Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 928/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 1-4a, art. 149, art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 9e ust. 6-7, art. 9l ust. 3 i ust. 9, art. 9m, art. 30
journal: Dz.U. 2006 nr 89 poz 625
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity
article: art. 217
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie NSA Anna Robotowska Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. C. "E." Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt VI SAB/Wa 36/11 w sprawie ze skargi E. C. "E." Spółki z o.o. w C. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie wydania świadectwa pochodzenia z kogeneracji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. C. "E." Spółki z o.o. w C. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011r., sygn. akt VI SAB/Wa 36/11 oddalił skargę E. C. "E." Spółki z o.o. w C. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie wydania świadectwa pochodzenia z kogeneracji, z następującym uzasadnieniem.

Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. E. "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: skarżącą) – prowadząca działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji na podstawie koncesji z dnia [...] września 2007 r., wydanej przez Prezesa Urzędu Regulacji i Energetyki (dalej: Prezes URE), wystąpiła do Prezesa URE o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji, potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji w jednostce kogeneracji wymienionej w art. 9l ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.). Skarżąca w powyższym wniosku zaznaczyła, że nie wystąpiła i nie wystąpi z wnioskiem o wydanie świadectwa pochodzenia oraz nie uzyskała świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej wskazanej we wniosku jako wytworzonej w odnawialnym źródle energii.

W dniu [...] maja 2008 r. Prezes URE wydał skarżącej - jako wytwórcy objętemu umową długoterminową, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (Dz. U. Nr 130, poz. 905 ze zm.; dalej: ustawa z 29 czerwca 2007 r.) - świadectwo pochodzenia z kogeneracji nr [...], dla energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 marca 2008 r., w określonej we wniosku jednostce kogeneracji. Organ w świadectwie tym zaznaczył, że uzyskanie i przedstawienie do umorzenia Prezesowi URE uzyskanego świadectwa pochodzenia nie jest wypełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 Prawa energetycznego.

Decyzją z tej samej daty, nr [...], organ umorzył ww. skarżącej świadectwo pochodzenia z kogeneracji.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Sąd Okręgowy w W. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII AmE 110/08, uchylił zaskarżoną decyzję.

Apelacja Prezesa URE od powyższego wyroku SOKiK została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt VI ACa 506/09. Od tego wyroku Prezes URE wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt III SK 25/10, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Skarżąca spółka pismem z dnia [...] września 2010 r. – twierdząc, że w całości podtrzymuje wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r. - zwróciła się do Prezesa URE z wnioskiem o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 marca 2008 r. dla ilości elektrycznej: 187.520,153 MWh. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że wskutek uchylenia decyzji Prezesa URE z dnia [...] maja 2008 r., wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r. pozostał bez rozpoznania.

W dniu [...] marca 2011 r. Prezes URE wydał świadectwo pochodzenia z kogeneracji Nr [...] stwierdzając, że jedynym prawem skarżącej (wytwórcy), jakie wynika z wystawionego świadectwa jest możliwość jego umorzenia na poczet wypełnienia obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego przez wytwórcę energii elektrycznej objętej świadectwem.

Skarżąca, w nawiązaniu do wydanego przez Prezesa URE świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 marca 2008 r. oraz pisma organu z dnia [...] marca 2011 r., pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. oświadczyła, że wydanie świadectwa pochodzenia opatrzonego zastrzeżeniem, iż "przedstawienie do umorzenia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia jest wypełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 Prawa energetycznego wyłącznie przez wytwórcę", stanowi naruszenie interesu prawnego spółki oraz obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym, spółka zwróciła się o wydanie świadectwa zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. o sygn. akt VI ACa 506/09, poprzez usunięcie ze świadectwa pochodzenia podanego powyżej zastrzeżenia i wydanie jej świadectwa pochodzenia jako zbywalnego prawa majątkowego.

W odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. stwierdził, że wydanie nowego świadectwa pochodzenia z kogeneracji było uzasadnione koniecznością zmiany kwalifikacji prawnej świadectwa na uprawniającą do zaliczenia umorzonego świadectwa na poczet wypełnienia przez skarżącą obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 Prawa energetycznego. Organ wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. w związku z wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. był zobligowany do wystawienia świadectwa zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w świetle uchylenia jedynie decyzji o umorzeniu świadectwa. Zdaniem Prezesa URE, nowe świadectwo pochodzenia z kogeneracji jest świadectwem, które w świetle art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego może zostać zaliczone na poczet wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 tej ustawy, co zostało odpowiednio odzwierciedlone w treści tego świadectwa, w odróżnieniu od świadectwa wydanego w dniu [...] maja 2008 r.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na bezczynność Prezesa URE, polegającą na niewydaniu do dnia wniesienia skargi, pomimo obowiązku wynikającego z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego, świadectwa pochodzenia z kogeneracji zgodnie z jej wnioskiem, ewentualnie podlegającemu zażaleniu postanowienia o odmowie wydania świadectw zgodnie z art. 219 k.p.a. w zw. z art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego.

Ponadto spółka w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. wskazała, że jej pismo z [...] kwietnia 2011 r. stanowiło wezwanie Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalając skargę na bezczynność Prezesa URE, wskazał m.in. na treść przepisów art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego, zgodnie z którym świadectwo pochodzenia z kogeneracji wydaje Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń. WSA powołał też przepisy art. 217 i 219 k.p.a., regulujące kwestię wydawania oraz odmowy wydawania zaświadczeń.

Sąd I instancji stwierdził, że brak reakcji Prezesa URE - w terminach przewidzianych w k.p.a. - na wniosek strony o wydanie zaświadczenia o właściwej treści (tj. niewydanie zaświadczenia oraz niewydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia) stanowi bezczynność organu, która może być przedmiotem skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Chodzi bowiem o czynność organu dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj. uprawnienia do posiadania zaświadczenia o stosownej treści, które zdaniem strony rodziłoby dalsze uprawnienia – możliwość przedstawienia świadectwa Prezesowi URE do umorzenia na podstawie art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego albo wykonania prawa majątkowego wynikającego z tego świadectwa, zgodnie z art. 9e ust. 6 -13 Prawa energetycznego. Zdaniem Sądu, tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność został w rozpoznawanej sprawie wyczerpany i warunki formalne do wniesienia tej skargi zostały przez skarżącą spełnione.

Odnosząc się zaś do merytorycznej zasadności skargi, Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu. Sąd stwierdził bowiem, że w rozpoznawanej sprawie świadectwo pochodzenia z kogeneracji Nr [...], obejmujące okres od 1 stycznia do 31 marca 2008 r. zostało wydane przez Prezesa URE w dniu [...] marca 2011 r. i doręczone skarżącej w dniu [...] marca 2011 r. Obejmowało ono okres wytworzenia energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji, co do którego SOKiK wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII AmE 110/08 uchylił decyzję z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] dotyczącą umorzenia świadectwa pochodzenia z kogeneracji dla energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji. W ocenie Sądu I instancji, bezsporne jest, iż wspomniane świadectwo pochodzenia z kogeneracji dotyczyło całego okresu objętego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Treść tego dokumentu urzędowego zawiera obligatoryjne elementy określone art. 9l ust. 2 pkt 1 - 8 Prawa energetycznego, bowiem określają one: nazwę i adres przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji; lokalizację, typ i moc zainstalowaną elektryczną jednostki kogeneracji, w której energia elektryczna została wytworzona; ilość, rodzaj i średnią wartość opałową paliw, z których została wytworzona energia elektryczna w wysokosprawnej kogeneracji; ilość ciepła użytkowego w kogeneracji i sposoby jego wykorzystania; dane dotyczące ilości energii elektrycznej objętej świadectwem pochodzenia z kogeneracji, wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji w określonej jednostce kogeneracji; okres, w którym została wytworzona energia elektryczna w wysokosprawnej kogeneracji; ilość zaoszczędzonej energii pierwotnej wyrażoną w procentach, kwalifikującą do uznania energii elektrycznej za wytworzoną w wysokosprawnej kogeneracji; kwalifikację jednostki kogeneracji do jednostek, o których mowa w ust. 1 pkt 1 albo pkt 2 lub art. 9a ust. 8d oraz pozostałe wymagania stawiane dokumentom urzędowym, takie jak: oznaczenie organu, datę wydania i podpis osoby uprawnionej.

W ocenie Sądu I instancji sporna pozostaje natomiast treść świadectwa pochodzenia z kogeneracji. Sąd podniósł, że przepisy Działu VIII k.p.a. nie przewidują możliwości wzruszenia wydanego zaświadczenia w formie środka zaskarżenia, poprzez wniesienie zażalenia, bądź skorzystanie z nadzwyczajnych środków prawnych. Przeciwko zaświadczeniu można jedynie przeprowadzić przeciwdowód w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regulacją ujętą w art. 76 § 3 k.p.a., złożyć skargę powszechną w trybie skarg i wniosków do organu wyższego lub zażądać wydania nowego zaświadczenia od organu, który je wydał. Zaświadczeniu bowiem nie przysługuje przymiot powagi rzeczy osądzonej. Postępowanie zakończone wydaniem zaświadczenia jest jednoinstancyjne, zaś osoba kwestionująca treść takiego zaświadczenia może dochodzić swojego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. poprzez ponowne wnioskowanie o wydanie zaświadczenia o określonej treści. W razie wydania postanowienia o odmowie można z kolei żalić się do organu wyższego stopnia, na postanowienie którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Sąd I instancji wskazał, że w przypadku wniosku przedsiębiorstwa energetycznego, zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji, o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji, musi on być przedłożony operatorowi systemu elektroenergetycznego w terminie do 14 dnia następnego miesiąca po zakończeniu okresu wytworzenia energii elektrycznej objętej tym wnioskiem, zgodnie z art. 9l ust. 6 Prawa energetycznego. Następnie, w myśl art. 9l ust. 8 Prawa energetycznego operator systemu elektroenergetycznego, na którego obszarze działania znajduje się jednostka kogeneracji określona we wniosku, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku składa wniosek do Prezesa URE. W sytuacji, gdy wniosek został przedłożony operatorowi systemu elektroenergetycznego po upływie terminu, o którym mowa w ust., 6 czyli po 14 dniu następnego miesiąca po zakończeniu okresu wytworzenia energii elektrycznej objętej tym wnioskiem, Prezes URE, zgodnie z art. 9l ust. 9 Prawa energetycznego, odmawia wydania świadectwa pochodzenia z kogeneracji w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W ocenie Sądu I instancji, okoliczność ta nie ma wpływu na charakter takiego świadectwa i sposób uzyskania tego dokumentu zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że w związku z tym, iż do chwili orzekania wniosek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2008 r. został załatwiony poprzez wydanie świadectw pochodzenia z kogeneracji, za niezasadne należało uznać twierdzenie o pozostawaniu przez organ w bezczynności.

E. C. "E." Spółka z o.o. w C. skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono;

- na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 219 k.p.a., w związku z art. 9l ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, poprzez oddalenie skargi na bezczynność Prezesa URE, pomimo naruszenia przez Prezesa Urzędu Energetyki obowiązku wydania świadectwa pochodzenia zgodnie z wnioskiem skarżącej, bądź wydania postanowienia o odmowie wydania świadectwa pochodzenia zgodnie z wnioskiem skarżącej, w terminie 14 dni od otrzymania wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: k.p.c.) poprzez oddalenie skargi na bezczynność Prezesa URE, pomimo bezczynności Prezesa URE polegającej na naruszeniu przez Prezesa Urzędu Energetyki obowiązku wydania świadectwa pochodzenia zgodnie z wnioskiem Skarżącej i prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego w W. Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2009 r. (sygn. akt: XVII AmE 110/08) oraz Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt: VI ACa 506/09);

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a., w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego, poprzez oddalenie skargi na bezczynność Prezesa URE, pomimo naruszenia przez Prezesa Urzędu Energetyki normy, iż zaświadczenie (jakim jest świadectwo pochodzenia) jest wyłącznie potwierdzeniem faktów i nie może zawierać w swojej treści wykładni przepisów prawa;

4. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo, że istniały podstawy do jej uwzględnienia, gdyż organ naruszył przepisy postępowania, a w szczególności: 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie ze szkodą dla praw strony, a które to naruszenia miały na tyle istotny wpływ na wynik sprawy, że na podstawie art. 1 w związku z art. 149 p.p.s.a. skutkowałyby uwzględnieniem skargi w całości;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez podanie ogólnikowego uzasadnienia wyroku, pozbawiającego stronę informacji o wszystkich przesłankach rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak wskazania przesłanek odrzucenia argumentacji strony skarżącej, w tym brakiem przekonującego wyjaśnienia jego podstawy prawnej, które to uchybienie skutkować winno uwzględnieniem skargi w całości.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów przedstawionych w petitum skargi kasacyjnej zawarto w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Żaden z zarzutów postawionych Sądowi I instancji nie podważa bowiem trafności wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska, że w niespornym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że Prezes URE pozostawał w postępowaniu w wniosku skarżącej o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji w bezczynności – w rozumieniu art. 149 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Z treści przytoczonej regulacji trafnie wywodzi się, że przepis stanowi o dwóch odrębnych instytucjach procesowych. Przewlekłość postępowania przed organem administracji występuje przy tym w sytuacji, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to znaczy, gdy czas trwania tego postępowania - przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony - przekracza rozsądne granice. Bezczynność ma zaś miejsce, gdy w ustawowo określonym czasie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i nie podejmuje rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 1247/12 oraz postanowienie NSA z dnia z 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10).

Nie ulega wątpliwości, że skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie formułowała zarzutu przewlekłości postępowania. Przedmiotem zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego była bezczynność organu. W tej też tylko kwestii wypowiedział się Sąd I instancji, a zakres postępowania sądowoadministracyjnego skarżony skargą kasacyjną nie jest.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia czy - w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy - na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. I OSK 287/10).

Zgodnie z objętym podstawami skargi kasacyjnej art. 9l ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, świadectwo pochodzenia z kogeneracji wydaje Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji, złożony za pośrednictwem operatora systemu elektroenergetycznego, na którego obszarze działania znajduje się jednostka kogeneracji określona we wniosku, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Do wydawania świadectw pochodzenia z kogeneracji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń.

Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek wydania zaświadczenia, o które ubiegała się E. C. "E.".

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie miał jednak podstaw by stwierdzić bezczynność Prezesa URE w wydaniu tego zaświadczenia.

Poza sporem jest bowiem – jak wynika z akt sprawy i jak ustalił Sąd I instancji - że wnioskiem z [...] kwietnia 2008 r. skarżąca domagała się wydania świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji w jednostkach kogeneracji. Świadectwo pochodzenia z kogenaracji zostało wydane [...] maja 2008 r. Określono w nim kwalifikacje świadectwa. Nie ulega też wątpliwości, że prawidłowość kwalifikacji świadectwa – w sprawie z odwołania skarżącej od decyzji Prezesa URE umarzającej to świadectwo - została podważona wskazanym w sprawie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 listopada 2009 r. (VI ACa 506/09) - oddającym apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2009 r. (XVII AmE 110/08).

Nie jest nadto kwestionowane, że Prezes URE - uwzględniając powyższe wyroki oraz "skorygowany" kolejnymi pismami strony wniosek strony z [...] kwietnia 2008 r. – w dniu [...] marca 2011 r. wydał kolejne świadectwo pochodzenia z kogeneracji.

W tym stanie faktycznym zarzut bezczynności organu Sąd I instancji zasadnie uznał za chybiony.

Zwrócenia uwagi wymaga, że zarzuty sformułowane w ramach podstaw kasacyjnych wskazują, że w ocenie skarżącej bezczynność Prezesa URE polega na naruszeniu obowiązku wydania świadectwa pochodzenia zgodnie z wnioskiem strony i prawomocnymi wyrokami (powołanymi wyżej). Z powyższego wynika, że – jak trafnie uznał Sąd I instancji - sporna w sprawie pozostaje w istocie treść świadectwa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie ewentualnie nieprawidłowego świadectwa nie może być traktowane jako bezczynność organu – w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. Brak też podstaw prawnych ku temu, by w drodze skargi na bezczynność – przewidzianej ww. przepisem – kontroli sądowoadministracyjnej podlegała treść wydanego świadectwa.

Należy mieć na względzie, że zgodnie z cytowanym art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego (zdanie drugie) do wydawania świadectw pochodzenia z kogeneracji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń.

"Odpowiednie stosowanie" może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (v. uchwała Sądu Najwyższego dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01).

Oczywiste jest, że na gruncie art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego przepisy k.p.a. - dotyczące zaświadczeń - znajdą zastosowanie tylko o ile przepisy Prawa energetycznego nie zawierają szczególnych, odmiennych regulacji.

Tymczasem według regulacji Prawa energetycznego świadectwa pochodzenia z kogeneracji nie stanowią klasycznego zaświadczenia przewidzianego przepisami k.p.a. Ze świadectw pochodzenia z kogeneracji wynikają bowiem prawa majątkowe, zbywalne stanowiące towar giełdowy (v. art. 9e ust. 6-7 w związku z art. 9m ustawy – Prawo energetyczne).

Tak więc o ile wydawanie nowych zaświadczeń w tej samej sprawie bez uprzedniego korygowania wcześniej wydanych zaświadczeń na podstawie przepisów k.p.a. jest dopuszczalne (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel – Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., 2013; komentarz do art. 217 teza 5 i powołane tam orzecznictwo) - o tyle na gruncie Prawa energetycznego możliwość wydawania kolejnych świadectw podlegać musi zasadniczemu ograniczeniu. Takie ograniczenie wprost wynika z treści art. 9l ust. 3 Prawa energetycznego - wskazującego termin do złożenia wniosku w wydanie świadectwa. Art. 9l w ust. 9 stanowi przy tym jednoznacznie, że jeżeli wniosek został złożony po prawem przewidzianym terminie – Prezes URE odmawia wydania świadectwa pochodzenia z kogeneracji, postanowieniem zaskarżalnym zażaleniem.

Przyjąć należy jednak, że skoro ustawa - Prawo energetyczne nie zawiera regulacji umożliwiającej skuteczne wycofanie wadliwego świadectwa pochodzenia, konieczne jest dopuszczenie trybu zmiany przez zastąpienie wydanego świadectwa nowym, wskutek ponowienia i ewentualnie skorygowania złożonego w terminie pierwotnego wniosku (por. Prawo energetyczne. Komentarz – Z. Muras, M. Swora i in. LEX, 2010; komentarz do art. 9l, teza 17. i do art. 9e – teza 14.). Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują zresztą, że w praktyce Prezes URE stosuje tego typu tryb "korygowania" świadectw. Przypomnieć należy, że z wniosku skarżącej spółki z dnia [...] kwietnia 2008 r. doszło do wydania dwóch świadectw, przy czym kolejne korygowało kwalifikację świadectwa. Dodać należy też, że brak możliwości domagania się nowego, "skorygowanego" świadectwa wykluczałby możliwość uzyskania przez wnioskodawcę świadectwa niewadliwego. Z kolei stwierdzenie przez Prezesa URE braku podstaw do wydania świadectwa o żądanej przez stronę treści (o ile żądanie takie zostało jednoznacznie sformułowane we wniosku) skutkować powinno wydaniem postanowieniem o odmowie wydania świadectwa i – na zasadzie określonej art. 217 k.p.a. oraz art. 30 Prawa energetycznego – otworzy możliwość kontroli prezentowanego przez organ stanowiska.

Z tych wszystkich względów zarzuty zmierzające do wykazania, że wydanie wadliwego – zdaniem strony – świadectwa pochodzenia z kogenaracji stanowi bezczynność organu – nie są usprawiedliwione i nie uzasadniają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).