Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1191/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 113 § 1, art. 141 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Sędzia del. NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2010r. sygn. akt I SA/Wa 1763/09 w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1763/09, oddalił skargę E. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. E. J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...] (dalej: "decyzja uwłaszczeniowa") - wydanej na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), stwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w Z. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. 5365 m2 i nr [...] o pow. 7002 m2 oraz nabycie własności budynków znajdujących się na przedmiotowym gruncie, w tym część za odpłatnością - w części dotyczącej działki nr [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przesłanką do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji uwłaszczeniowej jest wydana przez Ministra Gospodarki i Pracy decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], stwierdzającą nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] czerwca 1958 r., dotyczącego nacjonalizacji nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] (obecnie działka nr [...]).

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r., w części dotyczącej działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1635/07, uchylił wskazane wyżej decyzje Ministra Budownictwa, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 578/08 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego w odniesieniu do działki nr [...] oznacza, iż orzeczenie to było nieważne już w dacie jego wydania, a zatem nieruchomość ta nie przeszła na własność Skarbu Państwa, skutkiem czego nie podlegała działaniu art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W tej sytuacji decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem wskazanego przepisu art. 2, gdyż organ ustanowił użytkowanie wieczyste na gruncie niebędącym własnością Skarbu Państwa.

W następstwie powyższego wyroku, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] stwierdził, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r. o uwłaszczeniu Zakładów [...] "[...]", w części odnoszącej się do działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa oraz, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji w tej części z powodu nieodwracalnych skutków prawnych - art. 156 § 2 K.p.a.

Po rozpatrzeniu wniosku E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1-2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne, jeżeli posiadały w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy.

Organ stwierdził, że orzeczeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 2 i 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), zostały przejęte na własność Państwa przedsiębiorstwo poniemieckie [...], F. W., Z. ul. [...] (dawniej [...]). Wraz z tym przedsiębiorstwem protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] września 1950 r., zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] czerwca 1958 r., przejęto także nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] (dawniej [...]), stanowiącą współwłasność spadkobierców W. S. oraz B. J., J. J. oraz H. P. - obywateli polskich, która to nieruchomość nie stanowiła części składowej znacjonalizowanego przedsiębiorstwa poniemieckiego. Nieruchomość stanowiąca własność obywateli polskich odpowiada, jak to wynika z akt sprawy, działce nr [...].

Poza tym organ podkreślił, że Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] czerwca 1958 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, w części dotyczącej nieruchomości położonej w Z. ul. [...] (dawniej [...]).

Minister przyjął, że stwierdzenie nieważności tego orzeczenia w powyższej części wywołało skutek ex tunc, co oznacza, że Skarb Państwa nigdy nie stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie może skutecznie powoływać się na prawo własności. Tak więc w odniesieniu do działki nr [...] nie zaistniała jedna z istotnych przesłanek wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., tj. nie istniało prawo własności Skarbu Państwa. Tym samym w stosunku do tej działki decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z naruszeniem art. 2 ust. 1 - 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., która to okoliczność jest objęta dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń, syndyk masy upadłości Zakładów [...] "[...]" umową sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1996 r., Rep. A Nr [...], sprzedał działkę nr [...] (powstałą z podziału działki nr [...]), wspólnikom spółki cywilnej działającej pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" w Z., a umową sprzedaży i ustanowienia służebności z dnia [...] września 1996 r., Rep. A Nr [...] sprzedał działkę nr [...] (powstałą także z działki nr [...]), na rzecz "[...]" Sp. z o.o. w Z. Prawa rzeczowe do tych działek były następnie przedmiotem dalszego obrotu. Zdaniem organu, powyższe świadczy o tym, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., gdyż organ administracji nie może we własnym zakresie odwrócić skutków prawnych, wynikających z umów cywilnych. Brak jest zatem podstaw do zmiany orzeczenia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Powyższa decyzja Ministra Budownictwa stała się przedmiotem skargi E. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez niewystarczające zbadanie, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne, a tym samym, czy istniała podstawa do wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury, stwierdzającej wydanie przez Wojewodę Łódzkiego decyzji z dnia [...] lutego 1995 r., w części dotyczącej działki nr [...], z naruszeniem prawa bez możliwości stwierdzenia nieważności tej decyzji, w tej części, z przyczyny określonej w art. 156 § 2 K.p.a.

Zdaniem skarżącego, skutkiem prawnym decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Łódzkiego było odjęcie prawa własności dotychczasowych właścicieli przedmiotowych działek przez potwierdzenie, że prawo to przysługuje Skarbowi Państwa i zarazem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz upadłych Zakładów [...] "[...]" w Z. Według skarżącego, sprzedaż działek przez syndyka ZPW "[...]" nie była skutkiem prawnym przedmiotowej decyzji, lecz czynnością cywilnoprawną, która nie powinna podlegać badaniu przez organ w przedmiotowym postępowaniu. Skutki nabycia nieruchomości przez osoby trzecie są to skutki prawne wywołane nie przez decyzję uwłaszczeniową wydaną przez Wojewodę Łódzkiego, lecz są to zdarzenia późniejsze, które nie mogą stanowić podstawy oceny kwestii nieodwracalnych skutków prawnych decyzji uwłaszczeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołanym na wstępie wyrokiem, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a.") oddalił skargę E. J., uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy Minister Infrastruktury zasadnie przyjął, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r. w części dotyczącej działki nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., które stoją na przeszkodzie w stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej we wskazanej wyżej części.

Analizując to zagadnienie, Sąd podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że skoro po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej uprawniony z tej decyzji, reprezentowany przez syndyka masy upadłości, zbył przysługujące mu prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej na podstawie umowy cywilnoprawnej, to w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a. O wymienionych w tym przepisie "nieodwracalnych skutkach prawnych" można mówić m.in., gdy po wydaniu decyzji administracyjnej wystąpią takie zdarzenia prawne, których skutków organ administracji nie może znieść lub cofnąć w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym weryfikacji tej decyzji. W sprawach z zakresu obrotu nieruchomościami taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy nabywca prawa rzeczowego legitymujący się decyzją administracyjną potwierdzającą to nabycie przenosi swe prawo rzeczowe za odpłatnością na rzecz osoby trzeciej w formie umowy cywilnoprawnej. Wówczas to organ administracji prowadzący postępowanie nadzorcze nie może w ramach swych kompetencji stwierdzić nieważności kwestionowanej decyzji administracyjnej, bowiem nie może unieważnić umowy cywilnoprawnej zawartej po wydaniu decyzji. W razie zawarcia umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego i dokonanego na jej podstawie wpisu do księgi wieczystej nabywca w dobrej wierze chroniony jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Skutków rzeczowych i wieczystoksięgowych, jakie rodzą tego rodzaju zdarzenia cywilnoprawne, organ administracji nie mógł odwrócić własnym działaniem. W tym sensie skutki te są z punktu widzenia organu nieodwracalne, co nie oznacza, że skutki te są nieodwracalne w ogóle. W tej kwestii stanowisko judykatury jest jednolite (por. uchwały i wyroki NSA wydane m. in. w sprawach o sygn. akt III ARN 8/95, OPK 4/98, IV SA 847/96, IV SA 1976/97).

Odnosząc powyższą argumentację do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że wobec tego, iż w niniejszej sprawie na podstawie umów cywilnoprawnych z [...] września 1996 r. i z [...] kwietnia 1996 r. nastąpił obrót działkami nr [...] i [...], wydzielonymi z działki nr [...], to tym samym Minister Infrastruktury prawidłowo orzekł na podstawie art. 158 § 2 K.p.a., stwierdzając wydanie decyzji uwłaszczeniowej z naruszeniem prawa, w części dotyczącej działki nr [...]. Trafnie też wskazał przyczyny, z powodu których nie stwierdził nieważności tej części decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, skutkiem prawnym decyzji uwłaszczeniowej nie było odjęcie prawa własności właścicielom działek, lecz nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady [...] "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności posadowionych na gruncie budynków. Skarżący pomija to, że sprzedaż przedmiotowego mienia przez syndyka ZPW "[...]" była poprzedzona decyzją uwłaszczeniową. Skoro więc decyzja ta zaopatrzona w cechę ostateczności umożliwiła obrót cywilnoprawny, to trzeba przyjąć, że na gruncie art. 156 § 2 K.p.a. to ona, a nie umowy sprzedaży, wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast do oceny tego jakie skutki (odwracalne, nieodwracalne) wywołały umowy cywilnoprawne przenoszące prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynków właściwy jest sąd powszechny, a nie organ administracji.

Powyższy wyrok w całości zaskarżył E. J. skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 2 in fine K.p.a. przez nieuprawnioną, bo rozszerzającą interpretację ustawowego pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" i przy przyjęciu niedopuszczalnego automatyzmu spowodowaną także obrazą przepisów art. 113 § 1 i art. 114 § 4 P.p.s.a.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przepisów prawa o postępowaniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, czy z punktu widzenia art. 156 § 2 K.p.a., kontrola Sądu pierwszej instancji w zakresie jego zastosowania przez organ administracji była prawidłowa. Powołany przepis określa w sposób enumeratywny dwie przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji. Pierwsza z nich dotyczy upływu czasu, a druga nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez decyzję. W niniejszej sprawie kwestionowana jest druga z tych przesłanek: nieodwracalność skutków prawnych. Należy zatem podkreślić, że znamię nieodwracalnych skutków prawnych decyzji należy rozpatrywać wyłącznie w sferze wywoływanych przez nią skutków prawnych, nie zaś w sferze skutków faktycznych. Tak też uczynił Sąd pierwszej instancji, aprobując ocenę Ministra Infrastruktury, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...], wydana na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), stwierdzająca nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w Z. przy ul. [...], dotknięta jest wadą nieważności, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niemniej jednak pozostawała ona w obrocie i wywoływała skutki prawne i niektóre z nich należy zachować z racji ich nieodwracalności. Do takich należy zawarcie w 1996 r. przez syndyka masy upadłości Zakładów [...] "[...]" umów cywilnoprawnych sprzedaży działek o nr [...] i [...], które w konsekwencji stały się przedmiotem dalszego obrotu w ramach kolejnych umów cywilnoprawnych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie nieodwracalnego skutku prawnego powinno być rozpatrywane w zakresie obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego stosowanych przez ograny administracji w sprawach indywidualnych. Przy braku przepisów prawnych rangi ustawowej, które mogłyby stanowić dla organu administracji publicznej podstawę prawną działań, mających na celu cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych spowodowanych przez decyzję dotkniętą nieważnością, zachodzić będzie względna ich nieodwracalność. Wprawdzie inne organy lub osoby, działając na podstawie innych przepisów mogłyby podjąć próbę obalenia tych skutków, ale takie działanie nie jest dostępne organowi administracyjnemu, jako wykraczające poza jego właściwość, zadania i kompetencje.

Zatem jeżeli skutki prawne decyzji administracyjnej nie mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego, to tym samym są nieodwracalne (por. wyrok SN z dnia 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95 – OSNP 1995, nr 18, poz. 223; uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 19992 r., sygn. akt III ARN 4/92 – OSNCP 1992, nr 12, poz. 211 oraz Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz – B. Adamiak i J. Borkowski, Warszawa 2011, str. 620).

Odnosząc się do uzasadnienia omawianej podstawy kasacyjnej, że przedmiotowa nieruchomość o nr działki [...] nie była własnością Skarbu Państwa, należy zwrócić uwagę na okoliczność, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana w dniu [...] lutego 1995 r., a zbycie nabytej nieruchomości przez Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa "[...]" nastąpiło w 1996 r., a więc w czasie, gdy jeszcze w obrocie prawnym pozostawało orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., nr [...], którym zostało przejęte na własność Państwa przedsiębiorstwo poniemieckie [...], F. W., Z. ul. [...] (dawniej [...]). Wraz z tym przedsiębiorstwem, protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] września 1950 r., zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] czerwca 1958 r., przejęto także nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] (dawniej [...]), stanowiącą współwłasność spadkobierców W. S. oraz B. J., J. J. oraz H. P. - obywateli polskich, która to nieruchomość nie stanowiła części składowej znacjonalizowanego przedsiębiorstwa poniemieckiego. Dopiero Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymującą w mocy jego decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] czerwca 1958 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, w części dotyczącej nieruchomości położonej w Z. ul. [...] (dawniej [...]).

W tym okolicznościach faktycznych - wobec zbycia spornych nieruchomości przez Syndyka masy upadłości na rzecz osób trzecich w drodze umów sprzedaży - przyjąć trzeba, że nie można cofnąć na drodze postępowania administracyjnego skutku prawnego wywołanego tymi umowami. Dlatego też nie wchodzi w rachubę możliwość odwrócenia skutków prawnych wywołanych decyzją uwłaszczeniową dotkniętą wadą nieważności.

Z tych też przyczyn decyzja uwłaszczeniowa w części dotyczącej działki nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a., które stoją na przeszkodzie w stwierdzeniu nieważności tej decyzji. Prowadzi to do wniosku, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu.

Nie znajdują również uzasadnienia pozostałe zarzuty procesowe, dotyczące naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. i art. 114 § 4 P.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów reguluje kwestię zamknięcia przez przewodniczącego rozprawy. Ma to nastąpić po uznaniu, że sprawa została wyjaśniona do rozstrzygnięcia, co też zostało uczynione po stwierdzeniu, że stan sprawy pozwala na wydanie wyroku, a jednocześnie nie ma przesłanek procesowych uzasadniających odmienne postępowanie procesowe. Drugi z tych artykułów - art. 114 P.p.s.a.- w ogóle nie ma przepisu § 4, a samo unormowanie w nim zawarte dotyczy odwołania się strony od orzeczeń przewodniczącego, wydawanych w trakcie rozprawy. Tymczasem skarżący nawet nie twierdzi, że takie odwołanie do sadu orzekającego składał. Natomiast na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego, popierając skargę kasacyjną, wniósł równocześnie o uwzględnienie sprostowania omyłki pisarskiej w podstawach skargi kasacyjnej przez sformułowanie zarzutu naruszenia "art. 114 § 1 P.p.s.a. na art. 141 § 1 P.p.s.a.", chociaż w ramach podstaw skargi kasacyjnej wskazano na "art. 114 § 4 P.p.s.a.". Mając jednak nawet na względzie intencję autora skargi kasacyjnej co do skonkretyzowanego w ramach podstaw kasacyjnych zarzutu po jego sprostowaniu, uznać należy, że i tak sprostowana podstawa kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 141 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem o terminie sporządzenia przez sąd uzasadnienia wyroku i jego naruszenie w żadnym stopniu nie może mieć wpływu na wynik sprawy.

Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.