Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 223/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 141 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 136 i nast., art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) orzekł:

w punkcie pierwszym o zwrocie następujących nieruchomości:

a. położonej w Ł., przy ul. A [...], oznaczonej jako działka nr 202/2, o pow. 2530 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...];

b. położonej w Ł., przy ul. A [...], oznaczonej jako działka nr 217/6 o pow. 1819 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg prowadzona jest księga wieczysta [...];

c. położonej w Ł. przy ul. B [...], oznaczonej, jako działka nr 97 o pow. 626 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...];

d. położonej w Ł. przy ul. B[...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr 93 o pow. 1639 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest [...].

Organ stwierdził, że zwrot następuje na rzecz: K.Z., w 1/3 części; S. F. w 1/3 części; C. F. w 1/3 części, a polega na przywróceniu prawa własności w/w osobom i następuje z dniem, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna. Nadto nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu, zaś właścicielowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu istniejącego przed wywłaszczeniem, o odszkodowanie za zmianę jej stanu oraz pozbawienie korzystania z niej.

W punkcie drugim decyzji orzeczono natomiast o odstąpieniu od orzeczenia o zwrocie na rzecz Gminy Ł. zwaloryzowanego odszkodowania.

W punkcie trzecim: o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 217/7 o pow. 424 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...],

W punkcie czwartym: o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 202/1 o pow. 55 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...].

W punkcie piątym wskazano, że decyzja niniejsza stanowi podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów.

W punkcie szóstym stwierdzono, że decyzja niniejsza zatwierdza z dniem, w którym stanie się ostateczna, podział nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A[...], oznaczonej jako dz. nr 202/1 na działki nr 202/2 i nr 202/3, zgodnie z mapą sytuacyjną do celów prawnych z projektem podziału, zaewidencjonowaną w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. z dniem [...]r. za numerem [...],

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta Ł. uchylił w/w decyzję Starosty [...]z dnia [...]r. w części oznaczonej jako pkt. 1. b. i orzekł o zwrocie w/w nieruchomości położonej Ł. przy ul. A[...], oznaczonej jako działka nr 217/138 o pow. 0,1793 ha (część

dawnej działki 217/6) oraz o odmowie zwrotu działki nr 217/139 o pow. 0,0026 ha (część dawnej działki 217/6). Nadto organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 2 i orzekł o zobowiązaniu K. Z., S. F. oraz C. F. do zwrócenia na rzecz Gminy Miasto Ł. odszkodowania wypłaconego za zwracaną nieruchomość, które po waloryzacji wynosi 58.905,56 zł. Po rozłożeniu owej należności na współwłaścicieli według ich udziałów, odpowiednio przypada do zapłaty: w stosunku do K. Z. - kwota 19.635,19 zł; w stosunku do S. F. – 19.635,19 zł; a w stosunku do C. F. – 19.635,18 zł. W pozostałej części Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji Starosty [...] Prezydent Miasta Ł., podniósł, że nie zaistniała przesłanka zbędności nieruchomości, ponieważ inwestycja została rozpoczęta w 1977r. - został bowiem wzniesiony dwukondygnacyjny budynek, częściowo podpiwniczony. Odwołujący stwierdził, że obecnie budynek znajduje się w złym stanie technicznym, co jest wynikiem dewastacji i kradzieży elementów jego konstrukcji, nie może to jednak dowodzić, że stan ten wynika z niezrealizowania inwestycji. W dalszej części odwołania Prezydent Miasta Ł. wskazał, że sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego wycena nieruchomości zawiera błędy, które mają wpływ na wartość nieruchomości oraz wysokość zwaloryzowanego odszkodowania. Zdaniem odwołującego, brak dogłębnej analizy materiałów dowodowych ma wpływ na wynik postępowania zwrotowego w przedmiocie wartości nieruchomości oraz zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Wojewoda [...] wyjaśnił, że podstawową okolicznością, jaką organ administracji powinien badać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została nabyta. W rozpatrywanej sprawie decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy Ł.-P. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A[...] o pow. 4828 m2, oznaczonej, jako działki nr 115/1 i nr 115/2 na planie zaewidencjonowanym za numerem 5/3/71/382 w dniu 17 grudnia 1974r. oraz przy ul. B [...] i [...] o łącznej pow. 2265 m2, oznaczonej na planie zaewidencjonowanym za numerem 4/347/7 w dniu 17 maja 1967r., jako działka nr 307 i 303. Działka nr 115/1, o powierzchni 2585 m2 znajdowała się w granicach lokalizacji inwestycji polegającej na budowie Przychodni Przemysłowej w dzielnicy A. w Ł., zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...]r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Na wniosek właścicieli wywłaszczeniem objęto także pozostałą część nieruchomości, jako nienadającą się do dalszego racjonalnego wykorzystania. Działka nr 115/1 obecnie stanowi część działki ewidencyjnej nr 202/1 o pow. 7950 m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...], gdzie w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina Ł. Działka nr 115/2 odpowiada obecnie działkom nr 217/6 o pow. 1819 m2 uregulowanej w księdze wieczystej [...], gdzie w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina Ł. oraz nr 217/7 o pow. 424 m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...], gdzie w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina Ł. Jak ustalono w toku postępowania odwoławczego, w wyniku modernizacji ewidencji gruntów dokonano zmiany w rejestrze gruntów, w wyniku której działka nr 217/6 o pow. 1819 m2 podzielona została na działki nr217/138o pow. 0,1793 m2 oraz nr 217/139 o pow. 26 m2. Działka nr 307 odpowiada obecnie działce ewidencyjnej nr 97 o pow. 626 m2, zaś działka nr 303 - działce nr 93 o pow. 1639 m2 - uregulowanym w księdze wieczystej [...], gdzie w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina Ł.

W dniu 9 września 2004r. odbyły się oględziny wywłaszczonej nieruchomości, podczas których ustalono, że na działce nr 202/1 w części odpowiadającej działce nr 115/1 zlokalizowany jest budynek w stanie surowym otwartym. Otoczenie nieruchomości stanowiły zwałowiska żwiru i piasku oraz maszyny budowlane. We frontowej części działki zlokalizowany jest barak nietrwale związany z gruntem. Działka nr 115/1 (obecnie część działki nr 202/1) przeznaczona była pod budowę Przychodni Przemysłowej w dzielnicy A w Ł. Z oględzin wynika, że na nieruchomości znajduje się budynek przychodni w stanie surowym, a budowa została przerwana w 1981r. i dotychczas nie została wznowiona. W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, że pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Wojewoda ponadto wyjaśnił, że z uwagi na okoliczność, iż budynek zlokalizowany jest częściowo na dawnej działce nr 115/1, zaś w pozostałej części na działce sąsiedniej, w toku postępowania zlecono biegłemu - rzeczoznawcy budowlanemu w specjalności konstrukcyjno-budowlanej – H.M. wykonanie opinii na temat możliwości dokonania podziału budynku zlokalizowanego na nieruchomości. Biegły uznał, że możliwe jest dokonanie podziału budynku na dwie funkcjonujące niezależnie od siebie części płaszczyzną pionową wyznaczoną przez oś modularną nr 5 na poszczególnych kondygnacjach. Oś ta przecinała będzie budynek na odcinku wewnętrznego patia. W partiach poza patiem powstanie konieczność wykonania osi ściany w postaci ściany oddzielenia pożarowego. W oparciu o powyższą opinię sporządzona została mapa sytuacyjna do celów prawnych z projektem podziału wydzielająca z działki ewidencyjne nr 202/1 część stanowiącą dawniej działkę 115/1. Powyższy podział został dokonany po istniejących w budynku słupach najbardziej zbliżonych do dawnej granicy działki, tak aby umożliwić wykonanie wskazanej przez biegłego H. M. ściany oddzielenia pożarowego. Zatem w ocenie Wojewody organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli podlega część dawnej działki nr 115/1 możliwa do wydzielenia z działki ewidencyjnej 202/1 z uwagi na zlokalizowany na niej budynek w stanie surowym. Prawidłowo również wskazano, że z uwagi na znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości budynek i związane z tym ograniczenia w rozdzieleniu go na dwie niezależne części należało odmówić zwrotu pozostałej części działki nr 115/1. Ponadto, jak ustalił Starosta [...], część nieruchomości została objęta wywłaszczeniem na wniosek właścicielek nieruchomości, zatem z uwagi na okoliczność, że zwrotowi podlega dawna działka nr 115/1, zwrotem objęte zostały również nieruchomości położone przy B [...]i [...] oznaczone jako działki nr 93 i 97.

Odnosząc się do działki nr 217/6 organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego nr [...] w/w działka w wyniku modernizacji ewidencji gruntów podzielna została na działki nr 217/138 oraz nr 217/139. Z akt sprawy wynika, że działki te stanowią obecnie część drogi publicznej - ul. A. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, należało orzec o odmowie zwrotu zarówno działki nr 217/7, jak i działki nr 217/139.

Odnosząc się do zwaloryzowanego odszkodowania Wojewoda [...] wyjaśnił, że organ pierwszej instancji orzekł o odstąpieniu od orzeczenia o zwrocie na rzecz Gminy Ł. zwaloryzowanego odszkodowania, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że w toku postępowania zlecono rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie wyceny nieruchomości wraz z waloryzacją odszkodowania wypłaconego poprzednim właścicielom nieruchomości z tytułu wywłaszczenia, bowiem kwota zwaloryzowanego odszkodowania jest mniejsza niż kwota, o którą zmniejszyła się wartość nieruchomości.

Rozpatrując wymienione wyżej odwołanie Wojewoda [...], na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił Polskiemu Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości Oddział Regionalny w Ł. sporządzenie opinii w zakresie prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego.

We wnioskach uzyskanej opinii wskazano, że według stanu na dzień wywłaszczenia wartość rynkowa prawa własności części działki 217/138, uznanej w przy ustalaniu odszkodowania za grunt budowlany (700 m2) wynosi 85.000 zł. Wartość rynkowa prawa własności części działki 217/138 (w części ponad 700 m2), projektowanej działki nr 202/2 i brakujących 55 m2 obszaru z dawnej działki 115/1, który po zatwierdzeniu projektu działki 202/1 wejdzie w skład działki 202/3 oraz działek nr 217/7 i 217/139 (działki zajęte pod drogę) według stanu z dnia wywłaszczenia wynosi 376.000. Stąd łączna wartość gruntu wynosi – 461.000 zł. Podana kwota nie zawiera wartości naniesień budowlanych zabudowy siedliskowej oraz nie zawiera naniesień roślinnych znajdujących się na ww. gruncie. Wartość naniesień budowlanych (budynek mieszkalny, obora murowana, ubikacja murowana, stodoła, budynek gospodarczy, szopa drewniana, chodniki, studnia, silos na kiszonki) to 147.503 zł. Nadto z uwagi na fakt, że ogrodzenia, znajdujące się na wywłaszczonej nieruchomości wykonane były w technologiach obecnie niewykonywanych, wartość tych ogrodzeń określono w wysokości równej udziałowi, jakiemu wartość tych ogrodzeń stanowiła w wartości wypłaconego odszkodowania, co dało kwotę 17.989 zł. zatem wartość naniesień budowlanych to 165.000 zł. Wartość naniesień roślinnych znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia to 32.000 zł., zaś wartość rynkowa prawa własności działki nr 93 według stanu z dnia wywłaszczenia to 105.000 zł. Wartość rynkowa prawa własności działki nr 97 według stanu z dnia wywłaszczenia to 3.000 zł. Wobec powyższego, łączną wartość nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia stanowi kwota 799.000 zł.

Określając wartość nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu wskazano, że wartość rynkowa prawa własności części działki 217/138 uznanej w ustalonym odszkodowaniu za grunt budowlany (700 m2) według stanu z dnia zwrotu wynosi 70.000 zł. Wartość rynkowa prawa własności części działki nr 217/138 (w części ponad 700 m2) projektowanej działki nr 202/2 i brakujących 55 m2 obszaru z dawnej działki 115/1, który po zatwierdzeniu projektu podziału działki 202/1 wejdzie w skład działki 202/3 oraz działek nr 217/7 i 217/139 (działki zajęte pod drogę) według stanu z dnia zwrotu wyniosła 376.000 zł. Łączna wartość gruntu według stanu z dnia zwrotu wyniosła 446.000 zł. Jak wskazano w opracowaniu, powyższa kwota nie zawiera wartości części budynku (elementów rozpoczętej i przerwanej budowy) znajdującego się na ww. gruncie. Wartość części budynku (elementów rozpoczętej i przerwanej budowy) znajdującej się na terenie projektowanej działki nr 202/2 według stanu z dnia zwrotu wyniosła 260.000 zł. Wartość działki nr 93 (ul.B [...]) według stanu z dnia zwrotu, określona w operacie szacunkowym wyraża się liczbą ujemną (koszty związane z uprzątnięciem gruzu przewyższą wartość działki) i wynosi - 29 000 zł. Wartość działki nr 97 według stanu z dnia zwrotu wyniosła 6.000 zł. Zatem łączna wartość nieruchomości według stanu z dnia zwrotu wyniosła 683.000 zł. Z uwagi na okoliczność, że zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości (92,88 %) otrzymano następujące wartości: wartość części (proporcjonalnie do powierzchni) zwracanej nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia wynosi 742.111 zł.; wartość części (proporcjonalnie do powierzchni) zwracanej nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu wynosi 634.370 zł.; odszkodowanie za grunt ustalono w decyzji z dnia [...]r.: 435 280,62 zł (w tym: grunt – 193.125,00 zł, naniesienia budowlane – 209.606,00 zł, nasadzenia roślinne – 32.549,62 zł). Kwota ta jednak dotyczy powierzchni 0,7093 ha, a do zwrotu możliwa jest jedynie część nieruchomości o łącznej pow. 0,6588 ha, co stanowi 92,88 % całej wywłaszczonej powierzchni gruntu. Zatem kwota odszkodowania do zwrotu wynosi: 435.280,62 x 92,88 % = 404.288,64 zł i ta kwota podlega waloryzacji. Obliczony dla potrzeb niniejszej sprawy współczynnik waloryzacji wynosi 4121,97. Stąd zwaloryzowana kwota odszkodowania uwzględniając denominację wynosi 166.646, 56 zł ( 404.288,64 zł x 4.121,97 : 10 000 = 166.646, 56 ). Ponieważ na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu wartość jej części zmniejszyła się o kwotę 107.741 zł, o taką powinno zostać pomniejszone ustalone w decyzji i zwaloryzowane na dzień zwrotu odszkodowanie należne Gminie Ł. Mając na uwadze powyższe, odszkodowanie podlegające zwrotowi wynosi 58.905,56 zł. W związku z powyższym wysokość zwaloryzowanego odszkodowania nie jest większa niż 50 % aktualnej wartości nieruchomości.

W konkluzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż z opinii wynika, że łączna wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi wynosi 58.905,56 zł., zatem strony postępowania powinny zwrócić odszkodowanie, stosownie do udziałów we współwłasności nieruchomości, w następujących częściach:

- K. Z. – 19.635,19 zł,

- S. F.- 19.635,19 zł,

- C.F. – 19.635,18 zł.

Odnosząc się do sporządzonej wyceny organ odwoławczy podzielił, wyrażone w sporządzonej opinii, stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości Oddział Regionalny w Ł., że przedmiotowy operat szacunkowy po wniesieniu do niego stosownych poprawek dnia 25 listopada 2010r. może być użyty do celu dla jakiego został sporządzony. Organ podzielił również ocenę, że w opiniowanym operacie rzetelnie i odpowiednio dla celu wyceny opisano stany nieruchomości oraz przeznaczenie. Należycie sprecyzowano i sformułowano cel wyceny oraz jego zakres. Daty istotne dla procesu wyceny również przyjęto prawidłowe. Słusznie wskazano rodzaj i definicję określonej nieruchomości. Przedstawiono analizę rynku nieruchomości odpowiednio do celu i sposobu wyceny. Przedstawiono wybór odpowiedniej metodyki i techniki wyceny. W operacie opisano przebieg istotnych obliczeń i uzasadnienie końcowego wyniku. Załączono i podano w treści operatu dane wykorzystane w procesie szacowania. Zamieszczono stosowne klauzule i o oświadczenia potwierdzające dokonanie wyceny zgodnie z przepisami prawa.

Nadto Wojewoda [...] wyjaśnił, że wydana decyzja zatwierdza podział działki nr 202/1 na działki nr 202/2 i nr 202/3, zgodnie z mapą sytuacyjną dc. prawnych z projektem podziału zaewidencjonowaną w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. dnia [...]r. za numerem [...].

Wskazaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Gmina Miasto Ł. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie art. 141 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie, tj. niezabezpieczenie w decyzji wierzytelności Miasta Ł. z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wskazując na powyższy zarzut, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej orzekając o obowiązku zwrotu odszkodowania organ administracji zobowiązany był zabezpieczyć wierzytelność Miasta Ł., a zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w tym zakresie, co uzasadnia wniosek o jej uchylenie przez Sąd.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania K. Z. wniósł o oddalanie skargi, podnosząc iż współwłaściciele zwracanej nieruchomości dokonają zwrotu odszkodowania w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji Wojewody [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu pisanym w powołanych wyżej przepisach.

Na wstępie należy wskazać, iż organy obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powoływały się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Kwestia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana została przepisami art. 136 - 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 powołanej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeśli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo jeżeli utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji, a cel ten nie został zrealizowany. Z powyższego wynika, iż warunkiem koniecznym skutecznego żądania przez poprzedniego właściciela lub następcę prawnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest uznanie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Bezspornym jest, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy Ł.-P. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] o pow. 4828 m2, oznaczonej, jako działki nr 115/1 i nr 115/2 na planie zaewidencjonowanym za numerem 5/3/71/382 w dniu 17 grudnia 1974r. oraz nieruchomości położonej w Ł., przy ul. B [...] i [...] o łącznej pow. 2265 m2, oznaczonej na planie zaewidencjonowanym za numerem 4/347/7 w dniu 17 maja 1967r., jako działka nr 307 i 303, stanowiących własność T. i M., małżonków B. Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1974r., nr 10, poz. 64) i polegało na całkowitym odjęciu prawa własności w/w nieruchomości w stosunku do T. i M., małżonków B.

Zgromadzony w niniejszej sprawie, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że cel wywłaszczenia w stosunku do przedmiotowych działek nie został zrealizowany. Wywłaszczenie nastąpiło z przeznaczeniem pod budowę Przychodni Przemysłowej w dzielnicy A w Ł., tj. inwestycji która nigdy nie została zrealizowana.

Wprost potwierdza to protokół z oględzin wywłaszczonej nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 9 września 2004r., z którego wynika, że na działce nr 202/1 w części odpowiadającej działce nr 115/1 zlokalizowany jest budynek w stanie surowym otwartym. Działka nr 115/1 (obecnie część działki nr 202/1) przeznaczona była pod budowę Przychodni Przemysłowej w dzielnicy A w Ł, której budowa została przerwana w 1981r. i dotychczas nie została wznowiona. Zatem nie może budzić wątpliwości, iż mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Powyższą tezę potwierdzają także protokół z oględzin z dnia 2 kwietnia 2008r., opracowanie techniczne na temat możliwości dokonania podziału budynku zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł, przy ul. A [...] z dnia 25 maja 2005r., sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego H. M., operat szacunkowy z wyceny wartości rynkowej w/w nieruchomości datowany na czerwiec 2008, jak i analogiczny operat dotyczący nieruchomości położonych przy ul. B [...] i ul. B [...]. Podobnie jak sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego K. K., uzupełnienie operatu szacunkowego, dotyczącego określenia wartości rynkowej nieruchomości zlokalizowanych odpowiednio:

- w Ł., przy ul. A [...] (działka nr 202/2);

- w Ł., przy ul. A [...] (działka nr 206/208);

- w Ł., przy ul. B [...] (działka nr 97);

- w Ł., przy ul. B [...] (działka nr 93).

Mając na uwadze stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, należy podzielić stanowisko Wojewody [...], iż spełnione zostały przesłanki zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Trafnie też Wojewoda [...] uchylił pkt 1 b decyzji organu pierwszej instancji i orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym 217/138 oraz o odmowie zwrotu działki nr 217/139. Podobnie zasadne było uchylenie przez Wojewodę decyzji pierwszo instancyjnej w części dotyczącej punktu 2 i orzeczenie o zobowiązaniu K. Z., S. F. oraz C.F. do zwrotu na rzecz Gminy Miasto Ł. odszkodowania wypłaconego za zwracaną nieruchomość, stosownie do posiadanych przez w/w osoby udziałów w zwracanych nieruchomościach.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut strony skarżącej, dotyczący braku w osnowie decyzji rozstry7zgnięcia odnośnie zabezpieczenia wierzytelności Miasta Ł. z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Stosownie bowiem do treści art. 141 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Sposób zabezpieczenia zależy, zatem od uznania organu, przy czym ani z treści przepisów, ani też innych przepisów ustawy nie wynika obowiązek orzeczenia w decyzji o zabezpieczeniu poza przypadkiem hipoteki. Wobec tego należy stwierdzić, że skoro orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, to brak takiego zabezpieczenia w osnowie owej decyzji nie może stanowić naruszenia prawa, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do uchylenia takiej decyzji.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Gminie Miasto Ł., jako stronie postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 111 § 1 k.p.a. przysługiwało prawo wniesienia, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, żądania jej uzupełnienia, co do rozstrzygnięcia w powyższym zakresie.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

.