Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 719/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2004r. znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmian przedmiotowych w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], polegających na sprostowaniu na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy pomiędzy działkami A1 A2, B1 B2 zgodnie z prawomocnym postanowieniem sądu z dnia [...]1984r. (sygn. akt [...] do którego załącznik graficzny stanowił operat pomiarowy podziału działki Nr A przyjęty w dniu [...]1984r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za Nr [...]

W podstawie prawnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).

Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Sprawa była już wcześniej rozpatrywana przez organ I instancji i organ odwoławczy. W [...] 2003r. S. M., współwłaściciel działki A2 i właściciel na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej działki B1 wniósł o "sprostowanie" na mapie ewidencji granic tych działek w sposób odpowiadający ich przebiegowi uwidocznionemu na przyjętym w dniu [...] 1984r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operacie pomiarowym Nr [...], stanowiącym załącznik do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]1984r. (sygn. [...]).

Decyzją z dnia [...] 2003r. Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany przez sprostowanie na mapie ewidencji gruntów przebiegu granic pomiędzy działkami B1 a A1 i A2. Rozpatrując odwołanie B. P. - właścicielki działki B1 od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2003r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] wydał dwie decyzje. Pierwszą z nich z dnia [...] 2004r. znak [...], orzekł o wprowadzeniu zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów w odniesieniu do przebiegu granicy ewidencyjnej między działkami A1, A2, C przez uwidocznienie w ewidencji przebiegu ich granic w sposób odpowiadający wyżej wskazanemu operatowi pomiarowemu przyjętemu w dniu [...] 1984r. za Nr [...] do zasobu. Od decyzji tej nie wniesiono odwołań i stała się ostateczna.

Decyzją drugą z dnia [...] 2004r. znak [...] Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji obrębu [...], przez sprostowanie na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy pomiędzy działkami A1, A2 B1 i B2 w sposób uwidoczniony na tym samym operacie pomiarowym przyjętym do zasobu [...] 1984r. Rozpatrując odwołanie B. P. od decyzji Starosty [...] z [...] 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], uchylił ją w całości swoją decyzją z dnia [...] 2004r. znak [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując sprawę po raz kolejny Starosta Powiatu [...], decyzją z dnia [...] 2004r. znak [...] orzekł o wprowadzeniu zmian przedmiotowych w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], przez uwidocznienie na mapie ewidencyjnej przebiegu granic pomiędzy działkami A1 A2, B1 533/6 zgodnie z operatem pomiarowym podziału działki A przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]1984r. za Nr [...] a stanowiącym załącznik do prawomocnego postanowienia (Sądu Rejonowego w [...]) z dnia [...]1984r. sygn. [...] Decyzję tą Starosta [...] oparł na następujących ustaleniach:

Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym postanowieniem z dnia [...] 1984r. (sygn. [...]) zniósł współwłasność E. Z. – B. i L. P. względem szeregu nieruchomości, w tym działki A o powierzchni [...] ha położonej w [...]

Zniesienie współwłasności działki A nastąpiło zgodnie z orzeczeniem przez jej podział uwidoczniony na mapie uzupełniającej podziału działki A sporządzonej dnia [...] 1984r. przez K. W. za Nr ewid. rob. geod. [...] Operat ten został w dniu [...] 1984r. za Nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Według tego opracowania dzielona działka A – otrzymała oznaczenie A0 o pow. [...] ha i uległa podziałowi na działki A1 o pow. [...]ha przyznaną na wyłączną własność E. Z. B., B1 o pow. [...]ha przyznaną na wyłączną własność L. P., oraz na działkę A2 o pow. [...] ha pozostawioną we współwłasności E. Z .- B. i L. P. Według tego operatu, działka A2 od strony zachodniej przylega do działki B1, a idąc w kierunku wschodnim od strony północnej, graniczy początkowo z działką A1, w dalszym biegu z działką B1 a następnie skręcając na południe do drogi publicznej od strony wschodniej graniczy z działką B3 (obecnie B2).

Ustalił organ I instancji, że opracowanie mapy podziału działki A, poprzedzone zostało czynnościami ustalenia przebiegu granic tej działki z sąsiednimi nieruchomościami z udziałem właścicieli tych nieruchomości. Wskazano, że protokołem granicznym z dnia [...]1984r. sporządzonym przez geodetę upoważnionego inż. K. W. ustalono przebieg granic działki A z działkami otaczającymi a m.in. z działką B1 wówczas własności S. S. – matki B. P. i z działką B4 wówczas własności J. H., przy udziale m.in. tych osób. Przebieg granic na gruncie był częściowo odmienny od ówczesnej mapy ewidencji gruntów. Obecnie właściciele sąsiednich nieruchomości, w tym S. S. i J. H. wyrazili zgodę na przebieg linii granicznych i położenie punktów granicznych działki A z działkami sąsiednimi, co potwierdzili, w tym – S. S. – podpisami.

Stwierdził Starosta, że S. S. z d. P. stała się m.in. właścicielką działki B4 o pow. [...] ha objętej aktem własności ziemi z dnia [...].1975r. Nr [...]. Działka B5 w 1982r. uległa podziałowi na działki B5 i B1 uwidocznionemu w operacie pomiarowym [...] Organ ustalił, że i w tym operacie wykazano identyczny przebieg granicy między działką B1 a działką A, jak w operacie późniejszego podziału działki A

Ustalił Starosta dalej, że w 1988r. odnowiono ewidencję gruntów i budynków obrębu [...] założoną w 1964r. W sporządzonym za Nr [...] odnowionym operacie ewidencji gruntów, błędnie skartowano operat podziału działki A, Nr [...], w wyniku czego przebieg granicy działek A1, A2, B1 i B2 w ewidencji gruntów przedstawiono odmiennie niż jest to uwidocznione w operacie podziału z [...] 1984r., według którego Sąd podzielił postanowieniem z [...] 1984r. (sygn. [...]) działkę A. Według mapy ewidencyjnej z 1988r. działka A2 od północy graniczyła tylko z działką A1, a na przedłużeniu jej biegu w kierunku wschodnim oznaczona była linią przerywaną jako użytek drogowy, w granicy działki B1.

W czasie wydawania decyzji właścicielem działki A1, obj. [...] był P. B., na podstawie darowizny E. B. umową notarialną z dnia [...].1987r. Nr rep. [...]

Właścicielami działki A4 i współwłaścicielami działki A2 w miejsce L. P., stali się na podstawie umowy o dożywocie z 1985r. i na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej L. i D. małż. P. Umową notarialną sprzedaży z dnia [...] 2001 Nr rep. [...], przenieśli prawo własności działki A4 oraz udział w ½ własności działki A2 na rzecz B. N. – M. i S. M. na prawach wspólności małżeńskiej. Prawo własności tych działek uwidocznione jest w KW [...]

S. S. notarialną umową darowizny z dnia [...].1999r. Nr Rep. [...] zbyła niemającą urządzonej księgi wieczystej nieruchomość składająca się z działek : B1 na rzecz B. P. i dz. [...] na rzecz H. i A. małż. W. Dla nieruchomości stanowiącej działkę B1 o pow. [...] ha własności B. P. urządzono księgę wieczystą [...]

Organ I instancji odniósł się do zebranych w sprawie dowodów. W szczególności wyjaśniono, że wykonany w toku postępowania ewidencyjnego operat mgr inż. A. G. przyjęty do zasobu za Nr [...] w celu kontrolnego obliczenia powierzchni działek A1 A2, B1 i B2 w istocie dokonał dalszego podziału działek A1 A2, B1 i B2 i nie mógł być uwzględniony jako dowód. Wyjaśniono, że złożone przez B. P. mapy opisujące jej działkę Nr B1 sporządzone były z matrycy ewidencyjnej błędnie wykreślonej w 1988r. w czasie odnawiania operatu ewidencyjnego obrębu [...], a więc obarczone są tym samym błędem co mapa ewidencyjna z 1988r.

Wskazując m.in. na przepis § 36 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w myśl którego przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a m.in. sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, organ I instancji uzasadnił wprowadzenie zmiany aktualizującej ewidencję przez usunięcie błędu w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...]

Od decyzji tej odwołanie złożyła B. P., "w zakresie przebiegu granicy między działkami A2 a B1". W odwołaniu podnoszono zarzut nieuwzględnienia opinii biegłego sądowego mgr inż. R. W. z dnia [...] 2001r. sporządzonej do sprawy [...] Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie wariantowego przedstawienia przebiegu drogi koniecznej dla działek A2 i A3 jako władnących. Odwołująca się podkreśliła, że według tego opracowania działka A2 jest krótsza i jej granica kończy się na granicy z działką A1. Podnosiła także, iż to właściciele tych działek wystąpili o ustanowienie drogi koniecznej i opinię sporządzono na ich wniosek. Zdaniem odwołania powyższe dowody wskazywały na to, iż działka A2 nie dochodziła do działki A1 (obecnie B2 i do drogi publicznej.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął za własne ustalenia organu I instancji, a nadto w postępowaniu uzupełniającym w oparciu o zebrany przed organem I instancji materiał dokonał ustaleń dalszych.

Ustalono, że prawo własności działki B2 (powstałej z działki B4) o pow. [...] ha objętej Księgą Wieczystą [...] wpisane jest w połowie na rzecz L. T. i K. J. małżonków P. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, oraz z drugiej połowie na rzecz T. B., na podstawie notarialnej umowy darowizny z W. B. sporządzonej dnia [...].1995r. za Nr [...]

Wskazano, że stan ewidencji gruntów w rejestrze gruntów, w poszczególnych pozycjach rejestrowych jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych dla poszczególnych działek. Natomiast przebieg granic działek B1, B2 A1, A2 uwidoczniony na mapie ewidencyjnej (arkusz mapy Nr [...]), był odmienny od przebiegu tych granic ustalonego w trakcie sądowego postępowania dotyczącego podziału działki A "zatwierdzonego" prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]1984r. sygn. [...] Podkreślono, że ze spisanego protokołu granicznego z dnia [...]1984r., wykonanego przed podziałem działki A0 wynika, że przebieg linii granicznych oraz położenia punktów granicznych dzielonej działki (zgodnych z operatem ewidencyjnym bądź ustalonych według istniejących szczegółów na gruncie - np. trwałego ogrodzenia z siatki na podmurówce) został ustalony i utrwalony na gruncie, za zgodą wszystkich osób zainteresowanych, które - w tym matka odwołującej się – S. S. podpisały protokół graniczny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślono, że decyzja aktualizująca część kartograficzną operatu ewidencji przez naniesienie granic ewidencyjnych działek w sposób zgodny z prawomocnym orzeczeniem Sądu, nie rozstrzyga o zasięgu prawa własności nieruchomości. Wskazano, że istniejący spór o zasięg prawa własności działki B1 względem działki A2 nie może być przedmiotem postępowania ewidencyjnego lecz może być rozstrzygany w trybie postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione w odwołaniu B. P. zarzuty mogą mieć istotne znaczenie w postępowaniu o rozgraniczenie, jednakże w postępowaniu ewidencyjnym organ jest związany aktualnym stanem prawnym wynikającym z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Wskazano, że uzyskanie przez odwołującą się w stosownym postępowaniu orzeczenia ustalającego inny przebieg granic, da podstawy do zmiany ewidencji gruntów, a oczekiwanie że w postępowaniu ewidencyjnym rozstrzygany będzie spór o zasięg własności, nie ma oparcia w przepisach, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie złożyła B. P. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów art. 7, 75, 77-79 i 89 kpa, oraz naruszenia zasad współżycia społecznego i prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] 1984r. sygn. [...] poprzez sprostowanie przebiegu granicy pomiędzy działkami A2 i B1 na karcie mapy [...] , niezgodnie z tym orzeczeniem. Zdaniem skarżącej naruszenie orzeczenia, polega na tym, że przydzielona na współwłasność E. Z. B. i L. P. działka A2 miała według tego orzeczenia powierzchnię [...] mkw a powierzchnia tej działki w jej kształcie sięgającym działki B4 przyjętym przez organy wynosi około [...]m² więcej, a w każdym razie nie sprawdzono jej zarzutu, dotyczącego różnicy powierzchni działki A2 wyglądem wynikającej z orzeczenia. Naruszenie zasad współżycia polega na tym, że to skarżąca traci drogę dojazdową i zostaje odcięta od dostępu od niej, podczas gdy powiększona nieruchomość ma także drugą drogę dojazdową.

Na rozprawie w dniu [...]2006r. skarżąca dodatkowo podniosła, iż matka jej S. S. twierdzi, że złożony na protokole granicznym z dnia [...]1984r. podpis nie pochodzi z jej ręki. Skarżąca zarzuciła, że na drugiej stronie tego protokołu nie ma podpisu jej matki.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne, odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, że operatem pomiarowym z [...]1984r. Nr [...] dokonano podziału działki A o pow. [...] ha ustalając jej zewnętrzne granice przed podziałem w następstwie czego uzyskała oznaczenie A0 i powierzchnię [...] ha i taka działka uległa podziałowi. Wskazano, że podział działki nastąpił prawomocnym orzeczeniem sądu w jej granicach określonych operatem pomiarowym, a prowadzenie o zasięg sporu prawa własności w tym postępowaniu nie jest dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Sądy Administracyjne stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm) - dalej ustawa p.p.s.a - sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola powyższa zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując tę kontrolę Wojewódzki Sąd Administracyjny - jak to stanowi art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sprawy było w istocie rozstrzygnięcie jak w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów - na mapie ewidencyjnej - przedstawione mają być granice ewidencyjne działek A1, A2, B1 i B2 obrębu [...]. W szczególności chodziło o ustalenie ewidencyjnych granic działki A2, powstałej z działki A0, której konfiguracja rzutuje na przebieg granic z sąsiednimi działkami.

Rozpoznając skargę w zakresie granic sprawy wyznaczonych przedmiotem żądania i rozstrzygnięcia o nim w zaskarżonej decyzji, doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny do przekonania, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Prowadzi to do uznania skargi za bezzasadną.

Na wstępie też należy zaznaczyć, iż przepisy prawa administracyjnego, nie posługują się znaną kodeksowi cywilnemu tzw. klauzulą generalną w postaci zasad współżycia społecznego jako instrumentu regulującego treść praw lub moderującego roszczenia. Z tych względów podniesione w skardze zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją zasad współżycia społecznego, czego upatruje skarga w pozbawieniu skarżącej drogi dojazdowej, nie mają w postępowaniu ewidencyjnym doniosłości prawnej dla oceny zgodności z prawem tej decyzji. Przepisy kodeksu cywilnego regulują przesłanki ustanowienia służebności drogi koniecznej dla nieruchomości nie mającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Ustanowienie służebności drogi koniecznej następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Oświadczeniem z dnia [...].2004r. (k. [...] akt adm.), S. M. zawiadomił organy administracji, że wszczęte z jego wniosku postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej zostało umorzone.

Pozostałe zarzuty skargi wymagają przybliżenia istoty postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja.

Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.) przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami lub lokalami.

Nośnikiem tych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zakres podmiotowy zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 obejmuje wykazanie właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] obowiązywało już (od dnia 3 czerwca 2001r.) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2).

Przepisy wskazanego rozporządzenia nie posługują się instytucją "prostowania" ewidencji gruntów, natomiast posługują się pojęciem aktualizacji operatu ewidencji gruntów, która polega zgodnie z § 45 ust. 1 na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Dla zapewnienia ewidencji gruntów, aktualnego charakteru zawartych w niej informacji, przepis art. 23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przysłania staroście odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisów aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Jak już podkreślono postępowanie ewidencyjne zmierza do wprowadzenia w ewidencji gruntów aktualnych informacji objętych ewidencją. Zarazem nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym prowadzenia dowodów przeciwko stanowi prawnemu wynikającemu z ostatecznych decyzji, orzeczeń sądów czy aktów notarialnych, a w konsekwencji samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencyjne w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z 06.11.2001II SA 2099/00- Lex Nr 82005 czy z 07.04.1999 II SA 119/99- Lex Nr 46215) i jest aktualne na tle przepisów obowiązującego Rozporządzenia.

Centralnym pojęciem ewidencji gruntów jest działka ewidencyjna, którą § 9 ust. 1 Rozporządzenia definiuje jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zgodnie z § 36 pkt 5przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. (pkt 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Charakter takiego dokumentu ma przyjęty do państwowego zasobu w dniu [...]1984r. za Nr [...] operat podziału działkiA, wedle którego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]1984r., działkę tę - po ustaleniu jej granic zewnętrznych - podzielono.

Stosownie do przepisu art. 45 § 2 w zw. z § 35 pkt 1 Rozporządzenia, ten dokument geodezyjno-kartograficzny stanowi tzw. materiał źródłowy dający podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji. Mimo, że operat ten pochodzi z 1984r. jego uwzględnienie w ewidencji gruntów, aktualizuje stan ewidencji jako zgodny z prawem, gdyż nie uzyskano w stosownym postępowaniu po jego sporządzeniu, decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego ustalającego inny przebieg granic między tymi działkami wyznaczających zasięg prawa własności.

Operat ewidencji gruntów zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.) stanowi zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawarty w mapach, rejestrach i dokumentach uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Przepisy Rozporządzenia w § § 20 i nast. rozróżniają i definiują dwie podstawowe części operatu ewidencyjnego: operat ewidencyjno-prawny i opisowo-kartograficzny. Zgodnie z § 21 ust. 1 operat geodezyjno-prawny jest zbiorem dowodów prowadzonym dla każdego obrębu ewidencyjnego, uzasadniających wpisy do komputerowych baz danych. Natomiast stosownie do przepisów § 21 ust. 2 pkt 2 i § 28 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia mapa ewidencyjna zawiera między innymi granice i numery działek ewidencyjnych i stanowi element części opisowo-kartograficznej operatu. Prawidłowo prowadzona ewidencja powinna charakteryzować się spójnością i niesprzecznością danych w części dawniej zwanej opisową (obecnie geodezyjno-prawną) i kartograficzną (obecnie opisowo- kartograficzną). W ramach tzw. aktualizacji operatu ewidencji dopuszczalne jest usuwanie rozbieżności między częścią geodezyjno-prawną a opisowo - kartograficzną operatu na zasadach przewidzianych Rozporządzeniem, tj. wówczas gdy usunięcie tych rozbieżności znajduje oparcie w dostępnych organom prowadzącym ewidencję dokumentach i materiałach źródłowych (§ § 44 pkt 2, 45 ust. 1). Na zasadach określonych § 84 rozporządzenie ma zastosowanie do operatów ewidencyjnych założonych i prowadzonych przed wejściem w życie Rozporządzenia.

W świetle powyższego zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy organom prowadzącym ewidencję do jej zaktualizowania przez odzwierciedlenie na mapie ewidencyjnej granic ewidencyjnych działek wymienionych w decyzji zgodnie z operatem podziału 1984r. Podniesiony po raz pierwszy dopiero w postępowaniu przez sądem zarzut skarżącej, iż według jej matki podpis na protokole granicznym nie pochodzi z jej ręki nie może być weryfikowany w postępowaniu sądowym, które nastawione jest na kontrolę poprawności ustaleń organów administracji, a nie na zastępowanie organów w tym przedmiocie. Wgląd w protokoły graniczne z dnia [...].1984r- związany z podziałem działki A i z dnia [...]1982r. - związany z podziałem działki B0 własności S. S. - matki skarżącej dowodzi, że już w 1982r. opis granic działki B3 względem działki A przed jej podziałem, uwzględniał taką samą konfigurację działki A, jaką przyjęto w 1984r. w protokole granicznym przy udziale właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Protokoły graniczne odzwierciedlały czynności dokonane jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991r., Nr 30, poz. 127) i podczas obowiązywania (uchylonych dopiero tą ustawą) m.in. ustaw z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz.U. z 1969r., Nr 27, poz. 216 ze zm.), z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969, Nr 22, poz. 151 z późn.zm.) i z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192 ze zm.). Forma protokołów granicznych odpowiadała przepisom powyższych aktów prawnych. Wgląd w te protokoły dowodzi, że w pierwszej części protokołu, ustalającej zewnętrzne granice nieruchomości mającej ulec podziałowi, podpisy składali właściciele nieruchomości sąsiednich i właściciele nieruchomości dzielonej, którzy uznawali położenie punktów granicznych i przebieg linii granicznej. W części drugiej (B) oświadczenie składali właściciele nieruchomości ulegającej podziałowi.

Powierzchnia działki ewidencyjnej jest tylko funkcją przebiegu jej granic ewidencyjnych. Z tych względów zarzuty skargi, iż niewyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie pomierzono powierzchni działki A2 nie mają znaczenia, gdyż przedmiotem sprawy był przebieg w ewidencji granic działki, rzutujący na konfigurację tej działki i działek sąsiednich, a nie powierzchnia działek w ramach tych granic. Żaden przepis prawa nie daje podstaw do "dopasowywania" granic do powierzchni działki. Przeciwnie to powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic.

Z tych względów skargę oddalono w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).