Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 312/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 18, art. 64 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucji uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2020 roku, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 roku w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 379,90 zł powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przeciwko E.D.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenie faktyczne i prawne:

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku E.D. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2005 r. o numerach: [...], wystawionych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczył zobowiązanej poborca skarbowy w dniach: - 24 czerwca 2008 r. - tytuł wykonawczy nr [...], - 10 kwietnia 2013 r. - tytuł wykonawczy nr [...]. W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał w dniach [...] czerwca 2008 r. oraz [...] kwietnia 2009 r. zajęcia innych wierzytelności z tytułu nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 i rok 2008. Realizując tytuł wykonawczy nr [...] poborca skarbowy, w dniach: [...] czerwca 2008r., [...] kwietnia 2009 r. oraz [...] kwietnia 2013 r., dokonał pobrań należności u zobowiązanej w łącznej kwocie 261,40 zł, z czego kwotę 229,70 zł zaliczono na poczet należności głównej, natomiast kwotę 31,70 zł - na koszty egzekucyjne. W dniu [...] kwietnia 2013 r. poborca skarbowy dokonał również pobrania należności do tytułu wykonawczego nr [...] w wysokości 0,40 zł tytułem kosztów egzekucyjnych.

W związku z tym, że dotychczas uzyskane kwoty nie zaspokoiły w całości należności egzekwowanych w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny skierował do [...] zawiadomienie z dnia [...] listopada 2016 r., które zostało przyjęte do realizacji przez ten bank w dniu 23 listopada 2016 r. Odpowiadając na ww. zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, -dłużnik zajętej wierzytelności [...] - pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia egzekucyjnego, którą stanowił brak środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpił o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego z uwagi na zgon zobowiązanej. Jednocześnie wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że nie będzie orzekać w sprawie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania zmarłej E.D.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jednocześnie z uwagi na brak możliwości dalszego dochodzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego, zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., poinformował Wierzyciela o wysokości obciążających go kosztów egzekucyjnych w kwocie 379,89 zł.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpił z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Realizując wniosek wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...] stycznia 2020 r. postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających Wierzyciela w kwocie 379,90 zł.

Nie godząc się z otrzymanym rozstrzygnięciem Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł zażalenie, w którym podniósł, że zaskarżone postanowienie nie koresponduje z poprzedzającym je zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., bowiem w ww. zawiadomieniu organ egzekucyjny wskazał koszty egzekucyjne w kwocie 379,89 zł, natomiast w zaskarżonym postanowieniu w kwocie 379,90 zł. Zarzucił ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Nie można uznać, że w toku egzekucji dochodzi do zajęcia wierzytelności, gdy na zajętym rachunku bankowym nie ma żadnych środków pieniężnych.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 roku Dyrektor Administracji Skarbowej powołując się na art. 18 oraz art. 64c § 7 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 379,90 zł. Uznał ustalenia co do stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji za własne, a postępowanie wyjaśniające zostało w tym zakresie przeprowadzone z zachowaniem warunków określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Ponadto stwierdził, że zagadnienia dotyczące naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych zostały unormowane przepisami rozdziału 6 w dziale I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na koszty egzekucyjne składają się opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym. Organ II instancji podkreślił przy tym, że z uwagi na datę wszczęcia egzekucji administracyjnej, stan faktyczny rozważanej sprawy, dotyczący naliczania kosztów postępowania egzekucyjnego podlega ocenie na podstawie przepisów ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 września 2016 r., tj. przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks, cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Przepis art. 64c § u.p.e.a. stanowi, że koszty egzekucyjne z zastrzeżeniem § 2-4 obciążają zobowiązanego. Zatem zasadą przyjętą w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest obciążanie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, wyjątkiem zaś wynikającym z przepisów tej ustawy jest ponoszenie kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela lub organ egzekucyjny. Obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela może nastąpić w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek określonych w przepisach art. 64c § 2, § 3 i § 4 cytowanej ustawy. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne m.in., jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4a-4c oraz art. 64e § 4a (art. 64c § 4). Następnie organ odwoławczy przedstawił w sposób szczegółowy wyliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Uznał, że nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, formułowany przez skarżącego zarzut, nieuzasadnionego obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 u.p.e.a. - wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie natomiast z art. 64 § 9 i § 10 u.p.e.a., obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym, a opłaty manipulacyjnej z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W wyniku podjętych czynności Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał w dniach w dniach [...] czerwca 2008 r. oraz [...] kwietnia 2009 r. zajęcia innych wierzytelności z tytułu nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 i rok 2008. Następnie, w dniach [...] czerwca 2008 r., [...] kwietnia 2009 r. oraz [...] kwietnia 2013 r. poborca skarbowy dokonał pobrania należności u zobowiązanej, uzyskując odpowiednio kwoty 98,00 zł, 163,00 zł i 0,80 zł, które rozliczono w następujący sposób:

1) kwota 98,00 zł, wyegzekwowana w dniu [...] czerwca 2008 r.:

• tytuł wykonawczy nr [...]- nal. główna 66,70 zł; koszty egzekucyjne 31,30 zł;

2) kwota 163,00 zł, wyegzekwowana w dniu [...] kwietnia 2009 r.:

• tytuł wykonawczy nr [...] - należność główna 163,00 zł

3) kwota 0,80 zł wyegzekwowana w dniu [...] kwietnia 2013 r.

• tytuł wykonawczy nr [...]- koszty egzekucyjne 0,40 zł;

• tytuł wykonawczy nr [...]- koszty egzekucyjne 0,40 zł;

Zastosowanie ww. środka egzekucyjnego (tj. egzekucji z pieniędzy) nie doprowadziło do zaspokojenia w całości należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2005 r. o numerach: [...]. W związku z powyższym organ egzekucyjny skierował do [...] zawiadomienie z dnia [...] listopada 2016 r., które zostało przyjęte do realizacji w dniu 23 listopada 2016 r., przy czym, odpowiadając na zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, bank pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego, że przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego stanowi brak środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z majątku zobowiązanej powstały zatem koszty egzekucyjne, które w rozważanej sprawie obciążają Wierzyciela, wobec ziszczenia się przesłanki art. 64c § 4 u.p.e.a.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zasadność obciążenia Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 379,90 zł. W zażaleniu Wierzyciel kwestionował również zasadność naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie 307,20 zł, co argumentuje brakiem środków zgromadzonych na tym rachunku. Odnosząc się do zarzutu zasadności naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie 307,20 zł, organ wyjaśnił, iż [...], w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował organ egzekucyjny, że przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego stanowi brak środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia rachunku, a nie całkowity brak środków. Zatem w rozważanej sprawie stan faktyczny jest odmienny od stanu faktycznego sprawy ocenianego w postępowaniach sądowych, w których zapadły powołane przez skarżącego w zażaleniu wyrokach. Organ odwoławczy nadto wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1978/09; z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 578/12; z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 897/13 stwierdził, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, a stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności tego zajęcia, co jest zgodne z brzmieniem art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Go 97/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wywiódł: "W orzecznictwie ukształtował się przeważający pogląd, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów egzekucji nie zależy od efektywności postępowania egzekucyjnego (P. Przybysz, "Postępowanie egzekucyjne w administracji" Komentarz. Wolters Kluwer. Warszawa 2015, str. 295-296)".

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej złożył wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie jest trafna teza organu egzekucyjnego, że przeszkoda w realizacji zajęcia egzekucyjnego w postaci braku środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia jest diametralnie inna od przesłanki całkowitego braku środków na rachunku bankowym i tylko w tym drugim przypadku brak jest podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. "Całkowity brak środków pieniężnych na rachunku bankowym" oraz "zaistnienie na rachunku bankowym środków pieniężnych w kwocie wolnej od zajęcia" są z punktu widzenia organu egzekucyjnego tożsame. Wywołują bowiem taki sam skutek prawny. Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej sytuacji nie dochodzi do zajęcia wierzytelności. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie dokonał zajęcia, nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, jeżeli na rachunku bankowym zaistniały środki pieniężne, które stanowiły w istocie "kwotę wolną od zajęcia". W tej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie dysponował wierzytelnością z zajętego rachunku bankowego, bowiem środkami w kwocie wolnej od zajęcia dysponowała zobowiązana. Tym samym, skoro w niniejszym postępowaniu nie doszło do faktycznego zajęcia środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym, to ustawodawca nie uprawnił Naczelnika Urzędu Skarbowego do pobierania opłat za czynności egzekucyjne. W tym stanie prawnym i faktycznym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej winien uchylić zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 379,90 zł, które zostało wydane na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a.

Na powyższą kwotę składa się: opłata naliczona na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. za zajęcie wierzytelności w wysokości 333,30 zł, opłata manipulacyjna naliczona na podstawie art. 64 § 6 w wysokości 57,50 zł oraz wydatki z tytułu wysłanej korespondencji związanej z zajęciami, oraz za protokół o stanie majątkowym naliczone na podstawie art. 64b § 1 u.p.e.a. w wysokości 24,00 zł.

W kontrolowanej sprawie nie była kwestionowana sama zasada obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wobec bezskuteczności prowadzonej egzekucji. Stosownie bowiem do tego przepisu wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeśli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Również nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana prawidłowość naliczenia wskazanych powyżej wydatków na korespondencję.

Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny zasadności naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności.

Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w aktualnym orzecznictwie oraz piśmiennictwie, iż we właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (por. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść cytowanego tekstu prawnego nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że także w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (por. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Pogląd taki został wyrażony między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1529/19 oraz z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 533/20. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 czerwca 2020 roku, sygn. akt I GSK 533/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że interpretacja art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. jest również adekwatna również do art. 64 § 6 ustawy dotyczącego naliczenia opłaty manipulacyjnej. Należy więc stwierdzić, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. mogą być pobierane wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Brak środków pieniężnych na rachunku bankowym czy też brak na rachunku środków przekraczających kwotę wolna od zajęcia stanowi okoliczność przesądzającą o braku możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej odpowiednio na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 ustawy. Nie doszło bowiem do zajęcia wierzytelności.

Zaprezentowane wyżej rozumienie omawianych przepisów nie może być podważane przez nawiązanie do treści przepisu art. 80 § 1 u.p.e.a. Przepis ten wskazuje bowiem w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w przepisie art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi trafności stanowiska, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. W związku z tym należy podzielić zapatrywanie, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2017 r., II FSK 693/15 wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r., II FSK 914/16, z dnia 20 marca 2018 r., II FSK 778/16, z dnia 12 lutego 2019 r., II FSK 3379/18, z dnia 19 lutego 2019 r., II FSK 589/17, z dnia 5 maja 2019 r., I GSK 312/19, z dnia 29 listopada 2018 r., I GSK 2307/18, P. Przybysz, U.p.e.a. Komentarz, Lex 2018, t. 1 do art. 64).

W związku z tym Sąd uznał, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonej decyzji dokonał błędnej wykładni art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Spowodowało to, że organ egzekucyjny przedwcześnie dokonał obciążenia wierzyciela opłatą egzekucyjną za zajęcie wierzytelności. Nie dokonał bowiem - z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - wystarczających ustaleń czy doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych dłużnika.

Zasadnie natomiast organ naliczył i obciążył wierzyciela na podstawie art. 64 ust. 6 u.p.e.a. opłatą manipulacyjną w wysokości 57,50 zł. Ta kwestia nie jest w sprawie sporna. Opłata manipulacyjna jest odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych i jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego. Jest ona niezależna od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. Z przepisu art. 64 § 10 u.p.e.a. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna stanowi swego rodzaju zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie podejmowane czynności manipulacyjne (np. wystawienie i doręczenie tytułu wykonawczego) dokonane w toku prowadzonej egzekucji, a obowiązek jej zapłaty nie zależy od efektów tych czynności i całego postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie naliczenie opłaty manipulacyjnej było zasadne, bowiem organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu m.in. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych w 2009 i 2016 roku, sporządził protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Nadto, zważywszy na przeprowadzone w toku egzekucji czynności, naliczenie opłaty manipulacyjnej we wskazanej kwocie należy uznać za zgodne ze standardami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14.

Brak jest również podstaw do zakwestionowania kosztów postępowania egzekucyjnego na naliczonych na podstawie art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a. za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym dłużnika, oraz na podstawie art. 64b § 1 u.p.e.a. kosztów korespondencji związanej z zajęciem wierzytelności. Wierzyciel tych kosztów również nie kwestionował.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż organy orzekając o kosztach postępowania egzekucyjnego dopuściły się naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przez błędną jego wykładnię oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co uzasadniło - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a oraz wyjaśni czy nastąpiło faktyczne zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez bank.