Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 616/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 67, art. 180, art, 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 616/15 | , , , [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r., sprawy ze skargi W. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 lutego 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, , , - s k a r g ę o d d a l a -,


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z 20 lutego 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej-O.p.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 24 listopada 2014r. nr [...] którą odmówiono W.K.: umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w dniu 31 października 2005r. w kwocie 9.077,80 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 8.394,00 zł; umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości 8.394,00 zł od zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w dniu 31 października 2005r. w kwocie 9.077,80 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej ustalił następujący stan faktyczny:

Wniosek W.K. o umorzenie zaległości podatkowej uzasadniony został trudną sytuacją materialną i życiową podatnika. W.K. wskazał, że po odliczeniu wszystkich koniecznych comiesięcznych wydatków nie pozostaje mu żadna kwota, która pozwoliłaby zapłacić zaległość podatkową. Ponadto wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności umożliwiających jej zapłacenie. Umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej jest, w ocenie podatnika, zasadne ponieważ zmieniła się jego sytuacja finansowa. Wskazał on, że w 2010r. tj. w czasie wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania pracował i uzyskiwał dochód w wysokości 3.352,63 zł/m-c, a od 2011r. przeszedł na emeryturę i obecnie otrzymuje świadczenie w wysokości brutto 2.061,40 zł, a kwota netto wynosi 1.710.87 zł/m-c oraz uzyskuje kwotę 305,00 zł z tytułu zatrudnienia na 1/4 etatu.

Argumentacja ta nie została uwzględniona przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, który decyzją z 24 listopada 2014r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej.

W odwołaniu W.K. zarzucił naruszenie:

- art. 67a§1 pkt 3 O.p. poprzez błędną jego interpretację,

- art. 122 O.p. oraz art. 187§1 poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 191 ustawy O.p. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wniósł o uchylenie decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, tj. umorzenie zaległości podatkowej, względnie o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty

sprawy, względnie o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.

Uzasadniając motywy wydanej przez siebie decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie znalazł przesłanek, zgodnych z art. 67a§1 pkt 3 O.p., które uzasadniałyby przychylenie się do wniosku strony. Ważąc bowiem interes podatnika organ podatkowy powinien mieć także na uwadze interes budżetu państwa z którego jest finansowany szeroki zakres potrzeb społecznych. Przez ważny interes podatnika organ rozumiał zarówno nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, bądź zaistnienie losowych zdarzeń powodujących utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, w tym wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz koniecznych do poniesienia wydatków.

Organ wyjaśnił, że powstanie przedmiotowej zaległości podatkowej było związane z dokonaniem przez podatnika sprzedaży nieruchomości (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu) przed upływem 5 lat od daty jej nabycia za kwotę 190.000,00 zł. Co prawda podatnik złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym oświadczenie, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży ww. nieruchomości przeznaczy w ciągu 2 lat na własne cele mieszkaniowe, w związku z czym nie wpłacił zryczałtowanego 10% podatku dochodowego. Jednakże uzyskanego przychodu nie wydatkował w całości na deklarowane cele mieszkaniowe i w konsekwencji nie spełnił warunków do zwolnienia z opodatkowania 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a zatem został zobowiązana do jego zapłaty wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości określonej decyzją z 21 maja 2010r. na kwotę 13.143,00 zł (która została objęta wnioskiem o umorzenie).

Organ zauważył, że przychód ze sprzedaży nieruchomości jest przychodem jednorazowym i dodatkowym, nie stanowiącym zwykłego źródła utrzymania, zaś sposób uzyskania tego przychodu pozwala na uregulowanie należności podatkowej przez co nie powoduje zagrożenia egzystencji podatnika, podatek ten nie jest pobierany z bieżących środków przeznaczonych na utrzymanie. Organ uznał, że w pojęciu ważnego interesu podatnika nie mieści się sytuacja, w której podatnik sprzedając nieruchomość, z transakcją której związany był obowiązek podatkowy nie zachowuje należytej staranności w dopełnieniu obowiązków z tego wynikających, w tym dopełnienia wymogów formalno-prawnych, uprawniających do skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Skoro przedmiotowa zaległość podatkowa stanowi konsekwencję niewywiązywania się z ciążącego obowiązku podatkowego, nie zaś z nadzwyczajnych działań pozostających poza wpływem podatnika, to nie sposób zgodzić się z subiektywnym przekonaniem odwołującego o zaistnieniu ważnego interesu uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał następnie, że transakcja odpłatnego zbycia nieruchomości, z którą związany był obowiązek podatkowy, była świadomą suwerenną i indywidualną decyzją W.K.. Konsekwencje takiego postępowania nie mogą być przenoszone na budżet państwa, a udzielenie wnioskowanej ulgi de facto sprowadzałaby się do takiego skutku, co byłoby sprzeczne z szeroko rozumianym interesem publicznym.

Udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby w tym przypadku naruszeniem zasad konstytucyjnych, stosowanie których obowiązuje każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że na mocy ustawy z 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U Nr 78 poz. 483 ze zm.) każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej nadane zostały nie tylko prawa ale i obowiązki. Podstawowe obowiązki, które winien wykonywać każdy obywatel określone są m.in. w art. 84 tej ustawy, którego treść stanowi, iż każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Wyjaśniono, że przy podejmowaniu decyzji ulgowych organy podatkowe są obowiązane do zbadania sytuacji finansowej podatnika oraz oceny jego możliwości płatniczych, jednak nawet w sytuacji stwierdzenia trudności finansowych zobowiązanego nie są zobligowane do udzielenia wnioskowanej ulgi. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji dokonał analizy aktualnej sytuacji materialno – finansowej podatnika. I tak z akt sprawy wynika, że W.K. uzyskuje dochód netto z emerytury w wysokości 1.710,87 zł/m-c. Jednocześnie, jak podał, uzyskuje dochód z umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu w wysokości netto 305,00 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym z 4 listopada 2014r. wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z synem M. G., który od 09/2014r. prowadzi własną działalność gospodarczą, poprzednio był bezrobotny i nie dokłada się do utrzymania gospodarstwa i drugim synem Ł. K (30 l.), który prowadzi działalność gospodarczą i w niewielkim stopniu dokłada się do utrzymania gospodarstwa. Z podanych przez podatnika informacji wynika, że łączna kwota kosztów utrzymania stanowi ok.1.830,00 zł/m-c. Z przedstawionych kserokopii faktur/dowodów zapłaty wynika natomiast, że łączne opłaty miesięczne wynoszą 523,72 zł.

Wobec powyższego organ stwierdził, że wykazane przez podatnika koszty utrzymania domu w kwocie 630,00 zł zostały nieco zawyżone wobec faktycznych wydatków potwierdzonych dokumentami. Przyjmując faktycznie ponoszone koszty utrzymania w wysokości 523,72 zł/m-c, po doliczeniu pozostałych wydatków stanowią łącznie wydatek w wysokości 1.723,72 zł/m-c. Podatnik, jak i pozostali członkowie rodziny posiadają źródło dochodu tak więc nie ma zagrożenia egzystencji, a kwota dochodu podatnika (brak wskazania dochodu synów) w wysokości 2.015,87 zł/m-c pozwala na pokrycie kosztów utrzymania w kwocie 1.723,72 zł/m-c i do dyspozycji pozostaje kwota 292,15 zł/m-c.

Organ zaznaczył, że z oświadczenia złożonego w piśmie z 7 października 2014r. wynika, iż podatnikowi pozostaje ok. 170,00 zł i kwota ta jest przeznaczana na dojazdy do pracy, środki czystości, ubrania. Jednocześnie podatnik wskazał, że kwota ta jest za mała na zakup niezbędnych środków czystości, ubrań oraz na zapewnienie innych niezbędnych potrzeb bytowych. Organ zauważył, że ponoszone wydatki związane z utrzymaniem rodziny są typowe i związane z funkcjonowaniem każdej rodziny i nie mają cech nadzwyczajności.

Dalej organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że W.K. posiada majątek nieruchomy - działkę wraz z domem o pow. ok. 70 m2 położoną w P., w którym zamieszkuje wraz z synami. Poza ww. nieruchomością i samochodem marki Renault Laguna rok prod. 1996 nie posiada innego majątku.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wskazana przez podatnika niemożność uregulowania zaległości podatkowej ze względu na wysokość uzyskiwanych aktualnie dochodów nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie,

Jak wcześniej wskazano podatnik uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości ok. 2.015,87 zł, w tym z emerytury 1.710,87 zł/m-c. Zatem odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie nie spowoduje zagrożenia jego egzystencji. Ponadto posiadany przez podatnika majątek nieruchomy (pow. użytkowa w budynku mieszkalnym 72,6 m2, grunty orne 0,3275 ha) nie został co prawda określony wartościowo jednakże zapewne jego wartość przekracza kwotę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, co, w ocenie organu, pozwala uznać, że po stronie podatnika brak jest ważnego indywidualnego i obiektywnego interesu uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi.

Jednocześnie organ zauważył, że pomimo zaistniałych trudności finansowych podatnika utrzymywał od 2009r. syna M. (39 l.), który dopiero od 09/2014r. podjął się prowadzenia działalności gospodarczej, a także wspiera finansowo drugiego syna – Ł. (30 l.), który jak wynika z oświadczenia pracuje, ale nie osiąga wystarczających dochodów do samodzielnego utrzymania się.

Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił także uwagę, że miesięczny budżet domowy obciążony jest ratą pożyczki w wysokości 750,00 zł zaciągniętej na sfinansowanie celu konsumpcyjnego w kwocie 8.814,92 zł i spłatę kredytu w wysokości 29.185,08 zł wg umowy zawartej 14 października 2011r., która stanowi 43,51% łącznych kosztów i wydatków. W ocenie organu odwoławczego ponoszenie tego rodzaju wydatku, nie może przesądzać o przyznaniu wnioskowanej ulgi w spłacie. Organ zauważył, że z akt sprawy nie wynika także, aby WK posiadał zaległości z tytułu spłaty ww. pożyczki. W ocenie organu oznacza to, że podatnik nierówno traktuje swoje należności cywilnoprawne i publicznoprawne tzn. koszty spłaty pożyczki traktuje w sposób uprzywilejowany, odsuwając zapłatę należności podatkowych na dalszy plan.

Dodatkowo organ zauważył, że WK dokonał w dniu 12 lipca 2010r. darowizny na rzecz synów R i Ł. K. nieruchomości składające się z udziału 2/3 części działki (nr 46/5) oraz całej działki (nr 46/3) zabudowanej budynkiem mieszkalnym w trakcie budowy oraz działki (nr 46/2) niezabudowanej położonych w Przybysławicach gm. Zielonki o wartości 80.000,00 zł. Na skutek takiego rozporządzenia podatnik wyzbył się zatem częściowo majątku nieruchomego. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, powinien on rozwiązywać swoje trudności finansowe we własnym zakresie, nie uciekając się do pomocy organów podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał w dalszej kolejności, że argumentacja podatnika w sprawie dotyczącej ulgi w spłacie skupiła się na przyczynach powstania przedmiotowej zaległości podatkowej. Organ wyjaśnił, że powyższa argumentacja związana była z postępowaniem wymiarowym, które jest postępowaniem odrębnym do postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należności podatkowej i co do zasady ocena prawidłowości jego toku i wyniku wykracza poza ramy postępowania w sprawie udzielenia ulgi. Od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości nr [...] podatnik nie złożył odwołania. Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji podatnik nie wydatkował na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i lit. e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodu uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości w kwocie 131.434,56 zł. Organ wyjaśnił, że nie uwzględniono wydatku w wysokości 42.662,73 zł dotyczącego wniesienia wkładu budowlanego (który nie korzysta ze zwolnienia), a podatnik nie przedstawił dowodów spłaty pożyczki na kwotę 10.000,00 zł i 5.000,00 zł. Zatem z kwoty przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w wysokości 190.000,00 zł na cele mieszkaniowe została uwzględniona tylko kwota 58.565,44 zł. Różnica pomiędzy uzyskanym przychodem ze sprzedaży nieruchomości, a kwotą wydatkowaną na cele mieszkaniowe wyniosła 131.434,56 zł i stanowiła ona podstawę naliczenia 10% podatku, który stanowi zaległość podatkową, objętą przedmiotowym wnioskiem ulgowym.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia. Organ I instancji w toku postępowania wyczerpująco zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie, jak również wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego podatnik był wzywany o uzupełnienie materiału dowodowego, o udokumentowanie przedstawionych argumentów oraz wskazanie wszelkich danych dotyczących aktualnej sytuacji ekonomicznej. Zatem materiał dowodowy został zebrany w sposób właściwy, poprawnie przeprowadzono jego analizę i przedstawiono jego ocenę w zaskarżonej decyzji. Organ I instancji uwzględnił także zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, a decyzja zawiera uzasadnienie odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył przy tym, że zasada wyrażona w art. 67a§1 pkt 3 O.p. nie oznacza, iż organ podatkowy powinien lub musi wydać pozytywną decyzję w spłacie należności podatkowych w każdym przypadku, kiedy wystąpi o to strona. Podejmowane decyzje mają charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet mimo spełnienia przesłanek, organ nie jest zobligowany do udzielenia ulgi.

Odnośnie spłacanej przez odwołującego pożyczki, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że intencją organu I instancji było wykazanie, że odwołujący spłaca raty pożyczki, odsuwając zapłatę zaległości podatkowej. Odnośnie zaś kłopotów zdrowotnych odwołującego, organ wyjaśnił, że wziął je pod uwagę, niemniej jednak uznał, że nie mogą one stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi. Organ zauważył przy tym, że stan zdrowia umożliwia odwołującemu, pomimo wieku i wskazanych dolegliwości zdrowotnych, wykonywanie nadal pracy zarobkowej (umowa o pracę w wymiarze ¼ etatu). Jednocześnie ponoszenie wydatków z tytułu leczenia w wysokości 100 zł miesięcznie, przy uzyskiwanym dochodzie ok 2.015,87 zł nie zagraża bieżącej egzystencji. Organ podkreślił także, że to nie kłopoty finansowe przyczyniły się do powstania zaległości podatkowej, lecz przeznaczenie środków finansowych na inne niepodatkowe cele.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a o także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 67a§1 pkt 3, art. 121, art. 122, art. 187§1 i art. 191 O.p.

W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasową argumentację. Skarżący podniósł, że jego comiesięczne wydatki pokrywają się z dochodami, a zatem jego sytuacja materialna może doprowadzić do zagrożenia egzystencji. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że posiadany przez niego majątek w postaci domu mieszkalnego ma wartość przekraczającą kwotę ciążącej na nim zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Niedopuszczalna jest także argumentacja organu, który wskazał, że pomimo zaistniałych trudności finansowych skarżący utrzymywał od 2009r. syna. Skarżący zaznaczył, że syn uległ ciężkiemu wypadkowi i jego obowiązkiem, jako rodzica, było pomóc synowi w powrocie do zdrowia. Dalej skarżący podniósł, że organ podatkowy pomimo wielokrotnych wyjaśnień skarżącego nie uwzględnił wydatku w kwocie 42.662,73 zł, który został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe (tj. na wykup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu). Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem, że sprzedaż nieruchomości była jego suwerenną decyzją. Został bowiem do tego zmuszony przez swoją sytuację życiową tj. rozwód i konieczność podziału majątku. Skarżący podniósł, że w rzeczywistości nigdy nie dysponował kwotą 190.000 zł i organ podatkowy niesłusznie wskazuje tę kwotę. Tym samym zdaniem skarżącego doszło do błędnych ustaleń stanu faktycznego i wybiórczej oceny materiału dowodowego.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Decyzje dotyczące ulg podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego i terminowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział jednakże w przepisie art. 67a§1 O.p. poprzez dopuszczenie możliwości udzielania indywidualnej ulgi podatkowej (w formach określonych w pkt 1 - 3), w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowej.

Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem wypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Przede wszystkim nie jest oparte o kryterium uznania ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a§1 O.p. Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych (np. zasad etyki, współżycia społecznego, rachunku ekonomicznego i in.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 9 stycznia 2002r. sygn. akt: III SA 830/00, prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 15 lipca 2010r., sygn. akt: I SA/GL 906/10, wyrok NSA z 31 października 2012r., sygn. akt: II FSK 510/11, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w piśmiennictwie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a§1 O.p.

W postępowaniu w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej, kontrola legalności decyzji uznaniowych przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy nastąpiło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187§1 O.p.), czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne (art. 122 O.p.) oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O. p.) dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67a§1 O.p.

Ocena stanu faktycznego dokonana przez Sąd-stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu z zachowaniem reguł ogólnych oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień strony. Organ I instancji dopuścił szereg dowodów z dokumentów, których przeprowadzenie pozwoliło na dokonanie wystarczających ustaleń faktycznych w przedmiocie spełnienia przez skarżącego jednej z przesłanek warunkujących udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Należy przy tym podzielić stanowisko organu odwoławczego, że to strona występująca z żądaniem udzielenia ulgi w oparciu o art. 67a§1 O. p. powinna powołać dowody lub wnioskować o przeprowadzenie ich przez organ w celu wykazania, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny (wyrok NSA z 18 stycznia 2006r. sygn. akt: II FSK 405/05). Wnioskodawca bowiem, wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku, najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami, mogącymi potwierdzić określone fakty w ramach dobrej współpracy z organami podatkowymi, umożliwiając im właściwą realizację zasad określonych w art. 122, art. 187§1 i art. 191 O. p. (wyrok NSA z 23 grudnia 2008r. sygn. akt: II FSK 1326/07). Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia, tzn. potwierdzenia, czy zaprzeczenia sytuacji opisywanej przez wnioskodawcę, musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe (wyrok NSA z 25 kwietnia 2008r. sygn. akt: II FSK 346/07). W związku z tym należy uznać, iż organy obu instancji prowadzące postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości powinny przede wszystkim czuwać nad legalnym i prawidłowym jego przebiegiem, z zachowaniem reguł wynikających z zasad ogólnych, w tym - w możliwym zakresie - dowodzenia prawdy obiektywnej, z uwzględnieniem okoliczności mogących mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy i zakończenia postępowania.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał takiej inicjatywy dowodowej, która umożliwiłaby organom ustalenie faktów w takiej postaci, jaką przedstawił we wniosku o udzielenie ulgi, a następnie w odwołaniu oraz skardze do Sądu. Co więcej - mimo skierowania wezwania do skarżącego przez organ (pismo z 21 października 2014r.) do przedłożenia dodatkowych informacji dotyczących aktualnej sytuacji finansowej materialnej i bytowej- nie dowiódł tych okoliczności. Nie jest uzasadnione domaganie się przez skarżącego od organów podatkowych zbadania i przyjęcia za udowodnione określonych faktów w sytuacji, gdy skarżący mimo wezwania do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację materialną, nie przedkłada ich. Dodatkowo należy podkreślić, że kwota ponoszonych miesięcznie wydatków wskazana przez skarżącego i ta, która faktycznie wynika z dokumentów dostarczonych przez skarżącego, różni się. Skarżący nie wskazał także dochodów uzyskiwanych przez syna.

W toku postępowania przed organem drugiej instancji nie doszło do naruszenia art. 187§1 oraz 191 O.p.

Wszystkie czynności w ramach postępowania organ wykonał, kierując się zasadą zaufania. Zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu między innymi przez swobodny dostęp do akt sprawy, możliwość zadawania pytań, zgłaszania uwag. Podkreślenia wymaga, że ustalenie stanu faktycznego wiąże się z zebraniem dowodów potwierdzających ten stan (istnienie, bądź nieistnienie faktów). Jakkolwiek przepis art. 187§1 O.p. nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów, nie oznacza to, że strona jest zwolniona od udziału w jego realizacji, bowiem organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Ponadto nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, jeżeli dowodów w sprawie nie dostarczył sam podatnik. Zatem skoro skarżący nie współpracuje z organem odwoławczym, nie może obciążać organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów na swoją korzyść.

Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowo organ I instancji stwierdził, że udzielenie wnioskującemu tego rodzaju ulgi byłoby nieuprawnionym, uprzywilejowanym traktowaniem jego w stosunku do innych podatników starających się rzetelnie wywiązywać i współpracować z organami podatkowymi.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 233§1 pkt 1 O.p., podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, dotarł do wszystkich istniejących, a istotnych dla sprawy dowodów i na ich podstawie ocenił wiarygodność okoliczności wskazanych przez stronę.

Przedłożenie przez zobowiązanego dokumentów oraz czynny udział w postępowaniu pozwoliłby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez stronę, ale także potwierdziłoby ewentualną, sytuację materialną, w jakiej zobowiązany się obecnie znajduje. Jednakże, nie wykazując inicjatywy w tym zakresie, strona sama dobrowolnie pozbawiła się możliwości udzielenia dodatkowych wyjaśnień mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ramach oceny materiału dowodowego nie zaistniały przypadki rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść strony postępowania. Odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy, która nie zadowala skarżącego, nie może prowadzić jednak do postawienia zarzutu naruszenia art. 187 oraz 191 O.p.

Organy obu instancji w rozpatrywanej sprawie dokonały wszechstronnej oceny dowodów, a więc w sposób obiektywny, logiczny i przy wykorzystaniu wiedzy i doświadczenia życiowego. Wbrew argumentom strony skarżącej, nie doszło do naruszeń prawa procesowego, które mogłoby skutkować uchyleniem przedmiotowych decyzji, czy choćby nawet stwierdzeniem wydania ich z naruszeniem prawa. Należy wskazać, że Sąd nie może podważać dokonanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jeśli organ nie naruszył reguł postępowania, bowiem rozstrzygnięcie meritum niniejszej sprawy należy do wyłącznej kompetencji organów, zaś sąd administracyjny kontroluje realizację norm proceduralnych przez organy w toku stosowania przez nie prawa podatkowego. W konsekwencji, na gruncie niniejszej sprawy, należy uznać, że organy obu instancji w sposób prawidłowy - w granicach uznania administracyjnego - przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest wystarczających podstaw do zastosowania ulgi. Podniesione w skardze zarzuty, polegające na niezbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, należy uznać za nieuzasadnione.

Wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy świadczą o tym, że organ prawidłowo rozważył zarówno przesłankę "ważnego interesu podatnika" jak i "interesu publicznego". Skarżący ma zapewnione stałe źródło dochodu, a ponadto jest właścicielem nieruchomości. Nie wykazał również, że jest zobowiązany do realizacji świadczeń alimentacyjnych na rzecz innych członków rodziny.

Nie można zatem uznać, aby w takim stanie faktycznym naruszono granice uznania administracyjnego. W omawianej sprawie nie chodzi bowiem o konflikt pomiędzy "ważnym interesem podatnika" a "interesem publicznym", a brak wykazania ważnego interesu po stronie podatnika . Ani bowiem okoliczności mające wskazywać na nadzwyczajność poniesionych wydatków, ani sytuacja majątkowa członków rodziny( przy uwzględnieniu ich stanu zdrowia ), ani wysokość bieżących dochodów podatnika (przy uwzględnieniu wielkości prawnie wymagalnych zobowiązań ) z których mogą być spłacane zaległości podatkowe nie świadczą aby umorzenie było konieczne, a jego brak zagrażał takim interesom podatnika, które mają charakter ważny. Oceniając wpływ zapłaty zaległego podatku na sytuację rodziny podatnika, bierze się bowiem pod uwagę nie tylko sposób wydatkowania opodatkowanego przychodu z którego wynika zaległy podatek, ale i aktualne dochody podatnika, jego majątek i wymagalne zobowiązania.

Wyjaśnienia wymaga, że art. 67a § 1 pkt 3 O.p. pozwala na odroczenie zapłaty lub umorzenie, a także rozłożenie na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Przesłanki te są niedoprecyzowane i nieostre, dlatego też wymagają każdorazowo dogłębnej analizy w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę, okoliczności powstania zobowiązania, względem której ma być zastosowana ulga oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy w dniu orzekania w zakresie żądanej ulgi.

Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Powstałe zaległości podatkowe nie wynikają z nagłych, losowych okoliczności, lecz były wynikiem zaniechania zapłacenia daniny publicznej.

Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena organu jest swobodna i przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim ocena ta uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Wynik powyższej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach, których uzasadnienie wskazuje przyczyny, dla których organ nie uwzględnił żądania strony.

W ocenie Sądu organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił w toku postępowania zasadom wynikającym z przepisów prawa procesowego, wyjaśnił stan faktyczny, rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i w konsekwencji w sposób prawidłowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd podkreśla, że wydanie pozytywnej decyzji w zakresie ulgi w spłacie należności podatkowych może nastąpić tylko w sytuacjach szczególnie uzasadnionych i tylko wyjątkowe okoliczności mogą uzasadniać zgodę na umorzenie zaległości podatkowych. Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby bowiem, że każdy podatnik, który znajduje się w trudnej sytuacji osobistej bądź finansowej, spełnia przesłanki warunkujące możliwość uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.