Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 550/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10, ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 42 § 1 w zw. z art. 44 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2015 roku nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego M. N. kwotę 5389 zł (pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako: "SKO" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.r.d.") i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późń. zm.; dalej jako: "ustawa nowelizująca", w skrócie "zm.p.r.d."), a także § 1 uchwały [...] – po rozpatrzeniu sprawy z odwołania M. N. od decyzji Starosty [...] z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu – uchyliło ww. decyzję Starosty w całości i w tym zakresie orzekło:

1) ustalić koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki [...] (zwanego też dalej: "Pojazdem") powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, tj. za okres od [...] listopada 2008 r. do [...] marca 2012 r. na kwotę [...]zł,

2) obciążyć kosztami i zobowiązać do zapłaty kwoty ustalonej w pkt 1 M. N., w terminie 30 dni od daty otrzymania tej decyzji.

Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne przedstawione w jej uzasadnieniu.

W dniu [...] listopada 2008 r. z dyspozycji funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w [...] wyżej opisany pojazd marki [...] został usunięty z drogi w miejscowości [...]) na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d. z uwagi na jego pozostawienie w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu oraz z powodu nie okazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia.

W związku z nieodebraniem Pojazdu z parkingu przez jego właściciela, Starosta [...] (dalej też jako: "Starosta" lub "organ I instancji"), na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d., wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu [...] (zwanego też dalej "Powiatem"). Sąd Rejonowy [...], postanowieniem z [...] lutego 2012 r. o sygn. akt [...], orzekł przepadek Pojazdu na rzecz Powiatu. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] marca 2012 r. W celu jego wykonania Starosta, jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia Pojazdu oraz powołał biegłego skarbowego do oszacowania wartości tego pojazdu. Zgodnie z opinią biegłego z [...] października 2012 r. przedmiotowy pojazd kwalifikował się do złomowania.

Uchwałą Zarządu Powiatu nr [...] z [...] listopada 2012 r. przeznaczono Pojazd do demontażu, który został przeprowadzony w dniu [...] listopada 2012 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Starosta ustalił koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i szacowaniem Pojazdu oraz zobowiązał do ich zapłaty M. N. jako właściciela tego pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi. Dnia [...] lutego 2015 r. M. N. (zwany też dalej "Skarżącym") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty, a w dniu [...] lutego 2015 r. złożył od niej odwołanie. SKO, przywróciwszy termin do wniesienia odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2013 r. [powinno być: "z [...] maja 2015 r." – uw. Sądu] uchyliło decyzję Starosty z [...] sierpnia 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie od początku poprzez doręczenie stronie zawiadomienia i ponownie ocenić materiał dowodowy, biorąc pod uwagę skuteczność doręczania korespondencji.

Pismem z [...] sierpnia 2015 r. M. N. został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania. W toku ponownie prowadzonego postępowania nie skorzystał z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W dalszej kolejności Starosta, przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2015 r., ustalił koszty związane z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem Pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, tj. za okres od [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2012 r., na kwotę [...]zł oraz obciążył ww. kosztami i zobowiązał do ich zapłaty, w określonym terminie, M. N..

W odwołaniu do ww. decyzji Starosty, M. N. – z powołaniem się na zarzuty: naruszenia prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w okresie od 19.10.2006 r. do 11.06.2009 r.), naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 9 k.p.a., oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego – wniósł o uchylenie tej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Utrzymując w mocy decyzję Starosty z [...] września 2015 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2016 r. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło w uzasadnieniu, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja opisana w art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d. w odniesieniu do pojazdu będącego własnością Skarżącego, usuniętego z drogi na mocy dyspozycji funkcjonariusza [...]. Pojazd ten został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez firmę [...] przy czym właściciel Pojazdu nie uiścił opłaty za jego usunięcie i parkowanie, jak też nie podjął działań zmierzających do jego odbioru.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377) podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, powiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu, przy czym powiadomienie winno wskazywać skutki nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 p.r.d. Zważywszy na to, że ww. przepisy nie regulują odrębnie zasad doręczania korespondencji, należy stosować przepisy k.p.a. W ocenie SKO, znajdujące się w aktach sprawy organu I instancji zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia z [...] grudnia 2008 r. o odholowaniu przedmiotowego pojazdu odpowiada wymogom k.p.a. O prawidłowości dokonanej oceny świadczy ponadto, zdaniem SKO, orzeczenie Sąd Rejonowego [...]. Zgodnie bowiem z art. 130a ust. 10e p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Organ podkreślił, że w przypadku uznania przez Sąd, iż ww. przesłanki nie zostały spełnione, nie mógłby on orzec przepadku Pojazdu. Podsumowując ten fragment rozważań SKO stwierdziło, że Skarżący został prawidłowo powiadomiony o umieszczeniu Pojazdu na parkingu depozytowym w dniu [...] stycznia 2009 r. (data zwrotu dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej powiadomienie).

Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. W ocenie tego organu fakt, że przywołany przepis oprócz kwestii materialnych rozstrzyga również kwestie proceduralne, nie oznacza, iż stosujący go organ zwolniony jest z przestrzegania ogólnych przepisów procedury administracyjnej. Tymczasem, zdaniem SKO, w rozpatrywanej sprawie zostały naruszone podstawowe zasady, jak te wynikające art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 k.p.a., co w efekcie doprowadziło do ustalenia i obciążenia Skarżącego kosztami wyższymi, niż miałoby to miejsce w przypadku przeprowadzenia postępowania zgodnie z procedurą obowiązującą w tym zakresie, tj. art. 130a p.r.d. oraz przy zachowaniu zasad ogólnych k.p.a. Konstatacja ta jest, w ocenie organu, uzasadniona, gdy zważy się na długość prowadzonych w niniejszych sprawach postępowań (przeszło 5 lat do chwili wydaniu przez Starostę pierwszej decyzji dotyczącej kosztów), stojącą w sprzeczności z obowiązującą zasadą szybkości działania na gruncie procedury uregulowanej w art. 130a p.r.d.

Na tym tle SKO uznało, że organ I instancji naruszył art. 130a ust. 10h w zw. z ust. 10 p.r.d. poprzez obciążenie właściciela pojazdu kosztami jego przechowania za okres poprzedzający datę, w której został on prawidłowo powiadomiony o skutkach nieodebrania pojazdu. Z drugiej strony, zdaniem SKO, nie można obciążyć byłego właściciela pojazdu kosztami jego przechowania, które powstały od chwili, kiedy przestał on być właścicielem pojazdu. Użyte w art. 130a ust. 10h p.r.d. sformułowanie "do zakończenia postępowania" oznacza bowiem zakończenie postępowania sądowego o przepadek pojazdu – tylko taka wykładnia omawianego przepisu pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą państwa prawa.

Organ II instancji zaznaczył, że art. 130a ust. 10 p.r.d. w pierwotnym brzmieniu przewidywał, że pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, w konsekwencji czego pojazd przechodził z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa. Regulacja ta została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny ("TK"), który wyrokiem z 03 czerwca 2008 r., sygn. akt P4/06, orzekł o niezgodności m.in. art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Na skutek przywołanego wyroku TK przepisy prawa uznane za niekonstytucyjne – w tym art. 130a ust. 10 p.r.d. – utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r. (tj. z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw). W następstwie tego wyroku uchwalono, mającą istotne znaczenie dla omawianych zagadnień, ustawę z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 z późn. zm.), która weszła w życie 4 września 2010 r. W ustawie nowelizującej zawarto przepisy przejściowe, w tym jej art. 12 regulujący przypadki, w których bieg terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi rozpoczął się i zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie). Zgodnie z art. 12 ust. 1 zm.p.r.d. prowadzone dotychczas postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi, a niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej podlegają umorzeniu, sprawy zaś przekazaniu właściwym starostom. Przepadek pojazdu orzekany jest wówczas na rzecz powiatu (art. 12 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 11 zm.pr.d.). Podobny skutek zachodzi w przypadkach, w których termin 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W związku z powyższym koniecznym stało się – jak wskazał organ II instancji – rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej przepadku przedmiotowego pojazdu przez sąd powszechny.

Ponadto SKO wskazało, że w myśl art. 13 zm.p.r.d. w stosunku do pojazdów, w przypadku których 6 miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r., a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, koszty przechowania pojazdów, które powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. do 4 września 2010 r.) ponosi Skarb Państwa. W ocenie SKO ww. przepis – wbrew temu, co wskazał organ I instancji – znajdzie również zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż w innym przypadku zachodziłaby nierówność poszczególnych podmiotów. Mianowicie właściciele pojazdów, którzy "załapali się" i względem ich pojazdów termin 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a 4 września 2010 r., ponosiliby znacznie mniejsze koszty niż ci właściciele, którym ów 6 miesięczny termin upłynął przed datą 11 czerwca 2009 r., a których pojazdy nie zostały, wbrew obowiązującym przepisom, przekazane niezwłocznie do likwidacji właściwym starostom.

Na zakończenie SKO przedstawiło wyliczenie kosztów, do uiszczenia których zobowiązany został Skarżący, w sposób następujący:

[...]

Łącznie: [...] zł

W skardze do w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, M. N. zarzucił:

A. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

1. art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, iż Skarżący zobowiązany jest do poniesienia kosztów w kwocie [...]zł tytułem usunięcia, przechowania, oszacowania i zniszczenia Pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania – tj. za okres od [...] listopada 2008 r. do [...] marca 2012 r. – podczas gdy wspominane koszty obciążają Skarb Państwa;

2. art. 9 k.p.a. przez zaniechanie poinformowania Skarżącego o skutkach nieodebrania Pojazdu z parkingu;

3. art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostwo Powiatowe przez okres 5 lat, co z kolei doprowadziło do powstania po stronie Skarżącego zobowiązania finansowego w znacznym stopniu przewyższającego wartość spornego Pojazdu;

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji dotkniętej uchybieniami w zakresie uzasadnienia faktycznego, poprzez brak wskazania na przyczyny, z powodu których organ uznał, iż Skarżący zobowiązany jest do poniesienia kosztów w kwocie [...]zł tytułem usunięcia, przechowania, oszacowania i zniszczenia Pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania oraz zaniechanie wskazania, dlaczego wspominane koszty, zamiast Skarżącego, nie obciążają Skarbu Państwa;

B. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:

5. art. 130a ust. 10 p.r.d. – w brzmieniu obowiązującym w okresie od [...] października 2006 r. do [...] czerwca 2009 r. – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie:

a) że za okres po upływie 6 miesięcy od dnia wydania dyspozycji, tj. od [...] maja 2016 r. [powinno być raczej: "2009 r." – uw. Sądu] koszty tytułem usunięcia, przechowania, oszacowania i zniszczenia Pojazdu ponosi Skarżący, w sytuacji, w której od [...] maja 2016 r. [uw. j.w.] właścicielem Pojazdu z mocy ustawy stał się Skarb Państwa i to on jest zobligowany do uiszczenia ww. kosztów;

b) że za okres od dnia wydania dyspozycji tj. od [...] listopada 2015 r. [powinno być raczej: "2008 r." – uw. Sądu] przez okres do [...] maja 2015 r. [powinno być raczej: "2009 r." – uw. Sądu] koszty tytułem usunięcia, przechowania, oszacowania i zniszczenia Pojazdu ponosi Skarżący, w sytuacji, w której zgodnie z dyspozycją zawartą w ww. przepisie sankcją za brak dokonania opłaty od pojazdu i nie odebranie go z parkingu jest przepadek rzeczy – nakładając na Skarżącego podwójną sankcję;

6. art. 11 w zw. z art. 12 i art. 13 ustawy nowelizującej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie koniecznym stało się "rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej przepadku podmiotowego pojazdu przez sąd powszechny", podczas gdy orzeczenie wydane przez sąd winno mieć charakter wyłącznie deklaratywny, a zaniechania organów nie mogą powodować negatywnych następstw dla Skarżącego.

Z powołaniem się na te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonalności, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a także o przyznanie należnych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty. W szczególności podkreślił, że Skarżący nigdy nie otrzymał żadnego zawiadomienia o usunięciu Pojazdu oraz związanego z tym pouczenia, ani nie został wezwany do odebrania Pojazdu z parkingu, gdyż korespondencja – nie podjęta przez Skarżącego w terminie – kierowana była przez organy na zły adres, pod którym on od szeregu lat nie zamieszkuje (lokal [...] został przezeń zwolniony [...] czerwca 2007 r.). O toczącym się postępowaniu Skarżący dowiedział się dopiero w lutym 2015 r., w wyniku otrzymania zawiadomienia z Banku [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Dlatego, zdaniem Skarżącego, nie powinien on ponosić kosztów związanych z utrzymaniem Pojazdu w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] maja 2009 r., gdyż nałożenie na niego obowiązku zapłaty kosztów za ww. okres byłoby równoznaczne ze stwierdzeniem, iż to on ma ponosić konsekwencje bezczynności właściwego organu oraz nieudzielenia Skarżącemu stosownej informacji i pouczeń.

Z kolei w odniesieniu do wykładni art. 130a ust. 10 p.r.d. autor skargi podkreślił, że z przepisu tego (w brzmieniu obowiązującym od [...].10.2006 r. do [...].06.2009 r.) wynikało w sposób jednoznaczny, iż pojazd usunięty z drogi i nieodebrany staje się własnością Skarbu Państwa w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, z mocy samego prawa. Decyzja właściwego urzędu skarbowego o stwierdzeniu nabycia z tą chwilą własności pojazdu nie miała charakteru konstytutywnego, lecz wyłącznie deklaratoryjny. Zatem początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd usunięty z drogi winna być data, w której upłynął 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d., bowiem od tej chwili Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu i wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela. W świetle powyższego przedmiotowy Pojazd w dniu [...] maja 2009 r. z mocy prawa stał się własnością Skarbu Państwa, a więc wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem powstałe od [...] maja 2009 r. obciążają, zdaniem Skarżącego, nie jego, lecz Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Po 550/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na skutek zażalenia wniesionego przez M. N., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 08 lutego 2017 r. o sygn. akt I OZ 289/17, uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym owa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (kryterium legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2016 r. oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] września 2015 r. w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem i należycie nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy – zwłaszcza jeśli idzie o kwestię prawidłowości doręczenia Skarżącemu, wymaganego w świetle § 5 ust. 1 pkt 2 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377; w skrócie "r.u.p."), powiadomienia o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu (pkt A poniżej) – a ponadto dokonały błędnej interpretacji odnośnych przepisów prawa materialnego (pkt B poniżej).

Ad A.

Jest poza sporem, że w dniu [...] listopada 2008 r. z dyspozycji funkcjonariusza [...] należący do Skarżącego pojazd [...] został usunięty z drogi w miejscowości [...] na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 508, z późn. zm.; w skrócie "p.r.d.") z uwagi na jego pozostawienie w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu oraz z powodu nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia. Zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem MSWiA w sprawie usuwania pojazdów, w przypadku usunięcia pojazdu w trybie określonym w art. 130a ust. 1-3 ustawy Prawo o ruchu drogowym podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu (§ 5 ust. 1 pkt 2 r.u.p.). W powiadomieniu tym, zgodnie z § 5 ust. 2 r.u.p., należało wskazać skutki nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 p.r.d. (który to przepis stanowił wówczas, że: "Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy"). Do omawianego powiadomienia stosowało się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach (§ 5 ust. 4 r.u.p.).

W rozpoznawanej sprawie powiadomienie takie wystosowano do Skarżącego pismem [...] (k. 5 akt adm. I inst.). Przesyłka, pomimo awizowania, nie została przez adresata podjęta w terminie (k. 13 akt adm. I inst.). Wobec tego organy obu instancji uznały, że doszło do skutecznego doręczenia Skarżącemu powiadomienia w trybie tzw. doręczenia zastępczego (subsydiarnego / "w trybie awizo"), uregulowanego w art. 44 k.p.a.

W ocenie Sądu taki wniosek jest co najmniej przedwczesny, a to z następujących względów:

- podstawową przesłanką zastosowania ww. trybu doręczenia zastępczego jest skierowanie przesyłki pod właściwy adres – miejsca zamieszkania lub miejsca pracy adresata (art. 42 § 1 w zw. z art. 44 § 1 k.p.a.). Przy postępowaniach wszczynanych – tak jak w sprawie niniejszej – z urzędu, obowiązek ustalenia adresu strony spoczywa na organie administracji podejmującym postępowanie (zob. G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 148).

W kontrolowanej sprawie Skarżący zaprzecza, iżby adres, na który skierowano powiadomienie o usunięciu pojazdu ([...] był wówczas (grudzień 2008 r.) adresem jego miejscem zamieszkania – na dowód czego przedłożył kopię protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] czerwca 2007 r. dot. przejęcia przez [...] od Skarżącego, jako najemcy, lokalu mieszczącego się pod tym adresem (k. 59-60 akt adm. I inst.). SKO, pomimo zarzutów podniesionych w odwołaniu, w ogóle nie rozważyło, czy ww. adres był właściwy do dokonania doręczenia przedmiotowego powiadomienia. Z kolei organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że taki adres figurował w rejestrach CEPiK i PESEL, natomiast nie przeanalizował, czy Skarżący miał obowiązek zgłaszania do tych rejestrów późniejszych zmian swego miejsca zamieszkania, i to ze skutkiem dla możliwości uznania prawidłowości doręczeń dokonywanych w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Wszystko to dowodzi, że kwestia prawidłowości adresu, na który wysłano przedmiotowe powiadomienie, wymaga dalszego wyjaśnienia;

- niezależnie od powyższego należy zaakcentować okoliczność – na którą trafnie zwrócono również uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że domniemanie doręczeń przewidziane w art. 44 § 1-4 k.p.a. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki przewidziane w tym artykule zostały spełnione, w tym dokonano adnotacji przez doręczyciela, czy i gdzie pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (zob. wyrok NSA z 16.10.2015 r., II GSK 1758/11, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 7; por. też wyrok WSA z 31.05.2012 r., I OSK 2105/11, CBOSA). Tymczasem znajdujące się w aktach sprawy kopie strony adresowej koperty (która najprawdopodobniej zawierała przedmiotowe powiadomienie o zajęciu pojazdu) oraz obu stron formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 13 akt adm. I inst.) nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy wszystkie ustawowe wymogi doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. zostały spełnione, a w szczególności, czy i gdzie pozostawiono dla adresata wymagane pierwsze i drugie tzw. awizo. Nie wiadomo więc, na jakiej podstawie, tj. w oparciu o jaki to konkretnie dokument (względnie jego kopię), SKO stwierdziło, że "zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2008 r. o odholowaniu przedmiotowego pojazdu odpowiada w/w wymogom";

- w ocenie SKO o prawidłowości dokonanego doręczenia miało ponadto świadczyć postanowienie Sądu Rejonowego [...] orzekające przepadek Pojazdu na rzecz Powiatu. Takie stwierdzenie jest jednak nieuprawnione w świetle dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie kopia sentencji tego orzeczenia (k. 18 akt adm. I inst.), brak natomiast jego uzasadnienia. W konsekwencji nie wiadomo, czy wydając ww. postanowienie Sąd cywilny rzeczywiście badał także prawidłowość doręczenia przedmiotowego powiadomienia.

A tylko w takim przypadku – tj. gdyby z uzasadnienia tego postanowienia jasno wynikało, że ów Sąd zbadał i ocenił ww. doręczenie jako prawidłowe – możliwe byłoby ewentualnie odwołanie się do znanej doktrynie i orzecznictwu konstrukcji, określanej w procesualistyce cywilnej mianem prekluzji faktów (prekluzji twierdzeń o okolicznościach faktycznych), która wyklucza dopuszczalność dążenia do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie faktów, które istniały w czasie, gdy toczyło się uprzednie postępowanie, i mieściły się w granicach podstawy prawomocnie osądzonego żądania (zob. P. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom II, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2016, uw. 23 do art. 365–366). Pogląd ten bazuje na stwierdzeniu, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia – tu: prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego, które zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego "wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby" – może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 19.12.2012 r., I FSK 62/12; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Wprawdzie bowiem związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże należy się kierować treścią uzasadnienia (por. B. Dauter [w:] A. Kabat i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 3 i 6 do art. 170).

W świetle powyższych uwag materiał dowodowy sprawy wymaga uzupełnienia także o uzasadnienie wzmiankowanego postanowienia SR [...].

Dotychczasowe uwagi prowadzą do wniosku, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 (w zw. z art. 140) k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że Skarżący nie został prawidłowo powiadomiony o zajęciu Pojazdu i jego skutkach, niedopuszczalne byłoby obciążenie go na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. kosztami usunięcia, przechowania, oszacowania lub zniszczenia Pojazdu, a wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w tej sprawie podlegałoby umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

Ad B.

Niezależnie od powyższych uchybień o charakterze proceduralnym, organy obu instancji niewłaściwie zinterpretowały przepis prawa materialnego, dopuszczając możliwość obciążenia Skarżącego ww. kosztami za okres przypadający po upływie wskazanego w art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym do 11.06.2009 r.) terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu.

W ocenie Sądu przemawia już za tym wzgląd na konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa –utożsamianą też często z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego – stanowiącą istotny komponent klauzuli "demokratycznego państwa prawnego" w rozumieniu art. 2 Konstytucji RP (por. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 82–84 i 92–94).

Należy bowiem zauważyć, że czyniąc zadość wymogowi z § 5 ust. 2 r.u.p., w wystosowanym do Skarżącego zawiadomieniu z [...] grudnia 2008 r. o zajęciu Pojazdu zawarto pouczenie, w myśl którego: "Pojazd usunięty i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy." W tej sytuacji Skarżący, stosując się do treści tego pouczenia mógłby zasadnie oczekiwać, że w przypadku bierności z jego strony, z upływem 6 miesięcy od dnia zajęcia Pojazdu (tj. od dnia [...].11.2008 r.) własność tegoż przejdzie na Skarb Państwa, a wraz z nią wszystkie ciężary z własnością Pojazdu związane, w tym powstałe po tej dacie koszty jego przechowania, oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia. W świetle przywołanej wyżej zasady ochrony zaufania obywatela do organów państwa oraz stosowanego przez nie prawa zachowanie się Skarżącego w sposób zbieżny z treścią takiego pouczenia nie powinno jemu szkodzić, a więc w szczególności skutkować naliczeniem przedmiotowych kosztów za okres przypadający po wskazanym w tym pouczeniu terminie przepadku Pojazdu.

Taki wniosek znajduje potwierdzenie także w prawidłowej wykładni przepisu art. 130a ust. 10h p.r.d. w związku z art. 13 wprowadzającej ów przepis ustawy nowelizującej p.r.d., tj. ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 z późn. zm.; w skrócie: "zm.p.r.d.").

Zgodnie z przywołanym art. 130a ust. 10h p.r.d. (dodanym z dniem [...].09.2010 r.): "Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem art. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta."

W świetle powyższego w decyzji organu I instancji z [...] września 2015 r. trafnie wskazano, że datą początkową naliczania kosztów jest dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, czyli [...] listopada 2008 r. Niezasadnie natomiast – co słusznie wytknął organ II instancji – Starosta przyjął za datę końcową naliczania kosztów dopiero dzień demontażu Pojazdu, tj. [...] listopada 2012 r. Jest to ustalenie błędne już choćby z tego względu, że – jak zauważyło SKO – na wniosek organu I instancji Sąd Rejonowy [...] orzekł przepadek Pojazdu na rzecz Powiatu [...], przy czym postanowienie to uprawomocniło się [...] marca 2012 r. (k. 18 akt adm. I inst.). Zatem najpóźniej z tym dniem właścicielem spornego pojazdu przestał być Skarżący, a stał się nim Powiat. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że organ I instancji za zbyt długi okres obciążył Skarżącego kosztami przechowywania pojazdu. Jednakże, w ocenie Sądu, również okres wyznaczony przez SKO okazał się zbyt długi (o czym jeszcze niżej).

SKO zauważyło również trafnie inny błąd organu I instancji. Mianowicie Starosta ustalił odpowiedzialność Skarżącego za okres wskazany w sentencji decyzji, nie biorąc pod uwagę tego, że – jak zasadnie wskazało SKO – wykładnia art. 130a ust. 10h p.r.d. winna zmierzać w kierunku, zgodnie z którym wynikająca z tego przepisu zasada obciążania kosztami osoby będącej właścicielem pojazdu ma zastosowanie wprost jedynie do przypadków zaistniałych od dnia wejścia w życie ww. przepisu, czyli od 04 września 2010 r. Jeżeli natomiast 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej) upłynął w okresie między 11 czerwca 2009 r. a dniem 04 września 2010 r., to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego 6-miesięcznego terminu do 03 września 2010 r. (włącznie) ponosi Skarb Państwa (por. art. 13 zm.p.r.d.).

Jednocześnie Sąd w niniejszym składzie stoi na stanowisku – zbieżnym co do zasady ze stanowiskiem SKO – że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów również wtedy, gdy termin 6-miesięczny od dnia usunięcia pojazdu upłynął, tak jak w niniejszej sprawie, przed 11 czerwca 2009 r. (por. m.in. wyroki WSA: z 07.10.2014 r., II SA/Bk 469/14; z 16.067.2016 r., III SA/Po 484/15 – CBOSA).

Należy bowiem zauważyć, że art. 130a ust. 10h p.r.d. obowiązuje od 04 września 2010 r. (na mocy art. 1 pkt 10 lit. k zm.p.r.d.), a do 03 września 2010 r. problematykę usuwania, przemieszczania i blokowania pojazdów regulował kompleksowo art. 130a ust. 1–11 p.r.d. niezawierający ustępów 10a–10l. W art. 130a ust. 10 p.r.d. – w brzmieniu sprzed nowelizacji – zawarta była norma dotycząca utraty własności pojazdu, zgodnie z którą "Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy" (przepadek ex lege). O przejściu tytułu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał, decyzją deklaratoryjną, naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1 r.u.p.). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 03 czerwca 2008 r. o sygn. akt P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszczał on odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Powyższy wyrok TK był następnie przyczyną zmiany art. 130a p.r.d. polegającej na dodaniu doń (wskazaną wyżej ustawą nowelizującą) ustępów 10a–10l. W konsekwencji, na skutek tej nowelizacji, począwszy od 04 września 2010 r. w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d., właściwy starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Po orzeczeniu przepadku przez sąd znajduje zastosowanie art. 130a ust. 10h p.r.d. i następuje obciążenie dotychczasowego właściciela kosztami zagospodarowania pojazdu powstałymi od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia.

Trzeba w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że zasady obciążania kosztami zagospodarowania pojazdu podmiotu będącego właścicielem tego pojazdu w dniu jego usunięcia – wynikające z art. 130a ust. 10h p.r.d. – mają zastosowanie wprost jedynie do przypadków zaistniałych po wejściu w życie tego przepisu (tj. w okresie od 04.09.2010 r.). Zgodnie bowiem z art. 13 zm.p.r.d. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Innymi słowy, z art. 13 zm.p.r.d. wynika, że – jak to już wyżej wskazano – – jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) upłynął w okresie między 11 czerwca 2009 r. a 04 września 2010 r., to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia 03 września 2010 r. (włącznie) ponosi Skarb Państwa.

W ocenie Sądu w niniejszym składzie, na analogicznych zasadach Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów także wówczas, gdy termin 6-miesięczny od dnia usunięcia pojazdu upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r.

Należy bowiem zauważyć, że przywołany wyżej wyrok TK o sygn. akt P 4/06 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 11 czerwca 2008 r. Zgodnie zaś z punktem II tego wyroku przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. – w zakresie uznanym przez Trybunał za niekonstytucyjny (dot. przepadku z mocy ustawy) – utracił moc z upływem roku od ogłoszenia wyroku TK w Dzienniku Ustaw (czyli z dniem 11.06.2009 r.). Powstała zatem sytuacja, w której po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. regulującego przepadek ex lege (tj. po 11.06.2009 r.) do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, w której jednoznacznie wskazano na obowiązek orzekania przepadku przez sąd w przypadku usunięcia pojazdu (tj. do 04.09.2010 r.) istniała swoista luka w prawie. Nie obowiązywał bowiem przepis przewidujący przepadek usuniętego pojazdu z mocy ustawy, a nie wprowadzono jeszcze ustawowej regulacji orzekania w takiej sytuacji przepadku przez sąd. Nie obowiązywała również jednoznaczna regulacja wskazująca, kto ponosi koszty przechowywania pojazdu w tym okresie (od 11 czerwca 2009 r. do 03 września 2010 r. włącznie). Z brzmienia art. 130a ust. 1 p.r.d. wynikało jedynie, że właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu. Zdaniem Sądu powyższą lukę w zakresie regulacji o ponoszeniu kosztów przechowywania pojazdu wypełnił art. 13 ustawy nowelizującej – obciążając tymi kosztami Skarb Państwa.

Skoro zatem z art. 13 zm.p.r.d. wynika obciążenie Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazdu w okresie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. w jego poprzednim brzmieniu i do dnia wejścia w życie regulacji art. 130a ust. 10h p.r.d., to tym bardziej – w ocenie Sądu w niniejszym składzie – właściciel usuniętego z drogi pojazdu nie może ponosić kosztów jego przechowywania w okresie przypadającym po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, gdy ten okres minął w czasie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d., czyli przed 11.06.2009 r. Na podstawie tego przepisu dochodziło bowiem do przejścia z mocy prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia. Skoro więc wraz z upływem tego okresu dotychczasowy właściciel pojazdu tracił swój tytuł prawny do pojazdu, a nabywał go ex lege Skarb Państwa, jak również skoro nie było regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia – to koszty te powinien ponosić Skarb Państwa jako ten, na którego przeszło prawo własności pojazdu (tak też m.in. wyroki WSA: z 07.10.2014 r., II SA/Bk 469/14; z 16.067.2016 r., III SA/Po 484/15 – CBOSA).

Nie zmienia powyższego wniosku okoliczność, że już od 11 czerwca 2008 r. (data ogłoszenia wyroku TK o sygn. akt P 4/06) przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. utracił domniemanie konstytucyjności. Nadal bowiem, z woli Trybunał Konstytucyjnego, był on przepisem obowiązującym, na mocy którego następował ex lege przepadek pojazdu po upływie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji dostrzegł problemy związane z wykładnią przepisu art. 13 ustawy nowelizującej. Jednocześnie w sentencji swojej decyzji ustalił stronie skarżącej koszty za okres "od dnia [...] listopada 2008 r. do [...] marca 2012 r.", z czego wynika, że Skarżący został obciążony kosztami za cały ten okres (tj. od dnia wydania dyspozycji o usunięciu Pojazdu z drogi do uprawomocnienia się orzeczenia SR o przepadku Pojazdu na rzecz Powiatu). Natomiast z uzasadnienia decyzji (tabela na s. 8) wynika, że Skarżącego nie obciążają jednak koszty powstałe w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. (dzień [...] stycznia 2009 r. został uznany przez SKO za dzień skutecznego doręczenia Skarżącemu zawiadomienia z [...].12.2008 r. o usunięciu Pojazdu z drogi) oraz od [...] maja 2009 r. (w dniu [...] maja 2009 r. upłynął 6-miesięczny termin liczony od dnia usunięcia Pojazdu) do [...] września 2010 r.

Tymczasem wcześniejsze rozważania Sądu pokazują, że także ustalenie kosztów w sposób, w jaki uczyniono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, było nieprawidłowe – w zakresie ustalenia podlegających zaliczeniu okresów przechowywania. W ocenie Sądu, jeśli w wyniku ponownego rozpoznania sprawy okazałoby się, że istnieją podstawy do obciążenia Skarżącego przedmiotowymi kosztami (co, jak to już wyżej wskazano, wymaga uprzedniego stwierdzenia prawidłowości doręczenia Skarżącemu zawiadomienia o usunięciu Pojazdu) – mogłyby one jedynie obejmować koszty usunięcia Pojazdu i jego oszacowania, a także koszty przechowywania Pojazdu w okresie od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi (tj. od [...].11.2008 r.) do upływu 6-miesięcznego terminu wskazanego w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. do 25 maja 2009 r.

Nie jest natomiast przedmiotem niniejszej sprawy kwestia, kogo powinny obciążać pozostałe koszty związane usunięciem, przechowaniem i zniszczeniem Pojazdu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając kwotę stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu stosunkowego (572 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (4800 zł) ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 5389 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni wskazania i oceny prawne Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności uzupełni postępowanie wyjaśniające i materiały sprawy w poruczonym zakresie.