Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 92/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,77
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Tomasz Szmydt (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skarg K. Spółka Akcyjna w S. oraz Starosty S. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. Spółka Akcyjna w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. w S. oraz Starosta S. wnieśli skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] i orzekającą, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości J., gmina B., stanowiąca przed przejściem na własność Skarbu Państwa część majątku J., nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Pismem z dnia 11 października 2006 r. H. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że działka nr [...] położona w obrębie J. nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej: dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej). Do wniosku powyższego pismem z dnia 17 października 2006 r. przyłączyła się M. R..

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], stwierdził, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości J., gmina B., stanowiąca przed przejściem na własność Skarbu Państwa część majątku J., podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Następnie w dniu [...] grudnia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję, znak: [...], którą uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt IV SA/Wa 305/11, uchylił ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kwestionując stanowisko Ministra o braku podstawy prawnej do rozpoznania na drodze postępowania administracyjnego wniosku o stwierdzenie, że ww. nieruchomość ziemska nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W trakcie trwania postępowania zmarły strony – H. K. i M. R.. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...], spadek po H. K. nabyli: M. K., A.S, B.M. i I. R.. Natomiast na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...], spadek po M. R. nabyła D.O.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może m. in. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.

Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest dokonanie merytorycznej i prawnej oceny zasadności wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji stwierdzającej, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów, jako działka Nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w J., gmina B., stanowiąca przed przejściem na własność Skarbu Państwa część majątku J., będącego własnością W.K, podpada po działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zgodnie z zaświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] maja 1946 r., znak: [...] Skarb Państwa przejął nieruchomość ziemską w J. od W. K., jako przeznaczoną na reformę rolną na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jak wskazano w księdze hipotecznej tytuł własności dóbr w J. przypisano w dhiu [...] czerwca 1946 r. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [..] z dnia [...] lutego 1946 r. ([...]) oraz wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1946 r.

Zgodnie z protokołem przejęcia na cele reformy rolnej z dnia [...] listopada 1944r. majątku J., położonego w gminie J., pow. [...], stanowiącego własność W.K., przejmowany majątek obejmował ogólny obszar [...] ha, z czego grunty orne obejmowały [...] ha, łąki [...] ha, lasy [...] ha, sady [..] ha, parki [...] ha oraz podwórza, zabudowania i drogi [...] ha. Przy czym jak zaznaczono w powyższym protokole las stanowił w dużej mierze nieużytki. W protokole powyższym znajduje się informacja, pod rubryką: "Zakłady [...] itp.", że przejmowany majątek zawierał "kopalnię kamienia w lesie".

W aktach sprawy znajduje się również drugi protokół z dnia 1 grudnia 1944 r. odnoszący się do przejęcia wyłączonego z parcelacji majątku – [...], stanowiącego własność państwową Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wykazano obszar [...] ha, w skład którego wchodziło również [...] ha lasów, [...] ha parków, [...] ha podwórz, zabudowań i dróg.

Organ wskazał, że bezspornym jest, że działka oznaczona w operacie ewidencji gruntów wsi J., gmina B. nr [...], wchodziła w skład nieruchomości objętej KW [...], która została zamknięta KW [...]. O przynależności działki [...] do majątku J. świadczy również mapa parcelacyjna badana przez geodetę inż. S. K., który wypowiedział się na podstawie badań tejże mapy, że działka 269 obejmuje las, na którym posadowiona jest K. w. S. Działka ta będąc obszarem leśnym włączona została do gruntów Lasów Państwowych, jako "Las [...]". Przy czym wskazać należy, że działka o nr ewidencyjnym [...] uległa podziałowi. Powstałe z podziału działki o numerach: [...] o powierzchni [...] arów i [...] o powierzchni [...] ary zostały skomunalizowane na rzecz Gminy B.. Powyższe wskazuje więc, że działka objęta przedmiotowym postępowaniem wchodziła w skład nieruchomości ziemskiej w J., przejętej na rzecz Skarbu Państwa na realizację celów reformy rolnej.

Zgromadzone w aktach sprawy protokoły przesłuchań świadków wykazują pewne rozbieżności w zakresie daty rozpoczęcia eksploatacji dolomitów, jak również odnośnie faktycznego zagospodarowania działki nr [...], na której zgodnie z twierdzeniem odwołującego znajdował się kamieniołom. Tym niemniej wątpliwość dotycząca daty rozpoczęcia wydobycia nie wpływa na ogólną okoliczność, że wydobywanie kamienia odbywało się przed przejęciem przedmiotowej działki na rzecz Skarbu Państwa na realizację celów reformy rolnej. Nie ma zdaniem organu wątpliwości natomiast wątpliwości, że kamieniołom znajdował się na działce leśnej.

Zgodnie z treścią odpisu KW prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] ha [...] w Sądzie Rejonowym w S. właścicielem tej działki jest Skarb Państwa, zaś użytkownikiem wieczystym K. S. A. w S. z siedzibą przy ul. [...].

Podstawę prawną do orzekania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wniosku H. K. stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51).

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 czerwca 2007 r. dokonał oceny stanu faktycznego pod kątem spełniania przez przedmiotową działkę cech nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Istotna dla niniejszej sprawy kwestia rozumienia pojęcia "nieruchomość ziemska" nie została unormowana przez ustawodawcę, toteż należy zastosować jej wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W3/89 (OTK z 1990 r., poz. 26). TK dokonał wyjaśnienia pojęcia "nieruchomość ziemska" i wskazał, że przez pojęcie to należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, a intencją ówczesnego ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje, iż nieruchomościami ziemskimi nie są wyłącznie nieruchomości, które mogą być wykorzystane tylko do uprawy zbóż lub innych roślin (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 575/08). Jednakże orzecznictwo nie przyjęło, aby nieruchomością ziemską o charakterze rolnym była nieruchomość leśna, na której znajdował się kamieniołom. Jak zostało zdaniem organu wykazane działka na której znajduje się (i znajdował wcześniej) kamieniołom będąc obszarem leśnym – została natomiast przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej na realizację celów reformy rolnej.

Opierając się na powyższych ustaleniach i wykładni Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2013r., nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], orzekającą że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości J., gmina B., stanowiąca przed przejściem na własność Skarbu Państwa część majątku J., nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu

K. .Spółka Akcyjna w S. zaskarżyła w całości w/w decyzję zarzucając jej:

I. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy, tj.; art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, tj. wskazujących na charakter przedmiotowej nieruchomości, jako nieużytku oraz tych wskazujących na istnienie związku funkcjonalnego pomiędzy przedmiotową nieruchomością, a nieruchomością ziemską przejętą na cele reformy rolnej, które to okoliczności wynikają z zeznań powołanych w sprawie świadków oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów. Artykułu 77 § l k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niezasięgnięcie opinii biegłego geodety mającej na celu dokładne ustalenie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, położenia obecnej nieruchomości oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, w ramach byłego majątku J., a także granic i położenia przedwojennego wyrobiska. Artykułu 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uznanie, że znajdujący się w aktach sprawy dokument "Opinia dla K. w S.", stanowiący dokument prywatny sporządzony przez geodetę S. K. poza niniejszym postępowaniem administracyjnym, w bliżej nieokreślonej dacie, stanowi dowód na okoliczność leśnego charakteru całej przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji gdy dokument został sporządzony na podstawie materiałów o węższym zakresie niż te zebrane w niniejszym postępowaniu, a nadto zawiera wiele niejasności, a geodeta nie wypowiada się w nim stanowczo co do lokalizacji przedmiotowej nieruchomości w ramach byłego majątku J., ani nie wskazuje na leśny charakter całej przedmiotowej nieruchomości. Artykułu 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nienależyte wskazanie podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, w szczególności w zakresie ustalenia leśnego charakteru przedmiotowej nieruchomości /poprzestając na stwierdzeniu: "nie ma natomiast wątpliwości - według zgromadzonych dowodów w sprawie - że kamieniołom ten znajdował się na działce leśnej"/ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej podczas, gdy informacje te stanową obligatoryjny element uzasadnienia decyzji administracyjnej. Artykułu 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli przejawiające niewyjaśnieniem stronie zasadności przesłanek przyjętego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do błędnego uznania, że organ I instancji nieprawidłowo rozstrzygnął w decyzji z dnia 28 czerwca 2007r. stwierdzającej podpadanie przedmiotowej nieruchomości pod postanowienia dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ II instancji wadliwego rozstrzygnięcia uchylającego decyzję Wojewody [...] i orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem.

Skarżący zarzucał również obrazę prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, a polegającą na naruszeniu: art. 2 ust. l litera "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944r. w zw. z art. l pkt l i 3 litera "b" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa z dnia 12 grudnia I944r., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nieruchomości stanowiące działki leśne nie mogły mieć nigdy charakteru rolniczego, nie mogły być częścią nieruchomości ziemskiej, nie mogły być wykorzystane do realizacji celów reformy rolnej, a tym samym nie podlegały pod działanie art. 2 ust. i lit. "e" w/w dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, w sytuacji gdy analiza treści wskazanych norm nie wyklucza możliwości przejścia lasów prywatnych na własność Skarbu Państwa na podstawie tego dekretu, a ponadto zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w judykaturze, nieruchomości stanowiące działki leśne mogły nadawać się do zrealizowania celów reformy rolnej, o których mowa w art. i ust. 2 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdyż wskazane nieruchomości mogły być przeznaczone i wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej /na cele rolnicze/ lub mogły być funkcjonalnie powiązane z nieruchomością ziemską, a zatem do przejmowania terenów leśnych zastosowanie mógł mieć także dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej. Artykułu 2 ust. l litera "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia o 6 września I944r. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha położona w miejscowości J., nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu PKWN, bez uprzedniego zbadania istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy przedmiotową nieruchomością, a nieruchomością ziemską przejętą na własność Skarbu Państwa w ramach byłego majątku J..

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] złożył również Starosta [...]

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

a/ art. 77 § 1 k.p.a. - w ten sposób, że nie dopełniono obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

b/ art. 80 k.p.a. - w ten sposób, że dokonano oceny okoliczności jedynie na podstawie wycinka materiału dowodowego, a nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego - organ wykazał nieuzasadnioną dowolność w ocenie materiału dowodowego.

c/ art. 7 k.p.a. - w ten sposób, że nie dopełniono obowiązku podjęcia w przedmiotowej sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

d/ art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie choć organ winien uchylić decyzję organu I instancji, przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącego powyższe uchybienia miały istotny wpływ na przebieg sprawy, ponieważ w ich rezultacie na podstawie tego samego stanu faktycznego wydano odmienne rozstrzygnięcie w sprawie.

Skarżący Starosta [...] zarzucał również naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości J., gmina B., nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w granicach przedstawionych wyżej należało uznać, że organ II instancji wprawdzie dokonał właściwej wykładni obowiązujących przepisów, to jednak decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na istotne uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja z dnia [...] października 2013r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2007r. i orzekł, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości J., gmina B., nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Organ ustalił, że zgodnie z orzeczeniem Wydziału Hipotecznego z dnia 12 czerwca 1910r., W.K. nabył dnia [...] lutego 1910 r. dobra ziemskie w J. od poprzednich właścicieli L. i L. małżonków P.

Nieruchomość powyższa według stanu na dzień 1 września 1939 r. wchodziła w skład majątku J. i była objęta jedną księgą wieczystą KW [...].

Następnie, zgodnie z zaświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] maja 1946 r., znak: [...]., Skarb Państwa przejął nieruchomość ziemską w J. od W. K., jako przeznaczoną na reformę rolną na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej: dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej). Jak wskazano w księdze hipotecznej tytuł własności dóbr w J. przypisano w dniu 28 czerwca 1946 r. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lutego 1946 r. ([...]) oraz wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1946 r.

Organ wskazał, że zgodnie z protokołem przejęcia na cele reformy rolnej z dnia 14 listopada 1944 r. majątku J., położonego w gminie J., pow. [...], stanowiącego własność W. K., przejmowany majątek obejmował ogólny obszar [...] ha, z czego grunty orne obejmowały [...] ha, łąki [...] ha, lasy [...] ha, sady [...] ha, parki [...] ha oraz podwórza, zabudowania i drogi [...] ha. Przy czym jak zaznaczono w powyższym protokole las stanowił w dużej mierze nieużytki. W protokole powyższym znajduje się informacja, pod rubryką: "Zakłady [...]itp.)", że przejmowany majątek zawierał "[...]".

Ponadto, w aktach sprawy znajduje się również drugi protokół z dnia [...] grudnia 1944 r. odnoszący się do przejęcia wyłączonego z parcelacji majątku - ośrodka rolniczego J., stanowiącego własność państwową Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wykazano obszar [...] ha, w skład którego wchodziło również [...] ha lasów, [...] ha parków, [...] ha podwórz, zabudowań i dróg.

Organ podkreślił, że działka oznaczona w operacie ewidencji gruntów wsi J., gmina B. nr [...] wchodziła w skład nieruchomości objętej KW [...], która została zamknięta KW [...]. O przynależności działki [...] do majątku J. świadczy również mapa parcelacyjna badana przez geodetę inż. S.K., który wypowiedział się na podstawie badań tejże mapy, że działka [...] obejmuje las, na którym posadowiona jest K. w S. Działka ta będąc obszarem leśnym włączona została do gruntów Lasów Państwowych, jako "[...]". Przy czym wskazać należy, że działka o nr ewidencyjnym [...] uległa podziałowi. Powstałe z podziału działki o numerach: [...] o powierzchni [...] arów i [...] o powierzchni [...] ary zostały skomunalizowane na rzecz Gminy [...] Działka objęta przedmiotowym postępowaniem wchodziła w skład nieruchomości ziemskiej w J., przejętej na rzecz Skarbu Państwa na realizację celów reformy rolnej.

Zgromadzone w aktach sprawy protokoły przesłuchań świadków wykazują pewne rozbieżności w zakresie daty rozpoczęcia eksploatacji dolomitów, jak również odnośnie faktycznego zagospodarowania działki nr [...], na której zgodnie z twierdzeniem odwołującego znajdował się kamieniołom.

Organ odwoławczy dysponując tak zgromadzonym materiałem dowodowym dokonał oceny stanu faktycznego pod kątem spełniania przez przedmiotową działkę cech nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej na własność Skarbu Państwa w całości przechodziły bezzwłocznie bez żadnego wynagrodzenia tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, które jednocześnie mogły być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, ponadto stanowiły własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego, śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości powierzchni użytków rolnych.

Istotna dla sprawy kwestia rozumienia pojęcia "nieruchomość ziemska" nie została unormowana przez ustawodawcę, toteż należy zastosować jej wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W3/89 (OTK z 1990 r., poz. 26). TK dokonał wyjaśnienia pojęcia "nieruchomość ziemska" i wskazał, że przez pojęcie to należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, a intencją ówczesnego ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje, iż nieruchomościami ziemskimi nie są wyłącznie nieruchomości, które mogą być wykorzystane tylko do uprawy zbóż lub innych roślin (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 575/08).

Na szczególną uwagę zasługuje przy tym, to że orzecznictwo nie przyjęło, aby nieruchomością ziemską o charakterze rolnym była nieruchomość leśna, na której znajdował się kamieniołom z przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie wynika, aby na cele reformy rolnej były przeznaczone nieruchomości niemające charakteru ziemskiego, a więc działki budowlane niepozostające w funkcjonalnym związku z gospodarstwem rolnym, a także nieruchomości leśne. Ponadto, za przyjęciem takiego rozumienia określenia nieruchomość ziemska przemawia także treść, a nawet sam fakt wydania dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa.

Organ odwoławczy zasadnie zatem przyjął, iż działka leśna, w skład w której wchodził kamieniołom, nie mogła podlegać pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Podobnie sama działka leśna, czy też same nieużytki rolne, jak też działka leśna na części, której metodami "gospodarczymi" wydobywano kamień nie mogła podlegać pod działanie ww. przepisu.

Nieruchomość taka nie miała bowiem charakteru rolniczego i jako taka nie mogła być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, czy sadowniczej.

W przedmiotowej sprawie pojawiają się zatem dwa zasadnicze pytania. Jaki był charakter i struktura działki nr [...] o pow. [...] ha i gdzie ta działka była umiejscowiona w odniesieniu do majątku J. Powyższe powinno być ustalone na dzień 13.09.1944r. (data wejście w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej).

Organ, przy ustalaniu charakteru i struktury działki, przy niespójnym materiale dowodowym dokonał prawidłowej procesowo oceny (co nie oznacza, że ocena ta przy poszerzeniu materiału dowodowego nie może ulec zmianie). Nie naruszył przy tym żadnych reguł dotyczących oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym.

Nie doszło do naruszenia art.7 k.p.a., 8 k.p.a., 11 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 84 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. 140 k.p.a.

Odnosząc do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, iż: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ I i II instancji sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać że nie doszło do naruszenia powołanego przepisu. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Uzasadnienie prawne wyjaśniało podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Kolejno, nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 8 i 11 k.p.a. Organ prowadził postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Starał się dokonać rzetelnej oceny materiału dowodowego i właściwej wykładni przepisów. Kwestia, że skarżący kwestionują tą wykładnie nie może stanowić samoistnie o naruszeniu dyspozycji ww. przepisów.

Podobnie nie doszło do naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Organ określając działkę [...] jako działkę leśna oparł się na treści mapy parcelacyjnej oraz na wypowiedzi biegłego S. K., który wskazał, że działka [...] obejmuje las. Podobnie, co do pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie organ odwoławczy wskazał dla czego się na nich oparł (m.in. zeznania świadków). Skarżący (zwłaszcza skarżąca Spółka) naruszeń przepisów procesowych upatruje w odmiennej ocenie materiału dowodowego, co nie jest stanowiskiem słusznym.

Natomiast, organ nie wyjaśnił gdzie znajdowała się obecna działka nr [...] w strukturze majątku J.. Wiemy, gdzie w dniu dzisiejszym znajduje się ta działka, lecz nie jest przedmiotem oceny dzisiejszy stan działki i jej umiejscowienie obecne lecz to jak te kwestie przedstawiały się w dacie wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Należy zatem ustalić, jakie były granice działki w obrębie majątku J., jaką część działki stanowiły nieużytki a jaką teren gdzie wydobywano kamień, czy działka miała charakter działki leśnej. Należy przy tym nadmienić, że występowanie nieużytków samoistnie nie wyklucza tego obszaru z potencjalnego zakwalifikowania jako terenu leśnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien w pierwszej kolejności zlecić biegłemu sporządzenie opinii, w której zostaną ustalone granice działki nr [...] w obrębie majątku J. Biegły, o ile to będzie wynikało z dokumentów geodezyjnych winien wypowiedzieć się również, co do charakteru działki (czy była to np. działka leśna, nieużytki). Ustalenia w zakresie charakteru działki będą przy tym miały oczywiście charakter pomocniczy i uzupełniający. Te kwestie organ będzie musiał bowiem ocenić z uwzględnieniem całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Należy zważyć, że bez tej podstawowej wiedzy, jakim jest określenie danego obszaru na tle nieruchomości stanowiącej majątek ziemski nie mamy prawidłowo określonego przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest bowiem pewien obszar określony współcześnie granicami geodezyjnymi, które należy przełożyć na plan majątku ziemskiego z daty wejścia w życie dekretu o reformie rolnej.

W ocenie Sądu, organ nie dokonując tych ustaleń naruszył dyspozycję art. 7 k.p.a i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak właściwego ustalenia stanu faktycznego a przez to brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nie uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem Sądu procedowanie w przedmiocie działki nr [...] bez ustalenia przebiegu granic tej działki w ramach majątku ziemskiego stanowi uchybienie procesowe, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Organ oceniając bowiem przesłanki na dzień 13 września 1944r. nie wie o jakiej fizycznie wydzielonej na tą datę części nieruchomości z majątku ziemskiego decyduje.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku jak w pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. jak w pkt 3.