Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 479/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 129 par. 2 i art. 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska WSA Joanna Kube Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

W 2006 roku policjant J. R. zwrócił się do Komendanta [...] Policji w P. z prośbą o przyznanie mu urlopu dodatkowego z tytułu prowadzenia nasłuchu radiowego w latach 2003-2005. Pismem z dnia 10 marca 2006 r. Komendant [...] Policji w P. stwierdził, iż brak jest podstaw do udzielenia takiego urlopu.

Pismem z dnia 24 marca 2006 r. zatytułowanym "odwołanie" J.R. zwrócił się, za pośrednictwem Komendanta [...] Policji w P., do Komendanta [...] Policji w P., o uchylenie decyzji (w.w. pisma) odmownie załatwiającej jego podanie i o wydanie orzeczenia w przedmiocie urlopów dodatkowych za lata 2002-2003. Komendant [...] Policji w P. pismem [...] poinformował policjanta o braku podstaw do spełnienia jego roszczeń, stwierdzając brak możliwości uchylenia decyzji Komendanta [...] Policji w P. odmawiającej przyznania dodatkowego urlopu z tytułu prowadzenia nasłuchu radiowego za lata 2002-2005 i tym samym uznał sprawę za definitywnie zakończoną.

Podaniem z dnia 11 lipca 2007 r. J. R. zwrócił się do Komendy Głównej Policji o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta [...] Policji w P. ([...]) odmawiającej przyznania urlopu dodatkowego.

W dniu 28 sierpnia 2007 r. Komendant Główny Policji wydał decyzję nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że tryb stwierdzenia nieważności nie może mieć zastosowania do pisma Komendanta [...] Policji w P. ([...]), albowiem nie jest to decyzja administracyjna. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 3 września 2007 r. W dniu 14 września 2007 r. (data stempla pocztowego) funkcjonariusz wniósł, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podanie o zbadanie zgodności z prawem rozstrzygnięcia zawartego we wskazanej wyżej decyzji. Następnie, w dniu 24 września 2007 r. (data stempla pocztowego 20 września 2007 r.) do Komendy Głównej Policji wpłynęło odwołanie od decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...], złożone przez zawodowego pełnomocnika J. R., wraz ze stosownym pełnomocnictwem procesowym.

Pismem z dnia 17 października 2007 r. zwrócono się do pełnomocnika strony o wskazanie, które z pism stanowi odwołanie od decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Na co pełnomocnik pismem z dnia 31 października 2007 r. odpowiedział, że odwołaniem od decyzji jest wniesione przez niego odwołanie.

Komendant Główny Policji przekazał sprawę wraz z odwołaniem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. przekazał odwołanie pełnomocnika Komendantowi Głównemu Policji, wskazując ten organ jako właściwy do jego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Postanowienie to stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem sygn. akt II SA/Wa 59/09 z dnia 11 sierpnia 2009 r. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji i uchylił postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2008 r. o przekazaniu odwołania do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości i tym samym została wyczerpana przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 in fine ustawy o Policji, Komendant Główny Policji podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - to jest Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaś Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej jedynie w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego i z kolei, jeśli według art. 17 pkt 3 Kpa organami wyższego stopnia w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2, są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, to po wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez Komendanta Głównego Policji w sprawach związanych z pełnieniem przez funkcjonariusza służby - tu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności odmowy przyznania urlopu dodatkowego z tytułu pełnienia służby w warunkach szczególnie uciążliwych i szkodliwych dla zdrowia, przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 127 § 2 Kpa), a nie wniosek do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 Kpa).

Wskazując na powyższą argumentację oraz na art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił również postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie przekazania odwołania Komendantowi Głównemu Policji.

Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku i zwrocie akt do organu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., wskazując na art. 134 i art. 129 § 2 Kpa, stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...] Głównego Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że funkcjonariusz otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 3 września 2007 r., a zatem odwołanie pełnomocnika zawodowego, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 20 września 2007 r. (data stempla pocztowego), zostało nadane z uchybieniem czternastodniowego terminu. Organ podkreślił, iż to właśnie pismo (nadane pocztą w dniu 20 września 2007 r.) pełnomocnik policjanta wskazał jako odwołanie od przedmiotowej decyzji w piśmie z dnia 31 października 2007 r.

Pełnomocnik J. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszenie:

- przepisu art. 15 Kpa poprzez pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjności postępowania;

- przepisu art. 64 § 2 Kpa poprzez błędne przyjęcie, iż podanie strony z dnia 14 września 2007 r. o zbadanie zgodności z prawem decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] posiada braki formalne oraz poprzez niedopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków formalnych pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania;

- przepisu art. 138 § 1 Kpa w zw. z art. 127 § 2 Kpa poprzez niewydanie decyzji przez organ odwoławczy;

- przepisu art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy;

- przepisu art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z powodów w niej przytoczonych.

Po pierwsze, co jest w niniejszej sprawie bezsporne i nadto podkreślane przez Komendanta Głównego Policji, policjant J. R. w dniu 14 września 2007 r. nadał w Urzędzie Pocztowym środek odwoławczy od decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r., którą to decyzję otrzymał w dniu 3 września 2007 r. Pismo to zostało przez funkcjonariusza nazwane podaniem o zbadanie zgodności z prawem przedmiotowej decyzji, ale takie sformułowanie w niczym nie uchybia istocie przedmiotowego pisma, które posiada wszystkie istotne cechy środka odwoławczego wniesionego od rozstrzygnięcia organu administracyjnego I instancji (art. 128 Kpa). Nadto, o rodzaju pisma nie decyduje jego nazwa, ale jego brzmienie. A zatem pismo to jest odwołaniem, w rozumieniu przepisów art. 127 § 1 i 2, art. 128 i art. 129 § 1 i 2 Kpa. Zostało ono złożone w terminie do organu II instancji – Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, za pośrednictwem organu I instancji – tu Komendanta Głównego Policji.

Po drugie, fakt wpłynięcia w kilka dni później do Komendanta Głównego Policji pisma sporządzonego przez zawodowego pełnomocnika w dniu 11 września 2007 r. i nadanego pocztą w dniu 20 września 2007 r., zwanego odwołaniem, organ powinien uznać za pismo uzupełniające wcześniejsze odwołanie policjanta, a nie za odrębne odwołanie. Zważyć tu należy, iż do czasu rozstrzygnięcia sprawy strona ma prawo uzupełniać swoje wystąpienia i składać pisma precyzujące swoje stanowisko w sprawie. Może to także czynić jej pełnomocnik. Uchybieniem procesowym pełnomocnika funkcjonariusza był brak nawiązania w piśmie z dnia 11 września 2007 r. do odwołania złożonego wcześniej i samodzielnie przez swojego mandanta, jednakże uchybienie to nie ma tu żadnego znaczenia. Organ nie wytknął odwołaniu funkcjonariusza żadnych wad, ani też nie wezwał do ich usunięcia. Dlatego przy braku wad formalnych tego pisma niezrozumiałe jest żądanie przez organ (pismo organu z dnia 17 października 2007 r.) wskazania przez pełnomocnika, które z wyżej opisanych pism stanowi odwołanie od decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji. Dziwna i niezrozumiała jest tu również odpowiedź pełnomocnika policjanta (pismo z dnia 31 października 2007 r.), wskazująca, iż odwołaniem jest pismo sporządzone przez pełnomocnika i całkowicie ignorujące samodzielnie złożone odwołanie strony. Jednakże, co jest tu najistotniejsze, pełnomocnik funkcjonariusza nigdy nie oświadczył, iż cofa pismo wniesione przez swojego mandanta w dniu 14 września 2007 r., a tylko takie oświadczenie mogłoby stanowić podstawę dla organu do pominięcia w postępowaniu administracyjnym pisma sporządzonego osobiście przez policjanta i złożonego w dniu 14 września 2007 r. W takim, jak wyżej ustalono stanie faktycznym, organ nie mógł pominąć odwołania wniesionego w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i w terminie przez J. R. samodzielnie, natomiast pismo pełnomocnika strony powinien potraktować jako uzupełnienie tego odwołania.

Dlatego też niezrozumiałe i błędne jest stwierdzenie wniesienia w niniejszej sprawie odwołania od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. z uchybieniem terminu do wniesienia tego środka odwoławczego przy jednoczesnym całkowitym pominięciu faktu terminowego i prawidłowego wniesienia w dniu 14 września 2007 r. środka odwoławczego od przedmiotowej decyzji przez J. R. działającego osobiście. Dlatego wydane w tej materii przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym i narusza przepisy art. 129 § 2 i art. 135 Kpa. Z tych też względów analizowanie, czy pismo zawodowego pełnomocnika strony zostało wniesione w czternastodniowym terminie od daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji nie ma tu znaczenia, albowiem decydujące jest zachowanie terminu do złożenia odwołania przez działającego samodzielnie J.R.

Gdyby nawet przyjąć za poprawne rozumowanie w tej materii zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, to i tak pozostawałby problem bezczynności organu w rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji, wniesionego samodzielnie przez policjanta. Okoliczność ta w sposób dobitny wskazuje na procesową błędność rozstrzygnięcia zastosowanego przez organ.

Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga okoliczność, iż poza wskazanymi wyżej uchybieniami organu, które miały istotny wpływ na wadliwość podjętego w dniu [...] stycznia 2010 r. postanowienia, pośredni wpływ na jej wynik w postępowaniu administracyjnym miały nieprecyzyjne i abstrahujące od wcześniej dokonanych czynności procesowych strony pisma sporządzane przez jej zawodowego pełnomocnika, a w szczególności pismo z dnia 31 października 2007 r.

Reasumując, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku i zwrocie akt administracyjnych sprawy, organ powinien niezwłocznie przystąpić do rozpatrzenia odwołania od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.