Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2076/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 151,art.151a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2076/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012r., sprawy ze skargi "A" S.A. Spółka Akcyjna, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11październka 2011r. (sprostowano błędnie wpisany miesiąc) Nr [...] do [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań, I. uchyla zaskarżone postanowienie , II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

W trakcie przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kontroli podatkowej stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu przez "A" S.A. Spółka Akcyjna w Oddział w Polsce powoływana dalej jako Spółka, podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2007r. i za miesiąc czerwiec 2008r. Rozliczenie za miesiące grudzień 2007r. oraz czerwiec 2008r. dotyczyło nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres, a więc miało wpływ na rozliczenia miesięcy następnych, z tego też względu w dniu 16 maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał 38 decyzji dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca 2007r. do lipca 2010r.

Decyzje te zostały wysłane pocztą na adres "A" S.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce, ul J., w jednej kopercie . Na potwierdzeniu odbioru znajduje się:

• pieczątka Spółki,

• imię i nazwisko adresata (M.J.),

• data odbioru - 6 czerwiec 2011 r.,

• pieczątka placówki oddawczej z W.

W dniu 15 czerwca 2011 r. do Urzędu Skarbowego w K. wpłynęły odwołania z dnia 9 czerwca 2011 r. od przedmiotowych decyzji.

W trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie skuteczności doręczenia przedmiotowych decyzji ustalono , iż przesyłka zawierająca przedmiotowe decyzje została przesłana do odbioru nieprawidłowo na adres warszawski Spółki .

Zgodnie z dokumentami zgromadzonymi w sprawie oraz Krajowym Rejestrem Sądowym siedziba Spółki znajduje się w K., przy ul. C.. Na taki też adres kierowana była przesyłka zawierająca w/w decyzje. Natomiast na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki znajduje się pieczęć placówki pocztowej z W. W wyniku podjętych czynności wyjaśniających Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, iż przedmiotowe decyzje organu pierwszej instancji doręczono Spółce w sposób nieprawidłowy na adres warszawski co zostało potwierdzone w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 27 września 2011 r. znak [...] .

Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia 11.10.2011 r. nr [...] do [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołań od 38 decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 maja 2011 r.

W uzasadnieniu postanowienia powołał przepisy regulujące doręczanie pism , w szczególności art. 151 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Jednocześnie zgodnie z art. 151a jeżeli podany przez osobę prawną adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności gospodarczej , pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia .

Powołano również art. 150 Ordynacji podatkowej ustanawiający zastępczy sposób doręczania, i umożliwiając przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu.

W ocenie organu uregulowany w Ordynacji podatkowej sposób doręczenia pism nie może budzić wątpliwości, natomiast jeżeli takie istnieją nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia korespondencji. W niniejszej sprawie przedmiotowe decyzje nie zostały spółce doręczone w sposób przewidziany w Ordynacji podatkowej, zatem nie zostały skutecznie doręczone , a tym samym nie weszły do obrotu prawnego .

Natomiast odwołanie przysługuje od decyzji podatkowej i jest ono niedopuszczalne jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego tzn. pomimo jej wydania nie została stronie doręczona we właściwym trybie zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej organ , który wydał decyzje jest nią związany od chwili jej doręczenia (za wyjątkiem decyzji, o których mowa w art. 67d, które wiążą organ podatkowy od chwili wydania), to zaś oznacza, że decyzja podatkowa zaczyna obowiązywać w obrocie prawnym z chwilą jej doręczenia. Brak doręczenia decyzji sprawia, iż nie może w ogóle rozpocząć biegu termin przewidziany do wniesienia odwołania a tym samym odwołanie wniesione w takich okolicznościach jest niedopuszczalne.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżąca zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego m.in. art. 120, 121, 122, 123, 124, 125, 144, 188 § 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie prawa materialnego a to art. 86, 87, 15, , 5 i 27 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu skargi zarzucono przede wszystkim naruszenie art. 144 ordynacji podatkowej albowiem należy odróżnić brak doręczenia decyzji od doręczenia wadliwego . Spółka natomiast zarówno w odwołaniach jak i w innych pismach nie podnosiła by nie otrzymała zaskarżonych decyzji lub nie miała możliwości zapoznania się z nimi, co pozwala wywieś wniosek , iż doręczenie to nie miało żadnych negatywnych konsekwencji dla strony. Ponadto postanowienie o niedopuszczalności odwołań nie wnosi nic do meritum sprawy i powoduje nieuzasadnione przedłużanie postępowania co narusza zasadę szybkości, generując jednocześnie zbędne koszty dla budżetu państwa .

Zauważono również , iż w innym postępowaniu na gruncie podobnego stanu faktycznego organ podatkowy uznał , że decyzje organu pierwszej instancji zostały doręczone prawidłowo i weszły do obrotu prawnego. Stanowisko to następnie zmieniono wprowadzając Skarżącą w błąd .

W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wyjaśniając dodatkowo , iż stan faktyczny sprawy, na którą powołuje się Skarżąca był odmienny, niż ten który jest przedmiotem niniejszego postępowania . W postępowaniu zakończonym postanowieniem nr [...] do [...] z dnia 28 .07.2011 r. ustalono bowiem , iż w dniu złożenia odwołań decyzje nie zostały jeszcze doręczone adresatowi .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W tej sprawie kwestią sporną jest skuteczność wniesionego przez stronę środka odwoławczego od decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w kontekście skierowania ich i w efekcie doręczenia stronie pod nieprawidłowym adresem.

Miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i osobom prawnym jest lokal ich siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wyżej wymienione miejsca należy uznać za równorzędne co do stosowania i skuteczności doręczeń. Artykuł 151 o.p., traktując o "lokalu siedziby", nawiązuje do konkretnego adresu, który może wynikać z Krajowego Rejestru Sądowego, o ile określony podmiot podlega wpisowi do tego rejestru. W myśl zapisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.), domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. W związku z powyższym, organy podatkowe, dokonując wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, są uprawnione do kierowania pism pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Drugim, obok lokalu siedziby, miejscem, w którym może nastąpić skutecznie doręczenie pisma, jest miejsce wykonywania działalności. Chodzi tu o obiektywnie uchwytne miejsce wykonywania działalności. Nie jest zatem istotne, czy adresat dokonał zawiadomienia właściwego organu o miejscu wykonywania działalności, czy też zaniedbał dopełnienia tego obowiązku. Doręczenie w miejscu prowadzenia działalności nie musi wiązać się z koniecznością doręczenia w lokalu, w którym wykonywana jest działalność adresata. ( Ordynacja podatkowa -komentarz Piotr Pietrasz. Komentarz Opublik. LEX 2011)

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest to, iż miejscem do doręczeń był wynikający z Krajowego Rejestru Sądowego adres siedziby Spółki w Krakowie . Decyzje natomiast zostały przesłane na adres warszawski Spółki . Również okolicznością bezsporną przyznaną przez stronę i nie kwestionowaną przez organ jest fakt otrzymania oryginałów decyzji przez Stronę jaki również fakt zachowania terminu do wniesienia odwołań

W świetle powyższych ustaleń uznać należy , iż Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie przyjął, że decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego. Nie ulega wątpliwości, co szczegółowo opisuje Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu swojego postanowienia, że decyzje zostały doręczone Stronie co pośrednio zostało potwierdzone przez nią we wniesionych odwołaniach . Tym samym zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który je wydał, jest nimi związany i funkcjonują one w obiegu prawnym. Podkreślić bowiem należy , iż okoliczność, że doręczenie było wadliwe i nastąpiło z naruszeniem art. 151 Ordynacji podatkowej, nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia.

Uchybienie przepisom postępowania - bo taki charakter mają przepisy regulujące sposób doręczania pism - zarówno na gruncie procedury cywilnej, jak i kodeksu postępowania administracyjnego czy Ordynacji podatkowej, jest tego rodzaju uchybieniem, które może jedynie, ale nie zawsze musi mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku naruszenia zasady oficjalności wskutek niezgodności działań organu z przepisami o doręczeniach, czynność, której ono dotyczyło, może być uznana za pozbawioną prawnego znaczenia. Ocena w tym zakresie wymaga indywidualizacji. Dokonując tej oceny należy uwzględnić rodzaj pisma wadliwie doręczonego, rodzaj czynności procesowej, której ono dotyczy.( Wyrok NSA sygn. akt I GSK 826/09) Oznacza to , iż nie w każdym przypadku naruszenie tego przepisu będzie równoznaczne z niedoręczeniem decyzji.

Na gruncie niniejszej sprawy należy bowiem odróżnić brak doręczenia od doręczenia wprawdzie wadliwego , ale dokonanego, którego data jest niekwestionowana i nie budzi żadnych wątpliwości . W rozróżnieniu tym uprawnione jest oparcie się na fakcie terminowego złożenia odwołania zwłaszcza , gdy uczyniła to strona , której decyzje należało doręczyć . Złożenie odwołania oznacza bowiem , że decyzje te dotarły do strony w terminie i w sposób umożliwiający zapoznanie się z ich treścią a następnie skorzystanie z tego środka odwoławczego. Podkreślić więc należy , iż doręczenie decyzji na nieprawidłowy adres nie miało wpływu na skorzystanie przez Skarżącą z możliwości uruchomienia postępowania odwoławczego. Skarżąca zaakceptowała taki sposób doręczenia czego dała wyraz składając odwołanie. Rację ma więc Skarżąca podnosząc brak negatywnych skutków procesowych takiego doręczenia co powoduje, iż ewidentnie wadliwe doręczenie decyzji na gruncie niniejszej sprawy nie ma wpływu na wynik sprawy tym samym nie można go utożsamiać z brakiem doręczenia ..

Potwierdzeniem powyższego poglądu są także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.02.2008 r., sygn. akt I FSK 282/07, z 27.07. 2010 r. sygn. akt. I GSK 826/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2004. sygn. akt III SA 1895/02 . Orzeczenia te zapadły wprawdzie w stanach faktycznych, gdzie decyzję doręczono stronie zamiast pełnomocnikowi, jednakże wyrażone w nich poglądy odnosiły się do wadliwości doręczenia, które jednak zostało dokonane a zatem w pełni mogą mieć zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy.

W świetle powyższych ustaleń uprawniony jest pogląd , iż doręczenie decyzji stronie, na nieprawidłowy adres może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych , jednocześnie sposób takiego doręczenia jest przez nią akceptowany i nie nasuwa żadnych wątpliwości co do terminu otrzymania przesyłki.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest natomiast postępowanie zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] do [...] z dnia 28 .07.2011 r. albowiem dotyczy ono innej przesyłki i innego stanu faktycznego, które zostało rozstrzygnięte wyrokiem tut. Sądu z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1653/11 .

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.