Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1167/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 a ut. 1 pkt 7 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 2046
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Adam Nita, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § I pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą K. K. przyznania dofinansowania w ramach zadania zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze na zakup pieluchomajtek, cewników oraz materaca przeciwodleżynowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił K. K. (dalej: strona, skarżąca) przyznania dofinansowania w ramach zadania zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze na zakup pieluchomajtek, cewników oraz materaca przeciwodleżynowego. W uzasadnieniu odmowy wskazał, że w dniu 30 stycznia 2019 r. strona złożyła wniosek o przyznanie dofinansowania do zakupu pieluchomajtek, cewników oraz materaca przeciwodleżynowego w ramach zadania "dofinansowanie do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze" wraz z kopią orzeczenia o niepełnosprawności i kopią zlecenia na zaopatrzenie w wyroby ortopedyczne oraz oryginałami faktur za te przedmioty. Organ I instancji ustalił, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.) i spełnione są wszystkie wymogi określone ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Brak jest jednak możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż Miasto K. otrzymało w 2019 r. na realizację wszystkich zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej limit środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w łącznej kwocie 5.960.180 zł. Rada Miasta Katowice w dniu 28 marca 2019 r. podjęła uchwalę nr VI/105/19 w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki PFRON przyznane na realizację zadań ustawowych w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej w 2019 r.; uchwała ta określa również wysokość środków przeznaczonych z Funduszu na poszczególne zadania. Zasady przyznawania i podziału tych środków w 2019 r. zostały również określone uchwałami nr 1 oraz nr 2 z dnia 13 marca 2019 r. przez Społeczną Powiatową Radę ds. Osób Niepełnosprawnych. Organ I instancji podał, że w 2019 r. na dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze została przeznaczona kwota 498.857 zł. Kwota ta jest niewystarczająca na dofinansowanie zakupu pieluchomajtek, cewników oraz materaca przeciwodleżynowego dla strony w ramach zadania "dofinansowanie do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze". Na dzień 5 czerwca 2019 r. zarejestrowanych zostało 469 wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę

946.150,66 zł. Przyznane środki okazały się wystarczające, aby zrealizować 230 wniosków. Wyjaśniono, że liczba wniosków stale rośnie, co znacznie przekracza możliwości zaspokajania istniejących potrzeb wszystkich osób niepełnosprawnych. PFRON jest funduszem celowym i dofinansowanie nie jest obligatoryjne.

Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że wnioskowane dofinansowanie w bieżącym roku jest niemożliwe, jednakże strona może ubiegać się o dofinansowanie w 2020 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, przedstawiając swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i rodzinną.

Kolegium nie uwzględniło odwołania. Wskazało, że zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej również: ustawa) do zadań powiatu należy między innymi dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 926, dalej również: rozporządzenie) o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się: 1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli: a) przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty: - 50 % przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym, - 65 % przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej, b) zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu, 2) jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu. Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane na podstawie odrębnych przepisów mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, jeżeli dochód tych osób nie przekracza odpowiednio kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Natomiast § 2 pkt 3 rozporządzenia przewiduje, że ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości następujące rodzaje zadań: (...) zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Stosowanie zaś do § 13 ust.2 cytowanego rozporządzenia wysokość dofinansowania zaopatrzenia: 1) w sprzęt rehabilitacyjny wynosi do 60 % kosztów tego sprzętu, nie więcej jednak niż do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, 2) w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze wynosi; a) do 100 % udziału własnego osoby niepełnosprawnej w limicie ceny ustalonym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli taki udział jest wymagany, b) do 150 % sumy kwoty limitu, o którym mowa w lit. a, wyznaczonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia oraz wymaganego udziału własnego osoby niepełnosprawnej w zakupie tych przedmiotów i środków, jeżeli cena zakupu jest wyższa niż ustalony limit.

Z wyżej cytowanych przepisów wynika zatem, że decydując o przyznaniu lub odmowie przyznania tego rodzaju dofinansowania organ działa w ramach uznania administracyjnego. W ramach uznania administracyjnego organ, nawet wówczas, gdy strona spełni kryteria otrzymania świadczenia, ma prawo odmówić wnioskowanej pomocy. Ta możliwość wyboru rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, gdyż dokonanie wyboru musi być poprzedzone rzetelnym zbadaniem stanu faktycznego, a odmowę należy właściwie uzasadnić w treści decyzji.

W związku z powyższym – jak dalej wskazał organ odwoławczy - w ramach uznania administracyjnego organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że wniosek jest jednym z 469 wniosków, które otrzymał do dnia 5 czerwca 2019 r, w sprawie dofinansowania ze środków PFRON zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Mimo, iż strona spełnia wszystkie formalne kryteria uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednakże z uwagi na ograniczone możliwości finansowe wniosek strony wraz z innymi wnioskami, nie uzyskał akceptacji. Organ I instancji wyjaśnił, że w bieżącym roku na realizację przedmiotowego zadania otrzymał 498.857 zł, a wartość złożonych wniosków zamknęła się kwotą 918.856,34 zł, zatem 230 wniosków, w tym wniosek strony, spotkał się z odmową udzielenia wsparcia. Podkreślono także, iż wnioski o dofinansowanie z PFRON można składać przez cały rok, jednak z uwagi na konieczność wydania decyzji administracyjnej w terminie wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, MOPS w K. zmuszony jest rozpatrywać wnioski zgodnie z kolejnością ich wpływu aż do wyczerpania środków finansowych. Tym samym wnioski (w tym wniosek strony), złożone w okresie po wyczerpaniu środków finansowych z PFRON na 2019 r., z uwagi na zaistniałe ograniczenia finansowe musiały spotkać się z odmową przyznania dofinansowania.

Kolegium stwierdziło zatem, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone przez organ I instancji z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Natomiast szczupłość środków, jakimi dysponował organ I instancji, niewystarczających na zaspokojenie wszystkich wnioskodawców spowodowała konieczność odmowy przyznania stronie dofinansowania i utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Podała, że jest obecnie osobą samotną, gdyż w maju 2018 r. zmarł jej mąż. Ma 1780 zł renty rodzinnej, z czego po opłaceniu wszystkich wyszczególnionych przez stronę stałych opłat na życie i środki czystości pozostają jej "grosze". Skarżąca jest od 6 lat przykuta do łóżka i zacewnikowana, wobec czego stale korzysta z cewników, pieluchomajtek oraz podpasek. Ponosi też wysokie koszty leczenia odleżyny oraz antybiotykoterapii częstych zakażeń układu moczowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) podlegała decyzja organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającą skarżącej przyznania dofinansowania na zakup pieluchomajtek, cewników oraz materaca przeciwodleżynowego.

Dokonując tej kontroli Sąd posłuży się m.in. argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1261/18, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, którą w pełni podziela.

Zaskarżona decyzja dotyczyła dofinansowania zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, przy czym jedynym, poza spełnieniem wymogów formalnych, kryterium przyznania takiej pomocy była data wpływu "kompletnego" w rozumieniu rozporządzenia wniosku o jej udzielenie.

Zgodnie z treścią art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 35a ust. 4 tej ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, uwzględniając w szczególności wymagania, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także tryb postępowania i zasady ich dofinansowania ze środków Funduszu. Wykonując delegację ustawową właściwy minister wydał stosowne rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2015. 926) dotyczące również spornego dofinansowania (§ 2 pkt 3 rozporządzenia). W § 5 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane na podstawie odrębnych przepisów mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, jeżeli dochód tych osób nie przekracza odpowiednio kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Stosownie do treści § 9 ust. 1 i 3 rozporządzenia dofinansowanie ze środków Funduszu nie przysługuje, jeżeli podmiot ubiegający się o dofinansowanie ma zaległości wobec Funduszu lub podmiot ten był, w ciągu trzech lat przez złożeniem wniosku stroną umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu, rozwiązanej z przyczyn leżących po stronie tego podmiotu (ust. 1). Dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na pisemny wniosek złożony m.in. do powiatowego centrum pomocy rodzinie (...) właściwego dla miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Warunki formalne wniosku oraz stosowne załączniki wymienione zostały w § 11 rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 12 rozporządzenia wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu składa się w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzającego realizację zadań (ust. 1), przy czym osoba niepełnosprawna może złożyć wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu m.in. w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze w każdym czasie (ust.2). Właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (§ 12 ust. 3a zd. 1 rozporządzenia). Wysokość dofinansowania zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze wynosi:

a) do 100% udziału własnego osoby niepełnosprawnej w limicie ceny ustalonym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli taki udział jest wymagany,

b) do 150% sumy kwoty limitu, o którym mowa w lit. a, wyznaczonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia oraz wymaganego udziału własnego osoby niepełnosprawnej w zakupie tych przedmiotów i środków, jeżeli cena zakupu jest wyższa niż ustalony limit (§13 ust. 2 pkt 2)

W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia "podstawę dofinansowania zadań za środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (...) z osobą niepełnosprawną (...)".

Uwzględniając powyższe Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2835/17, że "Pomimo tego, iż zarówno ustawa z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, jak wydane na jej podstawie rozporządzenie z 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 926) wprost nie wymagają wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON, taka odmowa powinna mieć formę decyzji administracyjnej".

Sąd podziela również pogląd, że decyzja taka ma charakter decyzji uznaniowej, zaś "organ nie może zasłaniać się kryteriami w selekcji środków, jakimi dysponuje na realizację określonego celu, które nie mają swojego nie tylko aksjologicznego, ale i prawnego uzasadnienia" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1524/17). W wyroku tym stwierdzono również słusznie, że "Działanie organu administracji w ramach uznania administracyjnego charakteryzuje się tym, że możliwość wyboru przez organ rozstrzygnięcia spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, doznaje ograniczenia w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram tego działania w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej i innych aktach regulujących kwestie dofinasowania niepełnosprawnych w zakresie likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się".

Z powołanych przepisów wynika również, że w przypadku spornego dofinansowania nie wyznaczono jakiegokolwiek terminu do składania wniosków w tej sprawie, skoro wniosek taki można złożyć w każdym czasie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia), a jego rozpoznanie następuje w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (§ 12 ust. 3a rozporządzenia). Właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe dla osoby niepełnosprawnej (§ 10 pkt 1 rozpoznania). Oznacza to, że organ ten uprawniony (obowiązany) jest do określenia kryteriów kwalifikujących do udzielenia przedmiotowego dofinansowania z uwzględnieniem przepisów prawa odnoszących się do osób niepełnosprawnych, w tym regulujących ich uprawnienia i tego rodzaju wsparcie oraz jasnych i czytelnych (transparentnych) zasad postępowania w zakresie związanym z udzieleniem lub odmową udzielenia wnioskowanej pomocy. Dyrektor centrum pomocy decyduje o sposobie i trybie załatwiania wniosków o dofinansowanie, w tym ewentualnie o utworzeniu, składzie i działalności komisji opiniującej takie wnioski. Organ ten dba również o to, by posiadane środki na udzielenie dofinansowania zostały rozdysponowane w zgodzie z zasadami Konstytucyjnymi jak również wobec prawa czy sprawiedliwości oraz opisanymi w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego (art. 1 k.p.a.), w tym mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca spełniała wszelkie warunki formalne uprawniające ją do uzyskania przedmiotowego dofinansowania, a jedyną okolicznością dla której takiego dofinansowania nie otrzymała była data złożenia "kompletnego" wniosku i brak, w tej dacie, środków przeznaczonych na tego rodzaju dofinansowanie w danym roku kalendarzowym z uwagi na przydzielenie ich innym uprawnionym do tego podmiotom. Innymi słowy przyjęto zasadę "kto pierwszy ten lepszy", która w żadnym przypadku nie może stanowić kryterium właściwie pojmowanej uznaniowości w udzielaniu spornej pomocy.

Należy bowiem zauważyć, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja podobnie jak "decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier technicznych oparta jest na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Przedmiotowa ocena powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania takiego dofinansowania, a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych" (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 20/17). Kryterium przyznania takiego dofinansowania może być rodzaj niepełnosprawności, deklarowany sposób wykorzystania dofinansowania czy też sytuacja rodzinna lub bytowa niepełnosprawnego ubiegającego się o taką pomoc. Ustalenie właściwych kryteriów udzielania spornego dofinansowania ciąży na podmiocie udzielającym tego rodzaju wsparcia, szczególnie w sytuacji, gdy ilość przekazanych na ten cel środków pieniężnych jest niewystarczająca dla zaspokojenia uzasadnionych potrzeb ubiegających się o nie niepełnosprawnych. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Sam organ stwierdził, że środki finansowe, jakimi dysponował były niewystarczające i jedynie w części zaspakajały istniejące w przedmiotowym zakresie potrzeby. Z akt sprawy nie wynika jednak, by stosowane zostały uregulowania, które umożliwiłyby równe traktowanie wszystkich ubiegających się o otrzymanie spornego dofinansowania np. poprzez obniżenie ustawowego pułapu świadczenia. Brak jasnych kryteriów udzielania takiej pomocy oznacza dowolne, a nie uznaniowe jej rozdysponowanie.

Przyjęcie jako, w istocie jedynej, przesłanki decydującej o otrzymaniu przedmiotowego wsparcia datę wpływu danego kompletnego wniosku, w sytuacji gdy, zgodnie z prawem, wniosek w tej sprawie może być złożony w każdym czasie, zaś środki do jej udzielenia są niewystarczające, powoduje automatycznie wykluczenie możliwości uzyskania takiej pomocy przez osoby do tego uprawnione tylko i wyłącznie z przyczyny losowej. Tym samym tworzenie komisji opiniującej takie wnioski nie ma racjonalnego uzasadnienia, skoro opinia takiej komisji zależy wyłącznie od stwierdzenia daty złożenia pełnego wniosku w opiniowanej sprawie przy uwzględnieniu zachowania walorów formalnych do udzielenia dofinansowania i dostępnych środków finansowych. Komisja taka nie opiniuje więc wniosków, a jedynie stwierdza fakt ich wpływu do organu, w danej kolejności.

Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem, jakoby przyjęcie jako zasady przyznania dofinansowania, zgodnie z datą wpływu kompletnego wniosku, stanowiło jedyne obiektywne kryterium, gdyż inaczej, komisja opiniująca wnioski musiałaby stosować inne bardziej niedookreślone kryteria. Zdaniem Sądu właśnie przyjęcie takiej zasady naruszałoby uznaniowość spornego dofinansowania, która polega między innymi na tym, by postępowanie w takiej sprawie przeprowadzono w zgodzie z ustalonymi kryteriami pozwalającymi na "sprawiedliwe", a więc równe dla wszystkich rozpatrywanie złożonych wniosków, niezależnie od daty ich złożenia. Sąd orzekający nie jest władny do tworzenia takich kryteriów, lecz jedynie do zbadania czy tego rodzaju zasady obowiązywały przy rozstrzyganiu sprawy spornego dofinansowania. Szczupłość przeznaczonych na ten cel środków nie wyklucza, a wręcz nakazuje tworzenie odpowiednich, właściwych dla danej kwestii (niepełnosprawności), kryteriów dofinansowania, zaś rzeczą komisji opiniującej jest ich zastosowanie przy ocenie danego, konkretnego przypadku. Nie chodzi bowiem o ułatwianie zadania takiej komisji, lecz rzeczywiste opiniowanie składanych przez niepełnosprawnych wniosków z uwzględnieniem przysługujących im praw do równego traktowania.

Sąd stwierdza, że przyjęte przez organ kryterium udzielania przedmiotowego dofinansowania wyklucza możliwość zbadania, czy kryterium to zastosowano prawidłowo. Sąd musiałby bowiem poddać ocenie sprawy w których, z uwagi na to kryterium, przyznano wnioskowaną pomoc i w jakiej kwocie. Sama informacja o ilości pozytywnych rozstrzygnięć i kwocie dostępnych środków nie wystarcza na rzetelną ocenę prawidłowości zastosowania "kryterium" daty wpływu wniosku przyjętego przez organ. Oznacza to brak transparentności i przejrzystości dla stron tego rodzaju postępowania. Strona, której odmówiono udzielenia spornej pomocy w toku postępowania nie ma jakiejkolwiek możliwości weryfikacji zasadności udzielenia jej innym uprawnionym. Przyjęcie "zasady pierwszeństwa" wniosków oznacza brak uwzględnienia indywidualnych potrzeb osób niepełnosprawnych ubiegających się o dofinansowanie.

Warto również zauważyć, że decyzja uznaniowa powinna wyjaśniać stronie przyczyny, dla których jedne osoby otrzymały, a innym tego wsparcia odmówiono. Dlatego też przy przyjęciu kryterium losowości (daty wpływu) konieczne było takie uzasadnienie decyzji, z którego wynikałoby nie tylko ogólne rozliczenie rozdysponowanych przez organ kwot, ilość wydanych decyzji pozytywnych i odmownych, ale również daty złożenia tzw. kompletnych wniosków. Dlatego konieczne było wykazanie związku daty wydania decyzji z datami wpływu wniosku, skoro żadne inne kryterium nie było stosowane. Tymczasem organ I instancji ograniczył się do wskazania, że przyznane środki okazały się wystarczające dla realizacji 230 wniosków, a na dzień 5 czerwca 2019 r. zarejestrowano ich 469. Z akt sprawy wynika, że wniosek strony wpłynął w dniu 30 stycznia 2019 r., a w dniu [...] nadano mu numer [...], informując jednocześnie stronę, że rozstrzygnięcie jej sprawy nastąpi do 28 czerwca 2019 r. z przyczyn od organu niezależnych, związanych z oczekiwaniem na przyznanie i zatwierdzenie środków finansowych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy kontrolując zaskarżoną decyzję stwierdził natomiast, że 230 wniosków nie uwzględniono. Podkreślono także, iż wnioski o dofinansowanie z PFRON można składać przez cały rok, jednak z uwagi na konieczność wydania decyzji administracyjnej w terminie wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, MOPS w K. zmuszony jest rozpatrywać wnioski zgodnie z kolejnością ich wpływu aż do wyczerpania środków finansowych. Tym samym wnioski (w tym wniosek strony), złożone w okresie po wyczerpaniu środków finansowych z PFRON na 2019 r., z uwagi na zaistniałe ograniczenia finansowe musiały spotkać się z odmową przyznania dofinansowania. Twierdzenie organu odwoławczego – jak wykazano powyżej - nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wynika z nich bowiem, że wniosek strony wpłynął zanim organ I instancji dysponował środkami. Termin na załatwienie wniosku określony w § 12 ust. 3a rozporządzenia na 30 dni od daty złożenia kompletnego wniosku został znacznie przekroczony, gdyż decyzję organu I instancji wydano w dopiero w dniu [...]r. Nadto odnotowania wymaga, że zarówno uwzględnieni wniosku, jak i odmowa przyznania dofinasowania stanowi rozpatrzenie wniosku.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy i rozporządzenia w zakresie braku właściwych zgodnych z tymi przepisami kryteriów udzielania spornej pomocy, a nadto przepisy postępowania w tym art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 35a ust. 4 ustawy i § 6 pkt 1 rozporządzenia oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia przedstawionej wyżej argumentacji.