Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 4/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 235
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: § 4,§ 6, § 7, § 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K sp. z o.o. sp. k. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania K sp. z o.o. sp. k. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2016 r.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie sprawy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] stwierdził u I.J. chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę układu ruchu, wywołaną sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, wymienioną pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o rozpoznaniu u I.J. choroby zawodowej wskazującej na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy.

2. Od tej decyzji odwołanie wniósł pracodawca K sp. z.o.o. sp. k. zarzucając jej:

- istotne naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.), poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji w oparciu o niepełny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności w oparciu o wadliwe orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2016 r.;

- istotne naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów i przedwczesną ocenę, że zdiagnozowana u pracownicy choroba została spowodowana zatrudnieniem u skarżącego;

- naruszenie art. 2351 kodeksu pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że choroba zdiagnozowana u pracownicy została spowodowana sposobem wykonywania pracy u skarżącego podczas, gdy nie doszło do należytego wykazania bezsporności bądź wysokiego prawdopodobieństwa w tym zakresie oraz całkowicie pominięto wpływ chorób samoistnych i czynników pozazawodowych na rozwój choroby u pracownicy.

Zdaniem odwołującego zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. orzeczenie, zawiera istotne braki, które dyskwalifikują je jako dostateczny dowód wystąpienia choroby zawodowej u pracownicy. W orzeczeniu tym całkowicie pominięto ewentualny wpływ czynników pozazawodowych na rozwój zdiagnozowanego u I.J. przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. W ocenie skarżącego oparcie orzeczenia lekarskiego wyłącznie o podstawowe badania lekarskie, z całkowitym pominięciem czynników pozazawodowych, nie daje podstaw do przyjęcia, że zdiagnozowana u pracownicy choroba, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, została spowodowana warunkami wykonywanej przez nią pracy. W związku z tym orzeczenia nie można uznać za wszechstronne i miarodajne, nawet w świetle wyjaśnień, które złożone zostały przez lekarza wydającego orzeczenie (pismo z dnia [...] maja 2016r.).

Zdaniem skarżącej spółki lekarz wydający orzeczenie powinien wskazać na ewentualne czynniki pozazawodowe, które mogły przyczynić się do rozwoju schorzenia u pracodawcy a następnie przedstawić logiczną argumentację, dlaczego zostały one przez niego pominięte (jako mniej istotne) przy zestawieniu ich z czynnikami zawodowymi.

W ocenie spółki z orzeczenia ani jego uzupełnia nie wynika, dlaczego lekarz wydający orzeczenie uznał wpływ czynników pozazawodowych na dolegliwości pracownicy jako mały lub całkowicie nieistotny. Zignorowanie czynników pozazawodowych, wyklucza związek przyczynowy pomiędzy chorobą Pracownicy i warunkami pracy, w jakich świadczyła ona pracę u skarżącej, konsekwencji nie pozwala to na zakwalifikowanie schorzenia pracownicy jako choroby zawodowej i wydania orzeczenia. Strona odwołująca się podniosła również, że w orzeczeniu nie wzięto pod uwagę wypadku przy pracy, któremu pracownica uległa 8 października 2015 r. Brak oceny wypadku przy pracy oraz jego związku z wystąpieniem schorzenia potwierdza, że orzeczenie zostało wydane przedwcześnie.

Podsumowując odwołanie wskazano, że w sprawie nie przeprowadzono należytej oceny i wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozwój schorzenia u pracownicy.

3.1. W motywach decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opisał przebieg pracy zawodowej I.J., z którego wynika, że:

- po zakończeniu nauki w okresie od [...].10.1996r. do [...].04.1997r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna,

- od dnia [...].04.1997 r. do dnia [...].07.2003 r. była zatrudniona sklepie Spożywczo-Przemysłowym "P" na stanowisku sprzedawcy,

- od dnia [...].08.2003r. do dnia [...].09.2005 r. była zatrudniona w sklepie Spożywczo- Przemysłowym "P" również na stanowisku sprzedawcy (w trakcie zatrudnienia I.J. w okresie od dnia [...].09.2003r. do dnia [...].09.2005r. przebywała na urlopie wychowawczym,

- od dnia [...].09.2005 r. do dnia [...].10.2006 r. była zarejestrowana w PUP jako bezrobotna,

- od dnia [...].10.2006 r. została zatrudniona w K sp. z o.o. sp. k. – market w [...] na stanowisku kasjera-sprzedawcy w Dziale Kasy.

- obecnie przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym.

Organ wskazał, że stanowisko pracy kasjera wyposażone jest w przenośnik taśmowy, kasę fiskalną, komputer, telefon komunikacji wewnętrznej i siedzisko z regulacją wysokości. I.J. w trakcie obsługi klienta wykonywała ręczne prace transportowe oraz obsługiwała kasę fiskalną, drukarkę rachunków, czytnik kart magnetycznych. Ręczne prace transportowe polegały na podniesieniu towaru z poziomu taśmy ruchomej na wysokość od kilku do kilkunastu centymetrów, bądź przesunięciu go na ladzie w kierunku skanera, opuszczeniu na ladę oraz ponownym podniesieniu bądź przesunięciu na drugą stronę skanera. Podnoszony towar często był ciężki (zgrzewki wody, mąki i cukru, towary na wagę np. ziemniaki).

Ponadto praca polegała także na wypakowywaniu towaru przy kasach (dotyczy towaru drobnego typu: papierosy, chipsy, słodycze, tabletki), udziale w załatwianiu reklamacji, porządkowaniu miejsca pracy. I.J. pełniła również dyżury w punkcie informacyjnym, gdzie praca polegała przede wszystkim na odbieraniu toreb z zakupami od klientów i odkładaniu ich na regały o różnej wysokości.

Wykonywanie czynności związane było ze zginaniem bądź skręcaniem na boki pleców i tułowia oraz pochylaniem się. Wymienione prace wykonywane były rękoma poprzez częste ruchy nadgarstków, palców, łokci oraz przedramion. Ruchy te dotyczyły wyprostu oraz zginania nadgarstków (prawego i lewego), stawów łokciowych, rozciągania kończyn górnych (wyciąganie ramion) i unoszenia łokci, co w rezultacie prowadziło do obciążenia narządów ruchu. Przez cały czas podczas obsługi klienta przy kasie I.J. wykonywała ruchy wyprostowania i zginania prawej ręki z obciążeniem. Były to ruchy monotypowe, powtarzające się, wykonywane w wymuszonej pozycji ciała, wymagające wysiłku.

I.J. miała przeprowadzane badania profilaktyczne przez upoważnionych lekarzy, zaświadczenia lekarskie wydawane były bez przeciwskazań do wykonywania pracy. Z wywiadu wynikało, że w początkowych latach pracy w firmie K prawa ręka pracownicy była ciągle zmęczona i drżąca, następnie odczuwała silniejsze dolegliwości bólowe. Z akt sprawy jak i uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w lutym 2015 r. podczas odbioru towaru od klienta w punkcie informacyjnym, doznała silnego bólu łokcia prawego. Udała się wówczas do lekarza ortopedy, który zastosował leczenie zastrzykami oraz zabiegi rehabilitacyjne. Dolegliwości ustąpiły na pewien czas, jednak powróciły ponownie w postaci bólów łokcia prawego. Wynikiem kolejnej wizyty u lekarza ortopedy było skierowanie do szpitala celem ustalenia terminu zabiegu.

W październiku 2015 r. podczas pracy przy kasie I.J. doznała następnego silnego bólu łokcia prawego, od tamtej pory przebywała na zwolnieniu lekarskim – aktualnie na świadczeniu rehabilitacyjnym. Dnia 15 stycznia 2016 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wpłynęło z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u I.J. wymienionej pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, z prośbą o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego. Zebrana dokumentacja dotycząca oceny narażenia zawodowego I.J. została przekazana do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy.

3.2. Dnia [...] marca 2016 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u I.J. choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych).

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że pierwsze dolegliwości pod postacią bólu stawu łokciowego prawego promieniującego do nadgarstka z osłabieniem siły mięśniowej pojawiły się w 2013 r. Początkowo dolegliwości te występowały tylko po pracy. Nie leczyła się z tego powodu. Stopniowo dolegliwości bólowe nasilały się i dołączyło ograniczenie ruchomości w stawie łokciowym (problemy z wyprostem). W lutym 2015 r. w pracy przy podnoszeniu ciężkiej torby klienta poczuła silny ból przedramienia prawego. Konsultujący wówczas ortopeda rozpoznał zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej i zalecił leczenie farmakologiczne, rehabilitację i skierował na zabieg do Oddziału Ortopedii. Po zastosowanym leczeniu uzyskano niewielką poprawę. Pacjentka wróciła do pracy, stosując stabilizator na staw łokciowy.

Zaostrzenie dolegliwości bólowych stawu łokciowego prawego wystąpiło w październiku 2015 r. podczas pracy przy kasie. Odbyła się wówczas kolejna konsultacja ortopedyczna, podczas której lekarz stwierdził entezopatie przedramienia prawego w fazie zaostrzenia. Od tego czasu pacjentka przebywa na zwolnieniu lekarskim stosując zalecone leczenie i zabiegi rehabilitacyjne. Obecnie zgłasza dolegliwości bólowe stawu łokciowego prawego przedramienia prawego, ma problemy z chwytaniem i ściskaniem rzeczy, odruchowo zaczęła oszczędzać prawą kończynę górną.

W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wykonanego w Poradni Chorób Zawodowych WOMP, w przeprowadzonym badaniu fizykalnym stwierdzono bolesność palpacyjną prawego przedramienia, ograniczenie ruchomości w stawie prawym, ból przy nawracaniu i rotacji w stawie w stawie łokciowym oraz ból przy zginaniu w stawie nadgarstkowo-promieniowym prawym. W wykonanym ambulatoryjnie badaniu usg stawu łokciowego prawego stwierdzono zespół przeciążeniowy ze zmianami zwyrodnieniowymi i niewielkim wysiękiem w okolicy przyczepu bliższego prostowników ręki prawej. W rtg stawu łokciowego prawego nie stwierdzono zmian. Konsultujący reumatolog potwierdził rozpoznanie "łokieć tenisisty" przewlekły związany z pracą. Ponadto nie stwierdził zapalnej kolagenozy układu ruchu.

W przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzono, że w trakcie zatrudnienia w K na stanowisku kasjer/sprzedawca I.J. wykonywała ruchy monotypowe, powtarzające się w wymuszonej pozycji ciała wymagające wysiłku fizycznego polegające na zginaniu, prostowaniu w stawach nadgarstkowych oraz stawach łokciowych.

Z materiałów tych, zdaniem organu wynika, że u I.J. stwierdzono rozpoznanie zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej z utrzymującymi się aktualnie objawami. Analizując charakter pracy badanej i mogące być z nią związane narażenie na wieloletnie, długotrwałe, często powtarzane ruchy zginania w stawach łokciowych i nadgarstkowych można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej zostało spowodowane warunkami pracy, a udokumentowane objawy w/w choroby wystąpiły w okresie zatrudnienia w narażeniu. W związku z powyższym u badanej istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej opisanej w pkt 19.5 rozporządzenia.

3.3. W odpowiedzi na zastrzeżenia pracodawcy i jego pisemne uwagi do orzeczenia organ I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. przekazał odpis stanowiska pracodawcy oraz załączoną dokumentację wypadkową do Poradni Chorób Zawodowych WOMP z prośbą o szczegółowe odniesienie się do wskazanych w piśmie zarzutów. W odpowiedzi WOMP w odniesieniu do zarzucanych braków w orzeczeniu lekarskim z dnia [...].03.2016 r. wyjaśnił, że cyt. "w trakcie każdego postępowania diagnostyczno- orzeczniczego w sprawie rozpoznania lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przeprowadzania jest w Poradni Chorób Zawodowych WOMP kompleksowa diagnostyka medyczna w zakresie rozpatrywanego schorzenia, w tym: badanie podmiotowe, badania laboratoryjne, badania obrazowe oraz potrzebne w toku prowadzonego postępowania konsultacje specjalistyczne. W prowadzonym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym uwzględniane są czynniki ryzyka wystąpienia danej jednostki chorobowej (odnośnie do zarzutów, m.in. wiek, płeć, status ginekologiczno-położniczy (w tym choroby układu rozrodczego, ciąże, ewentualnie przyjmowane leczenie hormonalne), waga, aktywność fizyczna (w tym też uprawianie sportów - w przypadku "łokcia tenisisty" sporty obciążające m.in. stawy łokciowe), nałogi aktualne lub występujące w przeszłości, przebyte choroby oraz aktualnie występujące (również choroby układu ruchu – odnośnie rzs)."

W odpowiedzi tej wyjaśniono, że w literaturze specjalistycznej wśród czynników ryzyka występowania entezopatii nadkłykcia bocznego kości ramiennej wymieniane są: wiek (najczęściej pojawia się w wieku 40-50 lat), płeć (występuje zarówno u mężczyzn jak i kobiet), zaburzenia hormonalne (zwiększone ryzyko u kobiet po menopauzie) metaboliczne (u mężczyzn zalecane jest zbadanie stężenia kwasu moczowego), praca zawodowa (ocena narażenia zawodowego), urazy sportowe, palenie papierosów.

Wszystkie wymienione wyżej elementy diagnostyki medycznej i czynniki ryzyka zostały przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP przeprowadzone i wzięte pod uwagę, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji medycznej pacjentki. Zwrócono uwagę, że zawodowe choroby układu ruchu są zwykle spowodowane długotrwałym działaniem mikrourazów i przeciążeń. Są one również określane jako choroby skumulowanych mikrourazów lub zespoły urazów wynikających z chronicznego przeciążenia. Oznacza to, że choroba rozwija się po wielu miesiącach lub latach obciążeń powodujących bardzo niewielkie urazy, które początkowo nie powodują objawów.

Duża liczba takich mikrouszkodzeń powoduje, że dochodzi do przekroczenia wytrzymałości określonych tkanek i powstają zmiany chorobowe upośledzające sprawność układu ruchu. Okolica przyczepu prostowników jest słabo ukrwiona, procesy gojenia przebiegają w niej wolno i subklinicznie. Długotrwałe wykonywanie czynności zawodowych, zwłaszcza charakteryzujących się powtarzalnością, rytmicznością, wymuszoną pozycją ciała, uciskiem lub rozciąganiem struktur anatomicznych może doprowadzić do uszkodzenia układu ruchu.

Wskazano również, że zgodnie z przyjętą praktyką diagnostyczno-orzeczniczą istnienie czynników pozazawodowych nie zwalnia z rozpoznania choroby zawodowej, jeśli istnieje jej przyczyna zawodowa. Nie jest bowiem możliwe określenie, w jakim dokładnie procencie za powstanie rozpatrywanego schorzenia odpowiadają elementy pozazawodowe, a w jakim czynnik zawodowy.

W piśmie WOMP potwierdzono, że narażenie zawodowe u pacjentki było. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że czynnik zawodowy był przyczyną wiodącą i jeśli istnieją jakieś być może przyczyny pozazawodowe, element zawodowy jest w tym przypadku czynnikiem sprawczym w rozwoju przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Wobec tego istniały podstawy do uznania zawodowej.

3.4. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego włączono do akt sprawy przekazaną przez I.J. dokumentację medyczną oraz dokumentację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Powiatowego Urzędu Pracy tj.:

- orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...].02.2016 r., [...].03.2016 r., [...].06.2016 r.;

- decyzje ZUS z dnia [...].02.2016 r., [...].03.2016 r., [...].06.2016 r.;

- zaświadczenie z PUP z dnia [...].08.2016 r.;

- opis badania USG stawu łokciowego z dnia [...].12.2015 r.;

- historię zdrowia i choroby I.J. z Indywidualnej Specjalistycznej Praktyki Lekarskiej P.P.;

- kartę informacyjną leczenia szpitalnego w Szpitalu [...] Oddział Ortopedii Traumatologii Narządu Ruchu z Pododdziałem Chirurgii Ogólnej z dnia [...].06.2016 r.;

- zaświadczenia lekarskie nr [...] z dnia [...].08.2016 r. z NZOZ.

3.5. Uzasadniając decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z art. 235 i art. 2352 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (w przypadku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej – okres ten wynosi 1 rok).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zarzuty strony odwołującej się nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i sprowadzają się do subiektywnego przeświadczenia, iż nie wyjaśniono istotnych okoliczności wymagających specjalistycznej wiedzy.

W ocenie organu odwoławczego orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] marca 2016 r., uzupełnione następnie w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Zostało wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I stopnia i przez lekarza posiadającego wymagane kwalifikacje (specjalistę z zakresu medycyny pracy). Jest przekonywujące, zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a przede wszystkim nie budzi wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego.

Orzekający w niniejszej sprawie lekarz w wydanym orzeczeniu lekarskim wskazał źródła dokumentacji medycznej, na podstawie której rozpoznano chorobę zawodową (wyniki konsultacji ortopedycznych, przeprowadzonych w lutym 2015 r. oraz w październiku 2015 r., jak również ustalenia kliniczne w związku z przeprowadzonymi badaniami: w Laboratorium Analitycznym WOMP (wynik z dnia [...].12.2015 r.), NZOZ [...] (wynik z dnia [...].12.2015 r.), Prywatnym Centrum [...] - (wynik USG badania stawu łokciowego z dnia [...].12.2015 r.), Prywatnym Centrum [...] J.S. Pracownia Rentgenodiagnostyki Ogólnej (wynik rtg stawu łokciowego z dnia [...].10.2015 r. oraz wynik konsultacji reumatologicznej przeprowadzonej dnia [...].01.2016 r. w WOMP).

3.6. Organ II instancji podkreślił, że proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia, co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego. Z orzeczenia wynika, że przeprowadzono wywiad i diagnostykę różnicową oraz jasno przedstawiono kryteria, którymi lekarze kierują się przy rozpoznawaniu chorób zawodowych.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty, dotyczące braku oceny wypadku przy pracy jak i braku udokumentowanych objawów rozpoznanego schorzenia u Pani I.J. przed tym zdarzeniem. W ocenie lekarzy w październiku 2015r. podczas pracy przy kasie doszło do zaostrzenia dolegliwości bólowych stawu łokciowego prawego u I.J.. Od tego czasu pacjentka przebywa na zwolnieniu lekarskim, stosując zalecane leczenie i zabiegi rehabilitacyjne.

W ocenie lekarza orzekającego, czynnik zawodowy był przyczyną wiodącą w rozwoju przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej u I.J.. Orzekający w sprawie lekarz miał wiedzę odnośnie palenia papierosów przez pacjentkę. Zatem podnoszenie przez stronę odwołującą, iż czynniki pozazawodowe mogły mieć wyłączny lub decydujący wpływ na schorzenie pracownicy były nieuzasadnione.

Organ podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu. Nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia, ani też nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. Okoliczność zaś, że strona nie zgadza się z oceną zawartą w orzeczeniu lekarskim nie świadczy o ich nieprawidłowości i nieprzydatności dowodowej.

Odnosząc się do kwestii dowodowych podkreślił, ze jeżeli zatem u pracownika stwierdzona została wymieniona w wykazie choroba i wykonywał on pracę w warunkach narażenia na jej powstanie, to zbędny jest dowód na istnienie wpływu warunków pracy na zachorowanie, gdyż rozpoznanie jednej z chorób umieszczonych w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do stwierdzenia zachorowania na chorobę zawodową, gdy tylko ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę.

W takiej sytuacji nie ma konieczności przeprowadzania dowodu, że choroba pracownika została spowodowana narażeniem zawodowym i nie ma potrzeby udowodnienia źródła zachorowania, a zwłaszcza obarczania chorego pracownika obowiązkiem wskazania takiego źródła, ponieważ przyjmuje się domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Wskazał, że wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość.

4.1. W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] października 2016 r., wniesionej z zachowaniem warunków formalnych i terminu, K sp. z o. o. sp. k. wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej pracownicy, za okres przed rokiem 2015, w której mogą znajdować się istotne informacje o pozazawodowych przyczynach schorzenia pracownicy, a tym samym – zaniechanie zbadania występujących pozazawodowych czynników, które mogły wywołać stwierdzoną u pracownicy chorób i zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego;

- naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z art. 7 kpa i 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu choroby zawodowej na wadliwej ocenie narażenia zawodowego, sporządzonej z pominięciem dokumentacji pochodzącej od pracodawcy - skarżącego, w szczególności bez uwzględnienia dokumentów co do przebiegu zatrudnienia, organizacji pracy i danych o narażeniu zawodowym;

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 8 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń i wniosków oraz nieuwzględnienie praw i interesów skarżącej, jako strony postępowania;

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 80 k.p.a., polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez stwierdzenie choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i konkluzji i nieuzasadnione przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy sporną chorobą a sposobem wykonywania pracy;

- naruszenie prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 2351 kodeksu pracy polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo nieustalenia bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

4.2. W obszernym uzasadnieniu skargi zostały rozwinięte wskazane wyżej zarzuty. Zdaniem skarżącej orzeczenie lekarskie wydane w sprawie zawiera braki, które dyskwalifikują je jako dowód i uniemożliwiają wydanie na jego podstawie właściwej decyzji. Mimo licznych i uzasadnionych zastrzeżeń skarżącej organ oparł się na tym orzeczeniu twierdząc, że nim związany i nie jest upoważniony do kwestionowania jego treści merytorycznej. Zdaniem skarżącej orzeczenie ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a. i ma jedynie wspomóc organ. Obowiązek ten nie może się ograniczać do biernej i bezkrytycznej transpozycji treści Orzeczenia Lekarskiego do uzasadnienia Decyzji. Organ ma obowiązek, a strona postępowania ma prawo, analizować i oceniać opinię biegłego. Skarżąca uważa, że organ rażąco uchybił temu obowiązkowi.

Zdaniem skarżącej orzeczenie opiera się na ocenie narażenia zawodowego sporządzonej niezgodnie z przepisami. Ocena sposobu wykonywania pracy została dokonana wyłącznie na podstawie wyjaśnień pochodzących od pracownicy. Orzeczenie w żaden sposób nie odnosi się do okoliczności, że pracownica od października 2015 r., nie wykonuje pracy. Od tego czasu nie jest więc narażona na występowanie czynników, które miały: spowodować powstanie u niej schorzenia. Mimo braku narażenia i poddaniu pracownicy leczeniu operacyjnemu nadal utrzymują się u niej objawy chorobowe. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta powinna zostać szczególnie wnikliwie zbadana przez organ.

Zdaniem skarżącej spółki w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego przyjęto za prawdziwą okoliczność, że pierwsze objawy chorobowe wystąpiły u pracownicy w 2013 r. Ta okoliczność nie została jednak w żaden sposób udowodniona w niniejszym postępowaniu. Wynika ona wyłącznie z twierdzeń pracownicy. Tymczasem w toku postępowania ustalone zostało, że pracownica przez ostatnie lata pomyślnie przechodziła badania kontrolne i okresowe przeprowadzane przez lekarza medycyny pracy. Wnioskować z tego można, że przed 2015 r. nie uskarżała się na żadne objawy ze strony stawu łokciowego. Do akt postępowania w sprawie choroby zawodowej pracownicy, nie została załączona żadna dokumentacja medyczna potwierdzająca twierdzenia pracownicy w tym zakresie.

Zdaniem strony skarżącej praca w charakterze sprzedawcy w sklepie spożywczo-przemysłowym (od 1997 do i 2003 r. oraz od 2003 r. do 2005 r.) mogła narażać pracownicę na takie same czynniki jak w trakcie zatrudnienia u skarżącego. U poprzednich pracodawców pracownica musiała wykonywać większość czynności dokładnie tak samo jak na stanowisku zajmowanym w zakładzie pracy skarżącej. Zdaniem skarżącej jest wysoce prawdopodobne, że u poprzednich pracodawców występowały czynniki narażenia zawodowego podobne lub identyczne do tych, które istniały w zakładzie pracy u skarżącego. Karta oceny narażenia zawodowego powinna uwzględniać te okoliczności,

W dalszych, rozbudowanych wywodach uzasadnienia skargi skarżąca spółka podkreśliła swoje prawo do kwestionowania treści orzeczenia lekarskiego oraz obowiązku organu wynikające z zasad kodeksowych konstatując, że organ zaniechał obowiązku zebrania i przeanalizowania całego materiału dowodowego istotnego dla sprawy, a więc nie tylko orzeczenia lekarskiego, ale także całej dokumentacji medycznej, która była podstawą jego wydania. W jej ocenie niedołączenie do akt sprawy kluczowych dowodów (dokumentacji medycznej) doprowadziło do sytuacji, gdy skarżąca nie mogła zweryfikować dowodów, które legły u podstaw wydanej decyzji.

4.3. W ocenie skarżącej ocena narażenia zawodowego (opracowana w formie karty przez PPIS) sporządzona została z naruszeniem przepisów rozporządzenia, zawiera braki i nieścisłości. Zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia, ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu, wykorzystując dokumentację gromadzoną przez pracodawców oraz jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej. PPIS pominął obowiązek wskazany w § 6 ust. 4 rozporządzenia, czyli konieczność sporządzenia oceny narażenia zawodowego między innymi na podstawie dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia (w tym obowiązujących u pracodawcy przepisów bhp oraz narażenia zawodowego występującego na stanowiskach pracy). Sporządzając kartę narażenia zawodowego organ oparł się wyłącznie na informacjach przekazanych mu przez pracownicę w wywiadzie. Dlatego ocenę narażenia zawodowego sporządzoną w sposób sprzeczny z zasadami uregulowanymi w rozporządzeniu, uznać należy za wadliwą.

Także dane dotyczące organizacji pracy pracownicy, mające wpływ na ocenę narażenia zawodowego, wskazane w karcie narażenia zawodowego, pozostałym materiale dowodowym (w tym w postępowaniu wyjaśniającym) oraz w samej decyzji, budzą wątpliwości. Przede wszystkim wątpliwości budzą ustalenia, że czynności wykonywane przez pracownicę miały charakter ruchów monotypowych. Brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu, z którego treści wynikałyby obliczenia i szacunki dotyczące ilości ruchów wykonywanych przez pracownicę w trakcie obowiązującej jej zmiany roboczej. PPIS, jednostka orzecznicza, ani organ, na żadnym etapie sprawy nie zwrócili się z do skarżącej z żądaniem przedstawienia dokumentacji związanej z chronometrażem pracy wykonywanej przez pracownicę. Wszystkie twierdzenia organu w tym zakresie oparte są wyłącznie na subiektywnych wskazaniach samej pracownicy.

Zdaniem skarżącej czynności wykonywane przez pracownicę nie miały charakteru obciążającego, jak zajęcia wskazane powyżej. W aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty, które potwierdzałyby stopień uciążliwości pracy wykonywanej przez pracownicę, który wynika z karty oceny narażenia zawodowego oraz decyzji. W ocenie skarżącej różnicowanie czynności (rotowanie na stanowisku, poprzez wykonywanie różnych zadań w trakcie wykonywania pracy) mogą świadczyć jedynie o właściwej organizacji pracy w zakładzie pracy skarżącej, mającej na celu zapobieganie urazom i schorzeniom związanym z praca w wymuszonej pozycji i stałym, długotrwałym wykonywaniu podobnych ruchów przez całą zmianę roboczą.

4.4. Rozwijając zarzut zarzutu naruszenia przepisu art. 2351 kodeksu pracy skarżąca podkreśliła, że związek schorzenia z praca musi być ustalony i wykazany. Powoływanie się przez Organ na domniemanie i mające je potwierdzać orzeczenia sądów jest chybione. Konstrukcja przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że związek przyczynowy warunków pracy z badanym schorzeniem musi być ustalony i wykazany. Zdaniem skarżącej gdyby ustawodawca chciał ustanowić domniemanie związku choroby ze środowiskiem pracy, to konstrukcja powołanego przepisu byłaby całkowicie odmienna.

Za niewłaściwe uznała skarżąca stanowisko, że organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do ustalania innych przyczyn powstania zdiagnozowanej choroby, gdy potwierdzą lub wykluczą działanie czynników środowiska pracy za przyczynę powstania choroby zawodowej. Jej zdaniem organ ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gorzowie Wlkp. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego, co tyczy się przede wszystkim zebrania i oceny materiału dowodowego, bowiem kwalifikacja prawna jest w tym przypadku bezpośrednią konsekwencją danych ustaleń faktycznych.

Podstawę prawną szczegółowych regulacji dotyczących chorób zawodowych stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy, który określa, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy zostało wydane powołane wyżej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Jednocześnie przepisy rozporządzenia wprowadzają obowiązek dokonania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na specjalnym formularzu (§ 4 ust. 3). Wymóg ten wynika z potrzeby określenia granic sprawy, tj. ustalenia, czy w zgłoszeniu wskazano schorzenie znajdujące się w wykazie chorób zawodowych.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).

W myśl § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych i musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

6. W ocenie sądu organy sanitarne wydając badane obecnym postępowaniu decyzje, w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy, czyniąc zadość wymaganiom zawartym w art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., zaś wydane decyzje prawidłowo uzasadniły (art. 107 § k.p.a.). Poprawnie i jednoznacznie ustalono, że wykonywana przez I.J. praca spowodowała powstanie u niej dolegliwości, skutkujących koniecznością stwierdzenia choroby zawodowej.

Pracownica została poddana badaniom w stosownej jednostce medycznej zaś lekarz orzecznik kategorycznie stwierdził, że przeanalizował całość posiadanej dokumentacji medycznej, wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, a także ocenę narażenia zawodowego oraz wywiad chorobowy stwierdzając ostatecznie przewlekłą chorobę układu ruchu, wywołaną sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, wymienioną pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych. Przyczyną tej choroby było, co zostało stwierdzone na podstawie badań oraz dokumentów załączonych do akt sprawy wykonywanie przez I.J. czynności, które wymagały zginania bądź skręcania na boki pleców i tułowia oraz pochylaniem się. Prace, które wykonywała u skarżącego pracodawcy wykonywane były rękoma poprzez częste ruchy nadgarstków, palców, łokci oraz przedramion. Ruchy te dotyczyły wyprostu oraz zginania nadgarstków (prawego i lewego), stawów łokciowych, rozciągania kończyn górnych (wyciąganie ramion) i unoszenia łokci, co w rezultacie prowadziło do obciążenia narządów ruchu. Przez cały czas podczas obsługi klienta przy kasie I.J. wykonywała ruchy wyprostowania i zginania prawej ręki z obciążeniem. Były to, jak stwierdził orzecznik oraz organy, ruchy monotypowe, powtarzające się, wykonywane w wymuszonej pozycji ciała, wymagające wysiłku.

W związku z wątpliwościami zgłoszonymi przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, powyższe orzeczenie, na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia, zostało uzupełnione przez lekarza, który je wydał. Powołany przepis stanowi, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

7. Odnosząc się do prawidłowości kontrolowanej decyzji, również w aspekcie zarzutów skarżącej spółki, podkreślić należy, że organ administracyjny nie ma kompetencji do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wskazuje się w orzecznictwie naruszeniem powyższego przepisu byłaby sytuacja, w której decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydano by bez stosownego materiału dowodowego, względnie rozstrzygnięcie oparto na okolicznościach, które nie znajdowałyby żadnego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, pominięto by formularz oceny narażenia zawodowego pracownika lub nie uzyskano orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki, ewentualnie wydano decyzję w sposób oczywiście sprzeczny z treścią orzeczenia lekarskiego (wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r., II OSK 1342/13, dostępny w bazie powołanej wyżej).

Wskazać również należy, że bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia stanu faktycznego, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego.

Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

8. Zdaniem sądu obie decyzje oraz ocena orzeczenia lekarskiego zostały dokonane z zachowaniem normatywów kodeksowych. Decyzje wydano na podstawie zebranego materiału dowodowego, uwzględniając orzeczenie lekarskie oraz formularz oceny narażenia zawodowego. Prawidłowo organy przyjęły, że sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą wraz z jego dodatkowym uzasadnieniem jest logiczne i spójne. Schorzenie, jego przyczyny oraz uwarunkowania zostały należycie uzasadnione, a w szczególności wyjaśnia istotne kwestie stanowiące przedmiot sprawy.

Realizując wskazany wyżej obowiązek lekarz orzecznik stwierdził, że dysponował całością dokumentacji niezbędnej do wydania orzeczenia, w tym wywiadem zawodowym i chorobowym, dotyczący stanu zdrowia, aktywności i pracy badanej. W ocenie organów, którą to oceną niniejszy sąd podziela, ocena narażenia zawodowego została sporządzona prawidłowo, a dokumentacja medyczna dotycząca leczenia zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego była wyczerpująca i pozwalała na rozpoznanie choroby. Wyniki wykonanych badań wykluczyły wpływ innych chorób układu ruchu i potwierdziły zawodowe przyczyny schorzenia.

W odniesieniu do stanowiska skarżącej spółki przedstawionego w skardze należy wskazać, że nieuzasadniony jest zarzut, że lekarz orzecznik nie wyjaśnił należycie dlaczego wyprowadził wniosek o zawodowym podłożu choroby. Analiza akt sprawy dowodzi, że przed wydaniem opinii uwzględnił informacje o zagrożeniach zawodowych w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia jak również stosowną dokumentację medyczną, popartą wynikami badań. W wydanym orzeczeniu, którego część składową stanowią również dodatkowe uzasadnienia, podał szczegółowe motywy rozstrzygnięcia.

Istotne przy tym jest, że zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1 § 6, tj. w wynikach przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do stosownych, określonych w tym przepisie, podmiotów.

Zatem to w gestii lekarza orzecznika pozostaje decyzja, czy tego rodzaju uzupełnienie dokumentacji jest w sprawie konieczne, to on uznaje, czy zgromadzone dotychczas materiały orzecznicze są kompletne i pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia. Zakres informacji medycznych zgromadzonych w rozważanej sprawie, w przekonaniu lekarza orzecznika, będącego specjalistą z zakresu medycyny pracy, był wystarczający. Po ich analizie nie miał wątpliwości, co do zawodowej etiologii stwierdzonego u I.J. schorzenia. W ocenie lekarza orzekającego, czynnik zawodowy był przyczyną wiodącą w rozwoju przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej u I.J.. Orzekający w sprawie lekarz miał wiedzę odnośnie palenia papierosów przez pacjentkę oraz jej trybu życia i spraw zdrowotnych.

Skarżąca spółka w toku postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów zaprzeczających twierdzeniom wyrażonym w wyżej opisanej opinii diagnostycznej oraz karcie narażenia zawodowego. Oczywiście nie miała takiego prawnego obowiązku, jednakże na tle materiału dowodowego nieprzekonywująco wypadają jej zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż organu zgromadziły kompletny materiał dowodowy a wobec jego spójności nie było potrzeby prowadzenia dalszych dowodów w sprawie. Podkreślić też należy, że skarżąca nie skorzystała z uprawnienia przyznanego jej § 7 ust. 1 rozporządzenia, co do możliwości ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia.

9. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy wskazuje, że sposób pracy I.J. polegał m. in. na wykonywaniu czynności obciążających kończyny górne (ruchy monotypowe zginania i prostowania nadgarstków i stawów łokciowych, co doprowadziło do choroby. Wypadek przy pracy, o którym mowa jest w skardze, w rzeczywistości nie miał miejsca. Z akt sprawy oraz opisu tego zdarzenia wynika, że było to zaostrzenie objawów chorobowych wywołane postępującym schorzeniem nie zaś fakt spowodowany przyczyną zewnętrzną, odmienną od etiologii stwierdzonej choroby. Podobnie inne zarzuty skarżącej choć obszerne, są w istocie tylko dowolną polemiką z oceną organów, gdyż brak w nich konkretów mogących podważyć trafność ustaleń faktycznych decydujących o końcowej kwalifikacji prawnej.

Uznać zatem należało, że uprawniona jednostka medycyny pracy w sposób przekonywujący wyjaśniła, z jakich przyczyn rozpoznano chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniającej wymagania formalne opinii. W sprawie szczegółowo wyjaśniono zakres narażenia zawodowego oraz warunki pracy wyżej wymienionej, które potwierdziły, że stanowią one przyczynę występującego u niej schorzenia. Wyraźnie wskazano, iż charakter i warunki pracy, jaką wykonywała, tj. powtarzanie tych samych czynności i ruchów monotypowych przez cały dzień pracy, obciążających kończyny górne, stwarzały możliwość powstania przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej.

W przekonaniu Sądu organy wykazały związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym u badanej schorzeniem, a narażeniem w środowisku pracy. Nie są więc zasadne zarzuty skarżącego, iż wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. Nieuzasadnione jest też twierdzenie, iż organy administracji zaniedbały wyjaśnienia możliwości pozazawodowej etiologii choroby I.J.. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.