Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3143/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 28 ust. 2, art 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art 7, art 77
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 83/18 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 23 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 83/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dalej jako "WSA", oddalił skargę J.S. na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Skarżący złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 nr 89 poz. 414 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane", przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wniosek skarżącego o odszkodowanie za działkę nr [...] nie został skutecznie złożony w dniu [...] grudnia 2004 r., lecz dopiero w dniu [...] lipca 2009 r., a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku określonego w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 ze zm.), dalej jako "przepisy wprowadzające", pomimo iż skarżący przedłożył odpis pisma (wniosku o odszkodowanie) wraz z odpisem potwierdzenia nadania tego pisma do właściwego organu administracji z dnia [...] grudnia 2004 r., poświadczone notarialnie za zgodność z oryginałem, a które to zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o notariacie są równoznaczne złożeniu oryginału dokumentu.

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r, poz. 935), dalej jako "k.p.a." oraz art. 28 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. kosztów postępowania według norm przepisanych, a ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że WSA bez dostatecznej ku temu podstawy zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji co do przebiegu zdarzeń w sprawie, co w konsekwencji spowodowało aprobatę dla niewłaściwego zastosowania art. 57 § 5 k.p.a. Wskazał, że stosowny wniosek o odszkodowanie przesłał przesyłką poleconą na adres właściwego organu administracji publicznej w dniu [...] grudnia 2004 r., a więc w terminie określonym przez przepisy wprowadzające. Za niezasadne uznał przy tym stanowisko WSA jakoby nie wykazał, że wniosek taki został organowi doręczony, bowiem w jego ocenie nie może on ponosić odpowiedzialności za zaniechania organu i fizyczny brak rejestracji przez organ nadanej do niego przesyłki. Zaznaczył, że prawidłowo nadał pismo w polskiej placówce pocztowej, na dowód czego przedstawiał notarialnie poświadczony odpis potwierdzenia nadania, przy tym nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z braku prowadzenia stosownych rejestrów przez Pocztę Polską. Jego zdaniem w zakreślonym terminie spełnił ciążące na nim obowiązki, jak też dochował w tym zakresie wszelkiej staranności, gdyż przesyłkę z 2004 r., nadał listem poleconym oraz uzyskał potwierdzenie nadania tejże przesyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji.

Trudny do zweryfikowania jest zarzut pierwszy skargi kasacyjnej podnoszący między innymi naruszenie art. 28 ust. 2 i art. 5 Prawa budowlanego oraz art. 73 przepisów wprowadzających. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 5 Prawa budowlanego określa zasady projektowania i użytkowania obiektu budowlanego. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia toku rozumowania skarżącego kasacyjnie odnośnie związku art. 28 ust. 2 i art. 5 Prawa budowlanego z art. 73 przepisów wprowadzających.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów i argumentów, podnoszących naruszenie art. 7, art. 77 i art. 28 k.p.a. przypomnieć należy, że spór dotyczy ustaleń poczynionych przez organy, według których skarżący nie złożył w terminie przewidzianym w art. 73 przepisów wprowadzających wniosku o odszkodowanie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie nie są uzasadnione. Postępowanie wyjaśniające nie może być prowadzone w nieskończoność. Ma być ono efektywne, to znaczy powinno się toczyć się sprawnie, szybko, oszczędnie, przy ograniczeniu czynności do niezbędnego minimum, z jednoznacznym ukierunkowaniem w celu uzyskania określonego efektu. Akta administracyjne dowodzą, że organ podjął wszelkie możliwe działania w celu wyjaśnienia okoliczności złożenia podania o wypłatę odszkodowania, a ustalenia te są spójne i logiczne. Trafnie przyjęto w sprawie, że pierwszym wnioskiem dotyczącym odszkodowania za ww. nieruchomość jest wniosek złożony w dniu [...] lipca 2009 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazał, że w dacie [...] grudnia 2004 r. nadał przesyłkę do organu, w której zawarł wniosek o odszkodowanie, lecz nie wykazał, że przesyłka dotarła do adresata. W przypadkach korzystania z operatora pocztowego nadawcy przysługuje uprawnienie do złożenia reklamacji na poczcie. To strona wywodzi skutki prawne w związku ze złożeniem wniosku i to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wniosek dotarł do adresata. Jeśli wnioskodawca nie sprawdził, będąc stroną umowy z operatorem pocztowym czy ten należycie wykonał umowę, to nie można przerzucać na podmiot trzeci (organ) skutków niewykonania czy nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług pocztowych. Jak trafnie zauważa organ odwoławczy w treści pisma z dnia [...] lipca 2009 r. o wypłatę odszkodowania nie ma żadnego nawiązania do wcześniejszego wniosku, który miał być złożony w grudniu 2005 r. Z kolei potwierdzenie przez notariusza za zgodność z oryginałem pisma z dnia [...] grudnia 2004 r. wraz z potwierdzeniem nadania dowodzi tego, że istnieje oryginalne pismo opatrzone tą datą, ale nie przesądza o dochowaniu daty nadania tego pisma przed upływem terminu określonego w art. 73 przepisów wprowadzających. Organ zauważa bowiem, że zgodnie z wydrukiem systemu informatycznego o nazwie "Rejestracja i Śledzenie Spraw [...]" w dniu [...] grudnia 2004 r. zarejestrowano wpływ korespondencji od adresata – J.S., ul. [...]. Jednakże korespondencja ta dotyczyła wyrejestrowania samochodu ciężarowego. Zatem nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów stanowisko, według którego nie ma podstaw do przyjęcia, że wniosek o odszkodowanie za ww. nieruchomość został skutecznie złożony pomiędzy 1 stycznia 2001 r. a dniem 31 grudnia 2005 r.

Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.