Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1453/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d ust. 1 - 8 i ust. 10; art. 78e ust. 2-3; art. 78f ust. 1; art. 78h ust. 1, 9 i 12;
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości powołana w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej jako Komisja), działając na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze ( tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.- dalej jako p.o.a.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania A. B. (skarżąca) od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdziła, że A. B. uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z części pierwszej egzaminu otrzymała ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu - ocenę dostateczną, z trzeciej części egzaminu - ocenę dostateczną, z czwartej - ocenę niedostateczną oraz z piątej - ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 78 f ust 1 p.o.a., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż zdająca A. B. uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Dokonując oceny zasadności postawionych zarzutów egzaminatorzy wskazali na następujące uchybienia, które skutkowały wystawieniem przez obu egzaminatorów ocen niedostatecznych:

Adwokat R. S.:

- wprowadzenie nazwy spółki cywilnej,

- niedostateczna identyfikacja wkładów (pojazdów),

- brak wartości wkładu w postaci prawa używania,

- nieprecyzyjne określenie udziału w stratach,

- wadliwa definicja majątku wspólnego (ograniczona do wkładów),

- nieprecyzyjna relacja skutków śmierci wspólników (dziedziczenie a rozwiązanie),

- brak trzech przyczyn rozwiązania spółki (warunków rozwiązujących),

- brak rygoru niedokonania zmian w formie pisemnej,

- nieprawidłowa terminologia (nieistniejący wkład pieniężny odniesiony do wierzytelności pieniężnej),

- praca niestaranna (liczne dopiski w trudnej do odczytania postaci).

Sędzia Sądu Okręgowego A. T.:

- pracę dyskwalifikuje określenie w §2 umowy nazwy spółki "B. spółka cywilna" co jest sprzeczne z treścią art.55 /1/ pkt 1 k.c.

- z treści §7 wynika, że przynajmniej jeden z wkładów przedstawionych w zadaniu autor uznał błędnie za pieniężny,

- w §7a błędnie przyjęto, iż wniesienie wkładu w postaci prawa własności pojazdu nie prowadzi do przeniesienia własności,

- w §7b pominięto, że przedmiotem wkładu jest prawo do używania pojazdu, nie określono wartości tego prawa, nie dookreślono cech indywidualnych pojazdów np. przez podanie numeru nadwozia,

- w §12 autor nie wykonał zadania - wspólnik prowadzący sprawy spółki w zakresie zwykłych czynności jest, z braku umownego unormowania reprezentacji spółki, uprawniony z mocy art.866 k.c. do jej reprezentacji,

- w §16 nie wykonano zadania podając jako trzecią przyczynę rozwiązania spółki z woli stron wyrażonej w umowie - możliwość rozwiązania spółki przez sąd.

Odwołanie od w/w uchwały wniosła A. B. Zaskarżonej uchwale zarzuciła, że zapadła w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, który to błąd polegał na tym, że rozwiązanie czwartej części egzaminu przygotowane przez skarżącą ocenione zostało na ocenę negatywną, podczas gdy rozwiązanie to zasługiwało na ocenę pozytywną, gdyż sporządzona przez skarżącą umowa zawierała wszystkie elementy przedmiotowo istotne umowy spółki cywilnej.

W szczególności wskazała, że egzaminatorzy niesłusznie zarzucili pracy następujące uchybienia:

1. określenia nazwy spółki cywilnej - podczas gdy wśród elementów przedmiotowo istotnych umowy spółki cywilnej nie występuje obowiązek określenia nazwy utworzonej spółki, a zatem nawet uchybienie w tym przedmiocie nie dyskwalifikuje pracy. Ponadto, spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, a zatem nie ma możliwości działania pod własną firmą, natomiast należy odróżnić spółkę od przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę spółkę. Przedsiębiorstwo prowadzone przez tę spółkę wyróżnione może być nazwą. Wspólnicy spółki cywilnej mogą przybrać dowolną nazwę, będącą synonimem prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa i nie jest wyłączona możliwość obrania nazwy fantazyjnej;

2. przyjęcia, że wniesienie wkładu w postaci prawa własności pojazdu nie prowadzi do przeniesienia własności - podczas gdy do wykonania tego zobowiązania zgodnie z art. 862 k.c. przepisy o umowie sprzedaży stosuje się tylko odpowiednio, natomiast wprost stosuje się przepisy o przeniesieniu własności rzeczy ( art.155 k.c. i nast.), skoro umowa spółki jest w rozumieniu art. 155 § 1 k.c. "inną umową zobowiązującą do przeniesienia własności rzeczy". Wniesienie wkładu wywiera zatem podwójny skutek zobowiązująco - rozporządzający, jednakże ta ustawowa zasada może zostać wyłączona przepisem szczególnym lub wolą stron. Nie można więc wykluczyć, że wspólnicy taką wolę wyrazili, a ich zamiarem było szczegółowe uregulowanie w umowie rozporządzającej kwestii dotyczących m. in. określenia cech indywidualnych pojazdu, wykonania tego zobowiązania, sposobu wydania i odebrania rzeczy oraz dokumentów, rękojmi uszkodzenia i utraty rzeczy. Zarazem zamieszczenie powyższych regulacji w umowie spółki cywilnej doprowadziłoby do jej nadmiernego rozbudowania i utraty przejrzystości, jak również było niemożliwe z uwagi na ograniczone ramy czasowe;

3. braku określenia wartości wkładu - prawa używania pojazdu przez spółkę, podczas gdy określenie wartości wkładów nie należy do esentialia negotii umowy spółki cywilnej, przez co określenie tej wartości nie jest koniecznym elementem umowy, nie wpływa na ważność umowy i nie ma wpływu na udział wspólników w zyskach i stratach ani na rozliczenia ze wspólnikiem występującym ze spółki. Brak określenia tej wartości nie wpływa zatem w jakikolwiek niekorzystny sposób na sytuację wspólników i nie stanowi zagrożenia dla ich praw. Nadto podkreśliła, że do umowy spółki załączono umowę o oddaniu do używania pojazdu, w której wartość ta mogła być doprecyzowana;

4. niedostateczną identyfikację wkładów w postaci pojazdów, podczas gdy informacje te zostały szczegółowo uregulowane w umowie rozporządzającej stanowiącej załącznik do umowy spółki;

5. braku trzech przyczyn rozwiązania spółki cywilnej, podczas gdy zadanie egzaminacyjne w tym zakresie zostało sformułowane nieprecyzyjnie i zakładało jedynie, że umowa ma zawierać trzy przyczyny rozwiązania spółki, w szczególności nie wskazywało, iż wszystkie te przyczyny winny wynikać z woli stron;

6. nieprecyzyjnego określenia udziału w stratach, podczas gdy przyjęty w umowie zapis jest wystarczająco precyzyjny, pozwalając na arytmetyczne wyliczenie procentowego udziału w stratach - zgodnie z wzorem wskazanym w uzasadnieniu odwołania;

7. nieprecyzyjnej relacji skutków śmierci wspólników w zakresie dziedziczenia i rozwiązania spółki, gdy wzajemna relacja zapisów §15 i §16a umowy, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż rozwiązanie spółki w razie pozostania w niej tylko jednego wspólnika wskutek śmierci dwóch pozostałych zostało zawężone do sytuacji, w której nie pozostawili oni spadkobierców lub istniejący spadkobiercy odrzucili spadek;

8. brak rygoru niedokonania zmian umowy w formie pisemnej, podczas gdy każdy wypadek zastrzeżenia wymogu sprecyzowania rygoru jej niezachowania, jest kwalifikowany jako forma dla celów dowodowych w rozumieniu art. 74 § 1 zd.1 k.c.

Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skarżącej Komisja II stopnia z jednej strony uznała trafność stanowiska skarżącej, że wśród elementów przedmiotowo istotnych umowy spółki cywilnej nie występuje obowiązek określenia nazwy utworzonej spółki. Jednakże ostatecznie podzieliła uwagi egzaminatorów albowiem skarżąca użyła nazwy fantazyjnej na oznaczenie spółki, a nie jej przedsiębiorstwa. W §2 umowy postanowiono "Nazwa spółki brzmi B. - spółka cywilna, przy czym wspólnicy dopuszczają używanie w obrocie skrótu B. s.c.". Zdaniem Komisji argumenty podnoszone w odwołaniu w tym zakresie byłyby trafne, gdyby chodziło o oznaczenie przedsiębiorstwa prowadzonego przez spółkę, jednakże w § 2 umowy zdająca niewłaściwie oznaczyła samą spółkę.

Odnosząc się do zarzutu egzaminatora A. T., że w §7a umowy błędnie przyjęto, iż wniesienie wkładu w postaci prawa własności pojazdu nie prowadzi do przeniesienia własności Komisja uznała ten zarzut za zasadny. Analizując argumenty skarżącej, która podniosła, iż wniesienie wkładu wywiera podwójny skutek zobowiązująco - rozporządzający Komisja zgodziła się tylko co do tego, że skutek zobowiązująco - rozporządzający, w przypadku wniesienia tytułem wkładu ruchomości może zostać wyłączony wolą stron zawierających umowę spółki. W §7a umowy w istocie wspólnik wnoszący tytułem wkładu samochód osobowy "zobowiązał się przenieść jego własność na spółkę". Jednakże, zdaniem Komisji, z samych postanowień umowy spółki nie wynika przyczyna takiego rozwiązania, natomiast przyczyny podane przez skarżącą są nieprzekonujące. Ponadto Komisja wskazała, że jako załącznik do umowy powołano "umowa sprzedaży samochody osobowego m-ki S. O.", w której, zgodnie z wyjaśnieniami zawarymi w odwołaniu, miałyby zostać określone szczegóły przeniesienia własności tego pojazdu na spółkę. Natomiast Komisja przywołując art.862 k.c. stwierdziła, że w żadnym wypadku umowa przenosząca tytułem wkładu własność rzeczy stanowiącej własność wspólnika nie jest umową sprzedaży.

W ocenie Komisji zasadne są natomiast twierdzenia skarżącej, że brak określenia w sporządzonym projekcie umowy spółki wartości wnoszonego wkładu w postaci używania samochodu ciężarowego nie ma istotnego znaczenia. Nie zasługują zaś na uwzględnienie wyjaśnienia skarżącej, która, odnosząc się do zarzutów egzaminatorów co do niedostatecznej identyfikacji wkładów w postaci pojazdów wskazała, że informacje te zostały szczegółowo uregulowane w umowie rozporządzającej stanowiącej załącznik do umowy spółki. Komisja uznała, że skoro skarżąca takiej umowy nie przygotowała, zatem ten zarzut egzaminatorów jest słuszny.

Oceniając zarzut braku trzech przyczyn rozwiązujących spółkę Komisja podzieliła stanowisko skarżącej stwierdzając, że zadanie egzaminacyjne w tym zakresie zostało sformułowane nieprecyzyjnie i zakładało jedynie, że umowa ma zawierać trzy przyczyny rozwiązania spółki lecz w założeniach nie sprecyzowano, że przyczyny te muszą być zależne od woli stron.

Komisja uznała za zasadną uwagę egzaminatora R. S. w przedmiocie nieprecyzyjnego określenia udziału wspólników w stratach. Zgodnie z zapisem "wspólnicy zgodnie ustalają, iż Z. F. będzie zwolniona od udziału w stratach. Straty będą ponosili pozostali wspólnicy proporcjonalnie do udziału w zyskach", przy czym w § 8 pkt 1 projektu umowy udział w zyskach określono: a) A. F. - 50%, b) Z. F. - 20%, c) J. K. - 30%. Zdaniem skarżącej oznacza to, że udział w stratach A. F. wynosi 62,5% , J. K. 37,5%., co w ocenie Komisji nie jest przekonujące.

W kwestii skutków śmierci wspólników w zakresie dziedziczenia i rozwiązania spółki Komisja stwierdziła, że sformułowania sporządzonej umowy nie są precyzyjne, co trafnie zarzucił egzaminator. Komisja wskazała, że jeżeli w §16a umowy spółki jako przyczynę rozwiązania spółki przyjmuje się pozostanie w niej jednego wspólnika m. in. wskutek śmierci pozostałych wspólników, to w świetle postanowień §15 regulującego wejście do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika, można także wnosić, że §15 będzie wyłączony w przypadku jednoczesnej śmierci dwóch wspólników.

W zakresie braku zastrzeżenia braku określenie rygoru niezachowania formy pisemnej Komisja uwzględniła zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu stwierdzając brak podstaw do zakwestionowania tego fragmentu projektu umowy.

Reasumując swoje uwagi Komisja uznała, że zarzuty skarżcej tylko w nieznacznej części okazały się uzasadnione, zaś część zarzutów egzaminatorów w ogóle nie została podważona. Dotyczyło to:

- wadliwej definicji majątku wspólnego (ograniczona do wkładów);

- nieprawidłowej terminologii (nieistniejący wkład pieniężny odniesiony do wierzytelności pieniężnej);

- niestaranności pracy (liczne dopiski w trudnej do odczytania postaci);

- tego, że z treści §7 wynika, iż przynajmniej jeden z wkładów przedstawionych w zadaniu autor uznał błędnie za pieniężny;

- tego, że w § 12 autor nie wykonał zadania - wspólnik prowadzący sprawy spółki w zakresie zwykłych czynności jest, z braku umownego unormowania reprezentacji spółki, uprawniony z mocy art.866 k.c. do jej reprezentacji.

Komisja powołując się na art.78e ust.2 p.o.a. wskazała, że wymienione w tym przepisie przesłanki są podstawą do oceny rozwiązania zadania egzaminacyjnego, a uzyskanie oceny niedostatecznej - jak to zdaje się sugerować skarżąca - nie jest uzależnione wyłącznie od tego, czy umowa spółki cywilnej zawiera przedmiotowo istotne elementy, bądź też od tego, czy popełnione uchybienia dadzą się zinterpretować lub naprawić w toku działania spółki.

Zdaniem organu, znaczna skala (ilość) i istotna jakość stwierdzonych uchybień popełnionych przez skarżącą w pracy pisemnej, uniemożliwia podwyższenie oceny z tej części egzaminu. W konsekwencji wystawiona ocena niedostateczna jest uzasadniona i brak jest podstaw do jej zmiany. Ponadto Komisja, rozpoznając sprawę jako organ odwoławczy, w jej całokształcie i ponownie, także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia, dokonała w tym zakresie weryfikacji opinii egzaminatorów. Komisja uznała, że wyrażone w tych opiniach oceny należy podzielić w całości i nie dostrzegła w nich istotnych uchybień, które powodowałyby konieczność podwyższenia ocen cząstkowych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A B. zarzuciła;

-naruszenie art. 78 h ust.1, ust.9 i ust. 12 p.o.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. podczas gdy istniały przesłanki do stwierdzenia, iż rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego z czwartej części egzaminu przygotowane przez skarżącą zasługuje na ocenę pozytywną ;

- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 78e ust. 2 p.o.a. przez zastosowanie drugiej części tego przepisu - od słów "biorąc pod uwagę" do końca - mimo, że hipoteza zawartej tam normy prawnej nie została wypełniona i zastosowanie tej regulacji nie było możliwe;

- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art.77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu istoty sprawy;

-naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 8, art. 12 i art. 35 k.p.a. przejawiające się w naruszaniu zaufania strony do organów administracji publicznej oraz naruszeniu zasady szybkości postępowania administracyjnego, poprzez bezpodstawne przewlekłe postępowanie, skutkujące również powstaniem trudnych do odwrócenia skutków prawnych dla strony oraz niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że ustalenia faktyczne, dokonane przez Komisję II stopnia budzą poważne wątpliwości i prowadzą do wniosku, że zostały one dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim uzasadnienie nie zawiera należytego ustosunkowania się do tych zarzutów bowiem w przeważającej części sprowadza się do streszczenia zarzutów egzaminatorów, stanowiska skarżącej i lakonicznego podsumowania co do zasadności stanowiska egzaminatorów.

Skarżąca uważa, że w świetle kryteriów art. 78e p.o.a. jej praca zawiera przedmiotowo istotne charakterystyczne dla umowy spółki cywilnej elementy. Zarzut ten nie został podważony przez Komisję II stopnia. W szczególności żaden z egzaminatorów nie zakwestionował zachowania wymogów formalnych umowy spółki. Natomiast w ocenie skarżącej trudno uwzględnić "interes strony" w sytuacji, gdy nie został on ujawniony w treści zadania. Wątpliwości może budzić również wymóg zastosowania właściwych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji. Powielanie w umowie spółki zwrotów ustawowych jest zbędne, a taka praktyka nie powinna być oceniana pozytywnie. W praktyce właściwe zastosowanie i umiejętne zinterpretowanie przepisów odnosić się będzie do odmiennego uregulowania kwestii, do których odnoszą się przepisy dyspozytywne. Zdaniem skarżącej nie jest ani typowe, ani potrzebne, aby w treści umowy powoływać się na przepisy prawa, błędem jest też powtarzanie kwestii, które i tak wynikają z treści przepisów prawa. W tej sytuacji zastosowanie treści wskazanego przepisu do oceny prawidłowości treści umowy spółki budzi szereg wątpliwości i niejasności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych jakiekolwiek niejasności i wątpliwości, co do treści przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 grudnia 2008 r., opubl. LEX nr 528331).

Zdaniem skarżącej naruszenie zaufania do organów administracji publicznej oraz naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego miało miejsce bowiem skarżąca otrzymała odpis uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego w dniu [...] stycznia 2010 r., zaś następna uchwała została podjęta dopiero w dniu [...] kwietnia 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 ww. artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie, akt, lub inną czynność z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone uchwały nie naruszają prawa.

Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze ( Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188, ze zm.). Podstawowe przepisy dotyczące rozpoznawanej sprawy mają następujące brzmienie:

Art. 78d. 1. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

2. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych.

3. Pierwsza część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi. Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje 1 punkt.

4. Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu adwokackiego.

5. Druga część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

6. Trzecia część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

7. Czwarta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

8. Piąta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

10. Egzaminatorzy dokonują oceny za część drugą do piątej egzaminu adwokackiego przy zastosowaniu następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Art. 78e. 2. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

3. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego.

Art. 78f. 1. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Art. 78h. 1. Od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2.

9. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu adwokackiego.

12. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stwierdzić należy, iż uchwały Komisji Egzaminacyjnej, które są oparte na ocenie członków tej Komisji dokonanej w określonej w ustawie skali ocen korzystają ze swoistego "luzu decyzyjnego". Luz decyzyjny jest związany z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter rażący. Sądowa kontrola uchwały Komisji, polega zatem na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia, wbrew zarzutom skargi, odniosła się do każdego zarzutu podnoszonego w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w Warszawie, uzasadniając swoją opinię co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd podziela w całości ocenę dokonaną przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości.

Wbrew przekonaniu skarżącej sporządzona przez nią w części czwartej egzaminu adwokackiego umowa spółki cywilnej zawiera wady, które należy uznać za istotne.

Sąd podziela stanowisko Komisji, iż skarżąca błędnie użyła nazwy spółki "B. spółka cywilna" w § 2 umowy dla określenia samej spółki nie zaś jej przedsiębiorstwa. Takie uchybienie zgodnie wskazali obaj egzaminatorzy, zaś Komisja słusznie uznała, że jest to błąd istotny. Uwagi te dotyczą w równej mierze pozostałych uchybień, które oceniły organy a mianowicie; niedostatecznej identyfikacji wkładów w postaci pojazdów, nieprecyzyjnego określenia udziału wspólników w stratach, kwestii skutków śmierci wspólników w zakresie dziedziczenia i rozwiązania spółki. Ponadto, jak trafnie wskazali egzaminatorzy, przedmiotowa praca zawierała wadliwą definicję majątku wspólnego (ograniczoną do wkładów), nieprawidłową terminologię (nieistniejący wkład pieniężny odniesiony do wierzytelności pieniężnej w treści §7 umowy), niewykonanie zadania w § 12 umowy ( wspólnik prowadzący sprawy spółki w zakresie zwykłych czynności jest, z braku umownego unormowania reprezentacji spółki, uprawniony z mocy art.866 k.c. do jej reprezentacji), zaś skarżąca w tej części umowy niepotrzebnie powtórzyła regulację kodeksową i nie umieściła - wymaganego zadaniem - umownego unormowania reprezentacji spółki (pkt 3 zadania miał następujące brzmienie "wspólnicy nie będą umocowani do reprezentowania spółki w takich samych granicach, w jakich będą uprawnieni do prowadzenia spraw spółki").

W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącą umowy spółki cywilnej uzasadniała otrzymaną przez nią ocenę niedostateczną z tej części egzaminu adwokackiego.

Zdaniem Sądu, skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata zatem sporządzany na tym egzaminie projekt takiej umowy winien odpowiadać wymogom przepisów prawa aby mógł skutecznie funkcjonować w obrocie prawnym. Wychodząc z tego założenia ocenie egzaminatorów muszą podlegać wszystkie bez wyjątku elementy projektu umowy, zaś stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny. W rozpatrywanej sprawie ocena konkretnej pracy została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 78e ust. 2 p.o.a. Skarżąca uważa, że w świetle kryteriów art. 78e p.o.a. jej praca zawiera przedmiotowo istotne charakterystyczne dla umowy spółki cywilnej elementy i poddaje w wątpliwość czy argumenty egzaminatorów pozostają w zgodzie z kryteriami przyjętymi w ustawie. Ustosunkowując się do tego zarzuty należy przede wszystkim podkreślić, że egzaminatorzy swoje opinie cząstkowe opracowywali na specjalnych drukach nazwanych "uzasadnienie oceny cząstkowej" . Druk ten zawiera specjalne punkty a mianowicie;

- pkt. 1 "zachowanie wymogów formalnych",

- pkt. 2 "prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji,

- pkt. 3 "poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje"

- pkt. 4 "inne uwagi (język, styl, staranność pracy)".

W konsekwencji porównując ww. kryteria z kryteriami przyjętymi w art. 78e ust. 2 p.o.a. zdanie drugie należy stwierdzić , że są one dosłownym powtórzeniem zapisów ustawowych. Dlatego też należy przyjąć, iż egzaminatorzy uzasadniając swoje oceny cząstkowe kierowali się kryteriami stricte ustawowymi. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej pod adresem stosowania tego przepisu w praktyce okazały sie nieuzasadnione.

W niniejszej sprawie, organy nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Wydane uchwały zapadły po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy. Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Również uzasadnienia uchwał są zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organ wyczerpująco ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko i opierając je na konkretnych przepisach prawa.

Odnosząc się zaś do zarzutu przewlekłości postępowania nie można ukryć, że niniejsze postępowanie wykraczało czasowo poza ramy określone przepisami procedury administracyjnej. Jednakże brak jest podstaw do uznania aby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały zatem ustalone wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały organy podały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych.

Ponadto oceniając zaskarżone uchwały Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.