Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2759/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Decyzja wydana na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nie może ograniczać się tylko do uchylenia dotychczasowej decyzji. Musi zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotę wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia.

TEZY

Decyzja wydana na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nie może ograniczać się tylko do uchylenia dotychczasowej decyzji. Musi zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotę wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. 4 w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 9 października 1998 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Teresie M., Cezaremu M. i Zbigniewowi M. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego o piętro handlowe, wraz z poddaszem użytkowym przeznaczonym na cele mieszkalne, na działce nr 15689 położonej w P. przy ul. P. 25.

Wojewoda L. decyzją z dnia 3 grudnia 1998 r. (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarga na powyższą decyzję wniesiona przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami Komunalnymi w P., została oddalona, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 15 października 1999 r. II SA/Lu 41/99.

Na skutek wniosku Urzędu Miejskiego w P., Wojewoda L., na podstawie art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa postanowieniem z dnia 5 maja 2000 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone swoją decyzją ostateczną z 3.12.1998 r., a w dniu 6 czerwca 2000 r. decyzją (...):

- uchylił w całości swoją decyzję z 3.12.1998 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia 9.10.1998 r.;

- orzekł o braku podstaw prawnych do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku przy ul. P. w P.

W bardzo lakonicznym uzasadnieniu podał, iż decyzja z 28.01.1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o którą została wydana decyzja o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego została później uchylona w wyniku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zaistniała więc przesłanka z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa. Na skutek wniosku inwestorów, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 października 2000 r., na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Wojewody L. z 6 czerwca 2000 r. uchylającej po wznowieniu postępowania w całości decyzję z 3.12.1998 r. o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego.

W związku z wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej bloku przy ul. K. 4 w P, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 14 listopada 2000 r. (...) utrzymał w mocy własną decyzję z 10.10.2000 r. W uzasadnieniach obu decyzji organ centralny podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie orzekł co do meritum sprawy, a więc zgodności bądź sprzeczności zamierzonej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd zarzucił jedynie zaskarżonej decyzji niedokładne wyjaśnienie sprawy. Przedwczesne więc było wydanie kwestionowanej decyzji, tym bardziej gdy sprawa warunków zabudowy jest nadal przedmiotem rozstrzygnięcia przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie.

W świetle powyższych rozważań organ administracyjny uznał, że kwestionowana decyzja Wojewody L. wydana została z rażącym naruszeniem art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności tej decyzji.

Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożyła Wspólnota Mieszkaniowa bloku przy ul. K. 4 w P. Zdaniem strony skarżącej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r. II SA/Lu 827/98, który uchylił decyzję organu II instancji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w następstwie spowodował uchylenie również decyzji pierwszoinstancyjnej z 28.01.1998 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w dniu 30.06.1999 r. W tej sytuacji decyzja o pozwolenie na rozbudowę pawilonu handlowego utraciła podstawę, w oparciu o którą została wydana. 4.08.1999 r. wydana została nowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Po jej utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. złożona w dniu 9.09.1999 r., została skarga na tę decyzję do NSA /II SA/Lu 1147/99/.

Również decyzja o pozwolenie na rozbudowę pawilonu była przedmiotem oceny Sądu administracyjnego w sprawie II SA/Lu 41/99 w której skarga została oddalona. Sąd nie był jednak powiadomiony w tej sprawie o postępowaniach dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W takiej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zinterpretował przepis art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi bowiem nierozłączną całość z pozwoleniem na budowę. Skoro więc odpadła podstawa do wydania pozwolenia na budowę, prawidłowo Wojewoda L. po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej również w postępowaniu nadzwyczajnym o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody L. z dnia 3 grudnia 1998 r. w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę pawilonu handlowego.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji. Wymaga więc bezspornego ustalenia, że kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 Kpa. Stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja o wznowieniu postępowania i orzeczenie o braku podstaw prawnych do wydania pozwolenia na rozbudowę pawilonu wydana została z rażącym naruszeniem prawa z przyczyn podanych w decyzji, nie znajduje odbicia tak w aktach sprawy, jak i pisemnych motywach orzeczenia. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy normą prawną a treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej. Trudno przyjąć za rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa uznanie, że decyzja wydana w oparciu o ten przepis jest przedwczesna, bowiem nowa decyzja o warunkach i zagospodarowania terenu jest rozpoznawana przez Sąd administracyjny.

Jednakże organ orzekający nie zauważył, że kwestionowana decyzja Wojewody L. z 6.06.2000 r. zawiera inne wady, które zdaniem Sądu winny skutkować stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Decyzja wydana na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nie może ograniczać się tylko do uchylenia dotychczasowej decyzji. Musi zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotę wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Z sentencji decyzji z 6.06.2000 r. wynika, że Wojewoda L. uchylił własną decyzję z 3.12.1998 r. i orzekł o braku podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę. Pominął jednak fakt, że decyzja z 3.12.1998 r. była decyzją odwoławczą i nie wydał orzeczenia odnośnie decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta P. z 9.10.1998 r. W konsekwencji w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje zawierające sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia co do pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego przy ul. P. 25. Taka wada decyzji z 6.06.2000 r. musi być uznana jako rażące naruszenie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa.

Nadmienić trzeba także, iż Wojewoda L. nie zbadał czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie określonym w art. 148 par. 1 Kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania nie może być przedmiotem postępowania zażaleniowego. Ewentualna wadliwość takiego postanowienia może być wykazana w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej w trybie art. 151 Kpa. Należy zaznaczyć, że postępowanie toczące się na skutek wniosku o wznowienie postępowania jest postępowaniem odrębnym. Zatem decyzja wydana w trybie art. 151 Kpa jest decyzją pierwszoinstancyjną i przysługuje od niej środek odwoławczy. Nieprawidłowo więc w decyzji z 6.06.2000 r. pouczono strony postępowania, iż decyzja ta jest ostateczna i służy od niej jedynie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W konsekwencji więc decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody L. z 6.06.2000 r., odpowiada prawu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.