Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2164/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno del. WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Weiher po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O.V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 375/16 w sprawie ze skargi M. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 maja 2016 r. (sygn. akt I SA/Wa 375/16) - orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a".) - oddalił skargę M. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, M. V., zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie:

(cyt.): "1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 § 1 p.p.s.a. w z w. z art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd zaskarżonego wyroku bez dołączenia przez organ pełnych akt administracyjnych, wyłączenie z nich pism skarżącej formułowanych na podstawie informacji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego o tym, iż możliwe, że nieruchomości jej poprzedników prawnym mogły być przejęte orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 1954 roku, przy czym nie wskazano numeru tego orzeczenia, a w dalszym toku postępowania istnienie takiego orzeczenia nie zostało potwierdzone toteż wszelkie wnioski strony winny być brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu, a pisma odnoszące się do orzeczenia z 1954 roku nie mogły być z akt sprawy wyłączone; uchybienie to bezpośrednio skutkowało wydaniem niekorzystnego dla skarżącej wyroku bowiem Sąd nie widział nawet wniosków sformułowanych przez stronę w piśmie z dnia 20 czerwca 2010 roku i stąd dokonał błędnej oceny jakoby organ wyczerpał obowiązki w zakresie postępowania dowodowego (s. 11 uzasadnienia);

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd decyzji Organu II instancji, który pomimo zgłoszenia przez stronę w toku postępowania administracyjnego okoliczności następstwa prawnego po dziadku – M. G. i babci – E. D., którzy zostali wymienieni imiennie w pkt 1 b) pod poz. 38 i 81 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. (znak [...]) nie wezwał strony do przedłożenia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ani nie wyznaczył stronie terminu na wystąpienie do właściwego w tej sprawie sądu i nie zawiesił odpowiednio postępowania, co byłoby obligatoryjne; brak wezwania strony, które winno być opatrzone odpowiednim pouczeniem skutkował bezpośrednio błędnym ustaleniem stanu faktycznego, interesu prawnego M. V. i utrzymaniem przez Organ II instancji w mocy błędnej decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zaś Sąd oddalił skargę pomimo uchybienia wskazanym przepisom k.p.a., które powinien był stwierdzić i uwzględnić skargę;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd decyzji Organu II instancji, który nie uchylił decyzji Organu I instancji w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo zgłoszenia przez stronę w toku postępowania administracyjnego okoliczności następstwa prawnego po dziadku – M. G. i babci – E. D., którzy zostali wymienieni imiennie w pkt 1 b) pod poz. 38 i 81 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. (znak [...]) nie wezwał strony do przedłożenia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ani nie wyznaczył stronie terminu na wystąpienie do właściwego w tej sprawie sądu i nie zawiesił odpowiednio postępowania, co byłoby obligatoryjne; brak wezwania strony, które winno być opatrzone odpowiednim pouczeniem skutkował bezpośrednio błędnym ustaleniem stanu faktycznego, interesu prawnego M. V. i utrzymaniem przez Organ II instancji w mocy błędnej decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zaś Sąd oddalił skargę pomimo uchybienia wskazanym przepisom k.p.a., które powinien był stwierdzić i uwzględnić skargę;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 138 §2 k.p.a w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji Organu II instancji, który miał obowiązek uchylić decyzję Organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania wobec braku przeprowadzenia przez Organ I instancji postępowania dowodowego, które zostało wskazane w prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]) w postaci konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w szczególności w postaci oględzin i przesłuchania świadków w celu pewnego ustalenia zmian gruntowych i numerów działek oraz aktualnych ksiąg wieczystych nieruchomości, odpowiadających działkom opisanym w znajdujących się w aktach reprodukcjach wykazów hipotecznych; Organ drugiej instancji błędnie uznał jakoby Wojewoda [...] wypełnił wskazane wytyczne co do okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę w postępowaniu, a Sąd podzielił tą błędną i nie znajdującą oparcia w aktach administracyjnych ocenę; powyższe naruszenia skutkowały brakiem ustalenia aktualnych numerów ewidencyjnych działek i zapisów w ewidencji gruntów (RG) oraz numerów ksiąg wieczystych i ujawnionych w nich wpisach, co do wszystkich nieruchomości opisanych w wykazach hipotecznych jako własność poprzedników prawnych skarżącej, a tym samym niezupełnością materiału dowodowego, na którym oparto zaskarżone orzeczenia;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Organu II instancji, który pomimo obowiązku nie przeprowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie oraz zaakceptował pominięcie przez Organ I instancji wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą w 04 sierpnia 2015 r. w celu ustalenia faktycznego użytkowania nieruchomości przez jednostki Skarbu Państwa, w szczególności w postaci zwrócenia się do Lasów Państwowych - Nadleśnictwa w Ł. o udzielenie przedmiotowych informacji; nadto M. V. jeszcze w dniu 20 czerwca 2010 roku zwracała się do Organu I instancji, informując o możliwości zlecenia geodezji w G. stosownych badań i sporządzenia wykazu zmian gruntowych, co Organ winien wziąć pod uwagę, po uzyskaniu informacji, iż poza orzeczeniem z 1956 roku, nie ma innych orzeczeń Prezydium Rady Narodowej w G. na podstawie, których przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomości należące do M. z G. P. i E.P. (pismo z dnia 23 maja 2013 r. (k. 23) i poinformować stronę o potrzebie zlecenia badań i uzyskania wykazu zmian gruntowych; tymczasem w przesłanych sądowi aktach administracyjnych brak nawet wspomnianego wniosku M. V. z dnia 20 czerwca 2010 roku, co wskazuje na niekompletność akt; ponadto zapytania przesłane przez organ I instancji do Starostwa Powiatowego w G. oraz do Sądu Rejonowego w G. były niekompletne toteż instytucje te nie mogły udzielić żądanych informacji (k. 66, 77), zaś nadesłana przez Sąd Rejonowy w G. kopia księgi wieczystej [...] w dziale I zawiera wpis, że nieruchomość nią uregulowana pochodzi nie z wykazu hipotecznego [...] a ze zbioru dokumentów, organ nie wystąpił o nadesłanie odpisów dokumentów z tego zbioru, nie wystąpił o informację do Urzędu Gminy R. (na terenie której znajduje się miejscowość Ł.), a zatem postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, będącego podstawą orzekania i wskazane naruszenia zasad postępowania skutkowały błędnym stwierdzeniem, że M. V. nie ma interesu prawnego i przymiotu strony, co bezpośrednio miało wpływ na oddalenie skargi przez Sąd a uprzednio na umorzenie postępowania przez organ I i II instancji;

6) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Organu II instancji, który nie uchylił decyzji Organu I instancji pomimo tego, iż Organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie i pominął wnioski dowodowe złożone przez skarżącą w dniu 04 sierpnia 2015 r. w celu ustalenia faktycznego użytkowania nieruchomości przez jednostki Skarbu Państwa, w szczególności w postaci zwrócenia się do Lasów Państwowych - Nadleśnictwa w Ł. o udzielenie przedmiotowych informacji; nadto M. V. jeszcze w dniu 20 czerwca 2010 roku zwracała się do Organu I instancji, informując o możliwości zlecenia geodezji w G. stosownych badań i sporządzenia wykazu zmian gruntowych, co Organ winien wziąć pod uwagę, po uzyskaniu informacji, iż poza orzeczeniem z 1956 roku, nie ma innych orzeczeń Prezydium Rady Narodowej w G. na podstawie, których przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomości należące do M. z G. P. i E. P. (pismo z dnia 23 maja 2013 r. (lc 23) i poinformować stronę o potrzebie zlecenia badań i uzyskania wykazu zmian gruntowych; tymczasem w przesłanych sądowi aktach administracyjnych brak nawet wspomnianego wniosku M. V. z dnia 20 czerwca 2010 roku, co wskazuje na niekompletność akt; ponadto zapytania przesłane przez organ I instancji do Starostwa Powiatowego w G. oraz do Sądu Rejonowego w G. były niekompletne toteż instytucje te nie mogły udzielić żądanych informacji (k. 66, 77), zaś nadesłana przez Sąd Rejonowy w G. kopia księgi wieczystej [...] w dziale I zawiera wpis, że nieruchomość nią uregulowana pochodzi nie z wykazu hipotecznego [...] a ze zbioru dokumentów, organ nie wystąpił o nadesłanie odpisów dokumentów z tego zbioru, nie wystąpił o informację do Urzędu Gminy R. (na terenie której znajduje się miejscowość Ł.), a zatem postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, będącego podstawą orzekania i wskazane naruszenia zasad postępowania skutkowały błędnym stwierdzeniem, że M. V. nie ma interesu prawnego i przymiotu strony, co bezpośrednio miało wpływ na oddalenie skargi przez Sąd a uprzednio na umorzenie postępowania przez organ I i II instancji;

7) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 §1 pkt 2) k.p.a. (ewentualnie 138 §2 k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji Organu II instancji bezpodstawnie uznano, jakoby M. V. nie była stroną postępowania z uwagi na rzekomy brak interesu prawnego, w sytuacji gdy sam Organ II instancji (s. 3 i n. decyzji) stwierdził, iż skarżąca udowodniła następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości w miejscowości Ł. - matka skarżącej M. P. z d. G. była współwłaścicielką w 14 części z J. G. nieruchomości opisanej w [...], przy czym uszło uwadze Organu II instancji, że J. G. została wymieniona imiennie w pkt 1 b) poz. 61 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. jako objęta wywłaszczeniem, a co za tym idzie oczywiste jest, że wywłaszczeniem objęto całą przedmiotową nieruchomość toteż współwłaścicielce M. P. odjęto własność na podstawie tego samego orzeczenia co J. G., a nadto z treści którego wynika wprost, że krąg adresatów tego orzeczenia był otwarty, zatem skarżąca ma oczywisty interes prawny wynikający z przepisów art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP oraz art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach (...) (Dz.U. z 1949 r.,Nr 46, poz. 339) i przymiot strony; ponadto fakt przejęcia nieruchomości M. P. i E. P. przez Skarb Państwa orzeczeniem PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. potwierdzony jest pismem Wójta Gminy Uście G. z dnia 25 maja 2013 r. (k.23); bezpodstawne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wcześniej administracyjnym bezpośrednio wpłynęło na wydanie przez Sąd wyroku oddalającego skargę, a uprzednio na utrzymanie przez Organ II instancji w mocy decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zamiast uwzględnienia skargi i żądania strony;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 §1 pkt 2) k.p.a. (ewentualnie 138 §2 k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji Organu II instancji bezpodstawnie uznano, jakoby M. V. nie była stroną postępowania z uwagi na rzekomy brak interesu prawnego, w sytuacji gdy sam Organ II instancji (s. 3 i n. decyzji) stwierdził, iż skarżąca udowodniła następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości w miejscowości Ł. - matka skarżącej M. P. z d. G. była współwłaścicielką w 14 części z J.G. nieruchomości opisanej w [...], przy czym uszło uwadze Organu II instancji, że J. G. została wymieniona imiennie w pkt 1 b) poz. 61 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. jako objęta wywłaszczeniem, a co za tym idzie oczywiste jest, że wywłaszczeniem objęto całą przedmiotową nieruchomość toteż współwłaścicielce M. P. odjęto własność na podstawie tego samego orzeczenia co J.G., a nadto z treści którego wynika wprost, że krąg adresatów tego orzeczenia był otwarty, zatem skarżąca ma oczywisty interes prawny wynikający z przepisów art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP oraz art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach (...) (Dz.U. z 1949 r., Nr 46, poz. 339) i przymiot strony; ponadto fakt przejęcia nieruchomości M. P. i E. P. przez Skarb Państwa orzeczeniem PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. potwierdzony jest pismem Wójta Gminy Uście G. z dnia [...] maja 2013 r. (lc.23); bezpodstawne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wcześniej administracyjnym bezpośrednio wpłynęło na wydanie przez Sąd wyroku oddalającego skargę, a uprzednio na utrzymanie przez Organ II instancji w mocy decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zamiast uwzględnienia skargi i żądania strony;

9) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 §2 k.p.a. (ewentualnie art. 138 §1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji Organu II instancji bezpodstawnie uznano, jakoby M. V. nie była stroną postępowania z uwagi na rzekomy brak interesu prawnego, w sytuacji gdy M. V. miała interes prawny także na tej podstawie, że jej poprzednicy prawni - dziadek M. G. oraz babcia E. D. zostali wymienieni imiennie w pkt lb) odpowiednio pod poz. 38 i 81 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. jako objęci wywłaszczeniem nieruchomości, zaś ustalenie że wymienieni są wstępnymi skarżącej wynika z akt stanu cywilnego znajdujących się w aktach sprawy toteż bez odrębnego zbadania tych okoliczności nie można było wykluczyć następstwa prawnego skarżącej po tych wstępnych; bezpodstawne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wcześniej administracyjnym bezpośrednio wpłynęło na wydanie przez Sąd wyroku oddalającego skargę, a uprzednio na utrzymanie przez Organ II instancji w mocy decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zamiast uwzględnienia skargi i żądania strony;

10) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 §2 kp.a. (ewentualnie art. 138 §1 pkt 2) k.p.a.) w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji Organu II instancji bezpodstawnie uznano, jakoby M. V. nie była stroną postępowania z uwagi na rzekomy brak interesu prawnego, w sytuacji gdy M. V. miała interes prawny także na tej podstawie, że jej poprzednicy prawni - dziadek M.G. oraz babcia E. D. zostali wymienieni imiennie w pkt 1b) odpowiednio pod poz. 38 i 81 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. jako objęci wywłaszczeniem nieruchomości, zaś ustalenie że wymienieni są wstępnymi skarżącej wynika z akt stanu cywilnego znajdujących się w aktach sprawy toteż bez odrębnego zbadania tych okoliczności nie można było wykluczyć następstwa prawnego skarżącej po tych wstępnych; bezpodstawne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wcześniej administracyjnym bezpośrednio wpłynęło na wydanie przez Sąd wyroku oddalającego skargę, a uprzednio na utrzymanie przez Organ II instancji w mocy decyzji Organu I instancji o umorzeniu postępowania, zamiast uwzględnienia skargi i żądania strony;

11) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. art. 133 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez brak pouczenia występującej samodzielnie M. V. (ur. w 1933 r.) o konieczności złożenia postanowień o stwierdzenia nabycia spadku po dziadku M.G. i babci E. D. oraz skutkach braku złożenia tych dokumentów jak również bezskuteczności dowodzenia spadkobrania po dziadku M. G. i babci E.D. dokumentami złożonymi przez skarżącą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego; brak pouczenia spowodował, iż skarżąca nie złożyła przedmiotowych dokumentów, zaś Sąd uznał, że skoro nie udowodniła ona następstwa prawnego po tych osobach to nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i oddalił skargę;

12) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. art. 133 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia postępowania przez Sąd do czasu przedstawienia przez M. V. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadku M. G. i babci E. D.; brak zawieszenia postępowania skutkował rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd przy niepełnym materiale dowodowym w postaci braku stwierdzenia nabycia spadku po dziadku i babci skarżącej co jak wynika explicite z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowiło podstawę do uznania braku przymiotu strony M. V. i w konsekwencji do oddalenia skargi;

13) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 9 k.p.a. w zw. z art. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji Organu II instancji, który pomimo ciążącego na nim obowiązku nie pouczył występującej samodzielnie M. V. (ur. w 1933 r.) o konieczności złożenia postanowień o stwierdzenia nabycia spadku po dziadku M. G. i babci E. D. oraz skutkach braku złożenia tych dokumentów; brak pouczenia spowodował, iż skarżąca nie złożyła przedmiotowych dokumentów, zaś Sąd oddalił skargę podzielając stanowisko Organu, że skoro nie udowodniła ona następstwa prawnego po tych osobach to nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie;

14) nnaruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji Organu II instancji przez Sąd pomimo braku obligatoryjnego zawieszenia postępowania przez ten Organ do czasu przedstawienia przez M.V. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadku M. G. i babci E. D.; brak zawieszenia postępowania skutkował podzieleniem przez Sąd stanowiska Organu, iż skoro skarżąca nie udowodniła następstwa prawnego po dziadku M.G. i babci E.D. to nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi przez Sąd a wcześniej umorzeniem postępowania przez Organ II instancji;

15) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w skardze pomimo takiego obowiązku; brak rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącej miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie co skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem;

16) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 §4p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. oraz 79 k.p.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów sformułowanych przez skarżącą, a dotyczących niekompletności postępowania dowodowego - w zakresie braku zwrócenia się do Nadleśnictwa Ł., niewystarczających zapytań do Sądu Rejonowego w G. oraz do Starostwa Powiatowego w G., które nie mogły udzielić informacji wobec niekompletności zapytań, nieprzeprowadzenia oględzin, nieprzesłuchania ewentualnych świadków, co wynikało z zaleceń decyzji kasacyjnej organu II instancji, a także braku logicznego ustalenia i wyjaśnienia co do podstawy przejęcia nieruchomości poprzedników prawnych skarżącej przez Skarb Państwa, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostają decyzje stwierdzające nieważność kwestionowanej decyzji w części dotyczącej innych osób lecz potwierdzające istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., Sąd do tych okoliczności nie odniósł się także jak również zaaprobował badanie interesu prawnego przy zawężonym przedmiocie postępowania bowiem zamiast postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w części w której dotyczyła ona przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiących poprzednio własność poprzedników prawnych skarżącej, Sąd oceniał żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia "w części dotyczącej M. G. P. i E.P." gdy osoby te nie były wymienione w sentencji decyzji ale, którym przejęto nieruchomości na podstawie klauzuli ogólnej zawartej w pkt 3 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. toteż takie zakreślenie przedmiotu badania doprowadziło do nielogicznych i sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków, że decyzja ta nie była podstawą przejęcia własności nieruchomości poprzedników prawnych skarżącej;

17) ,naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341) oraz art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) obowiązujących w dacie wydania orzeczenia poprzez brak uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji Organu II instancji, pomimo tego, iż redakcja orzeczenia PPRN z dnia [...] października 1956 r. dopuszcza przejmowanie na własność Skarbu Państwa nieoznaczonych nieruchomości i wprost wskazuje, że dotyczy powierzchni ogólnej [...] ha "co przy trudnościach związanych z ustaleniem rzeczywistego stanu stosunków prawnych dotyczących gruntów osób nieobecnych nadto biorąc pod uwagę przewagę tych stosunków należało ustalić przy udziale osób obecnych oraz przyjąć, że reszta gruntów bez konkretnego oznaczenia dotyczących każdej parceli z osobna, a ogólnie wg. powierzchni należy do osób przesiedlonych do ZSRR, do osób przesiedlonych na Ziemie Zachodnie, niezamieszkałych w gromadzie i niewiadomych z miejsca pobytu" tym samym nie było podstaw do twierdzeń organów I i II instancji, jakoby ustalenie , iż decyzją tą przejęto grunty poprzedników prawnych skarżącej wynikać miało z domniemania skoro samo kwestionowane orzeczenie posługuje się sentencją wywłaszczenia "ogólnie według powierzchni bez konkretnego oznaczenia każdej parceli z osobna"; brak także nawet śladów jakiejkolwiek innej decyzji będącej podstawą wywłaszczeń na tym terenie; nadto kwestionowane orzeczenie naruszało obowiązujący w dacie jego wydania przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), zgodnie z którym Prezydium działa kolegialnie, zaś kwestionowane orzeczenie, którego poświadczony odpis znajduje się w aktach sprawy (k.9-13) opatrzone zostało tylko jednym podpisem, co również stanowiło samodzielną przesłankę stwierdzenia nieważności tego orzeczenia nawet z urzędu; powyższe naruszenie skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi a uprzednio umorzeniem postępowania przez Organy I i II instancji pomimo braku ku temu podstaw".

(cyt.) " na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. dodatkowo z ostrożności zarzucam:

18) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 a) przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 28 k.p.a. i zawartego w nim pojęcia strony postępowania i interesu prawnego podczas gdy skarżąca M. V. posiada interes prawny, a zatem i przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. bowiem jest następczynią prawną M. P. z domu G., która była współwłaścicielką nieruchomości opisanej w lwh 443 w lA części z J.G., przy czym J. G. została wymieniona imiennie w pkt 1 b) poz. 61 orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. jako objęta wywłaszczeniem, a co za tym idzie oczywiste jest, że wywłaszczeniem objęto całą przedmiotową nieruchomość toteż współwłaścicielce M. P. także odjęto własność na podstawie tego samego orzeczenia co J. G., a nadto z treści którego wynika wprost, że krąg adresatów tego orzeczenia był otwarty, zatem skarżąca ma oczywisty interes prawny wynikający z przepisów art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP oraz art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach (...) (Dz.U. z 1949 r., Nr 46, poz. 339) i przymiot strony."

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Ponadto autor skargi kasacyjnej wnosił o zawieszenie postępowania celem przedstawienia przez skarżącą postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadku M. G. i babce – E. D.. Nadto wnoszono również o dopuszczenie dowodów z: 1) kserokopii pisma skarżącej z dnia 20 czerwca 2010 r. na okoliczność złożenia przez nią wniosków dowodowych, które powinny być rozpoznane w postępowaniu administracyjnym, a o których nie wiedział Sąd I instancji - co świadczy o braku kompletność akt administracyjnych przekazanych do Sądu; 2) z wydruku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. ([...]) na okoliczność stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] października 1956 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskiej, położonej we wsi Ł., stanowiącej własność E. i J.D. a zatem istotnych wadliwości tego orzeczenia mających charakter ogólny skutkujących jego nieważnością.

Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona.

Na skutek śmierci skarżącej, a który to fakt miał miejsce w dniu 8 sierpnia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r., zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu ujawnienia się następców prawnych strony. W dniu 30 października 2018 r. zawieszone zaś postępowanie zostało podjęte.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego oraz istotnym – zdaniem autora skargi kasacyjnej – naruszeniu przepisów postępowania. Zarzuty te jednak nie okazały się skuteczne a przede wszystkim – pod względem konstrukcyjnym – zostały przedstawione w sposób wadliwy.

Zarzuty skonstruowano w 18 punktach przy czym prawie każdy z tych punktów zawierał tzw. "zbitkę" nieraz nawet kilkunastu przepisów a autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował konkretnie na czym polegało – jego zdaniem – uchybienie przez Sąd Wojewódzki konkretnemu przepisowi. Ponadto, argumentacja, która towarzyszyła poszczególnym, tak sformułowanym zarzutom, dotyczyła stale tych samych, jedynie kilku kwestii. Była przy tym ona przytaczana jako wyjaśnienie - formalnie wprawdzie różnych zarzutów - ale różnica pomiędzy tymi zarzutami - była niejednokrotnie tylko pozorna, gdyż zarzuty różniły się między sobą np. jednym tylko jednym przepisem spośród wielu lub spośród kilkunastu. Poza tym argumentacja towarzysząca zarzutom prawnomaterialnym praktycznie była tożsama z argumentacją towarzyszącą części zarzutów procesowych.

W ocenie składu orzekającego, taki sposób sporządzania skargi kasacyjnej czynił ją zatem mało przejrzystą i czytelną a ponadto uniemożliwiał Sądowi Kasacyjnemu zbadanie, który konkretnie przepis (wskazany przez autora skargi kasacyjnej w wyżej opisany sposób) został naruszony w sposób podany przez skarżącą. W związku z tym zatem analiza przedmiotowej skargi kasacyjnej musiała być dokonana również w sposób uogólniony.

Na wstępie wyjaśnić przede wszystkim trzeba, że rozpatrywana sprawa dotyczyła wniosku M. V. z dnia 4 lipca 2005 r. o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1956 r. nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G.(cyt.): "w części dotyczącej M. G." (matki wnioskodawczyni). Następnie, pismem z dnia 4 lutego 2010 r., M. V. zmodyfikowała powyższy wniosek w ten sposób, iż domagała się również wszczęcia w/w postępowania nadzorczego także w stosunku do E.P. (swojego ojca), informując organ, że M. G. jest tożsama z M. P.. Istotna w sprawie była przy tym okoliczność, iż ostatecznie tak sformułowany wniosek skarżąca podtrzymywała przez cały czas trwania postępowania. Z tego powodu nie można było czynić ani organom, ani Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Ministra, który – zdaniem autora skargi kasacyjnej - winien wezwać stronę do przedłożenia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadku skarżącej - M. G. i jej babce – E. D. albo wyznaczyć stronie termin na wystąpienie do właściwego sądu z takim wnioskiem i jednocześnie zawiesić postępowanie administracyjne. Okoliczność bowiem, że w pewnym momencie w toku postępowania (w odwołaniu od decyzji Wojewody z dnia 21 lipca 2015 r. i piśmie z dnia 30 września 2015 r.) M. V. stwierdziła, że z uzasadnienia orzeczenia z 1956 r. wynikało, iż na jego podstawie pozbawiono własności jej rodzinę jako mieszkańców gromady Ł., w tym dziadek jej nosił nazwisko "M.G." nie spowodowało zmiany wniosku.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że przepisy procedury administracyjnej wymagają sprecyzowania przez wnioskodawcę jego żądania. W tym wypadku żądanie to było konkretnie sformułowane a nawet było zmieniane. Skoro zatem żądanie zawarte we wniosku było w pełni zrozumiałe to brak było podstaw, aby organ zwracał się do strony o jego doprecyzowanie.

Podkreślić też w trzeba, że wspomniany wniosek dotyczył wszczęcia postępowania nadzwyczajnego a zatem tym bardziej wymagał on większej precyzji. Skoro też wnioskodawczyni wnosiła o stwierdzenie nieważności konkretnego orzeczenia to – siłą rzeczy - jego treść od samego początku musiała (winna) być jej znana.

Ponadto zauważyć także wypadka, że wprawdzie M. V. została uznana za współspadkobierczynię po matce – M. P.(vide: postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I Ns 662/06, nieokreślające nazwiska rodowego M. P.), ale zarówno w: zupełnym akcie urodzenia, akcie małżeństwa i akcie zgonu strony jako matka M. V. jest wpisana "M. G." a nie "G.". Nie można przy tym twierdzić, że nazwisko rodowe matki zostało w tych trzech aktach stanu cywilnego wpisane błędnie skoro również w akcie urodzenia siostry M. V. to jest O. V.także jako jej matka wymieniona została M. G. (k. 132 akt sądowych) a ponadto w toku postępowania administracyjnego, decyzją Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], został sprostowany akt małżeństwa skarżącej poprzez zmianę nazwiska jej matki z "M. G." na "M. G.". Pomiędzy zaś nazwiskiem "G." a nazwiskiem "G." (a nie "G."), które pojawia się w kilku przypadkach w orzeczeniu z 1956 r. jest zdecydowana różnica.

Jednocześnie wskazać też trzeba, że jest rzeczą powszechnie wiadomą, iż gromadzie wiejskiej nazwiska osób, które w niej mają miejsce zamieszkania wielokrotnie się powtarzają, gdyż nieduży teren zamieszkują osoby ze sobą mniej lub bardziej skoligacone. Nie oznacza to jednak, że osoby takie nawzajem mogłyby po sobie zawsze dziedziczyć. W związku z tym przykładowo jedynie można wskazać, że kwestionowane orzeczenie 1956 r. zostało skierowane do osób takich jak: D.T., D.E., D. B., D.M., D.M., D. J., D. P., S. G. , J. G., czy M. G.. Idąc zatem tokiem myślowym autora skargi kasacyjnej, należałoby uznać, że w takiej sytuacji organ winien był badać istnienie ewentualnych związków rodzinnych skarżącej z w/w wszystkimi osobami, a co oczywiście nie było dopuszczalne.

Całkowicie niezrozumiałe okazały się natomiast zarzuty, dotyczące naruszenia przez Sąd Wojewódzki: art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a.- poprzez brak pouczenia M. V. o konieczności złożenia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po dziadkach oraz skutkach braku ich złożenia, jak również bezskuteczności dowodzenia spadkobrania po dziadku "M.G." i babce E. D. dokumentami złożonymi przez skarżącą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Sąd administracyjny jest sądem prawa a nie faktu i nie ma w zasadzie kompetencji a tym bardziej obowiązku, przeprowadzania żadnego postępowania dowodowego. Przeprowadzanie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu jest jedynie uprawnieniem Sądu administracyjnego, który korzysta z niego tylko w wąskim zakresie, przewidzianym w art. 106 § 3 p.p.s.a., to jest jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Taka zaś sytuacja w tym przypadku nie zachodziła i z tego również powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do zawieszania niniejszego postępowania w celu umożliwienia stronie skarżącej przedstawienia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po"M. G. i E.D..

Objęte wnioskiem nadzorczym orzeczenie zostało wydanego na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R., zmienionego dekretem z dnia 28 września 1949 r. o zmianie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 53, poz. 404) i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U Nr 46, poz. 339). Jego mocą nieruchomości położone we wsi Ł. o ogólnym obszarze [...] ha przeszły na rzecz Skarbu Państwa, przy czym w kwestionowanym orzeczeniu wymieniono wprawdzie z imienia i nazwiska 113 osób, których budynki i gospodarstwa przechodziły na rzecz Skarbu Państwa, ale nie oznaczono dokładnie samych nieruchomości.

W związku z tym organy, badając w tej sprawie legitymację czynną skarżącej stwierdziły, że nie tylko wśród w/w osób nie zostali wymienieni rodzice skarżącej, ale także, że mienie należące do M. G. i E.P., położone w miejscowości Ł. w powiecie [...], a które objęte było wykazami hipotecznymi [...] oraz Iwh nr [...] gminy katastralnej Ł. (właścicielem nieruchomości objętych [...] w 672/672000 części był E.P., zaś właścicielką nieruchomości objętych [...] była M. z G. P. w ½ oraz D.G.w ½ części) nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa. Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] o umorzeniu postępowania, utrzymanej w mocy przez decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wyjaśnił, iż w powyższych wykazach hipotecznych nie został w ogóle wpisany Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości. Jednocześnie w wykazach nie było żadnej informacji o tym, że zostały one zamknięte oraz jaka ewentualnie księga wieczysta stanowi ich kontynuację. Jedynie w wykazie hipotecznym Iwh [...] widniała adnotacja, iż jego kontynuacją jest księga wieczysta [...]. Po dokonaniu jednak weryfikacji uwierzytelnionej kopii tej księgi wieczystej (przesłanej przez Sąd Rejonowy w G.) organ ustalił, iż właścicielami nieruchomości objętych tą księgą były osoby fizyczne, a wśród podstaw nabycia tej nieruchomości nie było orzeczenia z dnia [...] października 1956 r.

Podkreślenia wymaga, że powyższe ustalenia zostały poczynione w oparciu o dane pozyskane z: Archiwum Państwowego w Rzeszowie, Oddział w Sanoku, Sądu Rejonowego w G. oraz Starostwa. W szczególności znamienna jest przy tym treść pisma z Sądu Rejonowego z dnia 12 listopada 2013 r., w którym to piśmie wyraźnie stwierdzono, że (cyt.): "Sąd nie jest w stanie ustalić" jakie księgi wieczyste są kontynuacją dawnych ksiąg gruntowych Lwh: [...] w gminie Ł..

Z tych powodów zarzucanie Sądowi Wojewódzkiemu, że nie dostrzegł, iż organy naruszyły w sposób istotny art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 138 §2 k.p.a w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. bo – w ocenie skarżącej - nie przeprowadziły rzetelnie postępowania dowodowego, w tym dowodów, o których mowa w jednej z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchylała jedną z poprzednio wydanych decyzji Wojewody [...] (decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. [...]), to jest: oględzin nieruchomości i przesłuchania świadków w celu pewnego ustalenia zmian gruntowych i numerów działek oraz aktualnych ksiąg wieczystych nieruchomości, odpowiadających działkom opisanym w znajdujących się w aktach reprodukcjach wykazów hipotecznych, było całkowicie chybione. Nie bardzo jest zrozumiale bowiem, jak w sytuacji, w której danymi tymi nie dysponował ani Sąd Rejonowy, ani Archiwa Państwowe, dane te Wojewoda miałby pozyskać z oględzin nieruchomości czy z zeznań świadków.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, w tym dotyczącej mienia nieruchomego ma do spełnienia określoną funkcję w postaci dokonania oceny, czy decyzja taka winna być wyeliminowana z obrotu prawnego jako dotknięta jedną z wad, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wnioskując o wszczęcie takiego postępowania wnioskodawca winien zaś przede wszystkim przy tym określić, na czym polega jego interes prawny w tego rodzaju postępowaniu. W tym celu organ ma zatem obowiązek zbadać, czy wnioskodawca posiada stosowną legitymację czynną, ale badanie tego rodzaju interesu nie może jednak sprowadzać się praktycznie do poszukiwania – w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji - ewentualnego majątku rodzinnego wnioskodawcy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca wydaje się cały czas mnożyć coraz to nowe żądania związane z poszukiwaniem takiego mienia, niedostrzegając ani specyfiki tego postępowania (postępowanie nadzwyczajne a nie odwoławcze), ani faktu, że najwłaściwsze w tej mierze instytucje (sądy i archiwa państwowe) nie posiadają już żadnych innych, nowych informacji. Skarżąca wydaje się nie dostrzegać także, iż od 1956 r. upłynęło już 65 lat a ponadto, że - jak sama podała - po śmierci ojca (1944 r.) wraz z matką, siostrą i jednym z braci opuściła Polskę wyjeżdżając na stałe do Anglii (vide: pismo M. V. z dnia 15 listopada 2006 r.). W takiej zaś sytuacji wydaje się być rzeczą bardzo prawdopodobną, iż przed wyjazdem z Kraju posiadane dawniej przez jej rodziców nieruchomości zostały zbyte osobom trzecim, o czym skarżąca albo nie wiedziała, albo już nie pamiętała.

Dlatego też – w ocenie składu orzekającego – przedstawione na wstępie zarzuty kasacyjne, dotyczące szeroko rozumianych, wadliwości postępowania dowodowego oraz kwestionujące stanowisko, że skarżącej nie przysługiwał w tym postepowaniu status strony – w rozumieniu art. 28 k.p.a. - nie były zasadne.

Na powyższy pogląd pozostaje przy tym bez wpływu okoliczność, że w aktach administracyjnych brak było niektórych pism skarżącej (cyt.): "formułowanych na podstawie informacji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego o tym, iż możliwe, że nieruchomości jej poprzedników prawnym mogły być przejęte orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 1954 roku, przy czym nie wskazano numeru tego orzeczenia, a w dalszym toku postępowania istnienie takiego orzeczenia nie zostało potwierdzone toteż wszelkie wnioski strony winny być brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu", a co miałoby świadczyć o naruszeniu przez Sąd Wojewódzki art. 133 § 1 p.p.s.a. w z w. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z ustaleń organów, a co wyżej zostało dostatecznie wyjaśnione, nieruchomości należące do rodziców skarżącej nigdy nie zostały przejęte przez Skarb Państwa (to jest ani orzeczeniem z 1956 r. ani innym orzeczeniem). Z tego zaś powodu nie można było mówić, że Sąd Wojewódzki - poprzez orzekanie w oparciu o nie w pełni kompletne akta administracyjne - naruszył przepisy proceduralne w sposób istotny (mający wpływ na treść wyroku).

Zauważyć też trzeba, że Sąd wojewódzki nie ma obowiązku odnosić się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze a tylko do tych, które są istotne dla rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji do takich zarzutów się odniósł, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający a uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni spełniało wymagania ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tego powodu nie można było Sądowi Wojewódzkiemu zarzucić naruszenia art. 141 § 4p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. oraz 79 k.p.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. Wskazywanie zaś na naruszenie przez Sąd I instancji art. 166 p.p.s.a. nie było w ogóle zrozumiale. Zgodnie bowiem z tym przepisem, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skoro zatem zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, że organy prawidłowo ustaliły, iż w sprawie niniejszej nie zostało wykazane by rodzice skarżącej a dokładnie to M. G. oraz spadkobiercy E. P. (ojciec skarżącej zmarł bowiem w dniu 3 lutego 1944 r. a zatem objęte wnioskiem nadzorczym orzeczenie z 1956 r. nie mogło go w ogóle dotyczyć) nie zostali objęci owym orzeczeniem, to brak podstaw do prowadzenia przedmiotowego postępowania. W konsekwencji prowadziło to do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skoro zaś postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało umorzone to rozważanie, czy kwestionowane orzeczenie z 1956 r. rażąco naruszało prawo – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – nie było w ogóle dopuszczalne. Z tych względów zbędne zatem było przeprowadzanie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z wydruku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. ([...]).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie była zasadna i – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.