Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 317/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2, art. 28 ust. 4, art. 35, art. 69 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013r. B.S. zwróciła się do Prezydenta Miasta o wymeldowanie męża E.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]. Podała, że E.S. nie przebywał w lokalu od [...] września 2012r. do [...] października 2012r. a następnie od [...] stycznia 2013r., przy czym zabrał ze sobą rzeczy osobiste. Do wniosku załączyła pisemne oświadczenie E.S. z dnia [...] stycznia 2013r. w którym podał on, że dobrowolnie opuszcza mieszkanie "do momentu rozstrzygnięcia sporu sądowego".

Po wszczęciu przez organ w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego, na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2013 r. B.S. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w związku ze sprawami prowadzonymi przez prokuraturę i sąd powszechny. E.S. nie sprzeciwił się złożonemu wnioskowi i również wniósł o zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) zawiesił postępowanie administracyjnego w niniejszej sprawie.

Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. B.S. zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, załączając postanowienie Sądu Rejonowego z [...] października 2014 r., sygn. akt [...] nakazujące E.S. opuszczenie lokalu przy ul. [...] oraz wyrok Sądu Rejonowego z [...] lutego 2014 r., [...] na mocy którego uznano E.S. za winnego przestępstwa znęcania się nad zona B.S., opisanego w art. 207 § 1 Kodeksu karnego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015r. nr [...] Prezydent Miasta podjął zawieszone postępowanie i wyznaczył oględziny lokalu na dzień [...] listopada 2015r.

W toku przeprowadzonych oględzin lokalu z udziałem B.S. i pełnomocnika E.S. – r.pr. D.K. nie stwierdzono rzeczy E.S.. Wnioskodawczyni przedłożyła pisemny wykaz rzeczy przekazanych E.S. w dniu 30 września 2015 r. w obecności Policji.

Na kolejnej rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2015r. przesłuchano świadka R.B., która zeznała, iż E.S. wyprowadził się w styczniu 2013 r., później był kilka razy z dzielnicowym lub swoim kolegą po resztę rzeczy. Ostatni raz był w październiku 2015 r., ale po wyprowadzce pobyty trwały krótko, już tam nie spał. B.S. popakowała rzeczy E.S. do kartonów, zrobiła ich spis i wyniosła do piwnicy. E.S. przeniósł je do innej piwnicy. Według E.S. małżonka nie utrudniała mu wejść do mieszkania. Po sądowym nakazie E.S. wyprowadził się z mieszkania i przebywał w piwnicy, po tym okresie wrócił do mieszkania. Pełnomocnik E.S. przedłożył odpis wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego z [...] kwietnia 2015 r., [...], w którym oddalono wniosek byłej małżonki o eksmisję pozwanego. W załączonym fragmencie uzasadnienia stwierdzono, że skoro pozwany nie przebywa we wspólnym mieszkaniu to roszczenie o eksmisję jest bezpodstawne.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnika E.S. wniósł o nieuwzględnienie przez organ wniosku o wymeldowanie. Podniósł nadto, iż nakaz opuszczenia mieszkania nie jest eksmisją, E.S. nie ma miejsca zamieszkania, tuła się po znajomych i rodzinie, B.S. uniemożliwia mu wejście do mieszkania, w którym powinien on być zameldowany.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388) o wymeldowaniu E.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].

Organ przyjął, że E.S. opuścił mieszkanie najpóźniej jesienią 2014 r. i od tego czasu nie przebywa w nim, wcześniej bywał w nim sporadycznie. Mieszkanie opuścił co najmniej na rok przed wydaniem decyzji wykonując postanowienie sądowe. Przebywanie poza lokalem i brak rzeczy w nim oraz skoncentrowanie swoich spraw w nowym nieustalonym miejscu świadczą o trwałym opuszczeniu lokalu. Zameldowanie E.S. w przedmiotowym lokalu nie odzwierciedla stanu faktycznego. W sprawie znaczenia nie ma brak stałego miejsca zamieszkania ani oddalenie wniosku o eksmisję E.S. przez Sąd Okręgowy bo i tak nie zamieszkiwał on już wówczas w tym lokalu.

Od powyższej decyzji E.S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie do Wojewody zarzucając:

- naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, pominięcie dostarczonych przez niego dowodów, wydanie decyzji bez należycie przeprowadzonego postepowania dowodowego i wymeldowanie pomimo braku przesłanek ku temu,

- błędy w ustaleniach faktycznych.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż nakaz opuszczenia lokalu nie jest eksmisją, wniosek w tym przedmiocie został oddalony, odwołujący jest współwłaścicielem mieszkania, w lokalu mogą znajdować się jego rzeczy, była żona nie wpuszcza go do mieszkania. Odwołujący się nie ma miejsca stałego pobytu, dlatego nie może zostać wymeldowany, tuła się po znajomych i rodzinie. Błędne jest ustalenie organu o zmianie miejsca pobytu stałego bo takiego nowego miejsca strona nie ma. Wymeldowanie z mieszkania, którego jest współwłaścicielem jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego Wojewoda włączył do akt sprawy odpisy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z [...] września 2014r., [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego z [...] września 2014r., [...] uznające E.S. za winnego przestępstwa z art. 207 § 1 kk.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, iż zasadą jest trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, ale są sytuacje, gdy cecha dobrowolności zastępowana jest przez stwierdzenie przymusowego opuszczenia lokalu, gdy przymus ten jest oparty na prawie a jednocześnie wyłączone są legalne możliwości powrotu do lokalu (wykonanie wyroku eksmisyjnego, pobytu w zakładzie karnym, konkretne nakazy lub zakazy orzeczone prawomocnymi wyrokami sądowymi).

W orzecznictwie sądowym formułuje się poglądy, aby za przesłankę wymeldowania z pobytu stałego sprawcy przestępstw przeciwko rodzinie, wobec którego orzeczono eksmisję lub ponadto zakaz zbliżania się do domowników oraz skazano na karę pozbawienia wolności, nie uznawać typowych i tradycyjnie wymaganych cech trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. Przeszkody do wymeldowania takiej osoby nie stanowi również okoliczność nieposiadania innego miejsca stałego pobytu.

E.S. opuścił mieszkanie przy ulicy [...] najpóźniej jesienią 2014 roku, wykonując postanowienie sądu nakazujące mu opuszczenie lokalu. Ponieważ opuszczenie mieszkania przez odwołującego było następstwem zawinionych przez niego działań (co wynika z wydanych wobec niego prawomocnych wyroków), musi być uznane za dobrowolne.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Wojewoda miał na względzie konieczność zachowania zasady spójności systemu prawnego w zakresie ochrony osoby pokrzywdzonej. Wzięto pod uwagę nie tylko przepis art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) stanowiący, że osobie dotkniętej przemocą w rodzinie udziela się bezpłatnej pomocy, w szczególności formie: ochrony przed dalszym krzywdzeniem, przez uniemożliwienie osobom stosującym przemoc korzystania ze wspólnie zajmowanego z innymi członkami rodziny mieszkania oraz zakazie kontaktowania się i zbliżania się do osoby pokrzywdzonej, ale głównie wyrok Sądu Rejonowego.

W odniesieniu do przesłanki trwałości opuszczenia lokalu, w ocenie Wojewody również została ona w niniejszej sprawie spełniona. E.S. podczas postępowania wskazywał, że nie będzie mieszkał w lokalu, co do którego ma nakaz opuszczenia. W obliczu prawomocnego orzeczenia sądowego nie jest możliwym, aby ponownie wprowadził się on do lokalu. Ustawa o ewidencji ludności, wprowadza zasadę rzetelnego jej prowadzenia przez organy ewidencyjne, w myśl tej zasady zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w określonym miejscu – oznaczonym domu czy lokalu. W niniejszym postępowaniu udowodniono, że E.S. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, a opuszczenie lokalu wg przytoczonych argumentów należy oceniać jako dobrowolne i trwałe.

Podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie został uwzględniony. W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Na powyższą decyzję Wojewody E.S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięciu dowodów dostarczonych przez skarżącego, wydanie decyzji bez należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego i wymeldowanie go, mimo iż istnieją przesłanki ku temu by był tam zameldowany,

- pominięcie w sprawie okoliczności, iż skarżący jest współwłaścicielem mieszkania.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in. iż postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2014r., [...] skarżący otrzymał nakaz opuszczenia mieszkania w [...], którego jest współwłaścicielem. Zgodnie z nakazem skarżący opuścił mieszkanie, jednak nakaz opuszczenia nie jest eksmisją. Sąd I instancji w sprawie rozwodowej oddalił wniosek powódki o eksmisję. Skarżący nadal jest współwłaścicielem mieszkania, a w tym lokalu mogą znajdować się jego rzeczy. W toku postępowania dowodowego na rozprawie administracyjnej złożono do akt postanowienie Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem ([...]) odnośnie m.in. eksmisji, nakazu opuszczenia mieszkania oraz praw z tym związanych. Organy w ogóle nie odniosły się do tej kwestii. Ma to istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu.

W ramach prowadzonego postępowania organ ustalał czy skarżący rzeczywiście opuścił lokal, w którym jest zameldowany, czy w nim nadal przebywa. Skarżący w wyniku nakazu sądu opuścił mieszkanie i nie zamieszkuje tam od jesieni 2014 r. Mimo, że ma prawo do mieszkania bo jest jego współwłaścicielem, jego była żona nie wpuszcza go. Sytuacja pomiędzy małżonkami jest dramatyczna, dlatego skarżący nie ma zamiaru wrócić do mieszkania, z którego został wymeldowany. Jednak z uwagi na to, że nie ma on miejsca stałego pobytu to nie powinien być w nim zameldowany. Skarżący nie ma miejsca zamieszkania, tuła się po znajomych, po rodzinie. Zgodnie z argumentacją organów obowiązek wymeldowania powstaje w sytuacji, gdy osoba faktycznie opuściła lokal, w którym jest zameldowana i w wyniku tego zdarzenia nastąpiła zmiana miejsca stałego pobytu. O ile z pierwszą częścią zdania można się godzić (odnośnie opuszczenia mieszkania) to z drugą częścią zdania odnośnie zmiany miejsca stałego pobytu nie. Skarżący opuścił mieszkanie zgodnie z nakazem sądu jednak nie zmienił miejsca stałego pobytu, bo takiego nie ma. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do braku miejsca zamieszkania skarżącego, w jaki sposób i gdzie ma być przesyłana korespondencja dla skarżącego. Organ II instancji oparł się jedynie na orzeczeniu karnym nakazującym opuszczenie lokalu, twierdząc, że musi mieć na względzie konieczność zachowania zasady spójności systemu prawnego. Skarżący nie wróci do mieszkania z uwagi na sytuację ze swoją była małżonką która wykańcza go psychicznie.

Wymeldowanie z mieszkania, którego jest współwłaścicielem będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skarżący nie będzie mieszkał w lokalu, do którego ma nakaz opuszczenia, jednak zameldowanie powinien tam mieć. Wszelka korespondencja powinna przychodzić na adres ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarówno w odniesieniu do zarzutów skargi jak i w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a. wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie jest też obarczona wadą nieważności.

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie wymeldowania skarżącej E.S. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w [...]. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia, w pierwszej kolejności wskazać należy na charakter prawny instytucji ewidencji ludności.

Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388, powoływanej jako: ustawa) ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych, m.in. faktycznego miejsca pobytu. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego ma obowiązek dokonać wymeldowania, a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy – na wniosek strony lub z urzędu – zobligowany jest do wydania decyzji w tym przedmiocie.

Przywołana ustawa weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r., przy czym w myśl art. 69 pkt 1 tego aktu prawnego (stanowiącego przepis przejściowy) postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy;

Przy ocenie zaistnienia przesłanek wymeldowania wymienionych w art. 35 ustawy należy mieć na uwadze, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie ma ono nic wspólnego z tytułem prawnym, jaki danej osobie przysługuje do określonego lokalu. Jeżeli zatem dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie podejmuje właściwy organ gminy.

Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności jest prawidłowa. Również ich zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego nastąpiło zgodnie z prawem, podobnie stan faktyczny sprawy w zakresie obejmującym okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia został ustalony w sposób nie naruszający przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej (treść decyzji).

Zdaniem Sądu, Wojewoda podjął niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia czyli ustalenia, czy w odniesieniu do E.S. zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w opisanym na wstępie lokalu. Organy orzekające w sprawie zapewniły skarżącemu udział w postępowaniu, umożliwiły złożenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska w sprawie. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy, że najistotniejsze okoliczności faktyczne z punktu widzenia przedmiotu postępowania w istocie pozostawały bezsporne.

Poza sporem bowiem było, iż E.S. opuścił opisywany lokal mieszkalny najpóźniej jesienią 2014 r. wykonując nakaz zawarty w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...]. Jest to zasadniczo okoliczność bezsporna. Istota sprawy, będąca konsekwencją sporu między skarżącym a organami w niej orzekającymi sprowadza się do tego, czy zaistniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu (tzn. czy zaistniała np. przesłanka dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu, czy też inna okoliczność umożliwiająca takie rozstrzygnięcie) oraz czy wymeldowanie było możliwe w sytuacji, gdy ustalenia sprawy nie potwierdzają zmiany jednego miejsca pobytu skarżącego na inne konkretnie wskazane miejsce, a jedynie opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

W wyroku z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 394/13 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował pogląd, w myśl którego na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym jest zameldowany. Co do zasady opuszczenie lokalu powinno oznaczać, że działanie takie nastąpiło na skutek zachowania samego wymeldowanego i powinno nosić cechy dobrowolności. Nie jest to jednak regułą, bowiem należy dopuścić sytuacje, w których wymeldowaniu z pobytu stałego będzie podlegał nie tylko ten, kto opuścił lokal na skutek tego, że nie chce z miejscem zameldowania wiązać swych dalszych spraw życiowych, ale również ten, kto nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym był zameldowany. Wobec tego za równoważne przypadki dobrowolnego opuszczeniu miejsca zameldowania należy uznać wszystkie przypadki, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Należy zauważyć, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy i w żaden sposób nie są powiązane z prawem do lokalu mieszkalnego. Wskazuje się również, że ocena czy dobrowolność owa wystąpiła, pozbawiona jest uzasadnienia jeśli dana osoba opuściła miejsce swego dotychczasowego pobytu nie wskutek bezprawnego postępowania innych osób, lecz wskutek własnych bezprawnych działań (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 marca 2016 r., II SA/Go 1039/15). W rozpatrywanej sprawie takimi bezprawnymi działaniami skarżącego były zachowania, za których popełnienie został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia z [...] września 2014r., [...]. Podobny pogląd przedstawiony został w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2145/12)

Opuszczenie lokalu stanowiące wykonanie orzeczenia sądu nakładającego taki obowiązek należy zatem uznać za równoznaczne z dobrowolnym jego opuszczeniem.

Dodatkowo okoliczności sprawy, jak również argumentacja podnoszona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze w żadnej mierze nie wskazują, aby w związku z zaistniałą sytuacją skarżący podjął jakiekolwiek kroki prawne w celu uzyskania dostępu do lokalu przy ul. [...]. Wobec takiej postawy skarżącego wskazać należy, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie została do mieszkania dopuszczona, jeżeli nie wyczerpała ona środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego stanu posiadania lub zastosowane środki prawne okazały się nieskuteczne (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r., III SA/Wr 432/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania stanowi bowiem przejaw woli opuszczenia miejsca pobytu stałego (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2008r., III SA/Łd 679/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl). O dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona, pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą przy tym obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 5 listopada 2015 r. III SA/Gd 628/15).

W ocenie Sądu zasadne pozostawało również stanowisko Wojewody w zakresie uznania zaistnienia przesłanki trwałości opuszczenia lokalu. Po pierwsze, pełnomocnik skarżącego przyznał wprost w skardze, że skarżący nie ma zamiaru wrócić do mieszkania, z którego został wymeldowany. Ponadto brak jakichkolwiek działań w celu przywrócenia posiadania, czas jaki upłynął od wyprowadzki a przede wszystkim orzeczenie sądu powszechnego nakładające taki obowiązek, uprawniały organy orzekające w sprawie do przyjęcia, iż ta przesłanka została spełniona. Przyjęcie w okolicznościach sprawy, iż opuszczenie lokalu przed dwoma laty i brak działań wskazujących na zamiar powrotu do niego nie wypełnia przesłanki trwałości, uniemożliwiając wymeldowanie skarżącego, czyniłoby iluzoryczną instytucję ewidencji ludności. Jak już wskazano jej istotą jest rejestracja stanu faktycznego co do miejsca pobytu danej osoby, a zatem jej aktualność.

Z przytoczonych względów Sąd nie znalazł podstaw, aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w art. 145 §1 ppsa.

Analiza wywodów skargi prowadzi do wniosku, iż zasadniczą przyczyną jaka miała uniemożliwiać wymeldowanie skarżącego, jest legitymowanie się przez niego tytułem prawnym do lokalu przy ul. [...], brak stałego miejsca zamieszkania i brak zameldowania na pobyt stały w innym miejscu, a także konieczność posiadania stałego adresu do korespondencji. W tej sytuacji wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w opisywanym lokalu należy zdaniem autora skargi uznać za sprzeczne zasadami współżycia społecznego.

Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, iż okoliczności te nie mają znaczenia dla możliwości wydania orzeczenia o wymeldowaniu.

Po pierwsze, decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia osoby, której to rozstrzygnięcie dotyczy, posiadanych uprawnień do lokalu. Organy administracji publicznej ani sąd administracyjny, dokonujący kontroli ich decyzji, nie zajmują się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie ustalaniem czy osoba, która ma być wymeldowania legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, z którego ma nastąpić wymeldowanie, czy lokal taki wchodzi w skład majątku wspólnego (w tym przypadku byłych małżonków) i czy jego podział został dokonany. Zasadniczą przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu (wyrok NSA z 1 lipca 2008r., II OSK 739/07, LEX nr 498355). W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż zameldowanie dotyczy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego oraz nie przesądza ani nie rozstrzyga o jakichkolwiek uprawnieniach do lokalu (por. przykładowo wyrok NSA z 2 października 2012r., II OSK 2284/12, LEX nr 1270196; wyroki WSA w Poznaniu z 22 sierpnia 2012r., II SA/Po 536/12, LEX nr 1259047, z 14 marca 2014r., II SA/Po 1184/13, LEX nr 1453023, WSA w Gdańsku z 2 lipca 2014 r., III SA/Gd 241/14, LEX nr 1500498). Innymi słowy, instytucja meldunku nie jest związana z potwierdzeniem tytułu prawnego do lokalu, w tym prawa do zamieszkiwania w nim; natomiast ma wyłącznie charakter ewidencyjny, tzn. ma potwierdzać stan faktyczny istniejący w lokalu (wyrok NSA z 30 maja 2014 r., II OSK 3100/12, LEX nr 1579502). Celem postępowania w przedmiocie wymeldowania jest – jak już wskazano – doprowadzenie zapisów ewidencji ludności do zgodności z aktualnym stanem faktycznym. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała, o czym stanowi art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności.

Po drugie, ustawową przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu jest nie tyle zmiana jednego miejsca pobytu (stałego lub czasowego) na inne miejsce, co opuszczenie dotychczasowego miejsca tego pobytu, na co wskazuje treść art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Oznacza to, że organ ewidencyjny nie ma obowiązku ustalania, jakie jest nowe miejsce pobytu osoby, która opuściła miejsce swojego dotychczasowego pobytu (a w konsekwencji, w razie braku ustalenia tego nowego miejsca wydanie decyzji o wymeldowaniu byłoby niemożliwe). Przeciwnie, wystarczające przesłanki do wydania orzeczenia o wymeldowaniu to trwałe opuszczenie przez daną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego oraz niedopełnienie przez nią obowiązku wymeldowania się.

Po trzecie, brak jest podstaw do wiązania kwestii meldunkowej z posiadaniem adresu do korespondencji. Skarżący może dla celów korespondencyjnych posługiwać się takim adresem, pod jakim w danym czasie przebywa na stałe albo czasowo, przy czym ustalenia faktyczne sprawy wskazują, że miejscem tym nie jest lokal przy ul. [...]. Należy również mieć na uwadze, że w placówkach pocztowych istnieje możliwość korzystania ze skrytek pocztowych.

Wreszcie po czwarte, materialne prawo administracyjne co do zasady nie zna klauzuli generalnej naruszenia zasad współżycia społecznego i jego normy nie przewidują możliwości uzależniania od tej klauzuli treści rozstrzygnięć organów administracyjnych.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 kpa.

W ustalonym prawidłowo stanie faktycznym Sąd uznał, że organ zasadnie zastosował przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.