Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 949/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61, art. 16 ust. 7 b
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2014 r. wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie stosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 tejże ustawy.

W przedmiotowym wniosku Ministrowi Finansów przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

"A" Sp. z o.o. (dalej jako: Spółka, Wnioskodawca), polski rezydent podatkowy, rozważa możliwość zawarcia z bankiem mającym siedzibę w Polsce Umowy Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie Rachunków (dalej: Umowa).

Stronami Umowy będą podmioty, które wraz ze spółką wchodzą w skład jednej grupy kapitałowej (dalej: Uczestnicy Systemu) i są polskimi rezydentami podatkowymi.

System Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie Rachunków jest usługą należącą do zakresu usług bankowych, polegających na umożliwieniu przez bank grupie kapitałowej do której należy spółka, bardziej efektywnego, codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i limitami zadłużenia oraz korzystania przez poszczególne spółki z grupy ze wspólnej płynności finansowej całej grupy kapitałowej. W szczególności, usługa zarządzania środkami pieniężnymi oferowana przez Bank pozwala na obniżenie kosztów finansowania poszczególnych Uczestników Systemu poprzez uzyskanie niższego oprocentowania zadłużenia, przy jednoczesnej możliwości korzystniejszego lokowania nadwyżek finansowych (Uczestnik Systemu ma możliwość uzyskania wyższego oprocentowania, niż standardowe oprocentowanie lokat bankowych). Umowa dotyczyć będzie zatem systemu zarządzania płynnością finansową Uczestników Systemu. Oznacza to, iż na podstawie umowy bank będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych Uczestników Systemu tzw. usługę cash poolingu.

Przed rozpoczęciem korzystania z usługi cash poolingu, Wnioskodawca, jak i pozostałe spółki z grupy kapitałowej zawrą z bankiem umowy bieżących rachunków bankowych (dalej: Rachunki Główne). Następnie, Spółka (oraz pozostali Uczestnicy Systemu) przystąpią wraz z bankiem do analizowanej Umowy, na podstawie której bank udostępni w Rachunkach Głównych limit zadłużenia wymagalny na koniec dnia, w którym został udzielony (dalej: Limit Zadłużenia). Ponadto, w ramach umowy bank dokonywał będzie na zlecenie uczestników systemu rozliczeń pieniężnych z wykorzystaniem Rachunków Głównych. Systemem zarządzania środkami pieniężnymi objęte zostaną rachunki prowadzone w walucie polskiej.

W ramach Umowy jeden z Uczestników Systemu pełnić będzie dodatkowo funkcję tzw. Koordynującego, który posiadał będzie w banku dwa rachunki rozliczeniowe. Jeden z rachunków prowadzony będzie dla Koordynującego w ramach grupy Rachunków Głównych (dalej: Grupa Rachunków) z udostępnionym Limitem Zadłużenia (dalej: Rachunek Główny Koordynującego), natomiast drugi z rachunków nie będzie objęty Grupą Rachunków (dalej: Rachunek Pomocniczy Koordynującego).

Zgodnie z Umową rozliczenia dokonywane pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami Systemu (w tym Koordynującym) w ramach Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi (dalej: System) oparte będą na konwersji długu (art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu Cywilnego) skutkującej subrogacją z art. 518 Kodeksu Cywilnego, tj. wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela.

System zakłada bilansowanie (tj. zerowanie) sald na prowadzonych przez bank rachunkach bankowych Uczestników Systemu (tj. Grupie Rachunków) z wykorzystaniem Rachunku Pomocniczego Koordynującego. Bilansowanie sald na Grupie Rachunków dokonywane będzie na koniec każdego dnia roboczego z chwilą postawienia w wymagalność Limitów Zadłużenia udzielonych przez bank Uczestnikom Systemu oraz Koordynującemu w Grupie Rachunków. Oznacza to, iż przy wykorzystaniu wskazanego powyżej mechanizmu prawnego Koordynujący dokonywał będzie spłaty wobec banku długów wszystkich Uczestników Systemu z tytułu wykorzystania przez nich Limitów Zadłużenia, lub Uczestnicy Systemu spłacać będą długi Koordynującego wobec banku z tytułu wykorzystania Limitu Zadłużenia przyznanego Koordynującemu. W wyniku wskazanych czynności odpowiednio Koordynujący jak i pozostali Uczestnicy Systemu będą wstępować w miejsce banku w prawa z wierzytelności subrogacyjnych z tytułu dokonanych spłat (dalej: Roszczenia). Zgodnie z Umową kwoty Roszczeń obciążone będą odsetkami stosownie do określonej stopy procentowej.

Odsetki będą naliczane na bazie dziennej, natomiast ich płatność przez/do poszczególnych Uczestników Systemu (w tym Koordynującego) będzie dokonywana jednorazowo w okresie rozliczeniowym (miesięcznym). Wysokość odsetek należnych poszczególnym Uczestnikom Systemu kalkulowana będzie przez bank. Jednocześnie bank, na bazie dziennej, naliczał będzie odsetki debetowe/kredytowe od salda występującego na Rachunku Pomocniczym Koordynującego. Raz na miesiąc, w ustalonej dacie rozliczenia, bank uzna Rachunek Pomocniczy Koordynującego kwotą należnych odsetek lub odpowiednio obciąży Rachunek Pomocniczy Koordynującego kwotą odsetek należnych bankowi z tytułu kredytu w tym rachunku.

W związku z uczestnictwem w Systemie, Spółka ponosiła będzie na rzecz banku określone w Umowie opłaty.

W kontekście przedstawionego zdarzenia przyszłego postawiono następujące pytanie:

Czy w stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) przedstawionym w niniejszym wniosku odsetki wypłacane w ramach Systemu nie będą podlegały przepisom art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: Ustawa)?

Zdaniem Spółki stosunki pomiędzy Uczestnikami Systemu i Koordynującym wynikające z uczestnictwa w Systemie nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b ustawy i tym samym odsetki wypłacane przez Wnioskodawcę nie powinny podlegać restrykcjom wynikającym z przepisów o tzw. cienkiej "niedostatecznej" kapitalizacji.

Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów w wydanej w dniu 25 kwietnia 2014 r. interpretacji indywidualnej stwierdził nieprawidłowość zajętego przez wnioskodawcę stanowiska przedstawionego przez Spółkę w odniesieniu do sformułowanego pytania.

W przedmiotowej interpretacji wskazano, że w kontekście przedstawionej struktury systemu zarządzania płynnością finansową, mogą znaleźć zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy.

W złożonym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 5 maja 2014 r. Spółka podniosła argumenty, które zostały rozwinięte w niniejszej skardze.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

W dniu 2 lipca 2014 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której wniosła o: uchylenie przedmiotowej interpretacji indywidualnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W skardze Spółka wskazała, że organ dokonał błędnej wykładni art. 16 ust. 7b ustawy poprzez przyjęcie, że umowa cash poolingu wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki w rozumieniu definicji zawartej w art. 16 ust. 7b ustawy. W konsekwencji uznał, że do odsetek wypłacanych w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy.

W odpowiedzi na skargę wskazano, że system jest zasilany środkami banku, do spłacenia których zobowiązani są uczestnicy z nich korzystający, przy czym w skutek wykorzystania instytucji subrogacji dochodzi do sytuacji, w której dany uczestnik jest zobowiązany do zwrotu określonych środków pieniężnych na rzecz innego uczestnika systemu nie zaś bankowi. Biorąc pod uwagę kontekst wskazanej sprawy, tj. cykliczność dokonywanych transakcji, jak również cel oraz zasady funkcjonowania cash poolingu stwierdzono, że w przedstawionej sprawie przeprowadzane transakcje będą spełniały kryteria określone w art. 16 ust. 7b ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczył możliwości zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p., do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie zaskarżonej interpretacji. Przepisy te stanowią, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (pkt 60) odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej wspólnika posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo wspólników posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec wspólników tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego wspólnika osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni, jak również (pkt 61) odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam wspólnik posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec wspólników tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych wspólników oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Zgodnie z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. przez pożyczkę o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p., należy rozumieć taką umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

W ocenie Sądu interpretacja organu została wydana z naruszeniem przepisów prawa i powinna zostać uchylona w całości. Organ bowiem dokonał błędnej wykładni art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że umowa cash poolingu wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki w rozumieniu definicji zawartej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. W konsekwencji uznał, iż do odsetek wypłacanych w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.

Jak zostało wskazane, pożyczką zarówno na gruncie u.p.d.o.p., jak i KC jest czynność dokonywana pomiędzy dwiema stronami, które na mocy zawartej umowy zobowiązują się do określonego zachowania, tj. pożyczkodawca zobowiązuje się do przeniesienia środków pieniężnych na własność pożyczkobiorcy, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy pożyczkodawcy.

Natomiast istotą umowy cash poolingu nie jest przenoszenie na własność biorącego określonej ilości pieniędzy i późniejszy ich zwrot, ale zarządzanie płynnością finansową poszczególnych podmiotów wchodzących w skład grupy. Podatnicy przystępujący do umowy cash poolingu nie zobowiązują się do przeniesienia własności określonej z góry ilości pieniędzy na inny określony w umowie podmiot. Uczestnicy tego rodzaju porozumienia nie wiedzą, kiedy ich środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego z uczestników. Nie jest więc skonkretyzowana druga strona transakcji i wysokość pożyczki, co oznacza, że podmioty porozumienia nie są w tym zakresie wobec siebie stronami stosunków zobowiązaniowych.

Odnosząc to do specyfiki tej umowy, zauważyć należy, iż kreuje ona określone stosunki (zobowiązania) pomiędzy bankiem a uczestnikiem systemu, w tym przyznanie przez bank w rachunku głównym limitu zadłużenia dla potrzeb realizacji usługi cash poolingu. Z uwagi na fakt, iż przyznanie limitu zadłużenia przez bank uczestnikowi systemu stanowi kwotę, do której dyspozycje (uczestników dotyczące rachunków głównych będą mogły być realizowane przez bank w przypadku braku wolnych środków na rachunku głównym, uznać należy, iż w zakresie tym umowa będzie prowadziła do powstania relacji, która jakkolwiek na gruncie KC nie stanowi pożyczki, to niemniej jednak wypełnia ona definicję pożyczki na gruncie u.p.d.o.p., w znaczeniu wskazanym poniżej, ustanowioną przez ustawodawcę dla celów niedostatecznej kapitalizacji. Umowa kreuje bowiem stosunek pomiędzy bankiem a uczestnikiem systemu, na mocy której bank (jedna strona umowy) przyznaje uczestnikowi (drugiej stronie umowy) limit zadłużenia w rachunku głównym, a uczestnik systemu zobowiązuje się do jego spłaty na koniec dnia roboczego.

W tym miejscu zauważyć należy, iż z praktyki bankowej wynika, że co do zasady bank przyznając klientowi kredyt czy też limit zadłużenia jest uprawniony (za zgodą dłużnika) przenieść swoją wierzytelność na rzecz osoby trzeciej. Przykładem takiej transakcji jest chociażby cesja (sprzedaż) wierzytelności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w takim przypadku osoba trzecia (nabywca wierzytelności) jest uprawniona żądać od dłużnika spłaty całej wierzytelności wraz z odsetkami. Nie oznacza to jednak, że osoba trzecia (nabywca wierzytelności) staje się pożyczkodawcą w rozumieniu przepisów o niedostatecznej kapitalizacji na gruncie updop (tj. art. 16 ust. 7b, w związku z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.).

Za prawidłowością stanowiska, że stosunki pomiędzy uczestnikami systemu (w tym spółką) nie mogą być zakwalifikowane jako pożyczka, przemawiają dodatkowe, istotne argumenty.

Po pierwsze, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, brak jest umowy pomiędzy dłużnikiem a nabywcą wierzytelności, na mocy której nabywca wierzytelności zobowiązuje się przenieść na własność dłużnika określoną ilość pieniędzy, a dłużnik zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Nie można bowiem za umowę taką uznać zgody wyrażonej przez dłużnika na taką czynność. Zgoda dłużnika stanowi bowiem jedynie jednostronne oświadczenie, które nie kreuje stosunku cywilnoprawnego pomiędzy dłużnikiem a nabywcą wierzytelności. Do zawarcia umowy nabycia wierzytelności dochodzi jedynie pomiędzy wierzycielem (bankiem) a nabywcą wierzytelności Analogicznie nabycie przez podmiot koordynujący salda ujemnego powstałego na skutek skorzystania przez uczestnika systemu z limitu zadłużenia (tj. wierzytelności banku z tytułu udzielenia "pożyczki"), które nastąpi na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 KC, nie będzie rezultatem jakiejkolwiek umowy pomiędzy uczestnikiem a koordynującym. Wstąpienie w miejsce zaspokojonego wierzyciela poprzez spłatę wierzytelności za zgodą dłużnika (wyrażoną uprzednio w jednostronnym oświadczeniu) nie jest umową, a czynnością faktyczną, która kreuje określone skutki prawne.

Rozliczenia pomiędzy uczestnikami systemu oparte będą na subrogacji, wynikającej z konwersji długu, uregulowanej w art. 518 § 1 pkt 3 KC. Nie ma podstaw do zrównywania skutków prawnych i podatkowych tego rodzaju rozliczeń z umową pożyczki. Przy subrogacji stosunek zobowiązaniowy nie ulega, mimo zaspokojenia wierzyciela, wygaśnięciu, lecz trwa nadal ze zmienionym jednak podmiotem po stronie wierzyciela. W przypadku konwersji długu, pomiędzy osobą trzecią a dłużnikiem nie dochodzi do zawarcia umowy, w której osoba trzecia zobowiązuje się przenieść na własność biorącego (dłużnika) określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Stąd też zaspokojenia osoby trzeciej w miejsce spłaconego wierzyciela nie można traktować jako zwrotu pożyczki udzielonej dłużnikowi przez osobę trzecią.

Podsumowując, w ocenie Sądu w analizowanym zdarzeniu przeszłym nie dojdzie do zawarcia umowy pomiędzy uczestnikiem systemu (dłużnikiem) a podmiotem koordynującym (nabywcą wierzytelności) i tym samym nie można mówić, iż uczestnictwo spółki w systemie, tj. skorzystanie ze środków pieniężnych w ramach cash poolingu wypełnia definicję pożyczki wskazaną w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., (fakt wyrażenia zgody uczestnika systemu na nabycie jego wierzytelności wobec banku w ramach umowy regulującej usługę cosh poolingu) nie może być rozumiane jako umowa pomiędzy uczestnikiem a podmiotem koordynującym).

Ponadto uznać należy, że Minister Finansów nieprawidłowo zinterpretował nie tylko treść art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., ale także bezpośrednio przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p., zakres przepisów o niedostatecznej kapitalizacji obejmuje odsetki od pożyczek udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza). W rozpatrywanym zdarzeniu przyszłym środki pieniężne zostaną udostępnione uczestnikowi (spółce) przez bank a nie podmiot koordynujący. Zauważyć bowiem należy, iż to bank przez przyznanie uczestnikowi systemu w rachunku głównym limitu zadłużenia, udostępni spółce środki pieniężne, czyli udzieli na jej rzecz pożyczki w rozumieniu przepisów o niedostatecznej kapitalizacji (art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.). Bank jednak nie jest podmiotem powiązanym wobec spółki.

Należy przyjąć, że status kwalifikowanego udziałowca (w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.) ocenia się na dzień zawarcia umowy pożyczki, a nie na dzień spłaty pożyczki czy odsetek.

Czynność prawna powodująca następcze przeniesienie wierzytelności banku (pożyczkodawcy) wobec uczestników system u (pożyczkobiorców) nie może być bowiem uznana za udzielenie spółce pożyczki przez podmiot koordynujący. Stanowi ona jedynie nabycie przez koordynującego długu spółki wobec banku. Podstawa prawna nabycia wierzytelności bankowej (subrogacja czy cesja) nie ma przy tym znaczenia, gdyż to bank udzielił finansowania ("pożyczki") uczestnikowi systemu a podmiot koordynujący nabył tę wierzytelność od banku (a nie udzielił pożyczki uczestnikowi). Podkreślić przy tym należy, iż tytułem prawnym, na podstawie którego koordynujący ma prawo żądać spłaty wierzytelności wraz z odsetkami nie jest jakakolwiek umowa pomiędzy nim a spółką (uczestnikiem systemu), ale sam fakt nabycia wierzytelności od banku.

Podsumowując, zdaniem Sądu uprawnienia do korzystania ze środków finansowych w ramach opisanego systemu cash poolingu nie można łączyć z istnieniem relacji prawnej pomiędzy Spółką a podmiotem koordynującym o charakterze pożyczki, w rozumieniu u.p.d.o.p.

Realizowane przepływy pieniężne z rachunku głównego uczestnika systemu na rachunek główny podmiotu koordynującego i odwrotnie są częścią kompleksowej w swej istocie dwustronnej umowy zarządzania płynnością finansową zawartej z jednej strony przez podmioty z grupy kapitałowej uczestnicy oraz z drugiej przez bank, a z tytułu tych przepływów, obsługiwanych przez bank, nie powstaje stosunek prawny oparty na umowie pożyczki (lub jakiejkolwiek innej umowie zrównanej z tą umową) w świetle art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.

Jak wielokrotnie w orzecznictwie zwracano uwagę umowa zarządzania środkami pieniężnymi nie ma na celu fałszowania dochodu, przez ustalenie pomiędzy powiązanymi podmiotami warunków odbiegających od zwykle określanych, lecz jest prawnie dopuszczalnym zarządzaniem środkami pieniężnymi - bilansowaniu sald - uczestników, celem uzyskania niższego oprocentowania zadłużenia względem banku i korzystniejszego lokowania nadwyżek finansowych, na warunkach umówionych z bankiem.

Sądy administracyjne w wydawanych wyrokach wielokrotnie stwierdziły, że umowa cash poolingu, wbrew opinii organów podatkowych, nie stanowi pożyczki w relacjach w pomiędzy uczestnikami. Takie stanowisko zajął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dwóch wyrokach z dnia 11 lutego 2014 r. (sygn. I SA/Wr 2007/13 i 2008/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (sygn. III SA/Wa 2562/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. I SA/Bd 208/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. (sygn. I SA/Rz 235/14), Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2014 r. (sygn. III SA/Wa 32/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 maja 2014 r. (sygn. I SA/Gd 353/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 maja 2014 r. (sygn. I SA/Bd 418/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. (sygn. III SA/Wa 349/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 czerwca 2014 r. (sygn. I SA/Kr 664/14 i I SA/Kr 665/14), czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z dnia 11 września 2014 r. (sygn. akt I SA/Łd 755/14).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ kwalifikując stosunki istniejące między uczestnikami systemu cash pooling jako pożyczkę w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. dopuścił się niewłaściwej interpretacji tego przepisu, a uchybienie to miało decydujący wpływ na nieprawidłową ocenę zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p. w odniesieniu do zdarzenia przyszłego przedstawionego przez stronę skarżącą.

Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia zasady zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej ani art. 32 Konstytucji RP, gdyż nie stanowi o tym samo dokonanie błędnej wykładni przepisów.

Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy zobowiązany będzie do zastosowania wykładni prawa przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 152, 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

DSz