Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 736/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1, art. 29 ust. 1 pkt 20
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Teza: Brak instalacji do odprowadzania gazu składowiskowego, wymaganej przepisem § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.) - a następnie § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów ( Dz. U. z 2013 r. , poz. 523) - nie może zostać usunięty w drodze zgłoszenia budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

TEZY

Brak instalacji do odprowadzania gazu składowiskowego, wymaganej przepisem § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.) - a następnie § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów ( Dz. U. z 2013 r. , poz. 523) - nie może zostać usunięty w drodze zgłoszenia budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant: asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. F., E. S., H. K., Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 937/12 w sprawie ze skargi J. F., E. S., H. K., Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 937/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa U. w C. (pkt I wyroku), odrzucił skargę J. F., E. S., H. K. będących wspólnikami spółki cywilnej (pkt II wyroku) na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w dniu 2 kwietnia 2012 r. pełnomocnik Przedsiębiorstwa U. H. K. – ustanowiona przez Burmistrza gminy C. - zgłosiła zamiar przystąpienia do robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłącza gazu składowiskowego na terenie zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. K., gm. C. Jak wskazał inwestor roboty będą polegać na wykonaniu rurociągów dz 63-110 mm od studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz na terenie kwatery składowiska odpadów. Na terenie kwatery składowiska wykonane będą wykopy w odpadach na średnią głębokość 0,8m, roboty montażowe rurociągów PE dz63-110 mm oraz ustawione zostanie urządzenie pochodni o wysokości 2,90m u podnóża kwatery na podstawie z kręgu betonowego dn 1,0m z pokrywą.

Starosta Gryfiński na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] zgłosił sprzeciw w sprawie ww. robót budowlanych wskazując, że wykonanie prac objętych zgłoszeniem wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż zakres zgłoszonych prac stanowi wykonanie instalacji odgazowującej.

Od ww. decyzji odwołanie złożył radca prawny M. F. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, wskazując na nadinterpretację dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 20, art. 29 ust.2 pkt 5 i 15 ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] wezwano wnioskodawcę o dostarczenie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę uprawnioną inwestora tj. Przedsiębiorstwo U. W dniu 27 czerwca 2012 r. wpłynęło potwierdzenie prezesa zarządu Przedsiębiorstwa U. w C. Sp. z.o.o, kwitujące wszystkie czynności wykonane przez B. s.c. dotyczące występowania przed organami administracji samorządowej w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy ponownie w dniu 6 lipca 2012 r. wezwał Przedsiębiorstwo U. w C. Sp. z.o.o o przedłożenie pełnomocnictwa dla M. F. W dniu 16 lipca 2012 r. wpłynęło do organu drugiej instancji pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. F. do występowania w sprawie uzyskania pozwoleń formalno-prawnych dla dokumentacji projektowej p.n. "ujęcie i unieszkodliwianie gazu składowiskowego zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. K. gm. C.- przyłącze gazu do pochodni".

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Gryfińskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zgłoszone roboty budowlane polegać mają na wykonaniu rurociągów dz 63-110mm od studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz na terenie kwatery składowiska odpadów. Na terenie składowiska miały zostać wykonane wykopy w odpadach na średnią głębokość 0,8m, roboty montażowe rurociągów oraz ustawione urządzenie pochodni o wysokości 2,90m u podnóża kwatery na podstawie z kręgu betonowego dn 1,0m z pokrywą. Przyłącze gazu składowiskowego wykonane ma zostać dla 9-ciu studni z rur PE o łącznej długości 271,5m. Z opisu do dokumentacji technicznej dotyczącego rozwiązań technicznych wynika, że składowanie odpadów zawierających frakcje organiczne wiąże się z zachowaniem reakcji biochemicznych, czego efektem jest powstanie gazu składowiskowego. Organ odwoławczy podniósł, iż art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.) stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa 20) przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 891) w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, ruchu i eksploatacji tych sieci, przyłącze do sieci gazowej to odcinek sieci od gazociągu zasilającego do armatury odcinającej, służący do przyłączenia do sieci gazowej urządzeń lub instalacji podmiotu przyłączanego. Zatem w ocenie organu odwoławczego zgłaszane roboty budowlane nie dotyczą przyłącza gazowego określonego w ustawie Prawo budowlane.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że zakres zgłaszanych robót budowlanych stanowi wykonanie instalacji wraz z urządzeniami, które nie są wymienione enumeratywnie w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, zatem wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Przywołane przez odwołującego się art. 29 ust.2 pkt 5 i 15 ustawy Prawo budowlane w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania.

J. F., E. S., H. K. oraz Przedsiębiorstwo U. Sp. z o.o. w C., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiot prac objętych zgłoszeniem wchodzi w zakres pojęciowy rekultywacji składowiska i powołano się na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 24 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 380/02 oraz Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego zawarte w decyzjach z dnia 18 czerwca, 20 sierpnia oraz 28 września 2011 r., zgodnie z którym rekultywacja składowiska nie jest budową obiektu budowlanego (...) a tym samym nie podlega rygorom prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno z opisu do opracowania PN "ujęcie i unieszkodliwienie gazu składowiskowego na terenie zamkniętego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, położonego w obrębie ewid. K., gm. C. – przyłącze gazu do pochodni", jak i załączonego planu zagospodarowania terenu wynika, że powyższe roboty budowlane nie kwalifikują się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa U. w C. (pkt I wyroku) – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., a skargi J. F., E. S. i H. K. odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, że zgłoszone roboty budowlane polegać mają na wykonaniu rurociągów dz 63-110mm od studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz na terenie kwatery składowiska odpadów. Na terenie składowiska miały zostać wykonane wykopy w odpadach na średnią głębokość 0,8m, roboty montażowe rurociągów oraz ustawione urządzenie pochodni o wysokości 2,90m u podnóża kwatery na podstawie z kręgu betonowego dn 1,0m z pokrywą.

Sąd przytoczył art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.), w myśl którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Sąd zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 891) w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, ruchu i eksploatacji tych sieci, przyłącze do sieci gazowej to odcinek sieci od gazociągu zasilającego do armatury odcinającej, służący do przyłączenia do sieci gazowej urządzeń lub instalacji podmiotu przyłączanego. Z powyższej regulacji wynika, że przyłącze gazu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, to przyłącze, które doprowadza gaz do danego obiektu z sieci gazowej. Zdaniem Sądu zgłaszane roboty obejmują budowę przyłącza gazu składowiskowego na terenie zamkniętego składowiska odpadów, która ma polegać na wykonaniu rurociągów dz 63-110mm od studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz na terenie kwatery składowiska odpadów, a zatem przedmiotowe przyłącze jest instalacją odgazowującą, której nie można utożsamiać z przyłączem gazowym określonym w cytowanym wyżej przepisie ustawy Prawo budowlane. Sąd zgłosił się ze stanowiskiem prezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zakres zgłaszanych robót budowlanych stanowi wykonanie instalacji wraz z urządzeniami, które nie są wymienione enumeratywnie w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, zatem wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że przywołane przez stronę skarżącą w odwołaniu przepisy art. 29 ust. 2 pkt 5 i 15 ustawy Prawo budowlane, w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania, albowiem art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy dotyczy robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych, zaś pkt 15 powołanego artykułu stanowi o instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia tylko i wyłącznie z instalowaniem studni odgazowujących, ale również z budową rurociągów odgazowujących.

W odniesieniu do zarzutu podniesionego w skardze, jakoby przedmiot prac objętych zgłoszeniem wchodził w zakres pojęciowy rekultywacji składowiska, zaś rekultywacja składowiska nie jest budową obiektu budowlanego, a tym samym nie podlega rygorom Prawa budowlanego. Sąd - nie zgadzając się z takim stanowiskiem - stwierdził, że rekultywacja składowiska odpadów to roboty budowlane, które nie są objęte zgłoszeniem, bowiem nie zostały wymienione na liście robót budowlanych i obiektów, co do których inwestor powinien dokonać zgłoszenia. Skoro nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu, to wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Gdyby zatem nawet uznać, że wykonanie instalacji odgazowującej wchodziło w zakres pojęciowy rekultywacji składowiska, to należałoby stwierdzić, że wymaga ono uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu organom orzekającym nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego i procedury administracyjnej.

Sąd odrzucił skargi J. F., E. S. oraz H. K. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznając, że skarżącym, będącym wspólnikami spółki cywilnej "E.", nie przysługuje przymiot strony postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż nie mieli interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, w którym została podjęta zaskarżona decyzja. W przedmiotowym postępowaniu skarżący brali udział nie jako jego strony, lecz jako pełnomocnicy inwestora – Przedsiębiorstwa U. Sp. z o.o. w C.

W skardze kasacyjnej J. F., E. S. i H. K. oraz Przedsiębiorstwo U. Sp. z o.o. w C., reprezentowani przez r.pr. M. F., zaskarżyli powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odrzucenie skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r. (nr [...]) w stosunku do J. F., E. S. i H. K., będących wspólnikami B.U.T. "E." spółki cywilnej w G., poprzez przyjęcie, iż skarżącym, w rozpatrywanej sprawie, nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z uwagi na brak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, w którym została podjęta zaskarżona decyzja.

2) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż wykonanie rurociągów odgazowujących, prowadzących z 9-ciu istniejących studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz, tj. rurociągów odgazowujących z rur PE dn 63 ÷ 110 mm o łącznej długości 271,5 m oraz urządzenia pochodni o wysokości 2,90, a także głowic na istniejących 9-ciu studniach odgazowujących, w ramach zadania inwestycyjnego pn. "roboty budowlane obejmujące budowę przyłącza gazu składowiskowego na terenie zamkniętego składowiska odpadów, innych niż niebezpieczne i obojętne, położonego w obrębie ewidencyjnym K., gm. C., na terenie działki nr [...]", nie wchodzi w zakres pojęciowy "przyłączy gazowych" i jako takie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec J. F., E. S. i H. K., oparte zostało na błędnym ustaleniu, iż w przedmiotowym postępowaniu w/w skarżący brali udział "nie jako jego strony, lecz jako pełnomocnicy inwestora - "Przedsiębiorstwa U." Sp. z o.o. w C.". Skarżący zwrócili uwagę na okoliczność subsydiarnego charakteru pełnomocnictwa udzielonego w omawianej sprawie J. F., E. S. i H. K. przez "Przedsiębiorstwo U." Sp. z o.o. w C., wobec ich podstawowego statusu "projektanta" w rozumieniu art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Skarżący posiadają status uczestników procesu budowlanego, a tym samym posiadają interes prawny "w postępowaniu administracyjnym, w którym została podjęta zaskarżona decyzja". Nie może więc budzić wątpliwości, iż przysługuje im przymiot strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W odniesieniu do przyjętej przez WSA w Szczecinie wykładni art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, skarżący konsekwentnie podtrzymali stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji Starosty Gryfińskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr [...]) i w skardze na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r. (nr [...]). Skarżący wskazali, iż w pkt 11 decyzji Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w sprawie zamknięcia, rekultywacji i odgazowania składowiska nakazuje się w ramach rekultywacji obiektu "zapewnić odgazowanie składowiska z uwzględnieniem energetycznego wykorzystania biogazu, zaś w przypadku nieuzasadnionego ekonomicznie, lub braku możliwości energetycznego biogazu, zapewnić jego unieszkodliwienie przez spalanie w pochodniach. Należy jednocześnie zapewnić wyposażenie studni odgazowujących w biofiltry, w sytuacji braku możliwości energetycznego wykorzystania biogazu." Wykonanie zatem tej instalacji stanowi integralną część rekultywacji składowiska.

Skarżący nadto podnieśli, iż Sąd stracił z pola widzenia regulacje ujęte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. z 2003 r., Nr 61, poz. 549 z późn. zm.). W myśl bowiem § 9 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia składowisko odpadów, na którym przewiduje się składowanie odpadów ulegających biodegradacji, wyposaża się w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego. Gaz składowiskowy oczyszcza się i wykorzystuje do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe - spala w pochodni. Oznacza to, iż instalacja odgazowująca musi zostać ujęta w projekcie budowlanym, stanowiącym podstawę wydania pozwolenia na budowę składowiska. Cały proces odgazowania składowiska został już więc raz ujęty w pozwoleniu na budowę wydanym w oparciu o projekt budowlany budowy składowiska odpadów w m. K. gm. C. Zarówno studnie odgazowujące, jak i przewody doprowadzające gaz do pochodni stanowią jeden, zintegrowany zespół odgazowania obiektu i ich wykonanie ujęto w pozwoleniu na budowę przedmiotowego składowiska. Według § 18 ust. 1 cytowanego rozporządzenia na koronie składowisk odpadów niebezpiecznych oraz składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne nie mogą być wykonywane przez okres 50 lat od dnia zamknięcia składowiska budynki, wykopy, instalacje naziemne i podziemne, z wyłączeniem instalacji związanych z funkcjonowaniem składowiska. W tym stanie rzeczy, przyjęcie stanowiska WSA w Szczecinie w zakresie definicji "przyłącza gazowego", o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oznaczałoby w praktyce całkowitą niemożność zastosowania tegoż przepisu w zakresie rekultywacji składowisk odpadów. Zdaniem skarżących dokonana przez WSA w Szczecinie wykładnia art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane jest błędna i odosobniona, prowadząc do powstania stanu rozbieżności orzecznictwa w analogicznych sprawach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to z poniższych względów.

Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym ( § 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi ( § 2) .

Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004).

J. F., E. S. i H. K., będących wspólnikami Biura Usług Technicznych "E." spółki cywilnej w G., zaliczyć należy do pierwszej kategorii podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. tych których legitymacja do wniesienia skargi związana jest z posiadaniem w sprawie interesu prawnego.

O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89), iż interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno - prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji.

O możliwości żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 89 por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2002, s. 129 - 130).

Skarżący legitymacji skargowej J. F., E. S. i H. K., będących wspólnikami Biura U. "E." spółki cywilnej w G., upatrują w przepisie art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Jak stanowi art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.), zawarty w Rozdziale 3 "Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego", uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są: inwestor (pkt 1); inspektor nadzoru inwestorskiego (pkt 2); projektant (pkt 3); kierownik budowy lub kierownik robót (pkt 4).

Jakkolwiek przepis art. 17 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane wymienia projektanta wśród uczestników procesu budowlanego, to jednak powyższe nie oznacza, że projektant z mocy tego przepisu staje się stroną administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego dotyczącego procesu inwestycyjnego, w którym podstawę materialnoprawną stanowią przepisy tej ustawy.

W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, podobnie jak w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, inwestor jest jedynym uczestnikiem procesu budowlanego, który jest stroną postępowania administracyjnego. Tylko inwestor, spośród osób wymienionych w art. 17 ustawy - Prawo budowlane, posiada w tych sprawach przymiot strony w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pozostali uczestnicy procesu budowlanego, w tym projektant, nie mają przymiotu strony. Ich byt w procesie budowlanym jest ściśle związany z inwestorem, który wyłącznie może być inicjatorem tego procesu. Należy bowiem odróżnić ogólne pojęcie procesu budowlanego, o jakim mowa w art. 17 ustawy - Prawo budowlane, od postępowania administracyjnego prowadzonego na gruncie tej ustawy i postępowania sądowoadministracyjnego. Projektant, będący profesjonalnym uczestnikiem procesu budowlanego, nie ma własnego interesu prawnego w takim postępowaniu administracyjnym, chyba że jest jednocześnie inwestorem bądź właścicielem (użytkownikiem wieczystym ) nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu ( art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane ).

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Jedynym inwestorem przedmiotowej inwestycji jest Przedsiębiorstwo U. Spółka z o.o. w C.. A zatem, J. F., E. S. i H. K., będący wspólnikami Biura Usług Technicznych "E." spółki cywilnej w G., nie mają własnego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie dotyczącej zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych przez Przedsiębiorstwo U. z o.o. w C..

W tym stanie rzeczy J. F., E.S. i H. K., będący wspólnikami Biura U. "E." spółki cywilnej w G., nie mają interesu prawnego we wniesieniu skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych zgłoszonych przez inwestora - Przedsiębiorstwo U. w C. Z uwagi zaś na brak interesu prawnego projektanci nie są podmiotami uprawnionymi do wniesienia w niniejszej sprawie skargi do sądu administracyjnego.

Z przytoczonych wyżej względów, należy uznać, że skarga J. F., E.S. i H. K., będących wspólnikami Biura U. "E." spółki cywilnej w G., w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn ( tj. innych niż wymienione w pkt 1 – 5 ) wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Z powyższych względów nieusprawiedliwiony jest zarzut kasacji, iż Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż J. F., E.S. i H. K., nie mieli interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie i nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane tak przez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie.

W myśl art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych.

Skoro w powyższym przepisie jest mowa o przyłączu gazowym to dla wyjaśnienia tego pojęcia należy posłużyć się definicją zawartą w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego (Dz.U. Nr 133, poz. 891) – obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych i wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji. Powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.).

Stosownie do § 2 pkt 5 powołanego wyżej rozporządzenia użyte w rozporządzeniu określenie przyłącze do sieci gazowej oznacza odcinek sieci od gazociągu zasilającego do armatury odcinającej służący do przyłączenia do sieci gazowej urządzeń lub instalacji podmiotu przyłączanego. A zatem, uznać należy, iż art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane ma zastosowanie do przyłączy gazowych rozumianych jako odcinek sieci służący przyłączeniu urządzeń lub instalacji podmiotu przyłączanego do gazociągu zasilającego.

Według tego zgłoszenia na terenie zamkniętego składowiska odpadów inne niż niebezpieczne i obojętne m. K. gmina C. mają być wykonane rurociągi od istniejących studni odgazowujących do pochodni spalającej biogaz na terenie kwatery składowiska odpadów oraz ma zostać ustawione urządzenie pochodni o wysokości 2,90 u podnóża kwatery na podstawie z kręgu betonowego z pokrywą.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że wskazanej w zgłoszeniu instalacji odgazowującej nie

można utożsamiać z przyłączem gazowym i realizacja tej instalacji wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wbrew stanowisku skarżących, zadanie inwestycyjne pn. "roboty budowlane obejmujące budowę przyłącza gazu składowiskowego na terenie zamkniętego składowiska odpadów, innych niż niebezpieczne i obojętne, położonego w obrębie ewidencyjnym K., gm. C., na terenie działki nr [...]" nie stanowi przyłącza gazowego w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Inwestycji określonej w zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych nie można uznać za przyłącze gazowe, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane.

Z powyższych względów do inwestycji określonej w zgłoszeniu nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. W tej sytuacji Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Sąd pierwszej instancji dokonał także prawidłowej oceny zastosowania tego przepisu przez organy administracji publicznej.

Powyższego stanowiska nie może zmienić wzgląd na treść przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.).

Jak stanowi § 9 ust. 1 powyższego rozporządzenia Ministra Środowiska składowisko odpadów, na którym przewiduje się składowanie odpadów ulegających biodegradacji, wyposaża się w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego. Gaz składowiskowy oczyszcza się i wykorzystuje do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe - spala w pochodni – ust. 2 § 9.

Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowania "składowisko odpadów, na którym przewiduje się", wskazuje, że w instalację do odprowadzania gazu składowiskowego należy wyposażyć składowisko odpadów przed rozpoczęciem planowanego składowania odpadów ulegających biodegradacji.

Brak instalacji do odprowadzania gazu składowiskowego, wymaganej przepisem § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.) - a następnie § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów ( Dz. U. z 2013 r. , poz. 523) - nie może zostać usunięty w drodze zgłoszenia budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

Także okoliczność, iż w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] wyrażąjącej zgodę na zamknięcie składowiska odpadów ( pkt 1 ) i zatwierdzającej harmonogram rekultywacji zamykanego składowiska odpadów ( pkt 5 ) Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego nakazał zapewnić odgazowanie składowiska z uwzględnieniem energetycznego wykorzystania biogazu, zaś w przypadku nieuzasadnionego ekonomicznie, lub braku możliwości energetycznego biogazu, zapewnić jego unieszkodliwienie przez spalanie w pochodniach oraz zapewnić wyposażenie studni odgazowujących w biofiltry, w sytuacji braku możliwości energetycznego wykorzystania biogazu ( pkt 11), nie oznacza, iż właściwą drogą realizacji tego nakazu jest zgłoszenie wykonania robót budowlanych w trybie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.