Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1619/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ar 40 ust 1 i ust 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 89p ust. 1, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania S.D., obywatelki R. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja objęła również męża wnioskodawczyni A.M. i małoletniego syna B.M.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

A.M. - obywatel R. , deklarujący narodowość [...], w dniu 24 października 2011 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem tym objęta została również jego żona S.D. We wniosku A.M. oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia, aby chronić swoją rodzinę. Wskazał, iż miał problemy z powodu wujka, który walczył. Z wniosku wynikało ponadto, że cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany, ani sądzony. Nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. W czasie wywiadu statusowego uzupełnił swoje zeznania i wskazał, że jego wujek w 2008 r. przypadkowo zastrzelił człowieka, który nazywał się [...]. Policja uznała za prawdziwe jego wyjaśnienia, że był to wypadek i nie postawiono mu żadnych zarzutów. Natomiast rodzina zastrzelonego człowieka wypowiedziała wujkowi zemstę krwi. Rok później, we wrześniu 2009 r. zabili wujka na jego podwórku. Syn wujka A.M. ostrzelał podwórko rodziny [...] i zapowiedział, że pomści ojca. W związku z tymi wydarzeniami wnioskodawca został zagrożony zemstą krwi. W październiku 2011 r. jego dom został ostrzelany. Według cudzoziemca, zrobiła to rodzina [...]. Oświadczył, że kobietom z jego rodziny nie grozi zemsta krwi, gdyż kobietom nie mają prawa nic zrobić. Oświadczył też, że nie było żadnych innych powodów ubiegania się o status uchodźcy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania A.M. oraz jego żonie S.D. i ich małoletniemu synowi statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej. Nadto orzekł o wydaleniu cudzoziemca i jego rodziny z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Rozpatrując odwołanie A.M. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dniu 16 listopada 2012 r. S.D. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy, obejmując wnioskiem również swojego męża A.M. i małoletniego syna B.M.

W powyższym wniosku wskazała, że kiedy wyszła pierwszy raz za mąż, wobec jej męża ogłoszono zemstę krwi. W rezultacie został zabity. Po dwóch latach wyszła drugi raz za mąż i obecny mąż również miał konflikt. Na dwa tygodnie przed ich wyjazdem do Polski do niego również strzelano. Wówczas zdecydowała się opuścić C., gdyż drugi raz nie zniosłaby podobnej sytuacji. Z wniosku wynika ponadto, że cudzoziemka była prześladowana, była poddawana przemocy psychicznej. Nie była natomiast nigdy zatrzymywana, aresztowana, nie była skazana wyrokiem sądu, nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego lub administracyjnego, nie należała do żadnej partii politycznej ani innej organizacji.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy umorzył postępowanie w sprawie nadania S.D. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku.

W ocenie organu, zeznania cudzoziemki zawarte w złożonym przez nią wniosku o nadanie statusu uchodźcy, w porównaniu z zeznaniami złożonymi przez jej męża w trakcie postępowania zakończonego decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, wydaną przez organ pierwszej instancji w dniu [...] lipca 2012 r. i utrzymaną w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r., nie wnosiły do sprawy żadnych nowych okoliczności.

Od powyższej decyzji S.D. złożyła odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, która po jego rozpatrzeniu, wydała opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.

Rada do Spraw Uchodźców wskazała, iż stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek jest niedopuszczalny, gdy małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Zdaniem organu odwoławczego, wniosek S.D. oparty był na okolicznościach, które takiego wniosku nie uzasadniały.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła S.D. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy; art. 15 ww. ustawy poprzez nieudzielenie jej ochrony uzupełniającej, pomimo iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia istnieje poważne ryzyko, że zostanie poddana nieludzkiemu traktowaniu; art. 97 ww. ustawy poprzez nieudzielenie jej zgody na pobyt tolerowany; art. 16 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 2 ww. ustawy poprzez ich niezastosowanie; art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy ocenie czy zachodzi podstawa do umorzenia postępowania bierze się pod uwagę wyłącznie nowy wniosek, podczas gdy powinno się brać pod uwagę cały materiał przedstawiony w nowym postępowaniu; art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą okoliczności dotyczące jej osoby uzasadniające wniosek o nadanie statusu uchodźcy, a co za tym idzie, że jej wniosek jest niedopuszczalny pomimo, że przedstawiła szereg okoliczności dotyczących wyłącznie jej osoby, które nie były przedstawione w postępowaniu toczącym się na wniosek jej męża,

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 8 i 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, niezbadanie stanu faktycznego i niezebranie materiału dowodowego, pomimo iż miało to istotne znaczenie dla ustalenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielenia zgody na pobyt tolerowany; art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nowe okoliczności podniesione przez stronę są niewiarygodne bez jakiegokolwiek odniesienia się do materiału dowodowego, a tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny zeznań, co doprowadziło do umorzenia postępowania; art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom załączonym do pisma z dnia 27 maja 2013 r; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów k.p.a. i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania skarżącej statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 680). Stosownie do art. 40 ust. 1 cytowanej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Przepis art. 40 ust. 2 pkt 3 stanowi natomiast, że wniosek jest niedopuszczalny, gdy małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że organy administracji orzekające w sprawie dokonały analizy wniosku skarżącej w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy A.M. oraz jego żonie S.D. i ich małoletniemu synowi B.M. Kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, tym razem złożony przez skarżącą, również w imieniu jej męża A.M. i małoletniego syna, został oparty na tych samych podstawach. Zauważyć trzeba, że okoliczności związane z zemstą krwi, która miała być skierowana wobec męża wnioskodawczym A.M., zostały zbadane i ocenione w postępowaniu wszczętym jego wnioskiem. Z tego względu, w toku postępowania w niniejszej sprawie organy administracji nie były uprawnione do ponownej oceny okoliczności podniesionych we wniosku A.M., którym była objęła również wnioskodawczym. Organy obu instancji prawidłowo dokonały analizy porównawczej okoliczności wskazanych we wniosku skarżącej oraz we wniosku jej męża, który zainicjował postępowanie zakończone decyzją ostateczną o odmowie nadania statusu uchodźcy.

Organy dokonały również analizy aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej. Sytuacja w Czeczenii nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2012 r. w pierwszym postępowaniu, którym objęta była skarżąca, do dnia wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, w taki sposób, by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji wnioskodawczym. Informacje o sytuacji w kraju pochodzenia strony, zgromadzone przez organ pierwszej instancji w sprawie wszczętej wnioskiem męża wnioskodawczyni, zachowały aktualność. Sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazywała na pojawienie się nowej podstawy wniosku, uzasadniającej obawę skarżącej przed prześladowaniem. Zauważyć również trzeba, że wedle oświadczenia męża skarżącej, złożonego w toku postępowania wszczętego jego wnioskiem, zemsta krwi nie dotyczy kobiet.

W ocenie Sądu, skarżąca we wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Ponadto, ze względu na uprzednio wyrażoną przez skarżącą zgodę na złożenie w jej imieniu wniosku przez męża, brak było podstaw do wydania decyzji co do istoty sprawy.

Zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Organy administracji prowadzące przedmiotowe postępowanie prawidłowo oceniły, że skarżąca nie wykazała we wniosku nowych okoliczności, które mogłyby skutkować nadaniem statusu uchodźcy. W toku postępowania zbadały całokształt okoliczności sprawy, w tym również sytuację w kraju pochodzenia wnioskodawczyni.

Gdy istotne elementy poprzednio wydanej decyzji (tożsamość stron, stan faktyczny, stan prawny) nie zmieniły się, to wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1910/11, Lex nr 1146174; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 727/09, Lex nr 583514). Postępowanie podlegało zatem umorzeniu, na podstawie art. 40 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 680) wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Zarzuty podniesione w skardze pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie ar 250 p.p.s.a.