Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 573/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271  ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu [...] w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobór wody podziemnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Zarządu [...] w [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...] lutego 2018 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa W. W. [...] Zarząd Zlewni w I. wydał informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne. Na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180) organ ustalił P. I. za okres od 1 stycznia do [...] grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody podziemnej. Opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru wody podziemnej wyrażonego, po przeliczeniu w m3/s, który może być pobrany na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z [...].10.2010 r. na pobór wody w ilości 10 m3/h (wynoszącego po przeliczeniu 0,0027777778 m3/s).

Reklamację od wydanej informacji złożyło P. I., kwestionując podstawę ustalenia opłaty, gdyż maksymalna ilość pobranej wody w ciągu roku nie powinna przekroczyć 61320,00 m3/r, zatem ta wielkość powinna stanowić punkt wyjścia do ustalenia opłaty.

W uzasadnieniu strona wskazała, że w myśl art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. W § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne określono jednostkowe stawki opłat za usługi wodne .

Z powyższego wynika zatem, że podstawą do ustalenia wysokości opłaty stałej są maksymalne wielkości poboru wód, z których można korzystać zgodnie z prawem, a nie stany, które nie są miarodajne dla całego procesu. W. te zostały określone w pozwoleniu wodnoprawnym Starosty [...] z 14.10. 2010r.: Qmaxh = 10,0 m3/h Qr = 61320,0 m3/r Qśrd = 168,0 m3/d.

Z pozwolenia tego wynika więc, że maksymalna ilość poboru wody została określona przy wykorzystaniu trzech parametrów, tj. maksymalnej godzinowej, dobowej i rocznej, co oznacza, że ilości poboru wody została ograniczona w trojaki sposób. Maksymalna ilość poboru w ciągu roku nie powinna przekroczyć 61320,0 m3/r i ta wielkość powinna stanowić punkt wyjścia do ustalenia wysokości opłaty. Z przedstawionej informacji wynika natomiast, że opłata została ustalona od wielkości 10 m3/h bez wskazania, dlaczego akurat ona stanowiła podstawę do ustalania wysokości należnej opłaty. Można się jedynie domyślać, że została ona wzięta z maksymalnych ilości poboru godzinowo. Rozwiązanie to odnosi się jednak jedynie do maksymalnych wielkości godzinowych. W obowiązującym pozwoleniu nie wskazano aby godzinowa ilość pobieranych wód w jakikolwiek sposób mogła przekładać się na maksymalne wielkości roczne.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], Dyrektor Państwowego Gospodarstwa W. W. [...] Zarząd Zlewni w I., na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej zwana K.p.a.) określił odwołującej się spółce opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody podziemnej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dla ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wody podziemnej należy przyjąć tę wielkość określoną w pozwoleniu wodnoprawnym lub zintegrowanym, która po przeliczeniu na wymiar m3/s stanowić będzie najwyższą wartość. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w funkcji opłaty stałej, którą jest powiązanie jej wysokości z maksymalną wielkością poboru wody podziemnej, jaka może być pobrana z zasobów wodnych w jednostce czasu, stanowiącą także odzwierciedlenie gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów w ramach tej usługi wodnej. Innymi słowy, skoro wysokość opłaty stałej powiązana jest z maksymalną presją na środowisko wodne, to tylko tak dokonane obliczenie opłaty stałej - polegające na oparciu się na tej wielkości poboru wód, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3/s stanowić będzie najwyższą wartość, jest zgodne z celem tej opłaty, a także koreluje wprost z treścią art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, które posługują się pojęciem maksymalnego poboru wód. Określona w m3/s wielkość poboru wód oznacza, że w każdą sekundę można pobrać tę ilość wody pod warunkiem, że nie przekroczy się limitu rocznego. Mylne jest założenie, że wielkość pobrana w m3/s podlega sumowaniu i powinna równać się poborowi rocznemu.

Mając na uwadze powyższe, opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 10 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,0027777778 m3/s .

Skargę na powyższą decyzję złożyło P. I. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w reklamacji. W ocenie skarżącego, dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy ustalić, w jaki sposób wielkości poboru i odprowadzania ścieków były ustalane w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż to właśnie te przepisy powinny stanowić punkt wyjścia do przeprowadzenia oceny w tym zakresie. W dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego obowiązywało Prawo wodne z 2001 r., którego art. 128 ust. 1 pkt 1 określał, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok. Z przytoczonego rozwiązania wynika więc, że prawodawca w dacie wydawania pozwolenia stanowiącego podstawę korzystania ze środowiska widział konieczność określania maksymalnej ilości pobieranej wody lub odprowadzanych ścieków w dwojaki sposób, to jest zarówno w ujęciu godzinowym, jak i rocznym. Dlatego też z punktu widzenia ustalania rzeczywistych wielkości korzystania ze środowiska muszą one być rozpatrywane łącznie. Określenie maksymalnych wielkości w ujęciu godzinowym nie oznacza, że podmiot korzystający ze środowiska cały czas może i mógł to robić z takim samym nasileniem, jeśli maksymalne wielkości korzystania ze środowiska w ujęciu godzinowym i rocznym nie są kompatybilne ze sobą.

W takich sytuacjach, za maksymalne wielkości korzystania ze środowiska powinny być więc uznane te w ujęciu rocznym. W takim okresie rozliczeniowym to one powinny być więc uwzględniane jako podstawa rozliczeń o charakterze publicznym. Gdyby bowiem w sposób prosty przeliczyć dozwolone wielkości, które mogą być pobrane w przeciągu godziny, to okaże się, że wielokrotnie mogą one przekraczać wielkości w rocznym okresie rozliczeniowym. Jeśli podmiot korzystający ze środowiska przekroczyłby te ostatnie wielkości, to w poprzednim stanie prawnym ponosiłby z tego tytułu kary pieniężne, a obecnie opłaty podwyższone za naruszenie warunków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Z punktu widzenia formalnego nie jest zaś możliwe, aby za taki sam rodzaj korzystania ze środowiska równocześnie ponosić zobowiązania za działania w granicach prawa jak i za jego naruszenie.

Mówiąc o opłatach za korzystanie ze środowiska, których rodzajem są opłaty stałe ustalane na podstawie Prawa wodnego, nie można także zapominać, że nie mają one typowego charakteru fiskalnego, ale ich rolą jest stymulowanie określonych zachowań zmierzających do ograniczenia oddziaływania na środowisko. Przyjęcie zaś, że podstawą ustalenia opłaty stałej powinny być wielkości godzinowe, w sytuacji gdy zostały one dodatkowo ograniczone wielkością roczną, stanowiłoby klasyczny element fiskalny, a temu celowi w żadnym razie nie służą opłaty za korzystanie ze środowiska, które powinny być ekwiwalentem możliwego korzystania ze środowiska. Wynika on zaś z limitów rocznych, a nie tych godzinowych, które w żadnym razie nie determinują rzeczywistego zakresu korzystania ze środowiska wodnego.

Mówiąc o decyzjach ustalających opłaty stałe na podstawie Prawa wodnego nie można pominąć również tego, że w tej kategorii spraw zgodnie z postanowieniami art. 300 ust. 1 Prawa wodnego stosuje się reguły wynikające z Działu III Ordynacji podatkowej z modyfikacjami wynikającymi z tego przepisu. Oznacza to, że w pozostałym zakresie znajdują zastosowanie ogólne reguły wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, organ prowadzący postępowanie w omawianej kategorii spraw powinien pamiętać zarówno o ogólnych zasadach przeprowadzenia postępowania jak i tych szczegółowo odnoszących się do środków dowodowych, w oparciu o które została wydana konkretna decyzja administracyjna.

W przedmiotowej sprawie, w skarżonej decyzji organ administracji w żaden sposób nie odniósł się do tego, w jaki sposób doszedł do konstatacji wynikających ze skarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nawet w uzasadnieniu nie ma odniesienia do pozwolenia, w którym określono sposób korzystania ze środowiska. Zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy uwzględnił zasady przeprowadzenia postępowania wynikające z cyt. przepisu. Niewątpliwie ustalenie opłaty stałej jest taką okolicznością, przy ustalaniu której przytaczana dyrektywa powinna być brana pod uwagę. W uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w reklamacji, nie opisał, jakie okoliczności faktyczne legły u podstaw takiego działania (nawet nie wskazał pozwolenia stanowiącego punkt wyjścia do ustalenia opłaty).

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że charakter sporu w niniejszej sprawie był już przedmiotem rozważań w wielu wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych m.in. w Szczecinie, Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu, Olsztynie, Opolu (v. wyroki II SA/Sz 514/18, II SA/Sz 526/18, II SA/Sz 518/18, II SA/Sz 561/18, IV SA/Wa 1679/18, IV SA/Wa 1682/18, II SA /Wr 366/18 , II SA /Wr 391/18, II SA /Wr 535/18, , II SA/Ol 408/18, II SA/Ol 415/18, II SA/Ol 383/18, I SA/Op 229/18, I SA/Op 230/18, I SA/Op 228/18, I SA/Op 202/18, II SA/Po 483/18, IV SA/Po 558/18 orzeczenia.nsa.gov.pl)- w odniesieniu do zasad ustalania opłaty stałej za pobór wód podziemnych, powierzchniowych, opłat za odprowadzanie wód opadowych i ścieków.

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela zawartą w tych orzeczeniach argumentację, stąd w dalszej części uzasadnienia posłuży się nią jako własną.

Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne (dalej P.w.) było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z dnia 22 grudnia 2000, s. 1, z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, tom 5, s. 275). Z art. 9 Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych, opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

W implementowanych rozwiązaniach mieszczą się zasady ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, które określa art. 271 ust. 2 P.w. przewidując, że opłata ta stanowi iloczyn następujących czynników:

1. jednostkowej stawki opłaty przewidzianej w rozporządzeniu,

2. czasu wrażonego w dniach,

3. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego,

4. stosunku wyżej wymienionych ilości odpowiednio: do dostępnych zasobów wód podziemnych lub SNQ w przypadku wód powierzchniowych (wskaźnik uwzględniany na poziomie ustawowym).

Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jednostkowa stawka opłaty stałej za pobór wód wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s. Opłata ma zaś wymiar roczny.

Na tle wykładni art. 271 ust. 2 P.w. rodzą się jednak uzasadnione wątpliwości interpretacyjne wynikające z faktu, że możliwe są co najmniej dwa różne wyniki, biorąc pod uwagę treść pozwolenia wodnoprawnego, prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej.

Maksymalna ilość wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wynika z dwóch maksymalnych poziomów poboru wody .: Qmaxh = 10,00 m3/h Qmaxr = 61320,0 m3/r Qśrd = 168,0 m3/d.

Kwestią sporną jest wybór, który z dwóch wskaźników maksymalnych poboru wód, wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym – godzinowy czy roczny – po przeliczeniu na m3/s, należały zastosować przy ustalaniu opłaty stałej.

Zdaniem organu, przy obliczaniu opłaty stałej powinien zostać uwzględniony maksymalny pobór godzinowy, natomiast zdaniem skarżącej spółki, punktem odniesienia powinien być pobór roczny. Ustawodawca nie wskazał, który z dwóch wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym należy przyjąć do wyliczenia opłaty rocznej za pobór wód podziemnych.

Zdaniem Sądu, zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego nie jest prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. Ogranicza go również wysokość maksymalnego poboru rocznego, przy czym przekroczenie poboru rocznego (godzinowego także) podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 P.w. Zastosowanie przez organ w decyzji wskaźnika godzinowego prowadzi do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych.

Zaistniała sytuacja wymaga zatem dokonania wykładni przepisów, pozwalającej harmonijnie pogodzić te dwa maksymalne wskaźniki.

Z jednej strony, ideą opłaty stałej (o której mowa w art. 271 ust. 1 P.w.) jest "określenie maksymalnej presji na środowisko wodne, w formie maksymalnej ilości poboru wody w jednostce czasu", ale z drugiej strony, wskazać należy, że opłaty związane z korzystaniem z zasobów środowiska, a w rozważanym przypadku wód, rzeczywiście powinny odpowiadać maksymalnej skali tego korzystania. W odniesieniu do poboru wód podziemnych nie można jednoznacznie przesądzić, iż pobór wyrażony w skali godziny "oddaje maksymalną presję na środowisko wodne", gdy to samo pozwolenie określa roczną ilość wody podziemnej, która może być pobrana. Zastosowanie wskaźnika godzinowego prowadziłoby do sytuacji, że podmiot incydentalnie pobierający większe ilości wody, a nie korzystający z dużych jej ilości w roku, poniósłby wyższą opłatę stałą od podmiotu, który konsekwentnie, intensywnie korzysta z wód w długim okresie czasu. Zastosowanie do wyliczenia opłaty stałej wskaźnika godzinowego prowadzi do jej zawyżenia, natomiast wskaźnika rocznego odzwierciedla rzeczywisty maksymalny ilościowy pobór wód podziemnych.

Podkreślić przy tym trzeba, że okresem rozliczeniowym opłaty stałej jest właśnie rok.

W ocenie Sądu, wskaźnikiem stanowiącym podstawę do określenia "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" nie powinien być więc limit godzinowy a roczny, gdyż przyjęcie tego ostatniego nie powoduje przekroczenia maksymalnych wskaźników poboru, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

W świetle powołanych przepisów Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, opubl. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych, stanowiących źródła dochodów państwa. Klasyfikację tę potwierdza dyspozycja art. 300 Prawa wodnego, która z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach.

Skoro tak, to nałożenie obowiązku świadczeń tego rodzaju oznacza ingerencję w prawo dysponowania środkami pieniężnymi należącymi do majątku osoby obciążonej tym obowiązkiem. Dlatego przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie musi być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Podkreślić należy, że system opłat za usługi wodne został oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.

Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, a w konsekwencji prowadzi do wykładni zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności zarówno po stronie obywateli (i innych podmiotów), jak i po stronie organów administracji stosujących prawo. Natomiast decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Odmienna wykładnia pomija całkowicie kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter, prowadząc do rozstrzygnięcia, które istotnie podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ochronie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa służy konstytucyjna zasada poprawnej legislacji. Te same wartości powinny być w pogłębiony sposób chronione także na płaszczyźnie stosowania prawa. Zasada przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro libertate), wprowadzona do polskiego systemu prawa ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., w postaci przepisu art. 7a § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta ma na celu urzeczywistnienie tych samych wartości co wskazana wyżej zasada konstytucyjna poprawnej legislacji. Chociaż prawo powinno być sformułowane w taki sposób, aby ustalenie znaczenia przepisów nie nastręczało trudności, to przepis art. 271 ust. 2 Prawa wodnego potwierdza, że takie trudności mogą mieć miejsce. Wprowadzona w art. 7a k.p.a. zasada "przyjaznej interpretacji prawa" ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów i zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że przepisy, których treść nasuwa wątpliwości, powinny być interpretowane w taki sposób, żeby słuszny interes obywateli nie doznał uszczerbku ( v wyrok WSA w Warszawie z 06.09. 2018r. sygn. 1682/18).

W sytuacji, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wody podziemnej dozwolonej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa trzy wskaźniki poboru wód podziemnych, w tym dwa graniczne-maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym oplata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, według której do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. To wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość wód podziemnych, którą może pobrać skarżący. Tak ustalona wielkość poboru służy utrzymaniu dobrego stanu wód podziemnych eksploatowanego ujęcia i przeciwdziałaniu pogorszenia stanu ilościowego i jakościowego wód podziemnych. Określony w pozwoleniu wodnoprawnym dopuszczalny maksymalny pobór godzinowy określa ilość wody, którą skarżący może pobrać w ciągu godziny, co nie oznacza, że możliwy jest ciągły pobór godzinowy w takiej ilości, albowiem ogranicza go przede wszystkim dopuszczalna wielkość poboru rocznego. Z tego wynika, że pobór godzinowy w maksymalnej ilości możne zdarzyć się wyłącznie incydentalnie i z pewnością nie odzwierciedla maksymalnej ilości poboru rocznego. To z kolei powoduje, że przyjęcie do ustalenia wysokości opłaty stałej za rok, godzinowego wskaźnika poboru było nieprawidłowe. Zastosowanie tego wskaźnika doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony legalnego poboru wód w skali roku. Dla takiego zawyżenia wysokości opłaty, która w założeniu Ramowej Dyrektywy Wodnej i implementującego ją Prawa wodnego, ma stanowić zwrot kosztów usług wodnych, nie ma uzasadnienia. Trafność poczynionej analizy potwierdzono już w piśmiennictwie administracyjnym (K. Filipek, M. Kucharski, P. Michalski, Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, Warszawa 2017).

W świetle powyższego, przepis art. 7a k.p.a. znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy można przyjąć więcej niż jeden wynik wykładni, a z taką sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Organ wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych maksymalny godzinowy wskaźnik tego poboru, przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, nie uwzględnił art. 7a § 1 K.p.a. i nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych art. 271 ust. 2 P.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Przyjął w konsekwencji wynik nieodzwierciedlający kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony leganie poboru wody w skali roku. Doszło więc do wydania zaskarżonej decyzji z uchybieniem art. 7a § 1 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło pośrednio także do naruszenia art. 271 ust. 2 P.w.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

W następstwie tego rozstrzygnięcia, ponownie zaktualizuje się potrzeba rozpoznania reklamacji wniesionej przez skarżącą Spółkę od informacji udzielonej jej przez organ . Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej Spółki kwotę 387 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), w wysokości 270 zł.