Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 527/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1 i 2, ust. 5, 6,  7 i 10
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi T.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wynagrodzenia za usunięcie i parkowanie pojazdu oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 17 kwietnia 2004r. T. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", na podstawie pisemnej dyspozycji Policji wydanej w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, usunął z drogi w miejscowości D. pojazd marki Fiat 126p o nr rej. "[...]", należący do Z. N., zamieszkałego w miejscowości K. i odholował go na parking depozytowy

w O. przy ul. "[...]", z uwagi na brak aktualnego ubezpieczenia OC, stan nietrzeźwości kierowcy oraz zły stan techniczny pojazdu. Mimo stosownego powiadomienia i pouczenia pojazd nie został przez właściciela odebrany. W konsekwencji, decyzją z dnia 1 czerwca 2005r., Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o przejęciu tegoż samochodu na rzecz Skarbu Państwa i w dniu 30 czerwca 2005r. zlecił dokonanie jego sprzedaży Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Pojazd ten został sprzedany w dniu 31 sierpnia 2005r. za cenę 70,00 zł.

W dniu 2 września 2005r. T. R. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego

z żądaniem zapłaty 5.819,40 zł za parkowanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 18 października 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r., tj. od dnia następującego po upływie sześciomiesięcznego terminu uprawniającego właściciela do odebrania pojazdu, do dnia jego sprzedaży.

W dniu 27 grudnia 2005r. organ uiścił na rzecz przedsiębiorcy, tytułem zapłaty za parkowanie, kwotę 243,39 zł. Suma ta uwzględniała okres od dnia otrzymania od Policji pełnej dokumentacji dotyczącej usunięcia z drogi pojazdu do dnia jego sprzedaży, to jest 133 doby przy stawce 1,83 zł za 1 dobę przechowywania, zgodnie z umową nr "[...]" w przedmiocie świadczenia usług w zakresie przechowywania ruchomości, zawartą przez T. R. z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w O. na okres od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2007r. T. R. nie zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł do Sądu Rejonowego pozew o zapłatę całej żądanej kwoty. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz T. R. kwotę 338,55 zł wraz

z należnymi odsetkami ustawowymi, uznając zasadność pozwu w zakresie okresu, za jaki należne było wynagrodzenie (318 dób), przyjmując jednocześnie za prawidłową zastosowaną przez organ dobową stawkę 1,83 zł brutto. Apelacja wniesiona od tego wyroku przez przedsiębiorcę została przez Sąd Okręgowy oddalona wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006r.

Wnioskiem z dnia 19 listopada 2012r. T. R. wystąpił ponownie do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie z drogi i parkowanie samochodu marki Fiat 126p o nr rej. "[...]" w łącznej kwocie 1783,50 zł. W tym za usunięcie 199,26 zł ( 70 km x 2,00=140,00 + 23% Vat = 172,20 + załadunek i rozładunek 1 x 22,00+ 23% Vat =27,06) oraz parkowanie pojazdu za okres 6 miesięcy (184 doby x 7,00 = 1288,00 + 23% Vat = 1584,24). Jako podstawę prawną zgłoszonego żądania przedsiębiorca wskazał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010r., sygn. I OPS 1/10.

Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał wnioskodawcę do udzielenia informacji o sposobie wyliczenia kosztów za parkowanie i usunięcie pojazdu przedstawionego we wniosku z dnia 19 listopada 2012r. oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających poniesione koszty i wydatki związane z jego dozorem.

W odpowiedzi przedsiębiorca oświadczył, iż stawki zastosowane do wyliczenia wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie przedmiotowego pojazdu zostały ustalone zgodnie z uchwałą Rady Powiatu z dnia 17.05.2002 r.

nr XXXI/401/2002. Jednocześnie skorygował sumę za usunięcie pojazdu z drogi na kwotę 242,31 zł brutto.

Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 102 § 2 i § 4 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm., dalej też jako: "u.p.e.a."), przyznał T. R. wynagrodzenie za wykonywanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru w łącznej kwocie 472,36 zł. W uzasadnieniu organ zaznaczył, mając na względzie wskazane powyżej ustalenia faktyczne, że przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi oraz wykonywanie dozoru za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi, to jest od dnia 17 kwietnia 2004r. do dnia, w którym pojazd ten stał się własnością Skarbu Państwa, czyli do dnia 17 października 2004r. Wyjaśniono, że przepisem prawa regulującym zasady przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Powyższy przepis ma zastosowanie do przechowywanych, zajętych ruchomości. Podniesiono, iż ustawodawca wyróżnił w tym przepisie dwa składniki kształtujące tzw. wynagrodzenie za dozór oddanej na przechowanie ruchomości, tj. wydatki, których zwrot orzeka organ oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór. Tym samym, aby dokonać zwrotu dozorcy koniecznych wydatków poniesionych w czynnościach związanych z wykonywaniem dozoru niezbędna jest wiedza na temat ich wysokości. Podmiot żądający zwrotu winien zatem wskazać we wniosku wysokość tych wydatków. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że za powyższym twierdzeniem przemawia również orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym dozorca występujący do organu egzekucyjnego

o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór winien wskazać konkretne, konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu oraz przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone i co się na nie składa (wyrok NSA z dnia 02.07.2008 r.,

I OSK 62/08, wyrok NSA z dnia 06.08.2009 r. I OSK 1108/08, wyrok NSA z dnia 13.08.2009 r. I OSK 1214/08 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 04.06.2009 r. I SE/Ke 114/09). W ocenie organu nie może ulegać wątpliwości, że żądane należności winny odpowiadać faktycznym i konkretnym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na podstawie zakresu faktycznych obowiązków dozorcy, wszelkich okoliczności związanych z przechowywaniem oraz warunków sprawowania dozoru nad pojazdem. Organ stwierdził, że pomimo wezwania wnioskodawca nie udokumentował, aby poniesione konieczne wydatki oraz wynagrodzenie związane z przechowywaniem pojazdu były odpowiednie do wysokości stawki ustalonej uchwałą Rady Powiatu. Zaznaczono, że strona nie uzasadniła we właściwy sposób wysokości swoich roszczeń związanych z czynnościami za jakie żądane jest przyznanie wynagrodzenia. Brak jest również pokwitowań oraz rachunków potwierdzających fakt poniesienia takich wydatków, a żądanie oparte jest wyłącznie na stawkach ustalonych przez Radę Powiatu. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia stawek określonych tą uchwałą, gdyż nie są one poparte żadnymi kalkulacjami kosztów dozorcy, a ponadto odnoszą się do właścicieli innych niż Skarb Państwa i mają charakter sankcyjny wobec pierwotnych właścicieli porzucających swoje pojazdy. Zdaniem organu skoro art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa w jaki sposób należy ustalić przedmiotową należność, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych uzasadnionym jest w takim przypadku zastosowanie przepisu art. 836 kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo taryfie – przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Zauważono, że w przedmiotowej sprawie brak było umowy zawartej między stronami (to jest pomiędzy przedsiębiorstwem "[...]" T. R. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego), w związku z czym wynagrodzenie winno być ustalone w oparciu o wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że w czasie za jaki wnioskodawca domaga się zapłaty, strona zawierała umowy określające stawki za usuwanie

i przechowanie pojazdów z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i uznał,

że w niniejszej sprawie należy zastosować stawki wynikające z umowy wiążącej przedsiębiorcę od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2007r. Dlatego stosownie do powołanej umowy Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał wnioskodawcy za holowanie pojazdu 129,50 zł brutto (70 km x 1,85 zł brutto), za załadunek

i rozładunek 1 x 2,46 zł brutto oraz parkowanie 340,40 zł brutto (184 doby x 1,85 zł), łącznie 472,36 zł brutto.

W zażaleniu na to postanowienie T. R. zarzucił organowi

I instancji naruszenie art. 836 Kodeksu cywilnego oraz naruszenie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 1/10, domagając się zweryfikowania wynagrodzenia za dozór pojazdu zgodnie ze stawkami określonymi w uchwale Rady Powiatu. Podniósł, że posiadał stosowną umowę zawartą ze Starostą na usuwanie z dróg pojazdów w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Umowa ta określała stawki za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Stawki za usuwanie pojazdów zostały uchwalone przez Radę Powiatu i stanowią prawo miejscowe. Żalący się zauważył, że art. 836 k.c wskazuje na wysokość wynagrodzenia z umowy albo z taryfy. Stwierdził, że w tym przypadku obowiązywała umowa i taryfa prawa miejscowego. Zakwestionował zastosowanie stawek według umowy, którą zawarł z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Oświadczył, że umowa ta nie dotyczyła usuwania pojazdów na podstawie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu drugoinstancyjnym Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił w całości stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. Za prawidłowe uznał w szczególności zastosowanie w sprawie art. 836 k.c., wobec braku umowy łączącej bezpośrednio stronę oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, przy równoczesnym niewykazaniu przez T. R. konkretnych, rzeczywistych wydatków związanych z dozorem pojazdu. Dyrektor Izby Skarbowej przyjął za organem I instancji, iż w niniejszej sprawie adekwatne są stawki z umów, jakie T. R. zawierał z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu odwoławczego za rozwiązaniem tym przemawia zarówno bliskość terytorialna urzędów, jak również zbliżony okres przechowywania pojazdów i tryb, w jakim trafiały one na parking depozytowy. Dyrektor Izby Skarbowej zważył, że przechowywanie pojazdów usuniętych w trybie art.130a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiło z założenia oraz z mocy obowiązujących wówczas uregulowań prawnych przechowywanie długoterminowe z uwagi na konieczność odczekania 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi do momentu (dnia) upływu tego okresu,w konsekwencji czego z mocy prawa własność porzuconego pojazdu przechodziła na rzecz Skarbu Państwa. Powyższe okoliczności były podstawą do wszczęcia oraz przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Dotyczyło ono również pojazdów niejednokrotnie o złym stanie technicznym, o stosunkowo niewielkiej wartości. Podkreślono przy tym fakt, iż chodzi o tego samego przedsiębiorcę, który bez względu na właściwość rzeczową danego naczelnika urzędu skarbowego przechowywał pojazdy na tym samym parkingu, stąd ponosił identyczne nakłady w konkretnym okresie czasu. Organ dostrzegł ponadto, że stawki wynikające z umów zawieranych z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego były sugerowane przez T. R.,

a w konsekwencji musiały one uwzględniać koszty własne tego przedsiębiorcy.

Organ II instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest konsekwentnie negatywne stanowisko co do obowiązku stosowania, przy orzekaniu w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a., stawek uchwalanych przez organy lokalnych jednostek samorządu terytorialnego. Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził,

iż stawki te nie mają zastosowania do Skarbu Państwa. Podniesiono, iż opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Opłaty te nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu.

Organ II instancji przyznał, że w dniu 29.11.2010r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, sygn. akt I OPS 1/10, w której przesądził, że w sytuacji gdy właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uchwale tej jednakże nie została zawarta odpowiedź na pytanie, w jaki sposób należy obliczyć te stawki. Nie można

w konsekwencji mówić o naruszeniu postanowień tejże uchwały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wyjaśniono, że NSA w podjętej uchwale wskazał jedynie, że stawki opłat ustalanych przez radę także powinny uwzględniać takie okoliczności jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz, że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał auta w terminie. Nie stwierdził jednak, że według tych stawek obliczane jest wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie, z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków

z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek rady powiatu ustalanych na innej podstawie i w innym celu. Podkreślono, że na wysokość wynagrodzenia "przyjętego w danych stosunkach" mają wpływ okoliczności takie jak: czas przechowywania, właściwości i wartość rzeczy, wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy oraz ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Podniesiono,

iż stawki jednostkowe za usługi długoterminowe są zawsze niższe, jako, że gwarantują odpłatność na stałym poziomie w dłuższym okresie czasu. Reasumując, organ stwierdził, że nie można przyznać stronie wynagrodzenia za świadczone usługi

w wysokości, która kilkukrotnie przewyższa wartość dozorowanego pojazdu. Zwłaszcza, że pomimo kierowanych wezwań wnioskodawca nie przedłożył konkretnych dokumentów ani nie przedstawił żadnych innych faktów, które uzasadniałyby przyznanie wynagrodzenia we wnioskowanej przez niego wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. R. domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej wysokości ustalonego wynagrodzenia i zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do uregulowania należności za przechowywanie pojazdu w brakującej kwocie 1354,19 zł brutto. Zarzucił organom administracji naruszenie art. 102 § 2 u.p.e.a., art. 836 k.c., art. 7 i 87 § 1 i 2 Konstytucji RP oraz naruszenie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2007r., sygn. CZP 47/07 i uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010r. sygn. I OPS 1/10.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu. Wskazał, że organy błędnie ustaliły wynagrodzenie na podstawie umowy zawartej pomiędzy skarżącym a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Stwierdził, że postanowienia tej umowy wiążą wyłącznie strony tej umowy. Podniósł, że łączenie zapisów tej umowy na prowadzenie parkingu jak też warunków i stawek z niej wynikających z wysokością opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów wynikających

z ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest bezpodstawne, gdyż ustawa ta nakładała na jednostkę wskazaną przez Starostę szereg warunków do spełnienia w zakresie m. in. czasu dojazdu, dyspozycyjności całodobowej, odpowiedniego zabezpieczania pojazdów z uszkodzeniami powypadkowymi, wymogów jakie powinien spełniać parking dla pojazdów usuniętych z dróg publicznych. Zaznaczył, że przedmiotem powoływanej umowy nie było usuwanie pojazdów z dróg publicznych i ich parkowanie na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Umowa ta nie może być zatem podstawą do odmowy wypłacenia należnych kwot w żądanej wysokości ze względu na niespełnienie warunków w niej zawartych. Skarżący stwierdził, że takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku o sygn. akt II SA/Ol 296/12 z dnia 24 maja 2012 r. i pogląd taki wynika także z uchwały Sądu Najwyższego CZP 47/07 z dnia 18 czerwca 2007 r., w której Sąd Najwyższy uznał, że niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie o zapłatę należności za przechowywanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zachodzi także

w przypadku dochodzenia takich należności za okres poprzedzający przejście pojazdu na własność Skarbu Państwa.

Zdaniem skarżącego organ II instancji naruszył art. 87 § 1 i 2 Konstytucji poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, który powinien był porównać stawki jakie obowiązują za usuwanie i parkowanie pojazdów na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wykonywane przez inne jednostki wyznaczone do usuwania i parkowania pojazdów w obrębie swojego działania.

W ocenie strony pozbawionym podstawy prawnej jest ponadto żądanie udowodnienia przez niego jakie koszty poniósł w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Stwierdził, że wykonywał zadnie publiczne po ściśle określonych stawkach, określonych w umowie i przepisach prawa miejscowego. Stawki za usuwanie i parkowanie pojazdów zgodnie z przepisami ustawy zostały określone przez Radę Powiatu. Podkreślił, że art. 102 § 2 u.p.e.a. ani żaden inny przepis tejże ustawy nie zobowiązuje dozorcy do przedstawiania jakichkolwiek kosztów związanych z dozorem. Oświadczył, że organy prowadzące postępowanie powinny zwrócić się do Rady Powiatu o przedstawienie szczegółów ustalenia stawek za usunięcie i parkowanie pojazdów, co składa się na koszty i wynagrodzenie jednostek wykonujących zadania z zakresu art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczył, że uchwała NSA I OPS 1/10 jasno i przejrzyście określa, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu przez właściciela należy zastosować stawki wynikające z uchwały rady powiatu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

W wykonaniu wezwania Sądu, w dniu 8 sierpnia 2013r. organ przedłożył poświadczone za zgodność z oryginałem powoływane w decyzjach kopie umów, które były zawarte pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego a skarżącym

w latach 2004-2008.

Na rozprawie w dniu 8 października 2013r. skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że nie występował o zawarcie umowy o wynagrodzenie za usunięcie

i parkowanie przedmiotowego pojazdu przed przejęciem go na własność Skarbu Państwa, a pismo z dnia 13 czerwca 2006r. informujące Naczelnika Urzędu Skarbowego o takiej możliwości, dotyczyło wynagrodzenia za okres po przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był umocowany do zawierania takich umów. Ponadto skarżący złożył wniosek o wystąpienie przez skład orzekający do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego dotyczącego wskazania na jakiej podstawie określone mają być stawki za usunięcie i parkowanie pojazdów.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi oraz o oddalenie wniosku

o wystąpienie do NSA z uwagi na brak wątpliwości co do stanu prawnego. Zauważył, że skarżący sam występował z propozycją zawarcia umowy dotyczącej usunięcia

i parkowania pojazdów, a zatem organ mógł posiłkować się tą propozycją umowy.

Na rozprawie Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącego o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego z uwagi na brak podstawy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 20012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności

z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu.

Skarżący domaga się przysługujących mu należności w związku z usunięciem

z drogi, odholowaniem, a następnie przechowywaniem na prowadzonym parkingu depozytowym w O., w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm. Obecnie obowiązuje tekst jednolity Dz. U. z 2012r. Poz. 1137, dalej tez jako: "u.p.r.d."), pojazdu marki Fiat 126p, nr. rej "[...]", za okres od dnia 17 kwietnia 2004r. do dnia 17 października 2004r., kiedy pojazd ten nie stanowił jeszcze własności Skarbu Państwa. W ówczesnym brzmieniu, jak i obecnie, przepis art. 130 a u.p.r.d. w ust. 1 i 2 określa przypadki,

w których obligatoryjnie lub fakultatywnie pojazd jest usuwany z drogi na koszt jego właściciela. Chodzi tu o sytuacje zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym, za które odpowiedzialność ponosi właściciel pojazdu, także w sytuacji udostępnienia czy powierzenia pojazdu innej osobie. Zgodnie z ust. 5 i 6 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym wnioskiem) pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Ustęp 6 stanowił w zdaniu drugim, że wysokość opłat ustala rada powiatu. Ustęp 7 wskazywał zaś, że wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6. Ustęp 10 tegoż artykułu w brzmieniu obowiązującym w czasie sprawowania przez skarżącego dozoru, przewidywał natomiast instytucję przejścia

z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte

z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodziło w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności. Wskazać należy, że wskazany przepis art. 130a ust. 10 w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, (Dz.U. Nr 100, poz. 649) uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 12 czerwca 2009 r.

W aktualnym stanie prawnym natomiast starosta występuje do sądu

o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, jeżeli nie został on w tym terminie odebrany przez właściciela lub osobę uprawnioną (art. 130 a ust. 10). Obecnie w myśl art. 130a ust. 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Stosownie do obowiązującego ust. 6 tego artykułu rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie. Zgodnie z ust. 6e opłaty, o których mowa w ust. 6 stanowią dochód własny powiatu.

Analiza przytoczonych przepisów, a w szczególności wykładnia systemowa

i funkcjonalna wskazuje, że stawki opłat ustalane przez radę powiatu za usuwanie

i parkowanie pojazdów w sytuacjach opisanych w ust. 1 i 2 art. 130a nie określały wynagrodzenia przysługującego przedsiębiorcy, któremu zlecono usunięcie

i parkowanie pojazdu, ale jak to sprecyzował ustawodawca aktualnie, stanowiły dochód jednostki samorządu terytorialnego, której powierzono te zadania. Przechowawca miał obowiązek wydać pojazd po okazaniu mu dowodu uiszczenia opłaty (ust. 7 art. 130 a w brzmieniu ówcześnie obowiązującym). Zatem to nie przechowawcy właściciel pojazdu uiszczał opłatę. Omawiany art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym ani

w ówczesnym, ani w obowiązującym brzmieniu nie określał w jaki sposób ma zostać naliczone wynagrodzenie należne jednostce wyznaczonej przez starostę do usunięcia

i parkowania pojazdu. Nie budziło jednak wątpliwości, że opłata naliczana zgodnie

z uchwałą rady powiatu obciążała właściciela pojazdu, który spowodował konieczność jego usunięcia na parking strzeżony. Skarżący domagając się zapłaty za wykonaną usługę według stawek uchwalonych przez Radę Powiatu powołuje się na umowę zawartą ze Starostą, w której miało zostać określone, że za usunięcie i parkowanie przysługuje mu wynagrodzenie według stawek przyjętych w uchwale. Skarżący nie przedstawił tej umowy i brak jej w aktach sprawy. Jednak Sądowi znana jest treść takiej umowy, w związku z rozpatrywaniem skargi o sygn. akt II SA/Ol 724/13. W aktach administracyjnych tej sprawy znajduje się umowa zawarta pomiędzy Starostą, a T. R. na usuwanie i parkowanie pojazdów na rok 2002. Zgodnie z § 10 tej umowy przedsiębiorca za usunięcie pojazdu i jego parkowanie pobiera od jego właściciela opłatę w wysokości ustalonej w uchwale rady powiatu. Z zapisu tego wynika zatem, że to właściciel pojazdu miał zapłacić jednostce wykonującej dozór wynagrodzenie. A więc zapisy tej umowy, jak i sama uchwała określająca wysokość opłat odnoszą się do właścicieli innych niż Skarb Państwa i mają charakter sankcyjny wobec pierwotnych właścicieli porzucających swoje pojazdy. Zaznaczyć należy przy tym, że zapisy powoływanej umowy jak i uchwały Rady Powiatu nie wiążą organów orzekających w niniejszej sprawie, które poza tym, że nie były stroną tej umowy, to nadto rozpatrują roszczenie skarżącego w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a, za okres kiedy Skarb Państwa nie był jeszcze właścicielem przedmiotowego pojazdu. Przypomnieć należy, że za okres, w którym Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowego pojazdu skarżący już wcześniej, w odrębnym postępowaniu otrzymał wynagrodzenie. Obecnie dochodzi tego wynagrodzenia za okres poprzedzający przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Droga administracyjna dla dochodzenia roszczeń za ten właśnie okres została potwierdzona powoływaną przez skarżącego uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, dostępna ONSAiWSA 2011/1/3. W uchwale tej NSA stwierdził, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449). Sąd uznał, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Przy czym już w uchwale z dnia 19 czerwca 2007r., sygn. akt III CZP 47/07 Sąd Najwyższy wskazał, że Skarb Państwa, na którego przeszła własność pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r.d. nie łączy z osobami prowadzącymi parking umowa przechowania, a więc stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu prawa cywilnego, ale jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdził także, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Wbrew przekonaniu skarżącego nie oznacza to jednak, że skarżącemu należy się od Skarbu Państwa wynagrodzenie ustalone według stawek określonych w uchwale rady powiatu. Jak wskazano powyżej stawki te ustalane były nie jako należne jednostce wykonującej zlecenie organów państwa wynagrodzenie, ale jako opłata sankcyjna, obciążająca pierwotnych właścicieli za naruszenie porządku prawnego, uiszczana organowi. Podkreślić należy też, że powołane uchwały poza wskazaniem administracyjnoprawnej drogi dochodzenia przez podmiot roszczeń z tytułu wykonanego zlecenia usunięcia i parkowania pojazdu, nie wskazują, aby należne przechowawcy wynagrodzenie ustalane miało być według stawek określanych w uchwałach rady powiatu. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 listopada 2010 r. wyjaśnił, że wysokość opłat uwzględniać powinna zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności. Skarżący dowodził zaś, że NSA przesądziło, iż przysługuje mu wynagrodzenie według ustalonych stawek przez radę powiatu, posługując się wyrwanym z kontekstu zdaniem z uzasadnienia cytowanej uchwały I OPS 1/10. NSA stwierdziło, że: "wskazane wcześniej okoliczności, dotyczące wysokości opłat, powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie". Wyjaśnić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wskazał tutaj jedynie, że stawki opłat ustalanych przez radę także powinny uwzględniać takie okoliczności jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał auta w terminie, nie stwierdził jednak, że według stawek tych obliczane jest wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu na innej podstawie i w innym celu. W związku z tym organy orzekające prawidłowo rozstrzygały w oparciu o ten właśnie przepis. Według art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 tej ustawy. Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu – w tym przypadku pojazdu marki Fiat 126 p o nr rej. "[...]". Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania swych poniesionych kosztów (tak NSA w wyrokach: I OSK 2219/12 z dnia 5 lutego 2013r. i I OSK 494/10 z dnia 28 stycznia 2011r., publ. na internetowej stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysokość zaś wynagrodzenia, co jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach, stosownie do art. 836 k.c. Zauważyć należy tutaj, że skarżący niezasadnie powołuje się na ten przepis w zakresie w jakim odwołuje się on do umów i taryf, które z istoty swej odnoszą się przecież do stosunków cywilnoprawnych między stronami umowy przechowania. W rozpatrywanym przypadku, co wynika jednoznacznie z obu powoływanych w skardze uchwał, nie obowiązują zaś co do zasady unormowania umowne lub taryfowe. Dlatego odpowiednie zastosowanie art. 836 k.c. można odnieść wyłącznie do tej części tego przepisu, w której stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 131/09). Także we wskazanych powyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że artykuł 102 § 2 stanowi o wyliczeniu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, a zatem wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 k.c. w zakresie w jakim stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowywanie określone w umowie albo taryfie. Nie jest dopuszczalna wykładnia przepisu prawa przez odpowiednie stosowanie innej regulacji, jeżeli prowadzi to do sprzeczności z regulacją zawartą w przepisie. Odpowiednie zastosowanie można zatem odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 k.c. w zakresie, w którym stanowi o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach, co prawidłowo wywiódł Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji.

W wydanych decyzjach organy orzekające prawidłowo wskazały, że skarżący nie wykazał jakie poniósł wydatki związane z dozorem samochodu, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia. Dokumentem takim nie jest powołanie się na wyliczenie oparte na uchwale Rady Powiatu z dnia 17 maja 2002r. nr XXXI/401/2002. Takie działanie skarżącego powodowało przerzucenie na organ obowiązku ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór przyjętego w danych stosunkach. Wobec niewykonania przez skarżącego wezwania, Naczelnik Urzędu Skarbowego, ustalając wydatki i wynagrodzenie zasadnie oparł swoje rozstrzygniecie na umowie określającej stawki za usuwanie, transportowanie i parkowanie pojazdów na parkingu depozytowym, tym samym, na którym przechowywany był objęty wnioskiem pojazd, która wiązała w tożsamym czasie skarżącego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Nie można odmówić racji podniesionej przez organ argumentacji, że skoro skarżący świadczył w tym samym czasie, na tym samym parkingu, podobne usługi, po przyjętych umownie stawkach to odpowiadają one wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Nie mogło podważyć tego stanowiska ogólnikowe kwestionowanie przez skarżącego ustaleń organu.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.