Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 246/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, ust. 4, art. 106 ust. 3a, ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2022 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 lutego 2022 roku nr SKO 4115.36.2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej prawo do zasiłku stałego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 28 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zgierz z 2 lutego 2022 r., którą uchylono z dniem 1 stycznia 2022 r. ostateczną decyzję Wójta Gminy Zgierz z 28 stycznia 2020 r. w sprawie przyznania zasiłku stałego na rzecz R.K.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 28 stycznia 2020 r. Wójt Gminy Zgierz przyznał R.K. prawo do zasiłku stałego na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 stycznia 2023 r. W okresie od 1 listopada 2019 r. do dnia 31 stycznia w kwocie 350,50 zł miesięcznie 2020 r., a w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. w kwocie 645 zł miesięcznie.

Decyzją z 2 lutego 2022 r. Wójt Gminy Zgierz uchylił powyższą decyzję w całości, z dniem 1 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do zasiłku stałego ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie. W sprawie ustalono, iż R.K. uzyskał 19 listopada 2021 r. dochód w postaci zadośćuczynienia w kwocie 5000 zł, następnie 28 grudnia 2021 r. uzyskał kolejny dochód w kwocie 1001,49 zł z tytułu zabezpieczenia majątkowego. Zdaniem organu dochody powyższe powinny być uwzględnione przy ustalaniu prawa do świadczeń. Organ dokonał ponownego przeliczenia dochodu - w odniesieniu do kwoty jednorazowego dochodu w wysokości 5000 zł i określił jego miesięczną wysokość stosownie do treści art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej na kwotę 416,66 zł miesięcznie. Tym samym w ocenie organu łączny dochód strony w grudniu 2021 r. ustalono w kwocie 1418,15 zł. (1001,49 zł + 416,66 zł), która to kwota przekracza wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego od 1 stycznia 2022 r. równowartość 776 zł. W związku z powyższym organ uchylił decyzję w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku stałego od 1 stycznia 2022 r.

W odwołaniu R.K. wskazał, iż ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "dochód", a zatem definicji tej poszukiwać należy w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie nie wymienia się zadośćuczynienia jako źródła dochodu podlegającego podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. Dodał, że kwota zadośćuczynienia przeznaczona została na zakup nowego łóżka, prywatne wizyty u lekarzy, opłaty związane z użytkowaniem domu matki, wyżywienie, leki, dojazdy, wynagrodzenie pełnomocnika i zakup nowego telefonu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, utrzymując w mocy ww. decyzję, wyjaśniło, że R.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zgodnie z orzeczeniem z 20 stycznia 2020 r. W dniu 19 listopada 2021 r. uzyskał jednorazowy dochód w kwocie 5000 zł, tytułem orzeczonego wyrokiem sądowym w sprawie II K73/21 zadośćuczynienia, a 28 grudnia 2021 r. uzyskał nadto jednorazowy dochód w kwocie 1001,49 zł. tytułem zabezpieczenia majątkowego w tej samej sprawie. Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej miesięczny dochód R.K. z tytułu otrzymanego zadośćuczynienia ustalono w wysokości 1/12 tej kwoty, tj. w kwocie 416,66 zł. Łączny dochód R.K. z grudnia 2021 r. wyniósł zatem 1418,15 zł. Zmiana dochodu przekracza przy tym w sposób bezsporny kwotę 10% kryterium dochodowego (77,60 zł.), o której mowa w art. 106 ust. 3a ustawy. Dochód ten przekracza także kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (776 zł.), w związku z czym wnioskowane świadczenie nie przysługuje. Zdaniem organu w sprawie niniejszej bez wątpienia, w związku ze zmianą sytuacji dochodowej strony wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a w konsekwencji zasadnym stało się uchylenie przedmiotowej decyzji.

W skardze R.K. zarzucił naruszenie art. 445 § 1 k.c., w związku z art. 44 § 1 k.c. i art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jego zdaniem w sprawie niniejszej niezasadnym było wliczenie do dochodu kwot uzyskanego zadośćuczynienia w kwocie 10.000 zł oraz odszkodowania w kwocie 700 zł. Wliczenie tych kwot do dochodu zniwelowało bowiem cel przyznanych świadczeń. Wskazuje, iż zadośćuczynienie jest formą odszkodowania, przyznawane jest za doznaną krzywdę i tym samym nie powinno być traktowane jako dochód. Ponadto zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty zadośćuczynienia zwolnione są z tego podatku. Wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw do wliczania zadośćuczynienia do dochodów jej mocodawcy. Dodatkowo wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a pozbawienie go prawa do zasiłków w konsekwencji pozbawiło go też możliwości korzystania z leków w cenie ryczałtowej. Z uwagi na liczne schorzenia wymaga zapewnienia możliwości korzystania z opieki medycznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - p.p.s.a. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszedł do przekonania, że zostały one wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Podstawę materialnoprawną prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 – u.p.s.).

Katalog świadczeń z pomocy społecznej został określony w art. 36 u.p.s. Wśród nich znajduje się zasiłek stały. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku stałego nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie. Kwota zasiłku stałego, zgodnie z art. 37 ust. 3 u.p.s. nie może być niższa niż 30,00 zł. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296) ustalono od 1 stycznia 2022 r. zweryfikowane kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 776 zł, a maksymalną kwotę zasiłku stałego w wysokości 719 zł. Na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje tylko i wyłącznie osobom/rodzinom, których dochód nie przekracza odpowiedniego kryterium dochodowego. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 11 u.p.s. w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. W myśl art. 106 ust. 3a ww. ustawy zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń wynika, że skarżący 19 listopada 2021r. otrzymał kwotę 5.000 zł, tytułem zadośćuczynienia oraz 28 grudnia 2021 r, otrzymał kwotę 1,001,49 zł, tytułem zabezpieczenia majątkowego. Jak już powyżej wyjaśniono, warunkiem korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest nieprzekroczenie przez osobę kryterium dochodowego, które w dla osoby samotnie gospodarującej ustalono na poziomie 776 zł. Tymczasem dochód skarżącego uzyskany w grudniu 2021 r. wynosił 1.418,15 zł. Na dochód ten składa się 1/12 kwoty zadośćuczynienia obliczona zgodnie art. 8 ust. 11 u.p.s. w wysokości 416,66 zł oraz kwota zabezpieczenia majątkowego w wysokości 1001,49 zł. Tym samym dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej uprawniające do zasiłku stałego, a w konsekwencji słusznie organy uchyliły uprawnienie do zasiłku stałego od stycznia 2022 r. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że zmiana sytuacji dochodowej skarżącego od listopada 2021 r. przekroczyła 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (77,60 zł).

W sprawie więc bezspornie doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, które uprawnia do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Spór w sprawie dotyczy natomiast tego czy organy prawidłowo określiły dochód skarżącego wliczając do tego dochodu kwotę zadośćuczynienia (5 000 w listopadzie zł), otrzymanego przez skarżącego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu z 26 października 2021 r. Wliczenie do dochodu skarżącego powyższej kwoty spowodowało bowiem istotną zmianę w sytuacji finansowej skarżącego, skutkującą niekorzystnym dla skarżącego uchyleniem decyzji przyznającej pierwotnie świadczenie.

Stosownie do treści art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie z brzmieniem ust. 4, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1255), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1858), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1774), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1818), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1820) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162 i 1981);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 r. poz. 1598);

9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529);

10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 3la ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2021 r. poz. 178, 1192 i 1535);

11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1472);

12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego;

13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082);

14) rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. poz. 2270);

15) dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75, 952, 1901 i 2270);

16) kwotę dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, z późn. zm.);

17) kwotę dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia

2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1).

Rację mają zatem organy, iż zarówno w katalogu przychodów odliczanych od dochodu, jak też w katalogu obciążeń pomniejszających dochód ustawodawca nie wymienił zadośćuczynienia, czy też środków uzyskanych z zabezpieczenia majątkowego. Ponadto w żadnym innym przepisie u.p.s. nie zawarto postanowienia, że kwoty uzyskane z wymienionych tytułów nie podlegają wliczeniu do dochodu. Podkreślić przy tym należy, iż pomoc społeczna jest instytucją publiczną, mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego - w dacie ubiegania się o pomoc społeczną. Z tych względów należy przyjąć, że nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem zadośćuczynienie czy kwota otrzymana z tytułu zabezpieczenia majątkowego - nieistotne na jaki cel przeznaczone, stanowią dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s.

Na gruncie tego przepisu judykatura jednolicie przyjmuje, że pojęcie dochodu, jednoznacznie zdefiniowane przez ustawodawcę, należy rozumieć szeroko jako wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń oraz pomniejszeń enumeratywnie i w sposób wyczerpujący oraz zamknięty (nie zaś przykładowy) w nich wymienionych, co oznacza, że dokonywanie innych odliczeń i pomniejszeń dochodu jest nieuprawnione Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (tak np. wyrok NSA z 20 listopada 2019 r., I OSK 4419/18; wyrok NSA z 20 listopada 2019 r., I OSK 4420/18; wyrok NSA z 8 grudnia 2006 r., I OSK 700/06; wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., I OSK 994/12;, wyrok NSA z 8 czerwca 2009 r., I OSK 1121/08; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 1572/15; wyrok WSA w Łodzi z 30 stycznia 2020 r., II SA/Łd 769/19; wyrok WSA Gliwicach z 28 czerwca 2018 r., IV SA/Gl 58/18 – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tak ukształtowane pojęcie dochodu ma dwie kluczowe w tej sprawie konsekwencje, a mianowicie po pierwsze, że dochodem jest każdy przychód pomniejszony oczywiście o kwoty wyraźnie przez ustawodawcę wskazane i tylko te wprost wskazane, oraz po drugie, że pomniejszenia te czy wyłączenia jako wyjątki od zasady należy interpretować ściśle z uwzględnieniem celów pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., I OSK 1572/15; wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., I OSK 1572/15, Lex nr 2258539, wyrok NSA z 2 kwietnia 2016 r., I OSK 1841/14). Wobec tego przypomnieć należy, że "pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego - w dacie ubiegania się o pomoc społeczną" (wyrok NSA z 8 grudnia 2006 r., I OSK 700/06). Nie służy ona jednak zaspokojeniu wszystkich potrzeb wnioskujących o pomoc i w pełnej wysokości, a organy pomocy społecznej - dysponujące ograniczonymi środkami budżetowymi - obowiązane są tak dokonywać rozdziału środków, by pomoc trafiła do osób rzeczywiście najbardziej potrzebujących oraz tych w stosunku do których istnieją obiektywne okoliczności wskazujące na niemożność przezwyciężenia przez nich samych trudności życiowych i z tego względu wymagających wsparcia państwa. W całokształcie tych argumentów otrzymane przez skarżącego zadośćuczynienie nie tylko mieści się w szeroko rozumianym pojęciu dochodu, ale na dodatek nie zostało wprost wymienione w enumeratywnych wyłączeniach czy pomniejszeniach dochodu, co czyni argumentację skargi jako pozbawioną całkowicie podstawy prawnej.

Ustawodawca w ustawie o pomocy społecznej wprowadza własną definicję legalną i jednoznaczną dochodu, co oznacza, iż nie jest dopuszczalne choćby posiłkowe posługiwanie się tym pojęciem stosowanym na gruncie innych ustaw, a zwłaszcza należących do innych gałęzi prawa i służących realizacji celów tych gałęzi prawa, w dodatku z pominięciem celów i istoty świadczeń z pomocy społecznej. W tym aspekcie orzecznictwo NSA prezentuje stanowisko, że "art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wyraźnie określając składniki podlegające odliczeniu od przychodu, nie wymaga odwoływania się do przepisów innych ustaw w celu wyjaśnienia tego pojęcia" a "posiłkowanie się wykładnią przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s. prowadzi do pominięcia szczególnych rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o pomocy społecznej"; "ustawa o pomocy społecznej zawiera kompleksowe uregulowania w kwestiach pomocy społecznej, wobec czego brak podstaw do tego, by przy ocenie kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy społecznej brać pod uwagę przepisy znajdujące się w innych aktach prawnych, w tym w prawie podatkowym" (por. wyrok NSA z 5 lipca 2007 r., I OSK 1550/06; czy wyrok NSA z 8 stycznia 2019 r., I OSK 2598/18). Podzielić przy tym trzeba pogląd judykatury, wedle którego "fakt, że podatek jest odliczony od przychodu nie oznacza, że w przypadku zwolnienia określonych przychodów od tego podatku, nie podlegają one zaliczeniu do dochodu określonego w art. 8 ust. 3 u.p.s. (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., I OSK 1699/11). Nie ma także podstaw do rozróżniania na gruncie u.p.s. dochodu na przysparzający i kompensacyjny, i choć celem odszkodowania za poniesioną stratę i krzywdę jest odtworzenie utraconych dóbr materialnych i niematerialnych, to nie zmienia to jednak faktu, że otrzymanie odszkodowania w sposób istotny zmienia sytuację majątkową jego adresata i nie może być obojętne dla oceny możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2019 r., I OSK 4420/18, z dnia 6 maja 2021 r.).

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, że otrzymane przez skarżącego zadośćuczynienie i zabezpieczenie majątkowe, które nie zostały zamieszczone w katalogu pomniejszeń lub wyłączeń, zawartym w art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., wliczane są do dochodu dla potrzeb przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Tym samym, w ocenie sądu organ dokonał w zaskarżonej decyzji prawidłowej kwalifikacji przyznanego skarżącemu zadośćuczynienia i zabezpieczenia majątkowego, zasadnie wskazując, iż nie mieszczą się one ani w zakresie pomniejszeń, ani wyłączeń od dochodu. Konsekwencją powyższego jest również prawidłowe obliczenie dochodu skarżącego z uwzględnieniem odpowiedniej części tego zadośćuczynienia oraz otrzymanej kwoty i zabezpieczenia majątkowego, co czyni również prawidłowym poczynienie ustaleń faktycznych na okoliczność przekroczenia przez skarżącego progu dochodowego jako uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia, progu stanowiącego jedyną przeszkodę przyznania tego świadczenia. Skoro zaś dochód miesięczny skarżącego po doliczeniu części przyznanej skarżącemu kwoty zadośuczynienia i zabezpieczenia majątkowego, co nie jest sporne w tej sprawie, przekracza limit ustawowy, to prawidłowo organy uchyliły z dniem 1 stycznia 2022 r. prawo do zasiłku. To prowadzi do kolejnego wniosku, że w tej sprawie organ prawidłowo również zastosował przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę przyznania wnioskowanego świadczenia. Przekroczenie przez skarżącego progu dochodowego czynni bezprzedmiotowym argumentację skargi, a sprowadzającą się do trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej. Okoliczności te - wobec przekroczenia progu dochodowego - nie zmieniłyby treści rozstrzygnięcia sprawy. Uzyskanie przez skarżącego jednorazowego dochodu niewątpliwie prowadziło do zmiany jego sytuacji dochodowej w świetle przepisów u.p.s.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

is