Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 2632/00
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2002-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 lit. b, art. 66 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu czy budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu /art. 49 Kc/.

Z chwilą podłączenia w trwały sposób np. przykanalików instalacji kanalizacyjnej stają się one częściami instalacji kanalizacyjnej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55[1] Kc. Przestały być zatem częściami składowymi nieruchomości. Brak wpisu tej zmiany w Księdze Wieczystej nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny rzeczywistego stanu prawnego przykanalików, granica własności przedsiębiorstwa sięga do pierwszej studzienki od strony budynku i obejmuje także tę studzienkę.

TEZY

Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu czy budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu /art. 49 Kc/.

Z chwilą podłączenia w trwały sposób np. przykanalików instalacji kanalizacyjnej stają się one częściami instalacji kanalizacyjnej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55[1] Kc. Przestały być zatem częściami składowymi nieruchomości. Brak wpisu tej zmiany w Księdze Wieczystej nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny rzeczywistego stanu prawnego przykanalików, granica własności przedsiębiorstwa sięga do pierwszej studzienki od strony budynku i obejmuje także tę studzienkę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marii S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2000 r. (...) w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 8 września 2000 r. (...) wydaną na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Rejonowemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji udrożnienie podłączenia kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego, jednorodzinnego przy ul. P. 7 w K. w celu zapewnienia ciągłego spływu ścieków.

W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego ustalił, iż w czasie wizji w terenie przeprowadzonej 18 sierpnia 2000 r. stwierdzono niedrożność kanalizacji. Studzienka nr 555 usytuowana przy budynku na posesji przy ul. P. 7 nie miała odpływu. Podłączenie kanalizacji do tego budynku wykonano zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym. Kontrola studzienki nr 554, zlokalizowanej na sąsiedniej posesji przy ul. P. 9 wykazała, że w dnie studzienek były kiniety wskazujące na to, że ścieki ze studzienki nr 555 spływały do studzienki nr 554. Połączenie studzienek zostało zamurowane.

Wskazano także, że z chwilą podłączenia przyłącza kanalizacji ściekowej do głównej instalacji należącej do Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji stała się ono własnością przedsiębiorstwa, a nie właściciela posesji, na której się znajduje.

W odwołaniu Maria S., właścicielka nieruchomości przy ul. P. 9 domagała się uchylenia powyższej decyzji. Podniosła, że na własnym terenie wybudowała studzienkę kanalizacyjną i nie przekazała jej RPWiK. Nie wyrażała zgody na odprowadzanie ścieków z sąsiedniej nieruchomości przez jej studzienkę. Zaprzeczała, jakoby kiedykolwiek tak było. Stwierdziła, że sąsiad może włączyć się bezpośrednio do kolektora biegnącego wzdłuż ulicy.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 9 października 2000 r. (...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podtrzymał wszystkie ustalenia poczynione przez organ I instancji. Nie dopatrzył się podstaw do zmiany decyzji zmierzającej do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Maria S. domagała się uchylenia decyzji organu II instancji i powtórnego rozpoznania sprawy. Powtórzyła zarzuty podniesione już w odwołaniu. Domagała się przedstawienia jej dokumentów potwierdzających wykonanie przez KWK "W." części instalacji kanalizacyjnej. W księdze wieczystej jej nieruchomości brak było wpisów o jakichkolwiek obciążeniach. Wszelkie roboty wykonywane na jej nieruchomości były nielegalne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu braku wpisu obciążeń w księdze wieczystej stwierdził, że nie było dopuszczalne wprowadzanie jakichkolwiek zmian do wybudowanej zgodnie z prawem instalacji ściekowej bez zgody jej dysponenta, tj. Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. Ewentualne zmiany w stanie prawnym nieruchomości nie miały wpływu na potrzebę podjęcia działań zmierzających do udrożnienia kanalizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa, a tylko wzgląd na jej niezgodność z prawem mógłby uzasadnić poddanie rewizji zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Nie budzi wątpliwości fakt, iż na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego do budynku położonego przy ul. P. 7 w K. wydano 23 września 1996 r. na rzecz inwestorów Witolda B. i Edwarda G. decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynikało, że odprowadzanie ścieków bytowych z budynku nr 7 przewidziano do istniejącej kanalizacji sanitarnej poprzez wykorzystanie istniejącego przykanalika do budynku nr 9 - włączenie do istniejącej studni nr 554 i z wykonaniem jednej studni rewizyjnej /555/. To rozwiązanie obejmowało wykonanie przykanalika od budynku do studni rewizyjnej. Pozostała część przykanalika została już wykonana w ramach budowy kanalizacji osiedla domków jednorodzinnych. A więc budowy, o której w skardze wspomniała skarżąca.

Zgodnie z par. 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ działka budowlana, na której ma być wybudowany lub wybudowano budynek przeznaczony na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do zewnętrznej sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej. Z chwilą zamknięcia kiniety w studzience nr 554 faktycznie zablokowano odpływ ścieków i zlikwidowano przyłączenie budynku przy ul. P. 7 w K. do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej.

Stosownie do treści art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego wyda decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu - art. 49 Kodeksu cywilnego. Z chwilą podłączenia w trwały sposób przykanalików instalacji kanalizacyjnej zarówno tej z nieruchomości przy ul. P. 7, jak i tej z nieruchomości skarżącej przy ul. P. 9 wraz ze studzienkami rewizyjnymi nr 554 i 555, stały się one częściami instalacji kanalizacyjnej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55[1] Kc. Przestały być częściami składowymi nieruchomości odpowiednio przy ul. P. 7 i 9. Brak wpisu tej zmiany w księgach wieczystych nieruchomości nie miał znaczenia dla oceny rzeczywistego stanu prawnego przykanalików. Skarżąca przed sądem powszechnym mogłaby dochodzić ewentualnego odszkodowania od aktualnego właściciela, tj. Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. Granica własności przedsiębiorstwa sięga do pierwszej studzienki od strony budynku i obejmuje także tę studzienkę.

Skarżąca zarzuciła, iż nigdy nie przekazała przedsiębiorstwu studzienki nr 554. Jednak nie zaprzeczyła, iż ścieki z jej nieruchomości były odprowadzane do głównego kolektora za pośrednictwem tej studzienki. A więc została ona przyłączona do sieci należącej do przedsiębiorstwa, a co sama przyznaje wybudowanej jeszcze przez KWK "W." i co znalazło odbicie we wspomnianym wcześniej projekcie budowlanym przyłącza do budynku przy ul. P. 7.

Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choć jedna z przesłanek określonych w pkt 1-3 art. 66 organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Konsekwencją stwierdzenia niedrożności przykanalika, a więc nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, a instalacja kanalizacyjna jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "b" Prawa budowlanego, było wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej udrożnienie przykanalika.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA skargę oddalono.