Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 324/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Ochrona środowiska
Działalność gospodarcza
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 3; art. 16 ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 1; art. 17 ust. 3; art. 18
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 59 ust. 1 pkt 2; art. 153
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7; art. 11
journal: Dz.U. 2001 nr 3 poz 21
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. S. i W. S. na rozporządzenie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utworzenia Przemęckiego Parku Krajobrazowego, 1. stwierdza nieważność Rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia [...] , 2. zasądza od Wojewody na rzecz W. S. i A. S. kwotę [...] ( [...] ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddala wniosek Gminy W. o zwrot kosztów postępowania. /-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

Rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2006 r. nr 168/2006 w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, Wojewoda Wielkopolski określił obszar tego parku, a w § 3 i 4 szczególne cele ochrony na terenie Parku oraz zakazy obowiązujące na terenie objętym regulacją.

Pismem z dnia 10 maja 2007 r. W.S. i A.S., działając na podstawie art. 44 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie, wezwali Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa, wskazując naruszenie swojego interesu prawnego na skutek wydania rozporządzenia. Ich zdaniem ze względu na treść § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia niemożliwe stało się prowadzenie działalności polegającej na wydobyciu kruszywa na ich nieruchomościach.

Wojewoda Wielkopolski w piśmie z dnia 15 czerwca 2007 r. uznał wniosek za bezzasadny. Wyjaśnił, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 maja 2004 r. nowej ustawy o ochronie przyrody (Dz. U z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.) zaszła konieczność dostosowania aktów wykonawczych wydanych na podstawie starej ustawy. Zdaniem Wojewody rozporządzenie nr 168/06 nie tworzy nowej formy ochrony przyrody, a jedynie dostosowuje zasady panujące w istniejącym parku krajobrazowym do obecnie obowiązującego prawa. Ponadto organ wyjaśnił, że zakazy wprowadzone na terenie Parku znajdują podstawę w przepisach ustawy o ochronie przyrody. Co więcej, kontynuują one ograniczenia dotychczas już obowiązujące.

W skardze na rozporządzenie W.S. i A.S. zarzucili naruszenie:

– art. 87 w zw. z art. 94 Konstytucji poprzez wydanie aktu prawa miejscowego sprzecznego z postanowieniami Konstytucji, gdyż ogranicza on wykonywanie prawa własności, a takie ograniczenia może wprowadzać jedynie ustawa;

– art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez pozbawienie skarżących możliwości wykonywania prawa własności nieruchomości i wprowadzenie zakazu prowadzenia na nich działalności gospodarczej na mocy aktu prawa miejscowego oraz złamanie zasady proporcjonalności poprzez uzasadnienie ograniczenia prawa własności wymogami ochrony środowiska w sposób nieadekwatny do rzeczywistych skutków wykonywania prawa;

– art. 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r. Nr 92 poz. 880 ze zm.) poprzez podejmowanie rozstrzygnięć dotyczących Przemęckiego Parku Krajobrazowego bez planu ochrony;

– art. 3 dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985, nr 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne zmienionej dyrektywą Rady z dnia 3 marca 1997, nr 97/11/WE poprzez uniemożliwienie oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko w sposób zindywidualizowany;

– art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez niewłaściwe zastosowanie i arbitralne wprowadzenie zakazów, o których mowa w tych przepisach;

– art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko są przedsięwzięciami mającymi na nie negatywny wpływ.

Zdaniem skarżących, jeśli przyjąć, iż rozporządzenie z dnia 25 listopada 1991 r. o utworzeniu Przemęckiego Parku Krajobrazowego było aktem wykonawczym, to na podstawie art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody utraciło ono moc z dniem 2 sierpnia 2001 r. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody zachowywały moc obowiązującą do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie nowych upoważnień ustawowych w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia nowelizacji.

W piśmie z dnia 23 października 2007 r. skarżący złożyli wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność zasadności utworzenia Przemęckiego Parku Krajobrazowego oraz wprowadzenia zakazów przewidzianych w zaskarżonym rozporządzeniu. W konsekwencji w skardze zawarto wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia.

Uczestnik postępowania spółka jawna "B." zarzuciła rozporządzeniu naruszenie art. 64 ust. 1 Konstytucji, gdyż wprowadziło ono zakazy uniemożliwiające wydobycie kruszywa na terenie paku. Wyjaśniła, że złoża "G." zostały rozpoznane w sposób umożliwiający ich eksploatację. Mogą być one zatem eksploatowane pomimo istnienia określonych form ochrony przyrody.

W piśmie z dnia 26 listopada 2007 r. Gmina Włoszakowice wniosła o stwierdzenie nieważności rozporządzenia. Zarzuciła naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody polegające na nieuzgodnieniu rozporządzenia z Radą Gminy. Podniosła przy tym, że obszar parku został zmniejszony (z 21.450 ha do 18.067,4 ha). Zdaniem Gminy Włoszakowice w rozporządzeniu ustalono także ograniczenia i zakazy nie służące realizacji celów wynikających upoważnienia ustawowego. Dodatkowo Gmina poddała pod wątpliwość konstytucyjność delegacji ustawowej, jako, że daje ona możliwość wprowadzenia zakazów przez wojewodę. Narusza to Konstytucję RP, jako że przewiduje pozaustawowe ograniczenia uprawnień obywateli.

W piśmie z dnia 26 lutego 2008 r. K.G. i K.G. (uczestnicy postępowania) wnieśli o stwierdzenie nieważności rozporządzenia zarzucając naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody polegające na nieuzgodnieniu rozporządzenia z Radami Gmin, na terenie których park jest położony. Ich zdaniem uchybiono również art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy poprzez arbitralne wprowadzenie zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Nie było także podstawy do wprowadzenia zakazów w dysponowaniu nieruchomością stanowiącą własność uczestników postępowania.

Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę podniósł, że zaskarżone rozporządzenie nie powołuje nowego parku, a jedynie dostosowuje wcześniejsze rozporządzenie powołujące park do nowej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Nie było potrzeby wcześniejszego ustanawiania planu ochrony parku, gdyż plan ma być opracowany w terminie 5 lat, tj. do dnia 1 maja 2009 r. (art.154 ust. 2 ustawy). Wojewoda stwierdził też, że wprowadzając wskazane w rozporządzeniu zakazy działał zgodnie z delegacją ustawową (art. 17 ust. 1). Określając granice parku orzekł jedynie w zakresie swej właściwości. Natomiast Wojewoda Lubuski utrzymał w mocy rozporządzenie dot. parku w granicach leżących na terenie woj. Lubuskiego, przy czym różnice w wielkości parku oraz opisu jego granic wynikają z innych - nowocześniejszych - metod ich wyznaczania i obliczania i związane są z większą dokładnością przy ich dokonywaniu. W konkluzji Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 650/07. Sąd doszedł do przekonania, że rozporządzenie nie narusza art. 87 w związku z art. 94 oraz art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, bowiem ustawa o ochronie przyrody jest aktem prawnym, który zgodnie z art. 31 Konstytucji ustanawia lub pozwala na ustanawianie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (gdy jest to konieczne dla ochrony środowiska). Sąd wyjaśnił też, że Przemęcki Park Krajobrazowy - ustanowiony pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z 1991 r. - stał się formą przyrody w rozumieniu nowej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy z 1991 r. zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy z 2004 r. (art. 157 ustawy o ochronie przyrody). Nie wskazano jednocześnie terminu, w jakim konieczne jest wydanie nowych aktów wykonawczych. Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone rozporządzenie nie powołuje nowego parku, a jedynie dostosowuje go do nowej ustawy. Ponadto, obszar, którego dotyczy rozporządzenie, pozostaje w tych samych granicach na terenie leżącym we właściwości Wojewody Wielkopolskiego. Nie zachodziły zatem okoliczności, o których mowa w art. 16 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, które nakładały obowiązek opiniowania rozporządzenia przez właściwe rady gmin.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli A.S., W.S., B. Sp. j. oraz Gmina Włoszakowice.

Uznając zasadność skarg kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1220/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W pierwszej kolejności uznał trafność zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to jest: art. 106 § 5, art. 113 § 1, art. 141 § 1 zd. 1, art. 147 § 1, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sadu administracyjnego nienależycie rozważono konsekwencje prawne zmniejszenia obszaru Parku z 21.450 ha do 18.067,40 ha. Ustalenie to nie uprawniało Sądu pierwszej instancji do stwierdzenia, że uzgodnienie z właściwymi miejscowo radami gmin nie było wymagane zgodnie z art. 16 ustawy o ochronie przyrody. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał też zasadność naruszenia art. 16 ust. 3 zd. 1, art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, bowiem brak wyjaśnienia czy nastąpiła zmiana granic Parku nie pozwalał orzekać o przestrzeganiu przez Wojewodę Wielkopolskiego tych przepisów. W dalszej części wyroku Sad drugiej instancji powołał wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1589/06. Podzielając zawartą tam argumentację stwierdził, że nie zawarcie przez ustawodawcę w art. 16 (jak i analogicznym art. 23) ustawy o ochronie przyrody wzmianki o obowiązku uzgadniania z radami gmin nowelizacji rozporządzenia o utworzeniu obszaru chronionego krajobrazu nie uzasadnia interpretacji zwalniającej wojewodę z takich uzgodnień. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego wojewoda ma obowiązek dokonywania uzgodnień z radami gmin w przypadku zmiany rozporządzenia mającego za przedmiot park krajobrazowy. Obowiązek ten jest aktualny także wówczas, gdy zmiana rozporządzenia następuje w celu dostosowania go do zmienionych przepisów ustawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 11, art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że Przemęcki Park Krajobrazowy powołany do życia w 1991 r. istnieje nieprzerwanie, o czym przesądza art. 7 powołanej ustawy nowelizującej z 2000 r. Za zbyt daleko idącą uznał wykładnię (prezentowaną przez autorów skarg kasacyjnych), iżby art. 11 ustawy z dnia

7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody miał powodować utratę mocy obowiązującej wszystkich rozporządzeń powołujących do życia dotychczas funkcjonujące parki krajobrazowe.

Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego nie można również uznać, jakoby obowiązywały równocześnie dwa rozporządzenia dotyczącego Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Takiej sytuacji zapobiega reguła wykładni lex posterior derogat legi priori (przepis późniejszy uchyla przepis wcześniejszy). Ubocznie Sąd stwierdził jednak, iż negatywnie należy oceniać pominięcie w nowym rozporządzeniu przepisów derogacyjnych (w świetle § 40 ust.1 w związku z § 132 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"; Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez co rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd pierwszej instancji rozpoznaje zarzuty skargi w zakresie określonym w art. 134 P.p.s.a., a więc ocenia czy zaskarżony akt nie narusza prawa rozstrzygając w granicach danej sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880) park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju (ust. 1). Utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę (jeżeli została wyznaczona), szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, wynikające z potrzeb jego ochrony (ust. 3). Projekt rozporządzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy (ust. 4).

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że projekt rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego nr 168/06 z dnia 31 lipca 2006 r. nie został uzgodniony z właściwymi miejscowo radami gmin (zob. k. 90, k. 112, k. 117 akt sądowych). Stanowiło to istotne naruszenie procedury uzgodnień określonej w art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody uzasadniające stwierdzenie jego nieważności. Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1589/06 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; Rzeczpospolita z 14 lutego 2007 r.), jak też w wyroku kasacyjnym zapadłym w tej sprawie. W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprowadzenie nowego rozporządzenia w sprawie parku krajobrazowego (obszaru chronionego krajobrazu) - w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - wymaga uzgodnienia z właściwymi radami gmin.

Ustawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia organu wydającego rozporządzenie z powyższej procedury przyjęcia rozporządzenia. Szczególna procedura nie została także wprowadzona w przepisach przejściowych nowej ustawy o ochronie przyrody. Wprawdzie art. 153 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10 (w tym także parku krajobrazowego), utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy, jednakże należy pamiętać, że formy ochrony przyrody utworzone na podstawie rozporządzeń wydanych w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. (art. 32 w związku z art. 26 ustawy z 1991 r.) obowiązują w takim kształcie, w jakim istniały przed dniem wejścia w życie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Natomiast z chwilą wydania przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie poprzedniej ustawy o ochronie przyrody utraciły moc, co oznacza także, iż z tą chwilą poprzednie formy ochrony przyrody przestały istnieć, gdyż zostały zastąpione nowymi formami ochrony przyrody, zgodnymi z nowo wydaną ustawą. Brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż w przypadku, gdy wojewoda wydaje rozporządzenie w sprawie parku krajobrazowego na podstawie nowej ustawy o ochronie przyrody, które ma zastąpić poprzednio obowiązujące rozporządzenie w tym zakresie (wydane na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących), zwolniony jest z obowiązku dokonania uzgodnień. Taki przepis zwalniający z obowiązku dokonania uzgodnień w przepisach przejściowych ustawy się nie znalazł.

Pominięcia uzgodnienia nie uzasadnia także cel, dla którego zastąpiono dotychczasowe przepisy wykonawcze nowymi, jakim jest potrzeba "dostosowania" ich do nowego stanu prawnego (tak: powołany wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1589/06).

Abstrahując od powyższego, dokonanie uzgodnień projektu rozporządzenia dotyczącego Przemęckiego Parku Krajobrazowego z właściwymi miejscowo radami gmin wymagane było także z innej przyczyny. Wbrew twierdzeniom Wojewody przedstawionym w piśmie z dnia 7 marca 2008 r., nie może bowiem budzić wątpliwości, że zmieniono granice Parku (zob. art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody). Jest to logicznym następstwem zmniejszenia jego obszaru (z 21.450 ha do 18.067,4 ha). Nie jest przy tym przekonująca argumentacja Wojewody o zastosowaniu nowych metod obliczeń powierzchni Parku. Organ nie dostrzega bowiem, że rozporządzenie tworzące formy ochrony przyrody jest aktem prawa (miejscowego), który - ze swej istoty - oparty jest na założeniu najlepszej i obiektywnej wiedzy prawodawcy. Z punktu widzenia wymogów procedury określonej w art. 16 ust. 4 ustawy, nie ma znaczenia jakimi metodami kierował się Wojewoda ustalając w 2006 r. obszar Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Istotne jest jedynie to, że obszar ten został znacznie zmniejszony, co jest równoznaczne ze zmianą granic Parku.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 87 w zw. z art. 94, jak i art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez oparcie zaskarżonego rozporządzenia na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej oraz nadmierne ograniczenie wykonywanie prawa własności przez skarżących w odniesieniu do ich nieruchomości. Ustawa o ochronie przyrody jest aktem, który zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ustanawia ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdyż jest to konieczne ze względu na ochronę środowiska. Z tego powodu prawodawca - w ustawie i w sposób precyzyjny - określił ograniczenia, jakie mogą być wprowadzone na obszarach wymagających szczególnej ochrony. Delegacja do stanowienia rozporządzeń na podstawie ustawy

o ochronie przyrody, ze względu na sprecyzowany zakres i cel udzielonych wojewodom upoważnień, mieści się zatem w ramach dopuszczalnych przez Konstytucję.

W uzasadnieniu skargi A.S. i W.S. skoncentrowali się na wykazaniu, że naruszono ich interes prawny wskutek wprowadzenia ograniczenia określonego w § 4 ust. 1 pkt 1 zaskarżonego rozporządzenia (zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). Ich zdaniem tego rodzaju zakaz, o charakterze generalnym, uniemożliwi im prowadzenie działalności polegającej na wydobyciu kruszywa. Skarżący stwierdzili ponadto, że norma wprowadzona do rozporządzenia Wojewody nie pozwala na indywidualną ocenę przedsięwzięcia, a priori uznając je za szkodliwe dla środowiska. A.S.

i W.S. wyrazili przy tym przekonanie, iż realizowana przez nich działalność, przy zachowaniu odpowiednich zabiegów, nie będzie miała negatywnego wpływu na warunki przyrodnicze terenu Parku. Skarżący nadmienili, że uzyskali już na nią wymagane koncesje.

Argumentacja skarżących, która powiązali z naruszeniem art. 16 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, nie jest trafna. Skarżący nie zważyli bowiem w ogóle na treść art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. W myśl tego przepisu zakaz, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy (w oparciu o niego wprowadzono § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę parku krajobrazowego. Art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody interpretować należy w uwzględnieniem zmian legislacyjnych, jakie nastąpiły w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227). Przez przedsięwzięcia "mogące znaczącą oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe", należy rozumieć kategorię przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ("przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko"; odnośnie zmian w terminologii nowej ustawy por. też art. 173 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Innymi słowy, zakaz, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, nie obejmuje przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko:

– co do których organ ochrony środowiska nie stwierdzi potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.),

– wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę parku krajobrazowego (art. 61 ust. 1 ustawy z dnia

3 października 2008 r. w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody; zob. też wyrok z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 51/09)

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom A.S. i W.S., realizacja projektowanego przez nich przedsięwzięcia będzie możliwa przy założeniu, że nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko (jak sugerują skarżący).

Z uwagi na treść art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie można też uznać zarzutów skarżących, iżby zakaz wprowadzony w § 4 ust. 1 pkt 1 zaskarżonego rozporządzenia (znajdujący podstawę w art. 17 ust 1 pkt 1 ustawy

o ochronie przyrody) nie uwzględniał indywidualnych cech przedsięwzięcia.

Nietrafne są również pozostałe zarzuty wyrażone w skardze: arbitralności przy wprowadzaniu wskazanych w rozporządzeniu zakazów, a także nieprawidłowej wykładni przepisów art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez przyjęcie, iż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko są przedsięwzięciami mającymi na nie negatywny wpływ. Zarzuty te nie wpływają na ocenę legalności wydanego aktu normatywnego a są de facto polemiką co do zasadności wprowadzonych zakazów. Ocena ta wykracza poza uprawnienia sąd administracyjnego w zakresie oceny zaskarżonego aktu (pod kątem jego legalności). Nie może też ujść z pola widzenia fakt, że wprowadzone zakazy zawarte są

w katalogu zakazów opisanych w art. 17 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r.

Sąd nie podziela też naruszenia art. 3 dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 nr 85/337/EWG. Dyrektywa ta dotyczy oceny skutków wywieranych w wyniku prowadzonej działalności na środowisko naturalne przez poszczególnych przedsiębiorców i ma na celu zbliżenie ustawodawstwa krajowego z uwagi

na konieczność zniesienia niekorzystnych warunków konkurencji wynikających

z różnic w prawodawstwie krajów Unii (preambuła). Znajduje zastosowanie w sytuacji ubiegania się o prawo do prowadzenia określonej działalności gospodarczej oddziałującej na środowisko. Nie znajduje natomiast zastosowania w tej sprawie, gdyż rozporządzenie nie wyklucza indywidualnej oceny działalności skarżących w przypadku ubiegania się przez nich o prawo do wydobycia kruszywa.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 18 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie bowiem z art. 154 ust. 2 ustawy ochronie przyrody z 2004 r.

(w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania rozporządzenia) dla parków krajobrazowych utworzonych przed dniem wejścia w życie ustawy obowiązek sporządzenia planu nałożony został w terminie 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 1 maja 2009 r.). Zatem w momencie wydania rozporządzenia nie istniała konieczność poprzedzenia go wykonaniem planu ochrony.

Zarzuty naruszenia art. 7, art. 11, art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r.

o zmianie ustawy o ochronie przyrody okazały się nietrafne. Sąd w tym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym, że Przemęcki Park Krajobrazowy powołany do życia w 1991 r. istnieje nieprzerwanie (art. 7 powołanej ustawy nowelizującej z 2000 r.). Art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody nie powoduje natomiast utraty mocy obowiązującej wszystkich rozporządzeń Rady Ministrów powołujących do życia dotychczas funkcjonujące parki narodowe.

Mając na względzie powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

/-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/M.Dybowski

w/z /-/I.Kucznerowicz

KP