Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 432/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 1 i 2, 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. K. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] na podstawie art. 104 w związku z art. 157 § 1 i 2, 156 § 1 i 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W. i M. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...].02.2008 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...], nakazującą W. i M. K. rozbiórkę budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 m i wysokości 6,45 m położonego na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U., którego budowa nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...].02.2008 r. znak [...] [...] WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...], nakazującą W. i M. K. rozbiórkę budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 m i wysokości 6,45 m położonego na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U., którego budowa nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W dniu 05.10.2009 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął, przekazany postanowieniem [...] WINB z dnia 30.09.2009 r. znak [...], wniosek W. i M. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...] nakazującej rozbiórkę budynku. W postanowieniu tym organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzją ostateczną jest decyzja [...] WINB z dnia [...].02.2008 r. znak [...], utrzymująca w mocy ww. decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...].

Pismem z dnia [...].10.2009 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu na wniosek W. i M. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2008 r. znak [...]. W ocenie organu, decyzja ta nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Organ podał, że PINB w L. prowadził postępowanie w sprawie budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 m i wysokości 6,45 m położonego na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 14.06.2007 r. wykazały prowadzenie robót budowlanych na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U. przy realizowaniu budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 m i wysokości 6,45 m, konstrukcji drewniej pokrytego blachą trapezową. Z protokołu oględzin wynika, że inwestorzy nie posiadali decyzji o pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, natomiast przedstawili do wglądu wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].06.2007 r. oraz decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...].09.2006 r. znak [...] o warunkach zabudowy.

Postanowieniem z dnia [...].08.2007 r. znak [...] PINB w L., w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wstrzymał W. i M. K. samowolne prowadzenie robót budowlanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od doręczenia tegoż postanowienia:

- zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W związku z faktem, że przedłożona przez inwestorów dokumentacja była niepełna, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...].09.2007 r. znak PINB [...], nałożył na M. i W. K. obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości. W związku z niewykonaniem przez M. i W. K. obowiązku nałożonego ww. postanowieniami z dnia [...].08.2007 r. i z dnia [...].09.2007 r. PINB w L. decyzją z dnia [...].12.2007 r. znak [...], nakazał w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. W. i M. K. rozbiórkę budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 mi wysokości 6,45 m położonego na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U. Decyzją z dnia [...].02.2008 r. znak [...] [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...].

Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 30.09.2007 r. sygn. akt II SA/Lu 292/08 oddalił skargę M. K. na decyzję [...] WINB z dnia [...].02.2008 r. znak [...]. Stwierdził, iż zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. organ nadzoru budowlanego, w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej, wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasada ta nie ma zastosowania w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest dowiedzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., w drodze postanowienia wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie określonych dokumentów. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych powyżej obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, co w przedmiotowej sprawie uczynił PINB w L. ww. decyzją z dnia [...].12.2007 r. znak [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...].02.2008 r. znak [...].

W ocenie organu, zaskarżona decyzja nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta została bowiem wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostały skierowane do właściwych stron postępowania, była wykonalna oraz nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Badana decyzja nie jest też obarczona rażącym naruszeniem któregokolwiek przepisu prawa.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23.04.2001 r. sygn. akt II SA 517/00 (Lex nr 51228) oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Dlatego organ rozpoznając sprawę merytorycznie, a więc nie na etapie badania przesłanek formalnoprawnych do rozpoznania wniosku - może ujawnić okoliczność związania go wyrokiem sądu administracyjnego. Wtedy winien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.

Zdaniem organu, mając na względzie linię orzeczniczą, zgodnie z którą oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem (w przedmiotowej sprawie zachodzi taka okoliczność) zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia z dnia [...].02.2008 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku W. i M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ponownie wskazał, iż decyzja [...] WINB z dnia [...].02.2008 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...], nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 30.09.2007 r. sygn. akt II SA/Lu 292/08 oddalił skargę M. K. na decyzję [...] WINB z dnia [...].02.2008 r. znak [...]. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23.04.2001 r. sygn. akt II SA 517/00 (Lex nr 51228) oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. K. i W. K.

Skarżący zarzucili, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do przedstawionej przez nich argumentacji, powtarzając jedynie stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Podnieśli, że organ nie rozważył zarzutu dotyczącego niewykonalności zaskarżonej decyzji, który nie był badany w postępowaniu sądowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i nie był rozstrzygnięty wyrokiem z dnia 30 września 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 292/08.

Zdaniem skarżących, wydanie decyzji z rażącym naruszenieiem prawa nastąpiło z uwagi na naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zaś niewykonalność decyzji była skutkiem istnienia w stosunku do tych samych obiektów budowlanych zarówno ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i ostatecznej decyzji o rozbiórce. Skarżący wskazali, że taka kolizja decyzji, których wykonanie powoduje wzajemnie sprzeczne skutki, pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W ocenie skarżących, stanowisko organu nie jest poparte przekonującą argumentacją, w tym również z tego powodu, że nie odnosi się do argumentacji podniesionej w ich pierwotnym wniosku.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.

Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...].02.2008 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w L. z dnia [...].12.2007 r. znak [...], nakazującą W. i M. K. rozbiórkę budynku o wymiarach 8,28 m x 8,23 m i wysokości 6,45 m położonego na działce gruntu nr ewid. [...] obręb D., Gm. U., którego budowa nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, zawartej w art. 16 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym nie mogą być one interpretowane rozszerzająco.

Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex nr 165717).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...].02.2008 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 292/08 oddalił skargę M. K. na ww. decyzję. Zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia wynikająca z tego przepisu oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wskazał, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 23.04.2001 r. sygn. akt II SA 517/00, Lex nr 51228).

Organ rozpoznając sprawę merytorycznie może ujawnić okoliczność związania go wyrokiem sądu administracyjnego i wówczas winien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...].02.2008 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Kwestia zgodności z prawem ww. decyzji była już rozważana przez Sąd, zatem organ nie mógł dokonać ponownej oceny w tym zakresie. Zarzuty podniesione przez skarżących pozostają więc bez wpływu na treść rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.