Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 209/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42, art. 43, art. 58
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z 15 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku C. T. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu dokonana wypowiedzeniem Prezydenta Miasta z 14 września 2016 r. dotycząca nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. Ś. – działka nr [..] o pow. 12.715 m2, której użytkownikiem wieczystym jest C. T. - jest nieuzasadniona, na podstawie art. 72 i art. 77- 81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121, dalej jako u.g.n.) w związku z art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako k.p.a.) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku.

Jak wynika z akt sprawy wspomnianym wypowiedzeniem Prezydent Miasta wypowiedział użytkownikowi wieczystemu tj. C. T. obowiązującą dotychczas opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w G., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [..] o pow. 12.715 m2 oraz zaoferował nową wysokość opłaty i wskazał podstawy jej zmiany.

W dniu 3 stycznia 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały złożone przez pełnomocnika C. T., dwa wnioski w treści których strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona. Wnioskodawca wniósł o doręczenie wypowiedzenia, ewentualnie zaś o ustalenie, że aktualizacji opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Wniosek ten uzasadniony został okolicznością, że wnioskodawca nie wie czy zostały mu skutecznie doręczone wypowiedzenia. Po powzięciu informacji, że takie wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej zostały dla niego wydane ustalił, że do siedziby prowadzonej przez niego firmy nie wpłynęły żadne pisma od Prezydenta Miasta.

Przywołanym na wstępie orzeczeniem z 15 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku.

Kolegium wskazało, że materia dotycząca wypowiedzenia wysokości opłat za użytkowanie wieczyste podlega regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie w art. 78 ust. 2 ustawodawca postanowił, iż cyt.: "Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej ,,kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu".

Stosownie do art. 79 ust. 7 ww. ustawy, cyt.: "Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach".

Przytaczając treść art. 58 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, iż warunkiem przywrócenia terminu, jak stanowi powołana powyżej norma, jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

1. uprawdopodobnienie przez osobą zainteresowaną braku swojej winy,

2. wniesienie przez zainteresowanego - wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,

3. dochowanie 7-dniowego terminu (nieprzywracalnego) od ustania przyczyn uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,

4. jednoczesne dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Brak którejkolwiek z powołanych powyżej przesłanek uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji podniósł, iż za uprawdopodobnienie braku winy nie można uznać okoliczności, że wnioskodawca nie wiedział czy wypowiedzenie zostało mu skutecznie doręczone. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe wypowiedzenie zostało skierowane do C. T. i zgodnie z potwierdzeniem odbioru w aktach sprawy zostało doręczone na adres znany organowi G. ul. M., zwrotne potwierdzenie odbioru podpisała E. T. w dniu 19 września 2016 r. Podkreślił organ, że z księgi wieczystej nieruchomości wynika, że użytkownikiem wieczystym gruntu jest C. T. jako osoba fizyczna co oznacza brak obowiązku organu doręczenia i kierowania wypowiedzenia dotyczącego wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na adres firmy wnioskodawcy.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższe orzeczenie złożył C. T., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1. naruszenie przepisu art. 7, 77 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące oraz zbyt ogólnikowe uzasadnienie skarżonego orzeczenia, w którym to uzasadnieniu organ nie wyjaśnił przyczyn niedoręczenia wypowiedzenia wysokości aktualnej opłaty za użytkowanie wieczyste na prawidłowy adres skarżącego, a zamiast tego doręczył ww. wypowiedzenie na poprzedni adres prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisu art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie skarżącemu przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy i finalnie wydanie skarżonego orzeczenia, i zamknięcie drogi do merytorycznego rozpoznania zarzutów skarżącego do nowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, oraz nie odniesienie się przez organ do twierdzeń skarżącego o nieprawidłowym doręczeniu (niedoręczeniu) skarżonego orzeczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 i 75 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności, w tym przeprowadzenia postępowania dowodowego w odpowiednim zakresie, tak by wydane orzeczenie nie naruszało prawa oraz by uwzględniało słuszny interes strony;

4. naruszenie przepisu art. 42 §1 k.p.a. poprzez wysłanie wypowiedzenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste na uprzedni adres prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, mimo że organ miał uprawnienie do wysłania ww. wypowiedzenia na adres zamieszkania lub do miejsca pracy, przede wszystkim dokładając najwyższej staranności w zapewnieniu prawidłowego doręczenia powyższego wypowiedzenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste dla osoby zobowiązanej do jej opłaty a nie do innej osoby trzeciej, czego organ nie wykonał, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5. naruszenie przepisu art. 78 ust. 2 ustawy z dn. 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 58 §1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo uzasadniona jest w innej wysokości, ze względu na nieuprawdopodobnienie braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi z art. 78 ustawy, mimo że skarżący wykazał, że ww. wypowiedzenie opłaty użytkowania wieczystego nie zostało mu prawidłowo doręczone, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

6. naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 89 §1 k.p.a. poprzez niewyznaczenie rozprawy w nin. sprawie przez organ, mimo że z okoliczności sprawy wynika, że rozstrzygnięcie sprawy na rozprawie zapewni nie tylko przyspieszenie postępowania, szczególnie że skarżący od początku kwestionował otrzymanie jakiegokolwiek wypowiedzenia opłaty od użytkowania wieczystego, o fakcie rozsyłania wypowiedzeń dowiedział się od swojego pełnomocnika, który reprezentuje w analogicznej sprawie sąsiada skarżącego, E. T. nigdy nie potwierdziła odbioru takiej korespondencji, zaś wszelkie te wątpliwości - włącznie z podpisem E. T., o którym pisze organ w skarżonym orzeczeniu - mogły zostać wyjaśnione przez organ w trakcie rozprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący w oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie wydanego orzeczenia i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności podniósł skarżący, że wydane w sprawie orzeczenie powinno być w istocie postanowieniem i podlegać kognicji sadu administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości doręczenia wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej od użytkowania wieczystego skarżący wskazał, że zgodnie z art. 42 §1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zdaniem wnoszącego skargę organ ma obowiązek dołożenia należytej staranności w prawidłowym doręczeniu wszelkiego rodzaju pism. Fakt że to organ wybiera miejsce doręczenia, to jednak powinien to czynić na podstawie swojej najlepszej wiedzy o sprawie i miejscu zamierzonego doręczenia pism dla strony tj. czy doręczenie winno skutecznie nastąpić w miejscu zamieszkania(mieszkania) strony czy w miejscu jej pracy. Prawo nie zwalnia organu z obowiązku dołożenia należytej staranności w wyborze miejsca doręczania pism. Podobnie co do ww. uprawnienia i obowiązku organów administracji publicznej wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w swym wyroku z dnia 31 maja 2016 r. II SA/Bd 145/16, w którym to uznał, że: przepis art. 42 § 1 k.p.a. nie nakazuje określonej kolejności miejsc, w której organ winien dokonywać doręczeń. Z przepisu tego nie wynika też, że organ zobowiązany jest próbować doręczyć przesyłkę we wszystkich miejscach, w których możliwe jest doręczenie korespondencji stronie. Wybór miejsca doręczenia pozostaje po stronie organu, który ma dokonać go w sposób zapewniający prawidłowe doręczenie. Skarżący podkreślił, że to organ ma zapewnić prawidłowe doręczenie, stąd też to organ może wybrać miejsce doręczenia przesyłki ale z uwzględnieniem posiadanej "wiedzy własnej" oraz domniemanej intencji Strony, gdzie ta spodziewa się i oczekuje korespondencji.

Argumentuje skarżący, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą, przebywa pod tym adresem w godzinach pracy operatora pocztowego, jak także jego syn upoważniony do odbioru korespondencji wiele czasu spędza w miejscu pracy- zatem naturalnym powinno być wysłanie wypowiedzenia opłaty rocznej dotyczącej tej nieruchomości w związku z prowadzoną na niej działalnością gospodarczą, w sposób zapewniający jej prawidłowe doręczeni na adres pracy (ul. Ś. w G.), nie zaś na były adres prowadzonej działalności gospodarczej tj. ul. M. w G.

Skarżący z chwilą dokonania zakupu prawa użytkowania wieczystego dokonał czynności ewidencyjnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W zakresie tych danych pozostaje także informacja o adresie do doręczeń dla przedsiębiorcy - adres ten nie jest ul. M. w G. Skarżący przywołuje ponownie, że ww. nieruchomość nie stanowi majątku wspólnego skarżącego i jego żony E. T., a wszelkie czynności w tym także pisma i korespondencja związana z działalnością przedsiębiorstwa A. muszą być kierowane na dane teleadresowe podane w rejestrze działalności gospodarczej. Brak jest przesłanek do uznania, że doręczanie korespondencji na adres przy ul. M. w G. - gdzie rzeczywiście uprzednio skarżący prowadził działalność gospodarczą, ale zmienił swoje dane adresowe w taki sposób, że każdy miał możliwość ustalenia prawidłowego adresu do doręczeń skarżącego - było doręczeniem prawidłowym.

Przywołał skarżący stanowisko orzecznictwa sądowego dotyczące okoliczności wskazujących na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu i wskazał, że za takie uznaje się takie zdarzenia niezależne od strony jak np.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie stronie pisma.

Dodatkowo zaznaczył w nawiązaniu do zarzutów skargi, że organ w żaden sposób nie przyczynił się do wyjaśnienia całej sprawy. Jedynie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia uznał, że E. T. odebrała korespondencję z wypowiedzeniem wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste w żaden sposób nie ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z 28 grudnia 2016 r., że skarżący o wypowiedzeniu wysokości opłaty rocznej dowiedział się od swojego pełnomocnika, który prowadzi analogiczną sprawę w zakresie nieruchomości sąsiadów skarżącego. Dla wyjaśnienia zaistniałej sytuacji w tym prawidłowości odbioru korespondencji, prawidłowości doręczenia zastępczego i osoby tzw. "dorosłego domownika" Organ był zobligowany do zarządzenia rozprawy w niniejszej sprawie i m.in. co najmniej wezwania E. T. na świadka. W ocenie skarżącego organ nie wyjaśnił dlaczego dla nieruchomości będącej od samego początku zakupioną (użytkowanie wieczyste) przez skarżącego jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą, który od 2014 r. wszelką korespondencję odbiera pod adresem inż. J. Ś. w G. o czym wyraźnie poinformował zmieniając dane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, organ jako miejsce doręczenia pisma z wypowiedzeniem opłaty od użytkowania wieczystego wybrał poprzedni adres działalności skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z 9 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę stojąc na stanowisku, że zaskarżone orzeczenie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wskutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postepowanie w sprawie wskazując, że Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, które wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Czy dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) ?"

Postanowieniem z 15 lutego 2019 r. NSA uchylił zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi powołując się na podjętą uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OPS 2/18. Uznał Sąd drugiej instancji, że zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 marca 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku użytkownika wieczystego, o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości, winno zostać potraktowane jako postanowienie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i jako takie podlegać merytorycznej kontroli sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z treścią uchwały NSA z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt I OPS 2/18 (orzeczenie dostępne, jak i pozostałe niżej wymienione w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – wydane na podstawie art. 59 § 1 kpa w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) – przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Odnotował skład orzekający w niniejszej sprawie, że w podjętej uchwale NSA nie wskazał czy termin do wniesienia wniosku użytkownika wieczystego, o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości jest terminem o charakterze przywracalnym czy też jest to termin materialnoprawny. Jednak wskutek braku jednoznacznego stanowiska w tym zakresie skład orzekający stanął na stanowisku, że w interesie strony leży merytoryczne rozpoznanie sprawy.

W tym kontekście brak pouczenia strony o przysługującym stronie środku zaskarżenia do sądu administracyjnego, choć wadliwy, to jednak wobec skutecznego wniesienia skargi, nie miał wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie stanowi podstawy dla wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Podobnie nie stanowi tego typu wadliwości oznaczenie wydanego rozstrzygnięcia jako orzeczenie zamiast, jak słusznie wskazał skarżący, postanowienie.

Zanim Sąd dokona oceni przesłanek warunkujących pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona ocenić należy prawidłowość doręczenia dokonanego wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej na adres domowy skarżącego, czyli ul. M. w G.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że sposób doręczania korespondencji został uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 42 i 43. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W drugim z wymienionych przepisów wskazano z kolei, że przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Kwestię sporną w sprawie stanowi adres na jaki organ dokonał doręczenia (adres zamieszkania), a na jaki adres doręczenia oczekiwał skarżący.

W aktach administracyjnych znajduje się wypis z ewidencji gruntów dotyczący działki nr [..] i wynika z niego, że użytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa jest C. T. zamieszkały przy ul. M. w G. Użytkownik wieczysty jest osobą fizyczną, nie wynika z akt aby nieruchomość powiązana była z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego. Użytkowanie wieczyste zostało przeniesione na skarżącego aktem notarialnym z dnia 10 marca 2014 r. i z tego aktu wynika, że prawo to skarżący nabył jako osoba fizyczna zamieszkała przy ul. M. w G. Pismo Prezydenta Miasta informujące o obowiązku uiszczania opłaty rocznej w związku z nabyciem prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zostało skierowane do skarżącego na adres M. w G. Wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej także zostało skierowane na adres M. w G. W ocenie Sądu stroną niniejszego postępowanie jest C. T. jako osoba fizyczna, a nie A. Nie znajduje Sąd żadnego uzasadnienie dla żądania i oczekiwania skarżącego, że doręczenia jakichkolwiek pism organy właściwe w sprawie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania dokonają na adres inny niż adres zamieszkania skarżącego. W aktach administracyjnych nie znajduje się wzmianka jakoby adres dla doręczeń dla skarżącego był na ul. Ś. w G. Doręczenia dokonywane w związku z ustanowionym użytkowaniem wieczystym gruntu nie są w żaden sposób powiązane z działalnością gospodarczą skarżącego i to C. T. jest użytkownikiem wieczystym, a nie A. Jest to okoliczność nie budząca żadnych wątpliwości Sądu i prowadzi ona do uznania, że całkowicie prawidłowe było dokonanie doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej związanej z prawem użytkowania wieczystego na adres skarżącego figurujący w ewidencji gruntów.

Powyższe pozwala na przejście do oceny prawidłowości rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2029/16).

Dla sprawy której przedmiotem jest przywrócenie uchybionego terminu do dokonania określonej czynności prawnej kluczowe znaczenie ma pojęcie braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej jak np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar itp. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ustawodawca nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1207/17). Tym samym przyjmuje się, że pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17).

Rozpoznając skargę należało uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego prezentowane w zaskarżonym postanowieniu o odmowie przywrócenia uchybionego terminu jest prawidłowe a przedstawiona motywacja słuszna i logiczna. Dokonując oceny argumentacji skarżącego nie można bowiem uznać, iż uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku.

Twierdzenie o wadliwym dokonaniu doręczenia wypowiedzenia na adres zamieszkania skarżącego zamiast na adres jego miejsca pracy, w sytuacji braku wyraźnego w tym zakresie żądania skarżącego, nie może być uznane za wyłączające winę przy przekroczeniu terminu. Należy podkreślić bowiem, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Doręczenie wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej nastąpiło do rąk E. T., dorosłego domownika, która kwitując odbiór przesyłki zobowiązała się do niezwłocznego poinformowania adresata o tym fakcie i przekazania mu przesyłki. Ewentualne zaniedbania domownika w tym zakresie, o czym skarżący nie wspomina, obciążają adresata. Niewątpliwie okoliczności wskazywane przez skarżącego przytoczonych wyżej kryteriów nie spełniają, co czyni słusznym stanowisko Kolegium.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.