Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1036/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: par. 27
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
article: par. 14,  par. 22,  par. 23 ust. 1,  par. 29,  par. 30 ust. 2,  par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 15 poz 80
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Janusz Walawski, Protokolant spec. Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części orzekającej o zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: "CWKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając na podstawie § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 8 stycznia 2010 r.", utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL", "Komisja I instancji") z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w sprawie zdolności [...] J. B. do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Dowódca Jednostki Wojskowej skierował [...] J. B. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego.

Komisja I instancji, po przeprowadzeniu badań lekarsko-specjalistycznych, wydała w dniu [...] marca 2013 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u orzekanego:

A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1. zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2,

2. przebyte postrzałowe złamanie żuchwy oraz przedniego odcinka szczęki z ubytkiem części zębodołowej żuchwy, kości wyrostka zębodołowego szczęki, zębów siecznych dolnych i górnych oraz tkanek miękkich przedniego odcinka dna jamy ustnej leczone operacyjnie - § 25 pkt 3.

B. schorzenia współistniejące:

3. osobowość chwiejna emocjonalnie - § 68 pkt 1,

4. deformacja nosa zewnętrznego i pourazowa niedrożność lewego przewodu nosowego - § 26 pkt 5,

5. pourazowa przetoka ustno-nosowa - § 25 pkt 1,

6. pourazowy niedowład w zakresie unerwienia n. V, VII, XII - § 62 pkt 4.

W związku z powyższymi ustaleniami RWKL w [...] uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N; Zał. 1 grupa II.

Ponadto stwierdziła, że nie ustalono związku schorzeń rozpoznanych w pkt 1, 2, 4, 5, 6 ze służbą wojskową ze względu na brak kwalifikacji prawnej urazu. Schorzenie rozpoznane w pkt 3 nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, ponieważ właściwości i warunki służby wojskowej nie miały wpływu na ich powstanie lub pojawienie się.

Komisja I instancji zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia z datą powstania inwalidztwa - czerwiec 2012 r. i nie zaliczyła go do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, w tym powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Jednocześnie stwierdziła, że badany jest zdolny do pracy. Ustaliła termin badania kontrolnego na listopad 2013 r.

W uzasadnieniu Komisja I instancji wskazała, że orzekanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową, ponieważ przy stwierdzonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest on zdolny do pracy, a związku schorzeń powodujących to inwalidztwo (rozpoznanie w pkt 1 i 2) ze służbą nie ustalono.

W odwołaniu do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. skarżący zakwestionował powyższe orzeczenie. Stwierdził, że w chwili obecnej nie występują u niego zaburzenia adaptacyjne, a przebyty uraz twarzoczaszki został wyleczony. Wyjaśnił też, że oczekuje na operację rekonstrukcji tkanek miękkich dziąseł, która doprowadzi do jego pełnej sprawności.

CWKL orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu wskazała, że z analizy dokumentacji orzeczniczej wynika, iż Komisja I instancji postawiła przedmiotowe rozpoznania na podstawie dostarczonej przez orzekanego dokumentacji z pobytu szpitalnego w Klinice [...] w W. w dniach [...] lipca 2012 r. - [...] września 2012r., pobytu w Klinice [...] w W. w dniach [...] kwietnia 2012 r. - [...] maja 2012 r. oraz opinii lekarzy konsultantów RWKL w [...]. Powyższa dokumentacja wskazuje na występowanie u orzekanego zaburzeń adaptacyjnych, wzmożonych reakcji neurotycznych i tendencji do dysymulacji objawów, co wskazuje na konieczność dalszego leczenia psychiatrycznego i psychoterapii, jak również na potrzebę dalszego leczenia z zakresu chirurgii twarzowo-szczękowej. Orzekany nie załączył żadnych zaświadczeń lekarskich, które wskazywałyby na ustąpienie ww. przeszkód zdrowotnych, sam też w treści swego odwołania potwierdza konieczność dalszego leczenia czyli operacji rekonstruującej tkanki miękkie jego twarzy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia RWKL w [...]. Jednocześnie wystąpił o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez nieokreślenie, tak przez CWKL, jak i RWKL w [...], związku schorzeń ze służbą wojskową lub stwierdzenie braku takiego związku, rzekomo z uwagi na brak możliwości ustalenia kwalifikacji prawnej urazu.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o oddalenie skargi, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Podniosła też, że Komisje nie dokonały ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową z przyczyn niezależnych. Nie stanowi to jednak, zdaniem organu, podstawy do uchylenia zaskarżonych orzeczeń. Skarżący może w tej sytuacji żądać, w oparciu o art. 111 § 1 k.p.a., uzupełnienia orzeczeń w zakresie ustalenia związku stwierdzonych chorób ze służbą wojskową.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie, stwierdził jednocześnie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że RWKL w [...] dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji całe postępowanie odwoławcze dotknięte zostało kwalifikowaną wadą prawną. W postępowaniu prowadzonym przez CWKL brało udział dwóch pracowników tego organu, którzy uprzednio brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia (decyzji) organu I instancji, tzn. orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. Osobami tymi byli członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej: [...] lek. J. P. i [...] lek. M. J.. Wyżej wymienieni pracownicy brali udział w postępowaniu prowadzonym przez właściwy w tym czasie organ I instancji, a mianowicie TWKL w [...] w ramach instytucji uregulowanej w § 26 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. Powołanym przepisem prawodawca wprowadził do postępowania wojskowych komisji lekarskich szczególny rodzaj współdziałania organów - podobny do instytucji współdziałania przyjętej przez ustawodawcę na gruncie przepisu art. 106 k.p.a. Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził, iż tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 k.p.a., a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia (decyzji) wojskowej komisji lekarskiej poprzez tę szczególną postać współdziałania (zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia terenowej wojskowej komisji lekarskiej, a obecnie po nowelizacji rozporządzenia – rejonowej wojskowej komisji lekarskiej), podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym.

Sąd podkreślił, że stwierdzone naruszenie prawa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1058/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. wniesioną od powyższego wyroku Sądu I instancji.

Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu Komisja II instancji przedstawiła dotychczasowy tok postępowania w sprawie wskazując, iż ponowna analiza akt orzeczniczo - lekarskich gromadzonych w przedmiotowej sprawie uprawnia do wydania niniejszego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 6 maja 2016 r. J. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] marca 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez przyjęcie, tak przez CWKL, jak i RWKL, braku określenia związku pięciu schorzeń ze służbą wojskową lub braku takiego związku, rzekomo z uwagi na brak możliwości ustalenia kwalifikacji prawnej urazu,

2) § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez ustalenie braku potrzeby przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego i badań specjalistycznych skarżącego, w sytuacji wskazania przez RWKL w pkt 11 h) swego orzeczenia terminu badania kontrolnego w listopadzie 2013 r., w sytuacji gdy CWKL wydała swoje orzeczenie w dniu [...] marca 2016 r.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia RWKL w [...], zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżący podniósł, że Komisja II instancji wydała orzeczenie po upływie trzech lat od wydania orzeczenia przez Komisję I instancji w sytuacji, gdy termin badania kontrolnego ustalony został na listopad 2013 r. Utrzymanie w mocy nieaktualnego orzeczenia stanowi wadę, która winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.

Podniósł również, że zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie CWKL podejmuje ważną dla żołnierza decyzję posługując się nieaktualną dokumentacją, to trudno jest uznać, że decyzja taka jest adekwatna do stanu faktycznego. W czynności CWKL zauważyć można absolutną obojętność w stosunku do losów żołnierza.

Ponadto skarżący podniósł, że RWKL w [...] w stosunku do jednego tylko schorzenia orzekła, że nie pozostaje ono w związku ze służbą wojskową. Natomiast co do pozostałych pięciu schorzeń (ad. pkt 1, 2, 4, 5, 6) nie ustaliła związku lub jego braku ze służbą wojskową ze względu na brak kwalifikacji prawnej urazu. Stanowisko to jest niezgodne z § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, który stanowi, iż orzekając o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie stwierdzenia u żołnierza zawodowego choroby, wojskowa komisja lekarska orzeka również o związku lub braku związku tej choroby z zawodową służbą wojskową.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi z powodu niedotrzymania terminu do złożenia skargi, alternatywnie z uwagi na to, że sprawy związane z ustaleniem związku chorób ze służbą wojskową, grupy inwalidzkiej i zdolności do pracy nie należą do kognicji sądów administracyjnych.

Komisja II instancji wskazała, że skarga została wysłana na adres CWKL w W., lecz została zwrócona do nadawcy jako przesyłka nie odebrana w terminie. Pełnomocnik skarżącego, wbrew pouczeniu zawartemu w orzeczeniu, nieprawidłowo zaadresował skargę wskazując błędny kod pocztowy. Następnie, skarga została przesłana przez pełnomocnika bezpośrednio do WSA w Warszawie, a w dalszej kolejności przekazana przez Sąd do CWKL w W.. Zestawienie daty doręczenia orzeczenia CWKL z dnia [...] marca 2016 r. - 17 marca 2016 r. - z datą wskazaną na kopercie nadesłaną z WSA w Warszawie - 16 maja 2016 r., wskazuje na przekroczenie 30-dniowego terminu do złożenia skargi. W związku powyższym wniosek o odrzucenie skargi jest uzasadniony.

Ponadto Komisja II instancji zaznaczyła, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą w głównej mierze ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Z tego względu nie podlegają one kontroli w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] marca 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2013 r. w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa, jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego – J. B. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że zaskarżone orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2016 r. zostało doręczone stronie w dniu 17 marca 2016 r., zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 16 kwietnia 2016 r. Skarga na powyższe orzeczenie została nadana w dniu 13 kwietnia 2016 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie zwierającej przedmiotową przesyłkę (k. 12 akt sądowych). Przesyłka została zaadresowana do CWKL w W., ul. [...], kod pocztowy: [...] W.. Zgodzić należy się z organem, że powyższy, podany na kopercie kod pocztowy jest inny, aniżeli ten, który figuruje w pouczeniu o środku zaskarżenia zamieszczonym w orzeczeniu z dnia [...] marca 2016r. ([...] W.). Jednakże kluczowy w niniejszej sprawie jest sposób wykonania usługi doręczenia przesyłki pocztowej przez operatora wyznaczonego ([...] S.A.) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. poz. 545). Z akt sprawy wynika, że tenże operator dokonał dwukrotnego awizowania przedmiotowej przesyłki, a następnie zwrócił ją do nadawcy (pełnomocnika skarżącego) z adnotacją "zwrot po terminie". Powyższe wynika z adnotacji zawartych na kopercie, w której nadano przedmiotową przesyłkę (k. 12 i 13 akt sądowych). Należy zatem przyjąć, że operator pocztowy działał w sposób określony w § 34 i § 37 ust. 5 ww. rozporządzenia, przewidziany dla sytuacji, w której dane adresowe adresata przesyłki zostały podane prawidłowo, zaś konieczność zastosowania instytucji doręczenia zastępczego pisma, o której mowa w art. 73 p.p.s.a., wynikała z braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi z powodu jego nieobecności pod wskazanym adresem. Gdyby natomiast operator pocztowy stwierdził brak możliwości doręczenia przedmiotowej przesyłki z powodu wadliwości danych adresowych adresata, wówczas winien niezwłocznie zwrócić przesyłkę do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany" (bez uprzedniego awizowania przesyłki), zaś jako przyczynę niedoręczenia przesyłki winien podać "niepełny", czy też "niedostateczny adres". Powyższe wynika ze wzoru formularza potwierdzenia odbioru przesyłek, stanowiącego załącznik do Regulaminu świadczenia usług powszechnych (tekst jedn. z dnia [...] listopada 2016 r.) stanowiącego załącznik nr 2 do Uchwały nr [...] Zarządu [...] S.A. z dnia [...] października 2016r.

W sytuacji zatem, gdy przesyłka zawierająca skargę na orzeczenie z dnia [...] marca 2016 r. została z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., nadana do CWKL w W., a następnie awizowana i nie podjęta przez adresata w terminie, co wynika z poczynionych na kopercie adnotacji, brak jest podstaw do uznania, że zaistniała podstawa do odrzucenia skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Skarżący nie może bowiem ponosić negatywnych skutków działania operatora pocztowego. Natomiast późniejsze, ponowne nadanie skargi przez pełnomocnika skarżącego bezpośrednio do Sądu i przekazanie jej do organu w dniu 16 maja 2016 r. pozostaje bez znaczenia dla oceny terminowości wniesienia skargi, a zatem nie może stanowić podstawy do uznania, że skarga została złożona z uchybieniem terminu, a w konsekwencji, że wystąpiła przesłanka do odrzucenia skargi z przyczyny określonej w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Sąd, o czym była już mowa powyżej, stwierdził natomiast przesłankę do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] marca 2016 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2013 r. w zakresie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego.

W ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005r., sygn. akt I OSK 1203/04 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1534 ze zm.) czy ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.). Orzeczenia tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (por. uchwała składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99; publ. OSNP 2000/5/167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (publ. ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r. o sygn. akt OSK 1203/04.

W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi oraz ze stanowiska pełnomocnika skarżącego przedstawionego na rozprawie przed Sądem w dniu 31 stycznia 2017 r., przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie CWKL w W. w całości, a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i ją odrzucić.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] marca 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...][...] marca 2013 r. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o sformalizowanym charakterze.

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 27 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 761), sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (z dniem 6 czerwca 2015r.), prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Postepowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu [...] czerwca 2012 r., w dacie skierowania skarżącego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego, zatem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, zaś w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (§ 29). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 30 ust. 2).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stosownie do § 25 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie dokumentacji z pobytu szpitalnego skarżącego w Klinice [...] w W. w dniach [...] lipca 2012 r. - [...] września 2012 r., pobytu w Klinice [...] w W. w dniach [...] kwietnia 2012 r. - [...] maja 2012 r. oraz opinii lekarzy konsultantów RWKL w [...]. Na podstawie ww. dokumentacji stwierdzono u skarżącego występowanie zaburzeń adaptacyjnych, wzmożonych reakcji neurotycznych i tendencji do dysymulacji objawów, co potwierdziło potrzebę dalszego leczenia psychiatrycznego i psychoterapii, jak również dalszego leczenia z zakresu chirurgii twarzowo-szczękowej.

W § 67 pkt 2 załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. (rozdział XVI - stan psychiczny) wykazane zostały "reakcja adaptacyjna przedłużona", grupa II, kat. N. Zgodnie zaś z objaśnieniami szczegółowymi do § 67 reakcje adaptacyjne (reakcje dezadaptacyjne, reakcje kryzysowe, ostre reakcje na stres, zaburzenia stresowe) to: przemijające, niepsychotyczne zaburzenia psychiczne w postaci zaburzeń emocjonalnych (lęk, depresja, napięcie, gniew), zaburzeń zachowania (agresja, autoagresja, ucieczka, izolacja) w postaciach mieszanych, powstające pod wpływem stresujących wydarzeń lub sytuacji, u osób w zasadzie zdrowych psychicznie. Dyspozycja § 67 pkt 2 dotyczy przypadków, które pomimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.

Z kolei w § 25 pkt 3 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia (rozdział VI - jama ustna) wykazane zostało "złamanie szczęki lub żuchwy niezrośnięte lub zrośnięte nieprawidłowo znacznie upośledzające zdolność żucia", grupa II, kat. N/Z. Przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej żołnierzy zawodowych należy wziąć pod uwagę stopień uszkodzenia układu zębowo - szczękowego, a mianowicie: ubytki szczęki dolnej lub górnej, wadliwe zrośnięcie złamania, niezrośnięcie, ubytki podbródka, warg i policzków, przykurcz dolnej szczęki, ubytki lub blizny języka, porażenie nerwu językowo-gardłowego itp., a ponadto wynikające stad powikłania, jak: oszpecenie twarzy utrudniające często współżycie z otoczeniem, ślinotok z powodu niedostatecznej szczelności ust, owrzodzenie bliznowate skóry twarzy i inne. W tych stanach przede wszystkim bierze się pod uwagę zaburzenia mowy i żucia. Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentach leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej.

Pozostałe rozpoznane u skarżącego schorzenia współistniejące nie powodowały u skarżącego niezdolności do służby.

W świetle powyższego, mając na względzie, iż w wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych jednoznacznie potwierdzono u skarżącego zaburzenia adaptacyjne oraz postrzałowe złamanie żuchwy i przedniego odcinka szczęki z ubytkiem części zębodołowej żuchwy, kości wyrostka zębodołowego szczęki, zębów siecznych dolnych i górnych oraz tkanek miękkich przedniego odcinka dna jamy ustnej leczone operacyjnie, uznać należało, iż Komisja dokonała prawidłowej kwalifikacji schorzenia odpowiednio do § 67 pkt 2 i § 25 pkt 3, zaś zaliczenie skarżącego do kategorii N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały omówione w ww. orzeczeniu.

Również Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia. Podkreślić przy tym należy, że Komisja II instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., zastosowała się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., tj. wyłączyła z postępowania osoby, które brały udział w prowadzonym w stosunku do skarżącego postępowaniu w ramach instytucji współdziałania.

Utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Komisja II instancji podzieliła stanowisko RWKL w [...] odnośnie niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej stosownie do § 30 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r., przy czym skarżący na etapie ponownego postępowania przed CWKL nie załączył żadnych nowych dokumentów, które dotyczyłyby jego stanu zdrowia.

Zaznaczyć przy tym należy, że użyte przez prawodawcę w ww. przepisie sformułowanie "komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne" oznacza, że uzupełnienie postępowania komisji I instancji przez komisję odwoławczą ma charakter fakultatywny. Nie oznacza natomiast obowiązku po stronie tej komisji podjęcia dodatkowych czynności procesowych w sytuacji, gdy wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione na etapie postępowania przed komisją I instancji. W realiach niniejszej sprawy ustalono trwałą niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej, zaś ostateczne orzeczenie CWKL z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2013 r., stało się podstawą zwolnienia skarżącego ze służby. Okoliczność tę potwierdził - obecny na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. - pełnomocnik skarżącego. W tej sytuacji brak było przesłanek, aby - na obecnym etapie i w ramach postępowania zainicjowanego w 2013 r. na skutek zdarzenia, które miało miejsce podczas pełnienia przez skarżącego misji w PKW w [...] - Komisja II instancji prowadziła dodatkowe, specjalistyczne badania lekarskie, które miałyby stanowić podstawę ponownej (aktualnej) oceny zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Taka ocena mogłaby zostać przeprowadzona w ramach nowego postępowania zainicjowanego przez samego skarżącego przed właściwą komisją lekarską, nie zaś w ramach postępowania wszczętego w 2013 r. (w czasie kiedy skarżący pozostawał w służbie), na skutek zaistniałych wówczas okoliczności.

Odnosząc się natomiast do kwestii badania kontrolnego skarżącego określonego w orzeczeniu Komisji I instancji na miesiąc listopad 2013 r. wskazać należy, że wobec orzeczenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej i jednoczesnego określenia trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, badanie to dotyczyło kwestii określenia związku schorzeń skarżącego ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Badania te dotyczyły bowiem kwestii określenia inwalidztwa i odnosiły się do tego punktu orzeczenia, co wprost wynika z jego treści (pkt 11 lit. h).

Wobec powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez CWKL wskazanych przepisów rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. Skarżący nie sprecyzował w żaden sposób na czym, w jego ocenie, polegają "braki formalne" dokumentacji medycznej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast, jak już wyżej wskazano, kwestia oceny określenia związku (braku związku) rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową wykracza poza kognicję tutejszego Sądu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w pkt 2 sentencji.