Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1129/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-10-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, 5;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpatrzeniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi Gminy na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie z dnia 17 lipca 2013 r. Nr XV.137.K.2013 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2013 r. Nr XVII/147/13 w sprawie zmian w budżecie gminy na rok 2013 oraz Nr XVII/148/13 w sprawie zmian w wieloletniej prognozie finansowej Gminy na lata 2013-2027 p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr XV.137.K.2013 z dnia 17 lipca 2013 r., wydaną m.in. na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) – zwanej dalej "u.s.g.", Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie stwierdziło nieważności uchwał Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2013 r. Nr XVII/147/13 w sprawie zmian w budżecie gminy na rok 2013 oraz Nr XVII/148/13 w sprawie zmian w wieloletniej prognozie finansowej Gminy na lata 2013-2027.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wskazaną uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca, wskazując na negatywną opinię dotyczącą sprawozdania z wykonania budżetu za 2012 r., zmianę uchwały budżetowej na 2013 r., uchwały zmieniającej wieloletnią prognozę finansową, stwierdziła, że inicjatywy budżetowe podejmowane przez Gminę są skutecznie blokowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Szczecinie, która unieważnia uchwały Rady Gminy w tym zakresie. Strona podniosła również argumentację mającą wykazać, że zaskarżone rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na sytuację ekonomiczną Gminy. Wskazała, że brak możliwości zaciągania zobowiązań przez Gminę w bankach, które oferują znacznie korzystniejsze warunki kredytowania od instytucji parabankowych i finansowych może wydatnie przyczynić się do spowolnienia lub zahamowania realizacji jej ustawowych zadań przewidzianych w art. 7 u.s.g.

Skarżąca podniosła, że przygotowuje wniosek do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dotację w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Niezbędnym dokumentem dla uzyskania dotacji jest m.in. aktualna wieloletnia prognoza finansowa, zaś jej brak uniemożliwi uzyskanie tej dotacji. Wskazała także, że - za pośrednictwem Lokalnej Grupy Rybackiej "Partnerstwo Drawy" - składa wniosek do Urzędu Marszałkowskiego o środki na realizację projektu "Modernizacja ścieżki rowerowej w obszarze drawskiego Parku Krajobrazowego na trasie Połczyn-Zdrój-Złocieniec w granicach administracyjnych Gminy ". Wartość projektu stanowi kwotę [...] zł i jest możliwe dofinansowanie w wysokości 85% całości wartości inwestycji. Uchyloną uchwalą Nr XVII/147/13 Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2013 r. wprowadzone stało do budżetu zadanie pod nazwą "Utworzenie punktu informacji turystycznej w Urzędzie Gminy ". Projekt został zrealizowany na podstawie umowy zawartej z Urzędem Marszałkowskim w Szczecinie. Gminie na jego realizację przyznano dofinansowanie w wysokości [...]zł, jednak w przypadku stwierdzenia przez instytucję finansującą braku ujęcia zadania w budżecie, środki mogą zostać nie przyznane.

Ponadto Gmina wskazała, że posiada zaciągnięte kredyty i pożyczki, zaś banki i instytucje je udzielające szczegółowo analizują kwartalne sprawozdania finansowe z wykonania budżetu. Niezgodności i nieprawidłowości w przebiegu realizacji wykonania budżetu, polegające na znaczących przekroczeniach planów wydatków i rozchodów budżetu, które powstałyby po wejściu do obrotu prawnego zaskarżonej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie mogą spowodować natychmiastową wymagalność zaciągniętych zobowiązań, co może doprowadzić do uszczuplenia majątku Gminy, natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą się przejawić w obniżeniu jakości albo całkowitym zaniechaniu wykonywania niektórych, istotnych społecznie usług świadczonych przez Gminę na rzecz lokalnej wspólnoty samorządowej. Natychmiastowa wymagalność zaciągniętych zobowiązań spowoduje kolejne przekroczenie dopuszczalnego wskaźnika zadłużenia obowiązującego na ten rok i jednocześnie będzie miała wpływ na przyszłoroczny dopuszczalny indywidualny wskaźnik spłaty zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.).

Zawieszenie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w którym akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Należy zwrócić uwagę, że art. 61 P.p.s.a. nie jest jedynym przepisem regulującym kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, a zatem orzekanie w tej kwestii powinno również uwzględniać przepisy odrębne, mające charakter leges speciales w stosunku do ogólnej, podstawowej regulacji prawnej, jaką stanowi art. 61 P.p.s.a. Wskazuje na to już samo brzmienie art. 61 § 3 zd. 1 in fine P.p.s.a., z którego wynika zastrzeżenie, że sąd może postanowić o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest, stanowiąca rozstrzygnięcie nadzorcze, uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie. Uchwałą tą stwierdzono nieważność dwóch uchwał podjętych przez Radę Gminy . Wobec tego niezbędne jest zwrócenie uwagi na art. 92 ust. 1 oraz art. 98 ust. 5 u.s.g.

Zgodnie z brzmieniem art. 92 ust. 1 u.s.g., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Przepis art. 98 ust. 5 u.s.g. przewiduje zaś, że rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.

Z powyższej regulacji wynika - co powszechnie podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu - że rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub oddalenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2013 r. o sygn. akt II GZ 271/13, dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 1244/01, LEX nr 82677 oraz z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt III SA 1387/00, LEX nr 47979). Nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze nie wywołuje zatem skutków, których wystąpienie należałoby wstrzymać do czasu rozpoznania sprawy przez sąd.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie pobawiło mocy prawnej zakwestionowanych uchwał Rady Gminy , lecz jedynie - z mocy prawa (art. 92 ust. 1 u.s.g.) - wstrzymało ich wykonanie i stan taki trwać będzie do czasu uprawomocnienia się podjętego rozstrzygnięcia albo jego wzruszenia przez sąd administracyjny.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie ma podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro rozstrzygnięcie to nie nabrało jeszcze waloru wykonalności, a - ponadto - uwzględnienie żądania wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego niweczyłoby skutki rozwiązania przyjętego w przepisie art. 92 ust. 1 u.s.g., którego charakter prawny pozwala na zaliczenie go do regulacji bezwzględnie obowiązujących (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 894/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. we Wrocławiu z dnia 6 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 708/03 – orzeczenia dostępne w ww. w bazie orzeczeń).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. oraz art. 92 ust.1 u.s.g., sąd orzekł jak w sentencji.