Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1413/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: par. 9
journal: Dz.U. 2012 poz 1299
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a. i b. w związku z art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) Prezydent Miasta C. uznał I.G. za osobę bezrobotną od dnia 4 września 2013 r. oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji podniósł, iż z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona warunki, od których cytowana wyżej ustawa uzależnia uzyskanie statusu bezrobotnego, jednakże brak jest przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, albowiem w jej przypadku suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni.

Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Wojewody [...], w którym oświadczyła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. Podniosła, że brak zachowania przez nią przesłanek do uzyskania tego świadczenia stanowi następstwo faktu, iż pracownicy Powiatowego Urzędu Pracy w C. nie udzielili jej prawidłowych informacji dotyczących wymogów warunkujących jego nabycie. Podkreśliła, że w dniu 29 listopada 2012 r. będąc w szóstym miesiącu ciąży i wiedząc, że jej umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu z mocy prawa z dniem 28 lutego 2013 r. wystąpiła o pisemne wyjaśnienie, czy od 1 marca 2013 r. uzyska prawo do zasiłku. W odpowiedzi otrzymała jedynie lakoniczne pismo, w którym przywołano zbiór obowiązujących przepisów prawa. Następnie zwróciła się do wskazanego Urzędu telefonicznie i wówczas poinformowano ją, że status bezrobotnego może uzyskać osoba gotowa do podjęcia zatrudnienia i dlatego powinna wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek macierzyński. W dniu 28 lutego 2013 r. jej umowa o pracę wygasła, a w dniu 25 marca 2013 r. urodziła dziecko, jednak ZUS decyzją z dnia [...]r. odmówił jej przyznania zasiłku macierzyńskiego. Po upływie okresu, w którym powinna przebywać na zasiłku macierzyńskim, zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C., jednak wtedy obsługującą ją pracownica stwierdziła, że zasiłek dla bezrobotnych jej nie przysługuje, gdyż przysługiwałby jedynie wówczas, gdyby zarejestrowała się jako osoba bezrobotna zaraz po porodzie oraz podpisała odpowiednie oświadczenie. Zdaniem odwołującej się została oszukana, ponieważ żaden organ administracji nie udzielił jej informacji, jak ma postąpić, aby nie utracić przynależnych jej świadczeń i w chwili obecnej nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych ani też nie otrzymała zasiłku macierzyńskiego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 71 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 lit. a. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wywodząc, iż prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od daty zarejestrowania się we właściwym organie zatrudnienia, jeżeli nie ma dla niego odpowiedniej propozycji pracy, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Do okresu, o którym mowa powyżej, z mocy art. 71 ust. 2 pkt. 3 powoływanej ustawy wlicza się okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwot składek na ubezpieczenie społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Nadto wskazany organ zaznaczył, że na dzień rejestracji przypadający na 4 września 2013 r. strona udokumentowała 362 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Do wskazanego okresu zaliczono zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy w Zespole Szkół A w C. od 4 marca 2012 r. do 28 lutego 2013 r. W konsekwencji organ ten uznał, że strona nie spełniła bezwzględnie obowiązujących przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym odmowa przyznania tegoż świadczenia była prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutów związanych z naruszeniem obowiązku informacji stron, mających zakotwiczenie w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy zauważył, że zastosowanie posiada on jedynie w toku prowadzonego postępowania, a zatem występuje od momentu jego wszczęcia do wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek ten został zrealizowany przez organ pierwszej instancji, co potwierdza podpisane przez stronę w dniu 4 września 2013 r. oświadczenie o tym, że została poinformowana o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Zdaniem Wojewody [...] obowiązek ten nie obejmuje udzielania porad prawnych czy doradztwa w zakresie prawa administracyjnego osobom, które nie są stronami postępowania administracyjnego ani też zastępowania ich aktywności przez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła I.G., domagając się jej uchylenia. Wskazała bowiem, że już po jej wydaniu uświadomiła sobie, że rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. nie przedłożyła wszystkich dokumentów, a w szczególności zaświadczenia o przebywaniu na zasiłku chorobowym w okresie pomiędzy 1 a 17 marca 2013 r. Podkreśliła, że uwzględnienie tego dokumentu pozwala jej spełnić wymogi do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. W tej sytuacji skarżąca podniosła zarzut naruszenia § 9 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. poz. 1299) wywodząc, że w świetle wspomnianego przepisu pracownik organu pierwszej instancji nie powinien jej zarejestrować bez tego dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w skardze organ ten zaznaczył, że podnoszona przez skarżącą okoliczność nie była znana organom obu instancji, gdyż strona nie informowała ich o tym w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Zdaniem organu okoliczność ta nie może uzasadniać uchylenia wydanej w sprawie decyzji, która jest prawidłowa, skoro w dniu rejestracji, to jest w dniu 4 września 2013 r., ani też w ciągu 7 dni od tej daty strona nie udokumentowała okresu uprawniającego do zasiłku. Nadto zaznaczono, że wspomniane powyżej zaświadczenie przedłożone zostało dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, kiedy złożyła je jako nowy dowód w sprawie. Okoliczność ta została uwzględniona przez organ pierwszej instancji, który wydał nową decyzję przyznającą skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych począwszy od dnia 29 listopada 2013 r., to jest od dnia udokumentowania tego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga musiała odnieść skutek, ponieważ przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności decyzji wydanych przez organy zatrudnienia, stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Na wstępie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że organy administracji w prowadzonym postępowaniu nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w następstwie własnej aktywności, jednakże w okolicznościach sprawy zaistniała sytuacja uzasadniająca uwzględnienie wniesionej skargi.

Podkreślić należy, że stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny obowiązany jest do przeprowadzenia kontroli rozstrzygnięcia podejmowanego przez organy administracji w kontekście przesłanek wznowienia postępowania określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 5 tego aktu wznawia się postępowanie administracyjne jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przywołana przesłanka nawiązuje do postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i wypływającej z tych przepisów zasady prawdy obiektywnej, przewidującej, że organ administracji obowiązany jest wydać decyzję po uprzednim wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Co do zasady, przywołany powyżej akt obowiązkiem przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób umożliwiający wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy obciąża organ administracji publicznej i wszelkie uchybienia w tym zakresie skutkują wadliwością wydanego rozstrzygnięcia, jednakże organ ten dysponuje w pewnych sytuacjach ograniczonymi możliwościami we wskazanym zakresie. Sytuacja taka występuje wówczas, gdy dowody i informacje znajdują się w dyspozycji strony ubiegającej się o rozstrzygnięcie i strona taka ich nie udostępnia, przyczyniając się do wadliwości prowadzonych czynności procesowych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy przyjdzie zauważyć, że w dniu 4 września 2013 r. skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna i przedłożyła dokumenty, z których wynikało, że była w stanie udokumentować w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jedynie 362 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Następstwem dysponowania takimi dokumentami stało się wydanie przez organ pierwszej instancji w dniu [...]r. decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...]r. Decyzja ta została skarżącej doręczona w dniu 7 listopada 2013 r., a zatem z tym dniem decyzja ta weszła do obrotu prawnego i stała się ostateczna. W okresie już po wydaniu wskazanej decyzji skarżąca uzyskała z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. dokument, z którego wynika, że od dnia 1 do 17 marca 2013 r. przebywała na zasiłku chorobowym, a jego wysokość była wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Wskazane zaświadczenie wystawione zostało w dniu 8 listopada 2013 r. jednakże odnosi się do czasu objętego okresem 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji skarżącej w organie zatrudnienia. Uwzględnienie okresu pobierania wskazanego zasiłku chorobowego, posiada w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie, ponieważ skutkuje tym, że skarżąca spełnia wymogi przewidziane w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczność ta znalazła swoje potwierdzenie w tym, że organ pierwszej instancji uruchomił nowe postępowanie i przyznał skarżącej zasiłek dla bezrobotnych począwszy od 29 listopada 2013 r., to jest od dnia ujawnienia tego dokumentu.

Jak było to powyżej zaznaczone postępowanie administracyjne podlega wznowieniu jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przywołany przepis odnosi się do dwóch przesłanek, a mianowicie nowych okoliczności i nowych dowodów, które mają istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znanymi organom administracji wydającym decyzję.

Jeżeli idzie o ocenę sytuacji w rozpoznawanej sprawie, to przyjdzie stwierdzić, że nie występuje w niej ujawnienie nowego dowodu, który istniałby w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...] i nie był mu znany, ponieważ jak zostało to zaznaczone organ odwoławczy decyzję swoją wydał w dniu [...]r. i doręczył ją skarżącej w dniu 7 listopada 2013 r., natomiast przedłożony przez skarżącą dokument pochodzi z dnia 8 listopada 2013 r., a zatem sporządzony został już po wydaniu zaskarżonej decyzji i po odbiorze jej przez skarżącą. Zatem brak jest podstaw do uznania, aby dokument ten istniał w dniu wydania zaskarżonej decyzji i nie był znany organowi odwoławczemu. W tym miejscu zwrócić uwagę należy na drugą przesłankę związaną z art. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie ujawnienie się nowej okoliczności, która istniała i nie była znana organowi administracji wydającemu decyzję. Fakt przebywania na zasiłku chorobowym w okresie od 1 do 17 marca 2013 r. był zdarzeniem, które ma charakter obiektywny i znajduje potwierdzenie w stosownych dokumentach, które pozostają w dyspozycji organu ubezpieczeniowego. Wystawienie przez ten organ zaświadczenia z dnia 8 listopada 2013 r. stanowi jedynie potwierdzenie tego, co zaistniało w przeszłości, a zatem nie jest to przyznanie skarżącej żadnego nowego prawa, a jedynie potwierdzenie tego, że w okresie w tym dokumencie wskazanym przysługiwało jej określone prawo, w tym przypadku – zasiłek chorobowy. W konsekwencji uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie wyszła na jaw nowa okoliczność, która istniała w dniu wydania decyzji przez organy administracji, jednakże nie była znana organom administracji, a tym samym wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana przywołanym powyżej art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto stwierdzenie powyższe uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi, z uwagi na wyczerpanie przesłanki wynikającej z postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.

W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, przyjdzie zauważyć, że nie są one zasadne. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy administracji nie dopuściły się naruszenia postanowień § 9 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy, ponieważ pracownik organu pierwszej instancji dysponował takimi dokumentami, jakie przedłożyła skarżąca, dokumenty te dawały podstawę dla zarejestrowania skarżącej jako osoby bezrobotnej i w tym zakresie organ ten wydał rozstrzygnięcie pozytywne, natomiast przedłożone przez nią dokumenty nie uprawniały do skutecznego ubiegania się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Fakt, iż skarżąca takiego dokumentu nie przedłożyła, jak również nie poinformowała organu zatrudnienia, że w okresie od 1 do 17 marca 2013 r. przebywała na zasiłku chorobowym, wpłynął jedynie na to, że nie była w stanie wykazać, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji dysponuje 365 dniami uprawniającymi do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W konsekwencji przyjdzie uznać, że to skarżąca swoim postępowaniem przyczyniła się do tego, że otrzymała negatywne rozstrzygnięcie w zakresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ujawnienie się przedmiotowej okoliczności wyczerpało przesłankę wznowienia postępowania, jednakże stało się to następstwem określonego postępowania ze strony skarżącej. Tym samym podniesiony zarzut naruszenia postanowień aktu wykonawczego do ustawy nie mógł zostać uwzględniony. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że organ pierwszej instancji po otrzymaniu wskazanego dokumentu uruchomił nowe postępowanie i przyznał skarżącej zasiłek dla bezrobotnych począwszy od 29 listopada 2013 r.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy obowiązany będzie ocenić sytuację prawną skarżącej z uwzględnieniem przedłożonego dokumentu i podjąć rozstrzygnięcie mając w polu widzenia następstwa wywołane ujawnieniem przez skarżącą nowej okoliczności i podejmowane z tego powodu rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcia te nie stanowiły przedmiotu kontroli w ramach tego postępowania, zatem Sąd nie może wypowiedzieć się co do ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd nie orzekł z uwagi na charakter poddanej kontroli decyzji, ponieważ jej mocą odmówiono skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

O kosztach postępowania Sąd się nie wypowiadał, ponieważ skarżąca była zwolniona z ich ponoszenia.

Mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. wniesioną skargę należało uwzględnić i orzec jak w sentencji.