Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 586/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 3 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wspólnoty Właścicieli Lokali Budynku położonego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1176/11 w sprawie ze skargi Wspólnoty Właścicieli Lokali Budynku położonego w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wspólnoty Właścicieli Lokali Budynku położonego w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z 19 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Łd 1176/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Wspólnoty Właścicieli Lokali Budynku położonego w L. przy ul. W. (dalej powoływana również jako "Wspólnota") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2009 r.

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Wspólnota Właścicieli Lokali Budynku położonego w L. przy ul. W. złożyła deklarację podatkową VAT-7 za październik 2009 r. z wykazaną kwotą zwrotu w wysokości 977 zł. Do deklaracji został załączony wniosek w trybie art. 87 ust. 5a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej: "ustawa o VAT").

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił "O." spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. i "O." spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku.

1.3. Na skutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z 28 października 2010 r., uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na naruszenie art. 217 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej "O.p."). Zdaniem organu odwoławczego w zaskarżonym postanowieniu błędnie wskazano, jako adresata tego rozstrzygnięcia, spółkę "O." i "O.", mimo że wniosek o zwrot podatku złożyła Wspólnota.

1.4. W dalszej kolejności postanowieniem z 7 grudnia 2010 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot podatku naliczonego wykazanego przez Wspólnotę.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wspólnota figurowała w ewidencji niezwolnionych podatników podatku od towarów i usług. W dniu 1 grudnia 2006 r. zawarto dwie umowy sprzedaży lokali znajdujących się w budynku położonym w L., przy ul. W.. W ich wyniku współwłaścicielami lokali niemieszkalnych położonych pod ww. adresem została "O." spółka z o.o. z prawem własności w 7/10 częściach oraz "O." spółka z o.o. z prawem własności w 3/10 częściach.

Organ przytoczył art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm. - dalej "u.w.l."), w myśl którego wspólnotę tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 2 tej ustawy, lokale muszą być samodzielne.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w momencie gdy cały budynek wraz z prawami z nim związanymi stał się współwłasnością w częściach ułamkowych dwóch podmiotów, bez wyodrębnienia tzw. lokali samodzielnych, to nastąpiło ustanie bytu prawnego Wspólnoty. Tym samym Wspólnota przestała być podatnikiem na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ zgodnie z jej art. 15 ust. 1 podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.

W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że Wspólnota jest podmiotem legitymowanym do występowania z wnioskiem dotyczącym zwrotu podatku od towarów i usług, a to oznacza, że zgłoszone żądanie wniesione zostało przez podmiot nieistniejący.

1.5. Na skutek wniesionego przez Wspólnotę zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 30 czerwca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując że kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma treść art. 6 u.w.l., zaś wykładnia tego przepisu dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy uznał, że wspólnota mieszkaniowa powstaje z chwilą wyodrębnienia pierwszego lokalu pod warunkiem, że jego właścicielem jest inna osoba niż dotychczasowy właściciel nieruchomości. Ten ostatni nie zmienia się we właściciela lokalu, jest on współwłaścicielem nieruchomości, a zarazem ma wyłączność na korzystanie z części składowej nieruchomości, jaką jest niewyodrębniona część budynku. Ta pozostała część nieruchomości może stanowić kilka lokali samodzielnych. Z mocy art. 4 ust. 1 u.w.l., właściciel niewyodrębnionego lokalu ma takie same prawa do tych lokali jak i do nieruchomości wspólnej, jakie przysługują właścicielom lokali wyodrębnionych. Organ wyjaśnił, że odrębna własność lokalu powstaje w drodze umowy, jednostronnej czynności prawnej albo orzeczenia sądu. Umowę o ustanowienie odrębnej własności lokalu mogą zawrzeć albo współwłaściciele nieruchomości albo właściciel nieruchomości i nabywca lokalu. W tej sytuacji zawsze dojdzie do powstania wspólnoty mieszkaniowej, gdyż w ramach jednego budynku zaistnieją dwa podmioty, z których przynajmniej jeden będzie właścicielem lokalu.

Organ w dalszej kolejności wywodził, iż w drodze jednostronnej czynności prawnej można ustanowić odrębną własność lokalu dla siebie. Jednak przez ten akt wspólnota mieszkaniowa nie powstanie, pomimo że wyodrębniono lokal mieszkalny. Stanie się tak z tego powodu, że lokal i pozostała część nieruchomości są nadal własnością tego samego podmiotu. Dopiero zbycie wyodrębnionego lokalu na rzecz osoby trzeciej spowoduje powstanie wspólnoty mieszkaniowej.

Wyodrębnienie własności lokalu może nastąpić także na mocy orzeczenia sądu, znoszącego współwłasność nieruchomości. Ponieważ nie można być współwłaścicielem samym ze sobą orzeczenie o zniesieniu współwłasności ze swej istoty dotyczy przynajmniej dwóch podmiotów. Pozwala to wnioskować, że także w tym przypadku zawsze dojdzie do powstania wspólnoty mieszkaniowej z chwilą powstania odrębnej własności lokalu.

W świetle powyższego organ wywiódł, że dla istnienia wspólnoty mieszkaniowej warunkiem koniecznym jest, by tę wspólnotę tworzyło dwóch współwłaścicieli, w taki sposób że każdy z nich jest właścicielem choćby jednego lokalu. Warunek ten nie będzie spełniony w sytuacji, gdy właścicielem wszystkich lokali, będą na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych dwa podmioty.

W kwestii likwidacji wspólnoty mieszkaniowej Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że dopóki w ramach budynku wyodrębniony jest choćby jeden lokal stanowiący własność osoby, która nie jest jednocześnie właścicielem pozostałej części nieruchomości, likwidacja wspólnoty mieszkaniowej nie jest możliwa ani w drodze czynności prawnej, ani w drodze orzeczenia sądu. Taka możliwość otwiera się dopiero w sytuacji, w której właścicielem wyodrębnionego lokalu i reszty nieruchomości (lub wszystkich pozostałych wyodrębnionych lokali) staje się ta sama osoba. Odpada wówczas przyczyna, dla której wspólnota ma istnieć (nie ma potrzeby godzenia interesów kilku podmiotów). Zachodzi tu analogiczna sytuacja do tej, w której właściciel nieruchomości wyodrębnił w drodze jednostronnej czynności prawnej lokal dla siebie.

Wobec powyższego organ wskazał, że z dniem 1 grudnia 2006 r., w związku z dokonanymi transakcjami sprzedaży, w efekcie których wszystkie lokale w budynku położonym w L. przy ul. W. wraz z prawami z nimi związanymi stały się współwłasnością w częściach ułamkowych dwóch podmiotów, nastąpiło ustanie bytu prawnego Wspólnoty. W rezultacie podmiot ten utracił podmiotowość podatkowoprawną na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług oraz zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie O.p.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do WSA w Łodzi Wspólnota zarzuciła naruszenie art. 6 u.w.l. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wraz z nabyciem wszystkich lokali przez dwa podmioty w częściach ułamkowych, Wspólnota utraciła byt prawny w sytuacji, gdy ustawodawca nie przewidział takiego skutku, a z treści powołanego przepisu wynika, że Wspólnota trwała tak długo jak długo istnieją wyodrębnione samodzielne lokale, których właściciele - spółka "O." i spółka "O." - tworzą wspólnotę.

2.2. Dyrektor Izby Skarbowej w L. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując tym samym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wyrokiem z 19 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Łd 1176/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

3.2. Sąd uznał, że jeżeli własność wszystkich lokali stanowiących odrębne własności w danej nieruchomości przypada niepodzielnie dwóm lub większej ilości podmiotów to znaczy, że każdy lokal przypada na rzecz tych samych właścicieli, co skutkuje tym, że wszystkie lokale należą do jednego właściciela. W konsekwencji w takiej sytuacji wspólnota mieszkaniowa w rozumieniu art. 6 u.w.l. nie powstaje. Byt prawny wspólnoty mieszkaniowej jest, zaś, z woli ustawodawcy, uzależniony od tego, czy w danej nieruchomości poza właścicielem lub współwłaścicielami w częściach ułamkowych lokali stanowiących odrębną własność (dotychczasowy właściciel), istnieje chociaż jeden inny podmiot będący właścicielem (lub współwłaścicielem) chociaż jednego takiego lokalu. Jeśli takiego podmiotu nie ma - wspólnota nie powstaje.

Tymczasem jak zauważył Sąd pierwszej instancji w nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej sprawy wszystkie lokale stanowiące odrębne nieruchomości stanowią współwłasność dwóch spółek prawa handlowego, gdzie "O." sp. z o.o. jest współwłaścicielem w 7/10 częściach, zaś "O." sp. z o.o. w 3/10 częściach. Oznacza to, że z dniem nabycia udziałów przez wymienione spółki powstała między nimi współwłasność co do wszystkich lokali a nie wspólnota mieszkaniowa.

Okoliczność, że nabycie własności udokumentowano dwoma aktami notarialnymi, z których jeden dotyczył przeważającej większości lokali stanowiących odrębną własność zaś drugi tylko jednego takiego lokalu pozostaje, w ocenie Sądu pierwszej instancji prawnie obojętna dla struktury własności nieruchomości.

3.3. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że prawidłowo organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania powołując jako podstawę prawną art. 165a § 1 O.p.

Podmiot występujący w rozpatrywanej sprawie z żądaniem zwrotu podatku naliczonego nie jest stroną postępowania podatkowego. Podmiot ten nie jest osobą wymienioną w art. 133 O.p., gdyż nie można przypisać mu statusu podatnika w rozumieniu art. 7 O.p. z powodu braku podlegania obowiązkowi podatkowemu w podatku od towarów i usług.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Wspólnota zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżacej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

4.2. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 u.w.l. lokali poprzez błędne przyjęcie, że pomimo istnienia w budynku wielu samodzielnych wyodrębnionych lokali, z chwilą podpisania umowy nabycia ostatniego z wyodrębnionych lokali przez ten sam podmiot właścicielski, utraciła byt Wspólnota, w sytuacji gdy powołany przepis stanowi wyłącznie o warunkach powstania Wspólnoty, a z treści powołanego przepisu nie wynika, jak to błędnie przyjął Sąd, że w takiej sytuacji wspólnota z dnia na dzień przestaje istnieć w obrocie prawnym.

4.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z punktu widzenia przepisów statuujących byt Wspólnoty, w szczególności przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali po zawarciu umów sprzedaży z dnia 01.12.2006 r. na terenie przedmiotowego budynku istniał i istnieje stan wielości samodzielnych lokali użytkowych, a każdy z nich posiada samodzielną księgę wieczystą.

Zdaniem Wspólnoty przepis art. 6 u.w.l. powinien być interpretowany łącznie z art. 3. 1 tej ustawy, zgodnie z którym w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali.

Zdaniem strony skarżącej, istotne dla przyjęcia, że byt Wspólnoty nie ustał jest istnienie w obrębie jednej nieruchomości 12 (w niniejszym przypadku) wyodrębnionych lokali, z których każdy lokal posiada oddzielną księgę wieczystą, w której wskazane jest, iż właściciel/ współwłaściciele lokalu posiadają odpowiedni do wielkości udziału w lokalu, udział w nieruchomości wspólnej. Dopóki zatem trwa odrębna własność lokali nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej. Istnienie części wspólnych w nieruchomości związane z wyodrębnieniem lokali jest charakterystyczne dla wspólnoty zarządzającej częściami wspólnymi. Dopóki zatem trwa odrębna własność lokali i istnieją części wspólnych oraz potrzeba zarządzania nimi, trwa wspólnota.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, jeżeli ustawodawca chciałby uzależnić istnienie wspólnoty wyłącznie od sytuacji, w której przynajmniej jeden lokal musi należeć do innego właściciela niż właściciel pozostałych wyodrębnionych lokali, uregulowałby taką sytuację prawną i wskazał skutki oraz sposób zakończenia bytu takiego podmiotu, jak również uregulowałby sposób przeprowadzenia likwidacji podmiotu.

4.4. Przy tak sformułowanych zarzutach spółka wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

4.5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.1. Przed merytorycznym ustosunkowaniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć pewne istotne i oczywiste kwestie. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych tj. wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., II GSK 20/11, publ.LEX nr 1121149).

5.2. W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 6 u.w.l. poprzez błędną jego wykładnię.

Zgodnie z tym przepisem "ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana".

Spór co do wykładni tego przepisu sprowadza się do kwestii, czy o istnieniu wspólnoty mieszkaniowej decyduje istnienie odrębnych własności lokali, czy też konieczne jest aby odrębności lokali mieszkalnych towarzyszyła odrębność właścicieli. W ocenie autora skargi kasacyjnej dla powstania wspólnoty mieszkaniowej wystarczające jest wyodrębnienie własności lokali. Jeżeli ustawodawca chciałby uzależnić istnienie wspólnoty wyłącznie od sytuacji, w której przynajmniej jeden lokal musi należeć do innego właściciela niż właściciel pozostałych wyodrębnionych lokali, uregulowałby taką sytuację prawną i wskazał skutki oraz sposób zakończenia bytu takiego podmiotu, jak w szczególności uregulowałby sposób przeprowadzenia jego likwidacji.

Powyższego poglądu autora skargi kasacyjnej nie można podzielić.

Wspólnota mieszkaniowa, o której mowa w art. 6 u.w.l. powstaje wskutek wyodrębnienia i przeniesienia własności pierwszego samodzielnego lokalu w konkretnej nieruchomości. Decydujące dla powstania wspólnoty mieszkaniowej jest zatem wyodrębnienie i przeniesienie własności pierwszego samodzielnego lokalu w konkretnej nieruchomości. Nie można jednak nie zauważyć, że zgodnie z tym przepisem wspólnotę mieszkaniową tworzy "ogół właścicieli". Zatem do powstania wspólnoty mieszkaniowej poza odrębnością lokalu niezbędne jest to, aby właścicielem wyodrębnionego lokalu pozostawał inny podmiot niż właściciel pozostałej części nieruchomości.

Takie stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie również w piśmiennictwie, gdzie prezentowane jest stanowisko, że wspólnota powstaje z mocy prawa w chwili, gdy w nieruchomości pojawia się lokal stanowiący odrębną własność osoby innej niż dotychczasowy właściciel całej nieruchomości, albo w chwili, gdy jednocześnie pojawia się większa liczba właścicieli różnych lokali (E. Bończak-Kucharczyk, komentarz do art. 6 ustawy, Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa Komentarz, Wydawnictwo Oficyna 2010).

Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej za inną wykładnią art. 6 u.w.l. nie przemawia również treść art. 3 ust.1 u.w.l., zgodnie z którym "w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali". Stosownie do treści art. 3 ust. 2 u.w.l. "nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali".

Z przepisów tych wynika, że z chwilą sprzedaży pierwszego lokalu w danej nieruchomości nieruchomość ta zostaje podzielona pod względem własności i od tej chwili składa się:

- z indywidualnej własności nabywcy, którą stanowi zakupiony przez niego lokal wraz z pomieszczeniami przynależnymi do tego lokalu (a w razie sprzedaży kolejnych lokali ta indywidualna własność składa się także z lokali wszystkich kolejnych nabywców);

- z indywidualnej własności dotychczasowego właściciela całej nieruchomości, składającej się z niesprzedanych przez niego lokali oraz z pomieszczeń przynależnych do tych lokali (przy czym lokale te mogą być wyodrębnione jako przedmiot odrębnej własności dotychczasowego właściciela nieruchomości lub mogą nie być wyodrębnione, stanowiąc łącznie jego własność);

- z nieruchomości wspólnej, stanowiącej współwłasność dotychczasowego właściciela nieruchomości i nabywcy lokalu w tej nieruchomości (a w razie sprzedaży kolejnych lokali - stanowiącej także współwłasność właścicieli wszystkich kolejnych sprzedanych lokali w tej nieruchomości).

Dlatego należy podzielić pogląd zaprezentowany w literaturze przedmiotu, że o powstaniu nieruchomości wspólnej decyduje fakt, że oprócz dotychczasowego właściciela całej nieruchomości pojawia się inny właściciel lub pojawiają się inni właściciele, którzy nabywają własność lokali w tej nieruchomości. Nieruchomość wspólna istnieje od chwili, gdy zbyty został choćby jeden lokal (sprzedaż kolejnych lokali lub ich zbycie w innej formie prowadzą zatem do tego, że im więcej lokali ma właścicieli innych niż ten, który pierwotnie posiadał całą nieruchomość, tym udziały pierwotnego właściciela całej nieruchomości we własności nieruchomości wspólnej są mniejsze), (E. Bończak-Kucharczyk, komentarz do art. 3 i 4 ustawy, Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa Komentarz, Wydawnictwo Oficyna 2010).

Wykładnia systemowa wewnętrzna dokonana na tle art. 6 i 3 ust. 1 i 2 u.w.l. potwierdza zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że byt prawny wspólnoty mieszkaniowej jest uzależniony od tego, czy w danej nieruchomości poza właścicielem lub współwłaścicielami w częściach ułamkowych lokali stanowiących odrębną własność (dotychczasowy właściciel), istnieje chociaż jeden inny podmiot będący właścicielem (lub współwłaścicielem) chociaż jednego takiego lokalu. Jeśli takiego podmiotu nie ma - wspólnota nie powstaje. Możliwa jest bowiem sytuacja istnienia odrębnej własności lokalu bez powstania wspólnoty mieszkaniowej.

Zarzut naruszenia art. 6 u.w.l. poprzez błędną wykładnię okazał się zatem niezasadny.

5.3. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

5.4. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy.