Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 440/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 121-122, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 193 par. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 2-3, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M, K, kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 440/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] określającą B. K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok w kwocie 408.404,00 zł.

Organ odwoławczy wskazał, iż w 2010 roku skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod firmą A B. K. z siedzibą w Ł., Al. B w zakresie produkcji i sprzedaży odzieży damskiej, męskiej i młodzieżowej. W ramach ww. działalności gospodarczej prowadziła księgi handlowe w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Skarżąca, pomimo wezwań, nie przedłożyła dokumentacji księgowej prowadzonej firmy. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. włączył do postępowania materiał dowodowy zgromadzony w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego wobec skarżącej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2010 roku. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji włączył również decyzję z dnia [...] wydaną dla skarżącej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2010 roku. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...].

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, iż B. K. zawyżyła koszty uzyskania przychodów łącznie o kwotę 937.480,00 zł, poprzez zaewidencjonowanie faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w których jako wystawca widnieje firma C. Sporne faktury VAT nie odzwierciedlały faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, tj. opisanych w ich treści sprzedaży towarów - etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych, i nie mogą stanowić dowodów księgowych stanowiących podstawę do zaliczenia ich w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

W 2010 roku skarżąca zaewidencjonowała 13 faktur VAT wystawionych przez firmę C na łączną kwotę netto 1.505.757,25 zł. Jednakże do kosztów uzyskania przychodów na podstawie ww. faktur VAT zaliczyła kwotę 937.480,00 zł. Tym samym nie uznano jako kosztów uzyskania przychodów kwoty 937.480,00 zł.

Organy podatkowe ustaliły, iż A. S. prowadził działalność w zakresie montażu i sprzedaży mikroskopów przeznaczonych głównie do gabinetów stomatologicznych i ginekologicznych. W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał dla A. S. decyzję Nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2010 roku, w której sporne faktury VAT wstawione dla B. K. uznał za nierzetelne, a same transakcje wynikające z tych faktur za fikcyjne i nieodpowiadające rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Tym samym określił w tym zakresie obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W wyniku prowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt I SA/Kr 317/15 oddalił skargę podatnika na tą decyzję.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o fikcyjności transakcji pomiędzy firmą A. S., a A B. K. świadczą także przesłuchania pracowników C - Ł. M., J. N., U. P., M. J., którzy nie wiedzieli i nie potwierdzili, aby przedmiotem działalności C była sprzedaż etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych. Ponadto żaden z tych pracowników nie potwierdził, aby kiedykolwiek przyjmowano tego typu asortyment do magazynu. Wszyscy natomiast potwierdzili, że firma V. E. zajmowała się tylko handlem mikroskopami.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż A. S. nie zajmował się produkcją etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych. Nie posiadał w tym zakresie zaplecza ani technicznego, ani osobowego (pracowników). Na stanie jego firmy były tylko: komputery biurowe, drukarki, kasy fiskalne, wyposażenie biura oraz samochody osobowe i dostawcze. Nie posiadał natomiast żadnych środków trwałych niezbędnych do wyprodukowania ww. spornych towarów. Nie zatrudniał również pracowników, którzy zajmowaliby się produkcją takich towarów.

Organ I instancji ustalił również, iż zgodnie z dokumentacją firmy A. S. zakupy usług poligraficznych i etykiet miał dokonywać w firmie P. N., a zakupy opakowań kartonowych w firmie E K. S. Jednakże wobec tych osób wydano decyzje podatkowe, w których organy podatkowe uznały za fikcyjne faktury VAT wystawione dla firmy A. S. Zatem w ocenie organów podatkowych, jeśli A. S. nie nabył od P. N. i K. S. spornych towarów, jak również nie wytworzył ich we własnym zakresie - ponieważ nie posiadał odpowiedniego zaplecza osobowego i technicznego - to tym samym nie mógł ich sprzedać B. H.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, iż zapłaty za sporne faktury VAT wystawione przez A. S. dokonała firma brata skarżącej, tj. F sp. z o.o. Ustalono, że mechanizm przepływu pieniędzy między A. S. a spółką F odbywał się z wykorzystaniem konta P. N. po to, by uwiarygodnić transakcje "sprzedaży" zachodzące w łańcuchu firm: P. N., A. S., a następnie skarżącej i F sp. z o.o.

Organy podatkowe uznały za niewiarygodne zeznania skarżącej w zakresie metkowania sprzedawanych produktów, a następnie zrywania ich w firmie brata i przyczepiania/mocowania metek firmy F. Nie uznano za wiarygodne takich działań, ponieważ trudno dać wiarę temu, że skarżąca wydawała duże środki na zakup etykiet, które następnie miały być niszczone w firmie brata, który ponownie musiałby wydawać środki na zakup takich etykiet, tym bardziej, że ta sama firma, tj. D A. S. miała rzekomo dostarczać również etykiety do firmy brata skarżące, tj. spółki F.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zasadnie organ I instancji stwierdził w firmie skarżącej nierzetelność dokumentów księgowych za rok 2010 z uwagi na ujęcie w księgach handlowych zakupu etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych na podstawie faktur wystawionych przez firmę D A.S., które to faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych. Określenie w dowodzie księgowym strony uczestniczącej w operacji gospodarczej, czy też przedmiotu transakcji, których ten dowód dotyczy, w sposób niezgodny z rzeczywistością oznacza, iż dowód taki nie może, jako niewiarygodny, stanowić podstawy zapisów w księdze podatkowej, a tym samym nie może być dowodem poniesienia wydatku. Jeśli dana czynność nie przebiega tak jak określa to dokument księgowy, brak jest podstaw do zaliczenia wydatków wynikających z takiego dokumentu do kosztów uzyskania przychodów. Nierzetelnością jest więc nie tylko brak zapisu w księgach, ale również zapis niezgodny z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, co miało miejsce w omawianym przypadku.

W ocenie organu odwoławczego, podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (bez szacowania na podstawie art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej) organ I instancji zasadnie określił na podstawie uzyskanych danych z pominięciem kosztów w kwocie netto 937.480,00 zł zaewidencjonowanych na podstawie nierzetelnych faktur wystawionych przez firmę D A. S. Organ kontroli skarbowej zanegował zgodność spornych faktur z rzeczywistością i tym samym rzetelność danych w nich zawartych, uznając te faktury za niedokumentujące opisanych w nich transakcji gospodarczych, a wobec braku jakichkolwiek innych dowodów przedstawiających rzeczywisty ich przebieg, słusznie uznał, że nie stanowią one dowodu poniesienia wydatku i jego związku z uzyskanym przychodem i tym samym kwoty w nich ujęte nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji oraz o przeprowadzenie dowodu z zeznań wszystkich świadków w postępowaniu w sprawie F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności dowodowych, a jedynie zebranie materiału dowodowego od innych organów, co skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji w oparciu o ustalenia organów, a nie materiał zgromadzony w toku przeprowadzonych czynności, które winny mieć na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, przy czym bezpodstawnie oddalono wnioski dowodowe skarżącego, niewątpliwie istotne z punktu widzenia zasadny prawdy materialnej;

- art. 191 w zw. z art. 187 ust. 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nie włączenie do akt sprawy zeznań osób przesłuchiwanych w ramach postępowania prowadzonego w stosunku do F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością;

- art. 191 w zw. z art. 187 i art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz granic orzekania i przyjęcie, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy mógł dokonać ustaleń i orzec o wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok kwot wynikających z faktur wystawionych przez A. S.;

- art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez przyjęcie, że w/w wydatki nie stanowią kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, podczas gdy wydatki te spełniają wszelkie przesłanki zaliczenia wydatku do kosztu uzyskania przychodu i nie zostały one enumeratywnie wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 5 października 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo uzupełniające skargę, w którym podtrzymał wszelkie twierdzenia i zarzuty podniesione w skardze z dnia 24 czerwca 2016 r., dodatkowo zarzucając rozstrzygnięciu organu II instancji z dnia [...] naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 180, art. 187, art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego (pełnego) materiału dowodowego, a polegającego na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w osobie [...], [...] oraz [...] przesłuchiwanych w postępowaniu dot. F sp. z o.o., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

- art. 191 i art 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, w szczególności poprzez odmowę wiarygodności zeznaniom skarżącej, pomimo że zeznania były spójne i logiczne, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że transakcje z firmą A. S. były fikcyjne;

- art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącej do władzy publicznej oraz nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, przejawiające się w niniejszym postępowaniu w szczególności dokonaniem ustaleń faktycznych wyłącznie o materiał zebrany przez inny organ i w innych postępowaniach, jak również wybiórcze włączanie ich do akt przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

W omawianej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organy podatkowe, jako kosztu uzyskania przychodów w działalności gospodarczej skarżącej, wydatków na zakup etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych od firmy C.

Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) spoczywa na organie podatkowym. Nie jest to jednak obowiązek nieograniczony, w szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki podatkowe. W sytuacji, gdy podatnik kwestionuje ustalenia organów, to na nim ciąży obowiązek wykazania, że są one nieprawidłowe lub niekompletne. Zwrócić tu należy uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów - zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik - pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2166/09, dostępny w bazie CBOSA: www.nsa.orzecznictwo.gov.pl).

Organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i wbrew wywodom skarżącej, przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy nie naruszyły przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.

W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji przekonywująco wyjaśniły, dlaczego nie mogły uznać jako kosztu uzyskania przychodów "pustych" faktur VAT wystawionych przez A. S.

Nie uchybia zasadom logiki i doświadczenia życiowego wywód organów podatkowych wykazujący przyczyny wyłączające możliwość przyjęcia, że A. S. wykonał dostawy etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych. Szczególne znaczenie ma tutaj decyzja wydana wobec tej osoby na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) i zobowiązująca go do zapłaty podatku w przypadku samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług. W decyzji z dnia [...] wydanej dla A. S. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. uznał za nierzetelne sporne faktury VAT wstawione dla B. K. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w K. w decyzji z dnia [...] Nr [...], a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt I SA/Kr 317/15 oddalił skargę tego podatnika na decyzję organu odwoławczego.

W niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość organy podatkowe dowiodły, że firma A. S.(C) nie wykonała i nie mogła wykonać żadnych dostaw etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych na rzecz skarżącej, bowiem nie dysponowała żadnymi środkami technicznymi w tym zakresie, jak również nie zatrudniała pracowników, którzy mogliby wykonać takie towary (usługi). Okoliczności w tym zakresie potwierdzili pracownicy ww. firmy, na zeznania których powoływał się w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej.

Organy podatkowe dowiodły także, że A. S. nie mógł kupić spornych towarów u innych podmiotów (P. N. i K. S.). Wobec tych osób Dyrektor UKS w Ł. i Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. wydali odpowiednio w dniu [...] i [...] decyzje w zakresie podatku od towarów i usług, w których uznano faktury VAT wystawione dla firmy A. S. za fikcyjne (str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Sąd pragnie podkreślić, iż trzeba mieć na uwadze uregulowania szczególne, zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych odnoszące się do grupy podatników uzyskujących przychód ze źródła przychodów wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3, a więc z pozarolniczej działalności gospodarczej. Uregulowania te odnoszą się do firmy skarżącej, bowiem sporne wydatki na zakup etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych miały związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Takim szczególnym przepisem dotyczącym zasad ustalania dochodów u podatników osiągających przychody z działalności gospodarczej i prowadzących księgę rachunkową (skarżąca sprowadziła taką księgę stosownie do art. 24a ust. 1 cyt. ustawy ) jest art. 24 ust. 1. Zgodnie z jego treścią za dochód z działalności gospodarczej uważa się w takiej sytuacji dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Zważyć przy tym należy, że dochód wynikający z księgi podatkowej jest podstawą opodatkowania wtedy, gdy księga jest prowadzona prawidłowo. Księgą podatkową jest m.in. księga rachunkowa. Zasady prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zawarte są w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 tej ustawy, księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Stosownie zaś do art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 22 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej. Dowód księgowy powinien zawierać, m.in. określenie stron dokonujących operacji oraz opis operacji. Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej.

Ustawodawca nadaje księgom podatkowym szczególną moc dowodową. Zgodnie bowiem z przepisem art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Ze wspomnianego art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej wynika domniemanie, że zdarzenia odnotowane w księdze rzeczywiście miały miejsce, a ich przebieg był taki, jak z owej księgi wynika. Domniemanie to wiąże organ podatkowy, jednak może ono zostać obalone, co pociągnie za sobą utratę mocy dowodowej ksiąg, jeśli stwierdzone zostanie, że księga prowadzona była w sposób nierzetelny lub wadliwy. Inicjatywa stwierdzenia tego rodzaju okoliczności należy do organu podatkowego, który może przeprowadzić odpowiednie badanie w tym względzie. Stwierdzenie nierzetelności, zgodnie z przepisem art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, zawsze prowadzi do utraty przez księgę szczególnej mocy dowodowej. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, bowiem organy podatkowe stwierdziły nierzetelność ksiąg w zakresie związanym z szeregiem transakcji zakupu etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych od konkretnie wskazanego podmiotu – firmy A. S.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia (niewłączenia do akt niniejszej sprawy) dowodu z przesłuchania świadków, którzy zeznawali w sprawie prowadzonej przeciwko sp. z o.o. F, Sąd uznał, że przesłuchania tych świadków w świetle zebranych już dowodów nie ujawniłoby okoliczności przeciwnych co do faktu wykonania dostaw etykiet, opakowań kartonowych i tekturowych oraz pudełek kartonowych przez A. S., a rozliczonych zakwestionowanymi fakturami.

Sąd przychyla się do panującego w orzecznictwie poglądu, że z przepisów dotyczących postępowania dowodowego wynika, między innymi, że organ podatkowy jest obowiązany dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej), zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), w szczególności uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej); oraz na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Należy mieć jednak na uwadze, że bezwzględne stosowanie zasady przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę postępowania podatkowego, w każdym stanie faktycznym, prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej oraz w związku z wzajemnymi oczekiwaniami stron, co do konieczności przeprowadzenia dowodu przez przeciwnika w sprawie. Mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy, na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej, nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Reasumując Sąd uznał za uzasadnione przyjęcie przez organy podatkowe, że zakwestionowane faktury VAT nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, gdyż nie potwierdzają rzeczywistych transakcji pomiędzy wymienionymi w nich podmiotami.

Art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera legalną definicję kosztów uzyskania przychodów stanowiąc, iż są nimi wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów. Jak wynika z tej regulacji, skoro mowa jest w niej o kosztach poniesionych, niewątpliwie chodzi tu o wydatki, które mają charakter rzeczywisty, a ponadto niezbędne jest istnienie ich związku z przychodami. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera też prawidłowe udokumentowanie ponoszonych kosztów w celu ustalenia, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki pozwalające uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy podatkowej. Obowiązek ten spoczywa na podatniku, to on bowiem dokonuje określonych wydatków i zaliczając je do kosztów uzyskania przychodów pomniejsza podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.

Tak więc, podatnik powinien wykazać nie tylko, że koszt został poniesiony, ale również, iż został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Jeżeli podatnik prowadzący działalność gospodarczą dokonuje określonych płatności, to powinny być one ekwiwalentem za dostarczone mu towary lub usługi, te bowiem bezpośrednio odsprzedane lub wykorzystane do wytworzenia innych towarów lub usług przynoszą mu następnie przychód. Tylko w takim ujęciu można rozważać istnienie związku pomiędzy kosztem a przychodem, czyli poniesieniem kosztów w celu uzyskania przychodów. Jeżeli zatem podatnik dysponuje na potwierdzenie dokonania, np. transakcji zakupu towaru określonym dokumentem, z którego wynika, iż towar został nabyty od wskazanego w tym dokumencie podmiotu, a postępowanie dowodowe wykaże, iż podmiot taki nie wykonał w rzeczywistości takiej dostawy, to w takim przypadku, z omówionych już względów, nie można traktować kwoty uwidocznionej na takim - nie odpowiadającym rzeczywistości dokumencie - w kategoriach kosztów uzyskania przychodów. Organy muszą dysponować środkami wskazującymi na rzeczywiste poniesienie wydatków i to również w zakresie rzeczywistych źródeł pochodzenia towaru. Strona takich dowodów nie dostarczyła, a za niewystarczające w tym zakresie należy uznać zeznania skarżącej, czy ewentualnych świadków. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której podmioty prowadzące działalność gospodarczą, wbrew przepisom ustaw podatkowych, zwolnione byłyby z prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji, a ich przychód i koszty ustalane byłyby na podstawie zeznań. Uznanie danej faktury za nieodzwierciedlającą rzeczywistego zdarzenia gospodarczego wywołuje skutek w zakresie wszystkich jej elementów (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2013 r. o sygn. akt II FSK 2136/11, LEX nr 1342091).

Skoro w niniejszej sprawie stan faktyczny przyjęty za podstawę wyrokowania przez Sąd uzasadnia przyjęcie, iż wskazany w zakwestionowanych fakturach VAT podmiot, jako sprzedawca towaru, nie wykonał tych dostaw, nie było podstaw do zastosowania art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i uwzględnienia w kosztach kwot wynikających z tych faktur. Sam fakt wystawienia faktury nie tworzy kosztów. Faktura wskazująca zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało pomiędzy innymi podmiotami, nie ma wpływu na obniżenie podstawy opodatkowania.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), należało skargę oddalić. O wynagrodzeniu radcy prawnego w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 tej ustawy.

ms