Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1569/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Kudiura Sędzia WSA Beata Krajewska Asesor WSA Danuta Dopierała (spr.) Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M.G. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 11 kwietnia 2007 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pana M.G. jest decyzja Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] marca 2007 r., nr [...] uchylająca decyzję Wojewody M. z [...] października 2006 r., nr [...] orzekającą o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w części dotyczącej terminu opuszczenia przez Zainteresowanego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i określająca nowy termin opuszczenia przez Zainteresowanego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy niż 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, oraz utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z [...] października 2006 r., nr [...], Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 101 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 92 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r., nr 128, poz. 1175 ze zm.) zwrócił się do Wojewody M. z wnioskiem o wydanie decyzji o wydaleniu pana M.G. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako podstawę prawną wydalenia wskazano art. 88 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o cudzoziemcach. Zaznaczono, iż Cudzoziemiec został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej [...] października 2006 r. w miejscowości W. podczas kontroli drogowej za nielegalny pobyt na terytorium RP.

Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego pan M.G. przyjechał do Polski legalnie w 1997 r. na podstawie własnego paszportu i do 2005 r. przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie kolejno wydawanych przez właściwy organ zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu [...] stycznia 1998 r. Cudzoziemiec zawarł związek małżeński z obywatelką polską – panią I.J. Ze związku tego, [...] listopada 1997 r., urodziła się córka – P.G., obywatelka polska. W dniu [...] lipca 2005 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział VI Rodzinny Odwoławczy, wyrokiem sygn. akt [...], orzekł rozwód związku małżeńskiego Cudzoziemca i pani I.J. Władzę rodzicielską nad wspólnym dzieckiem Sąd powierzył matce ograniczając władzę rodzicielską ojca do kontaktów z córką oraz nałożył na Cudzoziemca obowiązek alimentacyjny na dziecko w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzją z [...] stycznia 2006 r. nr [...], Wojewoda M.i, działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, odmówił panu M.G. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP argumentując, iż Cudzoziemiec nie pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, nie posiada przyrzeczenia wydania zezwolenia na zatrudnienie oraz nie wykazał posiadania legalnego źródła utrzymania w Polsce. Do chwili przeprowadzenia kontroli legalności pobytu Cudzoziemiec pozostawał na terytorium RP nielegalnie, nie posiadając ważnego dokumentu podróży bowiem - jak zeznał do protokołu przesłuchania przeprowadzonego [...] października 2006 r.: "paszportu nie posiadam, ponieważ w lutym tego roku skończyła się jego ważność, wysłałem go swojej matce do A., aby mogła złożyć wniosek o wydanie nowego paszportu. Nie starałem się o wydanie nowego paszportu w Warszawie, ponieważ kosztuje on ok. 500 dolarów, a nie mam na to pieniędzy". Dane osobowe pana M.G. zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, z terminem obowiązywania wpisu do 7 sierpnia 2007 r. Podstawą dokonania odnośnego wpisu był fakt skazania Cudzoziemca prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy V Wydział Karny z [...] marca 2002 r., sygn. akt [...], za przestępstwo umyślne.

Decyzją z [...] października 2006 r., nr [...], Wojewoda M., działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o wydaleniu pana M.G. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i określił Cudzoziemcowi termin opuszczenia terytorium RP do 9 listopada 2006 r.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Podkreślono, iż okoliczności faktyczne sprawy niniejszej wskazują, iż spełnione zostały negatywne przesłanki dotyczące pobytu ww. Cudzoziemca na terytorium Polski wynikające z cyt. artykułu, co czyni podjęte rozstrzygnięcie w pełni uzasadnionym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wskazują bowiem, iż pan M.G. świadomie naruszył polskie przepisy przebywając w Polsce nielegalnie, bez dokumentu podróży oraz ważnej wizy pobytowej. Ponadto organ zauważył, iż w toku przedmiotowego postępowania stwierdzono brak podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP na podstawie art. 97 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 128, poz. 1176 ze zm.).

W odwołaniu od ww. decyzji pan M.G. podniósł, iż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywa od 1997 r., w Polsce znajduje się centrum jego życia osobistego (rodzinnego) i zawodowego. Wskazał, iż w 1998 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską, który został następnie rozwiązany przez rozwód. Ze związku tego posiada małoletnią córkę. Podkreślił, iż od trzech lat pozostaje w nowym związku z Polką i chciałby zalegalizować ten związek poprzez zawarcie małżeństwa. Zaznaczył również, że konieczność opuszczenia Polski oznacza dla niego utratę źródła zarobkowania, co z kolei skutkować będzie niemożnością wykonania obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej córki. W ocenie Cudzoziemca szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii legalizacji pobytu na terytorium RP ma jego sytuacja rodzinna. Podkreślił, iż często kontaktuje się z córką i ma z nią bardzo dobry kontakt emocjonalny i uczuciowy, a przerwanie tego stanu spowoduje bolesne konsekwencje zarówno dla córki, jak i dla niego. Zauważył także, iż obecnie nie stanowi zagrożenia dla polskiego porządku prawnego, a kara wymierzona wyrokiem skazującym stanowiła wystarczającą dolegliwość za dopuszczenie się czynu zabronionego. Końcowo stwierdził, iż dobrowolny wyjazd z terytorium RP - bez czynności deportacyjnych - pozwoliłby mu na legalny powrót do Polski i podjęcie zatrudnienia. Decyzja negatywna spowoduje natomiast komplikacje w zakresie kontaktów Cudzoziemca z córką oraz ustalenia z jej matką sposobu jego uczestniczenia w finansowaniu wychowania i edukacji dziecka.

Decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...], Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, powołując w podstawie prawnej art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu opuszczenia przez pana M.G. terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i określił nowy termin, nie dłuższy niż 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W ocenie organu odwoławczego bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż w stosunku do pana M.G. zachodzą przesłanki określone w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wobec nielegalnego pobytu Cudzoziemca na terytorium Polski. Jednocześnie w stosunku do Strony nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zainteresowany nie powoływał się na obawę przed jakimikolwiek prześladowaniami czy szykanami.

Powołując się na stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezes Urzędu zauważył, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ustawodawca przesądził, że wydalenie z terytorium RP jest - co do zasady - obligatoryjne. Podkreślił nadto, iż w toku postępowania nie stwierdzono, aby w rozpatrywanej sprawie zachodziły wyjątki od zasady zawarte w art. 89 ustawy o cudzoziemcach. Zatem wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony uwzględniając jej słuszny interes, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie ww. zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia rozstrzyga wprost przepis prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie organ zaznaczył, iż chęć utrzymywania kontaktów z dzieckiem oraz kontynuowanie pracy zarobkowej w Polsce nie mogą stanowić przyczyn, dla których od wydalenia należy odstąpić. Również pozostawanie w nieformalnym związku z obywatelką polską nie może usprawiedliwiać nielegalnego pobytu Cudzoziemca w Polsce.

Jednocześnie zauważył, iż skazanie Zainteresowanego prawomocnym wyrokiem na przestępstwo umyślne, jakkolwiek nie miało bezpośredniego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, nie pozostało bez znaczenia dla możliwości zalegalizowania pobytu Cudzoziemca w Polsce, co wynika z decyzji Wojewody M. z [...] stycznia 2006 r. o odmowie udzielenia panu M.G. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W skardze z 11 kwietnia 2007 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan M.G. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] marca 2007 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W motywach skargi ponowił argumentację zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego wskazując, iż od 1997 r. Polska stanowi dla niego centrum życia prywatnego i zawodowego. Podkreślił, iż właśnie w Polsce zawarł związek małżeński i tutaj przyszła na świat jego córka – P.G. Podniósł, iż od trzech lat pozostaje w nowym związku z obywatelką polską, który chciałby zalegalizować poprzez zawarcie małżeństwa. Na przeszkodzie tym planom stoi jego nieuregulowany status prawny w Polsce i brak prawa pobytu. Szczególne znaczenie w kontekście wydalenia z terytorium RP ma - w ocenie Cudzoziemca - interes jego małoletniej córki. Zaznaczył, iż - jakkolwiek nie sprawuje opieki nad dzieckiem - to jednak uczciwie i terminowo wykonuje obowiązek alimentacyjny. Podkreślił, iż ograniczenie praw rodzicielskich w wyroku rozwodowym było poprzedzone porozumieniem z matką dziecka w celu ułatwienia jej podejmowania ważnych dla córki decyzji. W świetle powyższego, zdaniem Cudzoziemca, nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że jego sytuacja rodzinna pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie legalizacji pobytu na terytorium RP.

Ponadto Skarżący zauważył, iż konieczność wyjazdu z Polski będzie oznaczała dla niego utratę źródła zarobkowania. Jak zauważył: "jest wielce prawdopodobne, że moja córka zostanie pozbawiona świadczeń z mojej strony, (...). Nie mając dochodów nie będę bowiem w stanie sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu, który traktuję z należytą powagą. Trudno jest mi pogodzić się z myślą, że brak środków finansowych pozbawi córkę zaspokojenia jej podstawowych potrzeb. Matka dziecka sama zaś nie będzie w stanie sprostać finansowaniu procesu wychowawczego córki. Tymczasem dziecko powinno mieć zaspokojone wszystkie te potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu odpowiedni do wieku i uzdolnień rozwój fizyczny i duchowy. Ja traktuję ten obowiązek bardzo poważnie".

Do skargi załączone zostało pismo pani I.G. z 11 kwietnia 2007 r. wskazujące na pozytywne relacje rodzinne łączące pana M.G. z córką P. oraz prawidłowość wypełniania obowiązku alimentacyjnego, pismo pani M.K. z 11 kwietnia 2007 r. potwierdzające okoliczność pozostawania w nieformalnym związku ze Skarżącym oraz zamiar zawarcia związku małżeńskiego, a także zaświadczenie z 13 kwietnia 2007 r. wydane przez panią E.S., wychowawcę klasy III [...] Szkoły Podstawowej [...] nr [...] w W., do której uczęszcza P.G., dotyczące kontaktów z wychowawcą i relacji córki z panem M.G.

W piśmie procesowym z 27 kwietnia 2007 r. Skarżący poinformował, iż wraz z partnerką - panią M.K. - spodziewa się narodzin dziecka. Na potwierdzenie stanu ciąży załączył wynik badania ultrasonograficznego z [...] kwietnia 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W kolejnym piśmie procesowym z 25 maja 2007 r. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w skardze zaznaczając, iż jego obecna sytuacja osobista uniemożliwia mu wyjazd z Polski. Spowodowałoby to bowiem rozłąkę z córką z pierwszego małżeństwa oraz rozstanie z obecną partnerką, pozostającą w [...] ciąży, która nie mogłaby porzucić swojego dotychczasowego życia w Polsce i wyjechać do A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd, dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego, dokonując kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z [...] marca 2007 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) oraz normami międzynarodowymi o charakterze powszechnym w dziedzinie ochrony praw człowieka, których Rzeczypospolita Polska jest stroną, Sąd uznał, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., podpisanej przez Polskę 26 listopada 1991 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284) oraz art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r., ratyfikowanej przez Polskę 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyniło zasadnym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Sąd zważył, iż w podstawie materialno - prawnej zaskarżonej decyzji Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wskazał art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie do tego artykułu cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Wypełnienie przez pana M.G. ww. przesłanki ustawowej dotyczącej nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest w rozpatrywanej sprawie bezsporne, co czyniłoby wydalenie Skarżącego na podstawie ustawy o cudzoziemcach zasadnym i zgodnym z prawem krajowym. Podkreślenia jednak wymaga, iż przy podejmowaniu decyzji o wydaleniu Skarżącego nie wzięto pod uwagę, że nawet w sytuacjach, gdy ustawa o cudzoziemcach nakazuje wydalenie cudzoziemca, ochrona może wynikać wprost z postanowień innych aktów prawnych. Przy rozstrzyganiu spraw prawno-pobytowych cudzoziemców należy bowiem uwzględnić przepisy konwencji i umów międzynarodowych ratyfikowanych przez stronę polską, obejmujących ochronę praw obywatelskich, praw dziecka, rodziny i rodzicielstwa. Związany charakter decyzji wydanej w oparciu o przepisy art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie oznacza zatem, że w postępowaniu dotyczącym wydalenia cudzoziemca, który prowadzi w Polsce życie rodzinne, wyłączone zostaje zastosowanie przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Konwencji o prawach dziecka, które stanowią część polskiego porządku prawnego. Europejska Konwencja Praw Człowieka gwarantuje korzystanie z podstawowych praw człowieka wszystkim osobom podlegającym jurysdykcji państwa (art.1), co sprawia, że z praw przez nią chronionych cudzoziemcy mogą korzystać w takim samym stopniu, jak obywatele, chyba że ogranicza je sama Konwencja. Omawiana Konwencja jest ratyfikowaną umową międzynarodową i na podstawie art. 91 ust. 1 Konstytucji RP jest nie tylko częścią krajowego porządku prawnego, ale podlega stosowaniu wprost. Na podstawie art. 91 ust. 2 w związku z art. 241 ust.1 Konstytucji RP, przepisy Konwencji mają pierwszeństwo przed ustawą, jeśli ustawy tej nie da się pogodzić z postanowieniami Konwencji (v. wyrok NSA z 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1706/06, niepubl.).

Prawo wjazdu cudzoziemca i pozostania na terytorium innego państwa nie są wprawdzie prawami zagwarantowanymi w Konwencji, ale rozstrzygając o tych prawach, państwo powinno uwzględniać prawa chronione przez Konwencję, w tym wymienione w art. 8. Powołany przepis zapewnia każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i swojej korespondencji. Art. 8 chroni jednostkę (rodzinę) przed arbitralnością władzy publicznej. Podkreślenia wymaga, iż pojęcie rodziny w rozumieniu art. 8 Konwencji jest szersze, niż wynika to z definicji członka rodziny zawartej w ustawie o cudzoziemcach. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) pojęcie życia rodzinnego odnosi się nie tylko do związków wynikających z małżeństwa, ale może obejmować też inne, faktyczne więzi rodzinne, rozumiane jako rzeczywiste, bliskie więzi osobiste. Stwierdzenie faktycznej więzi rodzinnej może nastąpić poprzez odwołanie do takich kryteriów, jak stopień pokrewieństwa, charakter związku, łącznie z wzajemnym zainteresowaniem, przywiązaniem i zależnością (v. M.A. Nowicki (oprac.), Europejski Trybunał Praw Człowieka. Orzecznictwo, t. II, Prawo do życia i inne prawa, Kraków 2002, s. 593 oraz powołane tam orzecznictwo [w] Prawo o cudzoziemcach. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2006). W świetle powyższego, ochronie na podstawie art. 8 Konwencji podlegają nie tylko więzi rodzinne w rodzinach funkcjonujących prawidłowo, opartych na związkach małżeńskich, ale również - jak w sprawie niniejszej - więzi osobiste istniejące między osobami pozostającymi w związku faktycznym, a także więzi rodzinne istniejące pomiędzy rodzicem a dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego, który uległ rozwiązaniu przez rozwód.

Zauważyć jednakże należy, iż zakres ochrony wynikający z art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka ma charakter względny, dopuszcza bowiem ingerencję państwa w warunkach określonych w ust. 2 tego artykułu. Ustanowione w nim wyjątki od zasady nieingerencji w życie rodzinne i prywatne nie mogą być jednak wykładane w sposób rozszerzający. Możliwość ingerencji zależy zatem od stwierdzenia, że jest ona przewidziana w ustawie i konieczna w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Innymi słowy, rozstrzygając o wydaleniu osoby, do której ma zastosowanie zasada ochrony życia rodzinnego zawarta w art. 8 ust. 1 Konwencji, należy wskazać okoliczności, które mają znaczenie dla prawidłowego stosowania art. 8 ust. 2 Konwencji. Żadna z wymienionych w art. 8 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przesłanek uzasadniających ingerencję władzy publicznej w życie rodzinne nie stanowi, że sam fakt naruszenia prawa przez cudzoziemca przesądza o konieczności takiej ingerencji (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2005 r., II OSK 554/05, ONSAiWSA 2006/4/114). Zatem, gdy w grę wchodzi ingerencja w prawa regulowane w art. 8 Konwencji państwo musi wykazać, że przez swoje działanie osiągnęło równowagę między interesem publicznym, a prawem cudzoziemca do utrzymania życia rodzinnego. Stwierdzenie konieczności ingerencji wymaga precyzyjnej oceny, czy jest ona uzasadniona pilną potrzebą społeczną i proporcjonalna do celu, któremu ma służyć. Europejski Trybunał Praw Człowieka wypracował szczegółowe kryteria oceny, czy środek ingerencji jest konieczny w demokratycznym społeczeństwie i proporcjonalny do celu (v. wyrok ETS w sprawie Boultif v. Szwajcaria z 2 sierpnia 2001 r. nr 54273/00, wyrok w sprawie Üner v. Holandia z 18 października 2006 r., wyrok w sprawie Rodrigues da Silva and Hoogkamer v. Holandia z 31 stycznia 2006 r.). Kryteria te odnoszą się zasadniczo do trwałości społecznych, kulturalnych i rodzinnych więzi cudzoziemca z krajem, z którego ma nastąpić wydalenie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej Sąd w składzie orzekającym zważył, iż w rozpoznawanej sprawie – w której naruszenie prawa polega na nielegalnym pobycie Skarżącego na terytorium RP – prawidłowe zastosowanie art. 8 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka wymaga rzetelnej analizy i oceny sytuacji osobistej Skarżącego w kontekście łączących go z Polską więzi rodzinnych (rodzicielskich). Takich rozważań, niezbędnych do wykazania, że spełnione zostały warunki do uchylenia ochrony życia rodzinnego Skarżącego, przewidziane w ww. art. 8 Konwencji, zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdzając w sposób arbitralny, iż zarówno chęć utrzymywania kontaktów z dzieckiem, jak i pozostawanie w nieformalnym związku z obywatelką polską, nie mogą stanowić przyczyn usprawiedliwiających nielegalny pobyt Cudzoziemca w Polsce, Prezes Urzędu pozostawił w istocie poza rozważaniami kwestię ewentualnego wystąpienia przesłanek dopuszczalnej ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne Cudzoziemca na podstawie art. 8 ust. 2 Konwencji. Nie ustosunkował się tym samym w sposób należyty do zarzutów odwołania, w których Skarżący podniósł zarówno kwestię więzi społecznych, jak i rodzinnych łączących do z Polską. Podkreślił bowiem, iż przebywa na terytorium RP od 1997 r., tu założył rodzinę, tutaj także posiada liczne grono przyjaciół i znajomych, stanowiących wsparcie w trudnych sytuacjach. Jego związek z matką dziecka, obywatelką polską, rozpadł się, jednak Cudzoziemiec utrzymuje stałe kontakty z córką, z którą łączy go bardzo silny stosunek emocjonalny i uczuciowy, i sumiennie realizuje obowiązek alimentacyjny. Jednocześnie zwrócił uwagę na okoliczność pozostawania od trzech lat w nowym, nieformalnym związku z obywatelką polską, z którą zamierza zawrzeć związek małżeński. Wszystkie te okoliczności winny zostać, zgodnie z regułami zawartymi w art. 7 oraz art. 77 k.p.a., rozpatrzone w sposób wnikliwy i rzetelny przez organ orzekający, a ich ocena winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Przede wszystkim uwzględnienia wymagał - znany organowi orzekającemu - fakt posiadania przez pana M.G. małoletniej córki – P.G. - obywatelki polskiej. Nie może budzić wątpliwości, że małoletnie dziecko potrzebuje bliskich i regularnych kontaktów z rodzicami. W tym kontekście organ winien rozważyć - mając na względzie zakres władzy rodzicielskiej Cudzoziemca wobec małoletniej córki, faktyczne relacje łączące ojca z dzieckiem oraz obowiązek alimentacyjny ciążący na ojcu - czy wykonanie względem Cudzoziemca decyzji o wydaleniu może doprowadzić do nieodwracalnego w skutkach zerwania więzi rodzinnych między ojcem a córką. Oprócz oceny skutków rozłączenia dziecka z ojcem w przypadku wykonania decyzji o wydaleniu w stosunku do ojca, rozpatrzenia wymagała także kwestia wystąpienia ewentualnych, negatywnych konsekwencji ekspulsji Skarżącego z punku widzenia interesów dziecka. Podkreślić należy, iż ochronę interesów dziecka gwarantuje art. 3 Konwencji o prawach dziecka, która wymaga, aby we wszystkich działaniach dotyczących dzieci podejmowanych m.in. przez władze administracyjne i sądy, kierować się interesem dziecka, jako wartością nadrzędną. W preambule do Konwencji podkreśla się priorytet wychowania w środowisku rodzinnym, które najlepiej gwarantuje ochronę interesów dziecka, jego pełny i harmonijny rozwój. Teza, że rodzina jest powszechnie uznana za naturalne i niezastąpione środowisko rozwoju dziecka znajduje wyraz w art. 5, art. 9 i art. 18 Konwencji. Wymagania dotyczące konieczności uwzględniania interesów dziecka w sferze postępowania mogą przekładać się na obowiązek podejmowania z urzędu przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka ustaleń zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji dziecka, którego ma dotyczyć wynik postępowania. Władze administracyjne zobowiązane są w tym względzie do wnikliwego zbadania sytuacji rodzinnej Cudzoziemca, uwzględnienia skutków jego wydalenia dla członków rodziny (zwłaszcza dzieci), które prawnie przebywają na terytorium Polski i żyły z nim w rodzinnej wspólnocie, a także innych okoliczności faktycznych związanych z jego osobą. Organy powinny mieć również na uwadze wiążący się z wydaleniem skutek prawny w postaci umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie osób niepożądanych na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, co sprawi, że na dłuższy czas – zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, zostanie zamknięta droga do uzyskania przez Skarżącego prawa do wjazdu i legalnego pobytu w Polsce (v. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 listopada 2000 r., P 12/99, OTK 2000/7/260).

Sąd zważył nadto, iż Konstytucja RP w art. 47 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ochrona życia rodzinnego wynikająca z art. 47 Konstytucji RP obejmuje obywateli polskich oraz cudzoziemców. Nie ulega wątpliwości, że decyzja o wydaleniu, zobowiązująca do opuszczenia kraju pobytu, ingeruje w życie osobiste cudzoziemca prowadzającego życie rodzinne w tym kraju, zmusza bowiem członków rodziny osoby wydalanej, jeżeli nie chcą oni dopuścić do dezintegracji rodziny, do wyboru innego kraju pobytu. Decyzja taka rzutuje zatem również na podlegające ochronie na podstawie art. 47 Konstytucji prawa obywatela polskiego, skoro prawo do życia rodzinnego obejmuje prawo do wspólnego zamieszkania członków rodziny. W świetle powyższego rozważenia przez organ orzekający wymagała również kwestia pozostawania pana M.G. w nieformalnym związku z obywatelką polską – panią M.K. Mając na względzie ochronę więzi rodzinnych na podstawie art. 8 ust. 1 Konwencji, organ winien ustosunkować się do kwestii długotrwałości i charakteru związku (rzeczywistych więzi osobistych łączących wskazane osoby), stopnia ich przywiązania i zależności, możliwości i skutków ewentualnego przeniesienia życia rodzinnego do A. oraz stopnia, w jakim życie rodzinne Skarżącego zostałoby w rzeczywistości przerwane w wyniku decyzji o wydaleniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jednak oceny zasadności wydalenia Cudzoziemca w zakreślonym kontekście ochrony życia rodzinnego.

Dostrzegając wskazane powyżej uchybienia Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i - nie przesądzając wyniku sprawy niniejszej - ponowne jej rozpatrzenie w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa materialnego -Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Konwencji o prawach dziecka oraz prawa procesowego. Uzasadnienie decyzji winno wyjaśniać w sposób wyczerpujący podjęte rozstrzygnięcie tak, aby Strona mogła poznać, zrozumieć i – o ile to możliwe – zaakceptować argumenty i przesłanki, jakimi kierował się organ w myśl ww. zasad sprawiedliwej i rzetelnej procedury administracyjnej.

Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców winien, z poszanowaniem art. 7, art. 10, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., rozważyć zasadność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie faktycznych więzi rodzinnych łączących Cudzoziemca z małoletnią córką oraz w zakresie charakteru nieformalnego związku Cudzoziemca z panią M.K. mając na względzie odpowiednio: oświadczenia byłej żony Skarżącego – pani I.J. oraz wychowawcy klasy III [...] szkoły, do której uczęszcza córka na temat relacji i kontaktów Skarżącego z córką oraz oświadczenie Skarżącego i mające stanowić jego potwierdzenie zaświadczenie lekarskie, iż wraz z obecną partnerką – M.K. – oczekuje dziecka, złożone na etapie postępowania administracyjnego, wszechstronnie i wnikliwie rozważyć zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonać jego oceny na podstawie ww. norm prawa międzynarodowego, wyczerpująco argumentując podjętą decyzję i dając temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (107 § 3 k.p.a.).

Dodatkowo Sąd zauważa, iż wyjaśnienia organu orzekającego wymaga kwestia zachowania przez Cudzoziemca ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody M. z [...] października 2006 r. (art. 129 § 2 k.p.a). Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 26 października 2006 r. (k. 28 akt admin.), natomiast odwołanie datowane na [...] listopada 2006 r. wpłynęło do organu 13 listopada 2006 r. (prezentata Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego – k. 40 akt admin.). Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, czy odwołanie zostało złożone osobiście przez Skarżącego czy też nadane drogą pocztową, co powinno - w sposób nie budzący wątpliwości – zostać ustalone przez organ orzekający.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 134 oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.