Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1427/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,77 par. 1 art. 77 art. 103 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. Cz. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz A. Cz. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zwraca od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - na rzecz A. Cz. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z ... 2014r. (nr ...) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367; zwane dalej "rozporządzeniem z 2009r.", po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie stwierdził u A. C. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, wymienionej w poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i §11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm; zwana dalej: "K.p.").

W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz zgromadzony materiał dowodowy, w tym orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nr ... wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. i nr ... Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł., pisma znak: Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz ocenę narażenia zawodowego dotyczącą A. C., zatrudnionego od ...1997r. do ...2011r. w zakładzie "A" na stanowisku pracownik produkcji. Podano szczegółowy opis ustaleń w zakresie stanu zdrowia oraz rozpoznanych schorzeń. W ocenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy przebyty dwukrotnie uraz stawu kolanowego lewego, pomimo narażenia na sposób wykonywania pracy potwierdzony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wyklucza rozpoznanie choroby zawodowej w tym stawie. Jednostka orzecznicza drugiego stopnia po ponownym badaniu w dniu ...2012r. wydała orzeczenie lekarskie nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podczas hospitalizacji u A. C. rozpoznano zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego z przewlekłym zapaleniem błony maziowej i uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej będące następstwem przebytego urazu lub rozwojem choroby podstawowej (zmian zwyrodnieniowych). Także na skutek powtórnej weryfikacji dokumentacji medycznej oraz procesu diagnostyczno- orzeczniczego Instytut Medycyny Pracy w Ł. (pismo z dnia ...2013r.) nie znalazł podstaw do weryfikacji wcześniejszego orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia przedmiotowej choroby zawodowej. Organ wskazał, że analiza narażenia zawodowego badanego wykazała, iż w okresie swojej pracy zawodowej nie wykonywał prac wymagających utrzymywania ciała w pozycji kucznej lub klęczącej. Brak jest zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu ruchu pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji kucznej lub klęczącej. Organ podał opis wykonywanej przez stronę pracy wskazując, iż tylko niektóre czynności wymagały przykucnięcia lub ugięcia kolan.

Organ powołując się zatem na § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, nie stwierdził u A. C. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, wymienionej w poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. C. zarzucił organowi naruszenie przepisów proceduralnych – art. 7, 77 § 1, 2, 4, 76a § 1, 78 § 1, 80, 84 § 1 K.p.a., polegające między innymi na zaniechaniu powołania, zgodnie z wnioskiem strony, dodatkowego lekarza specjalisty – ortopedy oraz wystąpienia o uzupełniającą opinię reumatologiczną i chirurgiczną, co miało wpływ na nieustalenie prawidłowego wpływu pracy na zaistnienie i stwierdzenie choroby zawodowej. Odwołujący się podważał także stanowisko Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz zgłosił dowód o powołanie innego składu lekarzy specjalistów na okoliczność ustalenia czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jest osobą, u której stwierdza się chorobę zawodową.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr ... z ... 2014r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2351 oraz 2352 Kodeksu pracy, rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U. z 2013r., poz. 1379), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone i uzupełnione zgodnie z zaleceniami wskazanymi w decyzji kasacyjnej z dnia ...2012r., Nr ..., oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. W dalszej kolejności organ przedstawił przebieg postępowania oraz opisał zgromadzony materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny ortopedii, reumatologii i chirurgii organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uzyskane orzeczenia lekarskie spełniają kryteria opinii biegłego, nie ma więc przesłanek do powoływania biegłego lekarza. Jednakże z uwagi na wniosek A. C., PWIS w B. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o informację, czy w przedmiotowej sprawie konieczna jest specjalistyczna konsultacja reumatologiczna i chirurgiczna. Jednocześnie organ II instancji poinformował, że w ocenie A. C. o uszczerbku na zdrowiu w postaci przewlekłego uszkodzenia łąkotki powinien wypowiedzieć się lekarz o specjalnościach z dziedziny ortopedii, reumatologii i chirurgii. Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia ...2013r. wyjaśnił, że celem hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Ł. było ustalenie, czy u pacjenta istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, a nie ocena stopnia uszczerbku na zdrowiu. Zatem zakres przeprowadzonych badań obejmował konsultacje niezbędne do orzekania o chorobie zawodowej układu ruchu. Organ wskazał z uwagi na charakter schorzenia oraz specjalizację lekarza ortopedy w zakresie chirurgii układu mięśniowo-szkieletowego na brak medycznych podstaw do ponownej konsultacji reumatologicznej oraz chirurgicznej. Podczas hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł. przeprowadzono specjalistyczną konsultację ortopedyczną. W związku z powyższym dowó z innego składu lekarzy o specjalizacjach z ortopedii, reumatologii, chirurgii oraz neurologii, w tym o specjalizacji z medycyny pracy na okoliczność ustalenia, czy u odwołującego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można stwierdzić chorobę zawodową, w ocenie organu II instancji nie wpłynie na proces orzeczniczy. Ponadto stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 z późn.zm.) właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 110, poz. 736) specjalizacjami niezbędnymi do wykonywania orzecznictwa lekarskiego w zakresie chorób zawodowych są m.in. medycyna pracy i medycyna przemysłowa. W przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie zostały wydane przez lekarzy o ww. specjalizacjach zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.

Organ podkreślił, że w przypadku A. C. nie zostały spełnione warunki niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej, określone w . art. 2351 K.p. Nie można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy spowodował u odwołującego skutki zdrowotne pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki. Z analizy zebranego materiału jednoznacznie wynika, że nie ma merytorycznych podstaw do uznania rozpoznanego u odwołującego schorzenia układu ruchu za następstwo sposobu wykonywania pracy.

A. C., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję nr ... Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia ... 2014r., zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 78 § 2 K.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i że nie ma przesłanek do przeprowadzenia kolejnych badań przez inny zespół specjalistów oraz naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 2, 80, 76a § 1, 78 § 1, 84 § 1 K.p.a., przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz pominięcie złożonych przez stronę wniosków dowodowych. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organy drugiej i pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji wadliwie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji mimo treści odwołania oraz nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów. PWIS nie ustosunkował się właściwie do zarzutów odwołania, zgłaszanych wniosków dowodowych oraz okoliczności faktycznych. Nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Orzekający jako biegły specjalista Instytutu w Ł. nie odniósł się merytorycznie do zarzutów i dowodów skarżącego. W ocenie skarżącego uwzględnienie opinii lekarza ortopedy, rehabilitanta oraz dalsza weryfikacja dokumentów mogłaby rzucić nowe światło na jego schorzenie. Nie było podstaw do odrzucenia składanych wniosków dowodowych, gdyż dotyczyły one okoliczności istotnych dla sprawy, które były podstawą do rozstrzygnięcia negatywnego dla strony. W ocenie skarżącego, organy obu instancji powołały się w swoich decyzjach na dokumenty Instytutu, które nie zostały stronie przedłożone a z których treścią można zapoznać się wyłącznie pośrednio – z treści decyzji.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) oraz art. 145 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w rezultacie należało je wyeliminować z obrotu prawnego.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1502), zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1367), które reguluje zarówno wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, jak również podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania tych chorób. Wskazać należy, iż stosownie do postanowień § 2 rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie zaś z ww. załącznikiem, wśród chorób zawodowych przewidziano przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, w tym przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19 pkt 3).

W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 § 5 cyt. rozporządzenia. Lekarz, o którym wyżej mowa, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5)

Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza (ust. 3): 1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; 2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3; 3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W myśl natomiast § 8 rozporządzenia ,decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (ust. 1), przy czym jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2).

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organy inspekcji sanitarnej rozpoznając sprawę dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej winny postępowanie wyjaśniające ukierunkować na ustalenie takich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jak: 1) stwierdzenie istnienia u danej osoby typu jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych; 2) określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej; 3) wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania a wpływem tych okoliczności na powstanie u danej osoby choroby zawodowej.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło sprawy ustalenia choroby zawodowej wymienionej w punkcie 19.3 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - "przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej".

Jak wskazano wyżej podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji.

Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 244/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 546/10). Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, wywołującej wątpliwości bądź sprzecznej z przepisami prawa. Opinie lekarskie zawierające rozbieżności czy sprzeczności, nie pozwalające organowi na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie, muszą być poprawione lub uzupełnione. W przypadku takich opinii, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Organ ma w takiej sytuacji obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie. Z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wynika, że podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli zaś właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Organy administracyjne orzekające w sprawie przywołując orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia diagnostycznego właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. J.N. w Ł. nie rozpoznały u skarżącego schorzenia figurującego pod poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej. W ocenie Sądu jednakże, wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie, na których obydwa orzekające w sprawie organy administracyjne oparły swe rozstrzygnięcia, nie spełniają wskazanych powyżej wymogów, w szczególności zaś nie zawierają pełnego, przekonującego i jednoznacznego uzasadnienia przyjętego stanowiska.

Orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia ... 2011r. nr ... zawiera w istocie wyłącznie opis ustaleń klinicznych wynikających z wywiadu oraz dokumentacji lekarskiej – leczony od 2009r. z rozpoznaniem wysiękowe zapalenie stawu lewego po skręceniu. Ponownie leczony od ....– ....2010r. zabieg operacyjny – leczenie szpitalne ....- ....2011r. z rozpoznaniem: zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego, zwyrodnienie łąkotki przyśrodkowej, przewlekłe wysiękowe zapalenie stawu kolanowego lewego oraz jednozdaniowe podsumowanie, iż: "przebyty dwukrotnie uraz stawu kolanowego lewego, pomimo narażenia na sposób wykonywania pracy potwierdzony przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w B. wyklucza rozpoznanie choroby zawodowej w tym stawie".

Z kolei Instytut Medycyny Pracy w Ł., w orzeczeniu lekarskim nr ... dniu ... 2012r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazał (bez opisu rodzaju narażenia zawodowego i sposobu wykonywania pracy), że obserwacja w kierunku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej – negatywna. W uzasadnieniu orzeczenia, poza opisem ustaleń faktycznych organ stwierdził wyłącznie, że: "podczas aktualnej hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł. u A. C. przeprowadzono specjalistyczną konsultację ortopedyczną. Rozpoznano zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego z przewlekłym zapaleniem błony maziowej i uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej będące następstwem przebytego urazu lub rozwojem choroby podstawowej (zmian zwyrodnieniowych). Ponadto analiza narażenia zawodowego badanego wykazała, że w okresie swojej pracy zawodowej, badany nie wykonywał prac wymagających utrzymywania ciała w pozycji kucznej lub klęczącej. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu ruchu pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej."

Przytoczona treść uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie opinii lekarskich, wywołuje istotne wątpliwości co do powodów rozstrzygnięcia. Nie uzasadniono zwłaszcza, z medycznego punktu widzenia, dlaczego stwierdzenie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego lewego z przewlekłym zapaleniem błony maziowej i uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej, nie może być łączony ze sposobem wykonywania pracy oraz ustalonym w wywiadzie urazem w trakcie wykonywania pracy doznanym w 2009r. Kilkuzdaniowe, arbitralne uzasadnienia orzeczeń lekarskich, budzą wątpliwości co do przyczyn nieuznania rozpoznawanego u skarżącego schorzenia układu ruchu za zawodowe. Nie zostało w sposób jednolity przez obydwa ośrodki medyczne, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wyjaśnione, z jakiego powodu stwierdzane u skarżącego schorzenie nie ma zawodowej etiologii. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie wskazuje się, że skoro orzeczenie lekarskie stanowi środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia, w sposób zrozumiały dla stron, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012r., II OSK 859/12, LEX nr 1216779). Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2010r., III SA/Gd 403/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013r., III SA/Kr 570/12). Zwraca się również uwagę, że w razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 marca 2012 r., III SA/Lu 769/11, LEX nr 1139314).

Dodatkowo w okolicznościach sprawy podkreślenia wymaga, że powyższe orzeczenia lekarskie sporządzone zostały z uwzględnieniem karty oceny narażenia zawodowego z ...2011r., która w opisie sposobu wykonywania pracy (rodzaj, zakres, stopień obciążenia czynnościami, które mogły powodować nadmierne obciążenie) opisywała, praca przede wszystkim stojąca, polegająca na obsługiwaniu maszyny produkcyjnej oraz zdejmowaniu napełnionych galonów i butli z taśmy produkcyjnej i układaniu na paletach i koszach, zdejmowanie i układnie wykonywane oburącz, w celu ułożenia butli i galonów na dwóch dolnych półkach wymaga schylenia. Pozycję ciała podczas wykonywania ww. czynności: opisano jako "stojąca i wymuszona pochylona, lekko ugięta w kolanach".

Uchylając natomiast uprzednie rozstrzygnięcie PPIS i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, decyzją z ... 2012r., organ odwoławczy wskazał, na konieczność zweryfikowania twierdzeń strony dotyczącej wadliwie ustalonego w karcie oceny narażenia zawodowego chronometrażu czynności powodujących nadmierne obciążenie, sposobu wykonywania pracy w firmie, ilości napełnianych galonów umieszczanych w regałach w ciągu godziny. WIS w B. zważył, że ze względu na brak przeprowadzenia przez organ I instancji dodatkowej oceny narażenia z uwzględnieniem uwag i wniosków strony, nie można wykluczyć, że A. C. wykonywał pracę w warunkach, które stwarzały możliwość powstania przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących prace w pozycji klęczącej lub kucznej. Wobec powyższego jednostki orzecznicze, wydając orzeczenie o braku rozpoznania choroby zawodowej, dysponowały niezweryfikowaną informacją dotyczącą narażenia zawodowego. Organ odwoławczy zasadnie wskazał również, że po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego konieczne będzie przesłanie ustaleń organu od jednostki orzeczniczej uprawnionej do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej z prośbą o ocenę i wydanie ewentualnej opinii uzupełniającej bądź korekty orzeczenia lekarskiego. Jednostka orzecznicza na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego oceni czy praca w firmie "A" w D. C. mogła przyczynić się do powstania u skarżącego przewlekłej uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęcznej lub kucznej.

Z akt sprawy wynika, że po uzupełnienia postępowania dowodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. ... 2012r., z udziałem skarżącego, sporządził kolejną kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, zawierającą uzupełniony opis charakterystyki wykonywanej przez niego pracy na stanowisku pracownika produkcji. W ramach opisu sposobu wykonywania pracy, pozycję ciała podczas wykonywania czynności określono: "z ugięciem kolan, niekiedy z przykucaniem", okres narażenia zawodowego na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej od kwietnia 2005r. do ... 2011r.

... 2013r. PPIS skierował do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. pismo opisujące ustalony w sprawie stan faktyczny dotyczący przebiegu, przeprowadzonego postępowania i sposobu wykonywania pracy przez skarżącego z opisem narażenia zawodowego z prośbą o "ocenę przedstawionego powyżej narażenia zawodowego A. C. i wydanie ewentualnej opinii uzupełniającej lub korekty orzeczenia lekarskiego nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w celu stwierdzenia czy praca w firmie "A" w D. C., mogła przyczynić się do powstania wskazanej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy". Należy wskazać, że nie wynika z akt sprawy czy jednostce orzeczniczej przedłożono kompletne akta sprawy wraz z nową kartą oceny narażenia zawodowego i całym materiałem dowodowym, czy tylko powyższe pismo.

WOMP w B. (jednostka orzecznicza I stopnia), bez zajęcia własnego stanowiska w sprawie, przesłał powyższe pismo, kopię orzeczenia lekarskiego ... z dnia ...2012r. i karty informacyjnej leczenia klinicznego z ...2012r. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W piśmie z dnia ... 2013r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. (jednostka orzecznicza II stopnia), w odpowiedzi na pismo WOMP w B. wyjaśniła, że: "analiza dokumentacji medycznej załączonej do ww. pisma nie dostarcza danych mogących wpłynąć na treść wydanego przez nas orzeczenia lekarskiego, ponowna szczegółowa analiza procesu diagnostyczno-orzeczniczego wykazała, iż proces diagnostyczny został wykonany zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie o chorobach zawodowych. Nie ma żadnych merytorycznych podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej."

Na marginesie wskazać przyjdzie, iż w dniu ... 2013r. do organu I instancji PPIS wpłynął wniosek skarżącego o ponowne badanie w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który jednak nie został przesłany w ślad za powyższą dokumentacją do jednostek orzeczniczych.

Ponadto ... 2013r., po zapoznaniu się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, skarżący złożył także wniosek o przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza z dziedziny ortopedii, reumatologii, chirurgii, o uszczerbku na zdrowiu, który u niego występuje pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki, bowiem takim specjalista nie był lekarz medycyny pracy. Postanowieniem z dnia ... 2013r. PPIS w B., na podstawie art. 78 § 1 i art. 123 K.p.a., odmówił przeprowadzenia dowodu polegającego na pozyskaniu dodatkowo opinii biegłego lekarza z dziedziny ortopedii, reumatologii i chirurgii w sprawie występującego przewlekłego uszkodzenia łąkotki. W uzasadnieniu organ przywołał przepisy rozporządzenia dotyczące właściwości lekarzy upoważnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych oraz stwierdził, że wniosek strony nie wskazuje na okoliczności, które zostały pominięte w dotychczasowych ocenach zdrowia i które z istniejących, a nierozpoznanych i ocenionych stanów winny zostać ocenione.

Nadmienić przyjdzie, iż powyższe postanowienie, na skutek błędnego pouczenia (art. 141 § 1 K.p.a.), zostało zaskarżone zażaleniem, na skutek którego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., orzekł o utrzymaniu ww. postanowienia w mocy – postanowieniem z dnia ... 2013r. Organ odwoławczy również błędnie pouczył stronę o prawie wniesienia skargi na to postanowienie do sądu administracyjnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B.. postanowieniem z dnia ... 2014r. (sygn. akt II SA/Bd 1574/13) odrzucił jako niedopuszczalną skargę A. C. na postanowienie PWIS z ... 2013r.

Z akt sprawy wynika również, iż rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym PWIS, pismem z dnia ... 2013r. ponownie zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o zajęcie stanowiska w sprawie w związku z wnioskiem badanego o dodatkową opinię biegłego lekarza z dziedziny ortopedii, reumatologii i chirurgii, wskazując, że w uzasadnieniu orzeczenia z ... 2012r. wskazano na przeprowadzenie socjalistycznej konsultacji ortopedycznej. Organ odwoławczy zwrócił się zatem o informację, czy w sprawie konieczna jest specjalistyczna konsultacja reumatologiczna i chirurgiczna. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z dnia ... 2013r. wyjaśnił, że orzeczenie lekarskie nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w trakcie hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Ł. w dniach ...2012r. u skarżącego przeprowadzono specjalistyczną konsultację ortopedyczną, w wyniku której rozpoznano zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego z przewlekłym zapaleniem błony maziowej i uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej, będące następstwem przebytego urazu lub rozwojem choroby podstawowej (zmian zwyrodnieniowych). Jednocześnie wskazano, że "z analizy narażenia zawodowego wynika, iż badany nie pracował w pozycji kucznej lub klęczącej, co stanowi warunek konieczny do rozpoznania choroby zawodowej, ujętej pod pos. 9.3 wykazu chorób zawodowych, zatem nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". Celem hospitalizacji było ustalenie czy u badanego istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, a nie ocena stopnia uszczerbku na zdrowiu. Zakres przeprowadzonych badań obejmował konsultacje niezbędne do orzekania o chorobie zawodowej układu ruchu, natomiast zakres badań niezbędnych do orzekania o uszczerbku na zdrowiu ustala lekarz orzecznik ZUS. Przeprowadzenie konsultacji reumatologicznej potwierdziłoby lub wykluczyło ewentualne tło autoimmunologiczne schorzenia, co stanowi czynnik pozazawodowy. Zdaniem Instytutu charakter dolegliwości oraz wywiad zebrany od pacjenta pozwoliły ocenić, iż taka konsultacja nie jest konieczna do dalszego orzekania. Nie znaleziono również medycznych podstaw co do konieczności przeprowadzenia konsultacji chirurgicznej, bowiem specjalista w dziedzinie chirurgii układu mięśniowo-szkieletowego jest właśnie specjalista w dziedzinie ortopedii. Pismo to zostało podpisane przez dr. n.med M. W. specjalistę medycyny pracy.

Mając na uwadze treść lakonicznych uzasadnień orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, wydanych w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną ...2011r., w którym to Instytut jednoznacznie wskazuje, że analiza narażenia zawodowego badanego wykazała, że w okresie swojej pracy zawodowej, badany nie wykonywał prac wymagających utrzymywania ciała w pozycji kucznej lub klęczącej, a także nieuzupełnienie tychże orzeczeń i ich uzasadnień w kontekście nowych dowodów odnoszących się do kwestii sposoby wykonywania pracy, obciążenia organów, i w szczególności nowej karty oceny narażenia zawodowego, brak było podstaw do zaakceptowania treści tych opinii lekarskich jako podstawowego dowodu, na którym organy orzekające oparły rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia przedmiotowej choroby zawodowej przy ustalonym u skarżącego narażeniu związanym z wykonywaniem pracy.

Opisany wyżej przebieg postępowania i uzupełniony materiał dowodowy winien podlegać ponownej rzetelnej ocenie i merytorycznej uzasadnionej wypowiedzi jednostki orzeczniczej, co do tego czy i jakie okoliczności ewentualnie mogą wpłynąć na treść orzeczenia lekarskiego. Wszakże nowa karta oceny narażenia zawodowego wraz z innymi dowodami w sprawie wskazuje na wykonywanie pracy "z ugięciem kolan, niekiedy z przykucaniem". Do tej nowej i mogącej uchodzić za istotną, z uwagi na opis w wykazie chorób zawodowych przedmiotowej choroby przewlekłej, bezwzględnie winna się rzetelnie, i czytelnie dla osób nieposiadających wymaganej kwalifikowanej, specjalistycznej wiedzy medycznej, ustosunkować i szczegółowo wyjaśnić jednostka orzecznicza, a następnie organy administracji.

Jak wynika z treści cytowanych przepisów rozporządzenia, w szczególności § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 lekarz, o wskazanych w § 5 ust. 1 kwalifikacjach, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Z analizy akt sprawy i przebiegu postępowania, w tym korespondencji pomiędzy organem orzekającym w sprawie choroby zawodowej a jednostkami orzeczniczymi I i II stopnia wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie warunki te nie zostały dotrzymane.

Uzasadnienia obu opinii składają się z kilku zdań opisujących przebieg sprawy i krótkie uzasadnienia dotyczące meritum sprawy, które są tak ogólnikowe, że poza kwestią, iż nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej, oraz wskazaniu na pozazawodową etiologię schorzenia, nic innego z nich nie wynika. W szczególności zaś w obu opiniach nie wyjaśniono szczegółowo, dlaczego zmian zwyrodnieniowych wykrytych u skarżącego nie można łączyć z wykonywaniem przez niego pracy. W konsekwencji powyższego, jako dowolne, nie znajdujące oparcia w obowiązującej regulacji prawnej uznać trzeba stanowisko organów inspekcji sanitarnej przyjmujące orzeczenia obu placówek medycznych jako w pełni wiarygodny i wystarczający dla rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy.

Jednostka orzecznicza I stopnia wydała orzeczenie lekarskie wyłącznie na podstawie niewłaściwej, niepełnej i błędnej karty oceny narażenia zawodowego, nie dokonała jakiejkolwiek korekty czy też uzupełnienia swego orzeczenia, po uzupełnieniu materiału dowodowego w najbardziej istotnym dla sprawy zakresie. Nadto organ I instancji nie przesłał do konsultacji ani nowej karty oceny narażenia zawodowego, ani całości zgromadzonych dokumentów, a wyłącznie swój opis. Z kolei jednostka orzecznicza II stopnia nie zweryfikowała swego orzeczenia lekarskiego w aspekcie nowych istotnych dowodów w sprawie, nowej oceny narażenia zawodowego wskazującej jednoznacznie na chociażby możliwy wpływ obciążenia odpowiednich narządów. Dodatkowo z pisma informacyjnego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia ... 2013r. jednoznacznie wynika, iż nadal nie dostrzegł on zmiany oceny narażenia zawodowego pomiędzy datą wydania swego orzeczenia lekarskiego, a datą zwrócenia się na późniejszym etapie przez organy o dodatkowe konsultacje.

Z analizy uzasadnień decyzji organów obydwu instancji wynika, że organy nie tylko bezkrytycznie oparły się na wskazanych wyżej lapidarnych opiniach lekarskich, lecz także nie dokonały oceny pozostałej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Organ pierwszej instancji w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał wyłączne przebieg postępowania i treść ustaleń oraz nawiązał do orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia ... 2011 r. Nr ... oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia ... 2012r. nie dokonując ich oceny. Również organ odwoławczy, oparł się na wskazanych wyżej orzeczeniach i dalszych wyjaśnieniach nie dokonując ich oceny, a odnotowując jedynie, że obie jednostki orzecznicze są zgodne co do braku do stwierdzenia choroby zawodowej skarżącego.

Podkreślić należy, że związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Istotą związania organu jest to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie, niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń. Taki pogląd zaprezentowany został np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 749/11.

W konsekwencji powyższej sądowej oceny, nie sposób zaakceptować jako odpowiadających prawu i procedurze administracyjnej ustaleń organów inspekcji sanitarnej w zakresie procedury rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Oznacza to, że organy obydwu instancji nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, w tym bezkrytycznie przyjmując budzące wątpliwości uzasadnienia orzeczeń lekarskich, a także nie prezentując w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć wyników przeprowadzonej w sprawie oceny całokształtu dokumentacji sprawy z jednoczesną argumentacją, która pozwoliłaby ocenić prawidłowość tej oceny, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanych w sprawie decyzji, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako przedwczesne. W powyższym zakresie zarzuty skargi okazały się zatem zasadne.

Zgodnie z treścią art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wskazane wyżej uchybienia dotyczą decyzji organów obydwu instancji i nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie decyzji organów obydwu instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Wskazać jednocześnie przyjdzie, iż w kontekście analizy całokształtu zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, skarżący nie podważył żadnymi dowodami kompetencji lekarzy wydających opinie o braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej, braku spełniania przez nich wymogów określonych cytowanymi wyżej przepisami, czy też prawidłowości samego procesu diagnostycznego, Aktywność skarżącego zdaje się ograniczać obecnie do powielania konsekwentnie wniosków dowodowych w zakresie powołania biegłych, czy tez skierowania go na ponowne badania przez inny zespół specjalistów lub innej jednostki orzeczniczej. Jednocześnie jednak skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, w tym orzeczeń innych lekarzy posiadających kompetencje do orzekania w przedmiocie rozpoznawania chorób zawodowych, czy tez innych opinii lekarskich, które podważałyby merytoryczną treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Aczkolwiek nie można oczywiście wykluczyć potrzeby dokonania badań uzupełniających, czy też dodatkowych ale ocena w tej kwestii w pierwszej kolejności należy do lekarzy uprawnionych do orzekania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, a w dalszej kolejności do organu administracji, w kontekście całokształtu materiału dowodowego. W niniejszej sprawie takiej potrzeby, na obecnym jej etapie nie stwierdzono, co przybrało prawidłową procesową formę. PPIS wydał bowiem postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu. Na postanowienie w tym przedmiocie nie przysługiwało wprawdzie zażalenie (o czym błędnie pouczył organ), ale zgodnie z art. 142 K.p.a. strona (tu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) mogła zaskarżyć to postanowienie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, mając na uwadze uregulowaną szczegółowo dwuinstancyjną procedurę zarówno rozpoznawania choroby zawodowej przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze, jak i brak konkretnych uzasadnionych zarzutów (poza zasadnym zarzutem wadliwości i niedostatecznej treści uzasadnienia orzeczeń lekarskich), czy kontrdowodów w postaci dokumentacji lub orzeczeń uprawnionych lekarzy posiadających stosowne kwalifikacje, ewentualnie kwestionujących wyniki dokonanych badań czy też potwierdzających zawodową etiologię stwierdzonych u skarżącego bezspornie schorzeń, brak jest podstaw do powoływania obecnie "innego składu lekarzy specjalistów (...), na okoliczność ustalenia czy skarżący jest osobą, u której stwierdza się chorobę zawodową o co wnioskowano w odwołaniu.

Rozpatrując ponownie sprawę na skutek niniejszego wyroku organy inspekcji sanitarnej zobligowane bowiem będą w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, zwłaszcza dokonać oceny orzeczeń lekarskich z dnia ... 2011r. Nr ... i z dnia ... 2012 r. Nr ... i usunąć pojawiające się na ich tle wątpliwości, a także dokonać oceny całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie podając szczegółowe motywy dokonanej oceny.

W kontekście wskazanych wyżej wątpliwości w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych organ zwróci się do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie dotychczasowo wydanego orzeczenia, wraz z przekazaniem ponownej, skorygowanej z udziałem strony karty oceny narażenia zawodowego oraz pozostałego materiału dowodowego mającego wpływ dla oceny narażenia zawodowego. Opinia ich powinna zawierać dokładne, wyczerpujące, a zarazem czytelne dla organu, a przede wszystkim dla strony, która nie dysponuje wiedzą medyczną, uzasadnienie zajętego stanowiska. W okolicznościach sprawy winna także odnosić się do treści ponownej oceny narażenia zawodowego oraz wątpliwości i zastrzeżeń strony, w tym w zakresie kwalifikacji i specjalności lekarzy orzekających stosownych do rozpatrywanej choroby zawodowej. Ponownego zweryfikowania w tych okolicznościach i odniesienia się Instytutu będzie wymagała także kwestia wniosków strony w zakresie ewentualnej konieczności i potrzeby powtórzenia lub uzupełnienia dotychczasowej diagnostyki w okolicznościach tej sprawy. Orzeczenie Instytutu winno stanowić jego opinię i być podpisane przez osobę upoważnioną do jego reprezentacji

Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania ponownej oceny opinii biegłych w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a., jak już wyżej wspomniano, organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywującego i należytego uzasadnienia. Ponownie zebrany w sprawie materiał dowodowy organ oceni pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, w konsekwencji czego wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 § 3 K.p.a. Będzie miał na względzie fakt, iż to organ stwierdza chorobę zawodową, a opinie placówek diagnostycznych orzekających sprawie podlegają takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód. Dopiero po stosownym uzupełnieniu materiału dowodowego organy administracji będą zobowiązane do wydania rozstrzygnięć w przedmiocie choroby zawodowej.

Z przytoczonych względów Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na treść skarżonych decyzji, niepodlegających wykonaniu, zbędne okazało się orzekanie w trybie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 240 zł zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 490). Po myśli art. 225 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało z urzędu zwrócić uiszczony nienależnie wpis od skargi w wysokości 200 zł, bowiem z uwagi na przedmiot sprawy strona skarżąca nie miała obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.