Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 889/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II instancji oraz I instancji w części
w pozostałej części skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art 89 ust 7
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. D. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie i zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji w części dotyczącej punktów: 2, 3, 5, 6 i 7 decyzji organu I instancji; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej T. D. S.A. w K. kwotę 4728 (cztery tysiące siedemset dwadzieścia osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r. sygn. [...] Wójt Gminy B. orzekł o:

- umorzeniu postępowania w zakresie usunięcia 3 sztuk drzew gatunku wierzba krucha o obwodach pni mierzonych na wysokości 5 cm wynoszących 62 cm, 61 cm i 60 cm rosnących na działce [...] położonej w L., stanowiącej własność Pana J. S., z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

- wymierzeniu T. D. S.A. Oddział w B. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 2 sztuk drzew gatunku wierzba krucha o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 58 cm oraz 67 cm, 72 cm, 42 cm, 39, 58 cm (drzewo czteropniowe) rosnących na działce nr [...] położonej w L., stanowiącej własność Pana J. S., bez wymaganego zezwolenia w wysokości [...] zł;

- umorzeniu postępowania w zakresie zniszczenia 8 sztuk drzew gatunku sosna pospolita o obwodach pni mierzonych na wysokości 5 cm wynoszących 44 cm, 49 cm, 44 cm, 47 cm, 98 cm, 79 cm, 85 cm, 98 cm, rosnących na działce [...] położonej w L., stanowiącej własność J. S., z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

- wymierzeniu Spółce T. D. S.A Oddział w B. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 11 sztuk drzew gatunku sosna pospolita o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 43 cm, 53 cm, 47 cm, 67 cm, 55 cm, 46 cm, 59 cm, 60 cm, 78 cm, 58 cm, 59 cm rosnących na działce [...] położonej w L., stanowiącej własność J. S. w wysokości [...] zł;

- odroczeniu terminu płatności 70 % wysokości kary administracyjnej, o której mowa w pkt 5 t.j. kwoty [...]zł na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja organu l instancji stałą się ostateczna pod warunkiem zachowania przez drzewa żywotności;

- ustaleniu terminu uiszczenia 30 % wysokości kary administracyjnej, o której mowa w pkt 5, t.j. kwoty [...]zł 14 dni od dnia, w którym decyzja organu l instancji stała się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji streszczono przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, że w dniu 3 września 2020 r. do Urzędu Gminy B. wpłynęło pismo J. S. informujące, że w dniach od 31 sierpnia do 2 września 2020 r. pracownicy T. w O. bez jego zgody dokonali wycinki drzew rosnących na działce [...] w L.. J. S. zaznaczył, że na miejsce zostali wezwani przez pracowników T. funkcjonariusze Policji. Pan J. S. przedłożył także kopie dokumentów, m.in. pisma Starostwa Powiatowego w O. z dnia 11 września 2020 r. informującego, że Starosta [...] decyzją z dnia 29 października 2019 r. nr [...] odmówił wydania decyzji na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami nr działki [...] położonej przy ul. [...] w L. zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania zabiegów konserwacyjnych polegających na przycięciu drzew wrastających w linię energetyczną oraz, że Starosta [...] nie wydał żadnej innej decyzji ograniczającej korzystanie z w/w nieruchomości oraz pisma T. D. S.A. Oddział w B. z dnia 31 sierpnia 2020 r. do Komisariatu Policji w B. w związku z zapewnieniem asysty funkcjonariuszy Policji służbom technicznym T. w związku z koniecznością dostępu do urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na nieruchomości działce nr [...] przy ul. [...] w L. w celu wykonania czynności niezbędnych do przywrócenia ciągłości świadczenia usług przez usunięcie drzew z linii w związku z burzą w dniach 30-31 sierpnia 2020 r. Było to konieczne w celu usunięcia awarii i zapewnienia dostaw prądu, tymczasem właściciel na takie wejście nie wyrażał zgody. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił ustalenia faktyczne w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, wskazując m.in., że postępowaniem objęto wszystkie drzewa, których usunięcie lub zniszczenie stwierdzono, jednak pomiar pni wykazał, że w stosunku do niektórych nie było wymagane zezwolenie na ich usunięcie.

Od powyższej decyzji Spółka T. D. S.A. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody przez nieuwzględnienie panujących warunków atmosferycznych oraz faktu nie tylko zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, ale także nieuwzględnienie jako stanu wyższej konieczności braku energii elektrycznej wielu odbiorców. Wskazano także na naruszenie art. 7 i art. 77 przez brak podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Odwołująca wskazała, że działania zostały podjęte z zachowaniem przesłanek, o których mowa w art. 11e ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przy wykonywaniu czynności niezbędnych dla ciągłości świadczenia usług. Wskazano, że wejście na działkę J. S. było związane z koniecznością usunięcia awarii, jaką wywołały silne burze i wiatr w nocy z 30 na 31 sierpnia 2020 r., pozostawiając 130 odbiorców energii elektrycznej bez prądu i powodujących konieczność uruchomienia agregatów. Wskazano, że zgodnie z art. 49 kodeksu cywilnego urządzenia elektroenergetyczne nie stanowią części składowej nieruchomości, lecz składnik sieci elektroenergetycznej należącej do operatora systemu dystrybucyjnego, czyli w tym wypadku T. D. S.A. Odwołująca się podkreśla, że próbowano uzyskać zezwolenie na wejście na teren nieruchomości, lecz go nie uzyskano. Podkreślono, że potrzeba działania zaistniała nagle, w związku ze zdarzeniami atmosferycznymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, pkt 3, ust. 2-5 oraz ust. 10, art. 89 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 55 ze zm.) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017, poz. 1330) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podano, iż faktem niekwestionowanym jest usunięcie bez zezwolenia 2 sztuk drzew gatunku wierzba krucha (jedno z tych drzew było czteropniowe) oraz zniszczenia 11 sztuk drzew gatunku sosna pospolita. Podmiotem, który jest odpowiedzialny za usunięcie drzew lub zniszczenie w/w drzew jest Spółka T. D. S.A. Oddział w B.. Właścicielem działki [...] położonej w laskach przy ul. [...], z której usunięto drzewa jest J. S.. Nie jest także kwestionowany fakt, że na usunięcie przedmiotowych drzew sprawca usunięcia nie posiadał zezwolenia. Fakt i rozmiary wycinki oraz zniszczenia przedmiotowych drzew ustalił organ w oparciu o wyczerpujący materiał dowodowy. Fakt ten nie jest także kwestionowany. Kolegium zweryfikowało te ustalenia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Wiadomo też, że w okresie, w którym doszło do wycinki w okolicy przechodziły silne burze, które spowodowały przerwę w dostawie prądu i wymagane było wejście w teren, aby usunąć awarię. Fakt ten potwierdza korespondencja T. D. S.A. z Policją, właścicielem działki w celu uzyskania wejścia w teren oraz informacje z prasy na temat burz, które miały miejsce w nocy z 30 na 31 sierpnia 2020 r. (karty 6, 51 oraz [...]. W ocenie Kolegium w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego fakt usunięcia oraz zniszczenia wskazanych w decyzji drzew bez zezwolenia należy uznać za udowodniony. Nie można odmówić wiarygodności twierdzeniom T., że usunięcie lub zniszczenie przedmiotowych drzew pozostawało w związku ze skutkami nawałnic, które miały miejsce w dniach 30-31 sierpnia 2020 r. Świadczy o tym m.in. następstwo czasowe działań T. jako właściciela infrastruktury energetycznej.

W przedmiotowej sprawie wątpliwości wg. organu budzi to, czy w sprawie należało wobec powyższych okoliczności zastosować art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje, że w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. Interpretacji pojęcia stanu wyższej konieczności należy dokonać przez pryzmat prawa administracyjnego. Przy czym jako wyjątek od zasady odpłatności za pozwolenie na usunięcie drzew art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody nie może być interpretowany rozszerzające. Wg organu o stanie wyższej konieczności w żadnym razie nie będzie można mówić w przypadku działania czynników zależnych od posiadacza nieruchomości (np. stany awarii będących efektem zaniedbań), wówczas gdy zagrożenia są efektem oddziaływania czynników naturalnych charakterystycznych dla danej strefy klimatycznej, których skala nie ma charakteru, którego w normalnych warunkach nie dało się przewidzieć. Jednocześnie wartość dobra niszczonego nie może przewyższać tego, które w danym przypadku podlega ochronie. W związku z tym, uwzględniając powyższe uwagi, działania z powołaniem się na siłę wyższą muszą być prowadzone z niezwykłą ostrożnością i tylko w sytuacjach, w których nie ma wątpliwości, że taki stan występuje. W przeciwnym razie działania takie będą musiały być zakwalifikowane jako przeprowadzone z naruszeniem prawa. To zaś będzie skutkowało koniecznością wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. W przedmiotowej sprawie zdarzenia atmosferyczne doprowadziły do uszkodzenia linii energetycznej na działce niezagospodarowanej, porośniętej zielenią. Awaria była spowodowana silnymi burzami, które skutkowały uszkodzeniem linii energetycznej i zakłóciły ciągłość w dostawie prądu. Wg organu musi być bezpośredni związek przyczynowy między nagłym zdarzeniem, a usuwaniem drzew oraz ma na celu usunięcie poważnego zagrożenia. W przedmiotowej sprawie czynności usunięcia drzew zostały przeprowadzone po mającej miejsce burzy, która doprowadziła do awarii. Brak jest zatem związku w postaci nagłego działania (zdarzenie-reakcja). Pozbawienie 130 odbiorców prądu nie jest w ocenie Kolegium co do zasady tego rodzaju sytuacją, zwłaszcza, że jak sama strona przyznaje prąd był dostarczany przy pomocy agregatów prądotwórczych. Nie było zatem wykluczone wystąpienie o zezwolenie, zwłaszcza, że istniejące okoliczności przemawiały za szybkim jego wydaniem. Burze w miesiącach letnich w naszej strefie klimatycznej nie są, anomaliami pogodowymi. Nie była spełniona przesłanka natychmiastowej i nagłej potrzeby działania spowodowanej stanem nagłym i stwarzającym poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości. Z uwagi na to, że działka jest działką porośniętą zielenią, niezabudowaną ryzyko porażenia prądem ludzi i zwierząt nie było na tyle realne, by uzasadniać usunięcie drzew bez zezwolenia.

W dalszej części organ przedstawił rozważania w zakresie braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 189a § 2 k.p.a. i w zakresie weryfikacji wyliczenia nałożonej administracyjnej kary pieniężnej.

Powyższą decyzję zaskarżyła T. D. S.A. w K. zarzucając naruszenie:

- art. 89 ust 7 ustawy o ochronie przyrody, poprzez nie uwzględnienie panujących warunków atmosferycznych oraz faktu nie tylko zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, ale braku energii elektrycznej dla wielu odbiorców.

- art. 11 e ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przy wykonaniu czynności niezbędnych dla ciągłości świadczenia usług poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z niniejszego artykułu.

- art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa, a także art. 8 kpa i 9 kpa polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, skutkującego niewłaściwymi rozstrzygnięciem

- art. 145 §1 kpa, poprzez błędną interpretację przepisu i uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki do ukarania skarżącej.

W uzasadnieniu podkreślono, iż drzewa wciąż rosną. Każdorazowo w przypadku zbliżeń do linii TAURON Dystrybucja S.A., w przypadku braku zgody właściciela gruntu, podejmuje działania zmierzające do uzyskania stosownej decyzji - co miało miejsce również w niniejszej sprawie. Niewątpliwe jest również, że organ odmówił zgody na wydanie decyzji w trybie 124 b u.g.n., co w rzeczywistości doprowadziło do dalszego przyrostu drzew oraz zaistniałej sytuacji. Co jest najważniejsze w niniejszej sytuacji, że gdyby nie okoliczności związane z wystąpieniem 30-31 sierpnia 2020 r. nieprzewidzianych anomalii pogodowych, nie doszłoby do konieczności tak szybkiej interwencji i konieczności skorzystania z art. 11 e Tarczy. Dowód link do artykułu dotyczącego sytuacji w tamtych dniach: 1[...].

Wielokrotnie podkreśla się w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie, że sytuacje takie uprawniają również do wejścia w trybie art. 126 u.g.n. Jak stanowi również orzecznictwo stan uzasadniający wejście na nieruchomość może już jakiś czas istnieć, natomiast nagłość potrzeby wynika z aktualnego pozyskania wiedzy o tym stanie i aktualnych zdarzeń. W przypadku pozostawienia po nawałnicy, która miała miejsce w nocy 30-31 sierpnia 2020 r. drzew na linii i czekanie na uzyskanie decyzji w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody, zaistniała sytuacja mogłaby doprowadzić do porażenia prądem osób oraz zwierzęta przebywające w pobliżu linii. Niewątpliwie nie można było również dopuścić do sytuacji, w której odbiorcy pozostają bez zasilania w energię elektryczną. Wszystkie działania podejmowane przez pracowników TAURON Dystrybucja S.A. zostały przeprowadzone w dniu 1 września 2020r. Sam organ zauważył zresztą, że TAURON Dystrybucja S. A. zwrócił uwagę, że z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji wynika, że do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a postawa właściciela nieruchomości jest bezprawnym zamachem naruszającym te dobra. Dalsze występowanie wysokich gałęzi drzew pod liniami grozi nie tylko powstaniem szkody w mieniu T. D. S. A., ale również grozi powstaniem znacznej szkody w mieniu innych osób, w mieniu publicznym oraz niesie za sobą ryzyko narażenia zdrowia i życia ludzkiego. Powyższe zatem należy ocenić jako stan wyłączający wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, z uwagi na zaistniały stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p. Faktem jest również, że T. D. S.A. w dniu 31 sierpnia 2020r. w obliczu zaistniałej sytuacji próbował uzyskać zgodę właściciela nieruchomości, celem podjęcia prac zmierzających do usunięcia awarii. Uwzględniając fakt, że właściciel pomimo pełnej świadomości niebezpieczeństwa o czym został poinformowany nie wyraził zgody, dlatego też otrzymał propozycję spotkania w dniu 1 września 2020r. w Placówce T. z udziałem również Wójta Gminy B.. Na spotkaniu tym przedstawiono zagrożenie jakie zaistniało i przedstawiono całą sytuację - jednak pomimo pełnej świadomości zagrożenia i faktu braku energii - nie wyraził zgody. Z uwagi na okoliczność dużego zagrożenia życia i zdrowia, a także braku energii u odbiorców jedynym możliwym wyjściem było podjęcie działań w ramach art. 11 e Tarczy.

Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a w myśl art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przypadku natomiast nie uwzględnienia skargi, Sąd w świetle art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zacząć należy od tego, że jak wynika ze skargi, skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. Analiza treści skargi i kwestionowanych decyzji wskazuje jednak, że tak sformułowany wniosek, wynika z pewnego automatyzmu, ponieważ rozstrzygnięcie zawarte w punktach 1 i 4 decyzji, dotyczy umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kar za usunięcie i zniszczenie wskazanych tam drzew ze względu na jego bezprzedmiotowość. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, rozstrzygnięcie to należy uznać za prawidłowe, dlatego w tym zakresie – tj. odnośnie punktów 1 i 4 - skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt II wyroku).

Przechodząc do istoty sprawy, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że istotny dla sprawy stan faktyczny, co do przyczyn interwencji i usunięcia oraz zniszczenia drzew przez pracowników strony skarżącej, na działce nr [...] położonej w L., stanowiącej własność J. S., w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie należy ocenić za ustalony prawidłowo. Wynika z niego, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym wycinkę drzew, w nocy z 30 na 31 sierpnia 2020 r. m.in. nad przedmiotową nieruchomością przechodziły silne burze, które spowodowały powalenie drzew, bądź ich fragmentów, w konsekwencji uszkodzenie sieci elektrycznej i przerwę w dostawie prądu. Uszkodzenie sieci przez drzewa znajdujące się na działce nr [...] w L., pozbawiło dostaw energii elektrycznej 130 odbiorców, którym awaryjnie dostarczano prąd za pomocą agregatów prądotwórczych. W związku z tym koniecznym było wejście w teren, aby usunąć awarię, na co jej właściciel nie wyraził zgody. Istota problemu sprowadza się natomiast do oceny, czy wejście na teren nieruchomości, gdzie powalone drzewa uszkodziły sieć elektryczną i usunięcie, bądź zniszczenie takich drzew w celu naprawy uszkodzonej sieci, jest działaniem w stanie wyższej konieczności, o jakim mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Organ zajął stanowisko, że nie było to działanie w stanie wyższej konieczności. Ocena ta jest jednak oczywiście błędna.

Stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p., uzasadniający natychmiastowe usunięcie albo zniszczenie drzewa lub krzewu albo uszkodzenie drzewa i zwalniający z obowiązku poniesienia administracyjnej kary pieniężnej, powinien być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2019 r., II OSK 2752/17). Okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszym przypadku. Drzewa znajdujące się na działce nr [...] w L., wskutek silnej nawałnicy, uszkodziły linię elektryczną 30kV relacji B. – Ł.. Uszkodzenie to pozbawiło dostaw energii elektrycznej 130 odbiorców. Taka sytuacja jednoznacznie winna zostać zakwalifikowana jako stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Możliwość wystąpienia strat materialnych z powodu wystąpienia uszkodzenia tego typu linii, jak również istotne uciążliwości i zagrożenia związane z brakiem w dostawie energii elektrycznej dla bardzo wielu odbiorców, są dobrami oczywiście ważniejszymi, niż połamane drzewa, które awarię spowodowały. Trudno też aby w takiej sytuacji przeprowadzać standardowe, czasochłonne postępowanie administracyjne w przedmiocie wyrażenia zgody na usunięcie drzew, które związane jest m.in. z przeprowadzeniem wizji w terenie. Oceny tej nie zmienia również fakt, że odbiorcom dostarczano energię elektryczną za pomocą agregatów prądotwórczych. Przyjmując nawet, że taka dostawa energii dotyczyła wszystkich odbiorców, to jednak taki sposób jej dostarczania ma charakter awaryjny. Wiąże się z istotnymi uciążliwościami, jak ciągła emisja znacznego hałasu (także w godzinach nocnych) i dużej ilości spalin. Podkreślenia też wymaga, że wiele stosowanych dziś urządzeń AGD, w szczególności gazowych pieców c.w.u., posiada układy elektroniczne wymagające stabilnego napięcia i stabilnej częstotliwości, a wahnięcia w tym zakresie grożą ich uszkodzeniem. Powszechnie stosowane agregaty prądotwórcze, nie spełniają natomiast tych wymagań. Z ustaleń organów nie wynika natomiast, czy do wszystkich odbiorców, gdzie takie "wrażliwe" urządzenia się znajdowały, prąd był doprowadzany z użyciem agregatów spełniających w tym zakresie wysokie normy, co do stabilności napięcia i częstotliwości dostarczanej energii. Na płaszczyźnie zakwalifikowania działań strony skarżącej, nie bez znaczenia jest również podnoszona w skardze kwestia obowiązującego stanu epidemii. Zgodnie z art. 11e ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, właściciel infrastruktury krytycznej, w tym urządzeń służących do dostarczania energii elektrycznej, którego infrastruktura lub urządzenia są zlokalizowane na terenie nieruchomości należących do osób trzecich lub znajdujących się w posiadaniu osób trzecich, może w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu wyjątkowego, wnioskować do właściwego miejscowo komendanta Policji o asystę funkcjonariuszy Policji, w celu umożliwienia wejścia lub wjazdu na teren nieruchomości, w tym do budynku, również z użyciem środków przełamujących istniejące zabezpieczenia, w celu przeprowadzenia czynności niezbędnych dla ciągłości świadczenia usług, w tym w zakresie prac budowlanych. Asysta funkcjonariusza Policji jest udzielana niezwłocznie. Z powyższego przepisu wynika dla strony skarżącej, jako właściciela urządzeń służących do dostarczania energii elektrycznej, obowiązek niezwłocznego podjęcia działań niezbędnych dla zapewnienia ciągłości świadczenia usług. I tak też należy ocenić działania strony skarżącej, która celem zapewnienia ciągłości dostarczania energii elektrycznej dla dużej liczby odbiorców, wkroczyła na teren nieruchomości należącej do J. S. (który na to nie wyraził zgody) celem niezwłocznego usunięcia awarii, z czym związane było usunięcie i zniszczenie niektórych drzew, które pod wpływem dynamicznych warunków atmosferycznych, sieć tę uszkodziły. Działania niezwłoczne to działania podejmowane natychmiast, w celu bezpośredniego usunięcia uszkodzenia, a takim z pewnością nie byłoby składanie wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego do stosownych organów.

Konkludując, tę część rozważań należy zatem wyrazić pogląd, że konieczność uniknięcia strat materialnych oraz znacznych uciążliwości zarówno dla środowiska, jak i dużej liczby ludzi, wynikających z uszkodzenia sieci elektrycznej i dostarczania jej za pomocą agregatów prądotwórczych, uzasadniała w okolicznościach niniejszej sprawy niezwłoczne usunięcie i uszkodzenie tych drzew, których usunięcie i uszkodzenie było konieczne dla naprawienia uszkodzonej sieci i wznowienia dostaw energii elektrycznej. Takie działanie strony skarżącej należy zakwalifikować jako działanie w stanie wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody.

Podstawą do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej byłoby natomiast ustalenie, że niejako przy okazji usuwania awarii, strona skarżąca usunęła lub zniszczyła także drzewa, których usunięcie lub zniszczenie nie było konieczne do naprawienia uszkodzonej sieci. Taka kara mogłaby być wymierzona tylko odnośnie tych drzew, których usunięcie lub zniszczenie nie było konieczne do naprawienia sieci. Uwzględniając dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, takich działań stronie skarżącej przypisać nie można, przy czym należy też zaznaczyć, że takich ustaleń i ocen organy nie podejmowały. Dlatego w ponownym postępowaniu takie ustalenia organ spróbuje poczynić. Zaznaczyć jednak należy, że wymierzenie kary będzie dopuszczalne tylko w wypadku jednoznacznego ustalenia, że usunięcie lub zniszczenie określonego drzewa, nie było konieczne dla usunięcia zaistniałej awarii, czyli dla zapewnienia ciągłości świadczenia usług w zakresie dostawy energii elektrycznej. Jeśli z uwagi na upływ czasu, jaki wystąpił od zdarzenia, organ nie będzie w stanie dokonać w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego, rozstrzygnie sprawę przyjmując, że działanie strony skarżącej było działaniem w stanie wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. W razie zaistnienia podstaw do wymierzenia kary, organ zweryfikuje także adresata decyzji. Zaskarżona decyzja została skierowana do T. D. S.A. Oddział w B.. Zgodnie z art. 29 k.p.a., stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Z przedłożonego przez stronę skarżącą odpisu z KRS wynika, że taką osobą prawną jest T. D. S.A. z siedzibą w K.. Nałożenie zatem kary na oddział tej spółki, wymaga poczynienia ustaleń, co do samodzielności jej oddziału w rozumieniu w/w przepisu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" i "c". oraz 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt. 1"a" w zw. z § 2 punkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasadzając na rzecz strony skarżącej: 1111 zł. tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 3600 zł. tytułem zastępstwa procesowego i 17 zł. tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.