Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2616/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (Spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. spraw ze skarg Przedsiębiorstwa "A" w B na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 3 października 2002 r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] w przedmiocie taryfikacji towaru celnego I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. orzeka, ż uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Krakowie na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] (słownie: [...] złotych)


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "A" z siedzibą w B, zgłosiła w Urzędzie Celnym w K. do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar - propolis - kit pszczeli surowy - pochodzący z Ukrainy , według niżej wymienionych dokumentów SAD :

1. [...] z dnia [...] 2000 r.

2. [...] z dnia [...] 2000 r.

3. [...] z dnia [...] 2000 r.

4. [...] z dnia [...] 2000 r.

5. [...] z dnia [...] 2000 r.

W dokumentach celnych skarżąca zadeklarowała kod PCN 1521 90 99 0 - obejmujący Woski roślinne ( inne niż trójglicerydy ) , wosk pszczeli , inne woski owadzie i spermacet , nawet rafinowane lub barwione ze stawką celną konwencyjną w wysokości 5%.

Dyrektor Urzędu Celnego w K. objął przedmioty towar wnioskowaną procedurą.

W wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów organ celny zakwestionował zadeklarowany przez skarżącą w zgłoszeniach celnych kod Taryfy celnej i wszczął z urzędu postępowanie w sprawach dotyczących przedmiotowych zgłoszeń .

Skarżąca w złożonych wyjaśnieniach stwierdziła , że propolis nie jest jadalnym produktem; nie jest też towarem porównywalnym z żółwimi jajami lub gniazdami jerzyka salangana, które wyczerpują zakres pozycji PCN 0410 sugerowanej przez organ celny . Ponadto skarżąca wskazała na treść Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.03.1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz.U. Nr 42, poz.264 ze zm.) , które potwierdza słuszność zajętego przez nią stanowiska .

Dyrektor Urzędu Celnego w K . decyzjami z dnia [...] 2002 r. uznał w/w zgłoszenia celna za nieprawidłowe i orzekł , że właściwym kodem dla spornego towaru jest kod PCN 0410 00 00 0 ze stawką celną konwencyjną 16% , według której określił kwotę długu celnego w poszczególnych zgłoszeniach celnych.

Na podstawie § 1 ust.3 i § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.06.1998 r zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 86, poz.544 ze zm.) organ celny orzekł o odsetkach wyrównawczych.

Od powyższych decyzji skarżąca odwołała się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie. W związku z reorganizacją administracji celnej i zniesieniem urzędu Prezesa Głównego Urzędu Ceł , odwołania zostały rozpatrzone przez na podstawie art.4 ust.1 w związku z art.30 ust.1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) - przez Dyrektora Izby Celnej w K., który w dniu 3.10.2002 r. uchylił zaskarżone decyzje w części określającej podstawę prawną , a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. .

Odnośnie odsetek wyrównawczych organ odwoławczy orzekł , że podstawą ich wymiaru jest § 1 ust.3 i § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r w sprawie określenia wypadków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz.958 ze zm. Dz.U. z 1998 r. Nr 86, poz.544 ).

Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że zgodnie z " Wyjaśnieniami do Taryfy celnej " pkt. (II) uwag do pozycji 1521 Taryfy celnej , wosk pszczeli jest substancją , z której pszczoły budują w ulach sześciokątne komórki plastrów

( ... ). Wosk pszczeli i inne woski owadzie są klasyfikowane do niniejszej pozycji nawet w stanie surowym ( także w plastrach naturalnych ) , wytłaczane albo rafinowane , nawet bielone lub barwione.

Pozycja ta nie obejmuje jednak mieszanin wosków owadzich ,wosków owadzich zmieszanych ze spermacetem , woskami roślinnymi , mineralnymi lub sztucznymi , ani wosków owadzich zmieszanych z tłuszczami, żywicami, substancjami mineralnymi lub innymi ( oprócz substancji barwiących ); mieszaniny te objęte są Działem 34 taryfy celnej.

Zgodnie z uwagą 1 ( a) do działu 34. Dział ten nie obejmuje m.in. jadalnych mieszanin .

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na ustalony niespornie typowy zestaw komponentów propolis należy określić jako mieszaninę wosku z innymi substancjami , przede wszystkim z żywicami , olejkami aromatycznymi i pyłkiem kwiatowym , a udział wosku nie przenosi zwykle 50% masy surowca.

Propolis nie jest woskiem syntetycznym ani gotowym , gdyż jest surowcem o pochodzeniu naturalnym , nieprzetworzonym. Odpowiadając na zarzut skarżącej , że propolis z uwagi na zawartość wosku nie nadaje się do spożycia bezpośredniego , ale dopiero po przeprowadzeniu ekstraktacji , czyli wytrąceniu wosku i innych domieszek , organ celny stwierdził , że okoliczność , iż towar w stanie surowym nie nadaje się do spożycia przez ludzi , nie oznacza , że nie jest on zaliczany do produktów jadalnych. Wiele produktów powszechnie spożywanych jest dopiero po przetworzeniu oraz usunięciu elementów niejadalnych , a więc nie bezpośrednio ( np. buraki cukrowe , ziemniaki , zboża , orzechy , ... ). Termin " produkt jadalny " jest określeniem o charakterze ogólnym , wyróżniającym grupę towarów możliwych do spożycia w stanie surowym lub przetworzonym.

Dyrektor Izby Celnej podniósł , że odnosząca się do kitu pszczelego Polska Norma PN-R-78891 nakazuje traktowanie surowego propolisu w sposób właściwy dla żywności.

W ocenie organu odwoławczego należy przyjąć, że propolis jest produktem jadalnym , gdyż w postaci ekstraktu (wyciągu) używany jest jako składnik produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi : w kroplach , pastylkach , nalewkach , kapsułkach oraz w wyrobach cukierniczych i do aromatyzowania wódek. Jak wynika z materiałów reklamowych przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania , kit pszczeli jest komponentem wielu jej własnych wyrobów , nawet przeznaczonych do jedzenia przez dzieci (cukierki ).

Z treści pozycji Działu 34 Taryfy celnej wynika , że kit pszczeli nie może być taryfikowany do żadnego z kodów od 3401 do 3407 .

Taryfikacja spornego towaru dokonana przez organ I instancji w zaskarżonych decyzjach tj. do kodu PCN 0410 00 00 0 - zdaniem organu odwoławczego - jest prawidłowa , bowiem obejmuje ona jadalne produkty pochodzenia zwierzęcego , gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone.

Zgodnie z "Wyjaśnieniami do Taryfy celnej " pozycja ta obejmuje produkty pochodzenia zwierzęcego nadające się do spożycia przez ludzi , gdzie indziej nie wymienione ani nie ujęte.

Skarżąca kwestionując wskazaną taryfikację zarzuciła , że propolis nie nadaje się do bezpośredniego spożycia utożsamiając termin "nadający się do spożycia przez ludzi " z dopuszczalnością spożycia danego towaru w stanie nieprzetworzonym, surowcowym. Stanowisko powyższe jest - zdaniem organu odwoławczego - nieuzasadnione z powodów wcześniej omówionych.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wskazał , że w Wyjaśnieniach do w/w kodu PCN ustawodawca wymienił żółwie jaja ( ...świeże , suszone lub konserwowane w inny sposób ) i gniazda jerzyka salangana , które to towary w stanie surowym również nie są jadalne, ale dopiero po przetworzeniu np. przez gotowanie lub pieczenie. Gniazda jerzyka są substancją analogiczną do stanu importowanego towaru tj. kitu pszczelego surowego, będącego również produktem wymagającym przetworzenia przez ekstrakcję.

W ocenie organu odwoławczego niewielki udział procentowy wyciągu z kitu pszczelego w gotowych artykułach spożywczych nie stanowi argumentu wykluczającego klasyfikację do pozycji PCN 0410 Taryfy celnej . Wiele przypraw czy aromatów stosowanych jest w minimalnych ilościowo dawkach w produktach gotowych , co nie odbiera im cechy środków przeznaczonych do spożycia.

Zarówno w odwołaniu , jak i w toku prowadzonego postępowania skarżąca podnosiła, że klasyfikacja kitu pszczelego do zadeklarowanego w zgłoszeniach celnych kodu PCN 1521 90 99 0 uzasadniona jest treścią Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.03.1997 r w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz.U. Nr 42, poz.264 ze zm.) . W załączniku do w/w rozporządzenia występuje kolumna określająca powiązania PKWiU z kodem PCN. Zgodnie z klasyfikacją PKWiU propolis - kit pszczeli klasyfikowany jest do pozycji 01.25.25-00.30 i powiązany jest z kodem PCN 1521 90 99 0 Taryfy celnej .

Dyrektor Izby Celnej odpowiadając na powyższy zarzut stwierdził , że przepisy ustawy o statystyce publicznej nie upoważniają Rady Ministrów do ustanawiania wiążących przepisów w zakresie powiązań i interpretacji. Interpretację do klasyfikacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Handlu Zagranicznego PCN dokonuje na mocy upoważnienia zawartego w art.13 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U.Nr 75, poz.802 ze zm.) - Minister Finansów, co uczynił w Rozporządzeniu z dnia 24.08.1999 r w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz.830 ).

W ocenie organu odwoławczego wskazówki zawarte w kolumnie powiązań PKWiU z innymi klasyfikacjami i nomenklaturami nie są wiążące dla interpretacji klasyfikacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Handlu Zagranicznego PCN, stanowiącej podstawę dla stosowania ceł i innych środków taryfowych. Stanowią one natomiast istotną opinię klasyfikacyjną.

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca wskazała na następujące dowody :

- kopię pisma Zastępcy Głównego Lekarze Weterynarii z dnia [...] 2001 r. znak: [...] w sprawie rodzaju towarów podlegających weterynaryjnej kontroli granicznej;- wydruk ze strony internetowej Głównego urzędu Statystycznego.

W dowodach tych wobec kitu pszczelego używany jest kod PCN deklarowany przez skarżącą.

Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do tych dowodów podniósł , że autorzy wskazanych pism - organy administracji państwowej - nie są powołane do interpretacji treści Taryfy celnej , bowiem organami takimi są : Minister Finansów, dyrektor izby celnej oraz naczelnik urzędu celnego . W związku z tym przedmiotowe pisma nie mogą stanowić wiążących opinii w sprawie taryfikacji towaru celnego.

W ocenie organu odwoławczego brzmienie kodu PCN 1521 i 0410 zdecydowanie wyklucza zaliczenie spornego towaru do grupy towarów objętych kodem wskazanym przez skarżącą tj. PCN 1521, a jednocześnie pozwala na zaliczenie tego towaru do kodu PCN 0410. W związku z tym należy odrzucić wnioskowane dowody tj. powiązania między PKWiU z PCN , pisma służb weterynaryjnych i administracji statystycznej , gdyż podstawą prawidłowej taryfikacji jest interpretacja Taryfy celnej oparta na ustalonym składzie , przeznaczenie towaru oraz brzmienie pozycji PCN oraz Wyjaśnień do Taryfy celnej.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej zadeklarowana przez skarżącą taryfikacja do kodu PCN 1521 jest wykluczona z uwagi na brzmienie tej pozycji oraz skład i funkcje towaru - uwzględniając zasady posługiwania się Taryfą celną.

Organ odwoławczy przyznał , że przy załatwianiu przedmiotowych spraw zostały istotnie naruszone terminy do ich rozpatrzenia , o czym skarżąca nie została poinformowana w trybie art.140 Ordynacji podatkowej. Zwłoka ta była spowodowana koniecznością zwrócenia się o wyjaśnienie w zakresie klasyfikacji propolisu do Głównego Urzędu Ceł i oczekiwania na odpowiedź z Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych GUC. Przewlekłość postępowań celnych spowodowana była zawiłością przedmiotowych spraw. Brak zawiadomienia skarżącej o nowym terminie rozpatrzenia spraw stanowi uchybienie proceduralne , które - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art.123 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że nie miał obowiązku informowania skarżącej o wystąpieniu do Głównego Urzędu Ceł o wyjaśnienie taryfikacji spornego towaru , natomiast opinia tego Urzędu byłą włączona do akt sprawy i skarżąca miała możliwość zapoznania się z jej treścią.

Odnośnie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnych Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że uchybienia te zostały usunięte w zaskarżonych rozstrzygnięciach poprzez wskazanie prawidłowej podstawy prawnej. Uchybienia te nie miały także wpływu na wynik spraw.

Za nieuzasadnione organ celny uznał zarzuty naruszenia art.120 i art.121 Ordynacji podatkowej.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego tj. art.13 § 1 Kodeksu celnego w związku z załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U.Nr 146, poz.1639 ).

Zdaniem skarżącej organy celne zastosowały do podstawy wymiaru długu celnego niewłaściwą pozycję Taryfy celnej, co spowodowało określenie nieprawidłowej jego wysokości

Ponadto organy celnej pominęły powszechnie obowiązujące przepisy prawa tj. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.03.1997 r w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz.U. Nr 432, poz.264 ) oraz Polskiej Normy PN-R-78891 "Propolis - kit pszczeli" w związku z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 19.09.1999 r. w sprawie wykazu Polskich Norm do obowiązkowego stosowania (Dz.U. Nr 88, poz.989). Rozstrzygnięcia organów celnych zostały oparte na normach pozaustawowych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącej organy celne dokonując taryfikacji spornego towaru nie uwzględniły treści Taryfy celnej , ani Wyjaśnień Ministra Finansów do tej Taryfy , bowiem nie zostały zastosowane Reguły 2b i 3a .

Zgodnie z pierwszą z tych Reguł wszelkie informacje zawarte w treści pozycji o materiale lub substancji odnoszą się do tego materiału lub substancji bądź w stanie czystym, bądź w mieszaninie lub połączeniu tego materiału lub substancji z innymi materiałami lub substancjami. Również każda informacja o towarach z określonego materiału lub substancji odnosi się do wyrobów wykonanych w całości lub w części z tego materiału lub substancji. Klasyfikowanie wyrobów stanowiących mieszaniny lub składających się różnych materiałów lub substancji należy ustalać według zasad określonych w Regule 3 , zgodnie z którą do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie kryterium jest możliwe do zastosowania.

O taryfikacji towaru celnego decyduje moment zgłoszenia celnego. Sporny propolis przed jego oczyszczeniem zawiera w swym składzie " w znaczącej części " wosk pszczeli , a oprócz niego produkty pochodzenia roślinnego , takie jak żywice drzew i krzewów , pyłki kwiatowe i olejki aromatyczne . W związku z tym , zdaniem skarżącej , oczywistym wydaje się , że produkt ten powinien być taryfikowany do tej pozycji Taryfy celnej , która obejmuje swym zakresem składnik decydujący o charakterze produktu . Najbardziej znaczącym ilościowo składnikiem surowego propolisu jest wosk pszczeli - ok.30 - 50% ogólnej zawartości - dlatego uzasadniona jest jego taryfikacja do pozycji PCN 1521 90 99 0 .

Skarżąca podniosła , że jeżeli powyższe Rugały w ocenie organu celnego nie mogłyby być zastosowane w rozpatrywanej sprawie , to należy dokonać taryfikacji spornego towaru według Reguły 4 tj. do pozycji Taryfy celnej najbardziej zbliżonej. Dokonując taryfikacji według tej Reguły , także doprowadzi to do pozycji właściwej dla wosku pszczelego .

Błędna interpretacja Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a także nie zastosowanie tych Reguł w ocenie skarżącej stanowi rażące naruszenie prawa .

Skarżąca powtórzyła zarzuty dotyczące harmonizacji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z Polska Scaloną Nomenklaturą Handlu Zagranicznego oraz wyjaśnienia organów statystycznych . Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.03.1997 r. wskazujące na wzajemne powiązania przedmiotowych nomenklatur jest aktem powszechnie obowiązującego prawa i jest wiążące dla stron , ale również dla organu orzekającego . Stanowisko Dyrektora Izby Celnej w tej kwestii stanowi poważne naruszenie fundamentalnej zasady działania organów administracji państwowej na podstawie prawa i zgodnie z prawem. Klasyfikacja PKWiU została zbudowana na bazie klasyfikacji PCN i przy wykorzystaniu Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej . O klasyfikacji propolisu do kodu PCN 1521 90 99 0 zadecydował sam ustawodawca.

Organy celnej dokonały taryfikacji propolisu przyjmując , że jest to produkt pochodzenia zwierzęcego. Tymczasem , jak wynika z punktu 1.1 Polskiej Normy PN-R-78891 - przedmiotem normy jest propolis - kit pszczeli , produkt pochodzenia roślinnego ( ... ) . Jest to definicja legalna , bowiem stanowi obowiązującą normę prawną (art.19 ust.2 ustawy z dnia 3.04.1993 r o normalizacji - Dz.U. Nr 55, poz.251).

Uznania zwierzęcego pochodzenia spornego towaru spowodował , iż organ I instancji uważał , iż na jego przywóz wymagane jest zezwolenie wojewódzkiego lekarze weterynarii . Towar ten nie jest ujęty w wykazie towarów podlegających weterynaryjnej kontroli granicznej ,potwierdziło pismo Głównego Inspektoratu Weterynarii z dnia [...] 2001 r. nr [...].

Ponadto skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art.191 Ordynacji podatkowej w związku z art.262 Kodeksu celnego polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów , czego efektem było błędne ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji błędnie oceniającej stan pod względem prawnym .

W związku z wątpliwościami co do pochodzenia towaru organy celne miały obowiązek zasięgnięcia niezbędnych opinii i porad właściwych instytucji. W związku natomiast z różnicami interpretacyjnymi w kwestii zaklasyfikowania spornego towaru należało zwrócić się do Światowej Organizacji Celnej .

W wydanych rozstrzygnięciach organy celne oparły się na opinii Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych Głównego Urzędu Ceł , a więc na wewnętrznym akcie administracyjnym. Zaskarżone decyzje zostały więc wydane na podstawie pozaustawowych przesłanek.

W ocenie skarżącej ograny celne naruszyły również art.122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy , które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy celne niestarannie zebrały materiał dowodowy w sprawie , a jego ocena w znacznym stopniu przekroczyła granice swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu nie zastosowania Reguł 2b i 3a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej organ celny stwierdził , iż nie miały one w sprawie zastosowania , bowiem klasyfikacja spornego towaru możliwa była w oparciu o nazwę pozycji i wszelkie postanowienia zawarte w uwagach do sekcji lub działów.

Odnośnie Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że jakkolwiek są to powszechnie obowiązujące przepisy prawa , jednak nie mają zastosowania w zakresie taryfikacji towaru celnego. Przepisy te służą innym celom i nie są wiążące w postępowaniu celnym. Jedyną i wiążącą interpretacją do klasyfikacji polskiej Scalonej Nomenklatury Handlu Zagranicznego są Wyjaśnienia do Taryfy celnej w trybie art.13 § 7 Kodeksu celnego.

Za nieuzasadnione Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych , gdyż organy celne przestrzegały w toku postępowania zasad wynikających z art.122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej . Organy te zebrały cały materiał dowodowy kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) .

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli decyzji dotyczących taryfikacji towaru celnego należy mieć na względzie dwie podstawowe zasady: po pierwsze - kluczowe znaczenie dla każdego postępowania, w tym również celnego, ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony tego postępowania. W sprawach dotyczących taryfikacji towaru celnego, kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Po drugie : jeżeli stan towaru zostanie ustalony w sposób nie budzący wątpliwości , dopiero wówczas możliwa będzie jego taryfikacja do odpowiedniej pozycji Taryfy celnej. Podnieść należy, że Taryfa celna stanowi akt prawny, który kieruje się własnymi zasadami wyłącznie na potrzeby postępowania celnego. W tym sensie jest aktem autonomicznym , zawierającym własne reguły i definicje. Zasadą jest , że każdy towar może być klasyfikowany tylko do jednej pozycji taryfowej określonej w nomenklaturze. Stosowanie poszczególnych pozycji Taryfy celnej musi być w ścisłym i nierozerwalnym związku z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej znajdującymi się na początku Taryfy, ale również w powiązaniu z uwagami do poszczególnych sekcji i działów .

W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy przede wszystkim stanu towaru, ale również jego taryfikacji. Obie strony twierdzą, że skład propolisu - kitu pszczelego nie jest sporny i stanowi on mieszaninę różnych substancji , m.in.: żywic, wosku roślinnego i pszczelego, olejków aromatycznych, pyłków kwiatowych. Skarżąca konsekwentnie reprezentuje stanowisko, że sporny towar - propolis jest pochodzenia roślinnego, natomiast zdaniem organu celnego towar ten jest pochodzenia zwierzęcego. W odpowiedzi na skargę organ celny ustosunkowując się do w/w zarzutu skarżącej , nie jest już tak stanowczy w swej ocenie i przyznaje , że gdyby nawet tak istotnie było ( tzn. jest to produkt pochodzenia roślinnego ) to nie do zaakceptowania byłaby również dokonana przez skarżącą taryfikacja. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznał , że nawet wśród ekspertów istnieją rozbieżne stanowiska co do pochodzenia tego towaru.

Pochodzenie towaru będącego przedmiotem importu - roślinne lub zwierzęce jest istotną okolicznością , mającą rozstrzygające znaczenie dla taryfikacji tego towaru. Organy celne nie uzasadniły swojego stanowiska co do zwierzęcego pochodzenia propolisu - kitu pszczelego w sposób nie budzący wątpliwości . Zgodzić należy się ze skarżącą , iż wątpliwości co do stanu towaru uzasadniały powołanie biegłego z zakresu pszczelarstwa . Już ta okoliczność jest wystarczająca do uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, 1270 ) . Ustalenie , że towar jest pochodzenia roślinnego wyklucza jego taryfikację zastosowaną w zaskarżonych rozstrzygnięciach tj. do pozycji 0410 00 00 0 . Zgodnie z jej brzmieniem pozycja ta obejmuje " Jadalne produkty pochodzenia zwierzęcego , gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone".

Podnieść należy , że opinia Głównego Urzędu Ceł z dnia 28.12.2001 r. nie rozstrzyga ujawnionych wątpliwości , bowiem ogranicza się do przytoczenia komentarza zawartego w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej i nie wskazuje motywów zajętego w nim stanowiska.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w K. co do klasyfikacji przedmiotowych towarów jako jadalnych. Termin " produkt jadalny" nie oznacza , że dany produkt koniecznie musi nadawać się do spożycia przez człowieka w stanie , w jakim jest sprowadzany , bez przetworzenia. Terminem tym są objęte towary możliwe do spożycia w stanie surowym lub przetworzonym.

Mając powyższe na uwadze propolis - kit pszczeli jest produktem jadalnym, gdyż stanowi składnik produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi.

Jeżeli chodzi o zarzut pominięcia przez organy celne Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, to Sąd również podzielił stanowisko organów celnych, szczegółowo uzasadnione w zaskarżonych decyzjach , zgodnie z którym dla celów taryfikacji towaru celnego jedyną i wiążącą interpretacją do klasyfikacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Handlu Zagranicznego są Wyjaśnienia do Taryfy celnej wydawane na mocy upoważnienia zawartego w art.13 § 7 Kodeksu celnego przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia.

Klasyfikacje i nomenklatury Głównego Urzędu Statystycznego , jak i normy ustalane przez Polski Komitet Normalizacji wprowadzane są dla innych celów niż taryfikacja towaru wprowadzanego na polski obszar celny . Podnieść należy , że określenie " towar wprowadzony na polski obszar celny" nie jest tożsamy z określeniem " towar wprowadzony do obrotu" , z którym mogą być związane dodatkowe wymogi , wynikające np. ze stosowania Polskich Norm. Nie znaczy to oczywiście , iż między tymi klasyfikacjami i nomenklaturami nie istnieją wzajemne relacje i powiązania.

Sąd działając na podstawie art.134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdza , ż w rozpatrywanej sprawie organy celne mogły odstąpić od pobierania odsetek wyrównawczych wynikających z długu celnego, oczywiście przy założeniu , że określenie długu celnego było zasadne tj. dokonana przez skarżącą taryfikacja towaru była nieprawidłowa . Zgodnie z § 1 ust.3 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz.958 ze zm.) organ celny nie pobiera odsetek wyrównawczych, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zaistniały "szczególne okoliczności", o których mowa w przytoczonym przepisie. Argumentacja podnoszona przez skarżącą w toku prowadzonego postępowania i powoływane przez nią dowody na uzasadnienie stanowiska zajętego w zgłoszeniach celnych pozwalają na stwierdzenie , że skarżąca klasyfikując sporny towar do kodu 1521 90 99 0 Taryfy celnej działała w sposób staranny , w zaufaniu do znanego jej stanowiska organów administracji państwowej. Dane w zgłoszeniach celnych nie wynikały z zaniedbania lub świadomego działania skarżącej, lecz z trudności i zawiłości klasyfikacyjnych. Przy ocenie działań skarżącej w kontekście możliwości zastosowania § 1 ust.3 pkt.1 w/w Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r , nie sposób pominąć faktu, iż trudności z klasyfikacją spornego towaru były powodem wystąpienia Dyrektora Urzędu Celnego do Głównego Urzędu Ceł.

Uchylenie zaskarżonych decyzji nastąpiło również z powodu braku rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym nadania przedmiotowym towarom właściwego przeznaczenia celnego. Towar został wprowadzony na polski obszar celny, zastosowano wobec niego przepisy dotyczące należności celnych przywozowych, jednak brak rozstrzygnięcia co do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu powoduje , iż towar ten ma nadal status towaru niekrajowego.

Skoro stosownie do art.65 § 3 Kodeksu celnego , przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa po pierwsze : objęcie towaru procedurą celną , a po drugie : określenie kwoty wynikającej z długu celnego, to analogicznie w przypadku , gdy organ celny wydaje decyzję na podstawie art.65§ 4 w/w ustawy , w odniesieniu do towaru wprowadzonego na polski obszar celny , decyzja ta musi rozstrzygać nie tylko o wysokości długu celnego , ale również o objęciu towaru określoną procedurą . Procedury celnej nie można domniemywać , gdyż określa ona status celny towaru . Jest to istotna okoliczność, gdyż ma wpływ na kształtowanie zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług.

Dodatkowo podnieść należy, że towar objęty zaskarżoną decyzją został wydany , co z prawnego punktu widzenia oznacza , iż towar ten został zwolniony . Zgodnie z art.3 § 1 pkt.25 Kodeksu celnego zwolnienie towaru stanowi czynność organu celnego umożliwiającą użycie towaru w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte. Nie ma zatem wątpliwości, iż organy celne miały obowiązek rozstrzygnąć o procedurze celnej.

Uznając, że zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art.152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu , co oznacza , iż w/w rozstrzygnięcia nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.