Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1046/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1, art. 149, art. 150 par. 1, par. 1a, art. 200, art. 245 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy as.sąd. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2008r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ W. Zygmont /-/ E. Brychcy


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] nr [...], wznowiwszy uprzednio na podstawie art. 243 § 1 O.p., na wniosek podatnika, postępowanie zakończone ostateczną decyzją tegoż organu z dnia 8.08.2007r., odmówił skarżącemu W. T. uchylenia własnej decyzji z dnia 8.08.2007r. nr [...] określającej , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki "Daimler Chrysler".

Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20.04.2007r. sygn. akt SA/Po 457/07 , po rozpoznaniu skargi W. T., uchylił decyzję z dnia [...] Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję dnia [...] Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] i uznał za niesporną wysokość wartości rynkowej pojazdu ustaloną, przez organy podatkowe w kwocie [...] brutto. Skarżący nie wniósł odwołania od powyższej decyzji. Złożył wniosek o wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. domagając się uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w P. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 8.08.2007r. nr [...] dokonującej ponownego wymiaru podatku akcyzowego, stwierdzając, że nie zostały dopełnione czynności związane z prawidłowym jej doręczeniem. Decyzja wydana została w sierpniu 2007 r., kiedy skarżący nie przebywał w kraju. Organ podatkowy stwierdził, że zgodnie z art. 244 § 1 O.p. organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji czyli Naczelnik Urzędu Celnego L., który sprawie wydawał decyzję w ostatniej instancji. W sprawie, w której wznowienia domaga się skarżący , kwestionowana decyzja doręczana była na adres wskazany przez podatnika: [...] L. ul. L. 69, jednakże decyzja, jak i inne pisma, pomimo dwukrotnego awizowania nie zostały odebrane przez skarżącego. Wobec tego zgodnie z art. 150 § 2 O.p. doręczenie uważa się za dokonane , a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skarżący wiedząc o toczącym się postępowaniu podatkowym, a jednocześnie będąc świadomym tego, że przez dłuższy czas nie będzie go w kraju, miał obowiązek ustanowienia pełnomocnika, czy wskazania organowi podatkowemu adresu dla doręczeń. Zarzut niejasności przepisów prawa dotyczących podatku akcyzowego płaconego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodów osobowych, nie ma żadnego znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową.

W odwołaniu skarżący domagał się uchylenia powyższej decyzji ponieważ nie zostały dopełnione wszelkie czynności związane z prawidłowym doręczeniem decyzji wymiarowej w akcyzie. Decyzja była wydana w okresie wakacyjnym, w którym to skarżący od połowy lipca do sierpnia 2007r. przebył za granica i nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Ponadto wątpliwa jest prawidłowość zastosowanych stawek podatku akcyzowego. Skarżący stwierdził, że ma wątpliwości, czy poprzedzające wyrok sądu administracyjnego decyzje są nadal w obiegu, gdyż nowe postępowanie nie uchyliło jednoznacznie poprzednich decyzji. Wyrok sądu określał uchylenie decyzji organów podatkowych oby instancji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Dyrektor izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że żaden przepis nie wprowadza ograniczeń czasowych w kwestii doręczania pism procesowych, w szczególności brak podstaw aby uznać, że organ podatkowy zobowiązany jest wstrzymać się z podejmowaniem decyzji w tzw. okresie urlopowym. Na podstawie art. 149 O.p., w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Powyższe osoby potwierdzają odbiór pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Podstawowym warunkiem zastosowania tego trybu doręczeń jest krótkotrwałą nieobecność adresata w mieszkaniu, i nie ma zastosowania jeżeli adresat zmienił miejsce zamieszkania , na stałe wyjechał za granicę. W razie niemożności doręczenia pisma w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 , zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i § 1 a O.p. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, o czym zawiadamia się dwukrotnie adresata. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W takim przypadku zgodnie z 150 § 1 pkt 2 O.p. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skarżący w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, obowiązany był do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Wobec powyższego przesyłka została doręczona prawidłowo, a zarzut o niebraniu udziału w postępowaniu nie z własnej winy jest bezpodstawny. Zaniechanie strony w tym względzie nie może być traktowane a jako okoliczność uzasadniającą, wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Natomiast sąd administracyjny uchylając pierwotne decyzje wymiarowe stwierdził, że nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się tego wyroku.

W skardze podatnik domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego uzasadniając żądanie twierdzeniem, że nie zostały dopełnione wszelkie czynności związane z prawidłowym doręczeniem decyzji z dnia 8.08.2007r. Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...]. Decyzja ta została wydana w okresie wakacyjnym, kiedy wiele osób wyjeżdża na wakacje lub za granicę w poszukiwaniu pracy. Podatnik w sierpniu 2007r. przebywał za granicą, a doręczający nie postąpił zgodnie z procedurą doręczenia. Żadne pismo zwracane do nadawcy nie miało adnotacji o odmowie jego przyjęcia. Nie wykorzystano m.in. art. 149 O.p. Skarżący poddaje w wątpliwość prawidłowość zastosowanych stawek podatku akcyzowego. Zapłata podatku akcyzowego w 2005 r. była oparta o inne stawki, a obecnie obowiązują inne stawki. Skarżący wątpliwości czy poprzedzające wyrok WSA decyzje pozostają nadal w obiegu, gdyż nowe postępowanie nie uchyliło ich jednoznacznie, bowiem organ I instancji nie wskazał na wygaśnięcie poprzednich decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej i może zaskarżoną decyzję (inny akt administracyjny) uchylić lub stwierdzić jej nieważność, jeżeli w istotny sposób narusza ona przepisy. Uprawnienia sądu administracyjnego mają w zasadzie charakter kasacyjny, a nie reformatoryjny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy zamiast organów administracyjnych. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie (danej sprawie) ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli np. sąd nie orzeka co do istoty sprawy, lecz ze względu na istotne uchybienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję, to w takiej sytuacji organ związany jest wyłącznie wskazaniami co do uzupełnienia postępowania. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c powyższej ustawy). W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności określona w art. 134 tejże ustawy z której wynika, iż sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W trakcie orzekania sąd winien mieć również na względzie tzw. zasadę reformationis in peius (nie pogarszania sytuacji strony skarżącej).

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Bezpodstawne są zarzuty podatnika, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 8.08.2007r. nr [...] określająca, zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego , nie została doręczona prawidłowo podatnikowi. Zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Cel w L. wysłana została na adres wskazany przez podatnika, tj. ul. L. [...] L.. Ponieważ nie mogła być doręczona w ten sposób, zgodnie z art. 150 pkt 1 i § 1a O.p. poczta przechowywała pismo przez okres 14 dni, o czym zawiadomiła podatnika awizami w dniach 10.08.2007r. i 17.08. 2007r. Powtórne zawiadomienie (awizo) nastąpiło wobec niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W takim przypadku, organ zgodnie z 150 § 1 pkt 2 O.p. zasadnie uznał doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w 150 § 1 O.p., i pismo pozostawił w aktach sprawy. Skuteczne doręczenie zastępcze nie jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Sąd wskazuje, że celem doręczenia zastępczego jest uniemożliwienie tamowania postępowania podmiotom, które nie odbierają korespondencji. Natomiast w wypadku awiza mamy bowiem do czynienia z dwoma istotnymi elementami doręczenia tj. poinformowaniem adresata o istnieniu przesyłki oraz umożliwieniem mu dokonania, ze świadomością skutków prawnych, wyboru w zakresie przyjęcia lub odmowy przyjęcia. Gdyby podatnik , któremu doręczanie części pism w toku postępowania podatkowego już wcześniej wymagało awizowania, zawiadomił organ podatkowy, że w określonym czasie będzie przebywał poza miejscem zamieszkania, to w czasie tym nie można byłoby stosować doręczenia zastępczego. W stanie faktycznym sprawy powody nieodebrania przesyłki przez skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia i organ podatkowy nie miał obowiązki ich ustalania i roztrząsania w tym postępowaniu. Należy zauważyć, iż skarżący stawiwszy się w dniu 20.11.2007r. w organie celnym ( w dniu 16.11.2007r. żona odebrała tytuł wykonawczy) został pouczony, że wobec doręczenia decyzji wymiarowej w trybie art. 150 O.p. , może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z samym odwołaniem.

Z akt sprawy wynika, że podatnik nie podjął już wcześniej pisma z dnia 12.07. 2007r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 200 O.p. do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego i to pomimo dwukrotnego awizowania w dniu 16.07.2007r. i 23.07. 2007r. Kwestionowana decyzja wydana została dopiero w dniu 8.08.2007r. Także w tym wypadku nie ma wątpliwości, iż skorzystanie z art. 150 O.p. poprzedziła próba doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. a to uprawniało do przyjęcia fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu . W zasadzie taki brak reakcji na wezwanie powoduje, że powstaje domniemanie udziału osoby w czynności, przejawiające się w tym, że osoba taka nie powinna skutecznie podnosić braku swego uczestnictwa w czynności. Sąd podkreśla, że z art. 200 § 1 O.p. nie wynika, że podatnik ma możliwość wypowiedzenia się w sprawie wyłącznie wtedy, gdy zostanie o tym poinformowany w trybie tego przepisu. Po za tym Sąd uznaje za uzasadnione i dopuszczalne przyjęcie, że z art. 200 O.p. nie wynika, iż wydanie decyzji przez organ podatkowy zostało uzależnione od skorzystania przez stronę z tego uprawnienia. Nieskorzystanie przez podatnika z uprawienia do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie może być uznane za przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 245 §1 pkt 4 O.p.

Nie zasługują na uwzględnienie wątpliwości podatnika dotyczące zastosowania stawki akcyzy. Wprawdzie podatnik nie wskazał na czym miałaby polegać ewentualna wadliwość stawki podatkowej, zastosowanej w niniejszej sprawie, to zwraca uwagę zmodyfikowanie przez organy podatkowe deklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania akcyzą nabytego w 2005r. w innym państwie UE samochodu osobowego wyprodukowanego w 2002r., z kwoty jaką nabywca zapłacił według faktury , na kwotę ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o katalog "Eurotax" nr PL 8/2005. Należy przypomnieć, że podatnik nabycie samochodu na terenie Niemiec stwierdził pisemną "umową kupna - sprzedaży samochodu używanego", w której jako cenę zakupu wskazano kwotę 1 euro. Następnie złożył deklarację podatkową od nabycia samochodu wskazując jako podstawę obliczenia podatku akcyzowego kwotę 4 zł i wynikający z tej podstawy podatek akcyzowy w kwocie 1 zł, który zapłacił. Organ I instancji mając na uwadze art. 199a O.p. stwierdził, iż cena sprzedaży (1 euro, czyli 4,08zł ) świadczy, że podatnik nabył samochód w drodze umowy darowizny, a nie na podstawie umowy sprzedaży. Skutkowało to, stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, ustalenie podstawy opodatkowania w oparciu o przeciętne ceny występujące w danej miejscowości lub na rynku krajowym. Dlatego organ I instancji przyjął, iż według katalogu "Eurotax" nr PL 8/2005 średnia cena rynkowa tego typu samochodu z roku 2002 wynosiła [...], która została przyjęta za podstawę naliczenia podatku akcyzowego.

Sąd podkreśla, iż wiążąca zgodnie z art. 153 p.p.s.a. treść wyroku sądu z dnia 20.04.2007r., sygn. akt I SA/Po 457/07 , znalazła odzwierciedlenie w ponownie wydanych decyzjach organów podatkowych obu instancji. Sąd w wyroku ocenił, że podstawa opodatkowania pojazdu ustalona została prawidłowo w kwocie [...] brutto, a po odliczeniu VAT [...]. Sąd powołując się na wyrok ETS z dnia 18.01.2007r. nr C-313/05 uznał, iż niezgodne z prawem wspólnotowym są tylko te polskie regulacje prawne, w wyniku których kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata nabyte w państwie członkowskim, przewyższa rezydualna kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w kraju. W konsekwencji do samochodów osobowych starszych niż dwa lata dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6%, w przypadku pojazdów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3 i stawka 3,1 % w przypadku pojemności silnika do 2000 cm3. Stosując się do powyższych wskazań, organ I instancji w kwestionowanej obecnie decyzji z dnia 8.08. 2007r. określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowe spornego samochodu osobowego z zastosowaniem stawki 13,6%. Sąd pozostaje także związany powyższymi wskazaniami i ocenami prawnymi rozpoznając obecnie skargę na decyzję Dyrektora izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] nr [...], odmawiającą skarżącemu W. T. uchylenia własnej decyzji z dnia 8.08.2007r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki "Daimler Chrysler".

Bezpodstawny jest zarzut nieuchylenia pierwotnych decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w L.. Sąd wyroku z dnia 20.04.2007r., sygn. akt I SA/Po 457/07uchylił decyzję z dnia [...] Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję dnia [...] Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...]. Tym samym sąd usunął decyzje z obrotu prawnego i brak jest podstaw, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, orzekać w jakikolwiek sposób o ich wyłączeniu z obrotu prawnego.

Z tych powodów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/ M. Bejgerowska /-/ W. Zygmont /-/ E. Brychcy