Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2497/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 4, 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 8 i 18, art. 8
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 2 ust. 2 lit. o, art. 7 ust. 1 lit. a i ust. 2, art. 17 ust. 1 i 5, art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 1 lit. b, art. 22 ust. 1 lit. a, art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
article: art. 22[1]
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2016 r., nr [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "GIJHARS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 4, 5, art. 3 pkt 10 lit. b i c, art. 4 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2015 r., poz. 678, z późn. zm.), dalej: "ustawa o jakości", art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 5, art. 18 ust. 1 i 4, art. 21 ust. 1 lit. b, art. 22 ust. 1 lit. a, art. 24 ust. 2, pkt 1, 6, 7 części A, załącznika VI, częścią C załącznika VI, częścią C załącznika VII, pkt 2 lit. c załącznika X rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz.Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.), dalej: "Rozporządzenie 1169", art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), dalej: "Rozporządzenie 178", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "WIJHARS") z [...] maja 2016 r., nr [...], nakładającą na T. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] T. L. (dalej: "Przedsiębiorca" lub "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...] października 2015 r. upoważnieni inspektorzy WIJHARS przeprowadzili u Przedsiębiorcy kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów mięsnych. W toku kontroli badaniu poddano m.in. wyroby:

– Szynka babuni – wyrób parzony, wielkość partii produkcyjnej 20 kg, stan magazynowy 20 kg, data produkcji: 20.10.2015 r., termin przydatności do spożycia 03.11.2015 r., cena brutto: 21,00 zł/kg, wartość partii brutto 420,00 zł;

– Wędzonka wiejska – wyrób wędzony, pieczony, wielkość partii produkcyjnej: 30 kg, stan magazynowy 30 kg, data produkcji: 19.10.2015 r., termin przydatności do spożycia: 02.11.2015 r., cena brutto: 19,00 zł/kg, wartość partii brutto 570,00 zł oraz

– Szynka biała – wyrób drobiowy, parzony, średnio rozdrobniony, wielkość partii produkcyjnej 11 kg, stan magazynowy 5 kg, data produkcji 08.10.2015 r., termin przydatności do spożycia: 22.10.2015 r., cena brutto: 10 zł/kg, wartość partii brutto: 110,00 zł.

W odniesieniu do produktu "Szynka babuni" zakwestionowano jego oznakowanie z uwagi na pominięcie w wykazie składników barwnika E 162 i arachidów będących składnikami mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" użytej do produkcji wyrobu, użycie nazwy produktu nieadekwatnej do składu, wprowadzającej w błąd konsumenta przez sugerowanie, że wyrób został wyprodukowany bez użycia dozwolonych substancji dodatkowych w oparciu o składniki stosowane w domowej metodzie produkcji, podczas gdy zawiera białko sojowe, stabilizatory E 450, E 451, E 407, przeciwutleniacz E 316 oraz barwnik E 162, podanie terminu przydatności do spożycia niezgodnie z badaniami przechowalniczymi, tj. wskazanie 14-dniowego terminu przydatności, podczas gdy z badań wynika termin 7-dniowy, brak podania danych szczegółowych towarzyszących nazwie, w zakresie sposobu przetworzenia, tj. o zastosowaniu wędzenia, brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekracza 5% wagi gotowego wyrobu, brak informacji o gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso w nazwie opisowej produktu, brak wyróżnienia białka sojowego, będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji, użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności, tj. rok, miesiąc, dzień, brak podania na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci (powyżej 1 roku życia)", która została zamieszczona w opisie produktu, podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]" przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników.

W odniesieniu do produktu "Wędzonka wiejska" zakwestionowano jego oznakowanie z uwagi na pominięcie w wykazie składników barwnika E 162 i arachidów będących składnikami mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" użytej do produkcji wyrobu, użycie nazwy produktu nieadekwatnej do składu, wprowadzającej w błąd konsumenta przez sugerowanie, że wyrób został wyprodukowany bez użycia dozwolonych substancji dodatkowych w oparciu o składniki stosowane w domowej, wiejskiej metodzie produkcji, podczas gdy produkt zawiera białko sojowe, stabilizatory E 450, E 451, E 407, przeciwutleniacz E 316 oraz barwnik E 162, podanie terminu przydatności do spożycia niezgodnie z badaniami przechowalniczymi, tj. wskazanie 14-dniowego terminu przydatności, podczas gdy z badań wynika termin 7-dniowy, brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekracza 5% wagi gotowego wyrobu, brak informacji o gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso w nazwie opisowej produktu, brak wyróżnienia białka sojowego, będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji, użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności, tj. rok, miesiąc, dzień, nieprawidłowe określenie procentowej zawartości mięsa wieprzowego, na etykiecie podano 54%, podczas gdy ze składu surowcowego wynika 58,6%, brak podania na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 1 roku życia", która została zamieszczona w opisie produktu, podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników, niezgodność między etykietą a opisem produktu w zakresie informacji o sposobie przetworzenia produktu.

W odniesieniu do produktu "Szynka biała" zakwestionowano jego oznakowanie z uwagi na pominięcie w wykazie składników aromatów wchodzących w skład mieszanki "Pokelfit 80/110 HAM-33" użytej do produkcji wyrobu, zamieszczenie w wykazie składników składnika (ekstrakty przypraw), który nie znajduje się w składzie surowcowym ani nie wynika ze specyfikacji stosowanych dodatków funkcjonalnych, użycie nazwy "Szynka biała" dla produktu wytworzonego z rozdrobnionego fileta z kurczaka, tj. użycie nazwy wprowadzającej w błąd konsumenta co do charakterystyki produktu i nieadekwatnej do stopnia rozdrobnienia surowca, tj. nazwy "szynka" dla produktu wytworzonego z rozdrobnionego fileta z kurczaka, brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekracza 5% wagi gotowego wyrobu, brak podania obowiązkowych informacji towarzyszących nazwie tj. "z połączonych kawałków mięsa", podczas gdy wygląd produktu sprawia wrażenie jednego kawałka mięsa, użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, brak wyróżnienia białka sojowego, będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności, tj. rok, miesiąc, dzień, w oznakowaniu brak informacji o niejadalnej osłonce, podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników, wskazanie niewłaściwej funkcji technologicznej dla gumy ksantanowej (E 415), tj. zagęstnik zamiast substancja zagęszczająca.

Z uwagi na powyższe ustalenia WIJHARS decyzją z [...] maja 2016 r. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Przedsiębiorca pismem z [...] czerwca 2016 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania albo uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania GIJHARS decyzją z [...] września 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, a wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli producent zadeklarował ich spełnienie. GIJHARS podkreślił, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Wywiódł, że ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Organ zaznaczył, że artykuły rolno-spożywcze powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji.

Rozpatrując odwołanie, GIJHARS wskazał, że Przedsiębiorca jako profesjonalista zobowiązany jest znać przepisy prawa żywnościowego i właściwie oznakować produkt wprowadzany do obrotu. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia, w którego ramach dochodziło do dostaw zakwestionowanych partii produktów, zawiera najczęściej minimalne wymagania dla danego produktu i jeśli nazwa przedmiotu zamówienia jest nieadekwatna do opisu lub składu, strona przystępująca do przetargu może zgłosić zapytanie lub uwagi do zamawiającego, gdyż tylko ona ma pełną informację o danym produkcie i to na niej spoczywa obowiązek właściwego oznakowania wyrobów mięsnych.

Organ wywiódł, że wykaz składników środka spożywczego musi być poprzedzony właściwym nagłówkiem, a określenie "skład" nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 18 ust. 1 Rozporządzenia 1169. Zaznaczył przy tym, że wykaz składników podany na etykiecie musi zawierać wszystkie składniki użyte do produkcji wyrobu gotowego i dopuszczalne jest pominięcie tylko tych komponentów żywności, które zostały wymienione w art. 20 Rozporządzenia 1169. Składniki składnika złożonego są składnikami środka spożywczego, w związku z czym muszą być podane w jego wykazie składników przez wykazanie poszczególnych składników pochodzących ze składników złożonych bezpośrednio w wykazie składników środka spożywczego albo przez włączenie do wykazu składników środka spożywczego składników złożonych pod ich własną nazwą, po której podany zostanie ich skład. Organ wyjaśnił także, że niewłaściwy sposób podania wykazu składników artykułu rolno-spożywczego występuje również, gdy informacja o składnikach podana na etykiecie zawiera składniki niewystępujące w produkcie.

GIJHARS wskazał, że w przypadku, gdy produkt zawiera składniki powodujące alergię lub reakcję nietolerancji wymienione w załączniku II do Rozporządzenia 1169, to oznakowanie środka spożywczego musi być zgodne z wymaganiami art. 21 tego aktu normatywnego, w związku z czym istnieje obowiązek podkreślenia (za pomocą pisma) składników alergennych podanych w wykazie składników z odniesieniem do nazwy substancji lub produktu wymienionego w załączniku II. Organ stwierdził, że Przedsiębiorca, zamieszczając na etykietach kontrolowanych wyrobów informację, iż produkt może zawierać śladowe ilości soi, w sytuacji, gdy białko sojowe zostało wskazane jako składnik wszystkich trzech produktów, podała informację nieprawdziwą i nieadekwatną do składu oraz naruszyła przepisy art. 7 ust. 1 lit. a i art. 7 ust. 2 Rozporządzenia 1169. Organ odwoławczy podkreślił także, że procentowa zawartość składnika charakterystycznego musi być podana zgodnie ze stanem faktycznym, w związku z czym należało zakwestionować podanie przez Przedsiębiorcę innej zawartości mięsa wieprzowego niż wynikająca ze składu surowcowego Wędzonki wiejskiej. GIJHARS stwierdził także, że organ I instancji słusznie zakwestionował sposób podania funkcji technologicznej dla gumy ksantanowej w wykazie składników Szynki białej, która powinna zostać wskazana jako substancja zagęszczająca, a nie zagęstnik, gdyż nazwa środka spożywczego jest obowiązkową daną szczegółową. Wyjaśnił, że nazwa środka spożywczego jako pierwsza i podstawowa dla konsumenta wiadomość ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego i umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego, a jej główną funkcją jest przekazanie precyzyjnej informacji dotyczącej rodzaju produktu oraz umożliwienie odróżnienia produktu od podobnych. Organ zauważył, że nazwy produktów "Szynka babuni" oraz "Wędzonka wiejska" z uwagi na użyte określenia są nieadekwatne do składu i wprowadzają konsumenta w błąd przez sugerowanie, iż wyroby te zostały wytworzone bez użycia dozwolonych substancji dodatkowych w oparciu o składniki niegdyś stosowane w domowej wiejskiej metodzie produkcji, a zatem zastosowanie tych określeń jest nieuzasadnione, gdyż nie są one właściwe dla wyrobów mięsnych wytworzonych z udziałem białka sojowego oraz dozwolonych substancji dodatkowych takich jak stabilizatory, przeciwutleniacz i barwnik, ponieważ takie składniki nie były używane w prostej wiejskiej domowej metodzie produkcji. Dodatkowo GIJHARS wskazał także, że zastosowanie określonej nazwy produktu sugeruje klientowi odpowiedni skład surowcowy. Organ zauważył również, że dane dotyczące warunków fizycznych środka spożywczego w tym informacja o sposobie przetwarzania podane na etykiecie oraz w Opisie produktu powinny być spójne, w związku z czym niedopuszczalne jest wskazanie na etykiecie procesu, jakim jest pieczenie, a w opisie parzenie. GJIHARS stwierdził też, że gdy produkt sprawia wrażenie jednego kawałka mięsa, a w rzeczywistości składają się z różnych połączonych kawałków, konieczne jest zamieszczenie w oznakowaniu informacji "z połączonych kawałków". Organ wskazał także, że nazwa produktu powinna zostać uzupełniona o informację o dodanej wodzie, jeżeli ta przekracza 5% wagi gotowego produktu, a na produkcie powinna znaleźć się informacja o niejadalności zastosowanej osłonki. GIJHARS podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami podanie daty przydatności produktu do spożycia w innej kolejności niż określona przepisami prawa żywnościowego nie jest dozwolone tak samo, jak wydłużenie terminu przydatności do spożycia w stosunku do okresu, jaki wynika z przeprowadzonych badań przechowalniczych. Organ wskazał także na niespójności w zakresie informacji o przeznaczeniu produktu dla dzieci powyżej 1 roku życia pomiędzy opisem produktu a jego etykietą.

Rozpatrując odwołanie, GJIHARS stwierdził, że prawidłowość informacji podanych na etykiecie ma zabezpieczać klienta przed wprowadzeniem go w błąd co do rodzaju produktu, technologii jego wytworzenia i składu, w tym zawartości alergenów. Etykieta jest wizytówką producenta, który wypełnia obowiązek przekazania konsumentowi informacji wymaganych prawem. Zdaniem organu wszelkie zaniedbania w tym zakresie należy uznać za naruszenie interesów konsumenta, gdyż jeśli etykieta produktu nie zawiera tego, co powinna, lub jest elementem manipulacji, oznacza to, że producent nie potrafi lub nie chce sprostać prawu w zakresie znakowania.

W ocenie GIJHARS kara pieniężna w wysokości 10 000 zł jest karą adekwatną do stwierdzonych nieprawidłowości i naruszonych reguł prawa żywnościowego. Organ jednocześnie nie zgodził się z Przedsiębiorcą, że podpisanie umowy ze zleceniodawcą przetargu publicznego zwalnia z odpowiedzialności za oznakowanie produktu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego.

Na powyższe orzeczenie Przedsiębiorca pismem z [...] listopada 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości w zw. z art. 17 ust. 1 oraz art. 3 pkt 8 Rozporządzenia 178 przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, że wprowadzającym do obrotu towary zafałszowane jest Przedsiębiorca;

2) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości przez błędne ustalenie stopnia szkodliwości zarzucanego czynu, zakresu naruszenia i dotychczasowej działalności skarżącego;

3) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego;

4) art. 28 k.p.a. przez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania;

5) art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.), dalej: "k.c.", przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezrozumieniu definicji konsumenta.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że trudni się przede wszystkim dostarczaniem wytworzonych przez siebie produktów do zakładów karnych oraz jednostek wojskowych, które to podmioty określają w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymogi produktów. Zaznaczył, że specyfikacja zamówienia [...] S.A. nie wskazywała, że miał to być produkt tradycyjny, wyprodukowany bez żadnych dodatków, przy użyciu tylko składników tradycyjnych w oparciu o domowe receptury. Podobnie zamówienie Zakładu Karnego w [...] oraz Zakładu Karnego w [...] nie wskazywały na skład, jaki miałby być zastosowany do produkcji dostarczanej szynki białej. Przedsiębiorca wskazał, że analogiczna sytuacja zachodziła również w przypadku wędzonki wiejskiej dostarczanej do podmiotów żywienia zbiorowego.

Skarżący podniósł, że nie wprowadzał produktów na rynek otwarty, tj. do nieokreślonego kręgu konsumentów, a jedynie do zawężonego kręgu podmiotów. Zaznaczył jednocześnie, że organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii, wskazując jedynie, iż informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd konsumenta. Przedsiębiorca zauważył przy tym, że zgodnie z art. 221 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie Skarżącego nie łączył stosunek prawny z konsumentem, a jedynie stosunki z jednostkami sektora finansów publicznych.

Przedsiębiorca podniósł, że dokonując dostaw, związany był specyfikacją istotnych warunków zamówienia i umowami podpisanymi z podmiotami żywienia zbiorowego, w związku z czym nie może być mowy o naruszeniu praw konsumenta, ani uzasadniać uznania stopnia szkodliwości czynu za znaczny z uwagi na interes konsumenta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem skargi jest decyzja GIJHARS z [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 2016 r. nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wprowadzenie do obrotu trzech partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych: "Szynka babuni – wyrób parzony" (wielkość partii produkcyjnej 20 kg, stan magazynowy 20 kg, data produkcji: 20.10.2015 r., termin przydatności do spożycia 03.11.2015 r., cena brutto: 21,00 zł/kg, wartość partii brutto 420,00 zł), "Wędzonka wiejska – wyrób wędzony, pieczony" (wielkość partii produkcyjnej: 30 kg, stan magazynowy 30 kg, data produkcji: 19.10.2015 r., termin przydatności do spożycia: 02.11.2015 r., cena brutto: 19,00 zł/kg, wartość partii brutto 570,00 zł) oraz "Szynka biała – wyrób drobiowy, parzony, średnio rozdrobniony" (wielkość partii produkcyjnej 11 kg, stan magazynowy 5 kg, data produkcji 08.10.2015 r., termin przydatności do spożycia: 22.10.2015 r., cena brutto: 10 zł/kg, wartość partii brutto: 110,00 zł).

Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Z kolei przez jakość handlową zgodnie z art. 3 pkt 5 przywołanej ustawy rozumie się cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Jednocześnie w myśl art. 3 pkt 8 Rozporządzenia 178 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy o jakości przez obrót należy rozumieć czynności wprowadzenia na rynek tj. posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Niezależnie od powyższego zgodnie z treścią art. 8 Rozporządzenia 178 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością, w związku z czym ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W tym celu podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz w myśl art. 17 ust. 1 przywołanego rozporządzenia zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

Stosownie do treści art. 3 pkt 10 ustawy o jakości przez artykuł rolno-spożywczy zafałszowany rozumie się produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności, jeżeli dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej albo w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, albo w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Z uwagi na powyższe wskazać należy, że wymogi dotyczące oznakowania produktów ropno-spożywczych określone zostały w przepisach Rozporządzenia 1169. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 tego rozporządzenia informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta i nie mogą wprowadzać w błąd, w tym, co do właściwości środka spożywczego, jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia 1169 nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach, a w przypadku braku takiej nazwy jest nią jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. W tym miejscu należy wskazać, że pod pojęciem nazwy zwyczajowej zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. o tego rozporządzenia rozumie się nazwę, która jest akceptowana jako nazwa środka spożywczego przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania. Zaznaczyć również należy, że w myśl art. 17 ust. 5 Rozporządzenia 1169 przepisy szczegółowe dotyczące nazwy środka spożywczego i danych szczegółowych, które mu towarzyszą, zostały określone w załączniku VI do tego rozporządzenia, które stanowi m.in. że jeżeli osłonka wędliny nie jest jadalna, musi to zostać wskazane (część C załącznika VI).

Ponadto stosownie do art. 18 ust. 1 wskazanego powyżej rozporządzenia wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz i obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego. Jednocześnie w myśl Załącznika VII część C pkt 1 do tego rozporządzenia składnik złożony może być włączony do wykazu składników pod własną nazwą, w zakresie, w jakim jest to przewidziane przez prawo lub przyjęte zwyczajowo, w przeliczeniu na jego całkowitą masę, pod warunkiem, że natychmiast po nim występuje wykaz jego składników. Dodatkowo zgodnie z art. 21 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1169 nazwa substancji lub produktu powodującego alergie lub reakcje nietolerancji jest podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. Jednocześnie w myśl art. 22 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia oznaczenie ilości składnika lub kategorii składników użytych do wytwarzania lub przygotowania danego środka spożywczego jest obowiązkowe, gdy dany składnik lub dana kategoria składników występują w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta. Ponadto stosownie do treści pkt 1, 6 i 7 części A Załącznika VI do Rozporządzenia 1169 nazwa środka spożywczego musi zawierać dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd. W przypadku produktów mięsnych i surowych wyrobów mięsnych w formie płata, sztuki mięsa, plastra, porcji lub tuszy zwierzęcej nazwa żywności obejmuje informację o dodanej wodzie, jeżeli dodana woda przekracza 5% wagi gotowego produktu, a produkty mięsne, surowe wyroby mięsne i produkty rybołówstwa, które mogą sprawiać wrażenie, że stanowią jeden kawałek mięsa lub ryby, a w rzeczywistości składają się z różnych kawałków połączonych za pomocą innych składników, w tym dodatków do żywności i enzymów spożywczych, lub innymi sposobami, muszą być opatrzone informacją "z połączonych kawałków mięsa" albo "z połączonych kawałków ryby".

Zgodnie z pkt 2 lit. c Załącznika X do Rozporządzenia 1169 w zw. z art. 24 ust. 2 tego aktu normatywnego data minimalnej trwałości, termin przydatności do spożycia i data zamrożenia składa się z dnia, miesiąca i ewentualnie roku, w takiej kolejności oraz w niekodowanej formie.

Jednocześnie w myśl art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywcze zafałszowanych podlega karze pieniężnej nakładanej na podmiot wprowadzający te produkty w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł.

Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że w wyniku ustaleń kontroli jakości handlowej przetworów mięsnych przeprowadzonej u Skarżącego w dniach [...] października 2015 r. stwierdzono, że produkt "Szynka babuni – wyrób parzony" w wykazie składników nie zawierał barwnika E 162 i arachidów będących składnikami mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" użytej do produkcji wyrobu. Ponadto produktowi nadano nazwę nieadekwatną do składu, wprowadzającą w błąd konsumenta przez sugerowanie, że wyrób został wyprodukowany bez użycia dozwolonych substancji dodatkowych w oparciu o składniki stosowane w domowej metodzie produkcji, podczas gdy zawiera białko sojowe, stabilizatory E 450, E 451, E 407, przeciwutleniacz E 316 oraz barwnik E 162. Dodatkowo w odniesieniu do tego produktu termin przydatności do spożycia został podany niezgodnie z badaniami przechowalniczymi przez wskazanie 14-dniowego terminu przydatności, podczas gdy z badań wynika termin 7-dniowy. W toku kontroli organ stwierdził również brak podania danych szczegółowych towarzyszących nazwie w zakresie sposobu przetworzenia, tj. o zastosowaniu wędzenia. Producent nie podał także informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekraczała 5% wagi gotowego wyrobu ani nie wskazał gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso, w nazwie opisowej produktu. Ponadto w toku kontroli stwierdzono brak wyróżnienia białka sojowego będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji, użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności, brak podania na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci (powyżej 1 roku życia)", która została zamieszczona w opisie produktu oraz podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]" przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników.

Analizując powyższe ustalenia pod kątem przytoczonych uprzednio przepisów, wskazać należy, że niewskazanie w wykazie składników barwnika E 162 i arachidów będących składnikami mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" stanowi naruszenie Załącznika VII część C pkt 1 do Rozporządzenia 1169, zgodnie z którym składnik złożony użyty do produkcji wyrobu może być wskazany pod własną nazwą pod warunkiem, że zaraz po nim występuje wykaz jego składników. Dodatkowo należy odnotować, że orzeszki ziemne (arachidowe) jako składnik mogący wywoływać alergie lub reakcje nietolerancji powinien w myśl art. 21 ust. 1 lit. b przywołanego rozporządzenia zostać dodatkowo wyróżniony. Brak wymienienia tego składnika uniemożliwił jego prawidłowe oznaczenie jako potencjalnego alergenu, naruszając wskazany powyżej przepis. Odnotować także należy, że z naruszeniem przepisu art. 21 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1169 mamy również w przypadku braku wyróżnienia białka sojowego jako składnika gotowego wyrobu. Ponadto w ocenie Sądu zastosowanie w nazwie określenia "babuni" sugeruje, że wyrób ten został wytworzony przy zastosowaniu tradycyjnych składników i metod i wolny jest od elementów powszechnie kojarzonych z przemysłowymi metodami produkcji wędlin. Tym samym posłużenie się tym określeniem w stosunku do produktu zawierającego białko sojowe, stabilizatory, przeciwutleniacz czy barwnik E 162 w ocenie Sądu narusza przepisy art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 Rozporządzenia 1169, gdyż składniki te nie występują w produktach pozyskiwanych tradycyjnymi metodami domowymi. Za wprowadzające konsumenta w błąd, a zatem naruszające przepisy art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 Rozporządzenia 1169, należy również uznać podanie daty przydatności produktu do spożycia dłuższej niż wynikająca z badań przechowalniczych. Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał brak informacji towarzyszących nazwie w zakresie sposobu przetworzenia, tj. o zastosowaniu wędzenia, narusza pkt 1 części A Załącznika VI do Rozporządzenia 1169 w zakresie szczególnego przetwarzania produktu, a brak informacji o dodanej wodzie przekraczającej wartość 5% wagi gotowego wyrobu narusza pkt 6 części A tego załącznika. Z kolei brak wskazania w nazwie produktu gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso, uznać należy za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 1169. Ponadto użycie określenia poprzedzającego wykaz składników, tj. "skład" zamiast użytego w art. 18 ust. 1 przywołanego rozporządzenia wyrażenia "składniki" należy w ocenie Sądu uznać za naruszenie tego przepisu. Niewątpliwie również podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności jest niezgodne z art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 2 lit. c załącznika X do Rozporządzenia 1169, który w sposób wyraźny wskazuje na kolejność informacji o datach podawanych na opakowaniach produktów rolno spożywczych. Jednocześnie w ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował jako naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 Rozporządzenia 1169 brak podania na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci (powyżej 1 roku życia)", która została zamieszczona w opisie produktu oraz podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]" przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników. Bark informacji dodatkowej wprowadza bowiem konsumenta w błąd co do właściwości oferowanego produktu, a wskazanie, że produkt może zawierać śladowe ilości soi przy ujęciu tego składnika w wykazie składników, może wprowadzać odbiorcę w błąd co do składu ilościowego produktu.

Ponadto w odniesieniu do produktu "Wędzonka wiejska – wyrób wędzony, pieczony" organ kontrolny zakwestionował oznakowanie produktu z uwagi na pominięcie w wykazie składników barwnika E 162 i arachidów będących składnikami mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" użytej do produkcji wyrobu, a także stwierdził użycie nazwy produktu nieadekwatnej do składu, wprowadzającej w błąd konsumenta przez sugerowanie, że wyrób został wyprodukowany bez użycia dozwolonych substancji dodatkowych w oparciu o składniki stosowane w domowej, wiejskiej metodzie produkcji, podczas gdy produkt zawiera białko sojowe, stabilizatory E 450, E 451, E 407, przeciwutleniacz E 316 oraz barwnik E 162. Ponadto organ ustalił, że w odniesieniu do tego produktu termin przydatności do spożycia został podany niezgodnie z badaniami przechowalniczymi i przekraczał termin przydatności do spożycia wynikający z tych przepisów. Organ stwierdził również brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekraczała 5% wagi gotowego wyrobu, brak informacji o gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso w nazwie opisowej produktu, brak wyróżnienia białka sojowego jako potencjalnego czynnika powodującego alergie lub reakcje nietolerancji, użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności. W toku kontroli ustalono także, że produktowi nadano nieprawidłowe określenie procentowej zawartości mięsa wieprzowego oraz nie podano na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 1 roku życia", która została zamieszczona w opisie produktu, a także podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników i niezgodność między etykietą a opisem produktu w zakresie informacji o sposobie przetworzenia produktu.

Analizując powyższe ustalenia pod kątem przytoczonych uprzednio przepisów, podobnie jak miało to miejsce w przypadku produktu "Szynka babuni – wyrób parzony" wskazać należy, że pominięcie w wykazie składników barwnika E 162 i arachidów będących składnikiem alergenny stanowiących składniki mieszanki "Pokelfit P Super Power 60" użytej do produkcji wyrobu, uznać należy za naruszenie art. 18 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 1169, gdyż brak tych informacji wprowadza konsumenta w błąd co do składu produktu. Z kolei posłużenie się w nazwie produktu określeniem "wiejska" w ocenie Sądu sugeruje konsumentowi, że ma do czynienia z wyrobem wytworzonym bez użycia substancji dodatkowych niewystępujących w tradycyjnej, wiejskiej metodzie produkcji wędlin takich jak białko sojowe, stabilizatory, przeciwutleniacze czy barwniki. Tym samym nadanie przedmiotowemu produktowi nazwy nieodpowiadającej składowi surowcowemu należy bezsprzecznie uznać za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 1169. Za naruszenie wspomnianego przepisu uznać również należy przypisanie omawianemu wyrobowi terminu przydatności do spożycia dłuższego, niż wynika to z badań przechowalniczych. Konsument pozyskujący bowiem taką informację nabiera przekonania o nieistniejących właściwościach tego produktu. Podobnie w ocenie Sądu należy zakwalifikować brak w nazwie opisowej informacji o gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi mięso. Za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 Rozporządzenia 1169 zdaniem Sądu należy uznać także brak podania na etykiecie informacji dodatkowej "produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 1 roku życia", podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników oraz niezgodność między etykietą (wskazanie obróbki przez pieczenie) a opisem produktu (wskazanie obróbki przez parzenie). Uchybienia te mogą bowiem spowodować, że konsument odniesie mylne przekonanie co do rzeczywistych właściwości oferowanego produktu. Ponadto brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana do produktu woda przekraczała 5% wagi gotowego wyrobu, jest w ocenie Sądu oczywistym i niewymagającym uzasadnienia naruszeniem art. 17 ust. 5 w zw. z załącznikiem VI część A pkt 6 Rozporządzenia 1169. Z kolei brak wyróżnienia białka sojowego, będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji należy uznać za niezgodne z wymaganiami art. 21 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1169, gdyż soja została wprost wymieniona w pkt 6 załącznika II do przywołanego rozporządzenia. Ponadto użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, tj. "skład" zamiast "składniki" podobnie jak w przypadku produktu "Szynka babuni – wyrób parzony" należy uznać za niezgodne z art. 18 ust. 1 analizowanego rozporządzenia. Również w przypadku tego produktu podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności jest w sposób oczywisty niezgodne z art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 2 lit. c załącznika X do Rozporządzenia 1169. Z kolei zaniżenie zawartości mięsa wieprzowego wskazanego na etykiecie w stosunku do składu surowcowego narusza art. 22 ust. 1 lit. a w związku z pkt 3 lit. a załącznika VIII do przywołanego rozporządzenia, gdyż w sposób oczywisty informacja podana na etykiecie nie odpowiada ilości składnika lub składników w chwili użycia.

Jednocześnie w odniesieniu do produktu "Szynka biała – wyrób drobiowy, parzony, średnio rozdrobniony" organ kontrolny zakwestionował jego oznakowanie z uwagi na pominięcie w wykazie składników aromatów wchodzących w skład mieszanki "Pokelfit 80/110 HAM-33" użytej do produkcji wyrobu, zamieszczenie w wykazie składników składnika (ekstrakty przypraw), który nie znajduje się w składzie surowcowym ani nie wynika ze specyfikacji stosowanych dodatków funkcjonalnych. Za niezgodne z przepisami uznano również użycie nazwy "Szynka biała" dla produktu wytworzonego z rozdrobnionego fileta z kurczaka. Producent nie podał także informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekraczał 5% wagi gotowego wyrobu. Skarżący na produkcie nie umieścił również obowiązkowych informacji towarzyszących nazwie tj. "z połączonych kawałków mięsa", podczas gdy wygląd produktu sprawia wrażenie jednego kawałka mięsa. Podobnie jak miało to miejsce w odniesieniu do poprzednio omówionych wyrobów, Skarżący użył niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, nie wyróżnił białka sojowego, będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji, podał termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności oraz podał na etykiecie informację "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników. Organ kontrolny stwierdził również brak informacji o niejadalnej osłonce w oznakowaniu wyrobu oraz wskazanie niewłaściwej funkcji technologicznej dla gumy ksantanowej.

Analizując powyższe ustalenia pod kątem przytoczonych uprzednio przepisów, wskazać należy, że pominięcie w wykazie składników aromatów wchodzących w skład mieszanki "Pokelfit 80/110 HAM-33" oraz zamieszczenie w wykazie składników składnika (ekstrakty przypraw), który nie znajduje się w składzie surowcowym ani nie wynika ze specyfikacji stosowanych dodatków funkcjonalnych, w ocenie Sądu narusza art. 18 ust. 1 i art. 7 ust. 1 lit. a Rozporządzenia 1169, gdyż przez zniekształcenie wykazu składników prowadzi do przypisania wyrobowi nieposiadanych przez niego cech w zakresie składu. Jednocześnie za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a przywołanego rozporządzenia uznać należy użycie nazwy "Szynka biała" dla produktu wytworzonego z rozdrobnionego fileta z kurczaka. Użycie bowiem takiej nazwy wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki produktu i stopnia rozdrobnienia surowca. Za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a oraz art. 7 ust. 2 Rozporządzenia 1169 zdaniem Sądu uznać również należy podanie na etykiecie informacji "Produkt może zawierać śladowe ilości soi [...]", przy jednoczesnej deklaracji białka sojowego w wykazie składników. Konsument uzyskuje bowiem w ten sposób sprzeczne informacje co do składu ilościowego gotowego wyrobu. Jednocześnie wskazanie niewłaściwej funkcji technologicznej dla gumy ksantanowej, tj. zagęstnika zamiast substancji zagęszczającej jest w sposób oczywisty niezgodne z art. 18 ust. 4 i częścią C załącznika VII do omawianego rozporządzenia. Z kolei brak informacji o dodanej wodzie towarzyszącej nazwie środka spożywczego, podczas gdy dodana woda przekraczała 5% wagi gotowego wyrobu, podobnie jak w przypadku analizowanych uprzednio wyrobów stanowi naruszenie art. 17 ust. 5 w zw. z załącznikiem VI część A pkt 6 Rozporządzenia 1169. Jednocześnie brak podania obowiązkowych informacji towarzyszących nazwie tj. "z połączonych kawałków mięsa", podczas gdy wygląd produktu sprawia wrażenie jednego kawałka mięsa, narusza art. 17 ust. 5 oraz załącznik VI część A pkt 7 przywołanego rozporządzenia, w którym wskazano na obowiązek podania takiej informacji. Podobnie jak w przypadku pozostałych wyrobów użycie niewłaściwego określenia poprzedzającego wykaz składników, tj. "skład" zamiast "składniki" uznać należy za niezgodne z art. 18 ust. 1 Rozporządzenia 1169. W ocenie Sądu również brak wyróżnienia białka sojowego będącego składnikiem powodującym alergie lub reakcje nietolerancji stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 lit. b przywołanego rozporządzenia 1169. Podobnie jak miało to miejsce w przypadku pozostałych zakwestionowanych wyrobów, podanie daty oznaczającej termin przydatności do spożycia w odwrotnej kolejności zdaniem Sądu należy uznać za niezgodne z art. 24 ust. 2 w zw. z pkt 2 lit. c załącznika X do Rozporządzenia 1169 regulującego wprost zasady datowania produktów rolno-spożywczych. Jednocześnie w odniesieniu do produktu "Szynka biała – wyrób drobiowy, parzony, średnio rozdrobniony" brak w oznakowaniu brak informacji o niejadalnej osłonce należy uznać za niezgodny z wyraźnym nakazem zamieszczenia takiej informacji ustanowionym w części C załącznika VI do Rozporządzenia 1169.

Z uwagi na powyższe naruszenia zdaniem Sądu Organ prawidłowo uznał, że zakwestionowane wyroby spełniają przesłanki uznania ich za zafałszowane w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, a w konsekwencji zasadnie nałożył na Skarżącego karę, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy.

Odnosząc się do stanowiska Skarżącego, zgodnie z którym to nie on wprowadzał do obrotu towary zafałszowane, w związku z czym decyzje Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną postępowania, należy wskazać, że jak słusznie wskazał Skarżący, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości posługuje się pojęciem wprowadzenia do obrotu, pod którym to pojęciem należy rozumieć posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania (art. 3 pkt 8 Rozporządzenia 178 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy o jakości). W tym miejscu należy odnotować, że Skarżący jak sam wskazuje w złożonej skardze, trudni się przede wszystkim dostarczaniem wytworzonych przez siebie produktów do zakładek karnych oraz jednostek wojskowych. W ocenie Sądu fakt ten wskazuje, że Skarżący w ramach wykonywanych działań dokonuje dystrybucji/sprzedaży produktów rolno-spożywczych co pozwala uznać podejmowane czynności za spełniające przesłanki wprowadzenia ich do obrotu. Odnotować bowiem należy, że przytoczona powyżej definicja wprowadzenia do obrotu nie przewiduje rozróżnienia na wprowadzenie do obrotu konsumenckiego, tj. oferowania produktów niezidentyfikowanemu, nieograniczonemu kręgowi odbiorców (konsumentów), od wprowadzenia oferowanych produktów ograniczonemu rodzajowo bądź podmiotowo kręgowi odbiorców. Z punktu widzenia definicji wprowadzenia do obrotu istotne jest bowiem jedynie dokonanie określonych w tej definicji czynności takich jak dystrybucja czy sprzedaż artykułów rolno-spożywczych bądź pasz. Wprowadzenie takiego rozróżnienia w drodze interpretacji obowiązujących przepisów nie daje się pogodzić z celem prawa żywnościowego, którym zgodnie z art. 8 Rozporządzenia 178 jest ochrona interesów konsumenta, tj. ostatecznego konsumenta środka spożywczego, który nie wykorzystuje żywności w ramach działalności przedsiębiorstwa spożywczego (art. 3 pkt 18 Rozporządzenia 178). Rozróżnienie takie i w konsekwencji wyłączenie spod reżimu prawa żywnościowego producentów oferujących swoje wyroby na rynku "zamkniętym" spowodowałoby, że część konsumentów, tj. w rozpoznawanej sprawie osób osadzonych w zakładach karnych, żołnierzy, czy pensjonariuszy korzystających z usług uzdrowiskowych, nie otrzymywałaby informacji o oferowanych im produktach, w tym o możliwych występujących alergenach, i pozbawiona byłaby możliwości w pełni świadomego decydowania o skorzystaniu z oferowanych wyrobów.

Odnotować przy tym należy, że prawo żywnościowe posługuje się, jak zostało to powyżej wskazane, odmienną definicją konsumenta od przyjętej w art. 221 k.c., tj. uregulowaną w art. 3 pkt 18 Rozporządzenia 178 definicją konsumenta finalnego. Rozróżnienie to ma na gruncie prawa żywnościowego, a zarazem rozpoznawanej sprawy, szczególnie istotne znaczenie, gdyż kategoria konsumenta finalnego jest kategorią pojęciowo szerszą od kategorii konsumenta obowiązującej na gruncie Kodeksu cywilnego i obejmuje również osoby korzystające z artykułów rolno-spożywczych poza czynnościami prawnymi związanymi bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że za konsumenta (finalnego) będącego beneficjentem regulacji prawa żywnościowego są również osoby korzystające z leczenia uzdrowiskowego czy osadzeni w zakładach karnych.

Rozpoznając złożoną skargę, należy zauważyć, że Skarżący jako producent oferowanych przez siebie wyrobów ma zgodnie z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia 178 zapewnienia zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Tym samym biorąc pod uwagę pozycję Skarżącego jako producenta, należy uznać, że wbrew jego stanowisku miał on możliwość i obowiązek zadbania o odpowiedni skład wytwarzanych wyrobów i prawidłowe ich oznakowanie. Za nie do pogodzenia z celami prawa żywnościowego należy uznać stwierdzenie Skarżącego, że był on związany warunkami zamówienia publicznego, w którego ramach dostarczał on wytworzone przez siebie wyroby wędliniarskie, w związku z czym zwolniony był z realizacji obowiązków określonych przepisami prawa żywnościowego. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, w której zastosowanie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa żywnościowego jest uchylane na podstawie umowy zawartej przez producenta z jego kontrahentem.

Z uwagi na powyższe Sąd rozpoznając skargę, nie dopatrzył się naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości w zw. z art. 17 ust. 1 oraz art. 3 pkt 8 Rozporządzenia 178, a także art. 221 k.c. W konsekwencji zdaniem Sądu decyzje oby organów zostały skierowane prawidłowo do Skarżącego jako producenta oferowanych wyrobów zobowiązanego do zapewnienia określonej ich jakości i oznaczenia,a także wprowadzającego je do obrotu. Tym samym za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 28 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, należy wyjaśnić, że przepis ten uzależnia wysokość nakładanej kary w granicach wynikających z art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy od stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Zdaniem Sądu okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenie jasnych przepisów prawa żywnościowego oraz ich potencjalne konsekwencje, w szczególności w zakresie braku prawidłowego oznaczenia składników mogących wywoływać reakcje alergiczne i ich wpływu na zdrowie i życie konsumentów finalnych, wskazują, że organy prawidłowo uznały stopień szkodliwości czynu za znaczny. Również ilość stwierdzonych naruszeń i ich charakter wskazujący na brak incydentalności zdarzenia przez powielenie tych samych naruszeń w odniesieniu do różnych wyrobów wędliniarskich wskazują w ocenie Sądu na ich znaczny zakres. Ponadto należy odnotować, że Skarżący był w przeszłości kontrolowany w zakresie przestrzegania przepisów prawa żywnościowego i został ukarany karą w wysokości 500 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej. Z akt sprawy wynika również, że organ uwzględnił wielkość obrotu i przychodów Skarżącego oraz wartość zakwestionowanej partii wyrobów, a nałożona kara nie przekracza 10% przychodu Skarżącego osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Tym samym Sąd rozpoznając złożoną skargę, nie doszukał się naruszenia przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a). Ocena zebranych materiałów dowodowych dokonana przez organy obu instancji zdaniem Sądu jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zarazem wolna jest od dowolności. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że organy obu instancji umożliwiły Skarżącemu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenie w sprawie. Tym samym w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 10 § 1, art. 80 ani art. 81 k.p.a.

W ocenie Sądu organy administracji rozstrzygając sprawę, oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.