Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 751/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b; art. 23 ust. 4aa
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 13 września 2022 r. nr SKO.660/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 13 września 2022 r. nr SKO.660/22 – po rozpatrzeniu odwołania P. F. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") od decyzji Burmistrza J. L. z dnia 2 lutego 2022 r. nr 000118/SP/02/2022, odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką S. F. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

We wniosku z dnia 18 stycznia 2022 r. P. F. zwrócił się do Burmistrza J. L. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką S. F.. Do wniosku załączył m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. L. z 28 października 2021 r. nr [...], zaliczające S. F. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 29 września 2021 r. Wnioskodawca przedłożył ponadto odpis skrócony aktu zgonu męża S. F. – S. F., a także własne oświadczenie o rezygnacji z podejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad matką.

Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w J. L., działając z upoważnienia Burmistrza J. L., decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentując orzeczoną odmowę organ pierwszej instancji powołał się na ustalenia wynikające z przeprowadzonego w dniu 1 lutego 2022 r. wywiadu środowiskowego, w świetle których stan zdrowia S. F. pozwala jej samodzielnie zaspokajać niezbędne potrzeby życiowe, zaś zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę nad matką nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia. Ponadto organ stwierdził, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualny t.j. - Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), dotyczący momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji P. F. zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto skarżący wytknął organowi pierwszej instancji obrazę art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a niezbędnych do wydania decyzji przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. Wskazując na powyższe, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i niezwłocznego wydania nowej decyzji, ponieważ – jak podkreślił – pozostaje bez środków do życia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 13 września 2022 r. (zaskarżoną do Sądu), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium zakwestionowało stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim organ ten uznał, że jedną z podstaw do odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia jest niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ odwoławczy zgodził się z zarzutem odwołania, że nie jest uzasadnione wydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części ww. przepisu, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy uznał odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia za zasadną, przychylając się do stanowiska, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką nie wymaga od niego rezygnacji z aktywności zawodowej, a zatem w sprawie nie zachodzi wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanka istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Organ odwoławczy powołał się w tym względzie na poczynione w sprawie ustalenia, z których wynika, że S. F. ma 78 lat, mieszka w piętrowym domu razem z synem (wnioskodawcą) i jego rodziną. Uskarża się na bóle głowy, barków i kręgosłupa. Nie jest jednak osobą leżącą, po domu porusza się swobodnie i samodzielnie, a nadto jest samodzielna w przygotowywaniu posiłków, myciu się i ubieraniu. Pomoc, jaką świadczy matce wnioskodawca, polega na robieniu zakupów, zawożeniu do lekarza oraz wykupywaniu leków. Kolegium podkreśliło, że z treści wywiadu środowiskowego nie wynika, by P. F. wykonywał przy matce czynności ściśle opiekuńcze. Zdaniem organu, realizowana przez wnioskodawcę opieka sprowadza się do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Czynności te wynikają przy tym z faktu wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania z niepełnosprawną matką oraz nie muszą być świadczone codziennie. Nie wymagają one zatem całodobowej dyspozycyjności. Są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo, przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu.

Organ drugiej instancji podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Opieka dająca podstawy do przyznania przedmiotowego świadczenia musi mieć charakter stały, permanentny, osobisty, bezpośredni i długoterminowy oraz uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Organ odwoławczy zwrócił ponato uwagę, że S. F. ma czworo dzieci (córkę i trzech synów.) Obowiązek opieki nad niepełnosprawnym rodzicem obciąża natomiast wszystkie dzieci w równym stopniu, niezależnie od tego, że mają one własne rodziny, zobowiązania zakresu zawodowe, czy mieszkają w innych miejscowościach. Zdaniem Kolegium, skarżący i jego rodzeństwo są w stanie wspólnie zorganizować opiekę nad matką, bez konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej przez skarżącego.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień samego wnioskodawcy, nie można uznać, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia wnioskodawcy a sprawowaniem przez niego opieki. Brak takiego związku przesądza zaś o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

P. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędne ustalenie, że sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z ewentualnym wykonywaniem pracy przez skarżącego lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także, że zakres sprawowanej opieki nie wymusza rezygnacji z pracy zarobkowej, jak również konieczności rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym, co jest niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż skarżący na skutek sprawowania stałej codziennej opieki nad niepełnosprawną S. F. zaprzestał pracy, a co za tym idzie pobierania dochodu, nie może też jej podjąć właśnie z uwagi na konieczność ciągłej, ustawicznej opieki nad matka S. F., zarówno w dzień, jak i w nocy.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sprawowana przez niego opieka polega na codziennym "dopilnowaniu" matki, aby przygotować jej posiłki, umyciu jej, zrobieniu zakupów, w razie konieczności zawiezieniu do lekarza i wykupieniu leków. Podkreślił, że stan zdrowia niepełnosprawnej S. F. stale się pogarsza. W chwili obecnej wymaga ona stałej opieki, którą w sposób prawidłowy może jej zapewnić tylko skarżący, gdyż zamieszkuje z nią pod wspólnym adresem i w każdej chwili, w razie potrzeby, jest w stanie jej pomóc.

W ocenie skarżącego, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest niedorzeczna, gdyż nie jest możliwe jednoczesne sprawowanie niemalże stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i podejmowanie pracy zarobkowej, czy też prowadzenie gospodarstwa rolnego. Opiekę nad matką skarżący, mimo szczerych chęci, nie jest w stanie pogodzić z wykonywaniem jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Na skutek zaś zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym oraz braku możliwości podjęcia pracy zarobkowej, skarżący i jego rodzina utracili wszelkie źródła dochodu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżący, w terminie 14 dni od daty doręczenia mu zawiadomienia o wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada bowiem prawu.

W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że organ odwoławczy zasadnie zakwestionował przyjęcie przez organ pierwszej instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako jednej z podstaw odmowy przyznania skarżącemu żądanego świadczenia. Przypomnieć należy, że z treści tego przepisu wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przytoczony przepis – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał go za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Mimo, że wyrok ten nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść – zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – jest wiążąca i jako taka stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną, zwłaszcza wobec obowiązku wykładania przepisów ustaw zwykłych w duchu wartości konstytucyjnych. Skoro zaś Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b u.ś.r narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18. oraz 25. roku życia, to skutkiem tego orzeczenia winno być pomijanie przez organy administracji przy rozpoznawaniu wniosków o świadczenie pielęgnacyjne tej części omawianego przepisu, którą Trybunał uznał za niezgodną z Konstytucją. Podkreślić należy, że przedstawiona wyżej interpretacja skutków wejścia w życia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1668/14; z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16 i I OSK 1208/16, a także wyroki WSA w Lublinie: z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 910/16; z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1090/16; opubl. w CBOSA).

W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został przez organ pierwszej instancji wadliwie zastosowany jako jedna z podstaw odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium słusznie jednak również uznało, że powyższa wada nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, albowiem o odmowie przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia przesądza potwierdzony przeprowadzonym postępowaniem dowodowym brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją skarżącego z zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad matką, świadczący o niewystąpieniu podstawowej przesłanki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Zgodnie z powyższym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Literalne brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do uznania, że z założenia świadczenie pielęgnacyjne miało stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., P 27/07, opubl. OTK-A 2008/6/107). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika bezpośrednio i wyłącznie z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20, pomimo, że u.ś.r. nie zawiera definicji pojęcia "sprawowanie opieki", to jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu tego przepisu, musi ona mieć charakter stały i lub długoterminowy. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wszak świadczenie pielęgnacyjne jest formą rekompensaty braku dochodu jedynie w takiej sytuacji.

Omawiane świadczenie nie jest więc przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub za rezygnację z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. W związku z tym przedmiotowe świadczenie nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Innymi słowy, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką. W sytuacji zaś, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, nie można uznać, że taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje.

Z powyższych względów w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu administracji jest w ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki, w kontekście jej kolidowania w możliwością podjęcia pracy. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 351/21, podkreślił, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem jest bowiem, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.s.r., nie podlega badaniu w toku innego postępowania administracyjnego, niż zmierzające do uzyskania takiego orzeczenia, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza nadto zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem przeciwdowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może bowiem wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy opieką na brakiem aktywności zawodowej, ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki (por. także wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, opubl. w CBOSA). Możliwość weryfikacji wątpliwości w tym zakresie została zresztą przez ustawodawcę przewidziana w art. 23 ust. 4aa u.ś.r., a w świetle tego przepisu środkiem umożliwiającym taka weryfikację ma być rodzinny wywiad środowiskowy.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowany fakt, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem, iż wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. L. z dnia 28 października 2021 r. nr [...] – k. 5 akt adm.). Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, bazujące przede wszystkim na wywiadzie środowiskowym z dnia 2 lutego 2022 r., wykazało jednak również, że stan zdrowia S. F., będący podstawą uzyskania powyższego orzeczenia, nie wymusza zapewniania jej przez skarżącego opieki w stopniu, który całkowicie uniemożliwia mu podjęcie pracy. Z przeprowadzonego wywiadu wynika wszakże, że S. F. nie jest osobą leżącą, samodzielnie porusza się po domu, a nadto wykazuje samodzielność w przygotowywaniu i spożywaniu posiłków, myciu się i ubieraniu. W tej sytuacji nie sposób uznać, że skarżący, w ramach sprawowanej nad S. F. opieki ,jest zmuszony pozostawać w ciągłej dyspozycji swej matki, rozumianej jako gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o pomoc rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych. Co więcej, z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący w istocie czynności tego rodzaju w ogóle nie wykonuje, zaś sprawowana przez niego opieka nad matką ogranicza się robienia zakupów, zawożenia matki do lekarza i wykupywania dla niej leków.

W świetle powyższych ustaleń brak jest podstaw do przyjęcia, że to w związku ze sprawowaną opieką nad matką, skarżący zrezygnował, czy też nie podejmuje w żadnym zakresie (choćby w wymiarze częściowym) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym należy zaaprobować ocenę organów orzekających w niniejszej sprawie, iż brak jest związku pomiędzy opieki nad matką w zakresie realizowanym przez skarżącego, a brakiem po jego stronie aktywności zawodowej. To zaś determinowało negatywną ocenę podstawowej przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikającej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., przesądzając o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Podkreślić przy tym należy, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nawet nie wskazał, jakie dowody bądź okoliczności, pozwalałyby dojść do konkluzji odmiennej. W tej sytuacji organom nie sposób zarzucić dowolności przy ocenie materiału dowodowego. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 7 k.p.a., wyrażający zasadę prawdy obiektywnej, nakazuje uwzględnienie przy załatwianiu sprawy nie tylko słusznego interesu obywatela (skarżącego), ale także interesu społecznego. W interesie społecznym leży zaś to, by orzekając w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy miały na uwadze cel tego świadczenia, jakim jest z jednej strony, zapewnienie choćby częściowej rekompensaty osobom niemającym żadnych szans na podjęcie zatrudnienia z uwagi na przyjęcie na siebie obowiązku intensywnej, stałej i długotrwałej opieki nad bliskim niepełnosprawnym w stopniu znacznym, co wiąże się z ograniczeniem własnej swobody w wyborze zatrudnienia, a z drugiej, odmienne potraktowanie osób, które w takiej sytuacji z przyczyn obiektywnych się nie znajdują (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 159/21, opubl. w CBOSA). Do tej drugiej grupy, zdaniem organów orzekających w sprawie, należy skarżący, zaś Sąd tę ocenę podziela.

Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.