Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 47/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 8, art. 9 i art. 12, art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 109
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, par 1 a, par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Asesor sądowy WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A.A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania dotyczącego udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego A.A. sumę pieniężną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A.A. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 22 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga A.A (dalej także jako "wnioskodawca" albo "skarżący") na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności.

A.A. wnioskiem z dnia 3 lipca 2020 r. zwrócił się do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pracę.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. Wojewoda wystąpił do organów, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 35) z zapytaniem, czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z tej samej daty organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że termin do wydania decyzji w sprawie został przedłużony do dnia 30 stycznia 2021 r.

W dniu 8 września 2021 r. do (...) Urzędu Wojewódzkiego w G. wpłynęło wniesione przez wnioskodawcę ponaglenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.").

W dniu 1 października 2021 r. Wojewoda wydał decyzję nr (...) o udzieleniu A.A. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2023 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (data wniesienia skargi – 14 października 2021 r.) A.A. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 35 § 1 - 3 k.p.a., art. 36 § 1 i 2 k.p.a., art. 37 § 4 k.p.a. oraz art. 12 § 1 i 2 i art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia od maja 2020 r. czynności faktycznie mających na celu rozpoznanie złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, brak zawiadamiania strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz przyczynach jej niezałatwienia w przepisanym terminie, niezachowanie przepisanych terminów w sprawie wniesionego ponaglenia, co stoi w całkowitej sprzeczności z naczelną zasadą wnikliwości, szybkości i prostoty postępowania administracyjnego oraz zasadą prawdy obiektywnej, która nakłada na organ prowadzący obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez zaniechanie umieszczenia w dokumencie podróży cudzoziemca odcisku stempla, pomimo wystąpienia wszelkich przesłanek do dokonania takiej czynności;

- art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 109 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, poprzez oczekiwanie na informacje od stosownych służb, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego pomimo upływu ustawowego terminu, wraz z którym wymóg uzyskania informacji należy uznać za spełniony.

Skarżący wniósł o ustalenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznając, że nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości przewidzianej przepisami prawa, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz - ewentualnie - zobowiązanie Wojewody do rozstrzygnięcia sprawy w wyznaczonym terminie nieprzekraczającym 30 dni.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP wpłynął do organu w dniu 3 lipca 2020 r., w czasie legalnego pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Wniosek zawierał wszelkie niezbędne dokumenty. W tym samym dniu skarżący złożył odciski palców. Pomimo tego w paszporcie skarżącego nie umieszczono odcisku stempla, do czego organ był zobowiązany stosownie do art. 108 ustawy o cudzoziemcach.

W ocenie pełnomocnika skarżącego w związku z treścią art. 35 § 3 i 36 § 1 k.p.a. Wojewoda dopuścił się rażącej bezczynności oraz prowadził postępowanie w sposób niedopuszczalnie opieszały, gdyż od dnia złożenia wniosku (3 lipca 2020 r.) do dnia wniesienia skargi, a więc przez 15 miesięcy wystosował jedynie wezwanie do odpowiednich organów (na podstawie art. 109 ust 1 ustawy o cudzoziemcach). Organ ani razu nie poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. W ocenie pełnomocnika, stosownie do terminów wskazanych w art. 109 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, opiniowanie wniosku skarżącego przez ponad rok jest całkowicie bezprawne. Ponadto w skardze zarzucono organowi również opieszałość w kwestii przekazania do organu wyższej instancji wniesionego we wrześniu 2021 r. ponaglenia, czym organ naruszył obowiązek wynikający z art. 37 § 4 k.p.a.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego wskazany brak działań organu godzi w zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli, informowania strony, ale przede wszystkim w zasadę szybkości i prostoty postępowania. Podkreślono, że skarżący w żaden sposób nie przyczynił się do wskazanego stanu postępowania.

W skardze wniesiono o przyznanie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując że w 2020 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wynosiło 5.167,47 zł, a pięciokrotność tej kwoty daje sumę 25.837,35 zł. Zatem, skoro skarżący od ponad 15 miesięcy czeka na wydanie decyzji pobytowej, daje to rekompensatę rzędu ok. 1.600 zł za każdy miesiąc do dnia wniesienia skargi.

Podniesiono, że wskazane naruszenia znacząco wpłynęły na sytuację życiową skarżącego i jego najbliższej rodziny (żony i dziecka), bowiem spowodowały trudności z wyjazdem z terytorium Polski, w tym także do kraju pochodzenia i spotkania z najbliższymi. Nadto brak posiadania stosownego zezwolenia w zasadzie całkowicie ogranicza skarżącego w poszukiwaniu nowego zatrudnienia.

Końcowo pełnomocnik skarżącego wskazał, że z informacji zawartych w internetowym systemie wynika, że w dniu sporządzenia przedmiotowej skargi, to jest 8 października 2021 r. została wydana decyzja pozytywna w sprawie skarżącego. Jednakże wskazana decyzja nie została skarżącemu doręczona zatem skarżący nie może potwierdzić prawdziwości tej informacji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie, odniósł się do zarzutów skargi oraz wskazał, że w dniu 1 października 2021 r. wydał decyzję o udzieleniu A.A. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2023 r.

Organ podkreślił, że czas rozpatrzenia wniosku A.A. wynikał ze złożoności samej procedury udzielenia tego rodzaju zezwolenia pobytowego określonej w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jak i złożoności okoliczności mogących stanowić podstawę do udzielenia cudzoziemcowi tego zezwolenia.

Organ przyznał, że czas załatwienia sprawy uległ wydłużeniu, zaznaczając, że czynności, o których mowa powyżej, były podejmowane niezwłocznie, przy zachowaniu kolejności wpływających wniosków. Organ podkreślił przy tym, że reżim pracy wprowadzony w związku z sytuacją zagrożenia epidemicznego COVID-19 niósł za sobą szereg ograniczeń - zarówno w bieżącej obsłudze klienta, dostępie pracowników do akt sprawy oraz w wysyłce korespondencji. Dlatego też organ nie mógł na bieżąco informować strony o podejmowanych czynnościach. Jednocześnie organ wskazał, że ma świadomość, że dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe leżące po stronie organu, jednak chciałby zwrócić uwagę, że liczba wniosków w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców składanych do Wojewody jest bardzo duża oraz, że czynione są starania dla poprawy efektywności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi cudzoziemców, przesunięcia i wzmocnienia kadrowe).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że przy ocenie prowadzonego postępowania bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania.

Przedmiotem niniejszej skargi skarżący uczynił postępowanie toczące się przed Wojewodą w sprawie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił Wojewodzie bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania.

Na wstępie wskazać należy, że wymogi formalne skutecznego wniesienia skargi zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do wskazanego wyżej art. 53 § 2b p.p.s.a., jest uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wskazany wymóg formalny spełnił wnosząc ponaglenie w dniu 8 września 2021 r.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

na podstawie odrębnych przepisów.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę wydana w sprawie z wniosku skarżącego decyzja Wojewody z dnia 1 października 2021 r. nr (...) o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP do dnia 31 grudnia 2023 r. nie stanowi przeszkody dla merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie rozstrzygnięcia, czy zaistniała w niniejszej sprawie bezczynność, bowiem w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi sytuacja, której dotyczy cytowana uchwała. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem aby powyższa decyzja Wojewody została skarżącemu doręczona przed wniesieniem skargi (14 października 2021 r. – przyp. Sądu). W skardze pełnomocnik skarżącego oświadczył wprost, że wskazana decyzja nie została skarżącemu doręczona. Nie można zatem uznać, iż skarga A.A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z jego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została wniesiona po zakończeniu postępowania decyzją administracyjną, która uzyskała przymiot ostateczności.

W konsekwencji należy stwierdzić, że wydanie wymienionego rozstrzygnięcia przez Wojewodę ma jedynie ten skutek, że Sąd nie ma obecnie podstaw aby zobowiązywać organ, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do wydania decyzji.

Odnosząc się do meritum sprawy wskazać z kolei należy, że pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z kolei przewlekłość zdefiniowano w przepisie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Istotą kontroli sądu administracyjnego ze skargi na bezczynność jest zbadanie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. Obie formy opieszałości postępowania bowiem przeplatają się wzajemnie. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

Przewlekłość postępowania zachodzi natomiast, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Można zatem stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania występuje, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, czy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, ale również wówczas gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi z kolei środek prawny, którego celem jest zapewnienie realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.). Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga bowiem, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W myśl ogólnej reguły zawartej przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 § 2 k.p.a., stanowiącej rozwinięcie powyższej zasady, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W realiach sprawy należało mieć również na uwadze treść regulacji zawartych w art. 109 ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach, które przewidują zwrócenie się do określonych organów o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy te przekazują stosowną informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Termin ten może być przedłużony do 60 dni w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w ustawowych terminach uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.

Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, należy uznać za zasadny zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Podkreślenia wymaga, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do Wojewody w dniu 3 lipca 2020 r., zatem w tym dniu zapoczątkowane zostało postępowanie administracyjne. Wydanie przez Wojewodę decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji nastąpiło w dniu 1 października 2021 r. Zatem postępowanie w rozpatrywanej sprawie trwało rok i trzy miesiące. Jest to czas niewątpliwie przekraczający ustawowe terminy na załatwienie sprawy. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że w tym czasie organ jedynie wystosował wezwanie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (pismo z dnia 24 sierpnia 2020 r.) oraz przesłał do skarżącego zawiadomienie o nowym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 stycznia 2021 r. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w sprawie wystąpił stan bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) Dwumiesięczny termin załatwienia sprawy (art. 35 § 3 k.p.a.) został przez organ znacznie przekroczony. Co ważne, organ znacząco przekroczył również nowy termin załatwienia sprawy, który sam wyznaczył stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy o 5 miesięcy nie znajduje żadnego uzasadnienia w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że od momentu podjęcia wskazanych czynności do dnia wydania decyzji organ pozostawał w całkowitej bezczynności.

Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę należy z kolei uznać brak niezwłocznego działania organu po wpłynięciu złożonego przez skarżącego wniosku (co nastąpiło w dniu 3 lipca 2020 r.), bowiem wezwanie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do wymienionych w tym przepisie organów o konieczne informacje organ wystosował dopiero w dniu 24 sierpnia 2020 r., a zatem prawie po upływie dwóch miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Obowiązek wynikający ze wskazanego przepisu jest czynnością podejmowaną każdorazowo w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Jest to więc czynność standardowa, konieczna i niezależna od innych czynności podejmowanych w toku postępowania. W ocenie Sądu nie było zatem przeszkód w sprawie aby wezwanie do stosownych organów podjąć niezwłocznie po wpłynięciu przedmiotowego wniosku do (...) Urzędu Wojewódzkiego. Od dnia 24 sierpnia 2020 r. do dnia wpływu ponaglenia organ pozostawał w istocie bierny. Nie podjął żadnych nowych czynności, które prowadziłyby do rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle powyższych okoliczności zasadnym jest uznanie, że Wojewoda niezasadnie przedłużał termin załatwienia sprawy. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi nie wynikają zaś żadne obiektywne okoliczności usprawiedliwiające zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy przez Wojewodę . Wskazać w tym miejscu należy, że Wojewoda nie zrealizował także prawidłowo obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., bowiem w badanym postępowaniu wystosował tylko jedno zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy.

Ponadto wskazać należy, że podniesiona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność wprowadzenia reżimu pracy w związku z ogłoszeniem stanu epidemii wpływająca na zwlokę w prowadzeniu postępowania, nie mogła być ani pierwotną, ani główną przyczyną przewlekłego prowadzenia postępowania oraz pozostawania przez organ w stanie bezczynności.

Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) - dalej jako "ustawa o COVID") – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. W art. 15zzs ust. 10 ustawy o COVID wskazano, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy nie stosuje się (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postępowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). Przywołany art. 15zzs ustawy o COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r., z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 ww. ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach w art. 15zzs ustawy o COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło dnia 16 maja 2020 r.), czyli od dnia 24 maja 2020 r. W realiach sprawy wniosek skarżącego został złożony w dniu 3 lipca 2020 r., a zatem wpłynął do organu po wyżej wskazanym okresie.

Oczywistym jest przy tym wskazanie, że sygnalizowane przez organ braki kadrowe nie stanowią wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej. Nadmiar spraw nie może zwalniać organów z odpowiedzialności z tytułu niezałatwiania spraw w terminie, gdyż gwarancja załatwienia sprawy w terminie stanowi jedno z elementarnych uprawnień strony postępowania administracyjnego.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności zasadnym było zatem stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku) naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.

Sąd stwierdził jednocześnie (orzeczenie na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji wyroku), że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przy ocenie, czy naruszenie prawa jest rażące, Sąd wziął pod uwagę nie tylko zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, ale całość okoliczności sprawy. Istotna jest także skala przekroczenia terminu do załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż ani trudności kadrowe organu, ani pandemia COVID-19 nie usprawiedliwiają załatwienia sprawy dopiero po upływie 13 miesięcy od daty złożenia stosownego wniosku.

Bezprawne i nieuzasadnione przedłużenie postępowania przez organ administracji uczyniło zasadnym przyznanie skarżącemu z tego tytułu sumy pieniężnej na podstawie art.149 § 2 p.p.s.a., o czym Sąd orzeł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd ocenił, że żądana przez skarżącego kwota jest zbyt wygórowana. Wysokość przyznanej sumy pieniężnej w realiach niniejszej sprawy jest adekwatnym zadośćuczynieniem dla skarżącego z tytułu rażącego naruszenia terminów na rozpatrzenie sprawy przez organ administracji. W konsekwencji, nałożenie na organ sankcji w postaci przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w znacznie niższej od oczekiwanej wysokości, było w ocenie Sądu, uzasadnione. Przyznana kwota będzie w wystarczający sposób spełniała zarówno swą rolę prewencyjną, jak i kompensacyjną, a jej wysokość spełnia kryterium przewidziane w art. 154 § 6 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie sentencji sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego 597 zł. Na zasądzoną od organu kwotę składają się: kwota uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa (17 zł).

Wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.