Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 901/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A., działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz.599, dalej powoływana jako u.p.e.a.), zwrócił się o zajęcie stanowiska przez wierzyciela - Wójta Gminy B. - w sprawie zarzutu wniesionego przez zobowiązanego B. Z. 9dalej powoływany także jako Skarżący) pismem z dnia 22 czerwca 2016 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], Wójt Gminy B. uznał zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Wierzyciel stwierdził, iż w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzi powyższa przesłanka wymieniona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż zobowiązany jest właścicielem nieruchomości i na podstawie złożonej deklaracji nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. winien wnosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12,00 zł miesięcznie. Organ poinformował, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki na odpady komunalne spoczywa na właścicielu nieruchomości. Rada Gminy B. nie podjęła uchwały dotyczącej zapewnienia pojemników mieszkańcom gminy. Zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach za pojemniki do odpadów uważane są też worki, których zakup nie stanowi zbytniego obciążenia finansowego. Do dnia 5 lipca 2016 r. nie było żadnej informacji na temat braku odbioru odpadów komunalnych z posesji Skarżącego.

Kwestionując powyższe postanowienie, Skarżący w złożonym zażaleniu podkreślił, że nie jest właścicielem posesji w N. i odpady ani razu nie zostały odebrane z tej posesji. Ponadto zwrócił się z prośbą o przeczytanie umowy zawartej z Urzędem Gminy w B.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium w uzasadnieniu postanowienia, przytaczając regulacje art. 33 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie podstawę prawną do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. stanowiła deklaracja złożona w dniu 28 lutego 2013 r. przez Skarżącego. Skarżący, zgodnie ze złożoną deklaracją zobowiązany był uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami za miesiące, w których jego nieruchomość jest zamieszkała. W tej sytuacji nie można więc mówić o nieistnieniu obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Wobec braku wpłat za okres od 1 lipca 2013 r. do 29 lutego 2016 r. wierzyciel zasadnie wystosował cztery upomnienia na powyższe zaległości, a następnie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2016 r.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 6c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. 2016 r.., poz. 250 ze zm., zwanej dalej u.c.p.g.), ustawodawca wprowadził dwie instytucje: nieruchomość zamieszkałą (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.) oraz nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z art. 6i u.c.p.g. powstaje z mocy prawa, w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g.- za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Natomiast w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g.- za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Zgodnie z art. 6m w związku z 6n u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. W ten sposób dokonuje sam wymiaru. Ta sama deklaracja, w przypadku niedokonania wpłaty w zakreślonym terminie stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Taką deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy złożył Skarżący, z której wynika, że jest właścicielem nieruchomości o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., w której zadeklarował 1 osobę zamieszkującą, nie gromadzącą odpadów w sposób selektywny i opłatą miesięczną wynoszącą 12,00 zł. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dla nieruchomości zamieszkałych przewiduje wnoszenie opłaty od okoliczności jaką jest zamieszkanie, a nie od ilości wytworzonych i oddanych odpadów, czy też zapewnienia pojemników mieszkańcom gminy. Jeżeli odpady nie były odbierane - wg regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy B. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r. poz. 646), co najmniej raz w miesiącu, to w interesie właściciela było zawiadomić o tym odpowiednie służby.

Kolegium podkreśliło, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., jeżeli w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Pomimo więc, że zobowiązany, jak wynika z deklaracji, w części F. forma władania nieruchomością zaznaczył "zarząd lub użytkowanie", to w rozumieniu ustawy jest traktowany jako właściciel nieruchomości. Stąd zarzut, że nie jest właścicielem jest niezasadny. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki na odpady komunalne spoczywa na właścicielu nieruchomości.

Na powyższe postanowienie, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wskazując że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę tego, że Urząd Gminy zobowiązał się do dostarczenia pojemników na śmieci za jednorazową opłatą. Wskazał, że być może w późniejszym terminie ten obowiązek został przerzucony na użytkowników, ale on nie został o tym poinformowany. Gmina naliczała koszty za usługę, która nie była wykonywana, dlatego też nie można przyjąć, że wywiązała się ona ze swoich obowiązków.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do realizacji obowiązku zobowiązanego, który został na niego nałożony ostateczną decyzją administracyjną lub z mocy prawa w ramach samoopodatkowania, a nie jest przez niego wykonywany dobrowolnie. Należy wskazać, iż zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W świetle art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym-wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Jest to wyliczenie taksatywne. Inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy zarzutów. W przedmiotowej sprawie zobowiązany zgłosił do organu egzekucyjnego zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2). Wójt Gminy B. rozpatrywał zarzut Skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].05.2016 r. dotyczący egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami, tj. w związku z nieistnieniem zobowiązania, przewidzianym w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, który sprowadza się do kwestionowania obowiązku w związku z tym, że zobowiązany nie jest właścicielem posesji i odpady ani razu nie były odbierane. W przedmiotowej sprawie podstawę prawną do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].05.2016 r. stanowiła deklaracja złożona w dniu [...].02.2013 r. przez pana Skarżącego, który zgodnie ze złożoną deklaracją zobowiązany był uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami za miesiące, w których jego nieruchomość jest zamieszkała. W tej sytuacji nie można więc mówić o nieistnieniu obowiązku (art. 33 § l pkt l u.p.e.a.). Wobec braku wpłat za okres od l lipca 2013 r. do 29 lutego 2016 r. wierzyciel zasadnie wystosował upomnienia nr [...] z dnia [...].01.2014 r., nr [...] z dnia [...].03.2015 r., nr [...] z dnia [...].12.2015 r. i nr [...] z dnia [...].04.2016 r. na powyższe zaległości, a następnie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].05.2016 r.

Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 6c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.Dz. U. 2016., poz. 250) zwanej dalej u.c.p.g., ustawodawca wprowadził dwie instytucje: nieruchomość zamieszkałą (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.) oraz nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z art. 6i u.c.p.g. powstaje z mocy prawa, w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g.- za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Natomiast w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g.- za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Zgodnie z art. 6m w związku z 6n u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. W ten sposób dokonuje sam wymiaru. Ta sama deklaracja, w przypadku niedokonania wpłaty w zakreślonym terminie stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Taką deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy złożył pan B. Z., z której wynika, że jest właścicielem nieruchomości o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., w której zadeklarował 1 osobę zamieszkującą, nie gromadzącą odpadów w sposób selektywny i opłatą miesięczną wynoszącą 12,00 zł. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dla nieruchomości zamieszkałych przewiduje wnoszenie opłaty od okoliczności jaką jest zamieszkanie, a nie od ilości wytworzonych i oddanych odpadów, czy też zapewnienia pojemników mieszkańcom gminy. Jeżeli odpady nie były odbierane - wg regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy B. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r. poz. 646), co najmniej raz w miesiącu, to w interesie właściciela było zawiadomić o tym odpowiednie służby. Wyjaśnić należy, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., jeżeli w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Pomimo więc, że zobowiązany, jak wynika z deklaracji, w części F. forma władania nieruchomością zaznaczył "zarząd lub użytkowanie", to w rozumieniu ustawy jest traktowany jako właściciel nieruchomości. Stąd zarzut, że nie jest właścicielem jest niezasadny. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki na odpady komunalne spoczywa na właścicielu nieruchomości.

Dodać także należy, że ani z deklaracji, ani z uchwały nie wynika, iż to gmina ma zapewnić pojemniki na odpady, co oznacza, że to sam Skarżący powinien zadbać o ten pojemnik. W konsekwencji zarzut Skarżącego odnośnie braku ustawienia pojemnika przez gminę jest również nieuzasadniony.

Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.