Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 611/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 135, art. 3 par. 2 pkt 3, art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: 33 par. 1 pkt 1 i 2, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 34 § 4 i § 5 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] nr [...], którym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. uznał za niezasadne zarzuty K. P. dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 24.04.2020 r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. P. na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. tytułu wykonawczego z 24.04.2020 r. o nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. w łącznej kwocie 1.302,20 zł.

W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 01.06.2020 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej w [...] Sp. z o. o. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 04.06.2020 r.

W dniu 12.06.2020 r. pełnomocnik K. P. złożył zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej za używanie odbiornika rtv oraz zarzut braku wymagalności opłaty abonamentowej za używanie odbiornika. Ponadto wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu oraz powołując się na przepis art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu pełnomocnik zobowiązanej podniósł, iż K. P. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], jednakże nigdy pod ww. adresem nie rejestrowała odbiornika rtv, ani z niego nie korzystała. Zatem w jego ocenie, nie jest osobą zobligowaną do opłacania opłaty abonamentowej zgodnie z art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych. Ponadto, powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), pełnomocnik strony wskazał, iż operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny, a następnie zawiadamiał o tym użytkownika, przesyłając zawiadomienie. Zaznaczył przy tym, że po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do art. 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Dodatkowo wskazał, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o których mowa w § 2 ust. 4. Pełnomocnik podkreślił, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, że wierzyciel zawiadomił K. P. o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego odbiorników rtv. Ponadto skarżąca pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym nigdy nie rejestrowała odbiornika RTV.

W dniu [...] wierzyciel wydał postanowienie, którym uznał za niezasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24.04.2020 r. nr [...]. Do ww. postanowienia Dyrektor COF Poczty Polskiej S.A. załączył duplikat zawiadomienia skierowanego do K. P. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz kserokopię jej wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z 19.11.1999 r.

Postanowieniem z [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. utrzymał w mocy postanowienie z [...].

Postanowieniem z [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. uznał za niezasadne zarzuty nieistnienia dochodzonego obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny powołując się na treść rozstrzygnięć wierzyciela z 12.08.2020 r. i z 19.10.2020 r. oraz przepisy art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 34 § 1, § 4 i § 5 u.p.e.a., wskazał, że jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionych przez pełnomocnika zobowiązanej zarzutów.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie, że złożone przez skarżącą zarzuty są uzasadnione lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:

1. art. 6, 7, 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ egzekucyjny wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

2. art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny,

3. art. 124 § 2 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności, którym organ przyznał wartość dowodową oraz tych, którym takiej mocy odmówił,

4. § 5 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przez nieuprawnione przyjęcie, że doszło do wykazania przez wierzyciela zarejestrowania odbiornika rtv oraz, że skarżąca była zobowiązana w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania do aktualizacji danych teleadresowych;

5. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutów, które winny zostać ocenione jako zasadne.

W uzasadnieniu zażalenia, pełnomocnik zobowiązanej stwierdził, iż do 15 czerwca 2005 r. tematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji. Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Natomiast - jak podniósł pełnomocnik - z dniem 16.06.2005 r. weszła w życie ustawa z 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych, a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników rtv w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Stosownie do art. 2 ust. 2 powyższej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Następnie pełnomocnik strony przypomniał, iż skarżąca nigdy nie zamieszkiwała pod adresem, na który został zarejestrowany odbiornik, tj. ul. [...] w [...] oraz wskazał, iż brak jest dowodu potwierdzającego nadanie K. P. indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. W ocenie pełnomocnika, powyższą tezę potwierdza fakt, że w tytule wykonawczym jako adres K. P. wpisano [...], ul. [...]. Taki adres wynika również z kserokopii przedłożonego wierzycielowi dowodu osobistego. Pełnomocnik zaznaczył przy tym, że jak wynika z przedstawionego przez wierzyciela wniosku o rejestrację odbiornika rtv z 09.11.1999 r., kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.07.1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, gdzie zgodnie z § 2 ust. 1 i 2, rejestracji odbiorników należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna. Natomiast w myśl § 4 tego rozporządzenia - jak wskazał pełnomocnik - posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej obowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby) zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Jednakże ustawodawca nie zawarł terminu dla dokonania ww. obowiązków. Zatem pełnomocnik strony podkreślił, iż niezawiadomienie przez skarżącą o zmianie miejsca zamieszkania nie może rodzić dla niej negatywnych następstw.

Następnie pełnomocnik powtórzył swoje stanowisko, zawarte w zarzutach z 10.06.2020 r., odnośnie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Jako kolejny argument pełnomocnik skarżącej podał, że wniosek o rejestrację odbiornika rtv został wypełniony ponad 20 lat temu, a od roku 2005 wierzyciel w żaden sposób nie reagował na nieuiszczanie opłat abonamentowych rtv zarejestrowanych pod adresem ul. [...] w [...], co czyni usprawiedliwionym przeświadczeniem skarżącej o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowej. W ocenie pełnomocnika, budzi wątpliwość również, duplikat zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta (brak dowodu nadania przesyłki), jak również kwestia skutecznego doręczenia ww. pisma do zobowiązanej dokonanego na prawidłowe dane i adres strony. W opinii pełnomocnika, chociaż żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był zrealizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych, to przedłożone przez wierzyciela dowody są niewystarczające, zwłaszcza w przypadku sporu, gdyż ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek.

Pismem z 07.12.2020 r., Poczta Polska S.A. COF Wydział Abonamentu RTV poinformowała, iż pełnomocnik K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie wierzyciela z dnia [...] znak: [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], w pierwszej kolejności zważył, że 30.07.2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.

Organ wskazując następnie na treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., wyjaśnił, że pismem z 18.06.2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. wystąpił do wierzyciela, tj. Poczty Polskiej S.A., celem zajęcia stanowiska w sprawie. Stanowisko w przedmiocie zgłoszonych przez pełnomocnika K. P. zarzutów wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. zawarł w postanowieniu z [...], którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. Rozstrzygnięcie to zyskało przymiot ostateczności, gdyż wskutek rozpatrzenia wniesionego przez pełnomocnika zobowiązanej zażalenia z 26.08.2020 r., zostało ono utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...].

Organ wyjaśnił dalej, że wierzyciel uzasadniając swoje stanowisko w wydanych rozstrzygnięciach, wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z 21.04.2005 r. Następnie, w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel stwierdził, że 19.11.1999 r. K. P. dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: [...], ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...], stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Na poparcie swych twierdzeń wierzyciel dołączył dowód: kserokopię wniosku rejestracji odbiornika rtv z dnia 19.11.1999 r. Następnie powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wierzyciel wskazał, iż K. P. według imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...] przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wierzyciel poinformował przy tym, że ww. rozporządzeniem, Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia). Rozporządzenie to stanowiło, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników są dowodem zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia. Poczta Polska S.A. podkreśliła, iż wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek radiofonicznych. Do abonentów zobowiązanych do wnoszenia opłat, oprócz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesłano 5 spersonalizowanych blankietów wpłat (blankiet spersonalizowany zawiera imię i nazwisko, adres oraz numer rachunku bankowego). Wierzyciel zaznaczył przy tym, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29.12.1992 r. oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzającej ustawę z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Wierzyciel wskazał także, że na podstawie przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Zawiadomienie o nadaniu K. P. indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat), stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane 16.05.2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji (duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych z dnia 16.05.2008 r.). Ponadto wierzyciel poinformował, iż przedmiotowe rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia", zatem Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych, zaś pisma kierowane do abonentów w formie "Zawiadomienia" mają charakter informacyjny. Wysłany dokument jest wydrukiem komputerowym, nie wymaga dodatkowych podpisów oraz pieczęci, a doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzania odbioru. Dodatkowo wierzyciel podkreślił, iż Poczta Polska S.A. nie posiada informacji o złożeniu przez K. P. reklamacji w związku z nieotrzymaniem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wniosku o przesłanie duplikatu ww. zawiadomienia. Dyrektor COF Poczty Polskiej S.A. podkreślił również, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik zarejestrowanych odbiorników rtv ma obowiązek niezwłocznie powiadomić Pocztę Polską S. A o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z okazaniem dokumentu potwierdzającego tożsamość użytkownika, podpisaniem wypełnionego formularza lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania wierzyciel wskazał na konieczność dopełnienia określonych formalności. Dodatkowo wierzyciel podniósł, iż z uwagi na dokonaną zmianę adresu zamieszkania przez zobowiązaną wskazać należy, iż obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do osób, które go zarejestrowały (w tym przypadku do K. P.), a nie do adresu. To na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników rtv - obowiązek ich wyrejestrowania. W związku z powyższym, wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników rtv, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu rtv. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel podkreślił, iż Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej nie posiada dokumentu, który potwierdziłby dopełnienie przez zobowiązaną formalności wyrejestrowania odbiornika rtv w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Brak dokumentu stanowiącego o wyrejestrowania odbiorników rtv oznacza, iż wierzyciel nie może uznać roszczenia, bowiem strona nie przedstawiła dokumentu świadczącego o dopełnieniu stosownych formalności mających na celu zgłoszenie zaprzestania korzystania z odbiorników rtv.

Odnosząc się z kolei do zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., czyli braku wymagalności obowiązku, wierzyciel wskazał, iż nie jest on zasadny, gdyż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne z okoliczności wskazanych w przepisie. Zdaniem wierzyciela, dowody zebrane w sprawie w sposób jednoznaczny pozwalają dojść do wniosku, że obowiązek, co do należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym istnieje, ponieważ 19.11.1999 r. K. P. dokonała zgłoszenia rejestracji odbiornika rtv na adres ul. [...], [...]. Ponadto wierzyciel wskazał, iż w ramach realizowanych zadań ustawowych zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1a ustawy o opłatach abonamentowych, jest uprawniony do korzystania z danych rejestru PESEL. W oparciu o otrzymane dane z tego rejestru Poczta Polska S.A. weryfikuje lub uzupełnia dane w posiadanej ewidencji abonentów. Zatem nie może przynieść oczekiwanego przez zobowiązaną rezultatu powoływanie się na zmianę od czasu rejestracji odbiornika miejsca zamieszkania (pobytu), bowiem egzekwowany obowiązek opłaty abonamentowej nie jest związany z rejestracją odbiorników rtv w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników rtv przez konkretnego abonenta. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników rtv, to nadal jest zobowiązany do wnoszenia opłat abonamentowych.

W odniesieniu natomiast do argumentacji dotyczącej braku wcześniejszych wezwań do zapłaty zaległych opłat abonamentowych wierzyciel wskazał, iż opłaty abonamentowe mają charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznego radia i telewizji. Stanowią one dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznego radia i telewizji. W przypadku natomiast braku zapłaty należności z jednej strony sprawa nie trafia do sądu powszechnego (spór nie jest cywilnoprawny lecz publicznoprawny), a od razu po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez urząd skarbowy.

Dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału, wierzyciel zaznaczył, iż nie zaistniały przesłanki ujęte w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania.

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. - wydając rozstrzygnięcie w sprawie złożonych przez pełnomocnika K. P. zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z 24.04.2020 r. nr [...] - w sposób prawidłowy opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela, uznał zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności złożonego przez pełnomocnika zobowiązanej zarzutu nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ II instancji wskazał, że uprawnień do merytorycznego badania zasadności ww. zarzutów nie posiada również organ nadzoru.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. P. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie organu w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia organu I instancji, podczas gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy,

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie nieistnienia po stronie skarżącej obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela.

Z uwagi na opisane wyżej zarzuty, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie postanowienia organu II Instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Z internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych wynika ponadto, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 maja 2021 r., (sygn. akt I SA/Gl 1632/20) oddalił skargę K. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w [...] z 19.10.2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że nawet ogólnikowe wskazanie w skardze na wadliwość czy nieprawidłowość decyzji lub postanowienia, nie uwalnia sądu administracyjnego od rozpoznania takiej skargi we wszystkich jej aspektach w granicach sprawy administracyjnej.

Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt, ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.

W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej wobec K. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Ocena działań organu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo uznał on za niezasadne podniesione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.

W pierwszej kolejności organ II instancji określając ramy prawne sprawy prawidłowo wskazał, że na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa nowelizująca weszła w życie 30 lipca 2020 r., zaś postępowanie egzekucyjne w tej sprawie zostało wszczęte w czerwcu 2020 r. To oznacza, że zastosowanie w sprawie znajduje ustawa w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Dz.U.2019.2070, zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 lipca 2020 r.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie stanowiskiem wierzyciela nie dotyczy więc tylko przypadków, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 9 i 10 u.p.e.a. (tj. zarzutów, które nie zostały podniesione w rozpatrywanej sprawie).

W realiach niniejszej sprawy wierzyciel wypowiedział się co do zarzutów pełnomocnika strony skarżącej, tj. zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Mianowicie postanowieniem z [...] uznał w/w zarzuty za niezasadne, zaś wskutek zażalenia, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z [...] utrzymał w mocy stanowisko organu I instancji (wierzyciela).

W ocenie Sądu zgodzić się trzeba z organami obu instancji, że stanowisko wierzyciela w tym zakresie jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i - co za tym idzie - do weryfikowania w tym trybie stanowiska zaprezentowanego przez wierzyciela. Regulacja art. 34 § 1a u.p.e.a. pozbawia w istocie organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia przez wierzyciela. Innymi słowy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów są zdeterminowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela (zob. wyrok NSA z 10.03.2020 r. sygn. II FSK 996/18).

Wypowiedź wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy była wiążąca również dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego równocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Ustawodawca nie przewidział w żadnym z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska wierzyciela na etapie postępowania egzekucyjnego (w omawianym zakresie), jak również na etapie postępowania przed organem nadzoru, wszczętym wniesionym do tego organu środkiem zaskarżenia na postanowienie organu egzekucyjnego, czego strona zresztą nie kwestionuje.

W sytuacji zatem, gdy wierzyciel w postanowieniu wydanym w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., stwierdzi, że zarzuty - zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. - są nieuzasadnione, organ egzekucyjny jest zobowiązany do oddalenia zarzutów, jako nieuzasadnionych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 czerwca 2021 r., I SA/Łd 115/21, Lex numer 3208864).

Odnosząc się natomiast do stanowiska pełnomocnika strony zmierzającego do poddania kontroli legalności postanowienia wierzyciela z [...], numer [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu art. 135 p.p.s.a., zważyć należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym sąd administracyjny nie jest już uprawniony, aby w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zbadać legalność stanowiska wierzyciela, jako wydanego w granicach tej samej sprawy.

Obecne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie wyłącza bowiem możliwości wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powołany przepis został zmieniony z dniem 30.07.2020 r. przez art. 7 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070). Od daty tej nowelizacji wspomniany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Jak wynika przy tym z akt sprawy, pismem z 07.12.2020 r., Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV poinformowała, iż pełnomocnik K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie wierzyciela z [...]. Sądowi wiadomym jest przy tym z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 maja 2021 r., (sygn. akt I SA/Gl 1632/20 - dostępny na CBOSA) oddalił skargę K. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w [...] z [...], numer [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W wyroku tym Sąd odniósł się również do zmiany legislacyjnej dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 2070), wyjaśniając, że analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd uznał, że wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sąd wyjaśniając dalej w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdził, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem WSA w Gliwicach uznał, że skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z grudnia 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze powyższe, brak było jakichkolwiek podstaw do objęcia w niniejszym postępowaniu sądową kontrolą legalności przedmiotowego postanowienia Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w [...] z [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 24.04.2020 r. nr [...].

Dlatego też Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

R. T-M.