Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 722/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1, art. 28, art. 58, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia SO del. Robert Hałabis, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2010.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:

W dniu 25 marca 2010 r. M. K. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. Wniosek obejmował jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. odmówił przyznania płatności i nałożył na wnioskodawcę sankcję w wysokości 350,19 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję z [...] stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał wspomniana na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., którą odmówił przyznania obydwu płatności oraz nałożył sankcję w wysokości 350,19 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), z którego wynika m.in. iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rozporządzenie, do którego przytoczony przepis odsyła to rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE seria L 316, str. 65, ze zm.).

W dalszej kolejności organ przedstawił szczegółowo przepisy unijne i krajowe regulujące zasady tworzenia i funkcjonowania systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), stanowiącego podstawę ustalania maksymalnego kwalifikowanego obszaru, dla jakiego może być przyznana płatność w odniesieniu do działki referencyjnej. Organ wyjaśnił także istotę kontroli administracyjnej prowadzonej w oparciu o art. 28 rozporządzenia Nr 1122/2009, wskazując, iż polega ona na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowalną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne.

Przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku złożonego przez stronę wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych w stosunku do danych będących w bazie referencyjnej systemu LPIS:

- powierzchnia stwierdzona w przypadku działki rolnej F JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [A] wyniosła 0,67 ha (pow. deklarowana we Wniosku - 0,68 ha);

- powierzchnia stwierdzona w przypadku działki rolnej F1 JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [A] wyniosła 0,67 ha (pow. deklarowana we Wniosku - 0,68 ha);

- powierzchnia stwierdzona w przypadku działki rolnej G JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [B] wyniosła 0,48 ha (pow. deklarowana we Wniosku - 0,49 ha);

- powierzchnia stwierdzona w przypadku działki rolnej Gl UPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [B] wyniosła 0,48 ha (pow. deklarowana we Wniosku - 0,49 ha).

Nieprawidłowości stwierdzono również odnośnie działek oznaczonych we wniosku jako A/A1 oraz D/D1. W następstwie wezwania organu do wyjaśnienia tych nieprawidłowości strona złożyła korektę wniosku o przyznanie płatności, w której dokonała pomniejszenia powierzchni:

- działki rolnej D JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [C] z 0,41 ha na 0,31 ha;

- działki rolnej D1 UPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [C] z 0,41 ha na 0,31 ha;

- działki rolnej A JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [D] z 0,95 ha na 0,20 ha;

- działki rolnej A1 UPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [D] z 0,95 ha na 0,00 ha.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który pozwala na odstąpienie od nałożenia sankcji wynikających z przedeklarowania powierzchni zgłoszonej do otrzymania płatności. W toku prowadzonego postępowania przed organem I instancji, do czasu wykrycia nieprawidłowości rolnik nie poinformował na piśmie organu, że wniosek jest nieprawidłowy. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono także, że wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym, a rolnik nie udowodnił, że nie jest winny popełnionych nieprawidłowości.

Odnosząc powyższe ustalenia ogólne do poszczególnych płatności organ odwoławczy stwierdził, iż w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) powierzchnia stwierdzona działek rolnych wyniosła - 2,27 ha (pow. deklarowana we Wniosku - 3,14 ha). Powyższa różnica wynika ze zmniejszenia powierzchni działki rolnej D o 0,10 ha i działki rolnej A o 0,75 ha (w wyniku korekty złożonej przez stronę) oraz zmniejszenia powierzchni działki rolnej F o 0,01 ha i działki rolnej G o 0,01 ha (w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS).

Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną (jako uprawnioną do płatności lPO) wyniosła 0,87 ha, co stanowi 38,33 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych.

W myśl art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. W związku z powyższym odmówiono przyznania na rok 2010 jednolitej płatności obszarowej (JPO).

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) powierzchnia stwierdzona działek rolnych wyniosła - 2,07 ha (pow. deklarowana we wniosku - 3,14 ha). Powyższa różnica wynika ze zmniejszenia powierzchni działki rolnej D1 o 0,10 ha i działki rolnej A1 o 0,95 ha (w wyniku korekty złożonej przez stronę) oraz zmniejszenia powierzchni działki rolnej F1 o 0,01 ha i działki rolnej G1 o 0,01 ha (w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS).

Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną (jako uprawnioną do płatności UPO) wyniosła 1,07 ha, co stanowi 51,69 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Zgodnie z art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnia stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznanie płatności nie pozwolą na pełna kompensacje kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane.

Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2010 r. wynosi 327,28 zł.

Mając na uwadze powyższe, odmówiono w roku 2010 przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych (UPO) i nałożono sankcję w wysokości 350,19 zł.

Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania dotyczące przekroczenia terminu do załatwienia sprawy, wskazując, iż organ I instancji dopełnił obowiązku zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu.

Organ nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń co do wyznaczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek referencyjnych na podstawie ortofotomapy, stanowiącej element systemu LPIS, wskazując, że ta metoda gwarantuje znacznie wyższą dokładność pomiaru niż wykonywany w ramach kontroli na miejscu.

Odnosząc się do załączonych do odwołania wypisów z ewidencji gruntów organ wskazał, iż powierzchnie użytków rolnych określone w ewidencji nie są tożsame z powierzchniami działek referencyjnych, uprawnionych do płatności. We wniosku o płatność należy podać rzeczywistą powierzchnię działek rolnych, które nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytku gruntowego, uwidocznioną w ewidencji gruntów i budynków, bowiem częstokroć dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlają stanu faktycznego użytków w gospodarstwie rolnym.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] października 2011 r. M. K. podniósł, iż popełnione przezeń błędy w pierwotnym wniosku wynikały z faktu, iż wypełniał go po raz pierwszy. Skarżący nie był świadomy, że w ramach działki nr [D] (A/A1 we wniosku) od kilku lat na części działki znajduje się las i na ten obszar dopłaty nie przysługują. Wskutek obiektywnych przyczyn (brak okularów w momencie korekty wniosku w siedzibie Biura Powiatowego) skarżący dokonał korekty w niewłaściwych rubrykach. Obszar, o który chciał pomniejszyć areał to 0,20 ha, zaś obszar, za który należy się dopłata wynosi 0,75 ha. W sumie skarżący zamierzał dokonać korekty o 0,30 ha – oprócz wskazanej korekty działki nr [D], odjął jeszcze 0,10 ha z działki nr [C], ponieważ nie wiedział, jaka jest powierzchnia zajęta przez zabudowania położone na tej działce.

Wskutek pomyłki skarżącego organ uznał, że jedna z działek w całości nie kwalifikuje się do dopłat, choć należało wyłączyć z niej tylko pewien obszar. Organ nie wziął pod uwagę dokumentacji dotyczącej posiadania ziemi, rzeczywiście kwalifikującej się do dopłat, tylko powoływał się na błędnie wypełniony formularz.

W ocenie skarżącego bezpodstawne jest nałożenie nań sankcji karnej, skoro niewłaściwe określenie powierzchni działek nie było zamierzone, lecz nastąpiło wskutek błędu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów organ podniósł, że skoro płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, to wnioskodawca określa treść swego żądania i odpowiada za ewentualne błędy we wnosku. W ocenie organu nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia sankcji, ponieważ błędy zostały wskazane przez organ, a nie wykryte przez wnioskodawcę przed wezwaniem go do usunięcia stwierdzonych uchybień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. Organ administracji dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił materiał dowodowy i prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji.

Tytułem wstępu należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi wspomniana wyżej ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz szereg aktów prawa Unii Europejskiej, wymienionych w art. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu.

Pojęcie działek rolnych użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Cytowany art. 7 ust. 1 pkt 1 w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do Załącznika Nr VII Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha.

Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające (UPO) do powierzchni upraw:

1) (uchylony),

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Warunkiem przyznania płatności uzupełniającej jest więc spełnienie warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej.

W badanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że pierwotny wniosek o przyznanie płatności, złożony w dniu 25 marca 2010 r., zawierał istotne błędy w zakresie wskazania powierzchni działek deklarowanych do pomocy finansowej (działki oznaczone jako A,A1, D, D1, G, G1, F i F1). Spór prawny pomiędzy skarżącym a organami dotyczy przyczyn tych błędów i ich wpływu na przyznanie płatności skarżącemu, a także na zastosowanie wobec niego sankcji z tytułu podania we wniosku nieprawdziwych danych.

Nieprawidłowości we wniosku o płatność stwierdzono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku. W wyniku tej kontroli, w oparciu o dane z bazy referencyjnej, dokonano korekty powierzchni działek F i G, objętych wnioskiem o jednolitą płatność obszarową JPO, w obydwu przypadkach o 0,01 ha oraz korekty działek F1 i G1, zgłoszonych do płatności uzupełniającej (UPO), o identyczne wielkości. Konieczność korekty była podyktowana faktem, różnic pomiędzy powierzchnią kwalifikującą się do płatności, a powierzchnią deklarowaną we wniosku rolnika.

Z kolei w odniesieniu do działek A i D – jednolita płatność obszarowa, oraz A1 i D1 – płatność uzupełniająca, korekta wniosku została dokonana przez samego skarżącego, jednak dopiero po wykryciu tych błędów przez organ i po wezwaniu wnioskodawcy do złożenia stosownych wyjaśnień. W wyniku tej korekty zmniejszono powierzchnię kwalifikowaną do płatności (w stosunku do pierwotnie deklarowanej), w stosunku do poszczególnych działek: A (JPO) – 0,75 ha, D (JPO) – 0,10 ha; A1 (UPO) – 0,95 ha, D1 (UPO) – 0,10 ha.

Jak wskazuje analiza wniosku o płatność, błędy popełnione przez skarżącego przy deklarowaniu działek do płatności wydają się wynikać z faktu, iż przygotowując wniosek kierował się on wielkością działek uwidocznioną w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem na gruncie przepisów regulujących płatności rolne oczywiste jest, że nie można utożsamiać powierzchni działki ewidencyjnej z powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo, stwierdzoną w rezultacie kontroli. Działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Jak już wspomniano wyżej, w rozumieniu przepisów regulujących płatności rolne, działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. O zakwalifikowaniu gruntu do danej płatności przesądza aktualne jego wykorzystywanie, nie zaś rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Płatności przyznawane są do powierzchni działek rolnych, a nie ewidencyjnych.

Ustalenia organu co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych do płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych. Nie są zresztą kwestionowane również przez samego skarżącego, który kwestionuje nie tyle fakt omyłkowego wypełnienia wniosku, ile zastosowanych przez organy konsekwencji tego błędu. W samej skardze do sądu przyznaje m.in., iż nie był świadomy, że "w ramach działki [D] [działka A/A1 we wniosku], którą posiada od 1992 r., od kilku lat na część działki został ustanowiony las i na ten obszar dopłaty nie przysługują".

Wpisanie niezgodnych z prawdą danych we wniosku o płatność – w postaci podania wyższej powierzchni działek niż rzeczywista powierzchnia kwalifikowana do płatności – skutkuje daleko idącymi negatywnymi dla wnioskodawcy konsekwencjami. Ich rodzaj uzależniony jest od rozmiarów stwierdzonych uchybień i może polegać albo tylko na pomniejszeniu przyznanej płatności, albo na pozbawieniu jej w ogóle, nawet do działek, które się do tego nie kwalifikują, albo nawet do zastosowania sankcji.

Organ prawidłowo w tym zakresie zastosował art. 58 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Treść tego przepisu jest następująca:

"Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006(20). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane."

W przypadku wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) skarżący w pierwotnym wniosku zadeklarował w stosunku do spornych działek A, D, F i G łączną powierzchnię 3,14 ha. W wyniku wspomnianej kontroli administracyjnej ustalono powierzchnię kwalifikującą się do płatności wynoszącą 2,27 ha. Różnica wyniosła 0,87 ha, co stanowi 38,33 %.

W tej sytuacji prawidłowo organ zastosował art. 58 zd. 2 rozporządzenia i odmówił przyznania na rok 2010 jednolitej płatności obszarowej (JPO).

Z kolei w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) powierzchnia zadeklarowana we wniosku w stosunku do spornych działek A1, D1, F1 i G1 wynosiła łącznie 3,14 ha, zaś ustalona w wyniku kontroli jako kwalifikująca się do płatności – 2,07 ha. Różnica wielkości wyniosła 1,07 ha, co stanowi 51,69%.

W konsekwencji były podstawy do zastosowania art. 58 zd. 3 rozporządzenia i do odmowy przyznania płatności uzupełniającej oraz do zastosowania sankcji, której wielkość organ obliczył prawidłowo, stosując się do wytycznych zawartych w tym przepisie.

W dalszej kolejności należy rozważyć, czy istniały podstawy do zastosowania przepisów umożliwiających odstąpienie od przedstawionych wyłączeń i sankcji, nawet pomimo błędu rolnika.

Treść skargi do sądu wydaje się wskazywać, że skarżący uważa, iż został "ukarany" za nieprawidłowo dokonana korektę powierzchni działek dokonaną w dniu 27 września 2010 r., w tym zaś zakresie został źle poinformowany przez pracownika organu i wypełnił niewłaściwe rubryki.

W rzeczywistości problem tkwi zupełnie gdzie indziej, a kwestia prawidłowości korekty wniosku nie była w ogóle poruszana w zaskarżonej decyzji i nie miała wpływu na rozstrzygnięcie.

Prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność, wprowadza jednak w tym zakresie surowe zasady.

Zgodnie z art. 73 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

W ocenie sądu wynikająca z zacytowanych przepisów możliwość odstąpienia od przewidzianych w rozporządzeniu zmniejszeń i wykluczeń nie występuje w badanej sprawie.

Popełnione przez skarżącego błędy trudno uznać za usprawiedliwione. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jego winy. Trudno za brak winy przyjąć podniesione w skardze stwierdzenie, iż skarżący "nie był świadomy, że w ramach działki [D], którą posiada od 1992 r. od kilku lat na część działki został ustanowiony las i na ten obszar dopłaty nie przysługują". Osoba występująca o płatności rolne powinna zdawać sobie sprawę, jaki jest stan zagospodarowania działek, w stosunku do których składa wnioski. Inne podawane w skardze okoliczności odnoszą się do błędnej korekty wniosku dokonanej przez skarżącego, co jest bez związku ze sprawą. Z tych przyczyn w sprawie nie można zastosować odstępstwa, o którym mowa w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009.

Nie jest także okolicznością wyłączającą winę skarżącego co do popełnionych we wniosku błędów fakt składania wniosku po raz pierwszy. W takiej sytuacji tym bardziej wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność przy wypełnianiu wniosku, a w razie potrzeby zasięgnąć porady w instytucjach wspierających rolników czy wystąpić o udzielenie stosownych informacji przez pracowników Agencji, którzy m.in. na żądanie rolnika mogą udostępnić ortofotomapy, ułatwiające wypełnienie wniosku w zakresie prawidłowego wskazania powierzchni działek użytkowanych rolniczo.

Niemożliwe jest również skorzystanie z możliwości niezastosowania zmniejszeń i wykluczeń w zakresie płatności na podstawie art. 73 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten znajduje zastosowanie tylko w sytuacji, gdy rolnik poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, z zastrzeżeniem, że organ nie powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub nie poinformował rolnika o stwierdzonych nieprawidłowościach. W badanej sprawie sytuacja była dokładnie odwrotna – korekta wniosku nastąpiła dopiero na wezwanie organu, w związku ze stwierdzonymi we wniosku nieprawidłowościami.

Nie ma także racji skarżący wywodząc w skardze, że jego sprawa jest traktowana "jakby chciał wyłudzić pieniądze". W sprawie został zastosowany art. 58 rozporządzenia Nr 1122/2009, natomiast sytuacja świadomego zawyżenia deklaracji (co mieściłoby się w sferze argumentów skarżącego) jest uregulowana w art. 60 rozporządzenia, który wprowadza sankcje już przy różnicy rzędu 0,5% pomiędzy obszarem zadeklarowanym a kwalifikującym się do płatności, w przypadku, gdy różnica ta wynika z celowych zawyżeń. Uchybienie skarżącego nie zostało zatem w żadnej mierze potraktowane jako "wyłudzenie (celowe zawyżenie powierzchni działek), gdyż wówczas zastosowanie znalazłby surowszy art. 60 rozporządzenia.

Przedstawione wyżej przepisy wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące konsekwencje.

Trzeba przyznać słuszność organowi w zakresie w jakim wywodzi on, że skoro płatność przyznawana jest na wniosek rolnika (art. 18 ustawy o płatnościach...), to on odpowiada za prawidłowa treść tego wniosku.

W tym kontekście trzeba jeszcze zwrócić uwagę na art. 3 ustawy o płatnościach, który choć przewiduje stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wprowadza jednak pewne odstępstwa od zasad kodeksowych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególnie istotne jest uregulowanie zawarte w ust. 3 cytowanego art. 3, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Treść tych przepisów potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowana a kwalifikującą się do płatności. W badanej sprawie skarżący popełnił ewidentne błędy przy wypełnianiu wniosku i nie wykazał należycie, aby błędy te były wynikiem okoliczności przezeń niezawinionych.

Mając powyższe na uwadze skarga, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).