Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 773/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b,
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 44 pkt 2, art. 45 ust. 1, par. 36,
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 222 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017r. sprawy ze skargi C. D. i B. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 września 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy decyzję Starosty K.ego z dnia 20 lipca 2017 roku, znak: [...], orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w obrębie 0009 - L., gmina G., w zakresie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia [...] roku, Sygn. akt [...] i wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia [...] roku, Sygn. [...], w oparciu o dokumentację geodezyjną, sporządzoną przez biegłego sądowego.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 27 października 2016 roku do Starostwa Powiatowego w Kielcach wpłynęło "Zgłoszenie zmian danych w ewidencji gruntów i budynków", w którym C. D. wnosił o dokonanie zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] , położonej w obrębie L., gmina G., wynikających z załączonych do tego wniosku kserokopii prawomocnych wyroków: Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział VIII Cywilny z dnia 24 kwietnia 2014 roku, Sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 29 września 2014 roku, Sygn. akt [...] oraz z dodatkowego załącznika opinii uzupełniającej z dnia 27 sierpnia 2013 roku do sprawy sygn. akt [...] o wydanie nieruchomości oznaczonych numerami działek ewidencyjnych [...] , [...] , [...] , położonych w obrębie L., gmina G..

Z załączonego wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2014 roku, sygn. akt [...] wynikało, że w pozwie złożonym w dniu 7 października 2011 roku powodowie: S. R., A. R., I. T., A. T., M. T., K. S., A. S.z awarli żądanie nakazania pozwanym C. D. i B. D., aby wydali:

- S. R. i A. R. pas ziemi o powierzchni około 310 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach,

- I. T., A. T., M. T. pas ziemi o powierzchni około 420 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach,

- K. S. i A. S. pas ziemi o powierzchni około 500 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach,

oraz wnieśli o rozgraniczenie nieruchomości stron.

Sąd w/w wyrokiem oddalił powództwo stwierdzając, że zebrane w sprawie dowody nie wskazują, by doszło do naruszenia prawa własności powodów, C. D. i B. D. nie władają bowiem w żadnej części działkami nr nr [...] , [...] , [...] . Skoro nie było podstaw do uwzględnienia powództwa w świetle art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego i nakazania C. D. i B. D. wydania nieruchomości, to nie było również podstaw do orzekania o rozgraniczeniu. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 29 września 2014 roku, Sygn. akt [...], oddalił apelację od powyższego wyroku.

Pismem z dnia 14 lutego 2017 roku C. D. ponownie zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Kielcach o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów budynków zgodnie z ww. wyrokami.

Odpowiadając na powyższe pismo, Starosta K. pismem z dnia 20 lutego 2017 roku, znak: [...], poinformował C. D. i B. D., że zmiany w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek nr [...], [...] , [...] , [...] (po podziale działki nr [...] ), położonych w obrębie L., gmina G., nie mogą zostać wprowadzone ze względu na brak właściwej w sprawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wyroki, na które powołuje się wnioskodawca, nie zostały poparte żadną dokumentacją geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o której mowa w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.). Zatem ww. wyroki sądowe nie mogą stanowić podstawy ujawnienia przebiegu granic nieruchomości w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. W sytuacji zaistnienia sporu granicznego istnieje możliwość ustalenia przebiegu granic nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Pismem z dnia 27 lutego 2017 roku C. D. po raz kolejny zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o wykonanie wyroków sądowych, dołączonych do jego pisma z dnia 27 października 2016 roku. Ponadto wniósł o wydanie postanowienia lub decyzji umożliwiającej kontrolę instancyjną postępowania administracyjnego.

Na skutek tego Starosta K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W dniu 20 lipca 2017 roku organ ten wydał w/w decyzję znak: [...], orzekając o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu decyzji stwierdził między innymi, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mają żadnych kompetencji do "uzupełniania" rozstrzygnięć sądowych, czy dokonywania interpretacji jakichkolwiek dokumentów przedkładanych przez strony postępowania, mających stanowić podstawę aktualizacji ewidencji. Organy ewidencyjne nie mogą również takich orzeczeń korygować, bowiem stałoby to w sprzeczności z istotą ewidencji, której zadaniem jest wyłącznie rejestrowanie stanów prawnych ustalonych przez inne organy i sądy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli C. D. i B. D.. Podnieśli w nim, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, 7 i 8 w związku z art. 28, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w wyniku niewłaściwego zastosowania art. 24 ust. 2c i ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Według C. D. Sąd Rejonowy w Kielcach rozpatrzył sprawę spornej granicy w sposób warunkujący dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, organ ewidencyjny zaniechał ustawowego obowiązku aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, wynikającego z wiążących ustaleń Sądu Rejonowego w Kielcach i Sądu Okręgowego w Kielcach oraz nie dopełnił obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zdaniem C. D., Sąd Rejonowy w Kielcach w uzasadnieniu wyroku wykazał bezsprzecznie, kto ma prawo własności i w jakim zakresie ono obowiązuje.

Rozpatrując odwołanie C. D., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że w 1966 roku założono ewidencję gruntów wsi L., gromada R., w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r., Nr 6, poz.32). Na sporządzonych wówczas szkicach nr 19 i 20 przedstawiono przebieg granic, między innymi działek nr [...] i [...] . W sporządzonym w 1969 roku rejestrze gruntów wsi L., gromada Radlin, pod numerem 85 wykazano grunty oznaczone jako działka nr [...] ,

o powierzchni 2,85 ha, będącą we władaniu W. B., natomiast pod numerem [...], wykazano grunty oznaczone jako działka nr [...] , o powierzchni 1,11 ha, jako grunty we władaniu B. S..

Organ II instancji wskazał, że w dniu 27 lutego 1981 roku wydano akt własności ziemi nr [...], zgodnie z którym B. S. nabył prawo własności między innymi do działki nr [...] , natomiast na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 13 stycznia 1988 roku własnością M. B. stała się między innymi działka nr [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach ustalił, że w 1991 roku na zlecenie M. B. dokonano podziału:

działki nr [...] na działki nr [...] /1 o powierzchni 1600 m2 i [...] /2 o powierzchni 26900 m2, na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 11 stycznia 1991 roku, pod numerem 2337/4/91,

działki nr [...] /2 na działki nr [...] /3 o powierzchni 7400 m2, [...] o powierzchni 10000 m2, [...] /5 o powierzchni 9500 m2, na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 lutego 1991 roku, pod numerem [...],

działki nr [...] /5 na działki nr [...] o powierzchni 4800 m2, [...] o powierzchni 4700 m2, na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 października 1991 roku pod numerem [...].

Organ II instancji wskazał, że z opinii z dnia 27 listopada 2012 roku sporządzonej do sprawy o sygn. akt [...] wynika, że prace geodezyjne dotyczące ww. podziałów zostały wykonane poprzez pomiar przebiegu granic w oparciu o stan widoczny na gruncie, potwierdzony przez ówczesnych właścicieli działek i sąsiadów oraz w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, w tym dane pochodzące z pomiaru wykonanego w celu założenia ewidencji gruntów w 1966 roku, lecz bez uwzględnienia punktów osnowy geodezyjnej oraz miar wynikających bezpośrednio ze szkiców nr 19 i 20, włączonych do operatu sporządzonego przy założeniu ewidencji gruntów.

Organ odwoławczy ustalił także, że na mocy aktu notarialnego z dnia 26 marca 1998 roku, Rep. A [...], właścicielami działki nr [...] , o powierzchni 11100 nr stali się C. i B. małż. D.. Dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] prowadzona jest księga wieczysta RW nr [...].

Na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 15 marca 1991 roku, Rep. A 3941/91, działkę nr [...] , o powierzchni 1,0000 ha nabyli A. i K. małż. S., dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].

Na mocy aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 1991 roku, Rep. A [...], działkę nr [...] , o powierzchni 0,4700 ha, nabyli A. i S. małż. R., która została objęta księgą wieczystą KW nr [...].

Organ II instancji wskazał, że na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 18 grudnia 1991 roku, Rep. [...], działkę nr [...] , o powierzchni 4800 ha, nabyła J. R.. W 2005 roku właścicielami działki nr [...] stali się I i R. małż. T. na mocy aktu notarialnego z dnia 19 maja 2005 roku, Rep. A 1133/2005. Następnie umową darowizny zawartą w akcie notarialnym z dnia 11 kwietnia 2011 roku, Rep. A [...], R. T. darował swój udział w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , córkom: A. T. i M. T. Dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], w której jako właściciele ujawnione zostały: I. T. z udziałem wynoszącym 1/2 części, A. T. z udziałem wynoszącym 1/4 części, M. T. z udziałem wynoszącym 1/4 części.

W aktualnym rejestrze gruntów obrębu L., gmina G., figuruje:

w jednostce rejestrowej [...] działka nr [...] , o powierzchni 1,1100 ha, jako własność C. i B. małż D.,

w jednostce rejestrowej [...] działka nr [...] , o powierzchni 1,0000 ha, jako własność A. i K. małż S.,

w jednostce rejestrowej [...] działka nr [...] , o powierzchni 0,4800 ha, jako własność I. T. w 1/2 części, A. T. w 1/4 części, M. T. w 1/4 części,

w jednostce rejestrowej [...] działkę nr [...] , o powierzchni 0,4700 ha, jako własność A. i S. R. [...].

W trakcie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VIII C [...] , prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Kielcach, w dniu 13 maja 2013 roku, do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny pod numerem ewidencyjnym [...], dotyczący sporządzenia mapy do celów projektowych dla działki nr [...] , położonej w obrębie L., gmina G., wraz z ustaleniem granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] .

Organ II instancji ustalił, że decyzją z dnia 16 października 2013 roku, znak: GN.11-660.3.7.2013, S. K. wprowadził na wniosek I. T. zmianę w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., gmina G., polegającą na wykazaniu w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką sąsiednią nr [...] , zgodnie z protokołem z dnia 13 marca 2013 roku ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków w oparciu o zgodne oświadczenie stron oraz szkic stanowiący integralną część tego protokołu. Z uzasadnienia decyzji z dnia 16 października 2013 roku, znak: [...], wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] a działką nr [...] jest granicą sporną i jest przedmiotem rozgraniczenia.

Po wydaniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 roku, sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w Kielcach i wyroku z dnia 29 września 2014 roku, sygn. akt VIII Ca [...] przez Sąd Okręgowy w Kielcach, w dniu 19 lutego 2016 roku do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach został złożony operat techniczny, dotyczący sporządzenia projektu podziału działki nr [...] , położonej o obrębie 0009 L., gmina G., na działki nr [...] /8 o powierzchni 0,0180 ha, [...] /9 o powierzchni 0,0115 ha, [...] /10 o powierzchni 0,1381 ha, [...] /11 o powierzchni 0,3024 ha. Dokumentacja ta została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 maja 2016 roku, pod identyfikatorem ewidencyjnym [...].

Organ wskazał, że postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 roku, znak: [...], Wójt Gminy G. zatwierdził wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej numerem [...] . Wykonawca tej dokumentacji geodezyjnej w sprawozdaniu technicznym opisał, że przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a sąsiednią działką nr [...] , był przedmiotem sprawy sądowej o wydanie nieruchomości, jednak powództwo zostało oddalone, w związku z tym sporządzono protokół przyjęcia granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , zgodnie ze stanem wynikającym z operatu wykonanego przy założeniu ewidencji gruntów wsi L. w 1966 roku i operatem o numerze ewidencyjnym [...], w części dotyczącej ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] . Wykonawca opracowania o identyfikatorze ewidencyjnym [...] zaznaczył, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest granicą sporną. Podział działki nr [...] na działki nr [...] /8, [...] /9, [...] /10, [...] /11, został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy G. z dnia 9 czerwca 2016 roku, znak: [...] i ujawniony w operacie ewidencyjnym obrębu L. w drodze czynności materialno-technicznej w dniu 11 lipca 2016 roku, pod numerem zmiany [...].

W dniu 21 czerwca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w Kielcach wpłynęło pismo z dnia 20 czerwca 2017 roku, w którym biegły sądowy wyjaśnił, że zakończył prace geodezyjne i kartograficzne, dotyczące rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] , [...] , [...] , [...] , zgłoszone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach w dniu 1 czerwca 2012 roku pod numerem [...], a Sąd Rejonowy w Kielcach nie zobowiązał go do zaewidencjonowania operatu technicznego z wykonania tych prac. W związku z tym wykonane w ramach tej pracy geodezyjnej i kartograficznej opinie i dane przekazuje do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach, celem dokonania oceny ich przydatności jako materiałów do włączenia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Budownictwa w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz.U. z 2001 r., Nr 78, poz. 837). Jednocześnie biegły sądowy wyjaśnił, że z informacji uzyskanej w Sądzie Rejonowym w Kielcach wynika, iż wykonane przez niego pomiary nie przyniosły rezultatu w postaci orzeczenia o przebiegu spornej granicy, z uwagi na brak wniosku o rozgraniczenie, którego żadna ze stron nie złożyła w postępowaniu procesowym o wydanie nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] , [...] , [...] , położonych w obrębie L., gmina G.. Sprawa sądowa o sygn. akt VIII C [...] o wydanie ww. nieruchomości nie została rozstrzygnięta w zakresie przebiegu spornej granicy, również sprawa przed sądem apelacyjnym o sygn. akt II Ca [...] nie zakończyła się rozstrzygnięciem w tym zakresie. W związku z powyższym nie było podstaw do sporządzenia przez biegłego opracowania geodezyjnego dotyczącego rozgraniczenia w celu zaewidencjonowania jej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach.

Do pisma z dnia 20 czerwca 2017 roku biegły sądowy załączył opinie z dnia 27 listopada 2012 roku i z dnia 27 sierpnia 2013 roku, które wykonał do sprawy o sygn. akt [...] oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych i szkic graniczny zaznaczając, że nie są to materiały przeznaczone do ujawnienia w rejestrach publicznych prowadzonych przez Starostę K., a jedynie mogą być wykorzystane jako dodatkowy materiał przy ewentualnym rozgraniczeniu nieruchomości w przyszłości.

W związku z powyższym pismem biegłego z dnia 20 czerwca 2017 roku, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach zakończył zgłoszenie pracy geodezyjnej i kartograficznej nr [...],

z informacją o braku operatu technicznego z wykonania ww. pracy geodezyjnej.

Przytaczając treść przepisów art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U.z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) oraz § 44, § 45 ust. 1 i § 36 rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) organ II instancji stwierdził, że podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych jest wyłącznie dokumentacja geodezyjna, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wymieniona w § 36 cyt. rozporządzenia, a następnie wykorzystana do wydania prawomocnego orzeczenia sądu. Tymczasem wyroki sądowe przedłożone przez C.a Dudka nie rozstrzygają o ustaleniu przebiegu spornych granic, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2014 roku, Sygn. akt VIII C [...] . W świetle przytoczonych w decyzji przepisów brak jest podstaw do zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] , [...] , [...] , [...] , położonych w obrębie L., gmina G.. Zasadnie zatem Starosta K. wydając zaskarżoną decyzję z dnia 20 lipca 2017 roku, znak: [...], odmówił wprowadzenia zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] , [...] , [...] , [...] , położonych w obrębie L., gmina G., w zakresie wykonania wyroków: Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział VIII Cywilny z dnia 24 kwietnia 2014 roku, Sygn. akt VIII C [...] i Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 29 września 2014 roku, Sygn. akt VIII [...], w oparciu o dokumentację geodezyjną sporządzoną przez biegłego sądowego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach C. D. i B. D. zarzucili naruszenie przepisów:

- art. 6, 7 i 8 kpa w związku z art. 28 kpa poprzez niedokładne zweryfikowanie stanu faktycznego wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. akt: [...] oraz Sądu Okręgowego Kielcach II Ca [...] w sprawie spornej granicy, a tym samym niedopuszczenie w dalszym postępowaniu do zapewnienia ochrony interesu prawnego skarżących, jakim jest właściwe w tym wypadku oznaczenie granic geodezyjnych zgodnych z określeniem w postępowaniu cywilnym własności nieruchomości zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach ustalającego w istocie granicę i zakres ich własności;

- art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego z dnia 24 kwietnia 2014 r. znajduje się określenie staniu faktycznego dotyczącego granic spornych nieruchomości;

naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie w ustaleniach dotyczących ustalenia prawa własności oceny poczynionej przez Sąd Rejonowy w Kielcach oraz przez Sąd Okręgowy w Kielcach sposób rzetelny, podczas gdy komparycja wyroku nie może stanowić odzwierciedlenia ustaleń;

naruszenie art. 24 ust 2b punkt c ustawy z dnia 17 maja 1989 prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nie wszczęcie procedury aktualizacji danych geodezyjnych w oparciu o treści pomieszczone w prawomocnych wyrokach Sądów dotyczących granic działek pomiędzy stronami.

W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że nie sposób uznać argumentacji organów, z której wynika, że w wyroku Sądu Rejonowego, na który skarżący się powołują, nie można znaleźć treści, która wskazywałby na konieczność przeprowadzania aktualizacji. Istnieje ona w uzasadnieniu zarówno Sądu pierwszej jak i drugiej instancji, co w niewiadomy sposób zostało przez organy pominięte i nieuwzględnione. Istotą działania organu administracji jest uregulowanie prawne stanu faktycznego, jaki został stwierdzony przez sąd powszechny. W tym zakresie skarżący powołali się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skarżący podnieśli, że nie zgadzają się z tym co podniesiono w zaskarżonej decyzji, a mianowicie że Sąd nie rozpatrzył sprawy spornej granicy w sposób warunkujący zastosowanie aktualizacji. Wręcz przeciwnie – to organ I instancji zaniechał ustawowego obowiązku wynikającego z wiążących ustaleń sądów obu instancji. Nie dopełnił również obowiązków wynikających z przepisu wymagającego wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. A w tym wypadku treść wyroku wskazuje jasno, kto ma prawo własności i w jakim zakresie ono obowiązuje.

Organy administracji państwowej uchylają się od ciążącego na nich obowiązku uregulowania prawnego ewidencji gruntów. Dodatkowo derogują swymi twierdzeniami wiążące ustalenia sądu powszechnego prowadząc w istocie do ciężkiego naruszenia art. 2 Konstytucji RP stanowiącego o ochronie prawa nabytych. Zaniechanie ze strony organu administracji państwowej w Kielcach działań wiążących wynikających z ustawy z dnia 17 maja 1989 prawo geodezyjne i kartograficzne jest rażącym naruszeniem zasady res iudicata, w szczególności, gdy Sąd powszechny rozstrzygnął w sposób niebudzący wątpliwości kwestie spornej granicy. W tym wypadku nie ma wręcz spornej granicy, lecz istnieje jej niewłaściwe usytuowanie w ewidencji gruntów. Pozostawienie zagadnienia podnoszonego w skardze bez rozpoznania doprowadzi w istocie swej do tego, iż w ewidencji gruntów widnieć będzie dokumentacja sprzeczna z utrwalonym przez Sąd powszechny w wyroku prawem własności, jakim skarżący dysponują.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.), dalej jako "uPgik", ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 uPgik). Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1034 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei stosownie do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy

§ 35 i § 36 rozporządzenia (§ 45 ust. 2).

Jak stanowi § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Jak wynika z art. 24 ust. 2b uPgik, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje m.in. w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych czy wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

Postępowanie mające na celu aktualizację ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, LEX nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 450/09). Formalny i wtórny charakter tej procedury wyznacza też organowi ściśle granice postępowania - rejestracja i zmiany ewidencyjne mogą być dokonywane tylko w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Pochodny zaś charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji (§ 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia) oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 grudnia2016r., sygn. II SA/Po 544/16).

W niniejszym przypadku niewątpliwym jest, że wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 roku, sygn. akt VIII C [...] , Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił powództwo S. R., A. R., I. T., A. T., M. T., K. S., A. S. przeciwko C. D. i B. D. o wydanie:

- S. R. i A. R. pasa ziemi o powierzchni około 310 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach,

- I. T., A. T., M. T. pasa ziemi o powierzchni około 420 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach,

- K. S. i A. S. pasa ziemi o powierzchni około 500 m2, stanowiącej część nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] , położonej w miejscowości L., objętej księgą wieczystą KW nr KI [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kielcach.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zebrane w sprawie dowody nie wskazują, by doszło do naruszenia prawa własności powodów, gdyż pozwani B. i C. małżonkowie D. posadowili ogrodzenie na swojej nieruchomości i nie władają w żadnej części ani działką [...] będącą własnością K. I A. małżonków S., działką [...] będącą własnością I. i T., A. T. i M. T., ani działką [...] będącą własnością S. i A. małżonków R. Sąd opierając się m.in. na zeznaniach B. S., tj. poprzednika prawnego skarżących, ustalił, że stan posiadania na gruncie co do przebiegu granic między nieruchomościami stron odbiegał od stanu ujawnionego w ewidencji gruntów (według którego granica biegnie wzdłuż linii prostej łączącej punkty [...] 20 i [...] 31 – por. k. 79). Jak dalej stwierdził Sąd, skoro nie ma podstaw do uwzględnienia powództwa w świetle art. 222 § 1 kc i nakazania pozwanym wydania nieruchomości, to nie ma również podstaw do orzekania o rozgraniczeniu. Sąd Okręgowy w Kielcach, oddalając apelację powodów wyrokiem z dnia 29 września 2014r., sygn. akt II Ca [...] , w całości podzielił stanowisko Sądu I instancji.

Istotnie zatem, jak twierdzą skarżący, Sądy powszechne obu instancji uznały, że stan posiadania na dzień 4 listopada 1971r., a w konsekwencji przebieg granicy między nieruchomością skarżących i nieruchomościami osób występujących w w/w sprawie w charakterze powodów, jest inny niż ujawniony w ewidencji gruntów, co dało podstawę do oddalenia powództwa. Jednocześnie jednak Sąd Rejonowy nie dokonał rozgraniczenia, a dokumentacja sporządzona w sprawie przez biegłego J. K. nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, opinia biegłego była w sprawie tylko jednym z dowodów, a posłużyła do "ustalenia położenia linii przebiegu granicy wynikającej z ewidencji gruntów oraz położenia śladów użytkowania na gruncie, w tym ogrodzenia pozwanych, punktów wskazywanych przez strony lub wynikających z opracowań geodezyjnych oraz do ustalenia spornego obszaru nieruchomości stron" (str. 7 uzasadnienia). Sąd powołał się na twierdzenie biegłego o tym, że możliwy był błąd pomiarowy popełniony w 1966r. i przebieg granicy określony do założenia ewidencji gruntów między działkami [...] i [...] mógł nie pokrywać się ze stanem widocznym na gruncie. Następnie Sąd dokonał ustaleń co do przebiegu granicy na podstawie zeznań wspomnianego B. S..

Jak wynika z powyższych wywodów, sam wyrok sądu powszechnego oddalający powództwo o wydanie pasa gruntu nie jest w tym przypadku wystarczającą podstawą do dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami. Jak słusznie bowiem stwierdził organ powołując się na § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej m.in. na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, ale przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W niniejszym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca. Sąd skorzystał co prawda z opinii biegłego, ale w ograniczonym (przytoczonym wyżej) zakresie, odstąpił od dokonania rozgraniczenia, a dokumentacja sporządzona przez biegłego nie została – jak wspomniano – przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Odmienna sytuacja mogłaby mieć miejsce w sytuacji gdyby sąd orzekający w sprawie z powództwa o wydanie pasa gruntu przeprowadził jednocześnie rozgraniczenie na podstawie art. 36 uPgik. Zgodnie z tym przepisem sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Sytuacja taka jednak w niniejszym przypadku, jak już podniesiono, nie miała miejsca. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co do tego, że przedmiotowy – prawomocny – wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach, nie może stanowić samoistnej podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Ponieważ zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 1[...] p.p.s.a.