi przesądzenia przez organ nadzoru budowlanego w świetle znajdujących zastosowanie przepisów prawa administracyjnego materialnego, a także, czy jest uzasadniony, gdyż wymagane jest w sprawie sporządzenie stosowanej analizy, której organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie przeprowadzić samodzielnie.

Powyższe warunki nie zostały, zdaniem Sądu, spełnione przy wydaniu zaskarżonego postanowienia.

Przypomnieć należy, że zaskarżonym postanowieniem, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2021 r. nakładające na skarżącego obowiązek wykonania i dostarczenia do organu powiatowego:

3) opinii technicznej wraz z analizą istniejącego stanu faktycznego wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu kostką betonową na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gmina J. oraz zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej wsi J. ( opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa M., poz. 8530 z dnia 4 października 2016 r.) - dokonanie bilansu powierzchni gruntu utwardzonego kostką betonową i wyliczenie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przedstawienie sposobu doprowadzenia ww. robót budowlanych do stanu zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zatwierdzonym planem zagospodarowania działki (decyzja Starosty L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.),

4) szczegółowych pomiarów rzędnych wysokościowych uwzględniających obecne spadki przedmiotowej działki, sporządzonych przez uprawnionego geodetę w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

Zdaniem Sądu organ nie uzasadnił szczegółowo, dlaczego nie może samodzielnie dokonać analizy stanu faktycznego wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu kostką betonową na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gmina J. oraz sam dokonać oceny zgodności tych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowo-zachodniej wsi J. ( opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa M., poz. 8530 z dnia 4 października 2016 r.). Organ nie uzasadnił również dlaczego nie może samodzielnie dokonać bilansu powierzchni gruntu utwardzonego kostką betonową i wyliczyć wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki.

Niewątpliwie natomiast organ jako podmiot fachowy, mógł samodzielnie przedstawić sposób doprowadzenia wykonanych już przez skarżącego robót budowlanych do stanu zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zatwierdzonym planem zagospodarowania działki (decyzja Starosty L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.) oraz co należy podkreślić także z wymogami w § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ta bowiem kwestia jest w sprawie najbardziej istotna zwłaszcza z punktu widzenia B. i J. N. - właścicieli działki sąsiedniej, którzy w znacznym stopniu uprawdopodobnili, że zalewanie ich nieruchomości, związane jest z wykonanym na działce skarżącego utwardzeniem terenu kostką brukową oraz jego nachyleniem. Tego rodzaju wskazań organ dokonuje przecież wydając decyzje w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego.

W sytuacji gdy samodzielne dokonanie tych ustaleń, przekracza możliwości organu, powinno to zostać szczegółowo uzasadnione z odniesieniem się do realiów rozpoznawanej sprawy. Ogólnikowe stwierdzenie, że dokonanie powyższych ustaleń przekracza możliwości organu, nie jest wystarczające. Nie wynika z niego bowiem dlaczego organ sam nie mógłby dokonać stosownych obliczeń a tym bardziej ocenić stan faktyczny wykonanych robót.

Ponadto organ nie uzasadnił dlaczego w jego ocenie, konieczne jest w tym zakresie nakładanie obowiązków na skarżącego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, a nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Prawidłowe jest natomiast zawarcie w ramach skarżonego postanowienia obowiązku dokonania szczegółowych pomiarów rzędnych wysokościowych uwzględniających obecne spadki przedmiotowej działki, sporządzonych przez uprawnionego geodetę. Jasno bowiem wynika z tej części postanowienia, że w tym zakresie wymaganych uprawnień i możliwości organ nie posiada. Te ostatnie czynności, zdaniem Sądu wymagają wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza możliwości organu nadzoru budowlanego, jednak również w tym zakresie organ powinien wyjaśnić dlaczego nie dopuścił dowodu z opinii biegłego.

Ponadto organ jak wynika z akt sprawy i treści skarżonego postanowienia, miał wiedzę na temat prowadzonego przez Wójta Gminy J. postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działki [...] i jej szkodliwym wpływie na grunt sąsiedni.

W związku z tym mógł wykorzystać część informacji zawartych w dołączonej do skargi ekspertyzie dr M. D., w której jak słusznie popdniósł skarżący, wskazano między innymi propozycje rozwiązania problemu zagospodarowania wód opadowych. Niewątpliwie ekspertyza ta mająca również walor obiektywizmu, bo sporządzona na podstawie umowy o dzieło zawartej z Gminą J., nie zaś na zlecenie osób zainteresowanych bezpośrednio wynikiem postępowania, powinna zostać uwzględniona przez organ.

Wskazać też należy, że w piśmie z dnia 27 lipca 2021 r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie szeregu dowodów.

Niezależnie od oceny jego zasadności, wymagało to ustosunkowania się organu do tego wniosku. Organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 613/19, LEX nr 3147096).

Tymczasem organ w żaden sposób nie ustosunkował się do złożonego wniosku i nie poddał wnioskowanych dowodów ocenie pod kątem ich przydatności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Nie jest natomiast zasadny zarzut skargi dotyczący braku wskazania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania oraz w toku podejmowanych przez organ czynności, czy postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się ramach postępowania naprawczego (art. 50, art. 51 ustawy Prawo budowlane) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (art. 62 - 66 ustawy - Prawo budowlane). Nie ma to bowiem znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

Nie było także konieczne precyzyjne wskazywanie przez organ przepisów technicznych co do zgodności z którymi istnieją w ocenie organu wątpliwości. Nie jest to bowiem konieczne, zaś przed dokonaniem ustaleń przez specjalistę, często wskazanie takich przepisów nie będzie możliwe.

Nie ma także znaczenia w rozpoznawanej sprawie fakt że zgodnie z zaświadczeniem z dnia 5 stycznia 2021 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z urzędu nie znaleziono podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec złożonego w dniu 29 grudnia 2020 r. przez skarżącego zawiadomienia o zakończeniu budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości J., rozbudowanego i przebudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Niniejsze postępowanie, nie ma bowiem żadnego związku ze znajdującym się na działce budynkiem mieszkalnym.

Reasumując, organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien zweryfikować zakres postanowienia wydanego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, wskazać dlaczego nie jest możliwe dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

Nie przesądzając braku konieczności wydania postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organ powinien uzasadnić dlaczego nie jest w stanie dokonać oceny zgodności wykonanych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokonać bilansu powierzchni gruntu utwardzonego kostką betonową i wyliczyć wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla przedmiotowej działki. Powinien też uzasadnić konieczność wydania postanowienia w wyżej wskazanym trybie w zakresie wskazania sposobu doprowadzenia ww. robót budowlanych do stanu zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zatwierdzonym planem zagospodarowania działki (decyzja Starosty L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.).

Ponadto winien ustosunkować się do złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych.

Pod kątem zasadności zastosowania regulacji przewidzianej w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, powinien poddać również analizie dołączoną do skargi wspomnianą wyżej ekspertyzę hydrologiczną.

Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie, nie zostało podjęte na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, podlega ono uchyleniu jako naruszające w sposób istotny art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Rozpoznając sprawę ponownie, organ dostosuje się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu orzeczenia.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art.. 205 § 2 p.p.s.a.