Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 324/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono,że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: Art. 5 pkt 3, pkt 11, art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 30b ust. 2, 30c ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1-3, ust. 4 i 5, art. 30e
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia 1 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A., II. zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor Zarządzający Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. – dalej ARR poinformował M. R., o tym, że jego wniosek nr [...] o przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości nie spełnił wymagań minimalnych i nie został rekomendowany do dofinansowania, w ramach projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" realizowanego przez ARR i współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, Priorytet 6 "Rynek pracy otwarty dla wszystkich" Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia".

ARR podkreślił w piśmie, że wniosek skarżącego uzyskał 68 punkty, w tym:

• w kategorii I POMYSŁ NA BIZNES – ANALIZA MARKETINGOWA – 26 pkt – (wymagane minimum punktowe 30 punktów);

• w kategorii II POTENCJAŁ WNIOSKODAWCY – 15 pkt (wymagane minimum punktowe 10 pkt);

• w kategorii III EFEKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA - 27 pkt (wymagane minimum punktowe 30 punktów).

Nadto ARR pouczyła skarżącego, że zgodnie z Regulaminem udzielenia wsparcia finansowego oraz doradczego dla nowopowstałych przedsiębiorców w ramach projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" podane wyniki nie są ostateczne." Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy można złożyć w formie pisemnej z uzasadnieniem, we właściwym Punkcie Obsługi w terminie do dnia 11 stycznia 2011r. W przypadku złożenia przez Beneficjenta Ostatecznego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, biznesplan będzie kierowany do ponownej oceny przez członka Komisji Ocen Wniosków (jednego oceniającego). Członek Komisji dokonujący dodatkowej oceny zapoznaje się z dodatkowymi argumentami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dokona ponownej oceny biznesplanu. Ostateczną ocenę merytoryczną biznesplanu stanowi ocena dokonana przez trzeciego członka Komisji, uzyskana w trakcie procedury odwoławczej. Komisja rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie do 21 dni roboczych od daty zakończenia naboru wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjmowanych od beneficjentów Ostatecznych. Komisja podejmie ostateczną decyzje w zakresie przyznania wsparcia. Od decyzji Komisji nie przysługują żadne środki odwoławcze.

W dniu 5 stycznia 2011 r. M. R. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, który następnie uzupełnił pismem z dnia 8 stycznia 2011 r. We wniosku skarżący domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy. Poniósł, że w jego ocenie, przedmiotowe przedsięwzięcie jest już zrealizowane w ponad 90%. Skarżący od 40 lat pracuje w usługach, z czego od 15 lat prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w branży bezpośrednio związanej z przedmiotowym projektem, więc ma duże doświadczenie zawodowe. Podkreślił również oryginalność swojego pomysłu oraz innowacyjność zabiegów: oczyszczających, stymulujących i energetyzujących. W konsekwencji skarżący stwierdził, że konkurencyjność całości projektu, jego spójność i logiczność w żaden sposób nie zasługują na tak mierną ocenę 68 punktów i są one przejawem braku bezstronności oceniających. Przy zainwestowaniu tak dużych środków własnych (ponad 3 mln zł), mając na uwadze niewielki brakujący ich procent do rozpoczęcia działalności czyli zakup urządzeń i przygotowanie pomieszczeń w oparciu o środki unijne w wysokości 40. 000 zł, projekt jest całkowicie uzasadniony i powinien znaleźć poparcie specjalistów dokonujących weryfikacji wniosków. Nadto skarżący zarzucił dyskryminację ze względu pochodzenie, (gdyż nie jest góralem z dziada pradziada), stan posiadania (27 na 40 możliwych do zdobycia punktów) i wiek.

W piśmie z dnia 1 lutego 2011 r. znak [...] Dyrektor Zarządzający ARR zawarł informację, że po rozpoznaniu odwołania od decyzji Komisji Oceny Wniosków, wniosek skarżącego o przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości nie spełnił wymagań minimalnych i nie został rekomendowany do dofinansowania, w ramach projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" realizowanego przez ARR i współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, Priorytet 6 "Rynek pracy otwarty dla wszystkich" Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia".

ARR podkreślił w piśmie, że wniosek skarżącego uzyskał 74,5 punkty, w tym:

• w kategorii I POMYSŁ NA BIZNES – ANALIZA MARKETINGOWA – 28,25 pkt – (wymagane minimum punktowe 30 punktów);

• w kategorii III EFEKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA – 29,25 pkt (wymagane minimum punktowe 30 punktów).

Nadto ARR pouczyła skarżącego, że zgodnie z regulaminem udzielenia wsparcia finansowego oraz doradczego dla nowopowstałych przedsiębiorców w ramach projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" podane wyniki są ostateczne."

W dniu 8 lutego 2011 r. skarżący M. R. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie skargę na powyższą informację zawartą w piśmie Dyrektora Zarządzającego ARR z dnia 1 lutego 2011 r. znak [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo i nakazanie ARR ponowną ocenę przez dwóch niezależnych ekspertów. Skarżący opisał przebieg Konkursu oraz przedstawił argumenty przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji. W szczególności zarzucił, że organ dopuścił się dyskryminacji ze względu na wiek, niepełnosprawność skarżącego oraz jego stan posiadania poprzez:

• odmowę równego traktowania beneficjów młodych i starszych przy ocenie prawa do przyznania dotacji,

• odmowę przyznania równych praw osobie niepełnosprawnej do świadczenia pracy przez rzekomą konieczność zatrudnienia większej liczby pracowników, nie uwzględniając doświadczenia, wykształcenia, wiedzy i umiejętności,

• odmowę prawa własności przez kwestionowanie prawa czasowego wydzierżawiania nieruchomości,

• nie uwzględnienia priorytetów programu operacyjnego Kapitał Ludzki, przyznającego dodatkowe prawa osobom niepełnosprawnym i wieku po 45 roku życia,

• odmowę uznania zaawansowania finansowego w 97%, jako gwarancji powodzenia projektu.

Na poparcie zasadności swoich twierdzeń skarżący powołał art. 9 ust. 1 "dyrektywy 2000/78 WE", protokół nr 12 katalogu praw i wolności – przez ogólny zakaz dyskryminacji, a także art. 32, art. 64 i art. 69 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. wniosła o odrzucenie w całości skargi, podnosząc, że w dniu 29 stycznia 2010 r. zawarła z Województwem - Wojewódzkim Urzędem Pracy (dalej WUP) umowę [...] o dofinansowanie Projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, Priorytet 6 "Rynek pracy otwarty dla wszystkich" Działanie 6.2 "Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia".

Na podstawie umowy o partnerstwie z dnia 19 marca 2009 r. ww. Projekt jest realizowany w ramach partnerstwa przez Lidera – ARR S.A. oraz ośmiu Partnerów, w tym m.in. Fundacje Rozwoju Regionu A. W ramach projektu przyjęto podział terytorialny wskazujący podmioty właściwe do spraw związanych z realizacja Projektu w poszczególnych powiatach województwa [...]. Beneficjenci ostateczni z powiatu [...] obsługiwani byli przez Fundację Rozwoju Regionu A. W ramach przedmiotowego projektu skarżący złożył wniosek o przyznanie środków finansowych, zgodnie z obowiązująca procedurą. Wniosek ten poddany został ocenie formalnej i ocenie merytorycznej.

Nadto ARR S.A. podniósł, że decyzji o odmowie rekomendowania wniosku do dofinansowania nie należy traktować jako decyzji administracyjnej, w rozumieniu k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawy poprzez wydanie decyzji, natomiast ARR jest spółką kapitałową prawa handlowego, nie jest organem administracji publicznej i nie ma prawa do wydawania decyzji w formie decyzji administracyjnej. ARR S.A. w przedmiotowej sprawie pełni tylko funkcje beneficjenta.

Dodatkowo ARR S.A. podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, dotyczące procedury odwoławczej przewidzianej w art. 30b-30g, bowiem odnoszą się one do oceny projektów, przy czym za projekt należy rozumieć przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie, zawartej między beneficjentem, a instytucją zarządzającą, instytucja pośredniczącą lub instytucjom wdrażającą.

W przypadku projektu "Zostań Przedsiębiorcą II" ARR S.A. pełni rolę beneficjenta, zaś instytucją Wdrażającą jest Województwo – Wojewódzki Urząd Pracy, natomiast skarżący jest beneficjentem Ostatecznym.

Jako podstawę odrzucenia skargi ARR S.A. wskazał art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. – dalej ustawa p.p.s.a) stojąc na stanowisku, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wymaga rozważenia podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Ustalenie bowiem, że sprawa, w której wniesiono skargę nie należy do właściwości Sądu administracyjnego, obliguje Sąd administracyjny do odrzucenia skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.

Podobna sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, z tą różnicą, że zaskarżono do Sądu rozstrzygnięcie [...] Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 244/11 tut. Sąd orzekł, że zarzut odrzucenie skargi w przedmiotowej sprawie nie jest uzasadniony. Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 436/11.

Sąd orzekający w tym składzie w pełni podziela i przyjmuje jako swoje argumenty podniesione przez Sąd w powołanym powyżej postanowieniu. W pierwszej kolejności wyjść należy od przypomnienia, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227 poz. 1658 z późn.zm. – dalej jako ustawa) w art. 5 pkt 1 definiuje beneficjenta jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, realizującą projekty finansowane z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie projektu. Art. 1 ust. 1 i 2 ustawy określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tą politykę oraz tryb współpracy między nimi i stosuje się ją do programów współfinansowanych m.in. z Europejskiego Funduszu Społecznego.

Zadania i zakres Europejskiego Funduszu Społecznego EFS określa Rozporządzenie (WE) Nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1784/1999 (Dz.U. UE.L.06.210.12 z późn.zm.) oraz Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1260/1999 (Dz.U. UE.L.06.210.25 z późn.zm.). To ostatnie Rozporządzenie w przepisie art. 2 pkt 4 definiuje – dla jego celów – pojęcie beneficjenta jako podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo, publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za inicjowanie, lub inicjujące i realizujące operacje. Przepis ten stanowi dalej, że w ramach programów pomocy objętych art. 87 Traktatu (ustanawiającego Wspólnotę Europejską) beneficjentami są przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne, realizujące indywidualny projekt i otrzymujące pomoc publiczną.

Z kolei przepis art. 21 ust. 1 ustawy stanowi, że w zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy. W myśl art. 21 ust. 2 podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1 są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci.

W oparciu o delegację z art. 21 ust. 3 ustawy wydane zostało Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Przedmiotem regulacji tego Rozporządzenia jest (§ 1) określenie szczegółowe przeznaczenia, warunków i trybu udzielenia pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Rozporządzenie w § 2 pkt 1 zawiera definicję beneficjenta pomocy udzielonej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej POKL), przez odesłanie do art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn.zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 16 powołanej wyżej ustawy przez beneficjenta pomocy należy rozumieć podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym podmiot prowadzący działalność w zakresie rolnictwa lub rybołówstwa, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.

W świetle powyższych regulacji Agencja Rozwoju Regionalnego będąc Beneficjentem w rozumieniu ustawy nie ma jednak przymiotu beneficjenta pomocy w rozumieniu przepisu § 2 pkt 1 powołanego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 6 maja 2008 r., a więc podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, który otrzymał pomoc publiczną, i który zamyka łańcuch podmiotów uczestniczących w procedurze udzielania tej pomocy.

Do odpowiedzi na skargę ARR S.A. przedstawiła umowę z dnia 29 stycznia 2010 r. o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nr [...], zawartą pomiędzy Województwem – Wojewódzkim Urzędem Pracy, jako Instytucją Wdrażającą (Instytucją Pośredniczącą II stopnia – IP2), a Agencją Rozwoju Regionalnego S.A. jako Beneficjentem.

Szczegółowym przedmiotem umowy jest przyznanie Beneficjentowi dofinansowania w formie dotacji rozwojowej, na realizację projektu, oraz określenie trybu przekazywania dotacji rozwojowej oraz obowiązków Beneficjenta i Partnerów. W umowie (§ 3) Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu na podstawie wniosku. Postanowieniami § 24a umowy Instytucja Wdrażająca (IPII) cedowała na ARR jako Beneficjenta obowiązki wynikające z udzielenia pomocy publicznej, z zastrzeżeniem (§ 24a ust. 2), iż następuje to bez uszczerbku dla pełnionej przez Wojewódzki Urząd Pracy funkcji podmiotu udzielającego pomocy publicznej zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W myśl tego przepisu podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1 (tj. spełniającej przesłanki z art. 87 Traktatu lub pomocy de minimis) są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci.

W myśl art. 21 ust. 2 ustawy także beneficjent (poza instytucją zarządzającą, instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą) może pełnić rolę podmiotu udzielającego pomocy – w konkretnej sprawie pomocy de minimis. Dopiero bowiem środki udzielone przez stronę przeciwną – jako Beneficjenta konkursu "Zostań Przedsiębiorą II" uczestnikom projektu jako beneficjentom ostatecznym, a o uzyskanie takiego przymiotu ubiegał się skarżący, stanowią realizację Programu Operacyjnego – Kapitał Ludzki w ramach Działania 6.2 "Rynek pracy otwarty dla wszystkich " Wytyczne wyraźnie podkreślają, że dopiero te środki, które przyznaje Beneficjent uczestnikom projektu, stanowią pomoc publiczną. Natomiast przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, określa rodzaje projektów jakie mogą być dofinansowane w ramach programu operacyjnego, zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez komitet monitorujący.

Należą tu projekty:

1. indywidualne – o strategicznym znaczeniu dla realizacji programu, wskazywane przez instytucję zarządzającą,

2. systemowe, w tym również projekty pomocy technicznej – polegające na realizacji zadań publicznych przez podmioty działające na podstawie odrębnych przepisów, w zakresie określonym przepisami prawa i dokumentami strategiczno-programowymi przyjętymi przez Radę Ministrów,

3. wyłonione w trybie konkursu.

Powołane już wyżej, wydane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy, Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w Ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, m.in. w Rozdziale 5 określa warunki udzielania pomocy de minimis. Rozporządzenie w § 33 pkt 1-3 powtarza regulacje ustawy, że pomoc publiczna może być udzielona z zachowaniem warunków rozporządzenia, w projektach indywidualnych, systemowych lub konkursowych. Oceny wniosków o dofinansowanie projektu składanych przez beneficjenta pomocy dokonuje właściwa instytucja, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy.

Jednakże przepis art. 28 ust. 2 przewiduje sytuację, kiedy instytucja zarządzająca lub pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem, na podstawie umowy.

Z tych względów art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy i § 33 pkt 3 w/w Rozporządzenia miały zastosowanie nie tylko na etapie rozstrzygnięcia przez Instytucję Organizującą Konkurs o przyjęciu w drodze konkursu do realizacji projektu " Zostań Przedsiębiorą II " zgłoszonego przez ARR, ale także na etapie realizacji przez ARR zgłoszonego przez ten podmiot projektu, którego celem było udzielenie wsparcia finansowego i doradczego w ramach Działania 6.2 Priorytetu VI, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, mającego charakter pomocy publicznej de minimis, współfinansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Mimo zatem, iż Regulamin Rekrutacji i Wsparcia Szkoleniowo-Doradczego w ramach "Zostań Przedsiębiorcą II" realizowany w ramach Działania 6.2. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, zatwierdzony w dniu 21 czerwca 2010 r. nie używa terminu "konkurs", to w świetle art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy, wyłonienie podmiotów, które zostać miały beneficjentami pomocy publicznej o charakterze de minimis, nastąpić mogło tylko w drodze konkursu. Przedmiotem konkursu była ocena, według przyjętych kryteriów i wyrażonych w karcie oceny merytorycznej oraz przy spełnieniu wymogów rekrutacji, zgłoszonych przez uczestników konkursu przy wnioskach o dofinansowanie biznes planów. Powołany Regulamin w § 17 w ust. 1 przewiduje, że od oceny Komisji zainteresowanemu przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem § 17 Regulaminu określa procedurę odwoławczą w systemie realizacji programu operacyjnego, której wyczerpanie otwiera drogę do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych art. 30c ust. 1 i 2 ustawy, w związku z art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W świetle przepisu art. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Agencja Rozwoju Regionalnego w oparciu o postanowienia § 24a umowy z dnia 29 stycznia 2010 r. o dofinansowaniu projektu "Zostań Przedsiębiorą II" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zawartej z Instytucją Wdrażającą (Instytucją Pośredniczącą 2 stopnia), uzyskała przymiot Instytucji Pośredniczącej dalszego stopnia, która przejęła przekazane umową obowiązki wynikające z udzielania pomocy publicznej w zakresie określonym tą umową. Powołany bowiem w art. 5 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przepis art. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady WE Nr 1083/2006 z 11 lipca 2009r. już wyżej opisanego stanowi, że instytucją pośredniczącą (pełniącą funkcję instytucji pośredniczącej) w rozumieniu tego przepisu, może być (w zakresie funduszy objętych tym aktem), każdy podmiot lub instytucja publiczna lub prywatna, za której działalność instytucja zarządzająca lub instytucja certyfikująca ponosi odpowiedzialność lub wykonująca obowiązki w imieniu takiej instytucji w odniesieniu do beneficjentów realizujących operację.

Te okoliczności prowadzą do przyjęcia, iż sprawa ze skargi M. R. na negatywną ocenę projektu zgłoszonego do konkursu o przyznanie wsparcia finansowego współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego zawartą w zawiadomieniu z dnia 1 lutego 2011 r. [...] Dyrektora Zarządzającego Agencji Rozwoju Regionalnego, podlega właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 30c ustawy skarga wniesiona na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny projektu podlega kontroli sądu administracyjnego sprawowanej w trybie art. 3 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 30c ust. 3 i 5 oraz art. 30e ustawy, zaskarżona do sądu administracyjnego informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej jest traktowana jako akt nie będący decyzją lub postanowieniem administracyjnym ani czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przy czym stosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy.

Tak ukształtowany zakres kognicji sądu administracyjnego oznacza, że rozpatrujący sprawę Sąd, po wstępnej kontroli skuteczności wniesienia skargi, kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem może też badać zgodność z prawem zaskarżonej informacji o negatywnym wyniku rozpatrzenia protestu.

Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi, gdyż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddali, a w razie jej uwzględnienia, sąd stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekaże jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (art. 30c ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). W konsekwencji, gdy Sąd stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, może zobowiązać instytucję zarządzającą lub pośredniczącą do ponownej oceny wniosku na takim etapie, na jakim złożono skargę, a instytucja ta będzie związana oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku.

Przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011r., sygn. akt P 1/11, orzekł o niezgodności z art. 87 Konstytucji:

- art. 5 pkt 11 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego,

-art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze oraz ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego,

-art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

Trybunał przewidział równocześnie, że przepisy te, we wskazanym zakresie, tracą moc z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Z kolei postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012r., sygn. akt P 9/10 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie wszczętej pytaniem prawnym WSA w Warszawie, ze względu na wydanie opisanego powyżej wyroku.

W przedmiotowej sprawie, jako wzorzec kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął w niniejszej sprawie treść ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Tak określone cele ustawowe mogą być prawidłowo zrealizowane, gdy ocena zgłoszonego projektu będzie wnikliwym badaniem wniosku z punktu widzenia spełniania wymogów ustawowych. A zatem przeprowadzona przez instytucję wdrażającą ocena projektu będzie mogła być uznana za zgodną z prawem, gdy będzie ona zgodna z ustalonymi przez instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, na podstawie w/w ustawy i w zgodzie z tą ustawą, zasadami systemu realizacji programu operacyjnego oraz treścią informacji o konkursie.

W takim zatem zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie uprawniony był do dokonania kontroli działalności instytucji wdrażającej, badając legalność zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu była więc ocena merytoryczna. Zdaniem Sądu ocena dokonana przez organ, z której wynika, że skarżący nie spełnia wskazanych kryteriów, była niezgodna z prawem.

Podstawowym standardem każdego postępowania przed organami administracji publicznej w demokratycznym państwie jest prawo do odwołania rozumianego jako prawo domagania się weryfikacji zaskarżonego aktu lub czynności, polegającej na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, co do zasady przez inny, zwykle nadrzędny organ. Najszerzej zasadę tę formułuje przepis art. 78 Konstytucji RP, według którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie prawniczym nie budzi wątpliwości teza, że wymóg z art. 78 Konstytucji RP spełnia środek zaskarżenia, za pomocą którego strona może domagać się ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2010, II GSK 659/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przewidziano wymóg wprowadzenia co najmniej jednego środka odwoławczego w postępowaniu o dofinansowanie projektu (art. 30b ust. 2). Ustawodawca nie wypowiedział się, co do charakteru tego środka, wskazując jedynie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Odwołując się jednak do wskazanych powyżej wymagań należy uznać, że środek odwoławczy o którym mowa w art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, powinien te minimalne wymagania spełniać. Niezależnie więc co faktycznie napisano w konkretnym systemie realizacji programu operacyjnego na temat procedury odwoławczej, procedura ta powinna zapewnić co najmniej dwukrotne rozpatrzenie sprawy (dwukrotną ocenę projektu). Nawet jeżeli działanie organu odwoławczego ograniczałoby się jedynie do skontrolowania pod względem prawnym oceny projektu przeprowadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czyli do dokonania "oceny" projektu, to jest to również ocena projektu w rozumieniu art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy, będąca istotną gwarancją obiektywnego i bezstronnego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2011r., II GSK 1466/10, a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1303/11- publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa w procedurze odwoławczej.

Przede wszystkim podkreślić należy, że pismem z dnia 4 stycznia 2011 r. Dyrektor Zarządzający ARR S.A. poinformował skarżącego, że jego wniosek uzyskał 68 punktów, wskazując mu jedynie, że w kategorii I POMYSŁ NA BIZNES – ANALIZA MARKETINGOWA skarżący uzyskał 26 punktów na wymagane minimum punktowe 30 punktów, w kategorii II POTENCJAŁ WNIOSKODAWCY – uzyskał 15 punktów, na wymagane minimum 10 punktów, a w kategorii III EFEKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA – 27 punktów, na wymagane minimum punktowe 30 punktów.

Od tego rozstrzygnięcia skarżący w wymaganym terminie wniósł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, kwestionując przyznaną mu punktację. Podkreślił, że jego przedsięwzięcie jest zrealizowane w 90%, od 40 lat pracuje w usługach, z czego od 15 lat prowadzi własną działalność gospodarczą, a także, że zaangażował ponad 3 mln zł pochodzących z jego własnych zasobów finansowych, zatem jego projekt powinien znaleźć poparcie specjalistów dokonujących weryfikacji wniosków. Tymczasem w piśmie z dnia 1 lutego 2011 r. po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego, Dyrektor ARR S.A., stwierdził jedynie, że wniosek skarżącego uzyskał 74,5 punków, w tym w kategorii I POMYSŁ NA BIZNES – ANALIZA MARKETINGOWA skarżący uzyskał 28,25 punktów na wymagane minimum punktowe 30 punktów, zaś w kategorii III EFEKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA – uzyskał 29,25 punktów, na wymagane minimum punktowe 30 punktów.

W żaden sposób ARR S.A. nie odniósł się, do zarzutów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a także w żaden sposób nie wskazano, czemu obecnie skarżącemu aż w dwóch kategoriach przyznano więcej punktów niż poprzednio. Podkreślić także należy, że formułowane przez organ zarzuty, na których opiera on negatywną ocenę projektu, muszą być szczegółowo, wyczerpująco uzasadnione. Wymogu tego nie spełniają lakoniczne, ogólne stwierdzenia o uzyskaniu określonej liczbie punktów, bez precyzyjnego uzasadnienie dlaczego w poszczególnych kategoriach skarżący otrzymał określoną liczbę punktów.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien swoje rozstrzygnięcie szczegółowo i zrozumiale dla strony uzasadnić.

W konsekwencji takie działanie ARR S.A. narusza procedurę odwoławczą która wynika zarówno z cytowanego powyżej art. 78 Konstytucji, jak i art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, pozbawiając skarżącego praktycznie środka odwoławczego na etapie postępowania administracyjnego, nie wspominając już o tym, że skarżącego nie pouczono o możliwości wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego.

Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W ocenie Sądu organ naruszył art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przewidujący co najmniej jeden środek odwoławczy oraz art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przewidujący równość wobec prawa poprzez nałożenie powinności uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.