Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1423/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Z., J. C. i A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r. Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu odwołania E. Z., J. C. i A. C. (dalej jako skarżący) od decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r., orzekającej o odmowie zwrotu na rzecz E. Z. w 1/3 części, J. C. w 1/3 części i A. C. w 1/3 części, wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z gruntów pn.: "[...]", stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej wg mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. działki proj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Terenów z [...] sierpnia 1974 r. nr [...], Skarb Państwa nabył w drodze wywłaszczenia nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącą własność J. i M. małżonków C. (na podstawie umowy sprzedaży z [...] stycznia 1936 r. Rep.[...]), oznaczoną na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne i wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] września 1973 r. pod nr [...].

Wywłaszczenia dokonano z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" i ulic miejskich, zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z [...] czerwca 1973 r.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 ze zm.).

Wnioskiem z 23 czerwca 2003 r. (doprecyzowanym pismem z 22 sierpnia 2003r.) A. C., E. Z. i J. C. (spadkobiercy J. i M. C.) wystąpili z wnioskiem o zwrot niezagospodarowanej części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej część dawnej działki nr [...] z obrębu [...] a aktualnie część działki nr [...] z obrębu [...].

W związku z tym, iż niniejsza sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dotyczy nieruchomości, które są własnością Miasta [...], Prezydent [...], jako organ wykonawczy miasta reprezentujący je na zewnątrz, podlega wyłączeniu. W konsekwencji Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z [...] marca 2004 r. wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w [...] pismem z [...] czerwca 2012 r. potwierdziło, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz poinformowało, iż od 1996 r. toczy się postępowanie sądowe (sygn. akt [...]) w związku z roszczeniem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dotyczącym oddania gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z nieodpłatnym przeniesieniem budynków wybudowanych ze środków własnych Spółdzielni. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" ponosi też koszty z tytułu użytkowania terenu objętego wnioskiem zwrotowym.

Poza tym działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] objęta jest także umowami dzierżawy dotyczącymi: pawilonu handlowego nr [...], pawilonu handlowego nr [...] wraz z przyległym terenem, pawilonu handlowego nr [...] oraz wejścia do budynku na proj. dz. nr [...], pawilonu handlowego nr [...] oraz wejścia do budynku na proj. dz. nr [...] a także niezabudowanego gruntu przy pawilonie nr [...].

Po rozpoznaniu wniosku o zwrot nieruchomości Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] września 2008 r. orzekł zwrot części działki nr [...] z obrębu [...] tj. "projektowanych" działek o nr: [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m² .

Od decyzji tej odwołanie złożył Prezydent [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]'" z siedzibą w W.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] października 2010 r. orzekł o zwrocie, na rzecz wnioskodawców, nieruchomości stanowiącej projektowane działki ew. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m².

Odwołanie od tej decyzji złożył Prezydent [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Powyższa decyzja Wojewody [...] została zaskarżona przez J. C., E. Z. i A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 948/11 oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ I instancji przedwcześnie uznał, iż na omawianej nieruchomości nie został zrealizowany cel w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), a ponadto nie została wyjaśniona kwestia legitymacji procesowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Ponownie orzekając w niniejszej sprawie Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekł o odmowie zwrotu, na rzecz E. Z., J. C. i A. C., części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z gruntów pn "[...]", stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej wg mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. działki proj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2018 r. uchylił powyższą decyzję Starosty [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - w uzasadnieniu wskazując na potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego m.in. wykazania interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. orzekł o odmowie zwrotu, na rzecz E. Z., J. C. i A. C. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z gruntów pn.: "[...]", stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej wg mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. działki proj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m² uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem niniejszej decyzji jest zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Według ewidencji gruntów i budynków z [...] lipca 2018 r. działka ta stanowi użytek oznaczony symbolem B (tereny mieszkaniowe) - własność Miasta [...], użytkownik Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", księga wieczysta nr [...].

Wobec powyższego uznał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" - z racji administrowania i użytkowania terenu - ma interes faktyczny w niniejszym postępowaniu zwrotowym.

Ponadto z racji użytkowania tego terenu ponosi ona koszty z tego tytułu. Skoro właściciel przedmiotowego gruntu tj. Miasto [...] ustala i pobiera opłaty a Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" je płaci - to nie budzi wątpliwości, że nawet w braku istnienia stosunku prawnorzeczowego, lub braku możliwości jego wykazania został ukształtowany stosunek obligacyjny tj. odpłatne korzystanie z gruntu, nawet w sposób dorozumiany.

Reasumując Starosta uznał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" ma też interes prawny w uczestniczeniu w niniejszym postępowaniu.

Następnie podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2020 r., poz. 65 ze zm.), dalej jako u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo,

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany.

Przy czym badając przesłanki zbędności przez pryzmat art. 137 ust. 1 u.g.n. należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 - w którym Trybunał uznał, że (...) art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem zgodnie z sentencją tego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia.

Z uwagi na ww. wyrok zachodzi konieczność ustalenia, czy na spornych działkach, przejętych na rzecz Skarbu Państwa, na dzień złożenia wniosku o zwrot (23 czerwca 2003 r.) a nie później niż na dzień 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Starosta wskazał, że część przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] stanowiącej działki projektowane o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], została wywłaszczona decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Terenów z [...] sierpnia 1974 r. i została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" i ulic miejskich.

Teren powyższy objęty był planem realizacyjnym zamiennym I przedsięwzięcia zespołu osiedli "[...]" zatwierdzonym decyzją nr [...] z [...] lutego 1978 r. nr [...] r. W planie tym omawiany teren przeznaczony był pod parking, od ul. [...] pod pas drogowy i zieleń.

W związku z tym podniósł, iż w niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie, czy elementy osiedla mieszkaniowego znajdujące się na przedmiotowym gruncie zostały zrealizowane w ramach celu określonego w decyzjach nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. i skonkretyzowanego w powołanym wyżej planie realizacyjnym oraz, czy powstały one przed dniem 22 września 2004 r.

Z uwagi zaś na brak w sprawie innych wiodących dowodów, szczególne znaczenie przy rozstrzygnięciu w tej sprawie mają zdjęcia lotnicze pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii fotogrametry uprawnionego B. B. z [...] marca 2016 r. oraz jej opinii z [...] sierpnia 2018 r. dotyczących analizy przedmiotowej nieruchomości na pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęciach wykonanych w latach 1982, 1987, 1990, 1997 i 2005 roku wynika, że:

- na projektowanych działkach o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wywodzących się z wywłaszczonej dawnej działki ewidencyjnej nr [...] w 1982 r., zgodnie z odfotografowaną sytuacją, nie zostały zidentyfikowane szczegóły sytuacyjne świadczące o budowie osiedla mieszkaniowego. Działki te w 1982 r. znajdowały się w obszarze tymczasowego terenu stanowiącego prawdopodobnie zaplecze budowlano-magazynowe dla powstającego w sąsiedztwie centrum handlowego,

- sytuacja odfotografowana zarówno na zdjęciu z 1990 r. jak i z 1997 r. pokazuje, że projektowane działki o numerach [...], [...] i [...] oraz część projektowanej działki nr [...] w obu ww. datach znajdowały się na obszarze parkingu samochodowego powstałego zgodnie z planem realizacyjnym dla tej części osiedla.

Pozostałą część projektowanej działki nr [...] oraz nr [...] stanowił trawnik. Na części działek nr [...] i nr [...] stanowiącej wcześniej trawnik w 1997 r. znajdowała się część pawilonów usługowych z przyległym do nich, utwardzonym terenem. Projektowana działka nr [...] stanowiła w 1997 r. część ogrodzonego trawnika,

- na dzień 20 maja 2005 r. projektowane działki o numerach [...], [...] i [...] znajdowały się na terenie parkingu samochodowego. Na terenie tego parkingu znajdowały się również części projektowanych działek o numerach [...] i [...], gdyż pozostałe części tych projektowanych działek znajdowały się pod segmentami budynków (usługowych) i utwardzonym terenem przed tymi segmentami. Projektowana działka nr [...] w 2005 r. znajdowała się poza granicami planowanego tutaj parkingu stanowiąc część sąsiedniego, niewielkiego i oddzielonego ogrodzeniem, trawiastego parkingu samochodowego.

Ponadto, znajdujący się na części działki parking, zgodnie z treścią pisma z 20 sierpnia 2010 r. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", został wybudowany jako inwestycja towarzysząca dla budowanego osiedla w latach 1978 - 1980, w związku z budową sąsiadujących budynków nr [...], nr [...] i nr [...], co potwierdza:

- decyzja nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...], którą zezwolono na budowę bloku nr [...] na osiedlu [...] o adresie [...]. Jak wynika ze zgłoszenia rozpoczęcia użytkowania budynku mieszkalnego [...], budynek został oddany do użytku w roku 1979 r.,

- decyzja nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] lipca 1978 r., którą zezwolono na budowę bloku nr [...] na osiedlu [...] o adresie [...]. Jak wynika ze zgłoszenia rozpoczęcia użytkowania budynku mieszkalnego [...], budynek został oddany do użytku w roku 1979 r.,

- decyzja nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] lipca 1978 r., którą zezwolono na budowę bloku nr [...] na osiedlu [...] o adresie [...]. Jak wynika ze zgłoszenia rozpoczęcia użytkowania budynku mieszkalnego [...], budynek został oddany do użytku w roku 1979 r.

W powyższym piśmie z 20 sierpnia 2010 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wskazała również, że na przedmiotowej działce znajdują się pawilony handlowe położone przy ul. [...], które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę z [...] kwietnia 1991 r., nr [...].

Ponadto, z oględzin przedmiotowej działki w dniu [...] lutego 2008 r. wynika, że projektowane działki nr [...] i nr [...], w części zabudowane są trzysegmentowym budynkiem o trzech kondygnacjach, w części jest to teren niezabudowany, ogrodzony, na pozostałej części znajduje się parking strzeżony.

Powyższe potwierdzają także oględziny przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2010 r. przez rzeczoznawców majątkowych W. K. i A. K. Wykazały one, iż na terenie projektowanych działek nr [...] i nr [...] jest fragment parkingu o nawierzchni asfaltowej o pow. [...] m2 wraz z ogrodzeniem, trzy segmenty i część czwartego budynku usługowo-handlowego z częścią mieszkalną w zabudowie szeregowej. Budynek (jeden segment) usługowy z częścią mieszkalną został wybudowany w latach 90 - tych, na podstawie decyzji z [...] kwietnia 1991 r. Segment nr 1 i 2 został dopuszczony do użytkowania decyzją z [...] grudnia 1998 r., segment nr 3 został dopuszczony do użytkowania decyzją z [...] września 1991 r., zaś segment nr 4 został dopuszczony do użytkowania decyzją z [...] stycznia 2000 r. Ponadto na terenie projektowanych działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] znajduje się fragment parkingu o nawierzchni asfaltowej wraz z ogrodzeniem, a na działce nr [...] stoi latarnia.

Oceniając zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy Starosta uznał, iż ze znajdującej się w aktach sprawy opinii fotogrametry uprawnionego B. B. z [...] sierpnia 2018 r. dotyczącej analizy przedmiotowej nieruchomości na pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęciach wykonanych w latach 1982, 1987, 1990, 1997 ewidentnie wynika, że nieruchomość ta co najmniej od [...] sierpnia 1990 r. stanowiła część planowanego osiedla mieszkaniowego. Zatem na wnioskowanej do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia zrealizowano przed dniem złożenia wniosku o zwrot. Nieruchomość ta była i nadał jest wykorzystana jako element osiedla mieszkaniowego - w związku z powyższym brak jest ustawowych przesłanek do jej zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli.

Dodał, że zmiana numeracji działek ewidencyjnych nastąpiła w wyniku odnowienia ewidencji gruntów [...] oraz podziału nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. C., E. Z. i J. C.

Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r.- podzielając w całości ustalenia i argumentację organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał - tak jak organ pierwszej instancji - że w niniejszej sprawie zasadniczym, skonkretyzowanym celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa parkingu oraz realizacja zieleni.

Z pozyskanego zdjęcia lotniczego przedstawiającego stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w roku 1982 wynika, iż teren ten stanowił plac budowy w którego sąsiedztwie widoczne są elementy realizowanej inwestycji budowlanej.

Zgodnie zaś ze stanem uwidocznionym na zdjęciu pochodzącym z [...] sierpnia 1990 r., teren działki nr [...] z obrębu [...] stanowił już parking oraz trawnik.

Zatem z bezspornych ustaleń dokonanych w sprawie wynika, iż większa część zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, zagospodarowana została pod parking wybudowany co najmniej w 1990 roku. Pozostała zaś cześć tej nieruchomości położona poza parkingiem porośnięta była trawą.

W związku z tym Wojewoda stwierdził, że na projektowanych działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] zrealizowano w terminach ustawowych, tj. przed złożeniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz przed dniem 22 września 2004 r. - planowaną infrastrukturę osiedlową, która stanowiła część założeń ujętych w planie realizacyjnym.

Dodał, iż bez znaczenia w sprawie jest późniejsza zmiana zagospodarowania części projektowanych działek nr [...] i [...] w postaci wybudowania pawilonów usługowych (zdjęcie lotnicze z roku 1997), czy też segmentów.

Pogląd ten wynika wprost z art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., a ponadto jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1810/11, uznał, że: "Zmiana sposobu zagospodarowania wywłaszczonego terenu, po uprzednim zrealizowaniu na tym terenie celu nabycia nieruchomości, nie spełnia przesłanek zbędności określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n."

Podkreślenia wymaga też fakt, że parking oraz trawnik są elementami infrastruktury osiedla mieszkaniowego niezbędnymi do zaspokojenia potrzeb jego mieszkańców.

W związku z powyższym Wojewoda w pełni podzielił utrwalony pogląd doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że przy ocenie realizacji celu publicznego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również towarzyszącą budowie osiedla mieszkaniowego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Za wręcz niezbędne do prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się sieć ulic, szkoły, przedszkola, przychodnie lekarskie, parkingi, garaże, kina, pawilony handlowe i usługowe, sklepy, zieleń osiedlową, parki, ciągi komunikacyjne, wszelkiego rodzaju instalacje podziemne takie jak linie elektryczne, gazowe, wodociągowe, sanitarne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3447/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 707/15 oraz z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1168/15).

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2755/13 stwierdził, iż przy ocenie realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale też wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców, takich budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa, ciągi piesze (chodniki), infrastruktura podziemna.

Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się swoistymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców -por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 846/13. Z tego względu nie można również - co do zasady - wykluczyć możliwości, by na terenie przeznaczonym pod realizację osiedla mieszkaniowego, pierwotnie przeznaczonym pod zieleń, rekreację czy układ komunikacyjny, w przyszłości powstał np. jakiś obiekt bardziej obecnie potrzebny jego, mieszkańcom (podobne stanowisko w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2013 r., sygn. akt I OSK 643/12).

Wobec powyższego Wojewoda [...] zgodził się ze stanowiskiem Starosty [...], iż w odniesieniu do projektowanych działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] cel wywłaszczenia, zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. został zrealizowany. Z przedstawionych powyżej zdjęć i opinii oraz innych zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów jednoznacznie wynika, że parking i zieleń (trawnik), stanowiące infrastrukturę osiedla mieszkaniowego powstały na ww. działkach, a ich realizacja nastąpiła przed dniem 22 września 2004 r.

Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem skarżących, iż dzierżawców przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za stronę postępowania zwrotowego. Legitymacja podmiotów, które zawarły umowy dzierżawy nieruchomości objętych roszczeniem o zwrot, wynika wprost z art. 138 § 2 u.g.n. Przepis ten stanowi, że: "Najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna". Podkreślenia także wymaga fakt, że pomimo, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie została wpisana do księgi wieczystej, jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości - to jednak z uwagi na fakt, że wnosiła do Miasta [...] opłaty z tytułu użytkowania przedmiotowego gruntu, został ukształtowany stosunek obligacyjny.

Wobec czego pomimo braku istnienia stosunku prawnorzeczowego Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" również posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu i może w nim uczestniczyć jako strona. Tym bardziej, iż toczy się postępowanie sądowe (sygn. akt [...]) w związku z roszczeniem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dotyczącego oddania gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z nieodpłatnym przeniesieniem budynków wybudowanych ze środków własnych Spółdzielni.

Podsumowując stwierdził, że Starosta rozpoznając wniosek skarżących o zwrot przedmiotowej nieruchomości, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i działając zgodnie z prawem wydał prawidłową decyzję administracyjną.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r. złożyli E. Z., J. C. i A. C.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że cała nieruchomość użytkowana jest zgodnie z celem wywłaszczenia,

II. naruszenie przepisów postępowania, które to miało istotny wpływ na wynik postępowania:

1. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", jak i obecnych dzierżawców Nieruchomości za strony przedmiotowego postępowania,

2. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowodu w sprawie planów lokalizacyjnych (realizacyjnych) powstałych po dacie wywłaszczenia nieruchomości,

3. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co skutkowało błędnym przyjęciem, że cała nieruchomość użytkowana jest zgodnie z celem wywłaszczenia,

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do zarzutów odwołania skarżących, co doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r.

W związku z powyższymi zarzutami wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.,

2. na podstawie art. 135 p.p.s.a. wnieśli jednocześnie o uchylenie decyzji organu I instancji w całości (tj. decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r.) jako decyzji powielającej naruszenia decyzji organu II instancji wskazane w niniejszej skardze.

3. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W obszernym uzasadnieniu skargi podnieśli argumenty na poparcie swoich twierdzeń.

Stwierdzili, że możliwy jest fakt, iż Spółdzielnia użytkuje przedmiotowy teren bezpodstawnie, czego organ I instancji nie zbadał, a organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego zarzutu - co mogło doprowadzić do błędnego ustalenia kręgu stron postępowania. W niniejszej sprawie interes prawny Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie jest ani konkretny, ani nie wynika z określonej normy prawa materialnego. Wobec zaś braku pewnego tytułu do użytkowania tej nieruchomości - interes prawny Spółdzielni nie został przez oba organy w żaden sposób wykazany. Dodali, że nie sposób się także zgodzić z uznaniem za strony niniejszego postępowania dzierżawców części tej nieruchomości.

Ponadto skarżący nie zgadzają się z uznaniem przez organy obu instancji, że cel na jaki nieruchomość została wywłaszczona, został zrealizowany w całości.

Zgodnie z decyzją nr [...] z [...] lutego 1978 r. zatwierdzającą plany realizacyjne - na którą powoływał się zarówno Starosta [...] jak i Wojewoda [...] - na wnioskowanym do zwrotu terenie miały powstać parkingi, pas drogowy i zieleń.

Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika jednak, iż parkingi powstały tylko na części nieruchomości, a na pozostałych projektowanych działkach nie zrealizowano celów wywłaszczenia ujętych czy to ogólnie, jako element osiedla, czy to stanowiących zieleń miejską i pas drogowy. Widoczna na wszystkich zdjęciach lotniczych zieleń wygląda tak samo - jest to tzw. samosiejka, rosnąca w tych miejscach, gdzie nie zostały zrealizowane ani parkingi, ani inne elementy osiedla mieszkaniowego. Na części wnioskowanych do zwrotu działek nr [...] i nr [...] jest dziko rosnąca trawa - samosiejka, poprzecinana wydeptanymi ścieżkami, bez żadnych oznak planowanego zagospodarowania w charakterze zieleni urządzonej.

Podsumowując stwierdzili, iż nie mogą się zgodzić ze stanowiskiem organów obu instancji stwierdzających, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o jej zwrot oraz przed dniem 22 września 2004 r. Ponadto na aprobatę nie zasługuje także uznawanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i dzierżawców części nieruchomości za strony niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - jednocześnie stwierdzając, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności wpływające na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2018 r. - orzekającą o odmowie zwrotu na rzecz E. Z. w 1/3 części, J. C. w 1/3 części i A. C. w 1/3 części, wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z gruntów pn.: "[...]", stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej wg mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. działki proj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

Przy czym stan faktyczny sprawy ustalony przez organy obu instancji i przedstawiony szczegółowo w uzasadnieniach wydanych decyzji, sporządzonych z poszanowaniem reguł art. 107 § 3 k.p.a. - nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń Sądu co do jego prawidłowości.

Z tego też względu Sąd przyjął za własne te ustalenia - uznając za zbędne ponowne ich referowanie w całości. W tej kwestii Sąd ograniczył swoje rozważania wyłącznie do najistotniejszych - z punktu widzenia legalności kontrolowanego rozstrzygnięcia - ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie art. 136 i art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), dalej jako ustawa lub u.g.n.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojecie "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" nie może być rozumiane tak, jak w języku potocznym lub też na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, albowiem ustawodawca odsyła do art. 137, w którym zawarł definicję legalną tego pojęcia.

Stosownie do ust.1 tego przepisu, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest zatem to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany. Natomiast ust. 2 tego art. przewiduje, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Zgodnie zaś z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 - art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem w sytuacji, w której cel wywłaszczenia został zrealizowany przed złożeniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub przed 2004r., nie może ona być zwrócona niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia.

Na początku swoich rozważań Sąd pragnie odnieść się do zarzutu skarżących dotyczącego nieprawidłowego ustalenia stron tego postępowania - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i dzierżawców części nieruchomości.

Zarówno Starosta [...] jak i Wojewoda [...] uznali Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. i dzierżawców części nieruchomości za strony postępowania - gdyż brali oni udział w tym postępowaniu i zostały im doręczone decyzje.

W ocenie sądu przyznanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przymiotu strony było uzasadnione tym, że Spółdzielnia jest stroną umowy dzierżawy (nie będąc właścicielem nieruchomości), której przedmiotem jest nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot. Jej interes prawny wynika więc z art. 138 ust. 2 u.g.n. "(...) analizując przepis art. 138 ust. 2 u.g.n., należy uznać, że najemca wywłaszczonej nieruchomości ma interes prawny, by być stroną postępowania o jej zwrot, skoro w razie ostatecznego zwrotu tej nieruchomości, po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, jego prawo najmu wygasa z mocy prawa niezależnie od woli stron, co do dalszego trwania tego stosunku po zmianie właściciela nieruchomości. Ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej i wynajętej nieruchomości wpływa bezpośrednio i wprost na dotychczasową sytuację prawną najemcy takiej nieruchomości: z mocy art. 138 ust. 2 u.g.n. pozbawia najemcę przysługującego mu i podlegającego dotąd ochronie prawa najmu bez możliwości przeciwdziałania temu na jakiejkolwiek innej drodze prawnej niż w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. To przeciwdziałanie nie może zniweczyć żądania zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, ale może polegać na wykazywaniu w tym postępowaniu, że nie zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 137 u.g.n. lub występuje przeszkoda dla zwrotu, o jakiej mowa w art. 229 tej ustawy. Taki jest zakres interesu prawnego najemcy w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikający z omawianego art. 138 ust. 2" (zob. uchwała 7 s. NSA z 13.10.2003 r. OPS 6/03, ONSA 2004/1/10).

Tę samą regułę należy stosować nie tylko do dzierżawcy, ale również do wydzierżawiającego w stosunku dzierżawy, jeśli nie jest on właścicielem nieruchomości (nie ulega wątpliwości, że można być wydzierżawiającym, nie będąc właścicielem nieruchomości, a np. jej posiadaczem). Przyjąć zatem należy, że taka umowa, gdzie wydzierżawiający nie jest właścicielem nieruchomości i podmiotem publicznym, również wygasa w oparciu o art. 138 ust. 2 u.g.n. "Na podstawie art. 138 ust. 2 u.g.n. wygasają także z mocy prawa takie prawa do zwracanej nieruchomości jak najem, dzierżawa i użyczenie. Decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie mogłaby bowiem ingerować w umowy obligacyjne. Z tego względu ustawodawca postanowił o wygaśnięciu takich umów z mocy prawa w określonym terminie - 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości stała się ostateczna - nie regulując jednocześnie kwestii rozliczeń związanych z tymi umowami. (...) Wygaśnięcie praw wymienionych w art. 138 ust. 2 u.g.n. (będące w istocie rozwiązaniem umów) nie wymaga podjęcia żadnych dodatkowych czynności, np. wypowiedzenia lub rozwiązania umowy" (zob. Ewa Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz [do art. 138], LEX 2011). Jeśli wygaśnięcie z mocy prawa dzierżawy (najmu) jest w istocie skutkiem rozwiązania umowy, to skutki jej rozwiązania dotyczą również drugiej strony umowy, w tym wypadku wydzierżawiającego. Różnica jest tylko taka, że jeśli wydzierżawiający jest właścicielem nieruchomości, to jego interes prawny realizowany jest w postępowaniu "zwrotowym" w ramach ochrony prawa własności.

Zatem niezasadny jest zarzut skarżących, gdyż organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" i dzierżawców części nieruchomości za strony niniejszego postępowania. Również Naczelny Sąd Administracyjny nie miał żadnych wątpliwości co do statusu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" - wydając w dniu 20 stycznia 2016 r. wyrok w sprawie sygn. akt I OSK 3237/14 dotyczący podobnej sprawy.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem oceny merytorycznej przez organy była kwestia spełnienia przesłanki zrealizowania celu wywłaszczenia na części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] a konkretnie na działkach proj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2.

W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia celu wywłaszczenia i jego realizacji.

Starosta [...] ustalił, że część przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej działki projektowane o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" i ulic miejskich - zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z [...] czerwca 1973 r. Według zaś planu realizacyjnego zamiennego I przedsięwzięcia zespołu osiedli "[...]", zatwierdzonego decyzją nr [...] z [...] lutego 1978 r., przedmiotowy teren przeznaczony był pod parking, od ul. [...] pod pas drogowy i zieleń.

Zaś ze znajdującej się w aktach sprawy opinii fotogrametry uprawnionego B. B. - dotyczącej analizy przedmiotowej nieruchomości na pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęciach wykonanych w latach 1982, 1987, 1990, 1997 i 2005 r. - wynika, że sytuacja odfotografowana zarówno na zdjęciu z 1990 r. jak i z 1997 r. pokazuje, że projektowane działki o numerach [...], [...] i [...] oraz część projektowanej działki nr [...] w obu ww. datach znajdowały się na obszarze parkingu samochodowego powstałego zgodnie z planem realizacyjnym dla tej części osiedla. Pozostałą część projektowanej działki nr [...] oraz nr [...] stanowił trawnik. Na części działek nr [...] i nr [...] stanowiącej wcześniej trawnik w 1997 r. znajdowała się część pawilonów usługowych z przyległym do nich, utwardzonym terenem, zaś projektowana działka nr [...] stanowiła w 1997 r. część ogrodzonego trawnika.

Zatem z ww. opinii ewidentnie wynika, że już w 1997 r. - a więc przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości w dniu 23 czerwca 2003 r. - projektowane działki o numerach [...], [...] i [...] były w całości zajęte pod parking samochodowy, natomiast projektowana działka nr [...] była w części zajęta pod parking samochodowy a w części pod pawilon usługowy z przyległym do nim, utwardzonym terenem. Projektowana działka nr [...] również była zajęta pod pawilon usługowy z przyległym do nim, utwardzonym terenem, zaś projektowana działka nr [...] stanowiła część ogrodzonego trawnika.

Zatem na wszystkich projektowanych działkach - przed upływem terminu złożenia wniosku - zrealizowano cel wywłaszczenia tj. budowę osiedla mieszkaniowego. Konkretnie zaś zrealizowano cel określony w planie realizacyjnym zamiennym I przedsięwzięcia zespołu osiedli "[...]", zatwierdzonym decyzją nr [...] z [...] lutego 1978 r. - według którego przedmiotowy teren przeznaczony był pod parking, od ul. [...] pod pas drogowy i zieleń.

Nie zmienia tego stanowiska fakt wybudowania na działce nr [...] i części działki nr [...] pawilonu usługowego, gdyż na tych działkach już wcześniej został zrealizowany cel wywłaszczenia - znajdował się tam trawnik czyli zieleń osiedlowa (na zdjęciu pochodzącym z 1990 r., teren tych działek stanowiła zieleń osiedlowa).

Przy czym oczywistym jest, że zieleń osiedlowa jest elementem infrastruktury osiedla mieszkaniowego niezbędnym do zaspokojenia potrzeb jego mieszkańców.

Bez znaczenia pozostaje, jak wywodzą skarżący, iż owa zieleń to podobno dziko rosnąca trawa - samosiejka. Zarzut ten w realiach niniejszej sprawy jest niezrozumiały, w szczególności, że skarżący nie przywołują regulacji, które mogłyby przekonać Sąd, iż położony wzdłuż dwupasmowej drogi i chodnika pas zieleni porośniętej trawą (zdjęcie z 1990 r.) nie stanowi terenu zieleni osiedlowej.

Poza tym wybudowanie w tym miejscu pawilonów handlowych (zdjęcie z 1997 r.) również świadczy o realizacji ogólnego celu wywłaszczenia - budowy osiedla mieszkaniowego - gdyż są one elementem infrastruktury osiedlowej. Wyraźnie świadczy o tym licznie orzecznictwo sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] - z którymi Sąd rozpoznający te sprawę całkowicie się zgadza.

Podsumowując należy uznać, że skarga jest niezasadna, gdyż organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa. Zaskarżone decyzje zostały rzetelnie wnikliwie i szczegółowo uzasadnione - z odniesieniem się do poszczególnych aspektów sprawy, jej stanu faktycznego a także z szerokim odwołaniem się do ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Zatem spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.- zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.