Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 153/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 535/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, czerwiec i wrzesień 2004 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2005 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 535/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem. Oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pozostaje pod stałą opieką lekarską, że nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego oraz, że nie uzyskuje obecnie jakiegokolwiek dochodu.

W wykonaniu, wystosowanego do skarżącego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."), zarządzenia referendarza z dnia 20 grudnia 2012 r. do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów i oświadczeń obrazujących jego sytuację majątkową i finansową oraz sprecyzowanie w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, strona w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. wskazała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jednocześnie skarżący podał, że zarówno on jak również pozostali domownicy z uwagi na brak dochodów nie składali zeznań podatkowych. Oświadczył, że nie posiada konta bankowego, oszczędności oraz samochodu. Jest osobą bezrobotną od 2007 r., obecnie bez prawa do zasiłku. Kwotę comiesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny strona określiła na 400 zł.

Dokonując merytorycznej oceny wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący przedkładając - w odpowiedzi na wezwanie referendarza do uiszczenia dokumentów i oświadczeń obrazujących jego sytuację majątkową – jedynie oświadczenie z dnia 14 stycznia 2013 r., w którym powielił w zasadzie wcześniejsze informacje, nie przedstawiając żadnych dokumentów je potwierdzających, nie wykazał i nie udokumentował podnoszonych we wniosku okoliczności. Zatem, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak pełnej wiedzy uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych skarżącego, a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarżący jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W zażaleniu skarżący, wnosząc o zmianę powyższego postanowienia Sądu pierwszej instancji i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucił naruszenie art. 246 § 1 P.p.s.a., poprzez nie przyznanie mu prawa pomocy, pomimo tego, iż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny.

W uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia podatnik wskazał, że przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowych wyjaśnieniach jego aktualna sytuacja majątkowa i rodzinna, jednoznacznie i w sposób dostateczny wskazuje na to, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Argumentował dalej, że WSA w Bydgoszczy odmawiając mu przyznania prawa pomocy doszedł do błędnego stwierdzenia, iż skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił informacji w pełni obrazujących jego ciężką sytuację finansową oraz brak możliwości poniesienia przez niego ciężaru opłaty wpisu od skargi. Ponadto skarżący nie zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że fakt nieprzedłużenia przez niego dokumentów, o które został wezwany uniemożliwia ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 164/11 oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 535/10).

Przepis art. 165 P.p.s.a., możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego tyczącego się sytuacji finansowej skarżącego sąd bez zmiany okoliczności sprawy nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna.

Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że W. O., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że w jego przypadku nastąpiła taka zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę postanowienia sądu z dnia 22 marca 2011 r.

Treść złożonych oświadczeń (zawartych zarówno we wniosku wniesionym na urzędowym formularzu PPF, jak i w piśmie będącym odpowiedzią skarżącego na wezwanie sądu w trybie art. 255 P.p.s.a.) nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania żądania skarżącego. Skarżący nie poparł bowiem swoich twierdzeń żadnym materiałem źródłowym dotyczącym jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, co uniemożliwiało Sądowi pierwszej instancji dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności kolejnego wniosku. Skoro zatem w kolejnym złożonym wniosku powyższe okoliczności faktyczne nie zostały przez skarżącego dostatecznie wyjaśnione, sąd zasadnie wywiódł, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest bowiem możliwe porównanie stanu finansowego skarżącego, przedstawionego w obu wnioskach o przyznanie pomocy prawnej, w sytuacji gdy brak stosownych dokumentów w ogóle uniemożliwił ustalenie tego stanu. Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu należy uznać, że sprowadza się ona do ponownej polemiki z Sądem co do możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania, a także do bezpodstawnego kwestionowania stanowiska sądów o konieczności przedstawienia stosownych dokumentów obrazujących sytuację rodzinną, majątkową oraz finansową. Jak wyżej wskazano tego typu polemika jest na obecnym etapie postępowania niedozwolona i nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutków.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.