Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1610/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Z. jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. – zwana dalej "u.g.n."), utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] orzekającą o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym:

Gmina [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej nr 426, obręb ewid. [...] o pow. 0,51 ha, objętej KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] stanowiącej własność A. Z., poprzez udzielenie inwestorowi – Gminie [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej oraz o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. ([...]) ograniczył sposób korzystania z powyżej wskazanej części nieruchomości i zezwolił na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość kanalizacji sanitarnej, tj. kanału sanitarnego Ø 200mm wykonanego podwiertem oraz przyłącza do budynku mieszkalnego Ø 160mm wykonanego podwiertem wraz ze studzienkami oraz na jej funkcjonowanie po wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szer. 4,8 m. Obszar zajęcia terenu określono na 243m2.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zezwolił Gminie [...] na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej nr 426, obręb ewid. [...] o pow. 0,51 ha, objętej KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], stanowiącej własność A. Z. na założenie i przeprowadzenie przez ww. działkę kanalizacji sanitarnej. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności .

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Z., wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i wyjaśniającego. Zarzuciła naruszenie art. 108 K.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji braku ku temu podstaw. Wskazała na brak ważnego interesu stron a dodatkowo podniosła, że natychmiastowe wykonanie decyzji w sytuacji jej wadliwości spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w postaci wadliwych wpisów w dokumentach formalnoprawnych, a także niemożliwe do odwrócenia skutki na gruncie. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący

i niebudzący wątpliwości podstaw dla których nie uznano jej żądań co do przebiegu kanalizacji i jej poszczególnych elementów na jej działce. Powyższe zdaniem odwołującej uniemożliwia kontrolę instancyjną i ogranicza możliwość odniesienia się do założeń projektu sieci kanalizacyjnej.

Wojewoda wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia powołał się na treść art. 124 ust. 1a u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda wskazując na treść art. 108 K.p.a. wyjaśnił, że gmina zobowiązana jest do stworzenia warunków utrzymania czystości i porządku m. in. poprzez budowę sieci kanalizacyjnej, a właściciele nieruchomości w danej miejscowości do podłączenia do niej swoich posesji. Gmina [...] realizując ustawowe obowiązki zleciła opracowanie projektu budowy kanalizacji w miejscowości [...]. Jak zwrócił organ zakończenie ww. inwestycji w terminie umożliwi sfinansowanie znacznej części kosztów ze środków unijnych, co odciąży budżet gminy z konieczności pokrycia całości kosztów inwestycyjnych. W ocenie Wojewody cofnięcie przez A. Z. wcześniej wyrażonej zgody na wykonanie kanalizacji na działce nr 426 w B. oddala szansę na pozyskanie środków z funduszy unijnych. Zdaniem organu pokrycie części kosztów realizacji inwestycji ze środków Unii Europejskiej leży w interesie społecznym, stanowi ważny interes strony i ważny interes inwestora. Nadto wsparcie finansowe ze środków unijnych oraz wymóg terminowości realizacji inwestycji, uzasadniają ważny interes gospodarczy.

Organ wyjaśnił, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania nieruchomości implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Końcowo Wojewoda podał, że organ I instancji dopełnił wszelkich wymogów formalnych, rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z normami prawa materialnego,

a Starosta w sposób wyczerpujący zbadał przesłanki udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyła A. Z., wnosząc o jej uchylnie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie do dalszego prowadzenia, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca podtrzymała w całości zarzuty podniesione w odwołaniu, w tym brak wyjaśnienia podstaw dla których nie uznano jej wniosków co do przebiegu kanalizacji i lokalizacji jej poszczególnych elementów, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie istnieją ważne interesy stron a wykonanie decyzji wywoła trudne lub niemożliwe do odwrócenia skutki. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 80 K.p.a poprzez dowolną i jednokierunkową ocenę zebranego materiału dowodowego bez uwzględnienia zasad wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania w zakresie oceny zasadności przebiegu kanalizacji sanitarnej w "przedniej" części działki będącej jej własnością. Skarżąca wskazała na nieprawidłowe zastosowanie art. 124 u.g.n., w sytuacji, gdy niepodjęte zostały odpowiednie rokowania, o jakich mowa w ust. 3 tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie,

z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższego kryterium Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego jej usunięcie z obrotu prawnego i dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem osądu jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. udzielającą Gminie [...] zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 426 obr. [...] stanowiącej własność A. Z., objętej KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną wyżej działkę ewidencyjną kanalizacji sanitarnej i o nadaniu powyższej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Podstawę materialnoprawną w wydaniu decyzji przez organ I instancji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Przepis powyższy został dodany na mocy art. 1 pkt 7a ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw i jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy w omawianym przepisie "rozszerzono katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione interesem gospodarczym, ponieważ sytuacja ta nie jest objęta art. 108 K.p.a., a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych".

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o ścisłym związaniu decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 8/15, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 247/14, dostępne na stronie https: /orzeczenia.nsa.gov.ol/. Oznacza to, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W świetle powyższego oraz okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 K.p.a. wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrany materiał dowodowy oceniono zgodnie z regułami art. 77§ 1 i art. 80 K.p.a., zastosowano prawidłową podstawę prawną, a uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiada wymaganiom z art. 107 § 3 K.p.a.

Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom administracji podstawę do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzja Starosty [...], wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. o ograniczeniu korzystania z przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 426 w B., była przedmiotem rozpoznania przez Wojewodę w dniu [...] września 2015 r. ([...]) i stała się ostateczna (z wnioskiem o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpił podmiot, który będzie realizował cel publiczny).

Należy podkreślić, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a u.g.n.). Zgodnie z art. 108 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być wydany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W ocenie Sądu, z przesłanek wymienionych w art. 108 K.p.a. do rozważenia w sprawie niniejszej wchodzi w rachubę "inny interes społeczny", ewentualnie "wyjątkowo ważny interes strony", natomiast art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia wskazaniem na ważny interes gospodarczy (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 994/14).

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy wykazały, że wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zasadny, a wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, a także interesem społecznym, co dostatecznie klarownie przedstawia uzasadnienie zaskarżonej decyzji i też decyzji wydanej w pierwszej instancji. Przedmiotowa inwestycja (kanalizacja sanitarna) dotyczy całej miejscowości B., jej zakończenie w terminie umożliwi sfinansowanie w znacznej części ze środków unijnych (odciążając budżet gminy i obciążenie podatników/mieszkańców).

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie są uzasadnione i nie mogły zostać uwzględnione. Nadto na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi odnoszące się do przebiegu kanalizacji i lokalizacji jej poszczególnych elementów na działce skarżącej, a także do nieodpowiednich – według skarżącej – rokowań z tego względu, że nie dotyczą kontrolowanej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości a decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (również skontrolowanej przez Sąd).

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarga została oddalona.