Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 102/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi O. Spółka z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2012 roku objętych zarządzeniami zabezpieczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej O. Spółka z o.o. w S. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., działając jako Organ podatkowy, określił O. [...] Sp. z o.o. w S. (dalej powoływana także jako "Skarżąca Spółka"), przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług – łącznie w wysokości [...] zł oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań na dzień wydania tej decyzji, oraz orzekł o zabezpieczeniu określonych przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę, tj w łącznej wysokości [...] zł. na majątku podatnika.

Jako adresata decyzji wskazano Skarżącą reprezentowaną przez radcę prawnego p. E. R.

2. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego, w związku z postępowaniem zabezpieczającym prowadzonym z majątku Skarżącej, zwrócił się z prośbą skierowaną do Skarżącej,

o udzielenie informacji czy radca prawny, p. E. R. jest umocowana

do występowania jako pełnomocnik Spółki O. [...] Sp. z o.o.

3. W dniu 27 sierpnia 2013 r. (data pisma 26 sierpnia 2013 r.) do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego wpłynęła odpowiedź na powyższe pismo, podpisana przez pełnomocnika Skarżącej, potwierdzająca umocowanie radcy prawnego p. E. R. do działania w imieniu Skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, wraz z pełnomocnictwem z dnia 9 sierpnia 2013 r., udzielonym przez D. M. Prezesa Zarządu Skarżącej.

3. Pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r., Nr [...], Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. uznał w związku z treścią pełnomocnictwa z dnia 9 sierpnia 2013 r., iż Skarżąca nie jest reprezentowana przez pełnomocnika.

4. Pismem z dnia 17 października 2013 r. (data wpływu do organu

23 października 2013 r.), pełnomocnik Skarżącej, powołując się znajdujący się

w aktach sprawy odpis pełnomocnictwa, ponownie poinformował Organ

o udzielonym przez Skarżącą pełnomocnictwie oraz wskazał na powinność Organu adresowania pism do pełnomocnika, nie zaś do Skarżącej.

5. Postanowieniem z [...] października 2013 r. Nr [...], adresowanym do Skarżącej, Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. przedłużył termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2012 r. objętych zarządzeniami zabezpieczenia od Nr [...] do Nr [...] z [...].07.2013 r., do dnia doręczenia ostatecznej decyzji określającej wysokość tych zobowiązań podatkowych lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu.

6. Na powyższe postanowienie w dniu 20 listopada 2013 r. zażalenie

w imieniu Skarżącej złożyli Prezes Zarządu - Pan D. M. oraz radca prawny p. E. R., która do zażalenia dołączyła pełnomocnictwo z dnia 24 lutego 2013 r., upoważniające ją do reprezentowania O. [...] Sp. z o.o. przed sądami powszechnymi, organami administracji państwowej i samorządowej, sądami administracyjnymi, osobami fizycznymi, prawnymi i innymi podmiotami

nie posiadającymi osobowości prawnej, organami egzekucyjnymi i wszelkimi podmiotami w związku z prowadzeniem wszelkich spraw O. [...] Sp. z o.o. Pełnomocnictwo upoważnia także do składania oświadczeń woli, odbioru pism, podpisywania pism, wysyłania korespondencji, odbioru korespondencji

oraz wszelkich czynności związanych z reprezentowaniem O. [...] Sp. z o.o. przed wymienionymi organami i podmiotami. Zażalenia powyższe objęto jednym postępowaniem z uwagi na to, iż były tej samej treści.

7. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. W rozstrzygnięciu wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz wydruku z systemu Poczty Polskiej - śledzenie przesyłek wynika, iż postanowienie z [...] października 2013 r. zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 12 listopada 2013 r., a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 19 listopada 2013 r. Tymczasem, zażalenia w sprawie zostały wniesione w dniu 20 listopada 2013 r. (data nadania zażaleń w placówce pocztowej), a zatem z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako u.p.e.a.).

8. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej Spółki wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzuciła naruszenie:

- art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2013 r. pomimo, iż odpis tego postanowienia nie został doręczony pełnomocnikowi ustanowionemu przez Skarżącego,

- art. 45 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2013 r., pomimo, iż odpis tego postanowienia nie został skutecznie doręczony Skarżącemu w dniu, od którego Organ poczytuje rozpoczęcie biegu siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie,

- art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2013 r., pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu, co czyni skarżone postanowienie wadliwym,

- art. 40 § 2 k.p.a. i art. 45 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] października

2013 r., pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu wobec wadliwego i nieskutecznego doręczenia tego postanowienia.

Wskazując na powyższe, autorka skargi wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Organ I instancji w nieuzasadniony sposób zakwestionował udzielone w dniu 24 lutego 2013 r. przez skarżącą Spółkę pełnomocnikowi pełnomocnictwo, które zostało złożone do akt sprawy

z dokonaniem pierwszej czynności. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki, postępowanie zabezpieczające stanowi integralną część prowadzonego

przez Organ postępowania podatkowego, w toku którego organ nie podważał zakresu umocowania pełnomocnika skarżącej Spółki. Tym samym, postanowienie

z dnia [...] października 2013 r. powinno zostać doręczone nie na adres siedziby Spółki, jak uczynił to Organ, lecz do rąk pełnomocnika. Niedopuszczalne jest zatem stwierdzenie, że uchybiono terminowi do wniesienia zażalenia, gdyż ten termin względem pełnomocnika, a w konsekwencji także względem skarżącej Spółki,

w ogóle nie rozpoczął biegu.

Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzuciła również nieskuteczne doręczenie postanowienia z dnia [...] października 2013 r., w placówce pocztowej pani M. A., gdyż osoba ta nie była uprawniona do odbioru pism w imieniu skarżącej Spółki w rozumieniu art. 45 k.p.a. Pełnomocnik powołała się przy tym

na reklamację skierowaną do Poczty Polskiej w związku z wadliwym doręczeniem spornej przesyłki, która to reklamacja została uwzględniona (k. 6,7 akt sądowych).

9. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w aktach postępowania zabezpieczającego, prowadzonego przez organ I instancji, brak było pełnomocnictwa przedłożonego przez Panią E. R. do reprezentowania skarżącej Spółki w postępowaniu zabezpieczającym, dlatego też Organ I instancji prawidłowo skierował postanowienie na adres skarżącej Spółki. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Strony skarżącej, że postępowanie zabezpieczające

jest integralną częścią postępowania podatkowego, a zatem nie były wymagany kolejny dokument pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo złożone do akt postępowania podatkowego nie wywołuje automatycznie skutku w postępowaniu zabezpieczającym toczącym się z udziałem tej samej strony (por. wyrok NSA z 14.06.2012 r. sygn. akt

II FSK 2513/10).

Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się również ze stanowiskiem strony Skarżącej, jakoby postanowienie z dnia [...] października 2013 r. zostało doręczone osobie nieuprawnionej do odbioru przesyłek w imieniu skarżącej Spółki. Wskazał, że pani M. A. dysponowała awizem oraz posługiwała się pieczęcią skarżącej Spółki,

a zatem zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, należało ją uznać

za upoważnioną do odbioru korespondencji, szczególnie że w toku postępowania podatkowego wielokrotnie odbierała korespondencję kierowaną do skarżącej Spółki

i wówczas Spółka nie kwestionowała skuteczności tych doręczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

9. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów

za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji

lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło

w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie

z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

10. Spór w sprawie ogniskuje się wokół kwestii uznania prawidłowości doręczenia postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...].

11. Wywód należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z treścią normy wyrażonej w art. 18 u.p.e.a., Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej,

w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe oraz to, że u.p.e.a.

nie zawiera autonomicznej regulacji w przedmiocie doręczeń w stosunku do k.p.a. przyjąć należy, że zastosowanie w tym przedmiocie znajdują przepisy rozdziału

8 k.p.a. Zgodnie z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Kluczowe znaczenie dla rozpoznania podstawowego zarzutu Skargi – naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. będzie miało zatem ustalenie, czy Skarżąca ustanowiła pełnomocnika i jeśli tak, do czego był on umocowany, następnie zaś w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na tak postawione pytania, czy temu pełnomocnikowi, zgodnie z dyspozycją normy art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. prawidłowo doręczono postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...].

Z akt tej sprawy, jak też z akt sprawy zakończonej wydaniem przez tut. Sąd wyroku z dnia 25 marca 2014 r. (sygn. I SA/Bk 2/14), znanych Sądowi z urzędu wynika, że w dyspozycji Organu prowadzącego sprawę zakończoną wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B., znajdowało się pełnomocnictwo z dnia 24 lutego 2013 r., upoważniające radcę prawnego, p. E. R. do reprezentowania O. [...] Sp. z o.o. przed sądami powszechnymi, organami administracji państwowej i samorządowej, sądami administracyjnymi, osobami fizycznymi, prawnymi i innymi podmiotami nie posiadającymi osobowości prawnej, organami egzekucyjnymi i wszelkimi podmiotami w związku z prowadzeniem wszelkich spraw O. [...] Sp. z o.o., upoważniające także pełnomocnika do składania oświadczeń woli, odbioru pism, podpisywania pism, wysyłania korespondencji, odbioru korespondencji oraz wszelkich czynności związanych z reprezentowaniem O. [...] Sp. z o.o. przed wymienionymi organami i podmiotami.

Nie może także ujść uwadze, że sprawa, najpierw prowadzona na podstawie przepisów prawa podatkowego, następnie zaś na podstawie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozostawała niezmiennie w gestii tego samego podmiotu, który pełnił podwójną rolę: organu podatkowego i organu egzekucyjnego. Nie zmienia to jednak faktu, że wystarczająco szerokie

i wystarczająco konkretne umocowanie do reprezentowania Skarżącej także

w postępowaniu egzekucyjnym, znajdowało się w aktach sprawy,

tak jak w tym aktach znajdowała się decyzja Organu z dnia [...] lipca 2013 r.

Nr [...].

Stąd biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu Skarżąca była prawidłowo reprezentowana przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, zaś stosowne pełnomocnictwo znajdowało się w dyspozycji Organu. Co więcej, nie był to pełnomocnik, który pojawił się dopiero na etapie postępowania zabezpieczającego, ale "towarzyszył" on Skarżącej zarówno w poprzednich, jak i w późniejszych etapach postępowania; uzewnętrzniał on wolę reprezentowania Skarżącej

a Skarżący nie tylko pełnomocnictwa nie odwołał, ale wręcz je ponownie potwierdził, udzielając pełnomocnictwa w dniu 9 sierpnia 2013 r.

W ocenie Sądu, Organ jeśli powziął wątpliwość co do zakresu tak udzielonego pełnomocnictwa z dnia 9 sierpnia 2013 r. w porównaniu

do pełnomocnictwa wcześniejszego z dnia 24 lutego 2013 r., mógł co najwyżej zażądać dookreślenia zakresu i charakteru umocowania, nie zaś uznać,

że Skarżąca działała bez pełnomocnika, co niewątpliwie nie wynikało

ani z oświadczenia woli Skarżącej, ani samego pełnomocnika.

12. Rozpoznając ponownie sprawę Organ uzna pełnomocnictwo z dnia

24 lutego 2013 r. udzielone radcy prawnemu p. E. R. za skuteczne

i następnie ustali datę faktycznego doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...]. Dopiero tak poczynione ustalenia będą skutkowały określeniem prawidłowego terminu wniesienia zażalenia na w/w postanowienie i weryfikacją, czy jeśli termin ten upłynął, został dochowany.

13. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał za przedwczesne badanie pozostałych zarzutów skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie

w przedmiocie wykonalności postanowienia uzasadnia art. 152 tej ustawy,

a w zakresie kosztów - art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.