Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2173/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Oświata
Uzasadnienie
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 20zb, art. 20 zc
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 §  1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 228 poz 1490
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki  dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub  integracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska, Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1602/14 w sprawie ze skargi I.R. na rozstrzygnięcie Dyrektora Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie z dnia 14 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do gimnazjum integracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie na rzecz I.R. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

W dniu 18 czerwca 2014 r. odbyło się posiedzenie specjalistów Komisji Rekrutacyjnej powołanej przez Dyrektora Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 w Warszawie zarządzeniem z dnia 10 marca 2014 r. nr [...], na którym komisja ustaliła listę dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Dziesięć dzieci zakwalifikowano do klasy pierwszej Gimnazjum Integracyjnego Nr 52 w Warszawie na rok szkolny 2014/2015 oraz 9 dzieci niezakwalifikowano, w tym J.R.

W dniu 9 lipca 2014 r. Gimnazjum Integracyjne Nr 52 w Warszawie podało do publicznej wiadomości listę kandydatów niezakwalifikowanych – tj. nieprzyjętych do tego Gimnazjum.

Wnioskiem z dnia 9 lipca 2014 r. I.R. wystąpiła o uzasadnienie odmowy przyjęcia jej syna J.R. do Gimnazjum Integracyjnego.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Przewodnicząca Komisji Rekrutacyjnej poinformowała zainteresowaną, iż po spotkaniach rekrutacyjno-kwalifikacyjnych z kandydatami w dniach 27 maja 2014 r. i 2 czerwca 2014 r. oraz po analizie złożonej dokumentacji Komisja Rekrutacyjna ustaliła listę uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przyjętych do klas pierwszych Gimnazjum Integracyjnego na rok szkolny 2014/15 biorąc pod uwagę następujące kryteria przyjęcia: 1) kandydaci zamieszkujący na terenie dzielnicy Wola, 2) po wypełnieniu miejsc kandydaci zamieszkujący na terenie m.st. Warszawy, 3) odpowiedni dobór uczniów do klas integracyjnych ze względu na zróżnicowanie rodzajów niepełnosprawności. Jak wskazała Przewodnicząca Komisji Rekrutacyjnej, w związku z powyższym J.R. nie został przyjęty do Gimnazjum Integracyjnego z powodu braku miejsc.

Od powyższej odmowy przyjęcia syna do Gimnazjum Integracyjnego I.R. wniosła odwołanie. W odwołaniu strona podniosła, iż jej syn jest zameldowany na terenie Dzielnicy Warszawa Bemowo, cierpi na [...] i przez 6 lat uczęszczał do Szkoły Podstawowej Integracyjnej Nr 317 w Zespole Szkół Integracyjnych Nr 71. Dla osób z [...] każda zmiana jest przeżyciem traumatycznym i powodującym regres w rozwoju społecznym. Kontynuacja nauki w szkole znanej dziecku, w otoczeniu osób, które ono zna i które znają go i akceptują, jest kluczowym czynnikiem powodzenia jego terapii. Brak uwzględnienia tego czynnika przy kwalifikowaniu kandydatów do szkoły i zastąpienie go elementem administracyjnym (miejscem zamieszkania) w ocenie I.R. świadczyło o złej woli i niezrozumieniu istoty integracji osoby niepełnosprawnej.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor Zespołu Szkół Nr 71 w Warszawie (dalej: Dyrektor Zespołu Szkół) podtrzymał (utrzymał w mocy) decyzję Komisji Rekrutacyjnej, przekazaną stronie pismem z dnia [...] lipca 2014 r. W rozstrzygnięciu wskazano, iż J.R. nie został przyjęty do Gimnazjum Integracyjnego "z powodu braku miejsc".

Rozstrzygnięcie Dyrektora Zespołu Szkół stało się przedmiotem skargi wniesionej przez I.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze postawiono zarzuty zarówno dotyczące aspektu materialnego rozstrzygnięcia (zastosowanie przez organ wadliwych kryteriów oceny), jak i formalnego (wadliwe uzasadnienie niezawierające podania liczby punktów uprawniających do przyjęcia i liczby punktów, które ubiegający się o przyjęciu uzyskał w toku procesu rekrutacyjnego, za to wskazujące jako przyczynę odmowy przyjęcia dziecka do szkoły kwestie pozaprawne).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół wniosła o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, iż w Gimnazjum Integracyjnym uchwalony został regulamin rekrutacji do klas pierwszych w roku szkolnym 2014/2015, w którym określone zostały m.in. procedury przyjmowania uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Zgodnie z nimi rekrutacja odbywa się na podstawie aktualnych orzeczeń wydanych przez publiczną poradnię psychologiczno pedagogiczną. Uczniowie biorą udział w postępowaniu rekrutacyjno-kwalifikacyjnym, które przeprowadzane jest przez specjalistów Szkolnego Zespołu ds. Rekrutacji. Wniosek o przyjęcie do szkoły w roku szkolnym 2014/2015 złożyło 19 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego na 10 miejsc. Konieczne było zatem ustalenie dodatkowych kryteriów, według których nastąpi przyjęcie uczniów do Gimnazjum. W związku z powyższym, Komisja Rekrutacyjna opracowała następujące kryteria: 1) kandydaci zamieszkujący na terenie dzielnicy Wola, 2) po wypełnieniu miejsc kandydaci zamieszkujący na terenie m.st. Warszawy, 3) odpowiedni dobór uczniów do klas integracyjnych ze względu na zróżnicowanie rodzajów niepełnosprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1602/14 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz odmowę Komisji Rekrutacyjnej w Gimnazjum Integracyjnym Nr 52 w Warszawie z dnia [...] lipca 2014 r., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu w całości. Ponadto zasądził od Dyrektora Zespołu Szkół na rzecz skarżącej I.R. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza szeregu przepisów ustawy o systemie oświaty doprowadziła Sąd pierwszej instancji do wniosku, iż o przyjęciu dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego ze względu na niepełnosprawność, nie decyduje miejsce jego zamieszkania i wynikająca z tego faktu realizacja obowiązku szkolnego w miejscu zamieszkania. Podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do szkoły integracyjnej, czy oddziału integracyjnego, jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. To jego treść, w tym zalecenia co do warunków realizacji potrzeb edukacyjnych dziecka, winny stanowić kluczowe kryterium przyjęć w ramach dostępnych limitów miejsc.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że powyższa zasada znalazła poniekąd odzwierciedlenie w "Regulaminie rekrutacji do klas pierwszych Gimnazjum Integracyjnego Nr 52 w Zespole Szkół Integracyjnych im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie w roku szkolnym 2014/2015". W pkt 2 "Procedur przyjmowania uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego" określono, iż rekrutacja uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego odbywa się na podstawie aktualnych orzeczeń wydanych przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną (na czas nauki w gimnazjum). W pkt 4 tego działu regulaminu wprowadzono regulację, iż dyrektor szkoły zastrzega sobie prawo doboru uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego do klasy integracyjnej na zasadzie zróżnicowania zaburzeń i niepełnosprawności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji dostrzegł, iż pisemna odmowa Komisji Rekrutacyjnej z dnia 10 lipca 2014 r., jak i utrzymujące ją w mocy rozstrzygnięcie z dnia 14 lipca 2014 r. w istocie nie zawierają przyczyny odmowy przyjęcia J.R. do pierwszej klasy Gimnazjum Integracyjnego na rok szkolny 2014/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że za przyczynę odmowy nie można uznać wskazania "braku miejsc".

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przepis art. 20zc ust. 7 zd. drugie ustawy o systemie oświaty wyraźnie stanowi, iż uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. Sąd ten wskazał, że jakkolwiek uzasadnienie odmowy przyjęcia dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność nie wymaga podania wartości punktowych, bowiem te przyznaje się tylko w rekrutacji ogólnej, o tyle zwrot w powyższym przepisie "uzasadnienie zawiera przyczynę odmowy" nakazuje wyjaśnić jakie względy zadecydowały o niezakwalifikowaniu dziecka do grupy uczniów przyjętych na pierwszy rok do Gimnazjum Integracyjnego. Co do zasady rekrutacja to element procesu zarządzania zasobami ludzkimi, sformalizowany proces naboru osób do organizacji, w tym wypadku do szkoły, przeprowadzany się wg. określonych kryteriów oceny z pośród kandydatów konkurujących ze sobą. Podanie zatem przyczyn odmowy, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wymaga wskazania tego, jakich kryteriów oceny kandydat nie spełnia, lub podania, dlaczego kandydat przyjęty został oceniony wyżej w ramach kryteriów oceny, od kandydata nieprzyjętego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji przywołanych elementów koniecznych uzasadnienia zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera, w szczególności nie odnosi się do zarzutów odwołania strony postępowania rekrutacyjnego. Także pisemna odmowa Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2014 r. nie podaje przyczyn odmowy, wskazując jedynie na kryteria przyjęcia, faworyzując przy tym kandydatów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zamieszkujących na terenie dzielnicy Wola, a następnie zamieszkujących na terenie m.st. Warszawy. To z kolei świadczyło zdaniem WSA w Warszawie o stosowaniu kryterium przyjęć sprzecznych zarówno z art. 20e ust. 7 ustawy o systemie oświaty, jak i postanowieniami pkt 2 Procedury przyjmowania uczniów o potrzebie kształcenia specjalnego ww. Regulaminu rekrutacji do klas pierwszych Gimnazjum Integracyjnego Nr 52 (...).

Wobec braku podania przyczyn odmowy w opisanych rozstrzygnięciach, jak też braku stosownych adnotacji w protokołach posiedzeń komisji rekrutacyjnych, proces rekrutacji Sąd pierwszej instancji ocenił jako niejasny, a wydane rozstrzygnięcia – jako dowolne, arbitralne. Jak wskazał, z żadnego dokumentu w aktach sprawy nie wynika, aby Komisja Rekrutacyjna analizowała orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego kandydatów pod kątem jak najpełniejszego zabezpieczenia potrzeb dziecka w tym względzie, przy możliwym uwzględnieniu zróżnicowania rodzaju zaburzeń i niepełnosprawności. To powoduje, iż motyw jakim kierował się organ szkolny wydając rozstrzygnięcie w sprawie w istocie wymyka się spod kontroli sądowej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie Rozdział 2a ustawy o systemie oświaty reguluje kompleksowo materię przyjmowania do publicznych szkół i publicznych placówek, nie oznacza to jednak, że organ orzekający w sprawie nie jest związany ogólnymi zasadami procedury administracyjnej, tj. zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadą pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz ich kultury prawnej (art. 8 k.p.a.) zasady informowania strony (art. 9 k.p.a.), jak też podania przyczyny leżącej u podstaw wydania rozstrzygnięcia, co wprost wynika z art. 20 zc ust. 7 zd. 2 ustawy o systemie oświaty i posiłkowo z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarówno odmowa z art. 20zc ust. 6 ustawy o systemie oświaty, jak i rozstrzygnięcie z art. 20 zc ust. 8 tej ustawy posiadają walor decyzji administracyjnej, a zatem w postępowaniu poprzedzającym ich wydanie organy orzekające powinny dochować obowiązku rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy i wydać rozstrzygnięcie spełniające nie tylko wymogi formalne, ale też realizujące funkcję przekonywania strony do słuszności podjętej decyzji. Tego zaś w analizowanym przypadku nie uczyniono.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Dyrektor Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 w Warszawie. Postawiła w niej wskazanemu orzeczeniu trzy zarzuty.

Po pierwsze, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Zespołu Szkół Integracyjnych Nr 71 oraz odmowy Komisji Rekrutacyjnej z uwagi na naruszenie ogólnych zasad procedury administracyjnej polegające na niedochowaniu obowiązku rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez niewskazanie przyczyny odmowy przyjęcia dziecka do szkoły w sytuacji, gdy zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i odmowa Komisji Rekrutacyjnej przyczynę taką określały.

Po drugie, naruszenie art. 20a ust. 7 w zw. z art. 20e ust. 2-3 ustawy o systemie oświat przez uznanie, że organ zastosował sprzeczne z prawem kryteria rekrutacji, w sytuacji gdy przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność, a do dzieci posiadających ww. orzeczenie stosuje się § 2 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 414), zgodnie z którym kształcenie uczniów niepełnosprawnych organizuje się w szkole najbliższej ich miejsca zamieszkania.

Po trzecie, naruszenie art. 20zb ust. 2 pkt 1-5 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż komisja rekrutacyjna jest uprawniona oraz zobowiązana do analizowania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego kandydatów pod względem rodzaju zaburzeń i niepełnosprawności i wydawania na tej podstawie władczych rozstrzygnięć, podczas gdy komisja rekrutacyjna nie posiada takich uprawnień zarówno z uwagi na fakt, iż niezależnie od rodzaju zaburzeń każde dziecko posiadające tego typu orzeczenie zostaje przyjęte do szkoły integracyjnej najbliższej jego miejscu zamieszkania oraz ze względu na okoliczność, iż komisja rekrutacyjna nie posiada wiedzy specjalistycznej w tym zakresie.

W szczegółowej odpowiedzi na skargę kasacyjną I.R. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wskazała m.in., że intencją ustawodawcy było wyłączenie kryterium miejsca zamieszkania jako decydującego przy naborze uczniów do szkół integracyjnych. Kluczowe jest w jej ocenie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto za chybiony uznała zarzut naruszenia przepisów procesowych w sytuacji, gdy zaskarżone rozstrzygnięcia nie podawały właściwej przyczyny odmowy przyjęcia dziecka do szkoły. W odpowiedzi na skargę kasacyjną zwrócono także uwagę, że zgodnie z Regulaminem rekrutacji postępowanie jest prowadzone przez osoby fachowe, mające możliwość oceny orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zdecydowanie niezasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty, "uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia". Odmowa przyjęcia następuje w wyniku zastosowania względem określonego stanu faktycznego danych przepisów prawa kształtujących przesłanki przyjęcia do szkoły. Oznacza to, że organ obowiązany jest zawrzeć w uzasadnieniu, o którym mowa w art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty zarówno elementy faktyczne, jak i prawne. W oparciu o te elementy organ musi wyjaśnić, dlaczego odmówił przyjęcia kandydata do szkoły.

Wyjaśnienie podane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że nieprzyjęto kandydata z uwagi na "brak miejsc" – jest w istocie żadnym uzasadnieniem, gdyż "brak miejsc" stanowi rezultat zastosowania prawnie sprecyzowanych kryteriów rekrutacyjnych względem złożonych wniosków kandydatów i wynikających z nich informacji, w konsekwencji czego część kandydatów zapełniła wszystkie miejsca. Tymczasem uzasadnienie, o którym mowa w art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty, ma w jasny, przekonujący i zupełny sposób wyjaśniać adresatowi rozstrzygnięcia, dlaczego nie znalazł się w tej puli kandydatów, którzy zapełnili miejsca. Skoro odmowa przyjęcia kandydata do szkoły ma zawierać "przyczyny odmowy", to musi odpowiadać na pytanie: "dlaczego organ odmówił przyjęcia kandydata". W tym celu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wskazane w art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty musi zawierać: przytoczenie wszystkich przesłanek, według których oceniany był kandydat, w tym przez podanie przepisów prawnych determinujących rozstrzygnięcie i ich treści; podanie, jakie istotne z punktu widzenia tych przesłanek okoliczności faktyczne przedstawiono we wniosku dotyczącym kandydata; wskazanie, jakie czynności podjął organ w toku postępowania rekrutacyjnego; podanie, jak organ ocenił spełnienie przesłanek rekrutacyjnych przez kandydata; wyjaśnienie rozumowania organu oceniającego spełnienie przesłanek rekrutacyjnych przez kandydata w określonym stopniu; wytłumaczenie, dlaczego spełnienie przez kandydata przesłanek rekrutacyjnych w określonym stopniu uniemożliwiało jego przyjęcie do szkoły.

Ograniczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia rekrutacyjnego wyłącznie do wskazania, że kandydat nie został przyjęty do szkoły, gdyż inni kandydaci zapełnili miejsca – nie jest dla adresata aktu przekonujące, jak również nie tylko nie wzbudza zaufania do organu władzy publicznej, lecz przeciwnie – tego zaufania pozbawia. Tworzy bowiem wrażenie arbitralności rozstrzygnięcia rekrutacyjnego, które tymczasem dotyczy żywotnych interesów kandydata. Z tego względu tak lakoniczne wytłumaczenie rozstrzygnięcia przez organ nie mogło być zaakceptowane przez sąd administracyjny.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją administracyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to pogląd trafny w aspekcie materialnoprawnym, wszak rozstrzygnięcie to zawiera elementy konstytuujące decyzję administracyjną (stanowi akt indywidualny, władczy, zewnętrzny, rozstrzyga co do istoty o uprawnieniu jednostki do korzystania z usług zakładu administracyjnego w postaci szkoły), jednak ustawodawca w toku prac parlamentarnych zdecydował się formalnie na określenie tego aktu w sposób swoisty, zaś procedura jego wydania cechuje się licznymi odrębnościami (por. wyrok NSA z 7 października 2015 r., I OSK 1467/15). Stąd zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o systemie oświaty, zaś tylko niesprzeczne z nimi regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane pomocniczo. Taki też uzupełniający charakter przepisów k.p.a. przyjął Sąd pierwszej instancji. Trafnie zauważył on, że przy wykładni art. 20zc ust. 7 ustawy o systemie oświaty można w razie wątpliwości posiłkować się art. 107 § 3 k.p.a., jak również, iż odpowiednie zastosowanie mogą znaleźć w postępowaniu rekrutacyjnym i przy wydawaniu rozstrzygnięcia zasady ogólne k.p.a. (art. 6, 7, 8, 9, 11 k.p.a.), stanowiące wszak odbicie zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zaakcentował w swoim wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r. o sygn. akt K 38/12 (OTK ZU-A 2013, nr 1, poz. 1 z glosą A. Jakubowskiego, "Przegląd Prawa Publicznego" 2013, nr 10, s. 109-119), że kandydat ubiegający się o przyjęcie do szkoły lub przedszkola musi mieć zapewnione gwarancje procesowe. Stąd rozstrzygnięcie organu powinno posiadać podstawę legalną i opierać się wyłącznie na przepisach obowiązującego prawa (art. 6 i 7 k.p.a.), być wydane po prawidłowym ustaleniu przez organ stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), budzić zaufanie do władzy publicznej, w tym organów szkoły (art. 8 k.p.a.), podawać okoliczności faktyczne i prawne, które zdeterminowały rozstrzygnięcie względem kandydata (art. 9 k.p.a.), w tym przesłanki, którymi organ się kierował odmawiając jego przyjęcia (art. 11 k.p.a.). Rzecz jasna, z uwagi na masowy charakter postępowania rekrutacyjnego określonego w rozdziale 2a ustawy o systemie oświaty i mnogość wydawanych w nim rozstrzygnięć, jak również skrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia organu rekrutacyjnego (zob. art. 20zc ust. 7 i 9 tej ustawy), uzasadnienie to może być zwięzłe i mniej sformalizowane, co nie znaczy, że wolno mu naruszać przepisy prawa. Jak wskazano, standardów z nich wynikających nie spełniają w niniejszej sprawie wydane przez organy rekrutacyjne rozstrzygnięcia, co wymagało ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Wyrażone w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zatem podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wskazał, iż w omawianej sprawie nie znajdował zastosowania art. 20e ust. 3 ustawy o systemie oświaty stanowiący, że kandydaci zamieszkali poza obwodem publicznej szkoły podstawowej lub publicznego gimnazjum mogą być przyjęci do klasy pierwszej po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli dana publiczna szkoła podstawowa lub dane publiczne gimnazjum nadal dysponuje wolnymi miejscami. Tym samym dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie powinny być przyjmowane do publicznych placówek dopiero wtedy, gdy placówki dysponują wolnymi miejscami po przyjęciu kandydatów zamieszkałych w obwodzie danej placówki oświatowej. Rację ma zatem Sąd I instancji twierdząc, że kryterium zamieszkiwania poza obwodem Zespołu Szkół Integracyjnych nie mogło być decydujące o odmowie przyjęcia w poczet uczniów. Trafne są argumenty organu co do konieczności stosowania w omawianej sprawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r., który stanowi, że kształcenie uczniów, niepełnosprawnych organizuje się w integracji z uczniami pełnosprawnymi w przedszkolu i szkole najbliższej ich miejsca zamieszkania.

Trzeba jednak przypomnieć w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie I OSK 1961/14, w uzasadnieniu którego Sąd ten stwierdził, że na "bliskość" – o której mowa w przepisie art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty. – składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Szkołą najbliższą, o której mowa, jest w tej sytuacji tylko szkoła pozwalającą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie tu orzekającym w pełni podziela przedstawione powyżej poglądy – odległość szkoły od miejsca zamieszkania dziecka nie mogła być traktowana jako kryterium dyskwalifikujące. Tak natomiast została w sprawie potraktowana, ponieważ pierwszeństwo mieli kandydaci mieszkający w obwodzie szkoły a przyczyną odmowy przyjęcia J.R. był brak miejsc.

Uczeń cierpi na [...] i przez 6 lat uczęszczał do szkoły podstawowej w Zespole Szkół Integracyjnych, w skład którego wchodzi Gimnazjum Integracyjne, do którego aspiruje.

Dla dziecka z tego rodzaju niepełnosprawnością zmiana otoczenia jest przeżyciem traumatycznym powodującym regres w rozwoju społecznym. Natomiast kontynuacja nauki w szkole znanej dziecku, w otoczeniu osób, które ono zna i które znają go i akceptują – jest kluczowym czynnikiem powodzenia terapii.

Podstawowym elementem decydującym o decyzji Komisji Rekrutacyjnej w sprawie przyjęcia lub odmowy przyjęcia dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do placówki oświatowej jest analizowane w świetle tego orzeczenia dobro dziecka. Komisja Rekrutacyjna wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie – ma zatem obowiązek analizowania zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka i ustalenia, czy warunki posiadane przez daną placówkę oświatową umożliwiają prawidłowe jego kształcenie i uzasadniają przyjęcie do szkoły. Uwzględniając art. 20zb ustawy o systemie oświaty, to komisja rekrutacyjna jest organem kompetentnym i obowiązanym do wnikliwej analizy i porównania orzeczeń o niepełnosprawności dzieci biorących udział w postępowaniu rekrutacyjnym.

Z tych wszystkich względów również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.