Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1886/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.T. i P.T. – wspólników spółki cywilnej "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3084/15 w sprawie ze skargi A.T. i P.T. – wspólników spółki cywilnej "[...]" na decyzję [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3084/15, po rozpoznaniu skargi A.T. i P.T. – wspólników spółki cywilnej "[...]", uchylił decyzję [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2009 r.

W ocenie Sądu, słuszne są ustalenia organu co do przyjęcia, że 40 z 44 sprzedanych przez skarżącego pojazdów zostało wprowadzone w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) – dalej: ustawa o recyklingu - ilekroć w ustawie mowa o wewnątrzwspólnotowym nabyciu rozumie się przez to przywóz pojazdu z terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej w celu wprowadzenia na terytorium kraju. Strony nie kwestionują, że skarżący zbył w 2009 r. 44 pojazdy. Skarżący twierdzi jednak, że nie wszystkie z tych pojazdów były przywiezione na terytorium RP z innego państwa członkowskiego. Ponieważ organ nie dysponuje pełną dokumentacją tych transakcji, musi oprzeć się na tych materiałach, które zostały mu udostępnione oraz zasadach logicznego rozumowania. Jako kryterium wewnątrzwspólnotowego nabycia skarżący wskazywał adnotację na fakturach sprzedaży o uiszczeniu akcyzy. W ocenie Sądu jednak nie może być to jedyne kryterium. Złożono bowiem do akt certyfikaty zapewnienia sieci wystawione przez [...] sp. z o.o. na 40 pojazdów, które zostały zbyte przez komis prowadzony przez skarżących w 2009 r. Przy czym Sąd nadmienił, że kwestionowany przez skarżącego dokument złożony przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2016 r. (k. 116 akt sądowych) nie wnosi niczego nowego i mógł zostać potraktowany jedynie pomocniczo w usystematyzowaniu certyfikatów znajdujących się w aktach administracyjnych. Z zestawienia tego oraz porównania nr VIN na certyfikatach wynika, że takie dokumenty nie zostały wystawione w stosunku do czterech pojazdów, tj. poz. 1, 2, 4 i 18. Oznacza to, że w przypadku 40 pojazdów sam skarżący przyznał, że zostały one przywiezione na terytorium RP skoro wymagały złożenia oświadczenia o zapewnieniu sieci. Jaki byłby w innym wypadku cel złożenia takich oświadczeń. W tym wypadku organ musiał wnioskować o inne dowody zgromadzone w aktach, skoro nie przedstawiono mu dokumentów nabycia przez skarżących owych 40 samochodów. W ocenie Sądu, skoro jednak złożono 40 oświadczeń to zasadnie organ wywiódł, że 40 pojazdów o wskazanych numerach VIN były przywiezione z innych państw członkowskich. Nie wykazał natomiast organ, że również pozostałe 4 pojazdy zostały w ten sam sposób nabyte przez skarżących. Nie zgromadził bowiem żadnych dowodów, ani pośrednich, ani bezpośrednich, z których wynikałoby, że spełniają one przesłankę do objęcia opłatą za brak sieci. Organ twierdzi, że nie zostało przedstawione oświadczenie, ani dowód opłaty od tych pojazdów. Skoro skarżący twierdzą, że pojazdy te nie wypełniły przesłanki wewnątrzwspólnotowego nabycia, to logiczne jest, że nie podlegały one zarówno oświadczeniu, jak i opłacie w kwocie po 500 zł. Sąd stwierdził, że doszło tym samym w zakresie tych czterech pojazdów do naruszenia reguł postępowania wyjaśniającego.

Sąd stwierdził, że [...] Inspektor Ochrony Środowiska naruszył art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a., bowiem co do części rozstrzygnięcia przeprowadził rozumowanie nie mające oparcia zarówno w zgromadzonym materiale dowodowym, jak i regule praworządności. Przyjął bowiem bez żadnego umotywowania i wbrew stanowisku strony, że wszystkie pojazdy zbyte w 2009 r. zostały przywiezione na terytorium RP z państw członkowskich Unii. Przy czym zdaniem Sądu nie może mieć tutaj decydującego znaczenia protokół kontroli, gdzie stwierdzono, że w przypadku pozostałych faktur (bez adnotacji o akcyzie) nie jest możliwe ustalenie czy pojazdy zostały sprowadzone z zagranicy (k. 202 akt administracyjnych). Hipoteza przyjęta w tym protokole może być obalona poprzez inne dowody. Takimi dowodami są wystawione certyfikaty zapewnienia sieci. W przypadku 40 pojazdów takie certyfikaty zostały wystawione.

Sąd uznał za celowe dopuszczenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", dowodu z zestawienia pojazdów sporządzonego przez pracownika organu jako systematyzującego zebrane w sprawie oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci. Przy czym nie jest to dowód źródłowy, jedynie stanowi zestawienie zgromadzonych w aktach dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A.T. i P.T. – wspólnicy spółki cywilnej "[...]", zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego -p.p.s.a. oraz k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów:

- art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez uchylenie decyzji organu I i II instancji, przy pominięciu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz przy dowolnej a nie swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przez dowolne uznanie, że ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazujące na dowód wprowadzenia przez stronę skarżącą 15 pojazdów, mogą być obalone przez inne dowody, tj. certyfikaty zapewnienia sieci znajdujące się w aktach sprawy w liczbie 40, w sytuacji, kiedy z akt sprawy wynika, że część oświadczeń z tych 40 zostało bądź anulowane przez stronę skarżącą bądź nie zakupione lub nigdy nie wykorzystane;

- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez naruszające granice swobody oceny dowodów, uznanie, że złożenie do akt sprawy całości dokumentacji, w której posiadaniu była strona skarżąca (nota bene w szczególnych dla strony okolicznościach), w tym 40 oświadczeń o zapewnieniu sieci (z czego 3 oryginałów, które powinny zostać złożone do Wydziałów Komunikacji jeżeli pojazdy byłyby wprowadzane), stanowi, "że w przypadku 40 pojazdów sam skarżący przyznał, że zostały one przywiezione na terytorium RP skoro wymagały złożenia oświadczenia o zapewnieniu sieci", w sytuacji kiedy strona skarżąca od początku wskazywała, że tylko te auta zostały wprowadzone gdzie na fakturach sprzedaży ustalana była stawka akcyzy;

- art. 106 § 3 p.p.s.a. przez dopuszczenie dowodu uzupełniającego z zestawienia, które nie wyjaśniło żadnych wątpliwości i jak sam Sąd twierdzi nie wnosiło niczego nowego do sprawy.

Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wnieśli o rozpoznanie sprawy bez rozprawy, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą prawidłowości oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji, w wyniku której przyjęto, że 40 z 44 sprzedanych przez skarżących pojazdów zostało wprowadzonych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wobec tego należy stwierdzić, że protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r. nie był jedynym dowodem, który podlegał ocenie w postępowaniu administracyjnym. Trafnie Sąd I instancji uznał, że ocenie jako materiał dowodowy podlegały również wystawione przez skarżących certyfikaty zapewnienia sieci. Certyfikaty te zostały przedłożone przez skarżących, którzy obowiązani byli wykazać, ile ze zbytych w 2009 r. samochodów zostało wprowadzonych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że Sąd I instancji powołał się na certyfikaty zapewnienia sieci o nr [...] i [...], które zostały przez nich anulowane. Stwierdzenie to jest dowolne, gdyż w aktach administracyjnych nie ma certyfikatów o wskazanych numerach, a co za tym idzie Sąd I instancji nie mógł się na nie powołać. W związku z tym argumentacja o anulowaniu przez skarżących niektórych certyfikatów, które miałoby świadczyć o tym, że nie doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, jako nieprzekonująca nie zasługiwała na uwzględnienie.

Również nieprzekonująca jest argumentacja, która z faktu złożenia części certyfikatów w formie oryginałów, wywodzi, że miało miejsce anulowanie certyfikatów. Anulowanie certyfikatów zapewnienia sieci, jak twierdzą skarżący, miało wynikać "z faktu, iż zdarzało się, że zakupiony pojazd był zarejestrowany w Polsce lub z faktu, że klient ponosił we własnym zakresie opłatę za brak sieci bądź z faktu, że strona skarżąca pełniła jedynie funkcję pośrednika w sprzedaży auta, a sprowadzającym auto był inny podmiot." Skoro skarżący sprzedawali pojazdy, które nie były objęte obowiązkiem zapewnienia sieci zbierania pojazdów, to niezrozumiałe jest wystawianie certyfikatów zapewnienia tej sieci. Nadto przytoczona wyżej argumentacja skarżących jest bardzo ogólnikowa. Jednocześnie należy zauważyć, że certyfikaty zapewnienia sieci nr [...] (s. 79 akt administracyjnych) i nr [...] (s. 78 akt administracyjnych), które skarżący określają jako oryginały, zawierają pieczęcie z adnotacją Starostwa Powiatowego w O. o zarejestrowaniu pojazdów, co przeczy twierdzeniom skargi kasacyjnej, że przedłożenie oryginałów certyfikatów stanowi dowód ich anulowania. Podsumowując, wskazane okoliczności nie podważają mocy dowodowej złożonych przez skarżących certyfikatów i wyprowadzonego na ich podstawie wniosku o wewnątrzwspólnotowym nabyciu wskazanych w nich pojazdów.

Fakt naniesienia na niektórych fakturach adnotacji o opłaceniu akcyzy sam przez się nie oznacza, że tylko pojazdy objęte tymi fakturami zostały wprowadzone w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia i nie dyskwalifikuje jako materiału dowodowego przedłożonych przez skarżących certyfikatów zapewnienia sieci.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej ocena dowodów przeprowadzona w sprawie, w części zaakceptowanej przez Sąd I instancji, została dokonana w ramach swobodnej oceny dowodów. Skarżący natomiast proponują dowolną ocenę dowodów. Należy podkreślić, że skarżący jako sprowadzający pojazdy w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia obowiązani byli do zapewnienia sieci zbierania pojazdów i to na nich ciąży obowiązek rzetelnego wykazania, ile pojazdów wprowadzili.

Wobec powyższego brak jest podstaw pozwalających na uznanie za zasadny zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i at. 80 k.p.a.

Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, wydał wyrok na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., gdyż poddał ocenie postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy administracji publicznej w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Natomiast przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., gdyż zaakceptowanie przez Sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ nie może stanowić jego naruszenia, nawet wówczas, gdyby ocena Sądu była błędna.

Dopuszczenie przez Sąd I instancji jako dowodu zestawienia przedłożonego przez organ na rozprawie nie stanowi naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., które miałoby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji brak jest podstaw, aby uznać, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 pkt c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe okoliczności na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.