Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 984/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 2 pkt 3, art. 87, art. 199 ust. 2, art. 222 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 154, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 1 i 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant inspektor Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Zespołu Składnic Lasów Państwowych na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością gruntową I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz Zespołu Składnic Lasów Państwowych kwotę 2.896 (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt sześć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta ([...]), w oparciu o art. 11, w związku z art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 87 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zaktualizował opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu Zespołu Składnic Lasów Państwowych nieruchomością gruntową, stanowiącą własność Skarbu Państwa, obejmującą działkę numer [...] o powierzchni 512 m2 zabudowaną budynkiem biurowym o powierzchni użytkowej 654,74 m2 położoną przy [...] i ustalił nową wysokość opłaty rocznej na 16.523,00 zł, tj. 1% ceny nieruchomości wynoszącej: 1.652.300,00 zł, obowiązującą od [...] stycznia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. Kierownik Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego ustanowił na rzecz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych trwały zarząd nieruchomością zabudowaną położoną na działce numer [...] o powierzchni 512 m2, przy [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW numer [...].

Dyrektor Zespołu Składnic Lasów Państwowych wniósł odwołanie od ww. decyzji podając, że w jej uzasadnieniu mylnie powołano się na decyzję Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego z [...] sierpnia 1994 r., która została uchylona decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 1994 r., ponieważ decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1954 r. wyrażająca zgodę na oddanie w zarząd dla Okręgu Lasów Państwowych przedmiotowej nieruchomości oraz Protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] kwietnia 1955r. dotyczący przekazania przedmiotowego gruntu są wystarczającą podstawą prawną do władania nieruchomością przy [...] przez Zespół Składnic Lasów Państwowych. Dodatkowo pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący Zespół Składnic Lasów Państwowych uzupełnił odwołanie podając, iż jest następcą prawnym zlikwidowanej jednostki organizacyjnej Zespołu Lasów Państwowych i jednocześnie wskazał, że jednostki organizacyjne Lasów Państwowych gospodarują mieniem Skarbu Państwa na podstawie odrębnych przepisów tj. ustawy o lasach, gdzie formą władania tego typu nieruchomością jest zarząd, a nie trwały zarząd. Do jednostek tych nie mają zastosowania przepisy ogólne ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Decyzją z dnia [...] października 2009r. ([...]) Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 87 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujące materię opłat z tytułu trwałego zarządu, tj. art. 17, art. 83 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 1 i 2.

Ponadto stwierdził, iż Prezydent Miasta zasadnie przyjął wycenę przedmiotowej nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego jako dowód w sprawie. Na podstawie tak określonej wartości gruntu oraz położonego na nim budynku w łącznej kwocie 1.967.500,00 zł, pomniejszonej o poniesione przez jednostkę organizacyjną nakłady na remont i modernizację budynku w kwocie 315.200,00 zł, organ I instancji przyjął cenę nieruchomości będącą podstawą do ustalenia spornej opłaty rocznej w wysokości 1.652.300,00 zł. Wojewoda podał, iż wycena rzeczoznawcy jest prawidłowa oraz zgodna z przepisami prawa.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż organ ma obowiązek wydania decyzji, w której ustali opłaty za trwały zarząd i dlatego Prezydent Miasta zasadnie (ostatnią aktualizację ww. opłaty dokonano w 1995 r.) i zgodnie z obowiązującym prawem ustalił dla Zespołu Składnic Lasów Państwowych opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu ww. działką o numerze ewidencyjnym [...] według stawki 1 % od ustalonej ceny nieruchomości w kwocie 16.523,00 zł z dniem 1 stycznia 2010 r.

Wojewoda zgodził się ze stroną odwołującą, iż Prezydent Miasta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. Kierownik Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego ustanowił na rzecz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych Zespołu Składnic Lasów Państwowych trwały zarząd działki nr [...] zabudowanej

ww. nieruchomością. Zdaniem Wojewody, dokumentem niewątpliwie potwierdzającym prawo trwałego zarządu Zespołu Składnic Lasów Państwowych gruntem położonym przy [...] jest decyzja z dnia [...] listopada 1954 r. Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] dotycząca przekazania nieruchomości w [...] z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1955 r., co pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji, pomimo niewłaściwego uzasadnienia decyzji, jest prawidłowe i zgodne z prawem.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że do przedmiotowej nieruchomości nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005r., Nr 45, poz. 435 ze zm.) dotyczące zarządu. Nieruchomość ta nie jest przeznaczona na cele leśne w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy o lasach, znajduje się w granicach administracyjnych miasta, w jego centrum i jest wykorzystywana na cele biurowe, zaś w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta (brak planu) nieruchomość położona jest na terenie usług ogólno miejskich. Nie ma więc charakteru leśnego i nie jest przeznaczona na cele leśne i wobec tego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że nieruchomość jest w zarządzie wynikającym z ustawy o lasach.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody złożył Skarb Państwa -Zespół Składnic Lasów Państwowych i wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona podała, iż działka nr [...] o pow. 512m2 położonej w [...] jest w zarządzie, a nie w trwałym zarządzie i taki zapis widnieje w wypisie z ewidencji gruntów (z dnia [...].10.2000r.) oraz w odpisie z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...].05.2009r. Dalej strona podała, iż podstawą wpisu do księgi wieczystej zarządu było oświadczenie z dnia [...].11.1954r. oraz protokół z dnia [...].04.1955r., a wpisu dokonano [...].09.2001r., wobec tego zdaniem skarżącego nie było podstaw do wydawania decyzji Urzędu Rejonowego z dnia [...].03.1991r. ustalającej opłatę z tytułu trwałego zarządu, jak również do wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta znak [...] w sprawie aktualizacji tej opłaty.

Ponadto strona skarżąca podała, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1994r. nie funkcjonuje w obrocie prawnym albowiem została uchylona w całości decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 1994r. Jednocześnie skarżący stwierdził, iż z ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. z 2005r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.) wynika, iż formą władania przez Lasy Państwowe także innymi nieruchomościami niż lasy (art. 39 zd. 2 ustawy) jest zarząd, stąd dalsze uregulowanie, iż nieruchomości pozostające w zarządzie Lasów Państwowych mogą być wydzierżawiane i wynajmowane za zgodą dyrektora RDLP. W ocenie skarżącego art. 75 ust. 3 ustawy o lasach uregulował wprost stan prawny nieruchomości pozostających we władaniu okręgowych zarządów lasów państwowych i tak mienie okręgowych zarządów lasów państwowych stało się z dniem wejścia w życie ustawy o lasach tj. z dniem 1 stycznia 1992r. mieniem zarządzanym przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa.

Stąd, zdaniem strony wynika, iż zarząd jako forma władania przewidziana

w ustawie o lasach nie jest pojęciem tożsamym z "trwałym zarządem", a więc formą władania przewidzianą w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zaznaczyć jednocześnie należy, że w myśl przepisu art. 133 p.p.s.a., podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy.

Dokonując w takich granicach oceny legalności zaskarżonej decyzji, w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić uznać należy, iż wniesioną skargę należało uwzględnić albowiem decyzja ta uchybia prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 87 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.). Decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością gruntową stanowiącą własność Skarbu Państwa, obejmującą działkę nr [...] o pow. 512 m2 zabudowaną budynkiem biurowym położoną przy [...], będącą w trwałym zarządzie Zespołu Składnic Lasów Państwowych oraz ustalenia nowej wysokości opłaty rocznej na 16.523 zł tj. 1% ceny nieruchomości wynoszącej 1.652.300,00 zł.

Przedmiot sporu pomiędzy stronami stanowi okoliczność, czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wchodząca w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Zespół Składnic Lasów Państwowych włada zabudowaną nieruchomością gruntową, nr ewid. [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, na zasadzie "trwałego zarządu" w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też "zarządu" uregulowanego przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn.zm.). Strona skarżąca wywodzi bowiem swe prawo do zarządzania sporną nieruchomością z przepisów ustawy o lasach, kwestionując jednocześnie istnienie podstawy prawnej do naliczania i aktualizacji opłaty rocznej z tytułu "trwałego zarządu" ww. nieruchomością.

Co do zasady zgodzić należy się ze skarżącym w ocenie sprawowanego przez właściwe jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zarządu w stosunku do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa. Uprzednio obowiązująca ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) określała zasady gospodarowania gruntami zabudowanymi i gruntami przeznaczonymi w planach zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy, przy czym zabudowę w rozumieniu ustawy stanowiły budowle i urządzenia służące do funkcjonowania miast i wsi oraz inne budowle i urządzenia o znaczeniu krajowym lub regionalnym (art. 1 pkt 1). W ust. 2 art. 1 ww. ustawa stanowiła, iż zasady gospodarowania gruntami w niej określone nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonym na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej. Odmienną regulację wprowadził natomiast art. 2 ustawy z dnia 21sierpnia1997r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy o lasach (pkt 3).

Zgodnie z dyspozycja art. 4 ust. 1 i ust. 3 ustawy o lasach, lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej "Lasami Państwowymi", które w ramach sprawowanego zarządu prowadzi gospodarkę leśną, gospodaruje gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzi ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustala jego wartość. Zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa będącym w zarządzie Lasów Państwowych uregulowane zostały w przepisach rozdziału 6a ww. ustawy.

Oznacza to w pierwszej kolejności, iż w obowiązującym stanie prawnym w zakresie gospodarki lasami i gruntami leśnymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa ustawa o lasach ma pierwszeństwo w stosowaniu, jednakże ustawę z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o lasach.

Art. 3 ustawy o lasach stanowi, iż lasem w jej rozumieniu jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Po myśli przepisu art. 6 pkt 1 ww. ustawy gospodarka leśna oznacza działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.

Podkreślenia wymaga, iż dla wykazania, iż określona nieruchomość jest wykorzystywana na cele związane z gospodarką leśną nie jest koniecznym utożsamianie jej z językową wykładnią definicji zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach. Wystarczającym jest ustalenie, iż grunt ma związek pośredni z gospodarką leśną i wykorzystywany jest dla potrzeb gospodarki leśnej. Skoro jest zatem zabudowany budynkami administracyjnymi wykorzystywanymi przez jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych oraz budynkami mieszkalnymi służącymi zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej pracowników związek taki uznać należy za spełniony (por. wyrok NSA oz. We Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 1996 r sygn. akt SA/Wr 1118/95 Glosa 1997/2 str.27, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 1270/03).

Nie można jednocześnie wykluczyć sytuacji, iż konkretna nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa została przekazana w zarząd państwowej jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych na zasadach ogólnych tj. w trybie niezwiązanym z wypełnianiem ustawowych funkcji i zadań związanych z gospodarką leśną i nie miała nigdy charakteru leśnego w rozumieniu art. 3 i 4 ustawy o lasach. Taki "zarząd" sprawowany przez państwową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, podlega regulacji ogólnej ustawy o gospodarce nieruchomościami, która wszakże nie wyłączyła spod swej regulacji jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych nieposiadających osobowości prawnej. Mogły one zatem niezależnie od zarządu uregulowanego przepisami ustawy o lasach sprawować także "zarząd" nad nieleśnym mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów ww. ustawy. Zarząd taki, jak zasadnie podnosi to organ odwoławczy, z mocy art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z dniem 1 stycznia 1998 r. z mocy prawa przekształcił się w trwały zarząd, uregulowany w art. 41-45 tej ustawy (patrz wyrok NSA z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 854/06) .

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma w tej sytuacji ustalenie czy będąca przedmiotem sporu nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w [...], oznaczona nr [...], jest związana funkcjonalnie z gospodarką leśną bądź zajęta pod wykorzystywane dla potrzeb tej gospodarki budynki, budowle.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy w powyższym zakresie Sąd zważył, iż kwestii tych, ani w szczególności rzeczywistego charakteru i gospodarczego przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości ani charakteru sprawowanego przez jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych "zarządu" organy orzekające nie wyjaśniły właściwie i dostatecznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji nie dokonał jakichkolwiek ustaleń i rozważań w omawianym zakresie. Organ odwoławczy natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż do przedmiotowej nieruchomości nie mają zastosowania przepisy ustawy o lasach dotyczące zarządu bowiem nie jest przeznaczona na cele leśne, w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy o lasach. Zdaniem organu odwoławczego, decydujące znaczenie dla ustalenia, czy dana nieruchomość jest w zarządzie powierniczym wynikającym z ustawy o lasach, czy też w trwałym zarządzie ustanowionym na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, ma przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania oraz sposób wykorzystywania nieruchomości. Organ stwierdził, iż omawiana nieruchomość jest wykorzystywana na cele biurowe, zaś w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta (brak planu) nieruchomość położona jest na terenie usług ogólno miejskich.

W ocenie Sądu poczynionych przez organ ustaleń nie, a w szczególności cytowanych wyżej wywodów uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można zaakceptować jako wystarczających dla oceny prawnej formy władania sporną nieruchomością. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż organ nie ustalił szczegółowo w jakim charakterze wykorzystywany jest budynek posadowiony na spornej nieruchomości, określenie go jako "biurowy" nie jest dostatecznie precyzyjne, należało zweryfikować między innymi jakie "biura" się tam znajdują, w szczególności, czy jest wykorzystywany jako siedziba jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych wykorzystywana do gospodarowania , czy nawet administrowania gospodarką leśną. Zwrócić należy uwagę, iż chociażby z dokumentacji fotograficznej stanowiącej cześć operatu szacunkowego z [...] grudnia 2008 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E.M. wynika, iż w spornym budynku znajdują się pomieszczenia biurowe (str. 6 operatu), mieszkanie służbowe (str. 7).

Nie zostało też dostatecznie wyjaśnione jaka konkretnie nieposiadająca osobowości prawnej jednostka organizacyjna Lasów Państwowych dysponuje prawem do władania sporną nieruchomością.

Podkreślenia bowiem wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 32 ust. 2 ustawy o lasach w skład Lasów Państwowych wchodzą:

1) Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych,

2) regionalne dyrekcje Lasów Państwowych,

3) nadleśnictwa,

4) inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych w szczególności: 1) reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania, 2) tworzy, za zgodą Dyrektora Generalnego, a także łączy, dzieli i likwiduje jednostki organizacyjne o zasięgu regionalnym, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 4, 3) zarządza gruntami i innymi nieruchomościami nabytymi lub wydzielonymi z bezpośredniego zarządu nadleśnictwa, na potrzeby regionalnej dyrekcji lasów państwowych (art. 34). W myśl przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2a ustawy nadleśniczy bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych.

Na podstawie przepisu art. 75 ust. 1 i 2 ww. ustawy, z dniem jej wejścia w życie (1 stycznia 1992 r.) okręgowe zarządy lasów państwowych, utworzone na podstawie art. 6 ust. 2 lit. a ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, stały się regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych, a nadleśnictwa - nadleśnictwami w rozumieniu ustawy. Mienie okręgowych zarządów lasów państwowych stało się odpowiednio mieniem zarządzanym przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa. Z kolei zakłady produkcyjno-usługowe okręgowych zarządów lasów państwowych stały się innymi jednostkami organizacyjnymi Lasów Państwowych, wymienionymi w art. 32 ust. 4.

Wskazana wyżej regulacja prawna zastrzega zarządzanie nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi w zarządzie Lasów Państwowych dla dyrektorów regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz nadleśniczych. Wobec powyższego wątpliwości budzi także stanowisko Wojewody wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym dokumentem niewątpliwie potwierdzającym prawo trwałego zarządu Zespołu Składnic Lasów Państwowych wobec gruntu położonego w [...] (działka nr [...]) jest decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1954 r. nr [...] dotycząca przekazania tej nieruchomości z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1955 r. Mocą tej decyzji bowiem (k. 1 akt administracyjnych) Minister Gospodarki Komunalnej, na podstawie § 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 47, poz. 354 z późn.zm.) wyraził zgodę na przekazanie w zarząd i użytkowanie nieruchomości położonej w [...] dla Okręgu Lasów Państwowych. Nadto do przekazania i sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego na podstawie ww. decyzji Minister upoważnił Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] kwietnia 1955 r. przekazano Rejonowi Lasów Państwowych opisaną wyżej nieruchomość o pow. 0,025 ha zabudowaną budynkiem mieszkalnym w całości zamieszkałym. W konsekwencji, wobec braku szczegółowych ustaleń w tym zakresie należy stwierdzić, iż o ile przedmiotowa nieruchomość znajdowała się nadal we władaniu Okręgu Lasów Państwowych z dniem [...] stycznia 1992 r. to na mocy cytowanego wyżej przepisu art. 75 ust. 2 ustawy o lasach, mogła stać się mieniem zarządzanym przez właściwą regionalną dyrekcję Lasów Państwowych. Powyższy dokument nie stanowi zatem samodzielnej podstawy dla przyznania tytułu prawnego do władania nieruchomością o pow. 512 m2 dla jednostki organizacyjnej - Zespołu Składnic Lasów Państwowych. W aktach sprawy brak jest dokumentów umożliwiających sądową ocenę prawidłowości ustalenia przez organ państwowej jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych dysponującej obecnie tytułem prawnym do zarządzania sporną nieruchomością gruntową stanowiącą własność Skarbu Państwa, dokumentów takich nie przedstawiła także na wezwanie Sądu strona skarżąca. W szczególności podkreślenia wymaga, iż w znajdującym się w aktach sprawy odpisie z księgi wieczystej na dzień [...].05.2009 r. nr [...] dla działki nr [...] w dziale drugim "własność" w podrubryce 2.2.2. Skarb Państwa wpis prawa brzmi "Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Zespół Składnic Lasów Państwowych" (nie oznaczono żadnej siedziby jednostki organizacyjnej, ani roli tej instytucji – rubryki 3-5 niewypełnione), zatem zapis ten nie pozwala na ustalenie rzeczywistej treści wpisanego, a spornego w niniejszej sprawie, prawa do władania nieruchomością oraz ewentualnego podmiotu zarządzającego nieruchomością. Zweryfikowania na podstawie właściwych dokumentów wymaga również znaczna różnica w powierzchni spornej nieruchomości wynikająca z porównania treści dokumentów zgromadzonych dotychczas przez organy. Niezbędne zatem jest uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia nie tylko charakteru wykorzystania spornej nieruchomości, a w konsekwencji właściwego reżimu ustawowego określającego zasady gospodarowania nią i tytułu prawnego do władania nieruchomością, ale nadto konkretnej państwowej jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych sprawującej zarząd bądź trwały zarząd.

Ustaleń tych nie może w zastępstwie organów dokonać Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Niezależnie od powyższego zważyć przyjdzie, iż nawet przy założeniu, przysługiwania właściwej państwowej jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych wobec przedmiotowej nieruchomości trwałego zarządu, w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 199 ust. 2), ustalając stan faktyczny i prawny sprawy w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu organ nie mógł pominąć skutków decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1995 r. nr [...], którą ustalono od [...] stycznia 1996 r. cenę spornej nieruchomości oraz stawkę procentową 3 % i wysokość opłaty rocznej za zarząd nieruchomością pozostającą w zarządzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych– Zespołu Składnic Lasów Państwowych.

Powołana decyzja stworzyła określony stan prawny w zakresie swojego rozstrzygnięcia i organy administracji są nim związane, zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, dopóki w formie określonej w przepisach decyzja nie zostanie zmieniona lub uchylona. Związanie organu administracyjnego własną decyzją trwa również w przypadku niektórych zmian stanu prawnego.

W związku z przekształceniem z mocy prawa dotychczasowego "zarządu"

w rozumieniu ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w "trwały zarząd", ustawodawca w art. 222 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzegł, iż przepis art. 83 stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w zarząd przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonają, w drodze decyzji W pierwotnym brzmieniu przepis określał termin dla dostosowania dotychczasowych stawek opłaty rocznej - w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 31 grudnia 1998 r.), jednakże w 2000 r. uchylono powyższe ograniczenie czasowe dla dostosowania stawek opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu. Z uwagi jednak na fakt, iż stawki opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu wynoszą obecnie od 0,3% do 1%, a poprzednio wynosiły od 0,3% do 3% (art. 40 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości), w sytuacji gdy pozostaje w obrocie prawnym decyzja w sprawie opłaty z tytułu zarządu określająca stawkę nieodpowiadającą obecnej regulacji, należało w pierwszej kolejności w drodze decyzji administracyjnej dokonać stosownej zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej, a w dalszej kolejności ewentualnej aktualizacji opłaty. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydając decyzję w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu, powołując się zarówno na przepis art. 83 ust. 2 pkt 3 , jak i art. 87 ustawy o gospodarce nieruchomosciami niejako "przy okazji" skumulował w niej ustalenie stawki procentowej (przy czym nie wyjaśniono w jakikolwiek sposób przyjęcia stawki procentowej w wysokości 1%) i aktualizację wysokości opłaty, dla której wszakże jedyną ustawową przesłankę stanowi zmiana wartości nieruchomości (art. 87 ust. 1). Przy czym zaktualizowana opłatę roczną ustala się według dotychczasowej stawki procentowej od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż w toku postępowania odwoławczego następca prawny strony złożył także wniosek wszczynający odrębne postępowanie administracyjne zmierzające do uchylenia decyzji z 1995 r. w trybie art. 154 K.p.a. podnosząc, iż nie było podstaw prawnych i faktycznych do jej wydania, bowiem jednostki organizacyjne lasów państwowych gospodarują mieniem Skarbu Państwa, na podstawie ustawy o lasach, a nie na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Aczkolwiek w niniejszym postępowaniu przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, jednakże mając na uwadze powyższe oraz całokształt okoliczności sprawy organ winien również rozważyć czy nie zaistniała podstawa do zawieszenia przedmiotowego postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., celem uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – ewentualnego wzruszenia ostatecznej decyzji z1995r. w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.

Nadto istotne naruszenie proceduralne organu drugiej instancji polega również na tym, iż wobec likwidacji jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych – Zespołu Składnic Lasów Państwowych– adresata decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ nie uwzględnił zmiany podmiotowej po stronie adresata decyzji i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (nakładającą obowiązki) kierowaną do podmiotu, który w dacie orzekania Wojewody już nie istniał. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 K.p.a. każda decyzja administracyjna musi zawierać między innymi oznaczenie strony, jest to jeden z istotnych elementów kształtujących stosunek administracyjno-prawny.

Brak powyższych ustaleń i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Wskutek tego nie jest na obecnym etapie postępowania możliwe dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez organy obu instancji unormowań zawartych w przepisach prawa materialnego, to jest ustawy o lasach oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ winien uwzględnić powyższe wskazania.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy. Zasądzona na rzecz strony skarżącej kwota obejmuje zwrot kosztów poniesionych tytułem wpisu sądowego od skargi – 496 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - 2400 zł (zgodnie z przepisem § 6 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.).