Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 493/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 78 ust 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kwoty długu celnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący W.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] określającą kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1.883,00 zł w odniesieniu do objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu osobowego marki [...].

Jak wynika z akt, decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] maja 2011 r. działająca z upoważnienia skarżącego Agencja Celna D Sp. z o.o., na podstawie dokumentu nr [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o pojemności silnika 5998 cm³ , rok produkcji 2003. Do zgłoszenia celnego została załączona faktura z dnia [...] maja 2011r., w której cenę pojazdu określono na kwotę 5.900,00 CHF, zamieszczono również deklarację pochodzenia pojazdu. Zgłaszający załączył ponadto: deklarację wartości celnej, oświadczenie o kosztach transportu, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Na podstawie deklaracji na fakturze w zgłoszeniu zadeklarowano preferencyjną stawkę celną 0%, przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub krajów korzystających. Na mocy art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny - Dz. U. WE L nr 302 z 19 października 1992 r., ze zm. – dalej WKC) organ celny po zwolnieniu towaru z urzędu dokonał kontroli zgłoszenia celnego. Zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE L nr 45 z 15 lutego 2006 r.) – zwanego Protokół nr 3, organ celny przekazał do weryfikacji szwajcarskim służbom celnym załączoną do zgłoszenia celnego fakturę z dnia [...] maja 2011 r.

Pismem nr [...] z dnia [...] września 2013r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że nie udało się przeprowadzić weryfikacji deklaracji na fakturze z dnia [...] maja 2011 r. wystawionej przez AV, ponieważ podmiot ten zakończył swoją działalność. Szwajcarski organ celny w powyższym piśmie stwierdził ponadto, że z tego względu przedmiotowy samochód należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny. W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. wszczął postępowanie celne w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego. Zakończył je wydaniem w dniu [...] lutego 2014 r. decyzji nr [...] określającej kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, w wysokości 1.883,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że w myśl art. 16 Protokołu nr 3 produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z preferencji po przedstawieniu świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji sporządzonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Wskazał również, że zgodnie z art. 33 ust. 1 wymienionego wyżej Protokołu weryfikacje dowodów pochodzenia są przeprowadzane wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy władze celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów bądź statusu pochodzenia danych produktów. Weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu i w tym celu mają prawo żądać od eksportera przedstawienia wszelkich dowodów, które uznają za stosowne, co wynika z art. 33 ust.3 Protokołu nr 3. Przytoczony został również art. 33 ust.6 tego Protokołu określający, że w przypadkach, co do których istnieją uzasadnione wątpliwości, gdy brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od złożenia wniosku o przeprowadzenie weryfikacji lub gdy odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić autentyczność danych dokumentów lub rzeczywiste pochodzenie produktów, wnioskujące organy celne odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Naczelnik Urzędu Celnego wskazał ponadto, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo celne organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takim też dowodem jest pismo szwajcarskich służb celnych z dnia [...] września 2013 r. stwierdzające, że pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

W konkluzji organ pierwszej instancji przyjął, że powyższe postanowienia Protokołu nr 3 oraz pozyskane w sprawie dowody pozwalają stwierdzić brak podstaw do uznania preferencyjnego pochodzenia towaru. Otrzymany wynik weryfikacji przyjął jako miarodajny i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczył przy tym, że organy celne nie mają uprawnień do kwestionowania wyników weryfikacji uzyskanych oficjalną drogą. Taki wynik weryfikacji nie może być przedmiotem oceny oraz dodatkowej weryfikacji i ma charakter wiążący dla organów celnych. Brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru spowodował zatem zmianę stawki celnej z preferencyjnej 0% na stawkę podstawową 10%. Zmiana stawki celnej właściwej dla importowanego pojazdu oznaczała też konieczność ponownego określenia wysokości należnego cła, które zostało wyliczone od wartości celnej 18.832,00 zł na kwotę 1.883,00 zł. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów WKC, a mianowicie: art. 31, art. 78, art. 201 ust. 1 lit.a i ust.2, art. 214 ust.1, art. 217, art. 220 oraz art. 221 ust.3, w związku z art. 51 i art. 65 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), jak również przepisów art. 16 i art. 33 Protokołu nr 3 oraz art. 120, art. 121, art. 180 § 1, art. 187, art. 191 i art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – zwanej Ordynacja podatkowa). Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zasadniczo podzielił zapatrywanie i argumentację organu pierwszej instancji. Wskazał, analogicznie jak Naczelnik Urzędu Celnego, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu i dokonują jedynie oceny. Akcentował również, że jeżeli służby celne kraju eksportu nie udzielą odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące odmawiają, o ile nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Potwierdza to, że organy celne kraju importu nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju importu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach pojęcia "wyjątkowe okoliczności" nie należy lokować zjawisk związanych z sytuacją eksportera. Pojęcie to należy odnosić raczej do przeszkód w uzyskaniu zadowalającego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, wynikających ze zjawisk o charakterze nadzwyczajnym, jak np. wojna czy stan wyjątkowy w kraju eksportu, zaprzestanie działalności służb celnych w tym kraju wywołane długotrwałym strajkiem, itd. Dyrektor Izby Celnej stwierdził ponadto, że importera obciąża zawsze ryzyko związane z sytuacją eksportera, tj. także w zakresie obowiązku przedstawienia przez niego dokumentów i danych niezbędnych dla uzyskania pozytywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia. Weryfikacja dowodów pochodzenia jest procedurą, z której przeprowadzeniem w określonym czasie musi się liczyć importer przy podejmowaniu decyzji sprowadzania towaru. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 22 ust. 5 Protokołu nr 3 sporządzający deklarację na fakturze jest zobowiązany do przedłożenia dokumentów potwierdzających status pochodzenia danych produktów oraz spełnienie pozostałych wymogów, ustanowionych ww. Protokołem, a z kolei z art. 29 ust.2 wynika, że eksporter sporządzający deklarację na fakturze przechowuje kopię tej deklaracji oraz określone dokumenty przez okres co najmniej 3 lat. W związku z powyższym organ drugiej instancji wskazał, że deklaracja na fakturze była sporządzona przez eksportera [...] maja 2011r., szwajcarskie władze celne przesłały wynik weryfikacji pismem z [...] września 2011r., tak więc eksporter sporządzający deklarację na fakturze miał prawny obowiązek przechowywania dokumentów uzasadniających sporządzenie tej deklaracji, potwierdzającej unijne pochodzenie towaru. Niedopełnienie tego obowiązku przez eksportera skutkuje zaś odmową udzielenia importerowi preferencji celnych. Dyrektor Izby Celnej dodał, że skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony do produktu pochodzącego ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu nr 3. Inne dokumenty, świadczące m.in. o zarejestrowaniu pojazdu w Szwajcarii czy też wyprodukowaniu go na terenie Unii Europejskiej nie mogą służyć wykazaniu preferencyjnego pochodzenia. Podsumowując organ odwoławczy przypomniał, że Protokół nr 3 jest umową międzynarodową, zatem wyniki weryfikacji sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, mają moc dowodową właściwą dokumentom urzędowym, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przyjął , że pismo z [...] września 2013 r. sporządzone przez administrację celną Szwajcarii jest takim dokumentem urzędowym a uzyskana tą drogą informacja jest wystarczająca do uznania, że organ celny miał prawo mieć uzasadnione wątpliwości co do pochodzenia towaru, potwierdzonego na umowie. Ocenił, że w tym stanie rzeczy nie było konieczne podejmowanie przez organ celny dalszego działania zmierzającego do ustalenia, czy dany dowód pochodzenia jest prawdziwy i czy pochodzi z wiarygodnego źródła, bowiem uzyskane informacje są wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego. Według Dyrektora Izby Celnej, biorąc pod uwagę pismo ze Szwajcarii z [...] września 2013r. organ celny pierwszej instancji zasadnie odmówił zastosowania w odniesieniu do spornego pojazdu stawki celnej 0% i zastosował stawkę celną konwencyjną 10%. Za bezsporne uznał, że weryfikacja dowodu pochodzenia przeprowadzona przez szwajcarskie władze celne nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia towaru.

Powyższą decyzję zaskarżył W.K., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu pierwszej instancji. Zarzuty obejmowały wskazanie naruszenia przepisów identycznie jak w odwołaniu. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował przyjęcie przez organy celne odpowiedzi władz celnych Konfederacji Szwajcarskiej o zakończeniu działalności firmy eksportera jako wystarczającej przesłanki do zastosowania stawki celnej 10%. Zarzucił, że uzyskana informacja została potraktowana jako tożsama w skutkach z informacją o nieistnieniu eksportera, bez żadnego postępowania wyjaśniającego, gdzie znajduje się dokumentacja firmowa eksportera. Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu celnego, występującego do władz celnych Szwajcarii, było takie sformułowanie zapytania, by obejmowało również informację, czy eksporter funkcjonował w sposób legalny w dacie sprzedaży samochodu. Podniósł też, że w przypadku otrzymania odpowiedzi o zaprzestaniu działalności przez firmę powinno być skierowane zapytanie uzupełniające co do możliwości pozyskania dokumentów eksportera, które bez wątpienia musiały być gdzieś zdeponowane po zakończeniu działalności. Według skarżącego brak możliwości zweryfikowania faktury nie może być tożsamy z zakwestionowaniem jej legalności zważywszy, że w dacie dokonania zgłoszenia nie była ona przedmiotem żadnych kontrowersji. Skarżący podniósł, że obowiązkiem organu jest pełne wyjaśnienie sprawy i przeprowadzenie postępowania dowodowego, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej, nie zaś poprzestanie na twierdzeniach o decydującym znaczeniu otrzymanego z obcego państwa dokumentu urzędowego, z treści którego nie wynika odpowiedź na zadane pytanie weryfikacyjne. Zdaniem skarżącego zasadzie praworządności i obowiązkowi pogłębiania zaufania do organów państwa przeczy również wystosowanie zapytania pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., czyli prawie dwa i pół roku po przyjęciu zgłoszenia celnego, co generuje dodatkowe obciążenia odsetkowe, czego można było uniknąć, gdyby zastosowano zasadę szybkości działania, o której mowa w art. 125 Ordynacji podatkowej i wystąpiono o weryfikacje w roku przyjęcia zgłoszenia. Skarżący zarzucił również, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego, dokonana przez organy celne, nie może być traktowana jako zgodna z zasadą prawdy obiektywnej, naruszając zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego, narusza przepisy art. 122, art. 187 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, przez swoją dowolność. Podniósł, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie podjął wystarczających działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia zgodnie z normami obowiązującego prawa. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, uznając zawarte w niej zarzuty za niezasadne i prezentując stanowisko oraz argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z ramami kontroli sądowoadministracyjnej określonymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd następuje w sytuacji stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie legalności zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że nie odpowiada ona prawu, zatem powinna być wyeliminowana z obrotu. Zasadniczą kwestią, rzutującą w ocenie Sądu na wynik sprawy, jest weryfikacja dowodu pochodzenia, czyli tzw. świadectwa pochodzenia towaru, z którym związane są uprawnienia do preferencji celnych. Sprawa dotyczy pojazdu sprowadzonego ze Szwajcarii i dokonując zgłoszenia celnego w dniu [...] maja 2011 r. skarżący skorzystał z preferencji celnej w postaci obniżonej stawki celnej 0%. Stawka o charakterze preferencji może być zastosowana jedynie po spełnieniu określonych warunków formalnych, wynikających w tym przypadku z postanowień Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE L nr 45 z 15 lutego 2006 r.) – zwanego Protokół nr 3. Zgodnie z art. 16 ust.1 tego Protokołu produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu jednego z dowodów pochodzenia, którymi w szczególności są: świadectwo przewozowe EUR.1 bądź deklaracja sporządzona przez eksportera na fakturze. Skarżący przy zgłoszeniu celnym zadeklarował obniżoną stawkę celną 0% na podstawie deklaracji, zamieszczonej na fakturze z dnia [...] maja 2011 r. wystawionej przez AV. Przedstawiony dowód pochodzenia został następnie, w ramach uprawnień organów celnych wynikających z art. 78 ust. 1 i 2 WKC, poddany weryfikacji w trybie przewidzianym postanowieniami Protokołu nr 3. Zgodnie z art. 33 ust.1 następcze weryfikacje dowodów pochodzenia przeprowadzane są wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełniania innych wymogów tego Protokołu. Weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu. W tym celu mają one prawo żądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić weryfikację ksiąg rachunkowych eksportera lub innego rodzaju kontrolę, którą uznają za stosowną (art. 33 ust.3 Protokołu nr 3). Natomiast art. 33 ust.5 Protokołu nr 3 przewiduje, że organy celne wnioskujące o przeprowadzenie weryfikacji są informowane o jej wynikach najszybciej jak to możliwe. Wyniki te jasno mają wskazywać, czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące m.in. ze Szwajcarii oraz czy spełniają one pozostałe wymogi Protokołu. W świetle powyższego uzasadnione było stanowisko organów celnych podkreślających, że nie są uprawnione, by kwestionować uzyskane oficjalną drogą wyniki weryfikacji, ani tym bardziej domagać się od władz weryfikujących, czyli władz celnych kraju eksportu, udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym kraju. Zgodne z ukształtowanym orzecznictwem, w tym z przytoczonymi w zaskarżonej decyzji wyrokami I SA/Łd 777/97 oraz I GSK 2823/05, jest też twierdzenie, że wynik weryfikacji dowodu pochodzenia nie podlega ocenie i dodatkowej weryfikacji organów celnych kraju przywozu i jest dla nich wiążący a jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Niemniej nie może to oznaczać, że wynik weryfikacji nie podlega w ogóle ocenie organu, który wystąpił o weryfikację. W rozpoznawanej sprawie informacja o wynikach weryfikacji szwajcarskich służb celnych może wzbudzać zasadnicze wątpliwości a w ocenie Sądu przypisać jej nawet należy wewnętrzną sprzeczność. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że w treści pisma z dnia [...] września 2013 r. po pierwsze znalazła się informacja, że (zgodnie z tłumaczeniem – k. 20 akt administracyjnych) szwajcarskim organom celnym "nie udało się" przeprowadzić weryfikacji deklaracji na fakturze z dnia [...] maja 2011 r. wystawionej przez AV z powodu zakończenia przez tę firmę działalności. W następnym zaś zdaniu tego pisma znalazło się kategoryczne stwierdzenie, że z tego względu samochód, którego sprawa dotyczy, należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

W ocenie Sądu nie jest to jednoznaczna informacja o wyniku weryfikacji i tylko na jej podstawie nie było możliwe przyjęcie, że sprowadzony przez skarżącego samochód nie może być uznany za "produkt pochodzący" w związku z wymogiem posiadania dowodu pochodzenia. Omawiane pismo z dnia [...] września 2013 r. według Sądu nie ma waloru informacji o wynikach weryfikacji jasno wskazujących, czy zostały spełnione bądź nie wymogi Protokołu nr 3 odnośnie dowodu pochodzenia produktu. W tym miejscu trzeba też wskazać, że w świetle informacji o zaprzestaniu działalności przez firmę AV niezrozumiała i pozbawiona racji jest argumentacja organów celnych dotycząca niedopełnienia przez wyżej wymieniony podmiot, wynikającego z art. 29 ust.2 Protokołu nr 3, obowiązku przechowywania, przez okres co najmniej trzech lat, dokumentów uzasadniających sporządzenie deklaracji na fakturze. Tym bardziej bezpodstawny był wywiedziony z tego wniosek, że na skutek niedopełnienia tego obowiązku odmawia się importerowi udzielenia preferencji celnych (s. 5 zaskarżonej decyzji). Okoliczność, że przedsiębiorca ze Szwajcarii zaprzestał działalności nie jest równoznaczna także z nieprzedłożeniem przez niego, na żądanie organów celnych kraju wywozu, dokumentów potwierdzających status pochodzenia danych produktów oraz spełnienia pozostałych wymogów Protokołu (art. 22 ust.5 Protokołu nr 3).

Za pozbawione podstaw i zbyt daleko idące Sąd uznaje ponadto stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że importera obciąża zawsze ryzyko związane z sytuacją eksportera, tj. także w zakresie obowiązku przedstawienia przez niego dokumentów i danych niezbędnych dla uzyskania pozytywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia oraz że weryfikacja dowodów pochodzenia jest procedurą, z której przeprowadzeniem w określonym czasie musi się liczyć importer przy podejmowaniu decyzji sprowadzania towaru. Zwrócić należy uwagę, że organy celne uznając informację szwajcarskich organów celnych o wynikach weryfikacji za wystarczającą do odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej 0% powołały się również na art. 33 ust.6 Protokołu nr 3. Wskazując, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu i dokonują jedynie oceny, podniesiono równocześnie, ze zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu, jeżeli służby celne kraju eksportu nie udzielą odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące odmawiają, o ile nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Według organu potwierdza to, że organy celne kraju importu nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju importu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji. W powyższym zakresie Sąd stwierdza błąd subsumpcji, ponieważ art. 33 ust.6 Protokołu nr 3 nie mógł znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Jak już była mowa, w art. 33 ust.1 Protokołu zostały przewidziane dwa rodzaje weryfikacji dowodów pochodzenia: przeprowadzana wyrywkowo albo gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełnienia innych wymogów Protokołu. Z akt administracyjnych wynika bezspornie (k.13), że weryfikacja zawierającej deklarację pochodzenia faktury z dnia [...] maja 2011 r. była wyrywkowa a u jej podstaw nie legły żadne konkretne wątpliwości co do dowodu pochodzenia. Organ nie mógł zatem się powołać na postanowienie art. 33 ust.6 Protokołu nr 3, w którym przewidziano, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, odmowę wszelkich preferencji przez wnioskujący organ celny, gdy odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić autentyczność danych dokumentów lub rzeczywiste pochodzenie produktów. Weryfikacja deklaracji na fakturze przedstawionej przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym nie dotyczyła bowiem przypadku, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, miała charakter wyrywkowy. Niejednoznaczna treść informacji związanych z weryfikacją, zawartych w piśmie z dnia [...] września 2013 r., w przypadku skarżącego, nie mogła więc w żadnym razie stanowić podstawy do odmowy preferencji. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została podjęta z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 33 ust.6 Protokołu nr 3, polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu. Równocześnie naruszone zostały także przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim zaś art. 191 Ordynacji podatkowej przez zbyt dowolną ocenę a w zasadzie bezkrytyczne przyjęcie wyniku weryfikacji jako podstawy odmowy preferencji w postaci obniżonej stawki celnej 0%. Przypomnieć trzeba, że art. 191 Ordynacji podatkowej formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nim organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istotne okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (B. Adamiak. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 1996 r., s. 376 - 378). Sąd stwierdza, że zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia o pozbawieniu preferencji celnych. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 122 Ordynacji podatkowej, organ celny nie podjął wszelkich możliwych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu. W tym zakresie można wskazać, że Sąd nie podziela zapatrywania organu, że nie było możliwe ponowne wystąpienie do szwajcarskich organów celnych o dodatkowe informacje dotyczące, np. ustalenia momentu zaprzestania działalności przez firmę AV, czy też dostępu do jej dokumentów z okresu wystawienia faktury poddanej weryfikacji.

Prowadząc ponownie postępowanie organ będzie kierował się wyrażoną powyżej oceną prawną i wskazaniami co do zakresu gromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokona ponownej oceny tego materiału z zachowaniem zasady nieprzekraczania granic swobody tej oceny. Respektować przy tym powinien zasadę, że niedające się usunąć wątpliwości w wyjaśnianiu stanu faktycznego, nie mogą być tłumaczone na niekorzyść strony. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zwrot kosztów postępowania, uiszczonych tytułem wpisu od skargi, Sąd zasądził zgodnie z art. 200 powyższej ustawy.