Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 427/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 78, art. 80,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2014r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz W. P. kwotę 690 (sześćset dziewięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 marca 2014r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania W. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: W. P. [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2013r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – "utrzymał zaskarżoną decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł w mocy".

W podstawie prawnej decyzji podano przepisy art. 4 pkt 22 lit. a, h, y, art. 5, art. 5a, art. 5b, art. 92a ust. 1-6,art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 1414), 1p. 1.1, 1p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L102 z 11.04.2006), art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L370 z 31.12.1985r., P. 0008 - 00021), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012r., poz. 1155 ze zm.),

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

1. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu,

2. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Dnia 1 marca 2013r. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy W. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe W. P.. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów, dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od 27 marca 2012r. do 4 stycznia 2013r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniał średnio 1 kierowcę. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia 11 kwietnia 2013r.

Decyzją z dnia 12 lipca 2013r. nałożono na W.a P.a karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, od której przedsiębiorca złożył odwołanie, w którym podał, że nie przedstawił dokumentacji kierowcy L. R. (wykresówek za okres 27.03.2012r. - 4.01.2013r.) ponieważ dokumenty pojazdu marki Daf o nr rej. [...] zostały skradzione w nocy z 31.01/1.02.2013r. Podczas włamania skradziony został sejf ze znajdującymi się w nim dokumentami, co zostało zgłoszone na policję. Oznacza to, że z przyczyn obiektywnych nie był on w stanie okazać żądanej dokumentacji, a organ I instancji mylnie za podstawę do stwierdzenia naruszenia przyjął oświadczenie jednego z pracowników przedsiębiorcy – M. S., zgodnie z którym wykresówki uległy zagubieniu podczas przeprowadzki w styczniu 2013r. Zdaniem skarżącego, w sprawie powinien więc znaleźć zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, ani zapobiec zdarzeniu w postaci kradzieży dokumentów.

Ponadto W. P. zarzucił niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, poprzez przyjęcie, że kierowca L. R. w okresie 27 marca 2012r. – 4 stycznia 2013r. wykonywał u przedsiębiorcy przewozy drogowe na potrzeby własne pojazdem powyżej 3,5 tony w oparciu o umowę zlecenia. L. R. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na okres próbny od dnia 14 maja 2012r. do 13 sierpnia 2012r. oraz na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia 14 sierpnia 2012r. do 13 sierpnia 2013r. Umowa o pracę na czas określony została rozwiązana za wypowiedzeniem z dniem 5 stycznia 2013r. W zaistniałym stanie faktycznym nie zachodziły więc przesłanki do uznania, że skarżący nie spełnił przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Jako dowód w sprawie skarżący przedłożył druki zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego L. R. wraz z potwierdzeniem w ZUS oraz wydruk wyrejestrowania ww. kierowcy z ubezpieczenia wraz z potwierdzeniem złożenia w ZUS. Skarżący wskazał, że nie był w stanie przedstawić umów o pracę zawartych z ww. kierowcą, gdyż zostały one zabezpieczone w postępowaniu karnoskarbowym, prowadzonym przez Izbę Celną w Poznaniu. Wnosił o zwrócenie do właściwego urzędu celnego o udostępnienie zabezpieczonych dokumentów, lecz organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób do wniosków strony.

Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (co miało miejsce w przedsiębiorstwie skarżącego).

Zgodnie z art. 92a ust. 6 ww. ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W pkt 1p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ww. ustawy usankcjonowano nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień, zaś w pkt 1p. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy usankcjonowano wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji karą pieniężną w wysokości 8 000 zł.

Odnośnie naruszenia 1p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie zapisów na wykresówkach; wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca udostępnia kierowcy na jego wniosek i przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Zawiadomieniem z dnia 8 marca 2013r. o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie poinformowano przedsiębiorcę W.a P.a o zakresie dokumentacji, jaka będzie podlegać kontroli. W zawiadomieniu wskazano na konieczność przygotowania do kontroli dokumentacji czasu pracy kierowców. Pismem z dnia 27 marca 2013r. wezwano przedsiębiorcę do okazania w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie m.in. wykresówek, danych cyfrowych oraz innych dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu wszystkich kierowców w kontrolowanym okresie.

Do dnia sporządzenia protokołu kontroli, tj. do dnia 11 kwietnia 2013r. W. P. nie przedstawił wykresówek, ani dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez L. R. w okresie 27 marca 2012r. – 4 stycznia 2013r. Z okazanego przez stronę wykazu pracowników wynika, iż ww. kierowca był jedynym kierowcą wykonującym przewozy drogowe na rzecz strony pojazdem powyżej 3,5 tony, w kontrolowanym okresie.

Przesłuchany w dniu 19 kwietnia 2013r. w charakterze świadka L. R. zeznał, iż w okresie 27 marca 2012r. do 4 stycznia 2013r. jeździł pojazdem o nr rej. [...], wszystkie wykresówki gromadził w samochodzie i tam je przechowywał. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie z pieczątką przedsiębiorstwa, w treści którego wskazano, iż tarcze tachografu z pojazdu marki Daf o nr rej. [...] zaginęły podczas przeprowadzki na magazyn w styczniu 2013r.

W związku z powyższym organ uznał, że W. P. nie udokumentował łącznie 173 dni pracy kierowcy.

Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu w przedmiocie nieokazania wykresówek z powodu kradzieży organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe nie ma wpływu na stwierdzone naruszenie. W ocenie organu, w toku postępowania administracyjnego W. P. nie wykazał, aby w prawidłowy sposób przechowywał dokumenty z zakresu czasu pracy, w tym aby były one niedostępne dla osób trzecich. W aktach sprawy nie znajdują się dokumenty wskazujące, iż W. P. zgłosił fakt kradzieży sejfu znajdującego się w domu przedsiębiorcy, nie wyjaśnił z jakiego powodu przechowywał dokumentację czasu pracy kierowcy poza siedzibą przedsiębiorstwa. W aktach sprawy brak jest zawiadomienia organów ścigania o fakcie włamania, ani też protokołu z czynności wyjaśniających.

Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania wykresówek i wydruków w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji przedstawicielowi służb kontrolnych. Art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje na obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia wykresówek lub kart kierowcy. Z treści powyższych przepisów wynika zatem ogólny obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia dokumentów. W ocenie organu powołanie się przez skarżącego na kradzież, w wyniku którego utracił on całą dokumentację związaną z czasem pracy kierowcy nie mogło zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. W tej kwestii organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011r., sygn. akt VI SA/Wa 1609/10 oraz wyrok NSA z dnia 27.03.2012 r., sygn. akt II GSK 343/11.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że zasadnym było nałożenie

na W.a P.a kary pieniężnej w wysokości 86 500 zł, ograniczonej do kwoty 15 000 zł z tytułu naruszenia 1p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Wskazano, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego obowiązany jest dochować obowiązków oraz warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające m.in. z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustawy o czasie pracy kierowców. Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie miał możliwości umorzenia postępowania ze względu na fakt, że kara pieniężna wynikająca z tytułu stwierdzonych naruszeń przekracza kwotę 15 000 złotych, bowiem niewątpliwie naruszenia te miały miejsce i strona podlega sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów. Zakresu postępowania administracyjnego prowadzonego w obu instancjach Inspekcji Transportu Drogowego nie determinuje kwota kary pieniężnej, ale ilość i rodzaj stwierdzonych naruszeń. Kontrolujący nie może odstąpić od stwierdzenia naruszenia przepisów prawa ze względu na fakt, iż ilość pozostałych naruszeń i wysokość przysługujących za nie kar pieniężnych przekracza kwotę 15 000 zł. Tym samym organ odwoławczy w przypadku ujawnienia w wyniku kontroli określonych naruszeń, nie można zaniechać ich stwierdzenia w rozstrzygnięciu kończącym przeprowadzone postępowanie administracyjne, nawet wówczas gdy suma kar pieniężnych wynikających z tych naruszeń przekraczałaby kwotę 15 000 zł. Wówczas ma zastosowanie przepis z art. 92 a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.

Odnośnie naruszenia 1p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy uznał, że z uwagi na brak dokumentacji nie jest w stanie bezsprzecznie stwierdzić, iż przedsiębiorca naruszył art. 4 ustawy o transporcie drogowym i powinien uzyskać licencję (w obecnym stanie prawnym zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego) na wykonywanie transportu drogowego, wobec czego odstąpił od stwierdzenia naruszenia 1p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a tym samym od nałożenia na W.a P.a kary pieniężnej w wysokości 8 000 złotych. Organ odwoławczy uwzględnił w tej części odwołanie W.a P.a i odstąpił od stwierdzenia naruszenia 1p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, a tym samym nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 5 marca 2014r., wniósł W. P., w której zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym - przez jego niezastosowanie,

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ kontrolujący wadliwie, jako powód nieprzedłożenia do kontroli dokumentów (wykresówek) potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów o dmc powyżej 3,5 ton przez kierowcę L. R. za okres 173 dni przyjął zaginięcie ich podczas przeprowadzki na magazyn przy ul. [...], w styczniu 2013r. Organ administracyjny oparł się tylko na oświadczeniu jednego z pracowników skarżącego, który nie miał pełnej wiedzy, co do miejsca przechowywania dokumentów transportowych przedsiębiorcy, w tym wykresówek dotyczących pojazdu marki DAF o nr rej. [...] . W niniejszej sprawie przedsiębiorca nie był w stanie okazać do kontroli rzeczonych dokumentów z uwagi na fakt, że dokumenty te zostały skradzione podczas włamania do posesji skarżącego, które miało miejsce w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 2013r. Na skutek włamania został skradziony sejf wraz z umieszczonymi wewnątrz dokumentami i innymi cennymi rzeczami skarżącego. Zdarzenie dotyczące włamania i kradzieży zostało zgłoszone przez skarżącego na Policję, w wyniku czego zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające przez organy ścigania. Powyższe zostało potwierdzone w oświadczeniu pisemnym pracownika M. S. z dnia 30 lipca 2013r., załączonym przez stronę do odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2013r.

W tym stanie rzeczy, nałożona na skarżącego kara za brak okazania do kontroli wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu do przewozu rzeczy o dmc powyżej 3,5 ton jest niezasadna, ponieważ skarżący nie był w stanie z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych okazać do kontroli w/w dokumentów.

Przepis art. 92c u.t.d. wprowadza przesłanki wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Użyte w art. 92c u.t.d. sformułowanie "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia" stanowi powtórzenie dotychczasowego art. 92a ust. 4 u.t.d. Natomiast element warunkowy - "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć" stanowi treść dotychczasowego art. 93 ust. 7 u.t.d., które zostały zmienione, a ich treść w tym zakresie przeniesiona do art. 92c, dodanego przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 września 2011r. (Dz.U.2011.244.1454) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2012r. Na gruncie przepisu art. 92 c u.t.d. aktualne pozostają orzeczenia sądów administracyjnych, tj. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. IISA/GI349/12, LEX nr 1234227 (odpowiedzialność administracyjna określona w przepisach u.t.d. nie ma charakteru absolutnego (automatycznego). Naruszający przepisy może się uwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić), wyrok NSA W-wa z dnia 14 listopada 2012r., sygn. IIGSK1424/11, LEX nr 1291697 (norma prawna zawarta w art. 93 ust. 7 u.t.d. zawiera zwrot niedookreślony, odwołujący się jedynie do zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, nie zaś do stanów i sytuacji nadzwyczajnych).

W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie miały miejsce przesłanki określone dyspozycją przepisu art. 92 c ust 1 pkt 1 u.t.d, tj. skarżący na skutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć - kradzieży z jego posesji dokumentów, w tym wykresówek i innych rzeczy znajdujących się w sejfie, nie był w stanie przedłożyć do kontroli żądanych przez organ wykresówek, a jednocześnie skarżący nie miał wpływu na powstanie tego naruszenia. Należy uznać, że dokumenty te były przechowywane i zabezpieczone w sposób należyty - strona przechowywała je w sejfie, na terenie swojej posesji.

Nieadekwatny pozostaje zatem przywołany przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok NSA z dnia 27.03.2012 r., sygn. II GSK 343/11, z którego wynika iż rozpoznawana sprawa dotyczyła kradzieży wykresówek, które nie były należycie zabezpieczone i leżały w miejscach ogólnodostępnych. W niniejszej sprawie natomiast kradzież dokumentów nastąpiła poprzez włamanie na teren posesji strony i kradzież sejfu, w którym zabezpieczone były m.in. dokumenty firmowe strony. W takim stanie faktycznym, w ocenie skarżącego nie można mu zarzucić, że nie przechowywał owych wykresówek z należytą starannością w prawidłowy sposób. Strona nie miała bowiem wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł obiektywnie przewidzieć i zapobiec. W tym stanie rzeczy, nałożenie kary na przedsiębiorcę było niezasadne i nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 92 c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty w niej podniesione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze.

Istota sprawy, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym, koncentruje się wokół kwestii odpowiedzialności skarżącego za niewywiązanie się z obowiązku okazania w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, które mają istotne znaczenie dla ustalenia przestrzegania przez przewoźnika przepisów o czasie pracy kierowcy. Cechą charakterystyczną tych dowodów, zwłaszcza wykresówek, jest niemożność ich odtworzenia dla potrzeb zbadania aktywności zawodowej kierowcy. Z tego wynika nałożony na przewoźnika obowiązek należytego przechowywania tych dowodów i ich okazywania na żądanie organu kontrolującego. Nieprzechowywanie przez przedsiębiorcę wykresówek i dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez co najmniej rok po ich użyciu, a także nieokazanie tych dokumentów, sankcjonowane jest karą pieniężną.

Jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w myśl art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Ponadto, zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie zapisów na wykresówkach oraz innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności (art. 25 pkt 1 i 4). Nieokazanie tych dokumentów podczas kontroli w przedsiębiorstwie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień (pkt 1p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Zebranie dowodów na okoliczność naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a także odpowiednich przepisów unijnych należy do obowiązków organów Inspekcji Transportu Drogowego. W pierwszej kolejności środkiem dowodowym jest protokół z przeprowadzonych czynności, wskazany w przepisach art. 74 ustawy, sporządzony przez inspektora, doręczony przedsiębiorcy.

Protokół taki został w sprawie niniejszej sporządzony dnia 11 kwietnia 2013r. i nie był w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji kwestionowany. Z protokołu kontroli wynika, że w kwestii przyczyn nieokazania przez przedsiębiorcę wykresówek organ I instancji oparł się na pisemnym "oświadczeniu strony" opatrzonym datą "27.03.26" i pieczątką "[...]..", nie zawierającym jednak podpisu przedsiębiorcy lub upoważnionej osoby. Z jego treści wynika, że "tarcze tachografu zaginęły podczas przeprowadzki na magazyn przy ul. [...], Ż., w styczniu 2013r.".

Należy zauważyć, że podczas kontroli przedsiębiorcę reprezentowała pracownik M. S. Do odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2013r., zostało dołączone jej pisemne oświadczenie, w którym podała, że nie miała pełnej wiedzy o miejscu przechowywania tarczek tachografów w dacie kontroli w przedsiębiorstwie i mylnie połączyła fakt zaginięcia tarczek z przeprowadzką. W skardze skarżący zarzucił, że organ administracyjny oparł się tylko na oświadczeniu jednego z pracowników skarżącego – M. S., która nie miała pełnej wiedzy, co do miejsca przechowywania dokumentów transportowych przedsiębiorcy, w tym wykresówek dotyczących pojazdu marki [...], zaś przedsiębiorca nie był w stanie okazać do kontroli rzeczonych dokumentów z uwagi na fakt, iż dokumenty te zostały skradzione podczas włamania do posesji skarżącego, które miało miejsce w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 2013r. Na skutek włamania został skradziony sejf wraz z umieszczonymi wewnątrz dokumentami i innymi cennymi rzeczami skarżącego. Zdarzenie dotyczące włamania i kradzieży zostało zgłoszone przez skarżącego na Policję, w wyniku czego zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające przez organy ścigania.

W tych okolicznościach, Sąd uznał za zasadny zarzut skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., organy bowiem nie dążyły do wyjaśnienia istotnej w sprawie okoliczności: czy podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, przez co nie można uznać, że przyjęty przez organ stan faktyczny sprawy jest prawidłowy. Ustalenie to ma istotne znaczenie, z uwagi na treść art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Skutkuje to obowiązkiem organu orzekającego sprawdzenia okoliczności podanych przez przedsiębiorcę, co oznacza przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania, dowodu z przesłuchania w charakterze świadka M. S. Uszło uwadze organu odwoławczego załączone do odwołania oświadczenie M. S, w dalszym bowiem ciągu organ odwoławczy wskazywał jedynie na dowód – niepodpisanego "oświadczenia strony" opatrzonego datą "27.03.26" i pieczątką przedsiębiorcy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał także, ze przesłuchany w dniu 19 kwietnia 2013r. w charakterze świadka kierowca L. R. zeznał, iż w okresie od 27 marca 2012r. do 4 stycznia 2013r. wszystkie wykresówki gromadził w samochodzie i tam je przechowywał. Nie wzięto jednak pod uwagę, że świadek ten zeznał także, że "być może ludzie, którzy sprzątali samochód mogli te wykresówki zabrać do biura razem z teczką z dokumentami".

Skarżący wskazał, że dokumenty były przechowywane w sejfie w budynku mieszkalnym. Do skargi załączono postanowienie z dnia 27 marca 2013r, [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży z włamaniem do budynku mieszkalnego oraz gospodarczego i zaboru celu przywłaszczenia sejfu stalowego wraz z dokumentami (art. 279 par. 1 k.k.). Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że dokumentacja nie była przechowywana w przedsiębiorstwie, lecz w mieszkaniu przedsiębiorcy. Skarżący w skardze podał, że sejf z dokumentami znajdował się w siedzibie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej pod adresem [...]. W ocenie Sądu, ta okoliczność wymagała wyjaśnienia, gdyż biorąc pod uwagę adresy przedsiębiorstwa oraz miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, jest to ta sama nieruchomość. Dopiero po wyjaśnieniu okoliczności wskazanych w odwołaniu, jak również powtórzonych w skardze, możliwe będzie stwierdzenie, czy skarżący w sposób prawidłowy przechowywał dokumenty z zakresu czasu pracy kierowcy.

Okoliczności te zostały podniesione dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jednak organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę ponownie, poddać analizie i ocenić cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, wszechstronnie i wyczerpująco ocenić czy wobec zarzutów odwołania nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu w sprawie (art. 138 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Po uzupełnieniu postępowania dowodowego organ winien ocenić, czy skarżący wykazał należytą staranność mając na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 par. 2 k.c.). Staranność można określić jako zespół pozytywnych cech, jak przykładowo pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A.Rzetecka-Gil. Komentarz do art. 355. LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny), dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013r., sygn. akt II GSK 214/12).

Ponownego rozważenia przez organ wymaga ustalenie, czy skarżący wykazał zaistnienie zdarzeń i okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, uzasadniających uchylenie jego odpowiedzialności za niedostarczenie organowi kontroli wspomnianych dowodów, w kontekście zwolnienia z obowiązku zapłaty kary pieniężnej, o której mowa w przepisie 1p 6.3.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.