Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 19/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 października 2019 r., znak [...] w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej K. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w K. (PINB) uznał za niezasadne zarzuty zgłoszone przez K. W. w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki reklamy świetlnej zlokalizowanej przy drodze krajowej nr [...] w km 669 + 140 strona lewa na działce nr [...] w M. , objętego tytułem wykonawczym z dnia 22 stycznia 2018 r. znak: [...]

Organ wyjaśnił, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB nr [...] z dnia 28 października 2014 r., utrzymanej w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 9 stycznia 2015 r., którą nakazano K. W. prowadzącej działalność pod firmą firma A – tj. inwestorowi wykonanie rozbiórki ww. reklamy świetlnej. Wyrokiem z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 339/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ww. decyzję MWINB, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2330/15 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W piśmie z dnia 5 lutego 2019 r. K. W. wniosła o uchylenie tytułu wykonawczego z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...], podnosząc, że nie ma możliwości rozbiórki reklamy ponieważ nie jest już właścicielką ani dzierżawcą działki, na której znajduje się przedmiotowa reklama.

Organ ocenił, że uwagi wniesione przez zobowiązaną nawiązują do podstaw zarzutów z art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.) tj. błąd co do osoby zobowiązanego i niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że zarówno decyzje organów nadzoru budowlanego jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydany w przedmiotowej sprawie zapadł w okresie obowiązywania umowy dzierżawy działki nr [...] zawartej w dniu 15 listopada 2011 r. pomiędzy Gminą W. (wydzierżawiającym), a K. W. (dzierżawcą). Aneks do umowy dzierżawy z dnia [...] 2011 r., mocą którego w miejsce K. W. weszła spółka firma B został podpisany w dniu 31 grudnia 2015 r.

Organ stwierdził, że w tych okolicznościach nie ma podstawy prawnej, aby przenieść nakaz wykonania egzekwowanego obowiązku z poprzedniego dzierżawcy na obecnego. Porozumienie między K. W., a spółką firma B której prezesem zarządu jest ta sama K. W. jest, w ocenie organu, możliwe. W związku z powyższym organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niewykonalność, o jakiej mowa w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., która jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. W sprawie nie występuje też błąd co do osoby zobowiązanego (33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Finalnie organ uznał zarzuty oparte na ww. podstawach za niezasadne.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła K. W. zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym, pomimo iż skarżąca zgłaszała ów zarzut w swym piśmie z dnia 16 października 2017 r. i zażaleniu z dnia 15 czerwca 2018 r., i pomimo zgromadzenia dowodów w toku postępowania, które jednoznacznie potwierdzają, iż egzekucja administracyjna prowadzona jest wobec skarżącej w wyniku błędu co do osoby zobowiązanej,

- art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i błędne niezastosowanie, pomimo, że w zaistniałym stanie faktycznym zachodzi okoliczność niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. obowiązku rozbiórki reklamy świetlnej, która to niewykonalność obowiązku wynika z przyczyn prawnych, ponieważ jego realizacja jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, a wykonanie obowiązku naraża skarżącą na odpowiedzialność prawną wynikającą z kodeksu cywilnego (art. 415 k.c. odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu deliktu, art. 344 § 1 k.c. odpowiedzialność z tytułu naruszenia posiadania), czy też odpowiedzialność karną wynikającą z kodeksu karnego (art. 288 § 1 k.k. penalizujący zniszczenie cudzego mienia);

- art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy prawa odwołującej wynikające z umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] 2011 r. zostały przeniesione zgodnie z aneksem nr [...] zawartym z Gminą W. do umowy dzierżawy na rzecz firma B z siedzibą w K., co spowodowało, że do dalszego postępowania w miejsce skarżącej z mocy prawa wstąpił jej następca prawny, a wobec skarżącej postępowanie winno być umorzone, zatem egzekucja administracyjna została błędnie skierowana do skarżącej, tym samym dając podstawę do formułowania zarzutu naruszenia art. 33 pkt 4 u.p.e.a. Odwołująca zarzuciła również naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Postanowieniem z dnia 18 października 2019 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.) - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zobowiązaną w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym - jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...] - jest K. W. i to na niej spoczywa obowiązek wykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z decyzji PINB nr [...] z dnia 28 października 2014 r. Organ podkreślił, że egzekwowany obowiązek rozbiórki nałożony został na K. W. jako inwestora reklamy świetlnej zlokalizowanej na działce nr [...] w M. , legitymującej się prawem do dysponowania ww. nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy nr [...] zawartej w dniu 15 listopada 2011 r. pomiędzy Gminą W. (właścicielem ww. działki), a K. W., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą firma A

Odnosząc się do okoliczności wskazanej przez K. W., że nie jest już dzierżawcą nieruchomości, organ odwoławczy wyjaśnił, że na mocy aneksu doszło do zmiany dzierżawcy działki nr [...] w M. , tj. w miejsce dotychczasowego właściciela wstąpiła spółka firma B Wskazany aneks podpisała reprezentująca spółkę prezes zarządu K. W.. Z wyjaśnień Wójta Gminy W. , zawartych w piśmie z dnia 28 maja 2018 r. i zapisów w aneksie z dnia 31 grudnia 2015 r. wynika, że zawarcie tego aneksu wynikało jedynie ze zmiany nazwy i formy organizacyjnej dzierżawcy.

W ocenie organu odwoławczego wskazane powyżej okoliczności nie uzasadniają twierdzenia zobowiązanej o błędnym wszczęciu wobec niej przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. K. W. pozostaje osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku orzeczonego decyzją PINB nr [...] z dnia 28 października 2014 r.

Zaznaczono, że z pisma Wójta Gminy W. z dnia 28 maja 2018 r., nie wynika, by Gmina, jako właściciel działki nr [...], na której znajduje się przedmiot rozbiórki, sprzeciwiała się dokonaniu rozbiórki. W piśmie tym wskazano, że Gmina wyraziła zgodę na umieszczenie reklamy świetlnej na dzierżawionej nieruchomości, a jej montaż i demontaż leży w gestii dzierżawcy.

Organ na poparcie swojego stanowiska wskazał na pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zbycie nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, po wydaniu wobec niego, jako inwestora, decyzji nakazującej rozbiórkę położonego na tej nieruchomości obiektu, nie oznacza, że obowiązek wykonania decyzji już go nie obciąża i że postępowanie egzekucyjne w sprawie ww. obowiązku nie może być prowadzone wobec niego, jeżeli nadal jest on posiadaczem i zarządcą ww. obiektu, ma do niego dostęp, korzysta z niego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt: II OSK 3252/14).

Odnosząc powyższe do sprawy będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że zawarcie aneksu z dnia 31 grudnia 2015 r. do umowy dzierżawy działki nr [...] nie spowodowało, iż obowiązek rozbiórki reklamy znajdującej się na tej działce nie obciąża już zobowiązanej, bowiem zawarcie tego aneksu wynikało jedynie ze zmiany nazwy i formy organizacyjnej dzierżawcy. Na marginesie zaznaczono, że do umowy dzierżawy działki nr [...] zawarto aneks, a nie umowę cesji praw i obowiązków wynikających z tej umowy. K. W. nadal zarządza przedmiotem rozbiórki, jako prezes zarządu spółki, która zgodnie z ww. aneksem jest aktualnie dzierżawcą.

Podniesiono również, że jak wynika ze zdjęć wykonanych podczas przeprowadzonych przez PINB kontroli, teren działki nr [...], na której znajduje się podlegająca rozbiórce reklama, jest ogólnodostępny, nieogrodzony, przy drodze. Oznacza to, że faktycznie egzekwowany nakaz mógłby wykonać każdy, w tym również zobowiązana, na której jako inwestorze ciąży, zgodnie z decyzją PINB z dnia 28 października 2014 r. powyższy obowiązek.

Odnosząc się do drugiego z podniesionych przez zobowiązaną zarzutów, tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) organ wyjaśnił, że niewykonalność, o jakiej mowa w ww. przepisie oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania tego obowiązku. Niewykonalność ta jest spowodowana przyczynami o charakterze obiektywnym i nieusuwalnym. Osoba odpowiedzialna za wykonanie obowiązku musi być trwale pozbawiona możliwości jego wykonania. Konsekwencją uznania zarzutu niewykonalności obowiązku za zasadny jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przesłanki niewykonalności nie spełniają natomiast trudności w wykonaniu obowiązku, skutkujące zwłoką w wykonaniu obowiązku.

Z akt postępowania egzekucyjnego i okoliczności podnoszonych przez zobowiązaną nie wynika, aby istniały przeszkody powodujące nieusuwalny brak możliwości wykonania egzekwowanego obowiązku. Poruszona przez zobowiązaną kwestia nieposiadania przez nią tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się podlegająca rozbiórce reklama i narażenia się w związku z tym na ewentualną odpowiedzialność prawną w razie wykonania rozbiórki także nie może być uznana za przeszkodę skutkującą niewykonalnością obowiązku rozbiórki w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 840/11, w którym stwierdzono, że twierdzenie o niemożliwości wykonania rozbiórki z uwagi na brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się przedmiot rozbiórki, jest bezzasadne. W takiej sytuacji osoba, która działała w warunkach samowoli budowlanej i jest adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę, winna rozwiązać wszystkie problemy związane z wykonaniem określonego w tej decyzji obowiązku. Reasumując, organ uznał, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 5 u.p.e.a. nie zasługują na uwzględnienie. Brak jest zatem podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K. W.. Zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 33 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28a u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i błędne niezastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym, pomimo zgromadzenia dowodów w toku postępowania, które jednoznacznie potwierdzają, iż egzekucja administracyjna prowadzona jest wobec skarżącej w wyniku błędu co do osoby zobowiązanej, z uwagi na fakt przejścia obowiązku wynikającego z decyzji na następcę prawnego;

- art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i błędne niezastosowanie, pomimo, iż w zaistniałym stanie faktycznym zachodzi okoliczność niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, która to niewykonalność obowiązku wynika z przyczyn prawnych, ponieważ jego realizacja jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, a wykonanie obowiązku naraża skarżącą na odpowiedzialność prawną wynikającą z kodeksu cywilnego (art. 415 k.c. odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu deliktu, art. 344 § 1 k.c. odpowiedzialność z tytułu naruszenia posiadania), czy też odpowiedzialność karną wynikającą z kodeksu karnego (art. 288 § 1 k.k. penalizujący zniszczenie cudzego mienia);

- art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy prawa skarżącej wynikające z umowy dzierżawy nr [...] z dnia 15 października 2011 r. zostały przeniesione zgodnie z aneksem nr [...] zawartym z Gminą W. do umowy dzierżawy na rzecz firma B z siedzibą w K., co spowodowało, iż do dalszego postępowania w miejsce skarżącej z mocy prawa wstąpił jej następca prawny, a wobec skarżącej postępowanie winno być umorzone, zatem egzekucja administracyjna została błędnie skierowana do skarżącej, tym samym dając podstawę do formułowania zarzutu naruszenia art. 33 pkt 4 u.p.e.a.;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do uchylenia postanowienia organu I instancji i orzeczenia co do istoty.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) w zw. z art. 33 k.c. w zw. z art. 38 k.c. w zw. z art. 12 Kodeksu spółek handlowych poprzez ich niezastosowanie, polegające na całkowitym pominięciu odrębności stosunków cywilnoprawnych osób prawnych, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i okoliczności jej odrębnego działania w obrocie prawnym przy reprezentacji członków zarządu. Naruszenie tych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ niestosując ich przyjmuje niezasadnie w dalszym ciągu, iż obowiązek rozbiórki reklamy ciąży na skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku egzekwowanego przez organ. Aneks nr 1 do umowy dzierżawy został zawarty w dniu 31 grudnia 2015 r., zatem po wydaniu decyzji z dnia 9 stycznia 2015 r., natomiast przed wystawieniem tytułu wykonawczego z dnia 22 stycznia 2018 r. Oznacza to, że organ winien, w momencie, gdy posiadał już dostateczną wiedzę o przejściu praw i obowiązków wynikających z umowy dzierżawy, zastosować art. 30 § 4 k.p.a. oraz umorzyć postępowanie wobec skarżącej na podstawie z art. 105 § 1 k.p.a.

Ponadto skarżąca podkreśliła, że jako prezes zarządu spółki wydzierżawiającej działkę, na której jest umieszczona reklama, nie jest zarządcą nieruchomości, a członkiem zarządu spółki firma B To są dwa zupełnie inne pojęcia prawne. Skarżąca nie jest również posiadaczem tejże nieruchomości. Posiadaczem i zarządcą nieruchomości jest spółka firma B a więc odrębny podmiot prawny, czego organ nie zauważył, identyfikując skarżącą jako członka zarządu spółki z podmiotem uprawnionym do zarządzania nieruchomością, którym w rzeczywistości jest spółka jako osoba prawna.

Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że od dnia 30 września 2019 r. przestała pełnić funkcję członka zarządu spółki firma B co w chwili obecnej całkowicie uniemożliwia jej faktyczne podejmowanie czynności na nieruchomości nawet jako członek zarządu spółki.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W związku z tym, że przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, sprawa niniejsza, zgodnie z art. 119 pkt 3 i 120 p.p.s.a, podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wydane na podstawie przepisów art. 17 §1, art. 18, art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2019 r., poz. 1438; dalej: u.p.e.a.). Ostatecznie sformułowane zarzuty skarżącej zostały oparte na następujących przesłankach: błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 §1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 §1 pkt 5 u.p.e.a.). Naruszenia obu tych przepisów upatruje skarżąca w działaniu organu egzekucyjnego, który skierował do niej – jako osoby fizycznej – tytuł wykonawczy, w sytuacji, gdy nie jest ona już w stanie wykonać nakazu rozbiórki zgodnie z przepisami prawa, albowiem nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, na której znajduje się urządzenie reklamowe objęte nakazem rozbiórki, ani też nie ma jej w posiadaniu.

Adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 28 października 2014 r., utrzymanej w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 9 stycznia 2015 r., była skarżąca K. W.. Tytuł wykonawczy wystawiono w dniu [...] stycznia 2018 r. w stosunku do skarżącej K. W.. Już to ustalenie wskazuje, że zasadnie organ egzekucyjny uznał, że nie zachodzi w sprawie błąd co do osoby zobowiązanej, o którym mowa w art. 33 §1 pkt 4 u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2017 r. (sygn. akt I SA/Kr 121717, orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym błąd co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, iż jeżeli w tytule wykonawczym wskazano zobowiązanego i podjęto czynności egzekucyjne w stosunku do tego zobowiązanego - błędu co do osoby nie ma. Jeśli w tytule wykonawczym wskazano zobowiązanego, a czynności podjęto w stosunku do innej osoby, wystąpiłby błąd co do osoby zobowiązanego.

W odniesieniu do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym należy wskazać, że w sprawie ustalono bezspornie, iż na dzień wydania decyzji o nakazie rozbiórki skarżąca K. W. była inwestorem samowolnie wybudowanej reklamy na działce nr [...] obr. M. , którą dzierżawiła od Gminy W. na podstawie umowy dzierżawy nr [...] zawartej w dniu 15 listopada 2011 r. Aneksem nr 1 z dnia 31 grudnia 2015 r. zmieniającym przywołaną umowę dzierżawy w miejsce K. W. wstąpiła firma B reprezentowana przez K. W. – Prezesa Zarządu oraz A. W. – Wiceprezesa. W skardze podniesiono ponadto, że K. W. w dniu 23 września 2019 r. złożyła oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu z dniem 30 września 2019 r.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 13 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Go 535/17, orzeczenia.nsa.gov.pl), o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można mówić z przyczyn faktycznych lub prawnych. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Powodem niewykonalności z przyczyn faktycznych mogą być także różnego rodzaju okoliczności dotyczące zobowiązanego, np. stan jego zdrowia, jeżeli obowiązek ma charakter osobisty. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym, a także wówczas gdy nakłada na stronę obowiązek, który jest zgodny z prawem, ale którego strona nie może wykonać z powodu przeszkód prawnych, np. strona zostaje zobligowana do podjęcia działań w stosunku do rzeczy, której nie jest właścicielem i których nie może dokonać bez zgody właściciela. Ciężar dowodu, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu wskazanego przepisu, spoczywa na wnoszącym zarzut. Podobnie, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, zgodnie z którym niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego, przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające w sposób nieusuwalny jego wykonanie, a niewykonalność tego obowiązku ma charakter obiektywny (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1829/15, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 714/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedstawione wyżej okoliczności kontrolowanej sprawy przesądzają o tym, że zachodzi tu przypadek prawnej niewykonalności obowiązku niepieniężnego. Niewykonalność wynika z tego, że skarżąca K. W., która była adresatem nakazu rozbiórki - jako inwestor posiadający tytuł prawny do nieruchomości w postaci umowy dzierżawy, umożliwiającej posadowienie na przedmiotowej nieruchomości urządzeń reklamowych, utraciła ten tytuł prawny na rzecz firma B W sprawie wykazano bezspornie, że w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego dzierżawcą terenu, na którym jest sporne urządzenie reklamowe, była firma B Nie wykazano natomiast, by skarżąca – jako osoba fizyczna – miała jakikolwiek inny tytuł prawny do tej nieruchomości, czy miała ją w posiadaniu, co przełożyłoby się na aktualność obowiązku egzekucyjnego w stosunku do niej.

W tych okolicznościach sprawy nie jest adekwatny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołany przez organ II instancji, zgodnie z którym zbycie nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, po wydaniu wobec niego, jako inwestora, decyzji nakazującej rozbiórkę położonego na tej nieruchomości obiektu, nie oznacza, że obowiązek wykonania decyzji już go nie obciąża i że postępowanie egzekucyjne w sprawie ww. obowiązku nie może być prowadzone wobec niego, jeżeli nadal jest on posiadaczem i zarządcą ww. obiektu, ma do niego dostęp, korzysta z niego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt: II OSK 3252/14). W przedmiotowej sprawie sytuacja była zdecydowanie odmienna, albowiem dotychczasowy dzierżawca nie posiada nieruchomości, nie zarządza ją, a także nie ma do niej zgodnego z prawem dostępu. W konsekwencji utrzymania obowiązku zasadne mogłyby się okazać obawy skarżącej dotyczące ewentualnej odpowiedzialności deliktowej lub karnej. Nie jest bowiem tak, jak twierdzi organ egzekucyjny, że skoro obiekt będący przedmiotem nakazu rozbiórki znajduje się na terenie otwartym, ogólnodostępnym, skarżąca ma do niego dostęp i może wykonać obowiązek. Przyjmując taką karkołomną interpretację, można by twierdzić, że adresatem przedmiotowego obowiązku organ egzekucyjny mógłby uczynić każdego.

Nietrafna jest wobec tego argumentacja organu, który bronił stanowiska o wykonalności obowiązku przez skarżącą K. W. ze względu na pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu firma B Zbieżność ta, utrzymująca się do dnia 30 września 2019 r., nie uzasadniała stanowiska zgodnie z którym skarżąca – jako prezes zarządu spółki – zobowiązana była doprowadzić wykonania obowiązku, który ciążył na niej osobiście. Sąd nie podziela również przytoczonej w zaskarżonym postanowieniu argumentacji, zgodnie z którą osoba, która działała w warunkach samowoli budowlanej i jest adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę "winna rozwiązać wszystkie problemy związane z wykonaniem określonego w tej decyzji obowiązku". Organ egzekucyjny pomija, że nakaz rozbiórki może zostać, w świetle art. 52 Prawa budowlanego, skierowany nie tylko do sprawcy samowoli budowlanej, lecz również do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Celem nakazu rozbiórki jest przede wszystkim przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a wykonanie tego obowiązku nie może być uzależnione od zgody lub jej braku osoby trzeciej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wykonanie obowiązku przez skarżącą wiązałoby się z koniecznością uzyskania zgody osoby trzeciej, tj. spółki, która jest aktualnym dzierżawcą terenu i dysponuje przedmiotowym urządzeniem reklamowym. W tych okolicznościach sprawy to Spółka stała się, jako następca prawny skarżącej, podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki, jako że dysponuje tytułem prawnym w postaci umowy dzierżawy, dopuszczającej posadowienie na przedmiotowym terenie tablic reklamowych.

Stanowisko powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 26 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 1032/17, LEX nr 2648345) wyraził pogląd, zgodnie z którym "zmiana, przez następstwo prawne, zobowiązanego nie powoduje, że postępowanie egzekucyjne staje się bezprzedmiotowe. Czynności prowadzone są wobec następcy prawnego zobowiązanego. Nie ma podstaw w razie następstwa prawnego do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed wejściem w obowiązek poddany egzekucji następcy prawnego". Istotne znaczenie ma w tym kontekście norma wynikająca z art. 28a u.p.e.a., zgodnie z którą w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Ustawodawca dopuszcza więc prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec następcy prawnego zobowiązanego, jeżeli do zmiany zobowiązanego dojdzie w toku postępowania egzekucyjnego. Wobec tego nie sposób przyjąć, że ten sam ustawodawca wyklucza prowadzenie postępowanie egzekucyjnego wobec danego podmiotu tylko z tej przyczyny, że do zmiany zobowiązanego doszło nie w toku, ale przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2019 r. (sygn. akt IV SA/Po 734/19, orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że ważnej wskazówki dostarcza zastrzeżenie zawarte w art. 28a zd. 2 u.p.e.a., zgodnie z którym zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego: "Skoro bowiem – w przypadku zmiany zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego – warunkiem prowadzenia egzekucji jest wystawienie nowego tytułu wykonawczego, a nie wydanie nowej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek na następcę prawnego zobowiązanego, to należy przyjąć, że analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku zmiany zobowiązanego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ale już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Skoro warunkiem kontynuowania postępowania egzekucyjnego wobec nowego zobowiązanego jest wyłącznie wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego, to oznacza, że ustawodawca przewidział i dopuszcza wystawienie tytułu wykonawczego w odniesieniu do następcy prawnego adresata decyzji."

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną, kierując czynności egzekucyjne do następcy prawnego skarżącej.

Z przedstawionych względów, mając na względzie art. 145 § 1 lit c oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd w punkcie I uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku oparciu o art. 200 i 205 §2 p.p.s.a.