Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1232/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b , art. 44c ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
article: art. 27c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 77 ust. 6, art. 79 ust. 1 ust. 2 pkt 5, art. 79a ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 84c
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 7, art. 10 par. 1 , art. 11, artt. 77 par. 1 , art. 81, artt. 107 par. 3, art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 6 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia del. SO Beata Grzybek (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktów do obrotu, ich zatrzymania i zaprzestania prowadzenia działalności - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 lipca 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o

Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity z dnia 30 stycznia 2013 r. poz. 267), nakazał "[...]" Spółce z o.o. z siedzibą w P. wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktu "[...]" na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań w/w produktu, to jest do dnia 25 października 2013 r.; zatrzymał produkt o nazwie "[...]" (0,3 g) - 20 sztuk, na okres trzech miesięcy tj. do dnia 25 października 2013 r.; zatrzymał produkty o nazwach: "[...]" "(0,3 g) - 3 sztuki"[...]" (0,5g) - 19 sztuk, "[...]" (1 g) - 13 sztuk, których wprowadzanie do obrotu zostało wstrzymane decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 5 lipca 2013 r.; nakazał firmie "[...]" zaprzestać prowadzenia działalności w sklepie "[...]" na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia - tj. na okres trzech miesięcy, do dnia 25 października 2013 r.; decyzji w pkt 1 - 4 nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in. , że w obrocie znajdują się produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Produkt wymieniony jako pierwszy w decyzji, jest podobny do produktów zatrzymanych w trakcie wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w sklepie przy "[...]", a co do których badania laboratoryjne wykazały, iż produkty te były środkami zastępczymi. Dodał, że pomimo wydawanych przez PPIS w O. decyzji zakazujących wprowadzania do obrotu wyszczególnionych w pkt. 3 produktów - zakaz nie jest przestrzegany. Niezbędne było zabezpieczenie tych produktów na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia tj. na okres 3 miesięcy. Na ten sam czas nakazano wstrzymanie firmie "[...]" prowadzenia działalności w pomieszczeniach sklepu "[...]" Ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzi decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji Spółka "[...]" wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości oraz umorzenia postępowania I instancji, a także uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji.

W odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów art. 79, art. 79 a, art. 79 b, art. 82, art. 84 c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej; art. 10 § 1 kpa oraz art. 81 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, w szczególności na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia decyzji. Wg. strony, organ nie udowodnił, by zatrucia zgłoszone przez Szpitalny Oddział Ratunkowy dotyczyły jakichkolwiek produktów objętych treścią decyzji albo, że działalność sklepu związana jest ze zgłoszonym zarzutem, produkty sprzedawane w sklepie nie służą bowiem do spożycia i nie są sprzedawane nieletnim, organ nie wskazał dlaczego przyjął, że "[...]" jest środkiem zastępczym, nie wyjaśniono także zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ani podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności nie wykazano zastosowania przesłanek ustawowych powołanych przepisów na gruncie istniejącego stanu prawnego; art. 108 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych i prawnych; art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi"; art. 27 c ust. 3 pkt. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek, nie wskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje; art. 75 kpa poprzez jego niezastosowanie i powołanie się na "dowody" wyłączone z materiału dowodowego na podstawie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz czynności podjęte przez organ poza postępowaniem administracyjnym w tym przed powiadomieniem strony o wszczęciu postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia 9 września 2013 r. W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" z dnia 29 sierpnia 2013 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 25 lipca 2013 r. , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał m.in. , że z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lipca 2013r. w sklepie "[...]" prowadzonym przez firmę "[...]" wynika, że kontrola przeprowadzona została w obecności funkcjonariuszy Policji oraz pracownika sklepu "[...]". Pracownicy PSSE w O. wchodząc na teren sklepu, wbrew zarzutom odwołania, okazali sprzedawczyni legitymacje służbowe oraz upoważnienia do kontroli. W protokole tym znajdują się zapisy wskazujące na brak zawiadomienia o kontroli ze wskazaniem podstawy prawnej uzasadniającej brak uprzedzenia (art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g.) oraz zapis o odnotowaniu tego faktu w książce kontroli przedsiębiorcy. Sprzedawczyni została poinformowana o zakresie przedmiotowym kontroli. Ustalono również, że sprzedawczyni nie była upoważniona przez właściciela obiektu do reprezentowania strony w trakcie kontroli oraz do podpisywania dokumentów, dlatego też niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów rozdziału 5 u.s.d.g., jednocześnie nie była upoważniona do skutecznego przedłożenia zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu. W wyniku kontroli stwierdzono, że spółka wprowadza do obrotu produkty, których wprowadzanie do obrotu zostało wstrzymane decyzją PPIS w O. z dnia 5 lipca 2013 r. Produkty firmowane były przez podmiot "[...]"; swoim opakowaniem, wielkością, oznaczeniem ("Chronić przed dziećmi, Produkt nie do spożycia") i przypominały produkty oferowane wcześniej do sprzedaży w sklepie przy "[...]" należącym kolejno do spółek "[...]", a które, jak wykazały badania laboratoryjne, były środkami zastępczymi. Pomimo wydawanych przez PPIS w O. wobec ww. spółek decyzji zakazujących wprowadzania do obrotu wyszczególnionych w tych decyzjach produktów - zakazy nie były przestrzegane. Przeprowadzone badania chemiczno-toksykologiczne produktów oferowanych do sprzedaży w sklepach należących do spółek: "[...]" (również na terenie "[...]") w okresie październik 2012 - wrzesień 2013 r. potwierdziły wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Pomimo zmienionych nazw, większość z pobranych produktów zawierała w swoim składzie substancje o działaniu psychoaktywnym. Organ podkreślił, że w okresie od 02 października 2012 r. do 24 lipca 2013 r. odnotowano łącznie 34 przypadki zatruć młodych ludzi, będących konsekwencją zażycia produktów o działaniu psychoaktywnym. W siedmiu przypadkach osoby hospitalizowane wskazały nazwy zażytych produktów, które to produkty znajdowały się w ofercie sklepu przy "[...]". Tym samym PPIS w O., wg. organu II instancji, miał podstawy podejrzewać, że produkty dostępne w sklepie w czasie kontroli w dniu 24 lipca 2013 r. są produktami, co do których zachodzi podejrzenie, że są to środki zastępcze, a tym samym stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i w konsekwencji wstrzymać ich wprowadzanie do obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, który określił do 10 sierpnia 2013 r.

Zważywszy na fakt, że pomimo wstrzymania przez PPIS w O. w dniu 04 lipca 2013 r., wprowadzania do obrotu produktów: "[...]" produkty te - jak wynika z ustaleń kontroli z dnia 24 lipca 2013 r., nadal znajdowały się w ofercie sklepu, nakaz zaprzestania prowadzenia działalności w sklepie "[...]" na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia był uzasadniony.

Z uwagi na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi PPIS w O. działając na podstawie art. 10 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odstąpił od przewidzianej w § 1 zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż decyzja organu I instancji nie została jej doręczona PWIS podał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzję z dnia 25.07.2013 r. doręczono stronie w dniu 20.08.2013 r. Odbiór decyzji pokwitował "[...]".

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 108 § 1 kpa PWIS uznał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione i nie budzi żadnych zastrzeżeń w świetle nadrzędnego celu, jakim jest ochrona życia i zdrowia ludzi.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła "[...]" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Spółka powtórzyła zasadniczo zarzuty zawarte w odwołaniu, pomijając zarzut naruszenia art. 75 k.p.a., zaś dodatkowo zarzucając naruszenie art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez błędne jej zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, że organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, a etykieta zawarta na zajętych produktach wskazywała, że produkty te nie służą do spożycia.

W uzasadnieniu skargi m.in. podniesiono, że wskazane w decyzji środki nie są środkami zastępczymi. Organ przed wydaniem decyzji nie ustalił, czy produkty te były używane jako zastępcze i czy wykazują właściwości odurzające lub psychoaktywne, nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych badań, zaś wyniki badań w zakresie składu zatrzymanych produktów nie mogą być dowodem w żadnej sprawie. Decyzja nie ma żadnej podstawy prawnej i faktycznej. Organ nie odniósł się do tego , że zatrzymane produkty nie są do spożycia. Także nie wskazał zagrożenia, któremu nakaz miałby zapobiec albo doprowadzić do jego usunięcia. Organ nie uzasadnił, na jakiej podstawie uznał, że zachodzi uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie. Dodatkowo zastosowany środek jest bardzo dolegliwy i ingeruje w prawo własności i swobodę działalności gospodarczej. Kontrole prowadzone były w sposób sprzeczny z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i z naruszeniem art. 10 § 2 k.p.a. oraz z art. 84 c ustawy i art. 77 ust. 6 usdg. Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiału oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji. Zignorowano zawiadomienie o sprzeciwie złożone przez pracownika sklepu. Również w sposób niezgodny z przepisami prawa została nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wg. skarżącego uzasadnienie decyzji I instancji jest zbyt ogólnikowe i lakoniczne. Nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy, nie został wyjaśniony dokładnie stan faktyczny.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stwierdził, że samo zamieszczenie na etykiecie napisów ostrzegawczych "Chronić przed dziećmi", "Produkt nie do spożycia" jest niewystarczające. Ponadto, wskazał, iż w przypadku stwierdzenia wprowadzania do obrotu gospodarczego środków zastępczych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie ma znaczenia znajdująca się na opakowaniu produktu treść informacji, o tym, że produkt nie nadaje się do spożycia. W definicji "środka zastępczego" nie ma elementu stwarzania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, co pozwala domniemywać, że ustawodawca uznał istnienie zagrożenia za oczywiste.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej jako k.p.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a.

W niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą wstrzymano na okres do 25 października 2013 r., wprowadzenie do obrotu produktu o nazwie ""[...]" jednocześnie zatrzymał produkt o nazwie "[...]" na okres trzech miesięcy tj. do dnia 25 października 2013 r.; zatrzymał nadto produkty o nazwach: "[...]" których wprowadzanie do obrotu zostało wstrzymane decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 5 lipca 2013 r.; nakazał firmie "[...]" zaprzestać prowadzenia działalności w sklepie "[...]" na okres trzech miesięcy, do dnia 25 października 2013 r. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, produkty zatrzymano i zabezpieczono w sklepie "[...]". Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Zauważyć należy, że w art. 44 b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz. U. 2005 r, nr 179 poz. 1485) zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 ustawy jest natomiast udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie natomiast z art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27 c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm. ). W art. 27 c ust. 1 tej ustawy przewidziano, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2).

Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Niewątpliwie przesłanka ta, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 22 lipca 2013 r. organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji został poinformowany przez Szpitalny Oddział Ratunkowy Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w O. o wystąpieniu kolejnego, nagłego przypadku zachorowania 15-latka po użyciu dopalacza. Zachorowanie to miało charakter zatrucia o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Podkreślić należy, że nie był to przypadek jednorazowy.

Z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lipca 2013 r. w sklepie "[...]", w którym skarżąca Spółka prowadziła działalność handlową, stwierdzono, że są tam wprowadzane do obrotu produkty : "[...]", z tym, że co do produktów: drugiego, trzeciego i czwartego , wprowadzanie ich do obrotu zostało już wstrzymane decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 5 lipca 2013 r. Produkt natomiast wymieniony jako pierwszy w decyzji wg. organu I instancji, jest podobny do produktów zatrzymanych w trakcie wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w sklepie przy "[...]", a co do których badania laboratoryjne wykazały, iż produkty te były środkami zastępczymi. Podkreślić należy, że opinia z dnia 30 lipca 2013 r. i ekspertyza z dnia 9 września 2013 r. ( obie sporządzone przed wydaniem decyzji przez organ II instancji ) potwierdzają fakt, iż zatrzymane produkty zawierają substancje 3-MMC, pentedron i UR-144, które choć nie są wymienione w załączniku do obowiązującej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to budowa oraz właściwości psychoaktywne tych związków pozwalają na określenie ich jako środki zastępcze tzw . dopalacze lub narkotyki projektowane.

Podkreślić należy, że organ I instancji nie miał obowiązku przed wydaniem decyzji udowadniania okoliczności, iż zatrzymywane produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Ustawa bowiem wprost wskazuje sytuację, kiedy na podstawie art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydawana jest decyzja. Stanowi ją wystąpienie uzasadnionego podejrzenia, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. A taka sytuacja, w ocenie sądu, wystąpiła. Dodatkowe, co istotne, w tym samym sklepie decyzją z dnia 4 lipca 2013 r., produkty wymienione w pkt 3 decyzji organu I instancji, zostały zatrzymane, orzeczono również o zakazie wprowadzania ich do obrotu, a mimo to nadal ( co stwierdzono podczas kontroli w dniu 24 lipca 2013 r.) produkty o tych nazwach były w obrocie.

Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż jak to podaje skarżąca, na opakowaniach znajdowały się napisy " nie do spożycia", " chronić przed dziećmi", " produkt do użytku zewnętrznego". Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 4 pkt 27 przy definicji środków zastępczych używa określenia, że są one " (...) używane (...)". "Spożycie" i "użycie" nie są tożsame w znaczeniu. Zakaz odnoszący się do nie spożywania, nie oznacza, że nie powinny być używane w inny sposób, stwarzający zagrożenie życia lub zdrowia. Faktem bowiem powszechnie znanym jest, iż używanie środków odurzających lub substancji psychotropowych czy środków zastępczych może odbywać się także poprzez drogi oddechowe. Tym samym, niezależnie od uwag i napisów znajdujących się na opakowaniach tych środków, w świetle poczynionych ustaleń przez organy sanitarne, nie może budzić wątpliwości to, iż były one używane (a nie spożywane) przez małoletnich, skutkiem czego występowały zachorowania. Tak więc informacje zawarte na opakowaniach nie były skuteczne i nie powstrzymywały młodych osób przed ich używaniem.

Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi obligowało z kolei organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa, a także do ich zatrzymania. Natomiast fakt odnalezienia w sklepie produktów, co do których w tym samym miesiącu wcześniej zastosowano zakaz wprowadzania ich do obrotu, dowodził jego nieskuteczności i w całej rozciągłości uzasadniał nakazanie zaprzestania działalności w sklepie przy "[...]" Okoliczność, że środki zastępcze mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego jest oczywista, powszechnie znana i jakiekolwiek wywody w tej kwestii są zbędne.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu oraz nakazaniu zaprzestania działalności w sklepie przy "[...]" na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: art. 79, art. 79 a, art. 79 b, art. 82 i art. 84 c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r. Nr 173 poz. 1807 ze zm.).

Stosownie do art. 79 ust. 1 organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego przepisu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, ta przesłanka bezspornie zaistniała w stanie faktycznym sprawy.

W art. 79 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie "[...]" w dniu 24 lipca 2013 r. były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli.

W protokole znajdują się zapisy wskazujące na brak zawiadomienia o kontroli ze wskazaniem podstawy prawnej uzasadniającej brak uprzedzenia (art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g.) oraz zapis o odnotowaniu tego faktu w książce kontroli przedsiębiorcy. Sprzedawczyni została poinformowana o zakresie przedmiotowym kontroli, czyli o przestrzeganiu zakazu wprowadzania na terytorium RP środków zastępczych w związku z otrzymanym w dniu 24 lipca 2013 r. kolejnym zgłoszeniem przypadków zatrucia osoby małoletniej. Ustalono również, że sprzedawczyni pracująca w sklepie nie była upoważniona przez właściciela obiektu do reprezentowania "[...]" spółki z o.o. w trakcie kontroli oraz do podpisywania dokumentów ( okazane przez "[...]" pełnomocnictwo szczególne do działania w imieniu spółki obejmowało jedynie składanie zawiadomień o sprzeciwie w trybie art. 84 c u.s.d.g. , z tym, że okres jego działania rozpoczynał się od sierpnia 2013 r.), zatem nie istniała możliwość poinformowania przedsiębiorcy lub pełnomocnika o jego prawach i obowiązkach w trakcie prowadzonej kontroli, dlatego też niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczące kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Stwierdzić należy, że w trakcie przeprowadzanej kontroli pracownik sklepu - "[...]" złożyła zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu, jednakże z uwagi na czasokres umocowania, nie obejmujący lipca 2013 r. ., słusznie przyjęli kontrolujący, iż w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych w dniu 24 lipca 2013 r. sprzedawczyni nie była upoważniona do skutecznego przedłożenia zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zakazujący – z enumeratywnie wymienionymi wyjątkami - równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Organ inspekcji sanitarnej podjął tylko jedną kontrolę w skarżącej Spółce – w sklepie w "[...]", którą zakończył zaskarżoną decyzją.

Bezpodstawnie również skarżąca zarzuca organowi inspekcji sanitarnej naruszenie art. 84c, zgodnie z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia

i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79 - 79b,

art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia. W sprawie tej nie było podstaw do wstrzymania czynności kontrolnych, bowiem pracownica nie będąc osobą upoważnioną ( o czym szerzej wskazano powyżej) złożyła zawiadomienie o wniesieniu sprzeciwu.

Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g., wyłączający możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, gdyż jak wyżej wykazano, organ inspekcji sanitarnej nie naruszył przepisów tej ustawy.

Nie można podzielić także zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ inspekcji sanitarnej nie naruszył art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., gdyż w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji, istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty

w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego.

Ponadto, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, O SAiWSA 2005,

z. 4, poz. 66, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji również nie jest zasadny. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić trzeba, że jako podstawę rygoru wskazano potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego, co w sytuacji uzyskania wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem środków zastępczych należy uznać za zasadne. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 K.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, również, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Taka konieczność ochrony zaistniała w kontrolowanej sprawie. Nie można więc zarzucić organowi administracji , iż naruszył przepisy postępowania. Dodatkowo zauważyć należy , że art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy przed sądami administracyjnymi wymaga, aby naruszenie to miało charakter kwalifikowany tj. " mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Reasumując powyższe, uznać należy, że organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.