Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1231/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 19  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1231/17

UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2005 roku nr [...] Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na ternie M. i Gminy B..

Powyższą uchwałę zaskarżył P. S. zarzucając jej:

1. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez wprowadzenie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 2 pkt 1 - 4 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., do treści regulaminu definicji następujących pojęć "ustawa", "Usługodawca", "Usługobiorca" oraz "umowa", podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do ustanowienia definicji wyżej wskazanych pojęć;

2. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku. Nr 130. poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 2 pkt 16 poprzez powtórzenie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 2 pkt 5 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., w treści regulaminu definicji pojęcia "urządzenia wodociągowe", która to definicja uregulowana została w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do powtarzania zapisów ustawowych w treści uchwały;

3. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 2 pkt 14 poprzez zmodyfikowanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 2 pkt 6 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., w treści regulaminu definicji pojęcia "urządzenia kanalizacyjne", która to definicja uregulowana została w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do modyfikowania zapisów ustawowych w treści uchwały;

4. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 15 ust. 1 - 3 poprzez powtórzenie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 6 ust. 1 - 3 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., w treści regulaminu treści art. 15 ust. 1 - 3 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do powtarzania zapisów ustawowych w treści uchwały;

5. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku. Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 31 ust. 1 - 3 poprzez powtórzenie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 7 ust. 2-4 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., w treści regulaminu treści art. 31 ust. 1 - 3 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do powtarzania zapisów ustawowych w treści uchwały;

6. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku. Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez wskazanie, przekraczając upoważnienie ustawowe i jednocześnie nie realizując w pełni tego upoważnienia, w § 9 ust. 1 - 5 oraz w § 10 ust. 1 - 3 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż Usługodawca określa warunki przyłączenia i przekazuje je wnioskodawcy, na jego wniosek, którego wzór ustala Usługodawca, a także zawarcie w treści przywołanych w tym miejscu przepisów uchwały wymogów, co do treści takiego wniosku, jego załączników oraz wskazanie, że warunki przyłączenia są ważne dwa lata od dnia ich wydania, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nakładał na Radę M. obowiązek określenia, w ramach regulaminu, między innymi warunków przyłączenia do sieci oraz technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, w związku z powyższym, nieprawidłowym było cedowanie uprawnień uchwałodawczych w tym zakresie na Usługodawcę;

7. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 9 ust 6 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., że w uzasadnionych przypadkach Usługodawca może wyrazić zgodę na podłączenie osobie, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do przyznania przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu uprawnienia do decydowania w kwestii zgody na podłączenie osobie, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym;

8. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 15 ust. 4 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 11 ust. 1 - 2 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci zawiera z usługodawcą umowę o przyłączenie do sieci, która określa zasady użytkowania przyłącza po jego wykonaniu, przy czym warunki przyłączenia oraz umowa o przyłączenie do sieci stanowią podstawę rozpoczęcia realizacji i prac budowlano-montażowych, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do uzależniania rozpoczęcia realizacji prac budowlano-montażowych od uprzedniego zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, bowiem zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest przyłączyć do sieci gminnej nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług;

9. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez zawarcie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 14, § 15 i w §17 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., treści odnoszących się do czasu obowiązywania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, konieczności uregulowania w treści takiej umowy możliwości jej rozwiązania, wstrzymania świadczenia usług, a także uregulowanie w treści tejże uchwały problematyki wygaśnięcia umowy, konsekwencji rozwiązania lub wygaśnięcia kontraktu oraz wskazanie, co umowa, o której mowa powyżej winna zawierać, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do uregulowania wyszczególnionej w tym punkcie materii w drodze aktu prawa miejscowego;

10. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez wskazanie, przekraczając upoważnienie ustawowe i jednocześnie nie realizując w pełni tego upoważnienia, w § 46 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż sposób reklamacji określa umowa, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, wyraźnie wskazuje, że regulamin powinien określać między innymi sposoby załatwiania reklamacji, a w związku z powyższym brak było możliwości scedowania uprawnień uchwałodawczych na strony umowy;

11. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 15 ust. 4 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 47 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż usługodawca może odmówić przyłączenia do sieci, jeśli przyłącze zostało wykonane bez uzyskania jego zgody, bądź zostało wykonane niezgodnie z wydanymi warunkami technicznymi, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do przyznawania Usługodawcy uprawnienia do odmowy przyłączenia do sieci z powodu zrealizowania przyłączenia bez jego zgody lub wykonania przyłączenia niezgodnie z wydanymi warunkami technicznymi, bowiem zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest przyłączyć do sieci gminnej nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług;

12. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 6 ust. 2 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 48 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż usługodawca może odmówić zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzania ścieków, gdy wnioskodawca nie spełni warunków określonych w § 11 niniejszego Regulaminu, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do przyznawania Usługodawcy uprawnienia do odmowy zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków, bowiem zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy;

13. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 i art. 6 ust. 2 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 50 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., iż usługodawca może odmówić ponownego zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzania ścieków, jeżeli nie zostały usunięte przeszkody będące przyczyną zaprzestanie świadczenia usług, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do przyznawania Usługodawcy uprawnienia do odmowy zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków, bowiem zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy;

14. istotne naruszenie prawa, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a konkretnie jego art. 19 ust. 2 poprzez wskazanie, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, w § 49 Załącznika Nr [...] do uchwały Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 roku numer [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie M. i Gminy B., w treści regulaminu przesłanek, których zaistnienie pozwala Usługodawcy na odcięcie dostawy wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego, podczas gdy przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), który stanowił podstawę prawną podjęcia uchwały, regulującej prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, nie dawał upoważnienia do ustanowienia w drodze aktu prawa miejscowego warunków odcięcia dostawy wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego.

Podnosząc powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta uznała w całości zasadność zarzutów w zakresie naruszenia przez zaskarżoną uchwałę przepisów prawa wskazanych w pkt 1, 2, 3 , 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 skargi oraz uznała w części zasadność zarzutu w zakresie naruszenia przez zaskarżoną uchwałę przepisów prawa wskazanych w pkt 6 wskazując, że zarzut ten jest zasadny w odniesieniu do postanowień § 9 ust. 3 oraz § 10 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako: "ppsa").

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 ppsa).

Skarga została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała zostać poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ppsa), jej wniesienie przez Prokuratora nie jest ograniczone też żadnym terminem, jako że dotyczy aktu prawa miejscowego.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia [...] marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz.U.2005r. Nr 172, poz 1441) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005 roku, Nr 130, poz. 1087 z późn. zm ).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że ustawodawca przyznał radzie gminy kompetencje stanowiące w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Rada może zatem skorzystać z omawianego uprawniania wyłącznie, gdy inne normy prawa powszechnie obowiązującego wyrażone w ustawach przyznają jej kompetencje do regulacji materii określonej tymi przepisami.

Takie uprawnienie stwarza dla rady gminy przepis art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym dostarczaniu wody i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, zgodnie z którym rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W przepisie tym ustawodawca jasno określił również, że przedmiotowy regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Zauważyć zatem należy, że przepis art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów które je ustanowiły. Po myśli art. 94 Konstytucji, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego.

Z przedstawionych uregulowań jasno wynika, że zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć zatem na względzie, że akt ten nie może naruszać nie tylko regulacji ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji, oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią. Wszelkie normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone zaś wyłącznie dla ustaw, nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu.

W doktrynie wskazuje się, że upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego może przybrać postać delegacji szczególnej lub generalnej. Szczegółowe upoważnienie ustawowe określa materię, która może być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania. Najczęściej upoważnienie to dotyczy materii, która jest ogólnie uregulowana w ustawie, a organom terenowym pozostawione zostaje uregulowanie kwestii szczegółowych.

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi a także zasady ochrony interesów odbiorców usług z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów (art. 1).

Ponadto wskazać należy, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem - co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które wszak stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku (Dz. U. Nr 100, poz. 908; dalej w skrócie "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w ZTP będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004 roku, P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały ZTP, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem ZTP doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa - jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 29).

Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 w zw. z § 143 ZTP, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie.

Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji jest dyrektywa wynikająca z art. 118 w zw. z § 143 ZTP, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 633). Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego jako rażące naruszenie prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 roku, IV SA/Po 431/11, CBOSA). Co do zasady unormowania aktu prawa miejscowego zawierające powtórzenie regulacji ustawowych naruszają nie tylko przepisy § 118 w zw. z § 143 ZTP, ale także art. 7 i art. 94 Konstytucji, stanowiąc w istocie uregulowanie danej materii bez wymaganego upoważnienia bądź też z przekroczeniem jego granic (por. M. Bogusz, Wadliwość aktu prawa miejscowego, Gdańsk 2008, s. 224; G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz. Warszawa 2010, s. 633). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne można uznać powtarzanie w aktach praw miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska (w:) S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241).

Nie mniej istotne znaczenie ma również wysłowiony w Zasadach techniki prawodawczej (zwłaszcza w § 6 ZTP) generalny nakaz takiego redagowania przepisów aktów prawodawczych, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Innymi słowy, każdy przepis winna cechować precyzja, komunikatywność oraz wynikająca z nich adekwatność wypowiedzi do zamiaru prawodawcy (zob. M. Zieliński (w:) S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 38). Postulaty te znajdują niewątpliwie swoje zakorzenienie w wymogach płynących z zasady określoności przepisów prawa, stanowiącej istotny komponent konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 181 i n.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych narusza konstytucyjną zasadę określoności regulacji prawnych wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawnego, zawartej w art. 2 Konstytucji (zob. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 75). Dotyczy to także przepisów prawa miejscowego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Przedstawione stanowisko koresponduje z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie "zasad techniki prawodawczej". Zgodnie z jego treścią w rozporządzeniu nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Zasada ta ma zastosowanie również do aktów prawa miejscowego (§ 143 załącznika do rozporządzenia).

Stanowisko to znajduje także odzwierciedlenie w utrwalonej linii orzeczniczej, uznającej za niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikację przez przepisy prawa miejscowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2003 roku, sygn. II SA/Ka 1831/02, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2002 roku, sygn. II SA/Ka 508/02, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1999 roku (sygn. II SA/Wr 1179/90, OSS 2000/1/17) uznał, że "uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy." Zgodnie z § 146 załącznika do rozporządzenia "1. w ustawie lub innym akcie normatywnym formułuje się definicję danego określenia, jeżeli: l) dane określenie jest wieloznaczne; 2) dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenie jego nieostrości; 3) znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe; 4) ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia. 2. Jeżeli określenie wieloznaczne występuje tylko w jednym przepisie prawnym, jego definicję formułuje się tylko w przypadku, gdy wieloznaczności nie eliminuje zamieszczenie go w odpowiednim kontekście językowym". Natomiast jak wynika z § 147 ust. 1 załącznika do rozporządzenia jeżeli w ustawie lub innym akcie normatywnym ustalono znaczenie danego określenia w drodze definicji, w obrębie tego aktu nie wolno posługiwać się tym określeniem w innym znaczeniu. I wreszcie w świetle § 149 załącznika do rozporządzenia w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.

Art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zawiera upoważnienie dla rady gminy uchwalenia regulaminu dostarczenia wody i odprowadzania ścieków, w którym powinny być określone prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1. minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2. szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3. sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4. warunki przyłączania do sieci;

5. techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6. sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7. sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8. standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9. warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Zawarte w przywołanym przepisie upoważnienie jest upoważnieniem określającym materię, którą pozostawiono szczegółowemu uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Upoważnienie to nie daje więc radzie gminy podstaw do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących materie inne, niż wymienione w przytoczonym przepisie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zgodzić należy się z Prokuratorem, że stworzenie w § 2 pkt 1-4 załącznika do zaskarżonej uchwały definicji "ustawy", "usługodawcy", "usługobiorcy" i "umowy", w § 2 pkt 5 definicji "urządzenia wodociągowego" oraz w § 2 pkt 6 definicji "urządzenia kanalizacyjnego" narusza wyżej wskazane przepisy. W ocenie Sądu organ poprzez wprowadzenie powyższych definicji po pierwsze przekroczył delegację ustawą oraz poprzez wprowadzenie tych definicji modyfikuje postanowienia ustawy.

Również postanowienia zawarte § 6 ust. 1-3, § 7 ust. 2-4 załącznika do zaskarżonej uchwały stanowią niedopuszczalne powtórzenie przepisów ustawy.

W § 9 ust. 3 załącznika do uchwały, Rada wprowadziła zapis, zgodnie z którym wzór wniosku o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej oraz o określenie warunków przyłączenia określa Usługodawca, natomiast w § 10 ust. 1, iż Usługodawca określa warunki przyłączenia i przekazuje je wnioskodawcy, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa m.in. warunki przyłączenia do sieci. Wobec powyższego stwierdzić należy, że cedowanie uprawnień uchwałodawczych w tym zakresie na Usługodawcę było niedopuszczalne, gdyż upoważnienie do takiego działania nie wynika z ustawy.

Negatywnie należy także ocenić zapis § 9 ust. 6 załącznika do zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym Usługodawca w uzasadnionych przypadkach może wyrazić zgodę na podłączenie osobie, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Z przytoczonych wyżej względów zapis taki jest niedopuszczalny. Ponadto należy wskazać, że nie jest uprawnionym uzależnianie podłączenia do sieci wodociągowej czy kanalizacyjnej osoby korzystającej z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym od spełnienia jakiś szczególnych okoliczności. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków umowa taka może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca nie zastrzega zatem konieczności wykazania szczególnego uzasadnienia do wniosku o zawarcie umowy wobec osoby, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

W § 11 ust. 1-2 załącznika do uchwały, z naruszeniem postanowień ustawy, Rada Miejska przyjęła, że: “1. Osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci zawiera z Usługodawcą umowę o przyłączenie do sieci, która określa zasady użytkowania przyłącza po jego wykonaniu. 2. Warunki przyłączenia oraz umowa o przyłączenie do sieci stanowią podstawę rozpoczęcia realizacji prac budowlano-montażowych". Z kolei w § 47 załącznika do uchwały Rada Miejska, z naruszeniem postanowień ustawy przyjęła, że: “Usługodawca może odmówić przyłączenia do sieci, jeśli przyłącze zostało wykonane bez uzyskania jego zgody, bądź zostało wykonane niezgodnie z wydanymi warunkami technicznymi.".

Powyższe uregulowania pozostają w sprzeczności z art. 15 ust. 4 ustawy, zgodnie z który przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

W świetle regulacji ustawowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma wyłącznie uprawnienie do wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci, a następnie dokonania odbioru wykonanego przyłącza, co ma służyć sprawdzeniu zgodności stanu faktycznego z wydanymi warunkami. Są to jedyne uprawnienia przedsiębiorstwa, zaś z art. 15 ust. 4 ustawy wynika wyraźnie obowiązek przedsiębiorstwa przyłączenia do sieci nieruchomości, o ile zostały spełnione powyższe warunki. Gmina nie ma kompetencji do określenia przesłanek negatywnych, tzn. odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci, a także uzależniania przyłączenia do sieci od uprzedniego zawarcia umowy o przyłączenie.

Za niezgodne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków należy także uznać § 48 załącznika do zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym: “ Usługodawca może odmówić zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków, gdy wnioskodawca nie spełni warunków określonych w § 11 Regulaminu" oraz § 50, w myśl którego: “Usługodawca może odmówić ponownego zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków, jeżeli nie zostały usunięte przeszkody będące przyczyną zaprzestania świadczenia usług.".

Uregulowania te są sprzeczne z art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zgodnie z którym, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Tym samym nie można wprowadzić żadnych dodatkowych przesłanek, które umożliwiałyby odmowę zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. W wyroku z dnia 17 października 2007 roku (sygn. akt II OSK 1309/07) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skoro przepis art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zobowiązuje przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne do zawarcia umowy o zaopatrzeniu w wodę lub odprowadzeniu ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy, to przedsiębiorstwo to - dostawca usług - nie może uzależniać zawarcia umowy od warunków nieprzewidzianych w art. 6 ustawy.

Za przekraczające upoważnienie wynikające z delegacji ustawowej należy uznać także zapisy zawarte w § 14, 15 i 17 załącznika do zaskarżonej uchwały, które odnoszą się do czasu obowiązywania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, konieczności uregulowania w jej treści możliwości jej rozwiązania, wstrzymania świadczenia usług, a także regulują problematykę wygaśnięcia umowy, konsekwencji rozwiązania lub wygaśnięcia kontraktu oraz wskazania co umowa powinna zawierać.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Natomiast w art. 6 ust. 3 ustawy wymienione zostały elementy takiej umowy. W myśl tego przepisu umowa o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:

“1. ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia;

2. sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń;

3. praw i obowiązków stron umowy;

3a. warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług;

4. procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych;

5. ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18;

6. okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia.".

Zgodzić się należy ze skarżącym, że kwestie dotyczące m.in. sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń, okresu obowiązywania umowy czy odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunki wypowiedzenia, winny być uregulowane w umowie o świadczenie usług, a nie w akcie prawa miejscowego. Określenie elementów, jakie powinna zwierać umowa stanowi ingerencję w jej treść, do czego organ stanowiący zaskarżony akt nie jest upoważniony. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 czerwca 2013 roku (sygn. akt II SA/Gl 150/13): “Skoro ustawodawca w treści art. 6 ust. 3 ustawy z 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków określił, jakie w szczególności postanowienia winna zawierać umowa o zaopatrzeniu w wodę lub odprowadzenie ścieków, przewidując jednoznacznie pisemną formę takiej czynności prawnej (art. 6 ust. 1 tej ustawy), brak jest podstawy prawnej do regulowania w drodze aktu prawa miejscowego kwestii dotyczącej sposobu i terminu wzajemnych rozliczeń stron, a także okresu obowiązywania umowy i warunków jej wypowiedzenia, bądź wygaśnięcia oraz formy zmiany umowy. Tego rodzaju materia nie podpada pod zakres regulaminu, wynikający z art. 19 ust. 2 pkt 2 i 3 powyższej ustawy (szczegółowe warunki i tryb zawierania umów oraz sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach).".

Sprzeczne z art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest także wskazanie § 46, iż sposób reklamacji określa umowa. W pkt 8 tego przepisu, regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji. Tym samym kwestie dotyczące reklamacji powinny być zawarte w Regulaminie. Organ nie miał żadnych uprawnień do scedowania uregulowania tej kwestii na strony umowy.

Co do zapisu § 49 dotyczącego przesłanek odcięcia wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, doszło do przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego określonego w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Za niezasadny należało uznać zarzut 6 w części dotyczącej § 9 ust. 1, 2, 4, 5 załącznika do zaskarżonej uchwały. W przepisach tych żadne obowiązki nie zostały scedowane na Usługodawcę. Po wyeliminowaniu § 9 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym wzór wniosku o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej oraz wzór wniosku o określenie warunków przyłączenia ustala Usługodawca, wymienione wyżej przepisy mogłyby pozostać, gdyż nie są one sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami, w szczególności z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani nie przekraczają delegacji ustawowej.

Zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny. Wprawdzie tylko niektóre z jej zapisów są niezgodne z prawem, jednakże po wyeliminowaniu tych zapisów całość aktu nie mogłaby być wykonywana. Tym samym konieczne było stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 ppsa, należało stwierdzić nieważność uchwały w całości.