Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1123/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

; Dnia 22 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. i P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa ostateczną decyzją z dnia 5 kwietnia 2011 r., Nr [...] nakazał współwłaścicielom działki nr [...] obr. [...] W. W., J. W., J. N., B. P., J. P., T. K., K. K., M. K., firma A - solidarnie wykonać urządzenie zapobiegające szkodom, które umożliwi swobodny odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...], [...] obr. [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym, w punkcie 2 decyzji orzeczono, że urządzenie należy wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami,

[...] i P. L. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wskazując, iż są współwłaścicielami działki nr [...] obręb [...], stanowiącej drogę dojazdową do domów dwurodzinnych, którzy zostali na mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r. obciążeni obowiązkiem wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci zalewania działek bezpośrednio z tą drogą sąsiadujących. Wnioskodawcy zaznaczyli, że w/w decyzja została wydana w oparciu o art. 29 ust. 3 poprzednio obowiązującego Prawa wodnego, a z jego brzmienia wynika, że w razie stwierdzenia zaistnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia decyzji powinno być oprócz ustanowienie obowiązku wykonania urządzenia, doprecyzowanie takich kwestii jak rodzaj urządzenia (w tym jego parametry i lokalizacja), sposób czy termin jego wykonania. Tymczasem w decyzji, której dotyczy wniosek, organ ograniczył się do lakonicznego wskazania na obowiązek "wykonania urządzenia", nie precyzując znaczenia tego określenia w żaden sposób. Wobec tego, zdaniem wnioskodawców- decyzja była niewykonalna już w chwili jej wydania i jej niewykonalność trwa do dziś. To z kolei, na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa stanowi podstawę do ubiegania się od organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję, stwierdzenia jej nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art.158 § 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 156 § 1 kpa, odmawiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r.

Organ podkreślił w uzasadnieniu, iż art. 29 ustawy Prawo wodne nie wymagał, aby w decyzji nakazującej wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom - organ musiał określić rodzaj tego urządzenia i jego parametry. Ponadto organ l instancji w celu dokonania ustaleń w przedmiocie wykonania prac nakazanych w decyzji z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] przeprowadził w dniu 19 marca 2021 r. na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...] oględziny (protokół z oględzin, Tom 2, karty akt nr 785-788), a do protokołu załączono także dokumentację fotograficzną. Podczas oględzin stwierdzono wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] (Tom 2, karta akt nr 790). To oznacza, że decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r nr [...] nie jest obarczona wadą nieważności uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. ponieważ decyzja została wykonana. Przesłanek nieważności decyzji nie można interpretować rozszerzające i dlatego ewentualne wady decyzji, które kwalifikowałyby ją do wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie odwoławczym (art. 138 kpa) nie zawsze będą podstawą do wzruszenia tej decyzji w trybie art 156 kpa. Ponadto postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej.

Wobec powyższego wg Kolegium decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] nie jest obarczona wadą niewykonalności. W/w decyzja nie jest obarczona żadną z pozostałych wad nieważności z art. 156 kpa, tj.: została wydana przez właściwy (w znaczeniu właściwości miejscowej, rzeczowej i instancyjnej) organ; wydana została na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; nie narusza rażąco prawa; sprawa nie została poprzednio rozstrzygnięta inną decyzja ostateczną; decyzja została skierowana do osób będących stronami w sprawie; nie wywołała czynu zagrożonego karą; nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli [...] i P. L. zarzucając naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 1 k. p. a w zw. z art 6 k. p. a., art. 19 k. p. a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez niewłaściwy rzeczowo organ administracji publicznej, a więc Prezydenta Miasta Krakowa, a nie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, w sytuacji, kiedy zmiana stosunków wodnych uzasadniająca wszczęcie postępowania administracyjnego, jak ustaliły organy administracji w postępowaniu jurysdykcyjnym, wywołana została wykonaniem budowy w sposób istotnie odstępujący od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec czego zastosowanie powinny znaleźć przepisy proceduralne oraz administracyjne normy prawa materialnego regulujące postępowanie naprawcze, w szczególności nakazujące wykonanie projektu budowlanego naprawczego, w którym uprawniony projektant powinien wskazać dokładnie jakiego rodzaju roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić budowę do stanu zgodnego z prawem, również w aspekcie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym w zakresie zgodnego z prawem zagospodarowania wód opadowych,

- art. 156 § 1 pkt 5 k. p. a w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k. p. a. oraz art. 29 ustawy prawa wodnego, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, podczas, gdy decyzja ta obarczona jest wadą niewykonalności z uwagi na brak sprecyzowania obowiązku nałożonego nią na adresatów decyzji, w stopniu które de facto oznaczał brak przedstawienia w decyzji administracyjnej jej rozstrzygnięcia,

- art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a w zw. z § 22 ust. 3 ppkt 3, 6 oraz 7 uchwały Rady Miasta Krakowa nr CIII/1384/10 z dnia 9 czerwca 2010 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grębałów - Lubocza" w zw. z z art. 6 k. p. a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa miejscowego zawartych w planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grębałów - Lubocza", który nakazuje na terenie objętym decyzją, której stwierdzenia nieważności domagali się Skarżący odprowadzanie wód opadowych i roztopowych zabezpieczające przed podtopieniami w okresach intensywnych opadów atmosferycznych, stosowanie w istniejącym terenie zabudowanym w pierwszej kolejności budowy kanalizacji opadowej odprowadzającej wodę do kolektorów opadowych usytuowanych w ulicach, które mają za zadanie zbierać wody opadowe z pasa drogowego oraz przynależnej zlewni, podczas gdy utrzymaną w mocy decyzją administracyjną nakazano skierowanie wód opadowych na położone poniżej tereny zabudowane, bez nałożenia obowiązku ich rozprowadzenia w systemie kanalizacji poopadowej z odprowadzeniem do kolektora opadowego w najbliższej ulicy,

- art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 84 § 1 k. p. a. oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych, polegające na braku wszechstronnego ustalenia i przeanalizowania materiału dowodowego, w szczególności braku zasięgnięcia opinii biegłego, co w rezultacie doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej, pomimo iż organ ją wydający nie ustalił: jakie roboty, a w szczególności jakie "urządzenie" należy wykonać aby doprowadzić do przywróceni zakłóconych stosunków wodnych, kto odpowiada za zakłócenie stosunków wodnych i jakie konsekwencje może mieć wykonanie dowolnego "urządzenia" kierującego spływ wód opadowych z terenu działek o nr ewidencyjnych [...], [...] oraz [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym.

- art. 158 § 1 kpa, w związku z art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niezastosowanie, polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r., [...], podczas gdy zachodzi w stosunku do wskazanej decyzji przesłanka stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa, jako że przedmiotowa decyzja w dniu jej wydania była niewykonalna i jej

niewykonalność trwa do dziś.

- art. 107 § 1 pkt 5 kpa, w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie, polegające na błędnym przeświadczeniu, że decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego stanowi Iex specialis w stosunku do art. 107 § 1 pkt 5 kpa, a tym samym do decyzji wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego nie mają zastosowania wymagania stawiane treści rozstrzygnięcia decyzji, w tym wymóg precyzyjnego określenia nakładanego na stronę postępowania administracyjnego obowiązku.

- art. 6 kpa, w związku z art. 8 § 1 kpa, w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, polegające na uchybieniu przez organ wydający zaskarżoną decyzję, obowiązkowi działania na podstawie i w granicach prawa, w sposób wzbudzający zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, jak również w sposób bezstronny, z poszanowaniem zasady równości obywateli wobec prawa.

Zawnioskowano na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:

a) opinii w zakresie odwodnienia nieruchomości sporządzonej przez biegłego sądowego mgr inż. G. P. z 15 kwietnia 2016 roku, sporządzonej na zlecenie Sądu rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie, Wydział I C3avilny do spray o sygn. akt IC 3134/ 13/N,

b) wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział III Kamy z dnia 6 lipca 2020 roku, sygn. akt III K 181/18, na okoliczność tego, że:

> inwestycja pn. budowa 5 - ciu domów jednorodzinnych, wolnostojących (każdy z dwoma lokalami mieszkalnymi) z wewnętrznymi instalacjami wod. - kan., elektryczną, gazową wjazd z ulicy i wewnętrzna droga dojazdowa zlokalizowana na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] obręb [...] przy ul. [...] w K. została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] o pozwoleniu na budowę w zakresie zagospodarowania terenu, poprzez brak wybudowania odprowadzenia wód opadowych z wewnętrznej drogi dojazdowej przewidzianego w projekcie - brak ścieku przy krawężnikowego o szerokości 20 cm, który został przewidziany w projekcie budowlanym wewnętrznej drogi dojazdowej, oraz realizowana była w sposób zagrażający bezpieczeństwu mienia, w szczególności położonych wyżej działek, w zakresie w jakim inwestycja ta stanowi sztuczną przeszkodę, zakłócającą dotychczasowy naturalny spływ wód opadowych, z uwagi na wykonanie ogrodzenia na betonowej podmurówce, której poziom liczony od jej górnej krawędzi przewyższa poziom terenu działek o numerach ewidencyjnych [...],[...] ora [...] obręb [...] w Krakowie, zmiana stosunków wodnych, której przedmiotem była decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r., Nr [...] powstała na skutek wykonywania robót budowlanych w ramach realizacji budowy domów jednorodzinnych, wolnostojących (każdy z dwoma lokalami mieszkalnymi) z wewnętrznymi instalacjami wod. - kan., elektryczną, gazową wjazd z ulicy i wewnętrzna droga dojazdowa zlokalizowana na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] obręb [...] przy ul. [...] w Krakowie,

c) pisma Dyrektora Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 25 września 2020 roku, znak [...],

d) pisma Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 12 sierpnia 2021 roku, znak MAP [...] 0007(7)/2021 - stanowiącego wniosek o wszczęcie postępowania przed Sądem Dyscyplinarnym I instancji wobec B. P., na okoliczność tego, że:

obowiązek nałożony decyzją administracyjną Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 roku Nr [...] wymagał doprecyzowania, poprzez wskazanie, jakie urządzenie zapobiegające szkodom ma zostać wykonane, doprecyzowanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 roku Nr [...] nastąpiło ponad 9 lat później, w trybie poza procesowym, w piśmie Dyrektora Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 25 września 2020 roku, znak [...], które zaaprobowało propozycję szczegółów urządzenia rzekomo mającego zapobiegać szkodom w postaci wykonania:

1. odsłoniętych otworów o średnicy 60 mm z sączkiem drenarskim na poziomie działek nr [...], [...] i [...] w podmurówce ogrodzenia na granicy działki nr [...] oraz działek jw.,

2. obniżenia terenu działki nr [...] do poziomu terenu dziaek nr [...], [...] i [...] wzdłuż całego ogrodzenia z ww. działkami,

3. przepuszczalnej warstwy na działce nr [...] na całej długości wzdłuż granicy z działkami [...], [...] [...]

> doprecyzowanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 roku Nr [...] nastąpiło w sposób, który de facto oznaczał, iż to jedna ze stron (adresat nałożonego obowiązku) w sposób dowolny określiła jak ma wykonać obowiązek nałożony przedmiotową decyzją, co doprowadziło do tego, że obowiązek ten został wykonany wedle koncepcji technicznej opracowanej przez P. B. Pępka, zamiast niezależnego biegłego, a zaproponowane rozwiązanie techniczne opracowane zostało w sposób sprzeczny z zasadami wiedzy technicznej, bez dokonania uprzednich obliczeń i badań, nie odpowiada istniejącym uwarunkowaniom geologicznym, a w rezultacie powoduje intensyfikację występujących szkód

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 22 grudnia 2021r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Zarzuty podniesione w skardze są niezasadne, stąd skarga została oddalona.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż powołany we wniosku i mający stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji przepis art. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa należy wykładać ściśle, a zatem rażące naruszenie prawa w jego rozumieniu zachodzi wtedy, gdy rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją. Z kolei decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa musi oznaczać, iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa stanowi zatem kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Wynika to z oczywistego podejścia, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest przeprowadzenie zwykłej kontroli prawidłowości decyzji, jakiej służy postępowanie odwoławcze w normalnym toku instancji. Przeprowadzając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, organ musi mieć na uwadze, że jego przedmiotem jest akt, który zyskał już walor ostateczności. Stąd też akt ten badać należy mając na względzie wyłącznie literalnie rozumiane przesłanki stwierdzenia nieważności skatalogowane w przepisie art. 156 § 1 kpa. Jakiekolwiek rozszerzanie zakresu tego postępowania jest niedopuszczalne, a to ze względu na ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Nie może być tak, że wniosek o stwierdzenie nieważności inicjuje "postępowanie trzecioinstancyjne". Odwołanie i wniosek o stwierdzenie nieważności to dwie odrębne instytucje prawne, o odrębnych regulacjach i celach. Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2003 r. III SA 1473/01). Generalnie także przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest kwestia procesowa. W postępowaniu tym organ nie może zatem przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej, (tak B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 2001/8/31). Przedmiotem tego postępowania jest zatem przede wszystkim decyzja kończąca postępowanie zwykłe, a nie cała sprawa administracyjna tą decyzją zakończona.

Pomimo wskazania w skardze na wielość naruszonych przepisów, akcentuje ona zwłaszcza kwestię niewykonalności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r., Nr [...] nakazującej jak wprost z niej wynika współwłaścicielom działki nr [...] obr. [...] W. W., J. W., J. N., B. P., J. P., T. K., K. K., M. K., firma A - solidarnie wykonać urządzenie zapobiegające szkodom, które umożliwi swobodny odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...], [...] obr. [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym, przy zaznaczeniu, iż urządzenie należy wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Wg skarżących wadą kwalifikowaną miało być, iż w decyzji organ nie sprecyzował jakie urządzenie ma zostać wykonane (parametry i lokalizacja), nie określając także sposobu i terminu jego wykonania.

Wbrew tej argumentacji należy jak zasadnie wskazał organ powołać się na podstawę prawną kwestionowanej decyzji nakazującej wykonać odpowiednie urządzenie tj. w oparciu o przesłanki z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W szczególności istotne było, iż przepis ten nie wymagał, aby w decyzji nakazującej wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom - organ musiał określić rodzaj tego urządzenia i jego parametry. Jak wynika z akt postępowania, w oparciu o które wydano kwestionowaną decyzję organ nakazał wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom i sprecyzował, iż urządzenie to ma umożliwić swobodny odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...], [...] obr. [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym. Należy mieć w tym względzie na uwadze, że w przypadku nakazania obowiązku o charakterze niepieniężnym niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Inaczej rzecz ujmując niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność faktyczna decyzji to natomiast trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn.. II OSK 2626/18). Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza zatem, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające w sposób nieusuwalny jego wykonanie, a niewykonalność tego obowiązku ma charakter obiektywny (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2021 r. sygn. II OSK 3255/18).

Kontrolowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r. jest zatem w świetle w/w poglądów NSA wykonalne. Może być uznane za nieprecyzyjne, ale nie jest niewykonalne. W szczególności organ I instancji w celu dokonania ustaleń w przedmiocie wykonania prac nakazanych w decyzji przeprowadził w dniu 19 marca 2021 r. na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...] oględziny, podczas których stwierdzono wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] (Tom 2, karta akt nr 790). Brak określenia zatem jakie konkretnie urządzenie ma być zrealizowane oznacza jedynie, iż może być wykonane każde takie urządzenie, które wywoła skutek taki jak wskazano w decyzji, a zatem które umożliwi swobodny odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...], [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym. Takie określenie obowiązku jak w spornej decyzji oznacza jedynie, że organ w nietypowy sposób musi zweryfikować czy nakaz z decyzji wykonano, gdyż będzie musiał ocenić czy wykonane urządzenie spowoduje zapobiegnięcie szkodom, tak jak to ujęto w decyzji. Zatem pewna możliwa trudność w ocenie czy wykonano obowiązek nie może być uznana za tożsamą z niewykonalnością decyzji. Ewentualne sporne oceny zainteresowanych stron, w tym skarżących, czy decyzję wykonano czy nie, nie mogą oznaczać, że jest co do zasady niewykonalna. Decyzję można zatem obiektywnie wykonać, lecz jednie może wystąpić usuwalna trudność w ocenie czy ją wykonano w sposób należyty. Również w zakresie podnoszonej kwestii terminu, wskazywany brak nie oznacza niewykonalności. Skoro nie określono konkretnego terminu, to zgodnie z zasadami ogólnymi decyzja podlega wykonaniu z chwilą kiedy stała się ostateczna, a zatem wówczas zobowiązany ma natychmiast przystąpić do jej wykonania. Jeśli tego nie uczyni sprawa trafia do egzekucji.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi.

Nie miało w kontrolowanej sprawie miejsca wydanie decyzji przez niewłaściwy rzeczowo organ administracji publicznej, a więc Prezydenta Miasta Krakowa. Sprawa

dotyczyła stosunków wodnych stąd prawidłowo została wydana przez właściwy (w znaczeniu właściwości miejscowej, rzeczowej i instancyjnej) organ w świetle art. 29 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W kontekście podnoszonych kwestii wywołania szkód poprzez wykonanie budowy w sposób istotnie odstępujący od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, sugerowane w skardze postępowanie naprawcze w trybie prawa budowlanego może być równoległe w stosunku do rozwiązywania zaistniałych szkód regulowanych w prawie wodnym, co oznacza, iż każda z wymienionego rodzaju spraw ma inne przesłanki i różne organy. Kwestia prawa budowlanego nie należy do zakresu kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 kwietnia 2011 r., a zatem także nie podlega kontroli przez Sąd w niniejszym postępowaniu.

Jak wyżej wskazano ocena nałożonego obowiązku w oparciu o przepisy prawa wodnego mogłaby ewentualnie skutkować jej uchyleniem w zwykłym trybie odwoławczym, lecz nie w nadzwyczajnym, który wymaga rażącego naruszenia prawa.

Wobec tego brak było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności w trybie nadzwyczajnym, zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która posiada przymiot ostateczności. Skarżone Kolegium dokonało wystarczającej weryfikacji kwestionowanej decyzji pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa 1 kpa, bez konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania w oparciu o załączone do skargi szereg dokumentów. Takie sugerowane w skardze działanie organu byłoby niedopuszczalne z punktu widzenia przepisów kpa, stąd zarzuty zawarte w skardze w zakresie naruszenia art. 158 § 1 kpa, art. 107 § 1 pkt 5 kpa, w związku z art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne i art. 6 kpa, w związku z art. 8 § 1 kpa, nie mogły zostać uwzględnione.

Decyzja nakładająca obowiązek nie jest obarczona również żadną z pozostałych wad nieważności z art. 156 kpa, tj.: została wydana przez właściwy organ, nie narusza rażąco prawa; sprawa nie została poprzednio rozstrzygnięta inną decyzja ostateczną; decyzja została skierowana do osób będących stronami w sprawie; nie wywołała czynu zagrożonego karą; nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Odnosząc się do kwestii powstałej nowej zabudowy, która pojawiła się już po wydaniu decyzji i związaną z tym dalszą zmianą stosunków wodnych należy zaznaczyć, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, wydana została w konkretnych okolicznościach faktycznych. Powstanie po jej wydaniu intensywnej nowej zabudowy w tym rejonie, nie może mieć żadnego wpływu na kwestię ważności decyzji i nawet w zwykłym, odwoławczym trybie, nie mogłaby prowadzić do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a