Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 820/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 204
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 138 par. 1 pkt 3  w zw. z  art. 28,  art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153 art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [...] w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] w S. prawa użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] m2, położonego w S. przy ul. [...] oraz nabycie własności pawilonu handlowego znajdującego na tym gruncie.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze. Po rozpatrzeniu skargi P. w S. na powyższą decyzję z dnia [...] października 2003 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2610/03, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 28 k.p.a. w związku z art. 204 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż organ nie odniósł się do okoliczności, że przed sądem w K. toczy się postępowanie z powództwa P. w S. o zobowiązanie Skarbu Państwa do złożenia oświadczenia woli, w trybie powołanego art. 204, a uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z odwołaniem P. w S., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. dotyczącej stwierdzenia nabycia w wyniku uwłaszczenia z mocy prawa przez [...] prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...], umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. organ drugiej instancji stwierdził, że w pierwszej kolejności należało ustalić, czy odwołanie wniesione przez P. w S. pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną postępowania administracyjnego jest podmiot posiadający interes prawny lub obowiązek. Zdaniem Ministra Infrastruktury materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że istniało prawo zarządu przedmiotowego gruntu na rzecz uwłaszczonego przedsiębiorstwa. Przesądza o tym decyzja Geodety Miejskiego w S. z dnia [...] września 1986 r. m.in. dotycząca działki nr [...] i pismo Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2003 r.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2003 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w K. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...] i umorzył postępowanie z powództwa P. w S. o zobowiązanie Skarbu Państwa do złożenia oświadczenia woli, w trybie art. 204 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustanawiającego prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni, gdyż powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia. Organ drugiej instancji ustalił zatem, że odwołujący się nie posiada żadnych praw rzeczowych do przedmiotowej działki lub jej części, a także nie jest prowadzone postępowanie w trybie art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym odwołujący się nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia odwołania. Minister Infrastruktury podkreślił również, że interes prawny nie wynika również z poniesionych nakładów na budynek usytuowany na przedmiotowej nieruchomości, jest to bowiem interes faktyczny, nie objęty dyspozycją art. 28 k.p.a. Roszczenia w tym zakresie są rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. złożyła [...] Spółdzielnia [...] w S., zarzucając jej pogwałcenie zasady res iudicata i naruszenie art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do istnienia zarządu po stronie Kopalni [...] w S.

Strona skarżąca podkreśliła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2610/03 wskazał o organowi odwoławczemu na mającą istotne i zasadnicze znaczenie w sprawie datę wniesienia odwołania przez P. w S. Minister Infrastruktury, pomimo że stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było dla niego wiążące, ponownie umorzył postępowanie odwoławcze, przy zachowaniu:

- tożsamości przedmiotu, tj. postępowania odwoławczego wszczętego wskutek odwołania P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.,

- tych samych stronach,

- tym samym stanie faktyczno-prawnym (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został poinformowany na rozprawie, że pozew P. został

cofnięty, a postępowanie przed Sądem Apelacyjnym umorzone).

Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że Minister Infrastruktury błędnie przyjął, że [...] legitymowała się zarządem, zgodnie z decyzją Geodety Miejskiego w S. z dnia [...] września 1986 r., aktualizującą opłaty z tytułu zarządu. Decyzja aktualizująca opłaty nie może stanowić podstawy prawnej dla ustanowienia zarządu w rozumieniu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarząd w sensie prawnym mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a wiec na podstawie decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem właściwego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2005 r. strona skarżąca poinformowała ponownie, że wystąpiła do Sądu Rejonowego w S. z wnioskiem o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał dotychczasowe argumenty i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowo-administracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy oddalić, bowiem Minister Infrastruktury nie naruszył przepisów prawa oraz przepisów postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organy administracji publicznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując niniejszą sprawę są więc związane oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2610/03,

W wyroku tym Sąd uchylając zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. stwierdził w szczególności, że skoro w dniu wniesienia odwołania od decyzji uwłaszczeniowej przed Sądem Apelacyjnym w K. zawisła sprawa cywilna z powództwa P. w S., realizującej przysługujące jej roszczenie z art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to umarzając postępowanie odwoławcze z braku legitymacji odwołującej się, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ orzekający w sprawie prawidłowo zatem w pierwszej kolejności zbadał czy odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. jest wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem tylko taki wniosek może stanowić podstawę do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być więc wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu.

A zatem aby uznać podmiot za stronę postępowania uwłaszczeniowego niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. W orzecznictwie administracyjnym (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 1999 r. I SA 1984/98; lex 48525) utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, stronami postępowania uwłaszczeniowego są: Skarb Państwa, państwowa osoba prawna twierdząca, że w dniu wejście w życie przedmiotowej ustawy posiadała daną nieruchomość w zarządzie, oraz podmioty twierdzące, że przysługuje im prawo rzeczowe (własność lub użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości).

W sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia [....] grudnia 2003 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w K. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...] i umorzył postępowanie z powództwa P. w S. o zobowiązanie Skarbu Państwa do złożenia oświadczenia woli, w trybie art. 204 ustanawiającego prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni, gdyż powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia.

Na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez P. w S. zakończyło się prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku i zasiedzenie tej nieruchomości.

Skoro organ orzekający wykonał zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2005 r., a strona skarżąca nie wykazała, że posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia, to nie ma podstaw do skutecznego kwestionowania zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Trafnie zatem Minister Infrastruktury uznał, że P. w S. nie może być stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady res iudicata, należy wskazać, że jest on całkowicie pozbawiony podstaw. Wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata) jest dotknięta decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2610/03, uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. umarzającą postępowanie odwoławcze.

Odnosząc się do zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych w kwestii ustanowienie zarządu na rzecz Kopalni [...] w S., należy podnieść, że strona skarżąca pominęła fakt, iż w wyroku z dnia 28 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy nie jest kontrola legalności orzeczenia o uwłaszczeniu, a jedynie kwestia procesowa uprawnienia Spółdzielni do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.