Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 668/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 i § 2 , art. 150
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. spraw ze skarg R. N. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za luty 2013 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za marzec 2013 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za maj 2013 roku, - nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 roku, oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] do [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił R N przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie wymiaru skarżącemu podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2012 r. oraz za okres od stycznia do czerwca 2013 r.

Z uzasadnienia postanowień i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzje nr [...] oraz [...] w przedmiocie wymiaru R. N., [...],[...] podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2012 r. oraz za okres od stycznia do czerwca 2013 r.

W dniu 30 stycznia 2015 r. do Izby Skarbowej wpłynął wniosek R.N. (nadany w Urzędzie Pocztowym 28 stycznia 2015 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2012 r. oraz miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2013 r.

We wniosku podatnik wskazał, że o fakcie wydania przedmiotowych decyzji dowiedział się w dniu 7 stycznia 2015 r. w trakcie zapoznawania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].

Wyjaśnił, że decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. nie odebrał z nieznanych mu przyczyn. Zwrócił przy tym uwagę, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki obejmującej wymienione decyzje zaznaczono - jako miejsce pozostawienia awiza: drzwi mieszkania adresata. Podkreślił, że jego budynek mieszkalny jest ogrodzony, a przy bramce wejściowej, obok domofonu umieszczona jest skrzynka na listy. Cała korespondencja kierowana na jego adres jest więc umieszczana w skrzynce odbiorczej, włącznie z informacjami dotyczącymi niemożności odbioru przesyłki a nie w drzwiach mieszkania adresata.

Podatnik podniósł także, że kserokopie wymienionych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. o wskazanych powyżej numerach odebrał w dniu 21 stycznia 2015 r., zatem w jego ocenie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań złożył w obowiązującym terminie.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. - określanej dalej jako Ordynacja podatkowa) w razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności, organ podatkowy może przywrócić ten termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Podanie o przywrócenie terminu - stosownie do § 2 powołanego artykułu - winno zostać wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przy czym strona jednocześnie z wniesieniem podania obowiązana jest dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Organ podkreślił, że przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia danej czynności procesowej przez stronę. We wniosku o przywrócenie terminu osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić brak winy w niedokonaniu określonej czynności w terminie, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do czasu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do wystąpienia z wnioskiem.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych we wniosku R. N. organ wyjaśnił, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. oraz kwestia ustalenia daty początku i końca biegu terminu odwoławczego oraz daty wniesienia środka odwoławczego została zbadana i rozstrzygnięta postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] do [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r..

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził w tych postanowieniach, że wobec zachowania wszystkich wymagań doręczenia, o których mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej, decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. weszły do obrotu prawnego w trybie doręczenia zastępczego, w dniu 28 listopada 2014 r.

W konsekwencji czternastodniowy termin do wniesienia odwołań od tych decyzji upłynął z dniem 12 grudnia 2014 r. zaś odwołania wpłynęły do Urzędu Skarbowego w dniu 11 lutego 2015 r., a więc po upływie terminu do ich wniesienia.

W ww. postanowieniach stwierdzono, że okoliczności warunkujące uznanie za prawidłowe doręczenia w trybie tzw. fikcji prawnej, potwierdzone zostały dokumentami urzędowymi (zwrotne potwierdzenie odbioru, odpowiedź Sekcji Reklamacji Klientów Indywidualnych P.).

Organ wyjaśnił, że na ustalenia poczynione w niniejszej sprawie w kwestii skuteczności doręczenia spornej przesyłki bez wpływu pozostaje błędne zaznaczenie przez doręczyciela fragmentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki odnoszącego się do miejsca pozostawienia awiza. Podkreślono, że podatnik w złożonym wniosku, nie podważył skutecznie faktu zaistnienia powyższych okoliczności, co więcej - sam naprowadza, że umieszczenie adnotacji o pozostawieniu awiza na drzwiach mieszkania adresata musiało być skutkiem błędu, bowiem jak stwierdził: "budynek mieszkalny jest ogrodzony, a przy bramce wejściowej, obok domofonu umieszczona jest skrzynka na listy". Wskazał również, że cała dotychczasowa korespondencja umieszczana była w skrzynce odbiorczej, "włącznie z informacjami dotyczącymi niemożności odbioru przesyłki".

Organ wyjaśnił, że analizując inne zwrotne potwierdzenia odbioru zalegające w aktach przedmiotowej sprawy stwierdzono, że zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, w związku z nieobecnością adresata, umieszczane były w skrzynce pocztowej adresata (np. pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] dot. posiadanych zaległości, z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] - odpowiedź na zastrzeżenia do protokołu).

Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tych przesyłek kierowanych do podatnika widnieją adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłek.

Odnosząc do stwierdzenia R. N. zawartego we wnioskach o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, że całą kierowaną do niego korespondencję zawsze odbiera w terminie organ podniósł, że w aktach sprawy zalega jednak korespondencja nie odebrana przez podatnika, pomimo prawidłowych prób doręczenia (postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień - grudzień 2012 r. oraz za miesiące styczeń- czerwiec 2013 r., postanowienie z dnia [...] października 2014 r. dotyczące odmowy przeprowadzenia dowodu, postanowienie z dnia [...] października 2014 r. dotyczące wyznaczenia 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego). Podatnik nie odebrał również korespondencji dotyczącej posiadanych zaległości (pismo [...]).

W ocenie organu nie jest zatem prawdą, że R. N. odbierał każdą korespondencję, jeżeli była ona właściwie awizowana i opisana przez doręczającego.

Z uwagi na fakt skutecznego doręczenia spornej przesyłki oraz niewskazanie/nieuprawdopodobnienie przez podatnika w żaden sposób istnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. (przeszkody faktycznej, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej) Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. za wrzesień i grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie i postanowieniami z dnia [...] maja 2015 r. opisanymi na wstępie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji.

W uzasadnieniu postanowień organ podkreślił, że podatnik nie zadbał należycie o swoje interesy, nie odbierając decyzji - pomimo prawidłowego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu swoich spraw. Takie zachowanie, w ocenie organu, w żadnym razie nie ma charakteru przeszkody, której nie można przewidzieć, czy jej zapobiec.

W związku z powyższym organ uznał, że nie zachodzi zatem prawdopodobieństwo braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, stąd nie została spełniona dyspozycja art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu R. N. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r.

Zaskarżonym postanowieniom zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: tj. art. 228 § 1 pkt 2, art. 162 § 1 oraz norm postępowania podatkowego określonych w Ordynacji podatkowej tj. art. 120 wyrażającego zasadę legalizmu, art. 121 § 1 formułującego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, art. 187 § 1 poprzez prowadzenie postępowania jednostronnie, tj. ukierunkowanego na z góry założony cel, opieranie się na domniemaniach, rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika, art. 191 poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, art. 210 § 4 poprzez nie wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Wniósł o uchylenie postanowień Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r., opisanych na wstępie oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Wyjaśnił, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia odwołań był brak znajomości treści decyzji i ich uzasadnień z uwagi na to, że decyzje te nie zostały mu doręczone. Podniósł, że wiedzę o istnieniu przedmiotowych decyzji uzyskał w dniu 7 stycznia 2015. w trakcie zapoznawania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], natomiast kserokopie decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. otrzymał w dniu 21 stycznia 2015 r.

W ocenie skarżącego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań został więc zachowany.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skarg podtrzymując twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skargi R. N. nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.

Na wstępie należy stwierdzić, że formułowanie zarzutu nieskutecznego doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Wniosek taki opiera się bowiem na założeniu, że decyzje zostały skutecznie doręczone i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2005 roku, FSK 2587/04, LEX nr 173329).

Stosownie do art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Trzeba tutaj podkreślić, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania została rozstrzygnięta ostatecznymi postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że przepis art. 162 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa ( rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit., str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r. II FSK 616/2005 ONSAiWSA 2007/3 poz. 67, z dnia 21 grudnia 2006 r. I FSK 374/2006, z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 1716/99 LexPolonica nr 349705, z dnia 11 kwietnia 1997 r. III SA 1581/95 LexPolonica nr 339016), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004, str. 586; H. Dzwonkowki (w:) C. Kosikowski, A. Huchla, H. Dzwonkowski, Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2004, str. 437).

W przedmiotowej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Obowiązek zaś uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (zob. też B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 486-487). Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lutego 2000 r. I SA 1072/2000 LexPolonica nr 370242, z dnia 13 października 1999 r. I SA 459/99, z dnia 20 kwietnia 1999 r. I SA/Ka 1609/97 LexPolonica nr 346332, z dnia 1 marca 1999 r. II SA 45/99 LexPolonica nr 391191, z dnia 30 grudnia 1998 r. I SA 1128/98, z dnia 14 listopada 1995 r. SA/Wr 236/95 LexPolonica nr 341785).

Warunkiem wstępnym wniosku o przywrócenie terminu jest zatem jego uchybienie, a kolejnym uprawdopodobnienie braku winy.

Dla możliwości rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu niezbędne jest ustalenie, czy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. zostały skutecznie doręczona skarżącemu, a więc czy termin do wniesienia odwołania w ogóle się rozpoczął i zakończył bieg.

W tym zakresie podnieść należy, że zgodnie treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 lub w art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni ( § 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).

Doręczenie przewidziane w art. 150 Ordynacji podatkowej oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata, i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (por. wyrok TK z dnia 17 września 2002r. SK 35/01 OTK - A 2002, nr 5, poz. 60; postanowienie SN z dnia 104 września 1970 r., sygn. akt IPZ 53/70).

Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzje z dnia [...] listopada 2014 r. adresowana do skarżącego została awizowana przez doręczyciela w dniu 14 listopada 2014 r., powtórnie w dniu 24 listopada 2014 r., a następnie w dniu 3 grudnia 2014 r. zwrócona do nadawcy. Przy czym doręczyciel we właściwym punkcie zwrotnego poświadczenia odbioru wskazał, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym F., zaś awizo pozostawiono na drzwiach mieszkania adresata.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przesyłka kierowana do podatnika została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a zatem w sprawie mamy do czynienia z tzw. fikcją doręczenia. Podkreślenia tutaj wymaga, że organ wyjaśniał kwestie związane z doręczaniem decyzji. W odpowiedzi na wezwanie organu Poczta Polska w piśmie z dnia 1 kwietnia 2015 r. wskazała, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki pozostawiono w skrzynce na listy a listonosz błędnie zaznaczył, że przesyłka została pozostawiona w drzwiach adresata. Także powtórne zawiadomienie o przesyłce zostało wrzucone do skrzynki pocztowej.

Organ odwoławczy dysponował zatem kopertą i prawidłowo sporządzonym dokumentem potwierdzającym doręczenie, w którym, co wcześniej zostało podniesione, zawarto informację o miejscu pozostawienia przedmiotowej decyzji w urzędzie pocztowym i o dwukrotnym jej awizowaniu.

Skoro zaś dane wynikające ze zwrotnego poświadczenia odbioru były kompletne i umożliwiały stwierdzenie skuteczności doręczenia decyzji w dniu 28 listopada 2014 r., wobec braku choćby uprawdopodobnienia przez skarżącego jakichkolwiek nieprawidłowości związanych zarówno z awizowaniem przesyłki, jak i prawidłowością działania organu odwoławczego odnośnie uznania przesyłki za skutecznie doręczoną, to należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza zarzucanych w skardze przepisów postępowania, tj. art.150 § 1,§ 1 a i § 2 oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zatem stanąć na stanowisku, że w niniejszej sprawie powoływanie się braki spełnienia warunków doręczenia zastępczego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej nie może uzasadniać uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi.

Podnieść należy, że uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, że w niniejszej sprawie ocena Dyrektora Izby Skarbowej, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojego zawinienia, nie może zostać uznana za dowolną i mieści się w granicach swobodnego uznania. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcia Sąd uznał, że oparte one zostały na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów procedury w zakresie doręczeń i terminów.

Wymaga bowiem podkreślenia, że zwrotne potwierdzenie dowodu doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, wywołującym określone skutki procesowe dla adresata korespondencji. Dokument urzędowy z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą. Dokument prawdziwy to taki, który jest niepodrobiony tj. pochodzi od organu wskazanego jako jego wystawca. Dokument prawdziwy jest więc dokumentem autentycznym. Domniemanie zgodności z prawdą oznacza natomiast, że to, co wynika z treści dokumentu jest zgodne z rzeczywistością (z prawdą). Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w wypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje zgodność z prawdą zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na potwierdzenie powyższego nie przedłożył jednak żadnego dowodu, opierając się tylko na gołosłownym twierdzeniu o nieprawidłowości działania Urzędu Pocztowego.

Należy także zgodzić się z organem, że sam wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie odwołań został złożony po upływie terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia.

W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie.

Z okoliczności rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący dowiedział się o wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzjach z dnia [...] listopada 2014 w dniu 7 stycznia 2015 r. - podczas zapoznawania się z materiałem dowodowym w sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2012 r. do czerwca 2013 r.

Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 373/08, "w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony, co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 (...) Ordynacji podatkowej musi być określony w sposób bezsporny, co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. (...) Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie". Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu uznanie, że ustanie przyczyny uchybienia miało miejsce nie w momencie powzięcia wiedzy o wydaniu rozstrzygnięcia, lecz w momencie zapoznania się z jego treścią skutkowałoby uzależnieniem początku biegu 7-dniowego terminu nie od przepisów prawa, lecz od woli zainteresowanego. Strona, bądź jej pełnomocnik, decydowaliby bowiem o momencie zapoznania się z treścią decyzji, a tym samym o momencie ustania przyczyny uchybienia (tak też NSA w wyroku z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1090/09).

Tym samym zasadnie organ odwoławczy skonstatował, że w dniu 7 stycznia 2015 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi i rozpoczął swój bieg termin do złożenia podania o przywrócenie terminu.

Fakt, że skarżący otrzymał kserokopie decyzji w dniu 21 stycznia 2015 r., w kontekście powyższych rozważań nie oznacza, że jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań pozostał wniesiony w terminie, a już na pewno, że w tym dniu ustała wskazana przez niego we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu przyczyna polegająca na braku wiedzy o istnieniu decyzji. Należy bowiem tutaj odróżnić moment powzięcia wiedzy o wydaniu decyzji przez stronę, do której była skierowana, a wraz z którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, od zapoznania się z treścią decyzji, o czym była mowa wyżej.

Twierdzenie skarżącego, że dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji mógł sporządzić odwołania od nich, bez którego złożenie samego wniosku o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu, pozostaje w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi w tej materii przepisami postępowania. W tym miejscu należy powołać treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 9/08, zgodnie z którą niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (...), stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę - na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

W konsekwencji w następstwie dokonania wszechstronnej oceny stanu faktycznego i uznania, że strona ponosi winę w uchybieniu terminu, w świetle przesłanek art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.