Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1047/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 62
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 65
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością Komornikowi Sądowemu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., prowadząc egzekucję do majątku M. W. celem wyegzekwowania zaległości w podatku od nieruchomości za 2007r. oraz I i II kwartał 2008r. objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...]. nr [...]i [...], z dnia [...]. nr [...], z dnia [...]. nr [...], z dnia [...]. nr [...]i z dnia [...]. nr [...], dokonał w dniu [...]r. zajęcia przysługującego Zobowiązanemu świadczenia emerytalno-rentowego - zajęcie z dnia [...]. nr [...], w wyniku czego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W.. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia doręczono Zobowiązanemu w dniu [...].

Pismem z dnia [...]r. powołując się na otrzymane w dniu [...]r. zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego M. W. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w oparciu o art.33 pkt 1,2,3,4,6,7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), określana dalej w skrócie u.p.e.a., podnosząc w uzasadnieniu argumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wystawione przez Burmistrza S. Z. tytuły wykonawcze z dnia [...]r., nr [...], z dnia [...]r., nr [...] i z dnia [...]r.,nr [...]. Wskazywał, m.in. na brak upomnienia, niedopuszczalność egzekucji, błąd co do osoby zobowiązanego a także niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji przez Urząd Skarbowy mimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchyliło do ponownego rozpatrzenia postanowienie Burmistrza S. Z. dotyczące stanowiska wierzyciela odnośnie złożonych zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., mając na uwadze postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...]r. Sygn. akt [...] wyznaczające Komornika Sądowego do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji ze wskazanego świadczenia emerytalno-rentowego, które zapadło w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej przy zajęciu tego świadczenia na podstawie ww. tytułów wykonawczych, pismem z dnia [...]r. przesłał sądowemu organowi egzekucyjnemu wniesione przez Zobowiązanego zarzuty do załatwienia wg właściwości. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. G. N. pismem z dnia [...]r. zwróciła przesłane do niej pismo zawierające zarzuty M. W. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uznając, że z uwagi na ich charakter właściwym do ich rozpatrzenia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

W dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie przesłał pismo strony zawierające zarzuty zgodnie z właściwością do Komornika Sądowego, który pismem z dnia [...]r. po raz kolejny zwrócił je do administracyjnego organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. powołując się na art.65§1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej w skrócie KPA, oraz art.773 §3 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., Nr 43, poz.296 ze zm.), dalej w skrócie KPC, przekazał Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w W. G.N. złożone przez stronę zarzuty celem załatwienia zgodnie z właściwością.

Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia, w którym M.W. kwestionuje taki sposób załatwienia sprawy, podnosząc, że Komornik Sądowy jest jedynie organem wykonawczym w sprawie. Podkreślił, że to Komornik Skarbowy nadał bezprawnie tytułom wykonawczym klauzule wykonalności. Wskazał, że nie ma przesłanek w ogóle do prowadzenia egzekucji powołując się w tym zakresie na postanowienie SKO z dnia [...]r. nr [...] oraz na pismo Burmistrza S. Z. z dnia [...]r.

W toku postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu pierwszej instancji uzasadniając, że w dniu dokonania zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego Zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., tj. [...]r. nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową bowiem egzekucję do tego składnika majątkowego prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W.. Sposób postępowania w tym stanie faktycznym określa art.62 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tego samego prawa majątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Odpowiednikiem powołanego przepisu jest art.773 § 1kpc, w myśl którego w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucje w trybie właściwym dla danego organu.

Konsekwentnie, w przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji (art.773 § 3 KPC).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem - jak już wcześniej wspomniano - do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do świadczenia emerytalno-rentowego Zobowiązanego doszło w dniu [...]r. na skutek zajęcia dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]r., nr [...], z dnia [...]r., nr [...] i z dnia [...] r., nr [...], wystawionych przez Burmistrza S. Z. (zajęcie z dnia [...]r. nr [...] ), w związku z czym Sąd Rejonowy w W., postanowieniem z dnia [...] r. Sygn. akt [...] powierzył Komornikowi Sądowemu dalsze łączne prowadzenie egzekucji do majątku M. W.. Słusznie zatem, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał wniesione przez Stronę zarzuty, wraz z aktami sprawy, organowi właściwemu do prowadzenia egzekucji, tj. Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w W. G. N..

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w postanowienie M. W. zarzuca Dyrektorowi Izby Skarbowej we W. podjęcie błędnego rozstrzygnięcia, z uwagi na fakt, że zażalenie nie dotyczyło kwestii przekazania Komornikowi Sądowemu G. N., do załatwienia wg właściwości, zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z dnia [...]r. Ponawia jednocześnie argumentację przedstawioną w zażaleniu. Podkreślił, że to Komornik Urzędu Skarbowego samowolnie dokonała powtórnej egzekucji mimo, że powinien zwrócić tytuły wierzycielowi zgodnie z jego stanowiskiem. Wskazał także ,że wierzyciel (Burmistrz S. Z. ) najpierw wstrzymał egzekucje, a następnie wydał decyzję o umorzeniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga znajduje usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wywiedzione. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie u.p.s.a.). Zgodnie z art.134 u.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna.

Jakkolwiek przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie przesyłające złożone przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji celem załatwienia zgodnie właściwością do Komornika Sądowego, to jednak punktem wyjścia do rozważań o poprawności stanowiska organów administracyjnych są przepisy u.p.e.a. oraz KPC.

Zgodnie z art.62 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Art.773§1 KPC stanowi zaś, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego (podkr. Sądu) administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucje w trybie właściwym dla danego organu. Sąd wydaje postanowienie w terminie 14 dni, biorąc pod uwagę stan każdego z postępowań egzekucyjnych, a jeżeli są one w równym stopniu zaawansowane, wysokość egzekwowanych należności i kolejność ich zaspokojenia, z zastrzeżeniem § 2. Równocześnie sąd postanawia, jakie już dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. W przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego (podkr. Sądu) łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji (art.773§3 KPC).

Z powołanych przepisów wynika, że mają one zastosowanie, gdy nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzecz lub prawa majątkowego, co ma miejsce w sytuacji, gdy w ramach stosowanego sposobu egzekucji sądowej oraz w ramach środka egzekucyjnego w egzekucji administracyjnej podjęte zostały czynności egzekucyjne w stosunku do tej samej rzeczy lub prawa (z zastrzeżeniem, że egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi - zobowiązanemu, por.: uchwała Sądu Najwyższego z 25 czerwca 1997 r., III CZP 29/97, publ.: OSNC nr 11 z 1997 r., poz. 164; por. także np.: D. Jankowiak "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz", UNIMEX, Wrocław 2004, str. 423; M. Romańska w: "System egzekucji administracyjnej" pod red. J. Niczyporuka i in., C.H. Beck W-wa 2004, str. 292-294).

Dokonanie pierwszych czynności egzekucyjnych w egzekucjach skierowanych do danej rzeczy lub prawa majątkowego jest konieczne, gdyż w ich braku nie mógłby zaistnieć zbieg egzekucji. Oczywistym jest zatem, że aby doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego komornik sądowy i administracyjny organ egzekucyjny muszą najpierw dokonać zajęcia tego prawa majątkowego (por.: art.889§1 w związku z art. 909 KPC i art. 79 u.p.e.a.). Dopiero później, gdy zbieg wystąpił, obowiązani są postąpić w sposób określony w art. 773 § 1 lub 3 KPC. Zajęcie takie musi być przy tym dokonane na podstawie każdego z tytułów egzekucyjnych skierowanych do egzekucji, tak sądowej, jak i administracyjnej, bowiem na podstawie każdego z tych tytułów toczy się odrębne postępowanie egzekucyjne (art. 796 i art. 797 KPC oraz art. 26 § 1 u.p.e.a.).

W literaturze zwraca się uwagę, że pojęcia "postępowanie egzekucyjne" nie należy utożsamiać z pojęciem "egzekucja". Przez egzekucję bowiem rozumie się czynności egzekucyjne, a wszczynana jest ona z chwilą przystąpienia właściwego organu do pierwszej czynności egzekucyjnej, natomiast przez postępowanie egzekucyjne rozumie się prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie, w ramach którego dochodzi do podjęcia czynności egzekucyjnych i wszczynane jest ono z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji. Egzekucja obejmuje stosowanie konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego określonych obowiązków, tj. wdrażanie czynności egzekucyjnych, zaś postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności. Egzekucja odbywa się w ramach postępowania egzekucyjnego i nie może się odbywać inaczej, niż w tym postępowaniu. Każda czynność egzekucyjna jest więc czynnością postępowania egzekucyjnego, ale nie odwrotnie (por.: P. Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" LexisNexis W-wa 2003, str. 13, 105; T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka "Administracyjne postępowanie egzekucyjne" Dom Organizatora TNOiK Toruń 2006, str. 27-29, 110; D. Jankowiak, op. cit., str. 20-21, 136-137, 270-271; J. Jankowski, op. cit, str. 556-557; O. Marcewicz w: "Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz" pod red. A. Jakubeckiego, Zakamycze 2005, str. 1219; Z. Szczurek w: "Egzekucja sądowa w Polsce", CURRENDA Sopot 2007, str. 31).

W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych wyróżniamy egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z papierów wartościowych (...), z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości i z nieruchomości (D. Jankowiak, op. cit. str. 20-21, 136-137, 270-271; por. też: art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.).

Jak już wskazano wyżej, w sytuacji, gdy komornik i administracyjny organ egzekucyjny podjęły czynności egzekucyjne w stosunku do tej samej rzeczy lub tego samego prawa majątkowego, w wyniku czego wystąpił zbieg egzekucji, zastosowanie znajduje art. 773 § 1 lub § 3 KPC. W przepisach tych mowa jest o egzekucji rozumianej wąsko, tj. egzekucji z konkretnego przedmiotu lub prawa.

Również rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie wyznaczenia organu egzekucyjnego dotyczy egzekucji z tego składnika majątkowego, do którego nastąpił zbieg egzekucji. Skoro zaś sąd orzeka o organie egzekucyjnym właściwym do dalszego prowadzenia łącznie egzekucji z konkretnej rzeczy lub prawa majątkowego, a nie całej egzekucji administracyjnej i sądowej, to w pozostałym zakresie, tzn. egzekucji z innych, nieobjętych zbiegiem, praw dłużnika - zobowiązanego, każdy z organów dokonuje czynności samodzielnie w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego. Należy bowiem w tym miejscu zauważyć, że organ egzekucyjny może stosować równocześnie kilka sposobów lub środków egzekucyjnych, a nadto administracyjny organ egzekucyjny nie jest związany wskazaniem środka egzekucyjnego przez wierzyciela (w egzekucji dotyczącej należności pieniężnych wierzyciel nie ma nawet obowiązku wskazania środka egzekucyjnego - art. 28 u.p.e.a.), w razie więc, gdyby egzekucja z danego składnika majątkowego zobowiązanego okazała się nieskuteczna lub niedopuszczalna, może skierować egzekucję do innego składnika tego majątku, nawet jeśli wierzyciel o to nie wnosił (por.: B. Janiszewska, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 21 lutego 2003 r., III CZP 89/02, w: "Przegląd sądowy" nr 1 z 2004 r., str. 182; O. Marcewicz, op. cit. str. 1150; F. Zedler "Zbieg egzekucji lub zabezpieczenia sądowego z egzekucją lub zabezpieczeniem administracyjnym" w: "Poradnik komornika sądowego" nr 1 z 1993 r., str. 3; J. Świeczkowski "Prowadzenie sądowej egzekucji z nieruchomości po sądowym rozstrzygnięciu w przedmiocie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej (zagadnienia wybrane) w: "Przegląd prawa egzekucyjnego" nr 10-12 z 2004 r., str. 45; M. Romańska, op. cit., str. 295, 297-298).

Podsumowując : Zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych administracyjnego czy sądowego, w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, tj. egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądowi powszechnemu

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że przekazanie komornikowi do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej nie powoduje, że administracyjny organ egzekucyjny traci status organu egzekucyjnego właściwego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, w którym zbieg egzekucji wystąpił. Należy przy tym zauważyć, że zbieg egzekucji nie powoduje zawieszenia czy umorzenia prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego doszło do zbiegu egzekucji. Postępowanie to nadal trwa, istnieje, toczy się dopóki dopóty nie zostanie umorzone lub zakończone w inny sposób np. poprzez wyegzekwowanie objętej nim należności.

Wyznaczenie danego organu do łącznego prowadzenia egzekucji nie oznacza, że organ ten przejmuje wszystkie prawa i obowiązki innego organu egzekucyjnego, którego egzekucja była w zbiegu. Organ ten prowadzi egzekucję wyłącznie w odniesieniu do rzeczy lub prawa, co do których doszło do zbiegu egzekucji w trybie dla siebie właściwym co oznacza, że w przypadku braku ustawowego upoważnienia nie może stosować innych niż zawarte w kodeksie postępowania cywilnego przepisów. Przepisy te wyłączają uprawnienie sądowego organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 804 KPC). Komornik sądowy nie ma także uprawnień do oceny poprawności formalnej takiego tytułu wykonawczego (art.27 u.p.e.a.).

W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o KPC dłużnikowi lub osobie trzeciej służą dwa rodzaje obrony przed egzekucją sądową : obrona formalna lub merytoryczna. Obrona formalna zmierza do eliminacji naruszeń przepisów procesowych i zapewnienia zgodnego z prawem przebiegu egzekucji i jest realizowana m.in. w drodze zastosowania środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (zażalenie na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności, skarga na czynności komornika, zażalenie na postanowienie sądu, zarzuty na plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji).

Obrona merytoryczna natomiast polega na zwalczaniu zasadności lub dopuszczalności egzekucji i wyraża się w przyznaniu stronie (osobie trzeciej) uprawnienia do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Dłużnik lub osoba trzecia w razie naruszenia ich praw podmiotowych, wynikających z prawa materialnego, nie mają prawnej możliwości domagać się ochrony tych praw od organu egzekucyjnego, gdyż ten nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 804 KPC), ale mogą skorzystać ze środków obrony merytorycznej, jakimi są powództwa przeciwegzekucyjne (por. uchwała SN z dnia 14 października 1993 r., III CZP 141/93, OSNC 1994, nr 5, poz. 102).

Jak z powyższego wynika są to zupełnie inne środki niż te, które przysługują zobowiązanemu na podstawie u.p.e.a. Z punktu widzenia zobowiązanego (dłużnika) szczególnie w zakresie obrony merytorycznej powództwa przeciwegzekucyjne są zdecydowanie bardziej skomplikowanym prawnie środkiem niż np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązany w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie może być automatycznie pozbawiony wszystkich uprawnień wynikających z u.p.e.a. tylko dlatego, że doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tego samego prawa majątkowego. Nie wynika to ani z u.p.e.a. ani z uregulowań art.773§1 i §3 KPC. Każdorazowe należy zatem oceniać czy wniesiony przez zobowiązanego (dłużnika) środek dotyczy egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego w odniesieniu do konkretnego prawa majątkowego, czy też dotyczy postępowania egzekucyjnego. Skoro bowiem "gospodarzem" postępowania egzekucyjnego jest administracyjny organ egzekucyjny, a w jego ramach komornik sądowy prowadzi jedynie egzekucje ze ściśle określonego prawa majątkowego to właściwym do rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez skarżącego w przedmiotowej sprawie tj. m.in. nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. w trybie i na zasadach określonych w u.p.e.a.

Po rozpatrzeniu zarzutów może się bowiem okazać, że np. należy umorzyć postępowanie egzekucyjne a właściwym w tym zakresie jest organ, który prowadzi to postępowanie, a więc właściwy miejscowo i rzeczowo administracyjny organ egzekucyjny bez względu na to czy organ ten został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji z danej rzeczy czy prawa. Umorzenie dotyczy bowiem umorzenia postępowania a nie egzekucji prowadzonej w jego ramach. Zbieg egzekucji, o którym mowa w art. 62 ustawy u.p.e.a. nie zwalnia administracyjnego organu egzekucyjnego z obowiązku orzekania o umorzeniu administracyjnego postępowania egzekucyjnego w przypadku wystąpienia okoliczności opisanych w art. 59 § 1 ustawy.

Dlatego też wbrew twierdzeniom organów administracyjnych organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ) był właściwy do orzekania w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego, zaś wskazanie na konieczność przekazania wniosku strony w tym przedmiocie komornikowi sądowemu wyznaczonemu do łącznego prowadzenia egzekucji nie znajduje uzasadnienia prawnego, już choćby z tej przyczyny, że komornik sądowy prowadzący łącznie egzekucję stosuje tryb sobie właściwy i nie posiada kompetencji, o których mowa w art.33-35 u.p.e.a.

W myśl art. 19 KPA organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania (art. 20 KPA). Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art.65§1 KPA). Ponieważ jak wskazano powyżej właściwym do rozpoznania zarzutów wniesionych przez skarżącego w dniu 8.12.2008 r. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., to doszło do naruszenia w przedmiotowej sprawie art.65§1 KPA w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek zamiejscowy w W. na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c) u.p.s.a. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie art.135 u.p.s.a.

W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art.152 u.p.s.a.