Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 160/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, art. 140aa ust. 1, ust. 3, ust. 4 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2, załącznik nr 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 3 i § 5
journal: Dz.U. 2015 poz 305
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania M., Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujący stan sprawy.

W dniu 7 sierpnia 2016 r. na przejściu drogowym w [...] dokonano kontroli pojazdu silnikowego marki [...] z przyczepą marki [...] o numerach rej. [...], użytkowanego przez M. (dalej jako: Skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...][...] w [...], wyjeżdżającego z terytorium RP.

W trakcie kontroli dokonano pomiaru nacisków osi pojazdu, jego masy całkowitej oraz wymiarów. Pomiar dynamiczny wykazał masę całkowitą zespołu pojazdów 38.240 kg, zaś pomiar statyczny wykazał wartość 40.580 kg. Ponowny pomiar masy całkowitej pojazdu dokonany wagą statyczną wykazał wartość 40.680 kg. Organ przyjął pomiar masy całkowitej pojazdu z pierwszego ważenia co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej 40.000 kg przewidzianej przepisami prawa dla tego typu pojazdu członowego mającego 5 osi o 580 kg. Kierowca pojazdu nie zgłosił żadnych uwag do przeprowadzonej kontroli, nie okazał również zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V określonego przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012 r., poz. 1137 z późn. zm. dalej jako: P.r.d.).

W odwołaniu od powyższej decyzji M. zarzucił nie poczynienie ustaleń oraz nie zebranie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynienie ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; a także wadliwą jego analizę, skutkującą przyjęciem, że skarżący miał wpływ lub wyrażał zgodę na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu dwuosiowego przy pomocy wagi dynamicznej (przez sumowanie nacisków osi), co oznacza dokonanie pomiaru wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli. Strona zarzuciła również wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji i pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] lutego 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym z których wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem m.in. uzyskania zezwolenia na przejazd odpowiedniej kategorii, zaś kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać to zezwolenie uprawnionym osobom. Pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy (art. 2 pkt 35a P.r.d.).

Przejazd pojazdu nienormatywnego o parametrach jakie posiadał skontrolowany w niniejszej sprawie zespół pojazdów umożliwiało zezwolenie kategorii V. Wykonujący transport nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii V, więc go nie okazał do kontroli.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla takiego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1 P.r.d.).

Przejazd odbywał się po drodze publicznej. Przejście graniczne znajduje się w ciągu drogi publicznej do granicy Rzeczpospolitej Polskiej i Ukrainy. Pojazd nie może zakończyć przejazdu tą konkretną trasą do Ukrainy omijając plac odpraw celnych. Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015r., poz. 305 ze zm., dalej jako: rozporządzenie). Dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku pojazdów członowych mających 5 lub 6 osi, dla dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy nie może przekraczać 40 ton (§ 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia).

Odnosząc się do kwestii legalizacji użytej w trakcie kontroli wagi, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że użyta w dniu kontroli waga SCALEX o numerze fabrycznym [...] posiadała aktualne świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] w dniu [...] września 2015 r., z terminem ważności do dnia 30 września 2017r.

Kontrola masy dokonana została przy użyciu ww. wagi nieautomatycznej, elektronicznej, samochodowej a nie jak twierdzi skarżący przy użyciu wagi dynamicznej. Ważenie wykazało, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 40.580 kg. Organ wyjaśnił, że wagi dynamiczne zasadniczo używane są do pomiaru nacisków na osie pojazdu. Wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają liczne czynniki, jak np. sposób załadunku, stan techniczny pojazdu, awaria zawieszenia, przy czym kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależna od przyczyn przekroczenia masy lub nacisku na oś. Pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje, że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych. Z uwagi na to, wyniki kolejnych pomiarów tego samego pojazdu na wadze statycznej będą zasadniczo powtarzalne. Dodatkowo organ celny przeprowadza ponowne ważenie pojazdu jedynie na pisemny wniosek kierowcy. W badanej sprawie kierowca wniósł o przeprowadzenia ponownego pomiaru. Wynik przeprowadzonej powtórnej kontroli masy statycznej pojazdu: wydruk nr [...] (40.680kg) potwierdził przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Miał on również zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole z kontroli na temat sposobu i warunków jej wykonywania.

Kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii III-VI wynosi 5000 zł (art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d.). Zezwolenie kategorii V, zgodnie z treścią załącznika do Prawa o ruchu drogowym, zezwala na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego: a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi; b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

W ocenie organu odwoławczego przepisy art.7, art.77 § 1 k.p.a nie zostały naruszone w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, jak też przy rozstrzygnięciu sprawy, organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, informując stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy mających wpływ na sytuację prawną oraz obowiązki strony. Przy rozpoznawaniu sprawy dopuszczono całość dowodów, które przyczyniły się do jej wyjaśnienia, strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony i dowody poddane szczegółowej ocenie i analizie co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Odnosząc się do okoliczności wyłączających odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia w świetle art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym Dyrektor Izby Celnej podniósł, że przedmiotem działalności skarżącego jest międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy towarów. Zatem, będąc doświadczonym przewoźnikiem świadczącym usługi w zakresie przewozów drogowych, prowadzący działalność gospodarczą nie może w okolicznościach niniejszej sprawy skutecznie powoływać się na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem czy też na brak wpływu na powstanie naruszenia. Organ wskazał, że przepis art. 140aa ustawy odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć i nie miał na nie wpływu. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na okoliczności objęte hipotezą tego przepisu, to jest, że naruszenie prawa nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Odwołujący się nie wykazał, że uczynił wszystko, co było możliwe i czego można było od niego rozsądnie oczekiwać, aby przewóz był przewozem normatywnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15 i art. 75, art. 81 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, m. in. poprzez wadliwą jego analizę, skutkującą w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a także stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem przez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu dwuosiowego przy pomocy wagi dynamicznej (przez sumowanie nacisków osi), co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, oraz nie wyjaśnienie istoty sprawy oraz art. 8, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe i niezrozumiałe dla strony sporządzenie uzasadnienia decyzji;

- art. 140 aa ust. 4 P.r.d. przez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Spór prawny między skarżącym a organem sprowadza się do zgodności z prawem nałożenia na skarżącego jako przewoźnika kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Definicja zawarta w art. 2 pkt 35a P.r.d. stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest "pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy".

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 P.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, karę pieniężną nakłada się na: (1) podmiot wykonujący przejazd; (2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Skarżący z jednej strony podnosi zarzuty braku wpływu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, naruszenie to powstało na skutek okoliczności na które nie miał wpływu. Z drugiej skarżący kwestionuje również prawidłowość pomiaru dokonanego przez funkcjonariuszy celnych. Ocenę zasadności należy zacząć od drugiego zarzutu, bowiem nieprawidłowość dokonanych pomiarów wykluczałaby przyjęcie w ogóle tezy o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdu.

W ocenie Sądu argumenty skarżącego w tym zakresie nie są zasadne.

Obowiązujące przepisy nie zawierają żadnego szczegółowego uregulowania trybu przeprowadzania ważenia pojazdów dla celów ustalenia, czy wykonywany przejazd mieści się w odpowiednich kategoriach normatywnych. Podstawowym wymogiem prawnym jest to, aby użyte do ważenia urządzenia odpowiadały określonym prawnie normom. Ponadto wynik ważenia musi odbywać się w sposób zgodny z wymaganiami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi wagi. Ważenie dokonane na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane w sposób zgodny z instrukcją obsługi musi być uznane za prawidłowe.

W aktualnym stanie prawnym istnieje cały szereg regulacji prawnych określających wymogi, jakim powinny odpowiadać wagi stosowane m.in. do ważenia pojazdów. Są to zwłaszcza rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 188, poz. 1345) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz.152). Należy zauważyć, że są to akty wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1069, ze zm.). Przepisy te nie określają sposobów użytkowania wagi, lecz określają wymogi, jakim wagi musza sprostać, aby były dopuszczone do użytku. Potwierdzeniem spełnienia tych wymagań jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar. W badanej sprawie, waga użyta do ważenia pojazdu miała świadectwo legalizacji ponownej, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] dnia [...] września 2015 r. Powołanie błędnego (poprzedniego) świadectwa w wydruku nr [...] oraz wydruku nr [...] z kontroli masy statycznej pojazdu nie ma znaczenia – zgodnie z nowym świadectwem legalizacja jest ważna do 30 września 2017 r. (k. [...] akt adm.).

Skoro zastosowana przez funkcjonariuszy celnych waga miała aktualne świadectwo legalizacji, to znaczy, że spełniała kryteria dopuszczające ją do użytku, określone w odpowiednich przepisach. Należy stanowczo podkreślić, że sąd administracyjny nie ma żadnych instrumentów prawnych ani technicznych, aby weryfikować prawidłowość świadectwa legalizacji wydanego przez uprawniony organ w sprawie, w której nie chodzi o kontrolę świadectwa legalizacji, ale o kontrolę decyzji, dla której użycie wagi jest jedynie elementem stanu faktycznego sprawy.

Powoływanie się przez skarżącego na niezgodność procedury ważenia z instrukcją ważenia wydaną przez producenta oraz z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu jest całkowicie chybione i wynika z niezrozumienia znaczenia tego aktu prawnego. Podobnie jak powołane wyżej, rozporządzenie określa wymogi, którym wagi powinny odpowiadać, aby uzyskać dopuszczenie do legalnego użytkowania. Jest to akt, który stosują organy administracji metrologicznej przy wydawaniu świadectw legalizacji. Nie zawiera on regulacji odnoszących się do użytkowania w praktyce przez organy posługujące się tego rodzaju wagami. Znów należy podkreślić, że obowiązkiem tych organów jest użytkowanie wag posiadających świadectwa legalizacji i w sposób zgodny z instrukcją obsługi określoną przez producenta.

Nic nie wskazuje, aby przeprowadzona przez organy procedura ważenia była niezgodna w wymogami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi wagi. Jednocześnie trzeba zauważyć, że strona skarżąca nie zanegowała stwierdzeń organów obu instancji, iż w trakcie ważenia system wagi statycznej, nie sygnalizował żadnych nieprawidłowości pomiaru. Kierujący pojazdem nie zgłaszał też uwag do protokołu kontroli, poza żądaniem ponownego ważenia, odmawiając jego podpisania bez podania przyczyny. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że proces pomiaru, w tym pomiaru wagą statyczną, przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wag.

W świetle powyższego zachodzą podstawy do stwierdzenia, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, bez naruszenia zasad wynikających z art. 77 i art. 80 k.p.a., a ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji są prawidłowe, pozostając w logicznym związku z przeprowadzonymi dowodami. Sąd nie ma żadnych danych, aby takie naruszenia stwierdzić.

Wbrew argumentom skarżącego w zapisach protokołu kontroli nie ma żadnych danych z których wynikałoby, że masa całkowita pojazdu ustalona została przy pomocy wagi dynamicznej, na podstawie sumowania nacisków osi. Podkreślić należy po raz kolejny, że pomiary masy całkowitej przedmiotowego środka transportu zostały przeprowadzone przy wykorzystaniu do tego celu zainstalowanej na przejściu granicznym wagi statycznej o numerze fabrycznym [...] dopuszczonej do użytkowania i zalegalizowanej przez właściwy organ w oparciu o stosowne przepisy metrologiczne. Wyniki pomiaru przeprowadzone wagą statyczną opisane zostały w punkcie 5b. protokołu z kontroli nr [...] z dnia [...].08.2016r.

Dwa różne wyniki ważenia które opisane zostały w w/w protokole wynikają z zupełnie innych metod ważenia, co prawidłowo wyjaśnił organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Przekonująca jest argumentacja organu, że dla ustalenia kluczowego w sprawie kryterium – dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów – wykorzystano metodę ważenia statycznego, ponieważ pozwala ono pominąć te czynniki, występujące przy ważeniu dynamicznym, które mogą zafałszować wynik ważenia.

Należy też zwrócić uwagę, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w wersji obowiązującej w dacie kontroli (Dz. U. z 2015 r., poz. 305, ze zm.) wprowadza dwa różne wymogi techniczne w odniesieniu do pojazdów - nie tylko rzeczywistą masę całkowitą, ale również nacisk osi (§ 3 i 5). Stosownie do tego, przywoływana na wstępie definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt 35a obejmuje obydwa te elementy oddzielnie. W konsekwencji tych uregulowań również zawarte w załączniku nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym kryteria określające poszczególne kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego obejmują obydwa te elementy. Stąd konieczność dokonania ważenia dwiema różnymi metodami, każda z nich bowiem jest odpowiednia dla określonego rodzaju kryterium wydania zezwolenia. Nie ma więc żadnych podstaw do tego, aby twierdzić, że organ powinien poprzestać na jednej metodzie ważenia, jeżeli ta dała wynik korzystny dla strony, bo nie wykazała naruszenia warunków przejazdu. Masa całkowita i nacisk na osie są kryteriami odrębnymi, co wynika ze wspomnianych przepisów. Nie ma między nimi relacji koniecznej – to, że pojazd mieści się w kryterium masy całkowitej nie oznacza, że nacisk na poszczególne osie nie przekracza dopuszczalnym norm i na odwrót – zgodność z kryterium nacisku na osie nie implikuje wcale stwierdzenia, że również masa całkowita pojazdu musi być zgodna z wymaganiami. Konstatacja taka jest kwestią analizy obowiązujących przepisów i nie wymaga specjalistycznej wiedzy technicznej.

Procedura ważenia pojazdu jest w tego rodzaju sprawach elementem ustalania stanu faktycznego sprawy. O zgodności z prawem tych czynności decyduje zachowanie wymogów prawnych dotyczących urządzeń pomiarowych, co zostało wyjaśnione wyżej, oraz zachowanie wymogów płynących z wiedzy technicznej, logiki i doświadczenia życiowego. Zachowanie tych ostatnich wymogów mieści się w prawnych kryteriach podstawowych zasad postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu – nie ma podstaw ani do kwestionowania legalności użytych do ważenia urządzeń, ani co do zgodności procedury ważenia z wymogami ustalania faktów w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. W konkluzji trzeba stwierdzić, że ważenie pojazdu zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem.

W tej sytuacji należy uznać za prawidłowe ustalenia organu, że masa całkowita pojazdu wynosiła 40.580 kg. Oznaczało to przekroczenie dopuszczalnej masy dla tego rodzaju zespołu pojazdów (5 osi) o 580 kg (por. § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów). Zasadnie zatem pojazd został uznany za nienormatywny (art. 2 pkt 35a P.r.d.).

Art. 64 ust. 1 Pr.d. przewiduje, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod kilkoma warunkami – należy uzyskać zezwolenie odpowiedniej kategorii na przejazd takim pojazdem (wydawane w drodze decyzji administracyjnej), przestrzegać warunków przejazdu określonych w tym zezwoleniu, w przypadku przekroczenia wskazanych w ustawie wymiarów pojazdu musi on być pilotowany przez pilota, kierowca musi zachować szczególną ostrożność. W okolicznościach analizowanej sprawy kontrolowany pojazd wymagał posiadania zezwolenia kategorii V, zgodnie z treścią załącznika nr 1 do P.r.d.

Niesporny między stronami jest fakt, że skarżący takiego zezwolenia nie posiadał. Brak zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w sztywno określonej w ustawie wysokości (art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1i art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d.).

Drugim obszarem sporu miedzy skarżącym a organem jest kwestia tego, że zdaniem skarżącego nie miał on wpływu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, naruszenie to powstało na skutek okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy tj. kolejki na granicach.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że w badanej sprawie nie zachodziły okoliczności egzoneracyjne określone w art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot przewożący towar: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem; b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać proces załadunku towaru na pojazd, aby nie doszło do naruszenia jakichkolwiek norm prawa drogowego. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem, w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnianego przez siebie kierowcy. To przewoźnik ponosi konsekwencje zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia (zob. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń, za wyjątkiem tych, które stanowią przesłanki uchylenia odpowiedzialności przewoźnika, zawarte w omawianym przepisie.

Skarżący nie wykazał jaki wpływ na przekroczenie dopuszczalnej masy dla tego rodzaju zespołu pojazdów miały kolejki na granicy państwa. Wystąpienie kolejki na granicy, zdaniem Sądu, nie mogło być zaskoczeniem dla skarżącego, który zajmuje się profesjonalnie transportem drogowym o charakterze międzynarodowym. Sąd nie dopatrzył się natomiast istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy kolejkami na granicy a przekroczeniem dopuszczalnej masy pojazdu. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że profesjonalista musi wykazać znacznie większą od przeciętnej staranność w zakresie prowadzonej przez siebie działalności i mając wiedzę o grożących sankcjach powinien szczególnie skrupulatnie podchodzić do kwestii spełniania prawnych warunków przewozu towarów.

W tej sytuacji organy zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 P.r.d.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 8, 77 oraz 107§ 3 k.p.a. Sąd wskazuje, że odzwierciedleniem dokonania przez Dyrektora Izby Celnej w [...] właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów jest uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w której organ ten wskazał fakty istotne dla sprawy, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom/twierdzeniom skarżącego odmówił wiarygodności. Jak już wyżej stwierdzono, organ odwoławczy prawidłowo dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym także tego, który dotyczył procedury ważenia pojazdu i okoliczności świadczących o braku odpowiedzialności skarżącego za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów sąd miał obowiązek dokonać kompleksowej analizy zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i w tym zakresie nie dostrzegł żadnych uchybień, które powinny były skutkować jej uchyleniem.

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.,poz.718 z póżn. zm.).