Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1946/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie WSA Maria Kwiecińska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

W dniu [...] R. K. działający z upoważnienia importera [...] zgłosił w Urzędzie Celnym w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar o nazwie [...] zakupiony w firmie "B", określając w dokumentach SAD nr [...[, że jest to lek i deklarując kod PCN 3004 90 19 0 i stawkę celną 0 %.

W wyniku weryfikacji powyższego zgłoszenia organy celne ustaliły, iż preparat został błędnie zaklasyfikowany. W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej opisu towaru, klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego, klasyfikując jednocześnie sporny towar do kodu PCN 2106 90 92 0, ze stawką celną 20 % i określił łączną kwotę długu celnego na [...] wzywając także Spółkę do uiszczenia odsetek wyrównawczych od dnia powstania długu celnego.

Pismem z dnia [...] strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Spółka powołała się w szczególności na fakt wpisania spornego preparatu do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, co potwierdza załączone świadectwo rejestracji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] o numerze [...] /k. 113 wspólnych akt administracyjnych/. Dokument ten uznaje przedmiotowy towar za lek, co wyklucza zaliczenie go do środków spożywczych. Ponadto w odwołaniu Spółka zwróciła uwagę na przeznaczenie importowanego preparatu w konkretnym celu profilaktyki osteoporozy.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, art. 262, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podkreślił, że importowany preparat [...] jako mieszanina witamin, minerałów i substancji pomocniczych, stanowi uzupełnienie codziennej diety i dlatego właściwym do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2106 90 92 0. Fakt, że importowany preparat uzyskał świadectwo rejestracji Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej, jako środek farmaceutyczny nie przesądza, zdaniem organu celnego, o jego taryfikacji celnej do pozycji 3004, która obejmuje leki. Importowany preparat uznano za odżywkę dietetyczną o działaniu pomagającym utrzymać organizm w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej, przez co zapobiega ewentualnym zachorowaniom. Odżywka ta nie ma wskazań do leczenia lub zapobiegania konkretnym chorobom lub dolegliwościom i z tych względów winna być klasyfikowana do pozycji 2106 taryfy celnej.

W świetle powyższych okoliczności organ drugiej instancji uznał, że właściwym kodem do zaklasyfikowania przedmiotowego towaru jest kod PCN 2106 90 92 0 taryfy celnej. Pozycja 2106 obejmuje: "przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone", a kod PCN 2106 90 92 0 - "pozostałe produkty - nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające mniej niż 1,5% tłuszczu mleka, 5% sacharozy lub izoglukozy, 5% glukozy lub skrobi". Preparat [...] jako mieszanina witamin, minerałów i substancji pomocniczych jest niewątpliwie produktem objętym pozycją 2106 taryfy celnej. Z uwagi na fakt, iż nie zawiera tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy i skrobi, właściwym do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2106 90 92 0 - zgodnie z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

Sugerowana przez skarżącą klasyfikacja taryfowa importowanego preparatu do pozycji 3004 (kodu PCN 3004 90 19 0) jest niewłaściwa. Pozycja 3004 obejmuje bowiem, zgodnie z jej brzmieniem w taryfie celnej: "Leki (z wyjątkiem produktów z pozycji nr 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej". Przedmiotowy preparat nie ma charakteru leku z działu 30 taryfy celnej, ponieważ nie zawiera substancji czynnych leczących choroby (antybiotyki, sulfonamidy, alkaloidy, związki jodu itp.) lub zapobiegających określonym dolegliwościom.

Wprawdzie organ celny zauważył, iż importowany preparat uzyskał świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, jako środek farmaceutyczny, lecz w jego ocenie nie jest to decydujące kryterium o jego taryfikacji do pozycji obejmującej leki. Świadectwo rejestracji, wystawione dla przedmiotowego towaru przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, jest dokumentem koniecznym do uznania go za środek farmaceutyczny, ale nie jest dokumentem wystarczającym (tak jak to sugeruje skarżąca), żeby uznać go za lek, w świetle obowiązującej taryfy celnej.

Zgodnie z Wyjaśnieniami do taryfy, stanowiącymi na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. - obowiązujący akt prawny (Dz. U. nr 74, poz. 830) - nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne itp." są klasyfikowane w taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 (tom. II, str. 604). Oznacza to, że nie wszystkie preparaty posiadające wpis do farmakopei danego kraju są automatycznie klasyfikowane jako "środki farmaceutyczne".

Fakt, iż pozycje 3003 i 3004 obejmują jedynie preparaty do leczenia (a nie do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia lub dobrego samopoczucia), świadczą chociażby uwagi do Działu 30 taryfy celnej, z których wynika, że dział 30 nie obejmuje "żywności i napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne") - uwaga 1a, "roztworów wodnych olejków eterycznych stosowanych w lecznictwie" -uwaga 1 c, "jak również past do zębów, szamponów itp." (z pozycji od 3303 do 3307) nawet jeśli posiadają właściwości terapeutyczne lub profilaktyczne - uwaga 1 d. Zataryfikowanie preparatu [...] do Działu 30 taryfy celnej byłoby zatem sprzeczne z treścią uwagi nr 1 wyżej wymienionego Działu, jak również sprzeczne z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, według której "dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów".

W świetle treści "Wyjaśnień do Taryfy Celnej" (tom II, str. 608) - pozycja 3004 nie obejmuje:

a) produktów żywnościowych dla diabetyków, produktów dietetycznych lub wzmacniających (...), w tym także tych z zawartością witamin, gdyż witaminy należą do środków spożywczych;

b) produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym, jeśli substancje te dodaje się wyłącznie celem zapewnienia równowagi żywnościowej, zwiększenia wartości energetycznej, lub odżywczej, czy poprawienia jego smaku, bez odbierania jednak produktowi jego charakteru spożywczego,

c) produktów służących do wykonywania herbatek ziołowych, które mają przynieść ulgę w dolegliwościach lub przyczynić się do poprawy zdrowia i lepszego samopoczucia, ale których napary nie zawierają dawki aktywnego czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby (poz. 2106),

d) dodatków żywnościowych zawierających witaminy i sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami, lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22.

Niniejsza pozycja (3004) obejmuje natomiast preparaty, "w których produkty spożywcze lub napoje są tylko środkiem wspierającym, zaróbką lub środkiem słodzącym dla substancji leczniczych (np. w celu ułatwienia ich przyjmowania)" (tom. II, str. 608). Importowany preparat uznano za odżywkę dietetyczną o działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub samopoczucie i dlatego zaklasyfikowano go do pozycji 2106.

W świetle powyższych informacji organ celny stwierdził, iż jakkolwiek przedmiotowy produkt posiada zezwolenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na jego wprowadzenie do obrotu na polski obszar celny jako środek farmaceutyczny, to w rozumieniu taryfy celnej, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, nie jest towarem spełniającym wymogi działu 30.

W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy podkreślił, że nie może i nie zamierza podważać zapisów dokonanych w ustawie z dnia 10 października 1991r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. nr 105, poz.452 ze zm.), ponieważ ustawa ta stanowi obowiązujący akt prawny. Organ celny wskazał na swoistą sprzeczność zaistniałą między zapisami zawartymi w tej ustawie, a zapisami zamieszczonymi w Taryfie celnej, na mocy których, w świetle ustawy o środkach farmaceutycznych - preparat [...] jest lekiem, a w świetle Taryfy - nim nie jest. Stanowi on bowiem odżywkę dietetyczną, która nie ma żadnych wskazań do leczenia lub zapobiegania konkretnym chorobom lub dolegliwościom (typu grypa, angina, zapalenie oskrzeli, płuc, itp.) i w związku z powyższym bezpodstawna byłaby zmiana jego klasyfikacji.

W zaskarżonej decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przepisy Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Klasyfikacji taryfowej dokonuje się w oparciu o zapisy zawarte w Taryfie celnej, Wyjaśnieniach do taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Zatem należało wziąć pod uwagę zapisy w nich zawarte.

Pismem z dnia [...] Spółka "A" (zmiana brzmienia firmy nastąpiła w rejestrze handlowym z dniem [...]) wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej naruszenie art. 13, art. 65 § 4, art. 83 § 3 i art. 85 Kodeksu celnego, postanowień Taryfy celnej oraz art. 121, art. 122, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Naruszenie przepisów prawa polega na błędnej interpretacji i zastosowaniu przepisów dotyczących Taryfy celnej, Uwag do Działu 30 Taryfy celnej i Wyjaśnień do Działu 30 oraz pozycji 3004 Taryfy celnej.

Uzasadniając zarzuty skarżąca podała, że zgodnie z przyjętą przez organy celne taryfikacją dla preparatu [...] - kod PCN 2106 90 92 0 znajdzie zastosowanie dla przetworów spożywczych gdzie indziej nie wymienionych ani nie włączonych.

Pozycja 3004 obejmuje - zgodnie z brzmieniem w taryfie celnej - leki złożone z produktów zmieszanych bądź nie zmieszanych dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Przedmiotowy preparat został zarejestrowany jako lek przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej.

W treści skargi skarżąca przytoczyła szczegółowy skład oraz zastosowanie preparatu [...] podkreślając, że jest on przeznaczony do użycia w konkretnych celach profilaktycznych i terapeutycznych. Dokładnie [...] jest preparatem wskazanym w stanach zwiększonego zapotrzebowania na wapń (m.in. w okresie intensywnego wzrostu u dzieci starszych i młodzieży, w ciąży i okresie laktacji, podczas rekonwalescencji), stany niedoboru wapnia, leczenie i profilaktyka osteoporozy.

Biorąc pod uwagę skład preparatu oraz jego zastosowanie, zdaniem strony skarżącej, organy celne nie miały uzasadnionej podstawy do uznania, że nie jest on lekiem w rozumieniu pozycji 3004 taryfy celnej. W toku postępowania celnego Spółka przedstawiła materiał dowodowy, który nie dawał podstaw organom celnym do przyjęcia, iż sporny preparat jest produktem spożywczym, bądź też środkiem dietetycznym. Dowolna interpretacja taryfy celnej i swobodna taryfikacja produktów, dokonana została w oderwaniu od bezspornych faktów, co wskazuje na arbitralne działanie organów celnych.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie przepis art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami jest klasyfikacja taryfowa sprowadzonego w 1999r. preparatu [...]. Spór ten powstał w związku z odmienną oceną charakteru towaru - tj. stanu towaru w rozumieniu art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., nr 75, poz. 802 ze zm.). Istnieje bowiem zasadnicza rozbieżność co do jego właściwości. Zarówno skarżąca jak i organy celne swoje stanowiska opierają o te same dowody w postaci dokumentów, inna jest jednak ich interpretacja.

Skarżąca Spółka wskazuje, że skład preparatu i związane z tym jego zastosowanie klasyfikuje go do pozycji 3004 jako leku, który może być stosowany w celach terapeutycznych lub profilaktycznych. Dla uznania importowanego preparatu za lek wystarczające są te jego właściwości oraz fakt, że jest on przygotowany w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Nie musi on być stosowany jako wyłącznie lek leczący konkretną, wybraną chorobę - na co wskazują z kolei organy celne.

Stąd też importer stwierdził, że przedmiotowy preparat stanowi lek, natomiast organy celne uznały, iż jest to środek spożywczy. Na poparcie swego stanowiska importer przedłożył dowód w postaci wydanego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej świadectwa rejestracji nr [...] z dnia [...] ważnego do dnia [...] stwierdzającego, że środek farmaceutyczny [...] wytwarzany w postaci powlekanych tabletek przez firmę "B" w został wpisany do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych.

Urzędowy dokument w postaci świadectwa rejestracji o przytoczonym numerze, wydanym przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, w sposób jednoznaczny kwalifikuje importowany preparat jako lek.

Według Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 158, poz. 1047 ze zm.) do pozycji 3004 zostały zaklasyfikowane leki (z wyjątkiem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej.

Skoro strona przedłożyła w toku postępowania przed organami celnymi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), mającego zastosowanie w postępowaniu celnym na podstawie art. 262 Kodeksu celnego, w postaci świadectwa rejestracji nr [...] uznającego [...] za lek, organy celne nie mogły go dowolnie odrzucić. Świadectwo Rejestracji preparatu jako leku wydane przez uprawniony do tego organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości. Zgodnie zatem z powołanym powyżej przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Organ celny, będąc związany dokumentem urzędowym, zobowiązany jest zatem uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Tylko przeprowadzenie przeciwdowodu jest podstawą do nieuznania faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym /por. wyrok z dnia 19 stycznia 2005r. NSA w Warszawie, GSK 1264/04 - niepublikowane/.

W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego /B. Adamiak, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004r., str. 665. teza 4/.

Przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego i domniemania zgodności z prawdą, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Organy celne nie przeprowadziły przeciwdowodu dającego podstawę, w świetle prawa celnego, do nie uznania faktu zaliczenia preparatu [...] do leków w świadectwie rejestracji, co stanowi naruszenie prawa procesowego.

Za taki kontrdowód nie może być uznane przytoczenie w zaskarżonej decyzji Wyjaśnień do taryfy celnej, w szczególności z [...] a które odnosiły się do tego, że nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne, itp." są klasyfikowane w Taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004. Stwierdzenia te, z uwagi na swoją ogólnikowość wymagałyby wskazania w jakich przypadkach zarejestrowany środek farmaceutyczny nie może być klasyfikowany do leków w rozumieniu taryfy celnej, przy jednoczesnym wykazaniu kontrdowodami (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej), że taki przypadek zaistniał w konkretnej sprawie. Za takie kontrdowody nie mogą być uznane własne rozważania organów celnych co do tego, że z uwagi na skład i przeznaczenie preparat [...] winien być uznany za środek spożywczy, bowiem te same okoliczności pozwoliły na zaliczenie go do leków w świetle świadectwa rejestracji. Dopóki nie zostanie przeprowadzony dowód przeciwko wspomnianemu dokumentowi, to w ocenie Sądu twierdzenia przeciwko jego osnowie są przedwczesne.

Wskazać tu należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004r., sygn. akt GSK 356/04, odnoszący się wprawdzie do mocy dowodowej świadectwa homologacji, jako dokumentu urzędowego, ale w którym Sąd podkreślił, że organ celny jest zobowiązany uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego.

Skoro organy celne innym dowodem również nie wykazały, że preparat [...] jest produktem żywnościowym, spożywczym, dodatkiem żywnościowym lub innym towarem, o którym mowa w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, dotyczących pozycji 3004 należało uznać, że odmowa zaliczenia go do tej pozycji była przedwczesna i nastąpiła z naruszeniem art. 194 § 1, art. 122 i art. 187 i art. 197 Ordynacji podatkowej. Rzeczą organów celnych było wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, czy i w oparciu o jakie dowody przyjął, że importowany towar jest przetworem spożywczym oraz dlaczego nie jest lekiem. Pomocnym dla rozstrzygnięcia tej kwestii może być przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego specjalistyczną wiedzę w zakresie farmakologii i uzyskanie stanowiska wyspecjalizowanych instytucji, co do charakteru towaru, co umożliwi jego weryfikację. Rzeczą biegłego będzie ocena przeznaczenia, składu i roli jaką spełniają w niej poszczególne składniki.

Odnosząc się do zastosowanej przez organy celne klasyfikacji taryfowej do pozycji 2106 - zgodnie z Wyjaśnieniami do taryfy celnej - Sąd zauważa, że obejmuje ona m.in. następujące przetwory spożywcze pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze:

(16) Preparaty często określone jako uzupełnienie diety (food suplements) na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, miodu, fruktozy itd. z dodatkiem witamin oraz czasami niewielkich ilości żelaza. Opakowania tych preparatów często zawierają napisy informujące o ich działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub dobre samopoczucie. Jednakże podobne preparaty przeznaczone do zapobiegania lub leczenia chorób lub dolegliwości są wyłączone (pozycja 3003 lub 3004).

Organy celne w sposób wybiórczy, a przez to nierzetelny uwzględniły powyższy opis, nie odnosząc się do ostatniego jego zdania, z którego wynika możliwość zakwalifikowania do pozycji m.in. 3004 preparatów o działaniu zapobiegawczym (profilaktycznym) i leczniczym.

Rozpatrując niniejszą sprawę należy także zwrócić uwagę na brzmienie przepisów Taryfy celnej obowiązującej od 1 stycznia 2002r. (Dz. U. z 2001r., nr 146, poz.1639). Zmiana polegała m.in. na wprowadzeniu do działu 30 taryfy celnej uwagi dodatkowej 1, która dotyczy pozycji 3004. Uwaga ta, wprawdzie nie odnosi się do niniejszej sprawy, jednak precyzuje, jakie wymogi muszą spełniać ziołowe preparaty lecznicze i preparaty oparte na substancjach aktywnych: witaminach, minerałach itp., aby mogły być zaklasyfikowane do pozycji 3004 Taryfy celnej. Interpretacja do opisanej uwagi dodatkowej do działu 30, dotycząca zawartości w danych preparatach ilości witamin i minerałów w stosunku do zalecanego dziennego spożycia oraz treść komentarza dodatkowego (Wyjaśnienia do Taryfy celnej - str. 2401-2402) mogą być pomocną wskazówką dla wydania opinii przez biegłego odnośnie preparatu [...].

Zasadnym w ocenie Sądu okazał się zarzut strony skarżącej dotyczący bezpodstawnego uznania przez organy celne, iż jednym z elementów wykluczających zaklasyfikowanie przedmiotowego preparatu do kodu PCN 3004 jest brak wskazań do leczenia konkretnych chorób lub dolegliwości. Nie sposób bowiem nie zauważyć, iż preparat [...] ma konkretne wskazanie w leczeniu i profilaktyce osteoporozy. Ponadto żaden przepis Taryfy celnej nie uzależnia klasyfikowania preparatu jako leku od wskazania konkretnych chorób, z których można się wyleczyć stosując wyłącznie dany preparat lub którym można zapobiegać przyjmując wyłącznie dany preparat. Nie ma też znaczenia, w jaki inny sposób można zapobiegać konkretnym chorobom, ważne jest natomiast, aby środek, który jest przedmiotem taryfikacji, miał właściwości lecznicze lub profilaktyczne (zob. wyrok z dnia 8 czerwca 2004r. WSA w Warszawie, V SA 1914/03,LEX nr 158475).

Bezspornym jest, że za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający. Organ celny może natomiast kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane, np. ujawnione w wyniku kontroli. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Termin ten odnosi się do organu celnego I instancji i w przedmiotowej sprawie został on zachowany. W tym zakresie Sąd dopatrzył się nieprawidłowości polegającej na braku postanowienia o wszczęciu postępowania celnego przez organy celne w niniejszej sprawie.

Mimo tego Sąd nie uznał za zasadną część zarzutów skarżącej, dotyczących bezpodstawnego wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu nie doszło bowiem do naruszenia treści art. 65 § 4, czy art. 83 § 3 ustawy Kodeks celny.

W ocenie Sądu opisane wyżej pozostałe uchybienia organów celnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia decyzji w zaskarżonej części. Wobec powyższego uznając, iż decyzja organu II instancji nie odpowiada prawu, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 cyt. powyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono z mocy art. 152 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/ M. Kwiecińska

AŻd