Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2734/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 871/14 w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w B. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/14, po rozpatrzeniu skargi B. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, 1/ uchylił zaskarżone postanowienie oraz; 2/ stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie B. Sp. z o.o. w B. od rozstrzygnięcia postępowania w trybie konkursu ofert ogłoszonego poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Pismem z dnia 25 października 2013 r., za pośrednictwem Dyrektora [...] OW NFZ spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, które 6 listopada 2013 r. wpłynęło do Centrali NFZ.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes NFZ stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja z [...] października 2013 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 28 października 2013 r. Zgodnie zaś z treścią art. 154 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa oświadczeniach) w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1290; powoływane dalej jako: ustawa o zmianie), świadczeniodawca wnosi odwołanie od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ do Prezesa NFZ w terminie 7 dni od dnia otrzymania tej decyzji. Bieg terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji rozpoczął się zatem w dniu następującym po otrzymaniu przez świadczeniodawcę decyzji, tj. 29 października 2013 r., a zakończył z upływem ostatniego dnia wskazanego siedmiodniowego terminu, tj. 4 listopada.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie odwołanie od decyzji Dyrektora [...] OW NFZ zostało wysłane 25 października 2013 r. i wpłynęło do siedziby [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu 28 października 2013 r. Organ wskazał, że termin uważa się za zachowany, o ile środek odwoławczy zostanie złożony w ściśle zakreślonych ramach czasowych, tj. w niniejszej sprawie w terminie 7 dni od daty przyjętej za początek biegu terminu. Prezes NFZ stwierdził, że spółka została prawidłowo pouczona o terminie przewidzianym na wniesienie przysługującego jej środka zaskarżenia. Możliwość zapoznania się z treścią decyzji, zamieszczoną na tablicy ogłoszeń w siedzibie lub na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu nie zastępuje, zdaniem organu, prawa do indywidualnego odbioru tej decyzji przez świadczeniodawcę i nie jest z tym prawem równoznaczna. Organ podkreślił, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy wskutek rozpatrzenia przedwczesnego środka zaskarżenia jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony i stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; powoływanej dalej jako: k.p.a). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie odwołanie zostało złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania czynności, a więc przed wejściem decyzji do obrotu prawnego, Prezes NFZ zobowiązany był stwierdzić jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. Sp. z o.o. zarzuciło powyższemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach; 2) art. 110 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a.; 3) art. 57 §1 k.p.a.; 4) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a.; 5) art. 36 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 oraz art. 12 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.; 6) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.; 7) § 1 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawierania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; 8) art. 134 ustawy o świadczeniach; 9) art. 140 ustawy o świadczeniach oraz; 10) art. 149 § 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie zostało wniesione niezwłocznie po zapoznaniu się z treścią decyzji, gdy została ona umieszczona na stronie internetowej [...] oddziału NFZ. Skoro opublikowana decyzja nr [...], na mocy art. 110 k.p.a., jest aktem obowiązującym, a podmiot odwołujący zapoznał się z nią poprzez stronę internetową albo tablicę ogłoszeń miał on również prawo do zaskarżenia tej decyzji. Skarżąca stwierdziła, że decyzję można zaskarżyć przed jej formalnym doręczeniem o ile w odpowiedni sposób została ogłoszona, a przede wszystkim przez uprawniony organ wydana. Zdaniem strony, od momentu publikacji do chwili otrzymania decyzji w formie papierowej, nie została ona uchylona ani zmieniona, wobec czego odwołanie merytorycznie odnosi się do ww. decyzji. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, iż odwołanie zostało sporządzone w stosunku do nieistniejącej decyzji.

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd I instancji stwierdził, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy wniesienie odwołania od decyzji mające miejsce w dniu doręczenia stronie tej decyzji, nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu, czy też dokonanie tej czynności w tym terminie było niedopuszczalne. W zakresie określenia terminu, jakim podmiot był związany dokonując wskazanej czynności procesowej, Sąd wskazał na treść art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym przed 21 listopada 2013 r. oraz art. 5 ustawy o zmianie.

Sąd podkreślił, iż okolicznościami niekwestionowanymi w sprawie było doręczenie stronie w dniu 28 października 2013 r. decyzji oddalającej odwołanie, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wniesienie w tym samym dniu odwołania od tej decyzji. Odwołanie to wszczęło postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie miały przepisy ustawy o świadczeniach, a w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. WSA wskazał, że mając na uwadze treść art. 57 § 1 k.p.a. organ przyjął, iż bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się w pierwszym dniu następującym po otrzymaniu przez świadczeniodawcę decyzji, czyli 29 października 2013 r., a skończył z upływem ostatniego z 7 dni, tj. 4 listopada 2013 r. W związku z powyższym odwołanie złożone 28 października 2013 r., organ uznał za przedwczesne.

Sąd I instancji nie zgodził się z powyższym stanowiskiem organu i stwierdził, że zdarzeniem, z którym ustawa wiąże początek biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., jest jej doręczenie stronie, zaś na podstawie art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach - otrzymanie decyzji przez stronę. Decyzja doręczona – otrzymana przez stronę jest więc decyzją, która weszła do obrotu prawnego. W tym zakresie WSA wskazał na stanowisko doktryny i judykatury i podniósł, że wejście decyzji do obrotu prawnego jest warunkiem dopuszczalności odwołania, nie zaś jego terminowości, bowiem przed wejściem decyzji do obrotu prawnego odwołanie jest niedopuszczalne. Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione w wyroku z dnia 12 marca 2013r. (II GSK 161/12) Sąd I instancji stwierdził, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Odwołanie od decyzji wydanej w I instancji jest dopuszczalne od dnia otrzymania tej decyzji przez stronę, zaś termin do jego wniesienia zaczyna biec od dnia następnego po otrzymaniu decyzji. Termin ten będzie zachowany, gdy strona wniesie odwołanie nie później niż 7 dnia, licząc od dnia następnego po otrzymaniu decyzji. Zdaniem WSA powyższe oznacza, że strona w dniu otrzymania decyzji może wnieść odwołanie, gdyż jest ono dopuszczalne i ma na tę czynność 7 pełnych dni, liczonych od dnia następnego po dniu doręczenia. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że skoro decyzja Dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] października 2013 r. została doręczona skarżącej spółce 28 października 2013 r., to już w tym dniu dopuszczalne było wniesienie odwołania od niej. W ocenie WSA, organy NFZ przyjmując, że odwołanie wniesione w dniu doręczenia decyzji stronie było przedwczesne i skutkowało jego niedopuszczalnością, dokonały błędnej wykładni art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 57 § 1 i art. 134 k.p.a.

II

Skargę kasacyjną złożył Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.), 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i uchyleniu zaskarżonego postanowienia Prezesa NFZ mimo nienaruszenia przez organ art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 57 § 1 i art. 134 k.p.a., w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie:

- przyjęcia przez Sąd, iż wniesienie przez pełnomocnika skarżącego – B. Sp. z o.o., odwołania od decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji organu I instancji, i że jest to okoliczność niekwestionowana w sprawie, a zatem wniesienie odwołania przez pełnomocnika skarżącego nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu, podczas gdy jak wynika z akt sprawy odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 25 października 2013 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie, w której złożono odwołanie (karty 44-51) oraz sam skarżący w treści złożonej w sprawie skargi do sądu administracyjnego (strona 2 pkt 1 i strona 9 akapit 3 skargi), a więc na 3 dni przed datą doręczenia temu pełnomocnikowi decyzji organu I instancji, które miało miejsce w dniu 28 października 2013 r. (karta 149),

- przyjęcia przez Sąd, iż w zaskarżonym postanowieniu organ uznał, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 października 2013 r., podczas gdy w zaskarżonym postanowieniu, na stronie 3 w akapicie 1 organ wskazał, iż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wysłane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 25 października 2013 r., co potwierdza data stempla pocztowego,

- a w konsekwencji uznania, iż organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszył art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 134 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wobec złożenia przez pełnomocnika skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji na 3 dni przed datą wejścia tej decyzji do obrotu prawnego, złożenie odwołania było niedopuszczalne, a tym samym organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz art. 57 § 1 i art. 134 k.p.a.

II. prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i przyjęcie, że datą złożenia odwołania jest data wpływu pisma do organu, a nie jego data nadania w placówce pocztowej, podczas gdy termin "wniesienie" odwołania nie może być utożsamiany z terminem wpływu odwołania do organu (tak np. WSA w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Po 47/12).

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu, bowiem wyrok Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Na wstępie przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów kasacyjnych przypomnieć należy kolejność zdarzeń.

Skarżona decyzja wydana została dnia [...] października 2013 r., a następnie opublikowana zgodnie z wymogami art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, na stronie internetowej Dyrektora [...] Oddziału NFZ w dniu 24 października 2013 r.

Odwołanie od tej decyzji zostało nadane przez skarżącą w polskiej placówce pocztowej w dniu 25 października 2013r. i doręczone organowi w dniu 28 października 2013 r.

Skarżona decyzja z dnia [...] października 2013r. została doręczona stronie w dniu 29 październik 2013 r.

W świetle powyższego stanu rzeczy zarysowały się dwa problemy prawne:

1/ która data jest datą wniesienia odwołania (data nadania na poczcie, czy data doręczenia organowi);

2/ czy odwołanie, wniesione po opublikowaniu skarżonej decyzji w sposób przewidziany ustawą na stronie internetowej, ale przed doręczeniem jej stronie, jest dopuszczalne i czy można uznać, że jest wniesione w terminie przewidzianym ustawą.

W kwestii pierwszej uznać należy za błędne stanowisko Sądu I instancji, iż datą wniesienia odwołania jest data jego doręczenia organowi. W braku przepisów szczególnych regulujących tę kwestię w ustawie o świadczeniach, należy kierować się przepisami k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 57 § 5 pkt 2) k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Nie ulega więc wątpliwości, że dla ustalenia terminowości wniesienia pisma znaczenie decydujące ma data jego złożenia w placówce pocztowej, nie zaś data doręczenia pisma organowi. W tym miejscu należy podkreślić, że termin do wniesienia odwołania jest terminem procesowym, zatem dla oceny jego zachowania należy stosować przepisy k.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że prawo zna liczne sytuacje ograniczenia terminem czynności organów o charakterze matarialnoprawnym (przede wszystkim chodzi o różne sprzeciwy ze strony organów administracji). Dla oceny ich dopuszczalności i zachowania terminu z reguły decydujące znaczenie ma data doręczenia pisma stronie, nie zmienia to jednak jednoznacznej oceny sytuacji w rozpoznawanej sprawie, w której chodzi o termin procesowy oraz problem dopuszczalności odwołania.

Ponieważ w sprawie niniejszej odwołanie nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 25 października 2013 r., to właśnie ta data jest datą wniesienia odwołania. Powstaje więc aktualny problem oceny prawnej, czy odwołanie wniesione przed doręczeniem decyzji stronie w dniu 29 października, a po jej opublikowaniu na stronie internetowej organu w dniu 24 października, było dopuszczalne i czy można uznać, że zostało wniesione w terminie ustawowym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na oba powyższe pytania należy odpowiedzieć twierdząco.

W orzecznictwie przyjmuje się, że "Decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że podmiot zobowiązany jest do zastosowania się do wymogów wynikających z decyzji administracyjnej, skoro w ogóle taki akt administracyjny nie wszedł do porządku prawnego." (Por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. I OSK 1333/11).

Zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 k.p.a., o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie.

W licznych aktach prawnych, tak jak to ma miejsce w ustawie o świadczeniach, przewidziane są uregulowania szczególne, kiedy decyzja administracyjna nie tylko jest doręczana lub ogłaszana stronom postępowania, co stanowi niekwestionowane wprowadzenie do obrotu i otwiera bieg terminu do zaskarżenia, ale także niejako dodatkowo jest publikowana w prawem przewidziany sposób. Takie uregulowania przewiduje np. art. 75 ustawy Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką przewodniczący komisji niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu, a następnie doręcza uchwały kandydatom, przy czym termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia uchwały. Podobne uregulowanie zawiera ustawa o radcach prawnych (art. 3310), zgodnie z którą wynik egzaminu na aplikację ogłasza się niezwłocznie, a ponadto doręcza kandydatom odpis uchwały o wyniku.

W takich sytuacjach może powstać problem oceny, w jakiej dacie decyzja wchodzi do obrotu prawnego, od kiedy wiąże organ i nie może być zmieniona bez zachowania procedur odwoławczych.

W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, publikacja decyzji w sposób, który pozwala na zapoznanie się z nią stron postępowania jest wprowadzeniem decyzji do obrotu i pociąga za sobą skutek związania organu wydanym aktem (art. 110 k.p.a.), stanowi także uzewnętrznienie decyzji w stosunku do stron. Zatem od chwili publikacji decyzja istnieje w porządku prawnym.

Należy rozważyć jakie skutki dla strony wywiera decyzja, która już jest w obrocie, ale jeszcze nie została jej doręczona, mimo, że ustawa tego wymaga dla wywołania określonych skutków, a w szczególności dla określenia końca terminu, do którego można wnieść odwołanie.

Przy ustalaniu skutków publikacji decyzji należy mieć na względzie, że niejako "podwójne" wprowadzenie decyzji do obrotu przez publikację i doręczenie stronie jest ustanowione dla lepszej ochrony praw strony i nie może wywoływać dla niej niekorzystnych skutków, bowiem celem uregulowania nie jest utrudnienie sytuacji strony ani nadmierny formalizm, a przeciwnie zagwarantowanie stronie pewności, co do treści skierowanego do niej aktu i końcowego terminu jego zaskarżenia.

W wyroku z dnia 12 grudnia 2007 r. (II GSK 268/07) NSA wyjaśnił, że taka "podwójna" publikacja polegająca na ogłoszeniu decyzji w sposób przewidziany ustawą, a ponadto jej doręczenie stronie, musi być oceniana z uwagi na swój cel i przesłanie. Normy te stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez administrację publiczną zasady demokratycznego państwa prawnego. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Zatem zaistniała sytuacja musi być oceniana ze szczególnym uwzględnieniem skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji. W cytowanym wyroku NSA uznał, że zapoznanie się przez stronę z uchwałą o wyniku egzaminu poprzez wywieszoną listę wyników, nie zaś przez prawidłowe doręczenie uchwały, nie mogło powodować nieskuteczności wniesionego odwołania.

Również w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. (II GSK 3/08) w sprawie, w której decyzję wadliwie doręczono stronie zamiast jej pełnomocnikowi, NSA uznał, że celem przepisów k.p.a. o doręczeniach jest przestrzeganie przez organy administracji publicznej zasad demokratycznego państwa prawa. Zatem, nawet jeżeli doręczenie decyzji było w okolicznościach sprawy wadliwe, to brak podstaw do przyjęcia, że przedwczesne było wniesienie odwołania przez pełnomocnika, któremu strona przekazała decyzję celem jej zaskarżenia.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że ustawa o świadczeniach (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji i jej zaskarżenia) w art. 154 ust. 3 przewidywała publikację decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o odwołaniu strony w dwojaki sposób: na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej właściwego oddziału NFZ. Ponadto decyzja doręczana była indywidualnie stronom postępowania. Termin do wniesienia odwołania wynosił 7 dni od doręczenia decyzji stronie.

W ocenie NSA nie ulega wątpliwości, że w świetle powyższej procedury omawiana decyzja weszła do obrotu prawnego w dacie jej publikacji na stronie internetowej i w oddziale NFZ, a zatem od tej daty funkcjonuje w obrocie prawnym oraz wiąże organ i nie może być zmieniona zgodnie z art. 110 k.p.a.

Jak wyjaśnił NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 4 grudnia 2003 r. (FPS 10/00, opubl. ONSA 2001/2/56) uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową, a więc możliwość wniesienia odwołania. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę, a następnie wywołuje skutki prawne określone przez przepisy prawa.

Zdaniem składu orzekającego, jeżeli uzewnętrznienie decyzji przez jej publikację spowodowało zapoznanie się przez stronę z treścią decyzji, to "otworzyło" dla strony możliwość jej zaskarżenia. Wejście decyzji do obrotu prawnego jest warunkiem dopuszczalności odwołania, nie zaś jego terminowości. Odwołanie jest niedopuszczalne m.in. przed wejściem decyzji do obrotu prawnego, zaś odwołanie wniesione po upływie terminu, jest wniesione z uchybieniem terminu (por. B.Adamiak/J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003 s. 575).

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że odwołanie wniesione po opublikowaniu decyzji, co do zasady, jest dopuszczalne, zatem postanowienie o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez stronę po opublikowaniu decyzji, naruszało prawo i zasadnie zostało uchylone przez Sąd I instancji.

Termin do wniesienia odwołania nie stanowił problemu w sprawie niniejszej, gdyż jest niesporne, że odwołanie zostało wniesione przed upływem terminu do jego wniesienia, tj. przed upływem 7 dni od daty doręczenia decyzji stronie (tj. przed dniem 4 listopada 2013 r.). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że termin do wniesienia odwołania wynoszący 7 dni od dnia doręczenia decyzji, jest zastrzeżony na rzecz strony i oznacza, że odwołanie nie może być wniesione później niż siódmego dnia od doręczenia decyzji, rozpoczynając obliczanie zgodnie z zasadami kodeksu cywilnego (art. 111 § 2 k.c.) od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji. Nie jest jednak celem oma wianego uregulowania utrudnienie sytuacji strony, a w szczególności pozbawienie jej prawa do wniesienia środka odwoławczego od decyzji, która została zaskarżona po wejściu do obrotu prawnego, a przed doręczeniem.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędy zawarte w uzasadnieniu wyroku, dotyczące wadliwie przyjętej przez Sąd daty wniesienia odwołania, nie miały wpływu na wynik sprawy, zaś rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd I instancji odpowiada prawu, to zaś powoduje, że na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.