Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1240/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 14, par 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 106 par 3 , art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 139, art 138par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 103/10 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 103/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych.

Sąd oparł się na następującym stanie sprawy.

Decyzją z 28 października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. odmówił przyznania M.W. (zwany dalej skarżącym) płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu podał, że skarżący wnioskiem z 29 września 2008 r. wystąpił o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. Wraz z wnioskiem złożył oświadczenie o przejęciu części zobowiązań od P.R. oraz zawarte z nim "Porozumienie w sprawie wspólnego użytkowania gruntów rolnych" z 29 września 2008 r. Działki zgłoszone do płatności obejmowały powierzchnię 48,89 ha, na którym to obszarze znajdowała się plantacja orzecha włoskiego. Pismem z 17 października 2008 r. skarżący zmienił powyższy wniosek poprzez zmniejszenie zadeklarowanej uprzednio powierzchni do 46,94 ha. Złożył jednocześnie oświadczenie P.R., z którego wynikało, że jako współużytkownik działek objętych wnioskiem, wyraża zgodę na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Organ podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie P.R. zostały stwierdzone nieprawidłowości dotyczące działek zadeklarowanych we wniosku.

Zdaniem organu I instancji pomiędzy skarżącym a P.R. doszło w skuteczny sposób do przeniesienia posiadania objętych wnioskiem działek. Płatności nie mogą zostać jednak przyznane z uwagi na niezgodność na części zadeklarowanych gruntów, uprawy wskazanej przez wnioskodawcę (orzech włoski) ze stwierdzoną podczas kontroli. Organ stwierdził, że powierzchnia orzecha włoskiego stwierdzona podczas kontroli wynosi 14,27 ha, co stanowi różnicę 228,94% w stosunku do zadeklarowanej powierzchni.

Po rozpatrzeniu odwołania M.W., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z [...] grudnia 2009 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i analogicznie jak organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2008 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że ustalenia organu I instancji dotyczące uznania, że skarżący skutecznie przejął zobowiązanie od P.R., spełniając warunki określone w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), dalej : rozporządzenie rolnośrodowiskowe, jest błędne. Organ wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w trybie przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych od innego rolnika, który rozpoczął uczestnictwo w tym programie w 2007 r. Zdaniem organu według dołączonego do wniosku "porozumienia w sprawie wspólnego użytkowania gruntów rolnych" nie nastąpiło przeniesienie posiadania działek zadeklarowanych przez stronę we wniosku. Nie wynikało z niego, że P.R. przenosi posiadanie przedmiotowych gruntów na skarżącego. Z treści tego porozumienia wynika wprost, że P.R. zobowiązał się jako posiadacz nieruchomości do wspólnego użytkowania tych gruntów w celu prowadzenia działalności rolniczej ze skarżącym.

Organ wyjaśnił, że regulacja zawarta w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym nie dopuszcza skutecznego przejęcia zobowiązań i przekazania uprawnienia do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o inną umowę niż taka, na podstawie której nastąpiło przeniesienie posiadania. Bez znaczenia pozostaje fakt, że P.R. dodatkowo wyraził zgodę na realizację przez skarżącego przedsięwzięć i składanie wniosków, bowiem przepisy cytowanego rozporządzenia regulujące kwestie przekazania zobowiązań i uprawnień do płatności nakazują expressis verbis, aby przeniesienie posiadania wynikało z umowy, którą przejmujący gospodarstwo lub jego część ma obowiązek dołączyć do wniosku o przyznanie płatności. Wskazując na art. 336 Kodeksu cywilnego organ stwierdził, że nie doszło do nabycia posiadania w drodze wydania rzeczy. Dyrektor wskazał, że zbywca nie wyraził woli przeniesienia przedmiotu posiadania na drugą osobę, nieruchomości objęte porozumieniem nie zostały wydane, z umowy nie wynikało, że skarżący miał zamiar objęcia w posiadanie przedmiotowych gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę M.W. na powyższą decyzję, stwierdził, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organ odwoławczy uznał, że brak jest po stronie skarżącego posiadania działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności.

Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na realizację 5 letniego planu działalności rolnośrodowiskowej, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Decyzja o przyznaniu płatności wydawana jest na wniosek, w każdym roku realizacji planu. Decyzja przyznająca płatność na realizację planu ma ten skutek, że producent rolny nabywa prawo do korzystania z płatności, o ile kontynuuje realizację planu.

W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie ustalił, że P.R. uzyskał pozytywną decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, jednak nie wystąpiły w sprawie okoliczności pozwalające na wejście skarżącego w miejsce poprzedniego beneficjenta pomocy, mimo tego, że faktycznie nastąpiła zmiana w zakresie użytkowania gruntów rolnych objętych tą pomocą. Możliwość korzystania z wcześniejszych płatności reguluje § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym jeżeli w okresie od dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego część, jeżeli spełni pozostałe objęte tym przepisem wymagania. Warunkiem "przejęcia" płatności jest zatem w szczególności zmiana posiadacza gruntów objętych płatnością.

Organ, w ocenie Sądu I instancji, prawidłowo ocenił, że zawarte przez skarżącego z P.R. porozumienie z 29 września 2008 r. nie mogło być uznane za umowę przenoszącą posiadanie części gruntów. Z porozumienia tego wynikało jednoznacznie, że posiadacz wymienionych gruntów – P.R. - zobowiązuje się do wspólnego ich użytkowania, w celu prowadzenia działalności rolniczej ze skarżącym. Wspólne użytkowanie gruntów, nie może być rozumiane jako "przeniesienie posiadania", czego wymaga § 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Zdaniem Sądu zawarte porozumienie może być uznane jedynie za współposiadanie pro indivisio, przy którym istnieje niepodzielne władztwo współposiadaczy w stosunku do tej samej rzeczy – w przedmiotowej sprawie części działek rolnych stanowiących własność P.R. W tym wypadku nie można mówić o posiadaniu zależnym po stronie skarżącego. Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez organ II instancji, że przedstawione przez skarżącego "porozumienie" nie przenosiło władania działkami na jego osobę. Wyraźnie z tego dokumentu wynika, że skarżący może wymienione działki jedynie współużytkować z P.R. Oznacza to, zdaniem Sądu, że skarżący nie może np. podjąć samodzielnie decyzji co do rodzaju upraw, kierunku rozwoju działek czy terminów siewu i zbierania plonów. Może w tym zakresie jedynie współdziałać z P.R. Trudno w takim stanie rzeczy uznać, że skarżący miał możliwość władania tymi działkami jako właściciel, co jest niezbędnym warunkiem wykonywania posiadania. Wobec tego Sąd uznał, że skarżący i P.R. są współużytkownikami opisanych w porozumieniu gruntów rolnych. WSA we W. wskazał, że europejskie regulacje pomocowe dla rolników znają jedynie dwa przypadki współużytkowania, czy współposiadania gruntów, które uprawniają współużytkowników do uzyskania dopłat. Pierwszy z tych przypadków to spółka cywilna drugi to małżeństwo. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z tych instytucji, wobec czego dyskwalifikuje to skarżącego do możliwości starania się o kontynuację realizacji programu środowiskowego.

W skardze kasacyjnej M.W. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 1, art. 3 § 1 i art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz przepisów postępowania cywilnego regulujących postępowanie dowodowe, które polegało na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego dowodu z dokumentu (protokołu przekazania działek) w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości (ewentualnie na niewyjaśnieniu, dlaczego odmówiono przeprowadzenia tego dowodu), a w konsekwencji na przyjęciu za podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji niewłaściwie ustalonego (niepełnego) stanu faktycznego,

b) art. 3 § 1, art. 141 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości,

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa, w oparciu o które Sąd dokonał rozstrzygnięcia (w szczególności w zakresie, w którym Sąd orzekł, że współposiadanie niewynikające z majątkowej wspólności małżeńskiej lub ze stosunku spółki cywilnej wyklucza dopuszczalność ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe),

d) art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd nieustosunkował się do podnoszonego w treści skargi zarzutu wydania przez organ decyzji z naruszeniem zakazu reformationis in peius (art. 139 K.p.a.),

2. prawa materialnego, pozostające w związku z naruszeniem przepisów proceduralnych, tj.:

a) błędną wykładnię § 2 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego polegającą na bezpodstawnym ustaleniu normy prawnej dopuszczającej ubieganie się o pomoc finansową tylko wyłącznym posiadaczom lub współposiadaczom, których współposiadanie wynika z małżeńskiej wspólności majątkowej lub stosunku spółki cywilnej,

b) niezastosowanie art. 18 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), która ma zastosowanie w rozpatrywanym stanie faktycznym na podstawie art. 1 pkt 2 lit a) wskazanej ustawy, polegające na nieuwzględnieniu dopuszczalności ubiegania się o pomoc finansową przez współposiadaczy gospodarstwa rolnego niezależnie od źródła stanu współposiadania,

c) niezastosowanie przepisów prawa wspólnotowego, w szczególności art. 2 lit a) rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, nr 1453/2001, nr 1454/2001, nr 1868/94, nr 1251/1999, nr 1254/1999, nr 1673/2000, nr 2358/71, nr 2529/2001, przepisów załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych oraz ogólnych zasad kształtujących regulacje dotyczące programów pomocowych (m.in. zasady niedyskryminacji) i celów prawa wspólnotowego, skutkujące nieuwzględnieniem dopuszczalności ubiegania się o dopłaty przez grupy osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego oraz przez osoby fizyczne, które posiadają, dzierżawią lub w inny sposób zarządzają jednym gospodarstwem rolnym, a współpraca ta jest prowadzona m.in. w wyniku pisemnej umowy.

W uzasadnieniu kasator podniósł, że Sąd I instancji w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania błędnie przyjął, że nie nastąpiło przeniesienie na rzecz skarżącego posiadania części gospodarstwa rolnego. W jego ocenie przeniesienie przez dotychczasowego beneficjenta posiadania gruntów zostało efektywnie dokonane na podstawie porozumienia z 29 września 2008 r. Świadczą o tym obok samego porozumienia – protokół przekazania gruntów oraz oświadczenia skarżącego i dotychczasowego beneficjenta programów środowiskowych.

Kasator wskazał, że porozumieniu temu nie nadano cech żadnego ze stosowanych powszechnie w obrocie gospodarczym kontraktów, lecz mając na względzie art. 65 Kodeksu cywilnego, który nakazuje brać pod uwagę okoliczności w jakich dane oświadczenie jest składane, a przede wszystkim opierać się na zgodnym zamiarze stron i celu umowy, aniżeli na dosłownym jej brzmieniu, to należało przyjąć, że stronom porozumienia zależało na takim ukształtowaniu relacji aby możliwa była realizacja programu rolnośrodowiskowego. Do realizacji tego programu było konieczne przekazanie faktyczne gruntów, zatem w ocenie kasatora należało uznać, że intencją porozumienia stron było przeniesienie posiadania. Potwierdza to protokół przekazania gruntów z 29 września 2008 r. Wobec takiej wykładni skarżący mógł się ubiegać o płatność rolnośrodowiskową do spornych gruntów. Stwierdził, że za stan posiadania należy uważać także współposiadanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., która co należy od razu zaznaczyć, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W warunkach braku przesłanek nieważności postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnych wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczających poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, co ma ten skutek, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna buduje zarzuty w ramach obydwu podstaw kasacyjnych. W pierwszej kolejności poddane zostaną ocenie kasacyjnej zarzuty procesowe, gdyż badanie prawidłowości zastosowania prawa materialnego winno być oparte na niewadliwie ustalonym stanie faktycznym.

Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut procesowy oznaczony pkt. 1 lit. a) dotyczący naruszenia art. 1, art. 3 § 1 i art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz przepisów postępowania cywilnego regulujących postępowanie dowodowe, przez nieprzeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu prywatnego - protokołu przekazania działek opatrzonego tą samą datą co "Porozumienie w sprawie wspólnego użytkowania gruntów rolnych" lecz nie przedłożonego organom wraz z tym Porozumieniem.

Uprawnienia Sądu sprowadzają się bowiem wyłącznie do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem aktów administracyjnych. Ocena ta jest dokonywana na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W związku z tym Sąd nie prowadzi co do zasady własnego postępowania dowodowego. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone tylko do dowodu z dokumentu, może być przeprowadzone przez sąd jedynie wówczas, gdy w ocenie sądu powstanie konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ich wyjaśnienie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma więc charakter wyjątkowy. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego tym bardziej w sytuacji, gdy strona nie miała żadnych przeszkód w załączeniu omawianego Protokołu do wniosku kontynuacyjnego. Podkreślenia wymaga, również to, że uzupełniające postępowanie dowodowe nie służy ponownemu ustalaniu stanu faktycznego ani zwalczaniu ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Brak dopuszczenia w rozpoznawanej sprawie dowodu z dokumentu prywatnego na etapie postępowania sądowego nie jest uchybieniem procesowym, natomiast nie wydanie w tym zakresie postanowienia, uchybia przepisom postępowania ale w sposób, który nie miał wpływu na wynik sprawy. Nie wymaga odniesienia zarzut procesowy zamieszczony w pkt.1 lit. b) gdyż brak uzasadnienia zarzutu a w jego ramach sprecyzowania na czym konkretnie polegać ma nieprawidłowość dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej, w wyniku której nie został zastosowany środek określony w ustawie i o jaki środek kastorowi chodzi, nie pozwala na dokonanie w tym zakresie kontroli kasacyjnej.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w pkt. 1 c) skargi kasacyjnej. Sąd I instancji nie dokonał rozstrzygnięcia o przypisanej w ramach tego zarzutu treści. Wprawdzie rozważania Sadu dotyczące spółki cywilnej oraz współużytkowania gruntów rolnych przez małżonków rolników były zbędne, gdyż nie dotyczyły stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, jeśli zważyć na prawidłowe wywody Sądu dotyczące wykładni i zastosowania § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Należy także podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w sprawie II FPS 8/09 (LEX nr 552012) wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wskazał jakie elementy stanu faktycznego ustalonego przez organy przyjął jako podstawę orzekania i dlaczego. Zaskarżone orzeczenie zawiera nadto wszystkie ustawowo określone elementy uzasadnienia.

Kolejny zarzut procesowy dotyczy naruszenia art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd nie ustosunkował się do podnoszonego w treści skargi zarzutu wydania przez organ decyzji z naruszeniem zakazu reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). Według kasatora organ odwoławczy nie podał w uzasadnieniu swej decyzji, że zaszła sytuacja unormowana w art. 139 k.p.a., a tymczasem powinien był uzasadnić odstępstwo od tego zakazu.

Wskazać należy, że przepis art. 139 k.p.a. zakazuje organowi odwoławczemu wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się z wyjątkiem sytuacji gdy pierwszoinstancyjna decyzja rażąco narusza prawo albo rażąco narusza interes społeczny. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie podkreśla się że niekorzyść, o której w tym przepisie mowa to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza porównanie sentencji decyzji organu I instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego. W tej kwestii nie jest natomiast miarodajne żądanie odwołania, bowiem każda decyzja organu odwoławczego nieuwzględniająca żądania strony byłaby decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej się, chociaż obiektywnie mogłaby nie pogarszać jej sytuacji.

Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są merytorycznie tożsame - dla M.W. negatywne –odmawiające przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2008. To, że w każdej z tych decyzji posłużono się inną argumentacją jurydyczną nie oznacza pogorszenia sytuacji prawnej strony, skoro obydwa rozstrzygnięcia są dla skarżącego negatywne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to iż Sąd I instancji nie ustosunkował się do zawartego w skardze kasacyjnej, a wymienionego wyżej zarzutu jest niewątpliwie uchybieniem procesowym ale nie mającym wpływu na wynik sprawy, co oznacza, że nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.

Ubocznie można zauważyć, że w decyzji organu odwoławczego wadliwie posłużono się formułą z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. i uchylono w całości decyzję I instancji po to by następnie orzec co do istoty identycznie jak w decyzji I instancji, choć w takiej sytuacji należało zastosować formułę rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., ale w ocenie NSA wadliwość ta nie ma merytorycznego znaczenia a stanowi tylko redakcyjną niedoskonałość.

Wskazać należy jeszcze, że Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. w sposób powiązany z zarzutami opisanymi w poszczególnych pozycjach skargi kasacyjnej.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, iż nie jest uprawniony zarzut naruszenia § 2 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez błędną wykładnię. Pierwszy z powołanych przepisów określa wymagania jakie winny być spełnione dla udzielenia producentowi rolnemu płatności rolnośrodowiskowej. Decyzja w przedmiocie przyznania tej płatności została wydana na rzecz P.R., który przyjął wymagane prawem zobowiązania rolnośrodowiskowe i rozpoczął ich realizację. Wniosek skarżącego nie dotyczył przyznania płatności od nowa lecz przejęcia omawianej płatności w odniesieniu do części gospodarstwa rolnego P.R. przy równoczesnej kontynuacji realizacji programu rolnośrodowiskowego. Warunki jakie powinny być spełnione w przypadku kontynuacji programu rozpoczętego przez innego producenta rolnego określa § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który przewiduje, że warunkiem podstawowym przyznania płatności kontynuatorowi programu jest przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego w całości albo w części w drodze umowy sprzedaży albo umowy innej na rzecz tegoż kontynuatora, który zobowiąże się do kontynuacji programu rolnośrodowiskowego poprzednika, do końca okresu objętego zobowiązaniem. Przepis ten, co wprost wynika z jego treści, wymaga przeniesienia posiadania a do wypełnienia tego warunku nie wystarcza dopuszczenie do współużytkowania wraz z posiadaczem dotychczasowym. Takie też rozumienie tego przepisu zaprezentował Sąd I instancji, stąd też zarzut błędnej wykładni jest chybiony.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut niezastosowania art.18 ust.2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w sprawie rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do przedsięwzięć rolnośrodowiskowych podjętych w oparciu o przepisy ustawy z 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Jest niesporne, że P.R. rozpoczął realizację przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego w 2007 r. ubiegając się o pomoc finansową, o której stanowią przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r. wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie z 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a finansowaną z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Wniosek kontynuacyjny skarżącego dotyczył zatem przedsięwzięcia realizowanego w oparciu o przepisy tej ostatniej ustawy, a nie ustawy z 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Nietrafne jest także zarzucenie Sądowi I instancji niezastosowania przepisów wspólnotowych wymienionych w punkcie 2c petitum skargi kasacyjnej. Przepisy te nie regulują kwestii związanych ze wspieraniem rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i wobec tego także nie znajdowały w sprawie zastosowania.

Biorąc powyższe pod uwagę należało oddalić skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.