Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 52/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1 i 2, art. 40 par. 1 i art. 45,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190, art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008r. przy udziale sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. [...] w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071) w związku z ustaleniami zawartymi w protokole Nr [...] z dnia [...] r. o godz. [...] z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obciążył L. Spółka [...], z siedzibą w O. karą pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Karę ustalono zaś za stwierdzony w dniu [...] r. o godz. [...] przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co zostało wykazane w protokole Nr [...] kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r. odwołanie wniosła strona podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie był załadowany prawidłowo i z zachowaniem niezbędnych parametrów; podczas załadunku towar został rozłożony równomiernie. Do dnia 30 czerwca 2002 r. (Dz.U.154/02/1800), zgodnie z art. 11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw "powyższe zarządzenie nie ma mocy obowiązującej". Odwołująca się oświadczyła, że podważa prawidłowość pomiaru wobec braku możliwości zweryfikowania szybkości pojazdu i możliwość dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 i wyroku NSA III RN 9/2000, decyzja Dyrektora Urzędu pozbawiona jest podstaw prawnych, bowiem opiera się na rozporządzeniach wydanych niezgodnie z delegacją ustawową zawartą w ustawie o drogach publicznych.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000, Nr 71, poz. 838 ze zm.), a także § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w dniu [...] r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nr rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa L. Sp. [...] z O. stwierdzono przekroczenie na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Organ II instancji stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji nr [...] z dnia [...] r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97 do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. w dniu [...] r. Organ II instancji szczegółowo opisał techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania, ani do żądania weryfikacji ważenia na wadze statycznej, skoro to właśnie waga dynamiczna służy do sprawdzania faktycznych nacisków osi na jezdnię.

Organ wskazał, że wynik ważenia stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej, albowiem na podstawie art. 13 ust. 2 a ustawy o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt. 3 (pojazdy zarejestrowane w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach) bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym pobiera się kary pieniężne, przy czym wymierzenie kary ma charakter obligatoryjny. W niniejszej sprawie nacisk na tylnią oś wynosił [...] kN, przy dopuszczalnym nacisku 100 kN, a zatem wymierzenie kary pieniężnej było uzasadnione.

Odnosząc się do powołanych przez stronę wyroków Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt: P 7/98 oraz NSA, sygn. akt: III RN 9/2000 Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję.

Od powyższej decyzji skargę wniosła strona zarzucając jej naruszenie art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz.U. nr 55, poz. 248 ze zm.) w związku z art. 11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw poprzez wydanie decyzji w oparciu o wyniki ważenia pojazdu dokonane na urządzeniu wagowym, którego stosowanie nie miało w świetle powyższych przepisów podstawy prawnej. Skarżąca podniosła też naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i art. 9 kpa. W skardze wskazano, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji, w związku z czym nie miała możliwości zapoznać się z materiałem dowodowym i wypowiedzieć się co do niego. Skarżąca podkreśliła też, że w decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie wniósł on w związku z przeprowadzeniem ważenia do protokołu kontroli pojazdu. W skardze podkreślono też, że we wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znacznie większy nacisk niżby wynikało to z wagi położonego na nią ładunku. Skarżąca podniosła również, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach. Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy, zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 30 czerwca 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. zakwestionował prawidłowość upoważnienia udzielonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. pracownikowi, który wydał decyzję pierwszoinstancyjną.

Po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę uznając zarzuty skarżącego za bezzasadne.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość - w myśl ust. 2b powołanego artykułu - określał załącznik do ustawy. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transpoortu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia, w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w O. nałożył, zgodnie z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych karę pieniężną w wysokości [...] zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Sąd za bezzasadne uznał zarzuty dotyczące nieprawidłowości pomiaru, naruszeń praw strony w postępowaniu oraz wydania decyzji przez osobę nieuprawnioną.

Odnośnie zarzutu skarżącego, iż osoba wydająca decyzję nie była uprawniona do jej wydania sąd wskazał, że ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41, poz. 365) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust. 1). Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla Kierownika Zmiany podpisanego pod decyzją organu I instancji Naczelnik Urzędu Celnego w O. przedstawił 2 dokumenty: decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] r. i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie pierwsza z wymienionych decyzji. Na jej podstawie upoważniono Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego i Kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji, jak i wykonywania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. W § 2 decyzji określono, że Zastępca Naczelnika i Kierownicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. określił, iż Kierownik Zmiany był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.D i pkt IV Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] r. oraz art. 283 i 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 ze zm.)

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, zarzucając zaskarżanemu orzeczeniu

- obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na niewzięciu pod uwagę z urzędu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, a w szczególności faktu, że decyzja organu celnego I instancji została oparta na okolicznościach, które nie zostały udowodnione; decyzja organu celnego I instancji została oparta na niewłaściwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym; decyzja organu II instancji utrzymywała w mocy decyzję, która nie posiadała właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego; oparciu wyroku na okolicznościach, które nie zostały wykazane w toku procesu i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy;

- obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez stronę poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że osoba podpisująca decyzję w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. była prawidłowo upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji.

Uzasadniając wydany wyrok, sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Za zasadny sąd II instancji uznał natomiast naruszenie przepisu art. 106 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd II instancji podkreślił, że z art. 268a k.p.a. wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. W piśmiennictwie przyjmuje się, że upoważnienie musi być skierowane do konkretnego pracownika, a nie do osoby zajmującej określone stanowisko - Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, t. II, s. 601 - 603. Podobne stanowisko przyjęto w wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt: I OSK 349/06.

Decyzją nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. upoważnieni zostali zastępca Naczelnika i Kierownicy Oddziałów do podejmowania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. (§ 1). W § 2 tej decyzji stwierdzono, że "osoby wymienione w § 1 mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonych w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. Obowiązki i uprawnienia nadane przez Naczelnika Urzędu lub za jego zgodą określa się w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy". Tak więc cytowana decyzja jest w istocie aktem generalnym o charakterze wewnętrznym, a nie aktem indywidualnym upoważniającym konkretnego wskazanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza celnego do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O.. Sama decyzja nr [...] z dnia [...] r. nie jest upoważnieniem, o którym stanowi art. 268a k.p.a. Czy za takie indywidualne upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego uznać można odpowiednie postanowienie zawarte w karcie zakresu obowiązków i uprawnień Kierownika zmiany A. K. nie wiadomo, bowiem Sąd pierwszej instancji kwestii tej nie rozpatrzył, a jest to kwestia mająca zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy w postępowaniu administracyjnym nie miał miejsca przypadek wydania decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a

Dodatkowo sąd podkreślił, że podstawy prawnej do upoważnienia funkcjonariuszy celnych do wydawania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego nie mógł stanowić żaden z punktów art. 283 Kodeksu celnego, który to artykuł powołany był w podstawie decyzji nr [...] z [...] r., ani też art. 284 § 2 Kodeksu celnego powołany w podstawie prawnej decyzji nr [...] Dyrektora Urzędu Celnego w R., na który powoływał się organ administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd któremu, skutkiem uchylenia wyroku, sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie z zawartego w powołanym przepisie unormowania wyprowadzić należy dwa zasadnicze wnioski.

Po pierwsze w stanie faktycznym, który był podstawą rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego i wcześniej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podczas pierwszego rozpatrywania sprawy i który to stan faktyczny nie jest obecnie kwestionowany, uzasadnione jest powoływanie się przez organ celny na art. 10 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 kpa (aktywnego uczestnictwa strony w postępowaniu) w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki, ze względu między innymi na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Z tej przyczyny nie jest zasadny podnoszony nadal zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Nie ma też potrzeby kolejnego opisywania okoliczności faktycznych uzasadniających zastosowanie art. 10 § 2 kpa, które to okoliczności zostały szczegółowo opisane w trakcie poprzedniego rozpoznania sprawy, a ocena ich wpływu na wynik sprawy została zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Po drugie ustalenia dokonane w trakcie poprzedniego rozpoznania sprawy w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie były wystarczające do przyjęcia, że podpisana na decyzji organu I instancji osoba - funkcjonariusz celny A. K. działał na podstawie upoważnienia udzielonego w trybie art. 268a kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. była aktem o charakterze generalnym i choć określała uprawnienia zastępców Dyrektora Urzędu Celnego i Naczelników Oddziałów do wydawania decyzji i przekazywania uprawnień w tym zakresie Kierownikom Komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, to nie zawierała wymaganego imiennego upoważnienia konkretnie oznaczonego funkcjonariusza do wydawania decyzji administracyjnych. W związku z tym w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy uzupełniono ustalenia dokonane na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Przed dokonaniem odpowiednich ustaleń Sąd dokonał następujących założeń wstępnych. Decyzja organu I instancji została wydana po wejściu w życie ustawy z dnia 10 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41 poz. 365). Zgodnie z art. 279 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji, organem celnym jako organ pierwszej instancji był Naczelnik Urzędu Celnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 268a kpa stosowanym w sprawach rozpatrywanych przez ten organ, a nie należących do zakresu spraw ściśle celnych, w których na podstawie art. 262 Kodeksu celnego stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego mógł w formie pisemnej upoważnić pracowników (funkcjonariuszy) urzędu celnego do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Upoważnienie o jakim mowa w art. 268 a kpa nie stanowi aktu odpowiadającego pełnomocnictwu w rozumieniu prawa cywilnego, wywiera ono ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu w prawnych formach, ale upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym - nosicielem kompetencji (por. B.Adamiak, J.Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2004 r. str. 863-864). Udzielenie upoważnienia w istocie stanowi scedowanie kompetencji organu administracji publicznej przez piastuna organu na rzecz innej osoby - pełnomocnictwo administracyjne (por. wyrok NSA z 28 XI 1995 r. sygn. SA/Lu 2452/94 niepublikowane).

Wiążąca Sąd ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że uznanie udzielonego przez Naczelnika Urzędu Celnego upoważnienia za skuteczne, wymaga by upoważnienie to, zawierało imienne oznaczenie osoby upoważnionej do wydawania decyzji. Upoważnienie nie musi przybierać formy specjalnego pisma. Dopuszczalne jest zawarcie go w dokumentach odnoszących się do innych jeszcze uprawnień i obowiązków pracowników jednostki organizacyjnej (np. w regulaminach - wyrok NSA z 13 marca 1997 r. sygn. akt: SA/Bk 781/96). W literaturze wymienia się możność udzielania upoważnienia w ramach podziału czynności w urzędzie, przydziału zadań dla danego stanowiska pracy i innych wewnętrznych aktów organizacyjnych (por. B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2003 r. str. 875).

W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że upoważnienie może zostać udzielone w dokumencie określającym zakres obowiązków i uprawnień imiennie oznaczonego pracownika (funkcjonariusza).

Do pisma procesowego z dnia [...] r., organ administracji dołączył szereg pism, a wśród nich "Kartę zakresu obowiązków i uprawnień", kierownika zmiany A. K. z dnia [...] r., której treść nie była przedmiotem analizy podczas dokonywania ustaleń faktycznych w uprzednio rozpoznawanej przed WSA w Poznaniu sprawie.

W pkt. IV "Karty" określono zakres uprawnień faktycznych do podejmowania decyzji. Z zapisów tego punktu wynika między innymi, że funkcjonariusz został generalnie upoważniony do wydawania w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby, decyzji, w tym w oparciu o przepis fakultatywny. Równocześnie z pkt. I1 D "Karty" wynika, że w ramach zadań stanowiska pracy funkcjonariusza, obok czynności typowych dla postępowania celnego i karno-skarbowego, funkcjonariusz może wykonywać czynności zlecone odrębnymi przepisami. Uzasadnione jest więc stwierdzenie, że do obowiązków funkcjonariusza A. K. należało pobieranie innych niż celne należności na podstawie odrębnych przepisów, do których należy art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. nr 71 poz. 838 ze zm.) stanowiący materialnoprawną podstawę pobierania kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że A. K. został zgodnie z art. 268a kpa upoważniony do wydania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego decyzji administracyjnych w przedmiocie nakładania kar pieniężnych o jakich mowa w przepisach o ruchu drogowym.

Co do pozostałych kwestii podniesionych w skardze i dalszych pismach procesowych stanowisko Sądu jest zbieżne z tym jakie przedstawił w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w związku z wcześniejszym rozpatrzeniem sprawy.

Jak to już wyjaśniono, nie może być podważona teza, że uzasadnione było zastosowanie art. 10 § 2 kpa i odstąpienie od wymogów określonych w art. 10 § 1 kpa. Dodatkowo Sąd zauważa, że decyzję organu I instancji doręczono skarżącej spółce w jej siedzibie w dniu [...] r. Tym samym nie można twierdzić, że poprzestano na doręczeniu decyzji kierowcy pojazdu i ograniczono w ten sposób możliwości złożenia odwołania.

Nie zachodziło wobec tego zarzucane naruszenie art. 40 § 1 i art. 45 kpa.

Strona skarżąca podnosi, że nałożono karę pieniężną za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, której to obciążenie zwiększa się skutkiem silniejszego przyciskania pedału gazu przez kierowcę. Zdaniem skarżącej spółki zaopatrzenie w wagi, aparaturę kontrolującą, zachowanie odpowiedniej prędkości, nie gwarantuje że prędkość taka jest stała. Przyspieszenie nie powoduje wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia. Zarzuca się, że kierowca nie został poinformowany o tych okolicznościach.

Ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT-97-114. Świadectwo legalizacji tej wagi zostało wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. w dniu [...] r. Decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 28 kwietnia 1997 r. wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Przymiaru stalowego użytego do pomiaru rozstawu osi dotyczy świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. z dnia [...] r. Warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.

Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.Urz.Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40) określa między innymi konstrukcję, wykonanie, zainstalowanie wagi a także jej należyte stosowanie. Opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w tym zarządzeniu. Opis ten nie jest kwestionowany przez skarżącą. Paragraf 2 ust. 9 i § 7 ust. 5 zarządzenia określa sygnalizację o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości oraz sposób informowania kierowcy o wymaganiach w momencie przejazdu przez wagę. Zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu prędkości od 2 - 6 km/h. Przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś, oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej chroni interesy przewoźnika, korygując ewentualne błędy pomiaru wynikające z nierównomiernego przyspieszenia w dopuszczalnych granicach. Świadectwo legalizacji jako dokument urzędowy korzystający z podwyższonej mocy dowodowej, świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji. Nie ma istotnego znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że omawiane zarządzenie utraciło moc obowiązującą przed dniem ważenia pojazdu na potrzeby niniejszej sprawy. Zatwierdzenie przyrządu pomiarowego z mocy art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz. U. z 1997 r. nr 55, poz. 248 ze zm.) stanowi decyzję administracyjną. Tym samym poprzez zatwierdzenie przyrządu pomiarowego (wagi) skonkretyzowano w odniesieniu do przyrządu, określone aktem o charakterze generalnym skierowanym do organu administracji publicznej i obowiązującym w chwili zatwierdzenia, warunki jego używania. Decyzja w chwili ważenia pojazdu pozostawała w obrocie prawnym.

Mając na uwadze opisywane okoliczności dotyczące jakości i zabezpieczeń charakteryzujących wagę oraz sposobu ważenia, nie znajduje uzasadnienia zarzut związany z odmową powtórnego ważenia na żądanie kierowcy. Ani z przepisów prawa, ani z okoliczności natury faktycznej, nie wynikał obowiązek powtórnego ważenia. Stanowiący dokument urzędowy protokół kontroli, trafnie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych skoro jego moc dowodowa nie została skutecznie podważona.

Zarzuty strony skarżącej dotyczące braku należytej reprezentacji w momencie ważenia. należy ocenić jako dotyczące w istocie naruszenia art. 10 § 1 kpa, w której to kwestii wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny.

Z wymienionych powodów oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

/-/ J. Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga

MK