Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1944/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 132, art. 138, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 140/11 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W., 2. zasądza od Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz J. Ł. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę J. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) we W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności ONW w 2007 r. z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. przyznał J. Ł. płatności na rok 2007 w kwocie 5.925,80 zł, w tym: jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości 3.401,37 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO) w wysokości 2.524,43 zł, do całej wnioskowanej przez stronę powierzchni.

Po przedłożeniu przez stronę, w dniu [...] czerwca 2010 r., umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] września 2007 r., na podstawie której J. Ł. zbyła część działek, do których przyznano jej płatności, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r., a orzekając merytorycznie odmówił przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej oraz nałożył sankcję finansową w kwocie 2.502,78 zł, a także odmówił jej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożył sankcję finansową w kwocie 1.999,49 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania J. Ł., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262).

J. Ł. wniosła skargę do WSA we W. na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. nowelizujących ustawę o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

WSA we W. oddając skargę J. Ł. stwierdził, że w sytuacji ujawnienia faktu zbycia oraz dowodu potwierdzającego tę okoliczność, w pełni uprawniały organ do wznowienia postępowania w sprawie płatności na 2007 r., o które ubiegała się skarżąca. Sąd I instancji powołując się na art. 4 noweli z 2008 r. wskazał, że każdy wniosek o płatności, złożony przed dniem wejścia w życie noweli (tzn. przed dniem 15 marca 2008 r.) i do tej pory niezałatwiony "decyzją ostateczną" podlega rozpatrzeniu według regulacji obowiązującej przed wejściem w życie noweli z 2008 r. Tym samym organy obu instancji prawidłowo oceniły wniosek strony z 2007 r. z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego do czasu wejścia w życie noweli z dnia 29 lutego 2008 r. Zachowano w ten sposób tożsamość temporalną sprawy rozpatrywanej we wznowieniowym postępowaniu, ze sprawą rozpatrywaną wcześniej w postępowaniu zwykłym.

Sąd I instancji uznał, że jest konieczne użytkowanie gruntów w dniu wydania decyzji przyznającej płatność. Na potwierdzenie powyższego powołał się na art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który przewiduje, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, jednolita oraz uzupełniająca płatność obszarowa, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przyjmującemu, jeżeli przekazanie nastąpiło nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie płatności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J. Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie:

1) prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie przepisów o płatnościach bezpośrednich zamiast przepisów o płatnościach ONW;

2) przepisów postępowania, a to:

- art. 138 p.p.s.a., poprzez określenie w sentencji wyroku przedmiotu zaskarżenia w sposób nie odpowiadający ani treści skargi, ani decyzji, która była nią zaskarżona,

- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze,

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, w konsekwencji do uchylenia pierwotnej decyzji i wydanie nowego orzeczenia rozstrzygającego w istocie sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że przedmiotem skargi przed WSA we W. była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] znak sprawy:[...]. W sentencji wyroku WSA we W. zaskarżonego skargą kasacyjną jest wskazany numer decyzji: "[...]", który w jej treści nie występuje, a zatem rozstrzygnięcie Sądu nie dotyczy zaskarżonej decyzji.

Ponadto J. Ł. w skardze do WSA we W. kwestionowała rozstrzygnięcie organu dotyczące płatności ONW do gruntów rolnych. Uzasadnienie wyroku nie przedstawia stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze dotyczących płatności ONW, lecz dotyczy innego stanu sprawy, a mianowicie płatności bezpośrednich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał przepisy dotyczące płatności bezpośrednich, a nie właściwe przepisy o płatnościach ONW.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że błędne są ustalenia Sądu dotyczące zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, skutkującej uchylenie pierwotnej decyzji i wydanie nowego orzeczenia rozstrzygającego o istocie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę na decyzję Dyrektora OT ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności ONW na 2007 rok z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Wyrok, co wynika z treści art. 132 p.p.s.a., jest orzeczeniem służącym merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Wyrok składa się z trzech części: wstępnej (tzw. komparycji), właściwego rozstrzygnięcia (tzw. tenor lub formuła sentencji) i uzasadnienia. Część wstępna i właściwe rozstrzygnięcie stanowią sentencję wyroku, która powinna spełniać wymogi określone w art. 138 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku powinno z kolei odpowiadać wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z przedmiotu sprawy oznaczonego w komparycji zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora OT ARiMR we W. dotyczącą uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności ONW na 2007 rok z sankcjami. Przedmiot zaskarżenia w komparycji wyroku WSA we W. z dnia 25 maja 2011 r. (sygn. akt III SA/Wr 140/11) został tak zindywidualizowany, iż nie ma wątpliwości jakiej decyzji Dyrektora OT ARiMR we W. wyrok ten dotyczy. Oznaczony – w sposób wskazany w art. 138 p.p.s.a. – przedmiot zaskarżenia nie pozostawia wątpliwości, że wyrok dotyczył decyzji tegoż organu administracji z dnia [...] stycznia 2011 r. określonej numerem porządkowym:[...]. Nie ma przy tym sprzeczności pomiędzy komparycją wyroku a skargą co do tego, której decyzji skarga ta dotyczyła. Skarżąca bowiem w skardze do WSA we W. jako numer decyzji wskazała tzw. znak własny:[...]; znak własny:[...], widniejący w górnym lewym rogu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Powyższe dowodzi więc, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku dotyczy decyzji Dyrektora OT ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie płatności ONW. Tej decyzji dotyczyła skarga do WSA z dnia [...] lutego 2011 r. Zatem zarzut naruszenia art. 138 p.p.s.a. nie jest trafny.

Uzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie przedstawia stanu sprawy dotyczącego płatności ONW lecz dotyczy innego stanu sprawy, tj. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Nadto, że wskazana przez Sąd I instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia dotyczy regulacji o płatnościach bezpośrednich, a nie właściwych przepisów o płatnościach ONW.

Skoro treść rozstrzygnięcia zawartego w komparycji i tenorze wyroku dotyczy decyzji w sprawie płatności ONW, to treścią uzasadnienia tego wyroku powinna być argumentacja przemawiająca za przyjęciem zawartego w wyroku rozstrzygnięcia. Trafnie w tej sytuacji zarzuca skarżąca, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada określonemu w komparycji przedmiotowi zaskarżenia, a dotyczy sprawy, która nie została objęta sentencją wyroku.

W decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor OT ARiMR we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wydaną przez Kierownika BP ARiMR we Wrocławiu o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania płatności ONW z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych na rok 2007. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji została ona wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2007 r. w sprawie płatności ONW (strefa górska) na rok 2007 w kwocie 3.609,60 zł. W kwestii stanu prawnego organ w decyzji tej odwołał się do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2012 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm. – dalej rozporządzenie z 2007 r.).

Sąd I instancji przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny sprawy wskazał, że zaskarżona do WSA decyzja Dyrektora OT ARiMR we W. została wydana po rozpatrzeniu odwołania J. Ł. od decyzji Kierownika BP ARiMR we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2007 r. o nr [...] przyznającej skarżącej jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową na 2007 rok i odmowie przyznania tych płatności wraz z nałożeniem sankcji w okresie trzech lat kalendarzowych. W kwestii stanu prawnego, mającego zastosowanie w sprawie, Sąd I instancji odwołał się do regulacji zawartych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Z powyższego wyraźnie wynika, że Sąd I instancji niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym przedstawił stan sprawy. Wadliwie też Sąd przedstawił zarzuty skarżącej zawarte w skardze do WSA, które nie dotyczyły naruszenia art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. nowelizujące ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r., lecz naruszenia § 2 rozporządzenia z 2007 r. oraz § 15 rozporządzenia z 2009 r.

W kwestii podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał przepisy prawne, które nie były wykładane i stosowane przez organ w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przy tak wskazanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy w jego ocenie zastosowane i wskazane przez organy orzekające przepisy prawne były wadliwe i dlaczego.

Zgodnie z art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. przyjąć należało, że wadliwe jest uzasadnienie odnoszące się do sprawy – zarówno w zakresie przedstawionego stanu faktycznego, jak i podstawy prawnej rozstrzygnięcia – która nie została objęta sentencją wyroku. Tak sporządzone uzasadnienie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie pozwala na kontrolę kasacyjną zaskarżonego orzeczenia.

Reasumując stwierdzić należy, że zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w istocie rzeczy dotyczy niespełnienia przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymogów określonych w art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. w zakresie przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uniemożliwiło to kontrolę instancyjną. Z tych przyczyn zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni powyższe wskazania i orzekając będzie miał na uwadze art. 133 § 1 p.p.s.a., pamiętając przy tym o wymogach z art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie podlegały już ocenie, gdyż rozważania te są przedwczesne.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wynika z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.