Wyrok NSA, sygn. akt I SA 2051/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 103 poz. 446
law: Ustawa z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: Przepis art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446 ze zm./, stanowiący, że rekompensaty pieniężne będą wypłacane począwszy od 1993 r., nie później niż do końca 1997 r., nie ma charakteru materialnoprawnego i nie ustanawia nieprzekraczalnego terminu wypłat rekompensat. Ma on charakter instrukcyjny i zawiera zarazem zapowiedź /obietnicę/, że uprawnieni do rekompensat otrzymają je najpóźniej do końca 1997 r.

TEZY

Przepis art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446 ze zm./, stanowiący, że rekompensaty pieniężne będą wypłacane począwszy od 1993 r., nie później niż do końca 1997 r., nie ma charakteru materialnoprawnego i nie ustanawia nieprzekraczalnego terminu wypłat rekompensat. Ma on charakter instrukcyjny i zawiera zarazem zapowiedź /obietnicę/, że uprawnieni do rekompensat otrzymają je najpóźniej do końca 1997 r.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Roberta R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 30 października 1998 r. w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty pieniężnej na pokrycie części kosztów budowy budynku mieszkalnego i na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Wojewoda (...) decyzją z dnia 19 marca 1998 r. (...), po rozpatrzeniu wniosku Roberta R., odmówił przyznania mu prawa do rekompensaty pieniężnej na pokrycie części kosztów budowy budynku mieszkalnego, gdyż - jego zdaniem - wnioskodawca nie udokumentował w sposób jednoznaczny wydatków na cel mieszkaniowy, a przy tym do końca 1995 r. nie miał zezwolenia na budowę budynku mieszkalnego, co wyklucza możliwość przyznania rekompensaty.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w wyniku odwołania Roberta R. decyzją z dnia 30 października 1998 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji w obszernym wywodzie podał, że Robert R. spełnia warunki określone w art. 7 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446 ze zm./ uzyskania rekompensaty pieniężnej, gdyż kontynuował budowę budynku mieszkalnego wszczętą na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 28 grudnia 1989 r., udzielonego spółdzielni mieszkaniowej, i udokumentował, że poniósł wydatki w kwocie nie niższej niż dwukrotna wysokość rekompensaty. Jednakże z dniem 1 stycznia 1998 r. nie można wydawać decyzji na podstawie art. 7 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 4 października 1991 r., zgodnie bowiem z par. 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. w sprawie wydatków budżetowych, których niezrealizowane planowane kwoty nie wygasają z upływem roku budżetowego 1997 /Dz.U. nr 162 poz. 1109/ w 1998 r. finansowane mogą być wydatki na rekompensaty tylko w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym. Decyzje organu pierwszej instancji mogły być wydawane jedynie do końca 1997 r., co w świetle powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. czyni postępowanie w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym.

Robert R. zaskarżył powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zasądzenie na jego rzecz rekompensaty pieniężnej w kwocie 3 843,70 zł. Skarżący podał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a m.in. nie działał szybko i wnikliwie i nie wydał decyzji w terminie określonym w art. 35 par. 3 Kpa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wywodząc - co do istoty sprawy - podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Myli się Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, uważając, że przepis par. 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. w sprawie wydatków budżetowych, których niezrealizowane planowane kwoty nie wygasają z upływem roku budżetowego 1997 /Dz.U. nr 162 poz. 1109/ ogranicza ustawowe uprawnienia do rekompensaty pieniężnej na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446 ze zm./ ustawa ta obowiązuje do dnia 31 grudnia 1995 r., z wyjątkiem art. 7 i art. 15-18. Świadczy to, że ustawodawca nie ograniczył czasowego działania art. 7 powołanej ustawy, dającego uprawnienia do rekompensaty pieniężnej. Przepis art. 7 ust. 4 rzeczonej ustawy, stanowiący, że rekompensaty będą wypłacane począwszy od 1993 r., nie później niż do końca 1997 r., nie ma charakteru materialnoprawnego i nie ustanawia nieprzekraczalnego terminu wypłaty rekompensat pieniężnych. Przepis ten ma charakter instrukcyjny i zawiera zarazem zapowiedź /obietnicę/, że uprawnieni do rekompensat otrzymają je najpóźniej do końca 1997 r. Skoro to jednak nie nastąpiło, i to z przyczyn nieleżących po stronie uprawnionych do rekompensat, to nie można stawiać barier żądaniom mającym ustawowe podstawy, zwłaszcza w drodze przepisów rangi pozaustawowej. Powołany przepis par. 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. bariery takiej zresztą nie stanowi, jako że głosi on, iż niezrealizowane w 1997 r. kwoty planowanych wydatków budżetowych na finansowanie wydatków na rekompensaty w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym nie wygasają z upływem roku budżetowego 1997. Przepis ten zatem odnosi się do niezrealizowanych w 1997 r. kwot planowanych wydatków budżetowych, a nie do możliwości przyznawania rekompensat pieniężnych. Tak więc omawiany przepis został w danym wypadku zastosowany bezpodstawnie, a w dodatku błędnie był odczytany.

Nawet gdyby przyjąć, że wydatki budżetowe, o których mowa, mogą być wykorzystane na rekompensaty dla kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych jedynie "w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym", to przecież w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie odwoławcze. Wyrazy "w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym" znaczą, że chodzi o przyznanie rekompensaty pieniężnej w wyniku postępowania odwoławczego, bez względu na to, czy decyzja w tym przedmiocie zapadłaby w postępowaniu w drugiej instancji, czy też w pierwszej instancji /po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia/. Zawsze bowiem wypłaty pozostawałyby "w związku" z toczącym się postępowaniem odwoławczym.

Stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że decyzje organu pierwszej instancji w sprawach rekompensat pieniężnych mogły być wydawane jedynie do końca 1997 r., jest oczywiście bezzasadne, a umorzenie postępowania nie ma podstaw w przepisie art. 105 par. 1 Kpa, jako że nic nie wskazuje, aby postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uzasadnia jej uchylenie.

O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.