Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 3814/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 194 ust. 1a i art. 195 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 105/16 w sprawie ze skargi A. D. na pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I

Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 105/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę A. D. na pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) informujące o odmowie dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego. Ponadto Sąd zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pismem z dnia 25 maja 2015 r. A. D. wniosła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju skargę na czynności zawodowe rzeczoznawcy majątkowego J. P., która na zlecenie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy [...] sporządziła w dniu 20 lipca 2014 r. operat szacunkowy dotyczący nieruchomości rolnej zabudowanej [...], której spadkobiercą jest skarżąca (jak to wynika z jej oświadczenia). Z akt sprawy wynika, że na wniosek A. D. Komisja Arbitrażowa Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w opinii z dnia 17 czerwca 2015 r. stwierdziła, że wspomniany operat nie powinien stanowić podstawy do sprzedaży nieruchomości z powodu błędów stanowiących odstępstwa od przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.), które miały istotny wpływ na określenie wartości nieruchomości. Na skutek tej skargi Minister wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej wspomnianego rzeczoznawcy majątkowego i przekazał sprawę Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. Z kolei w piśmie z [...] września 2015 r. Minister - powołując się na treść art. 194 ust. 1a i art. 195 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami - poinformował skarżącą, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego J. P. Stanowisko to organ administracji podtrzymał następnie w piśmie z [...] listopada 2015 r., stanowiącym odpowiedź na wystosowane przez skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarga podlegała odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Sąd uznał, że sporne pismo informujące skarżącą o braku przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie stanowi żadnej z form działania organu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem brak jest podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego w formie aktu zaskarżalnego do Sądu. Zobowiązania organu do wydawania postanowień o dopuszczeniu (albo odmowie dopuszczenia) do udziału w charakterze strony postępowania administracyjnego danego podmiotu nie można wyprowadzić z treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej powoływanej jako k.p.a.). W konsekwencji Sąd uznał, że odmowa bądź dopuszczenie osoby fizycznej do postępowania nie wymaga procesowej formy.

Ponadto - w ocenie Sądu pierwszej instancji - skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej rzeczoznawcy majątkowego. W tym zakresie WSA przywołał treść art. 194 ust. 1a i art. 195 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że stroną postępowania dyscyplinarnego (wyjaśniającego) jest jedynie rzeczoznawca majątkowy.

Sąd pierwszej instancji zauważył również, że w świetle art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem WSA, postępowanie dotyczące odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie dotyczy, ani nie rozstrzyga o prawach, czy też obowiązkach skarżącej, która w tej sprawie legitymuje się co najwyżej wyłącznie interesem faktycznym, który nie daje jej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne przeciwko rzeczoznawcy majątkowemu wszczyna się z urzędu, choć sygnałem do tego może być doniesienie osoby, która negatywnie ocenia działalność rzeczoznawcy w swojej sprawie. Osoba, która złożyła doniesienie o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej nie uzyskuje z tego tytułu przymiotu strony. Sąd wyjaśnił przy tym, że niedopuszczenie skarżącej w charakterze strony do udziału w postępowaniu dyscyplinarnym toczącym się w sprawie rzeczoznawcy majątkowego nie ogranicza jej praw w postępowaniach toczących się w sprawie nabycia (pierwokupu w trybie bezprzetargowym) nieruchomości rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Sąd podzielił pogląd skarżącej, że wprawdzie naruszenie prawa pierwszeństwa może spowodować skutek w postaci odpowiedzialności odszkodowawczej, niemniej jednak jest to skutek innego postępowania niż postępowanie dyscyplinarne. W ocenie WSA, status poszkodowanego, na który powołuje się strona skarżąca, nie powstaje w wyniku zastosowania przez organ art. 194 ust. 1a oraz art. 195 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a.

II

A. D. (zastępowana przez adwokata) złożyła skargę kasacyjną od wspomnianego postanowienia Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie - w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi, zaś w każdym przypadku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku nieuwzględnienia wniosków o uchylenie zaskarżonego postanowienia strona wniosła dodatkowo o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie zgodności art. 194 ust. 1a w zw. z art. 195 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nie zapewnia on osobie pokrzywdzonej działaniem rzeczoznawcy majątkowego przymiotu strony w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej tego rzeczoznawcy majątkowego, z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało spływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w konsekwencji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiające skarżącej prawa udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie jest formą działania organu administracji w postaci innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w konsekwencji odrzucenie skargi,

2) art. 28 k.p.a. w związku z art. 194 ust. 1a oraz art. 195 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w zakresie w jakim przewidują one wszczęcie z urzędu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz toczenie się postępowania wyjaśniającego z udziałem osoby wobec której zostało wszczęte postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, przepisy te wykluczają jednocześnie udział w postępowaniu w charakterze strony osoby innej niż zainteresowany rzeczoznawca, które to ograniczenie podmiotowe kręgu stron postępowania nie znajduje żadnego uzasadnienia w przywołanych przepisach,

3) art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1014 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2016 r. oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że spadkobierca, któremu przysługiwało pierwszeństwo w nabyciu od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jako osoba pokrzywdzona działaniem rzeczoznawcy majątkowego, który dopuścił się stwierdzonych nieprawidłowości przy sporządzaniu operatu szacunkowego do wyceny nieruchomości mającej stanowić przedmiot nabycia przez tegoż spadkobiercę, co w konsekwencji uniemożliwiło spadkobiercy skorzystanie z prawa pierwszeństwa, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej tego rzeczoznawcy majątkowego.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał w szczególności, że czynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju, którą faktycznie uniemożliwiono udział skarżącej w postępowaniu jako stronie była inną czynnością z zakresu administracji publicznej, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która dotyczy obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, w tym wypadku uprawnień skarżącej. Czynność ta podlega zatem kontroli sądu administracyjnego, a skarga strony powinna być merytorycznie rozpoznania przez WSA.

W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, ażeby jedyną stroną postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego mógł być sam obwiniony rzeczoznawca majątkowy. W takim przypadku - braku zamkniętego katalogu podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu - należało odwołać się do ogólnych przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 28 k.p.a. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, podstępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby (o jakim mowa w art. 28 k.p.a.) wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tej osoby lub - jak w niniejszej sprawie - rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W ocenie skarżącej, wynik postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego ma oczywisty i istotny wpływ na przysługujące jej podówczas jako spadkobiercy byłego właściciela, na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 29 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa) uprawnienie w postaci pierwszeństwa nabycia nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które to uprawnienie podlegało ochronie jako ekspektatywa nabycia prawa własności nieruchomości. W przedmiotowej sprawie działanie rzeczoznawcy naruszyło prawem chroniony, indywidualny i skoncentrowany w stosunku do określonej nieruchomości interes skarżącej. W sprawie dotyczącej odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy skarżącej przysługuje zatem status pokrzywdzonego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie dotyczy postanowienia WSA o odrzuceniu skargi wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., które niewątpliwie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Strona - stosownie do treści art. 176 § 2 p.p.s.a - wniosła o rozpoznanie tego środka odwoławczego na rozprawie. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skorzystać z możliwości przewidzianej tym przepisem i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, uznając że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, o co wnosiła strona skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej wyznaczył zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a., art. 194 ust. 1a oraz art. 195 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Uchybienie tym przepisom miało polegać na uznaniu, że: 1) pismo organu administracji o odmowie dopuszczenia do udziału w charakterze strony w toczącym się postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, 2) w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego w charakterze strony może wystąpić wyłącznie obwiniony rzeczoznawca majątkowy, 3) skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, który sporządził operat szacunkowy do wyceny nieruchomości mającej stanowić przedmiot nabycia przez skarżącą.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotem skargi było pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. informujące skarżącą o odmowie dopuszczenia jej do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego J. P. Zdaniem WSA, wspomniane pismo nie stanowi żadnej z form działania organu administracji publicznej, jakie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Kwestionując to stanowisko, autor skargi kasacyjnej wskazał, że zaskarżone pismo jest formą działania organu administracji o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem podlega kognicji sądu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten jest bezzasadny.

Z akt sprawy wynika, że pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. zostało wystosowane w ramach wszczętego z urzędu przez tegoż Ministra postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego. Nie jest sporne, że do postępowania tego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zresztą powołując się na jeden z tych przepisów - art. 28 k.p.a. - skarżąca wskazuje na posiadanie interesu prawnego do występowania we wspomnianym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony.

W ocenie Naczelnego Sądu pierwszej instancji, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone pismo z [...] listopada 2015 r. nie może być przedmiotem skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skoro zatem pismo z dnia [...] listopada 2015 r. (bądź zakomunikowana nim czynność w postaci odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony) zostało wystosowane w ramach postępowania administracyjnego, to nie może podlegać zaskarżeniu w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nawet niezależnie od tego, czy "dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Z tego względu uznać należy, że autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, że skarga podlegała odrzuceniu, bowiem nie dotyczy żadnej z form działalności administracji publicznej, jakie mogą być przedmiotem skargi.

Z punktu widzenia przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, skutkującego niedopuszczalnością wniesionej skargi, zbędne było odnoszenie się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii posiadania lub nieposiadania przez skarżącą prawa do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego J. P. Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej podniesione w tym zakresie - nawet gdyby okazały się zasadne - nie mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia WSA. Zaznaczenia bowiem wymaga, że - stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, ale jedynie wówczas, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualna wadliwość stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie miałaby istotnego wpływu na wynik sprawy w tym znaczeniu, że nawet przyjęcie stanowiska odmiennego nie mogłoby skutkować innym rozstrzygnięciem niż odrzucenie skargi.

Mając na względzie powyższą uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na marginesie stwierdza, że trafny jest pogląd Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który dawałby jej przymiot strony w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego. Źródłem takiego interesu nie jest wskazany w skardze kasacyjnej art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 kwietnia 2016 r. stanowił, że pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości Zasobu po cenie ustalonej w sposób określony w ustawie, z zastrzeżeniem art. 17a ust. 1, art. 17b ust. 4 i art. 42, przysługuje byłemu właścicielowi zbywanej nieruchomości lub jego spadkobiercom, jeżeli nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 1 stycznia 1992 r. Jak wskazał autor skargi kasacyjnej (str. 6 skargi kasacyjnej), postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązku tej osoby. Z treści art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że postępowanie administracyjne, w którym skarżąca chce uczestniczyć w charakterze strony może zakończyć się umorzeniem tegoż postępowania albo zastosowaniem wobec rzeczoznawcy majątkowemu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 wspomnianej ustawy. Jakiekolwiek z tych rozstrzygnięć w żadnym stopniu nie ma wpływu na pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Ewentualne umorzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego lub zastosowanie wobec tego rzeczoznawcy kary dyscyplinarnej nie wywoła prawnego skutku w postaci zwiększenia lub ograniczenia uprawnienia, jakie wynikało ze wspomnianego ostatnio przepisu.

Na koniec wskazać należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Postulowane przez autora skargi kasacyjnej pytanie prawne miałoby dotyczyć zgodności z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji przepisów art. 194 ust. 1a w zw. z art. 195 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nie zapewnia on osobie pokrzywdzonej działaniem rzeczoznawcy majątkowego przymiotu strony w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej tego rzeczoznawcy majątkowego. Ze wskazanych wyżej powodów brak jest podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy toczącej się przed sądem zależy od odpowiedzi na takie pytanie. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenie ma bowiem to, czy pismo organu z dnia [...] listopada 2015 r. mogło być przedmiotem skargi do sądu, a nie kwestia dopuszczalności udziału w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego przez osobę, która czuje się pokrzywdzona działaniami tegoż rzeczoznawcy. W takiej sytuacji nie ma możliwości wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna - jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu stosownie do treści art. 184 p.p.s.a.

PG