Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 25/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
określono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 10, art. 16 i art. 17
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność A. S.A Oddział w K. I. zobowiązuje [...] S.A. Oddział w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej z wniosku M.K. z dnia 22 października 2012 r.; II. określa, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] S.A Oddział w K. na rzecz skarżącej M.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z 22 października 2012r. M. K. działająca przez pełnomocnika M. N. wezwała "A" S.A. z siedzibą w K. do podjęcia negocjacji w celu zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa, dotyczącej posadowionych urządzeń do przesyłu energii elektrycznej na nieruchomości stanowiącej jej własność M. K. położonej w miejscowości B. działka nr ew. [...], gmina C., a także wypłatę stosownego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z ww. nieruchomości za okres od 13 września 2002r., do 13 września 2012r. Jednocześnie M. K.. zwróciła się - w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" tired pierwszy ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (DZ. U. 112, póz. 1198 ze zm.) - o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na jej nieruchomości.

W odpowiedzi w piśmie z 19 listopada 2012r. "A" Spółka Akcyjna, Oddział w K., któremu przekazano pismo M. K. poinformował, że urządzenia elektroenergetyczne, posadowione na posesji nr [...] w miejscowości B. stanowią fragment linii napowietrznej niskiego napięcia. Sieć ta została wybudowana w 1990 roku na podstawie obowiązujących w okresie budowy przepisów prawnych. Od momentu wybudowania przedmiotowe urządzenia elektroenergetyczne wchodzą w skład przedsiębiorstwa energetycznego, które to nieprzerwanie jest samoistnym posiadaczem obciążającej nieruchomość służebnością przeprowadzenia linii energetycznej, a przez to na podstawie art. 172 292, k.c. przedsiębiorstwo nabyło służebność przez zasiedzenie uzyskując tytuł prawny do korzystania w tym zakresie z nieruchomości. Na podstawie powyższych informacji wszystkie roszczenia uznano za bezpodstawne.

Pełnomocnik skarżącej M. K. wniósł pismem z dnia 29 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "A" S.A. Oddział w K. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 22 października 2012r. Strona skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

"A" S.A. Oddział w K. wniósł o oddalenie skargi. Spółka wskazała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa posiada ponad 50% akcji w kapitale zakładowym, gdyż Skarb Państwa posiada mniej niż 50% akcji w kapitale zakładowym. Wobec tego spółka nie jest podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznych.

Niezależnie od powyższego również informacje, których dostarczenia domaga się skarżąca nie stanowią informacji publicznej podlegających udostępnieniu w rozumieniu przepisu art. 6 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, a są dokumentami wewnętrznymi. Co więcej spółka jest zobligowana do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., o ochronie danych osobowych ( Dz. U. 2002r. Nr 101 poz. 926) i nie może takich informacji przekazywać bowiem są one chronione a spełnienie żądania naruszałoby przepisy tej ustawy. Również wewnętrzne regulacje przedsiębiorstwa zabraniają udzielania takich informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. póz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie orzekania m. in. w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s. a., przy czym zgodnie z treścią art. 149 ustawy sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga jest zasadna.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 póz. 1198 ze zm.), przepisy kpa stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek art. 52 §.3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa to bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a ponieważ ustawa o odstępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ) należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie M. K. działająca przez pełnomocnika M. N. wezwała "A" S.A. w K. pisemnym wnioskiem z 22 października 2012r. nie tylko o ustalenia wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości oraz ustanowienia służebności przesyłu - na rzecz ww. spółki ze względu na posadowienie na dz. Nr [...] położonej w B. i stanowiącej jej własność - urządzeń do przesyłu energii, ale także wnioskowała o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących posadowienia, przebudowy i budowy ww. urządzeń znajdujących się na jej nieruchomości.

W odpowiedzi udzielonej pismem z 19.11.2011r. przez "A" S.A. w K.. m. in. poinformowano M. K., że wszelkie roszczenia są bezzasadne.

Informacja ta nie została także udostępniona M. K. do dnia rozprawy w dniu 04 kwietnia 2013r.

Kwestia, która na wstępie wymaga wyjaśnienia dotyczy ustalenia czy przedsiębiorstwo energetyczne "A" S.A. w K., jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z ww. przepisem art. 4 ust. 1 wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyrokach: NSA z 18.08.2010r., sygn. akt l OSK 851/10, Lex 737513, w wyroku WSA w Krakowie z 15.01.2013r., sygn. akt SAB 184/12 i wyroku WSA z 27.02.2013r. sygn. akt II SAB/Kr 6/13, że termin ""zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu cyt. art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP stanowi "zadania publiczne" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c* ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

W tej sytuacji należy uznać, że "A" S. A. w K. był podmiotem, na którym ciążył obowiązek rozpoznania wniosku M. K. z 22.10.2012r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej, przy czym Sąd nie przesądza w sprawie ze skargi na bezczynność w jaki sposób powinien być powyższy wniosek załatwiony.

Trzeba wskazać, że z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodowanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub- w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 61 § 3 ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 4 Konstytucji udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z 18.11.2004r., sygn. akt II SAB/Wa 166/04, Lex nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z 31.08.2005r., sygn. akt II SAB/Wa 1009/05, Lex nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok WSA w Krakowie 15.01.2013r. sygn. akt SAB/Kr 184/12).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy, w której M. K. wystąpiła we wniosku z 22.10.2012r. o udostępnienie znajdujących się w posiadaniu Spółki decyzji i innych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na działce nr [...] w gminie C. stanowiącej jego własność trzeba uznać, iż wniosek ten stanowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Konkludując należy uznać, że o ile "A" S.A. w K. jest w dyspozycji dokumentów, o udostępnienie których wnioskowała M. K., stanowiących podstawę prawną lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce skarżącej, to - dokumentacja taka ma charakter informacji publicznej i pozostaje w dyspozycji podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie.

Należy powołać orzecznictwo sądowoadministracyjne, przyjmujące, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Krakowie z 15.01.2013, sygn. akt II SAB 184/12; wyrok WSA w Poznaniu z 29.05.2008r., IV SA/Po 545/07, Lex 516697, wyrok WSA w Poznaniu z 19.12.2007r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751, wyrok WSA w Krakowie z 27.02.2013r., sygn. akt 6/13).

Z art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji.

W tej sytuacji wniosek M. K. z 22.10.2012r. "A" S.A. w K. powinien rozpoznać na zasadach przewidzianych w ww. ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądana przez nią informacja ma bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócił jest zobowiązany do udzielenia im formacji publicznej. A zatem o ile "A" S.A. w K. jest w posiadaniu wskazanych przez M. K. dokumentów - powinien zakończyć wszczęte ww. wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję ojej odmowie w sytuacji gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji.

Skoro zatem do dnia wydania przedmiotowego wyroku wniosek Skarżącej nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skierowane do skarżącej pismo z 19 listopada 2012r. nie odpowiada prawu - oznacza to, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 p.p.s.a. jak w punkcie l sentencji.

W punkcie II sentencji Sąd stwierdził, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na niewielki upływ czasu od złożenia wniosku oraz charakter merytoryczny sprawy, która mogła budzić wątpliwości po stronie zobowiązanej co do sposobu jej załatwienia.

O kosztach orzeczono jak w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.