Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3581/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 5, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 282/17 w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2.700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 282/17 oddalił skargę S.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w dniu 9 grudnia 2011 r. w lokalu K. znajdującym się w J. przy ul. A. [...], stanowiącym własność A.C. ustalono, że znajdujący się tam automat do gry o nazwie HOT SPOT (bez numeru) umożliwia prowadzenie gier losowych, które były organizowane w celach komercyjnych, które spełniają definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 471). Powyższe ustalenia potwierdziła opinia biegłego. W toku postępowania na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2011 r. ustalono, że właścicielem powyższego automatu i osobą, która wstawiła go do ww. lokalu jest skarżący. Jednocześnie ustalono, że powyższy lokal nie jest kasynem gry, a skarżący nie posiada koncesji.

Uwzględniając powyższe, Naczelnik Urzędu Celnego R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 i 2 i art. 91 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu WSA powołał się na wstępie na treść uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 marca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.

Sąd I instancji twierdził, że skarżącego w momencie przeprowadzenia kontroli łączyła umowa dzierżawy zawarta [...] grudnia 2011 r. z P. w J., na mocy której skarżący wynajął 70 m2 powierzchni w lokalu umiejscowionym w J. przy ul. A. [...], celem zainstalowania urządzeń rozrywkowych (automatów zręcznościowych) w ilości 4 szt., które miały wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności lokalu. W tej sytuacji za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, opierający się na założeniu, że czynności skarżącego nie mogą zostać zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Podobnie na akceptację nie zasługiwał – zdaniem Sądu I instancji – zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, gdyż podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu. Nie ma istotnego znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Powołany przepis jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia – od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wbrew zarzutom skargi, w oparciu o regulacje zawarte w art. 89 ustawy o grach hazardowych, możliwe jest wydanie decyzji orzekającej o wymierzeniu kary pieniężnej również w stosunku do osób fizycznych, jak i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej mimo, że podmioty te nie są w świetle art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, uprawnione do prowadzenia działalności m.in. w zakresie gier na automatach.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzone (niewadliwie) przez organy administracji celnej postępowanie pozwoliło na ustalenie, że na ujawnionym w trakcie kontroli i zatrzymanym automacie, prowadzone były gry zawierające element losowości, co spełniało przesłankę z art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, pozwalającą zakwalifikować urządzane gry, jako gry na automatach. W toku eksperymentu – gry kontrolnej przeprowadzonej na spornym automacie organy administracji publicznej ustaliły, że prowadzący grę nie decyduje o jej wyniku - układzie samoczynnie zatrzymujących się bębnów z symbolami, co oznacza losowość gry. Eksperyment wykazał również komercyjny charakter ich urządzania - by rozpocząć gry należało uiścić opłatę poprzez zakredytowanie kontrolowanego automatu gotówką. Prawidłowość ustaleń co do charakteru automatu potwierdziła opinia biegłego sądowego. Zdaniem Sądu, taki materiał dowodowy był wystarczający do dokonania oceny charakteru spornego automatu w niniejszej sprawie, a zatem brak było podstaw do podejmowania przez organy innych czynności wyjaśniających, skoro strona skarżąca urządzała bez koncesji gry na automacie, w którym zainstalowane gry spełniały przesłanki z art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Potwierdzały to zarówno ustalenia zawarte w protokole kontroli, w tym wyniki z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu, jak również treść dokumentów w postaci ekspertyz biegłego sądowego. Dlatego skarga podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiający się w całkowitym zignorowaniu przez organ konieczności wykazania wypełnienia przez skarżącego znamion czynu polegającego na urządzaniu gier, w szczególności brak jakiegokolwiek odniesienia do kwestii świadomości w jego działaniu;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i uznanie, że sama okoliczność zawarcia przez skarżącego umowy dzierżawy z dnia 1 grudnia 2011 r. celem wstawienia urządzenia rozrywkowego jest równoznaczna z urządzaniem przez niego gier na automacie, w sytuacji gdy przez samo zawarcie umowy dzierżawy celem wstawienia urządzenia rozrywkowego, nie jest równoznaczne z urządzaniem na nim gier hazardowych;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a przez błędną ocenę stanu faktycznego i uznanie skarżącego za urządzającego gry na kwestionowanym urządzeniu, w sytuacji gdy powyższa okoliczność nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i uznanie, że z treści ww. umowy dzierżawy wynika, że skarżący był osobą urządzającą gry we wskazanym lokalu, w sytuacji gdy powyższe nie polega na prawdzie;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak jednoznacznego wskazania, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął za ustalony, w tym w szczególności brak wskazania, jakie konkretnie działania wobec kwestionowanego automatu miał podejmować skarżący, w tym czy miał on świadomość jakiego typu i rodzaju automat został wstawiony do lokalu.

- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w związku z 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącego sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry w sytuacji, gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania z uwagi na bezzasadność zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasada i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie wyłącznie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Sposoby naruszenia tego przepisu skarżący sformułował w pięciu punktach. Przechodząc do rozpatrzenia zasadności tych zarzutów należy wskazać, że w orzecznictwie zasadnie podnosi się, iż naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., I FSK 391/15, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić przy tym należy, iż obowiązku "przedstawienia stanu sprawy", o którym mowa w powołanym przepisie, nie można rozumieć, jako obowiązku szczegółowego i drobiazgowego przedstawiania wszystkich okoliczności sprawy, lecz przedstawienia stanu sprawy oraz pozostałych wymienionych wyżej elementów w sposób zwięzły. Oznacza to, że sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie wyroku powinno zatem zawierać rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego. Nie ma natomiast obowiązku odnoszenia się do wszystkich aspektów sprawy również tych, które nie mają istotnego znaczenia dla jej rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA w Gliwicach poddał prawidłowej ocenie niezbędne aspekty sprawy. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi odnosić się szczegółowo do wszystkich argumentów powołanych w skardze, skoro argumentacja Sądu przesądza łącznie o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r., II GSK 326/06, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy przypomnieć, że warunkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania jest ustalenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy uchybienia takiego nie sposób się dopatrzeć. Uzasadnienie dla potrzeb sprawy zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, co można stwierdzić zapoznając się wprost z treścią zaskarżonego wyroku. WSA w Gliwicach, wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie (zarzuty opisane w punktach 1, 4 i 5 petitum skargi) jednoznacznie wskazał, jaki stan faktyczny przyjął za ustalony oraz w pełni wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wbrew natomiast stanpowisku strony skarżącej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając zarzuty opisane w punktach 2 i 3 petitum, a także uzasadnienie zarzutów sformułowanych w punktach 1-5 petitum niniejszej skargi, należy stwierdzić, że w istocie zarzuty naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie łączy z poczynieniem błędnych ustaleń, co - jak już wyjaśniono - nie może jednak skutecznie podważać prawidłowość zaskarżonego wyroku. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny Sądu I instancji, jak też dokonanej przez ten Sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (wyrok NSA z dnia 1 grudnia

2016 r., sygn. akt II FSK 2665/16, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w petitum skargi kasacyjnej poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych tam przepisów, polegający na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, mimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że w przywołanej w zaskarżonym wyroku uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., w punkcie 1 jej sentencji stwierdzono, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy."

Z kolei w wyroku wydanym w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, do którego nawiązuje skarżący kasacyjnie, TSUE ograniczył się jedynie do uznania art. 14 ustawy o grach hazardowych za przepis techniczny, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Trybunał Sprawiedliwości nie odniósł się zatem w ogóle, gdy chodzi o jakąkolwiek jego ocenę z punktu widzenia przywołanej dyrektywy, do przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, ani też do ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 tego artykułu.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, podziela stanowisko jednolicie prezentowane w orzecznictwie tego Sądu (przykładowo wyroki NSA w sprawach sygn. akt II GSK 183/14; II GSK 250/14, II GSK 2030/15, II GSK 303/14; II GSK 2046/15, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie dość, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, to również, związek tego przepisu z art. 14 przywołanej ustawy, nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku, nie może bowiem nie uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych, a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcji wymienionego przepisu, które ocenić należałoby, jako samoistne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że również prawo unijne, tak samo, jak i prawo krajowe, sprzeciwia się powoływaniu się na wynikające z jego uregulowań, albo wyinterpretowane z niego przez TSUE, uprawnienia w sytuacji, gdy polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw, to jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach.

Tym samym, zarzut naruszenia prawa materialnego w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej nie mógł być uznany za trafny.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez jego niewłaściwe zastosowanie skarżący kasacyjnie na stronie 3 uzasadnienia niniejszej skargi przywołał treść ww. przepisu oraz dokonał jego wykładni. Stwierdził, że organ zignorował konieczność wykazania wypełnienia przez skarżącego znamion czynu określonego w tym przepisie, polegającego na urządzaniu gier, co – zdaniem strony – niezasadnie zaakceptował Sąd I instancji. Odnosząc się do przedstawionego stanowiska należy wskazać, że organ wyjaśnił z jakich konkretnie okoliczności wywiódł, że to skarżący był właścicielem spornego automatu do gier oraz, że to właśnie skarżący podejmował wobec kwestionowanego urządzenia aktywne działania. W aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy zawarta pomiędzy P. (wynajmującym lokal), w której zawarto postanowienie, z którego wynika, że S.R. oświadcza, iż jest właścicielem przedmiotowego urządzenia, oraz, że urządzenie to jest wstawione w celu "uatrakcyjnienia lokalu" (v. umowa dzierżawy z dnia [...] grudnia 2011 r.). W toku kontroli w lokalu nie ujawniono żadnych zeszytów i zapisków świadczących o wypłatach wygranych pieniężnych, a właściciel lokalu nie dysponował kluczami do urządzenia i wskazał S.R., jako właściciela automatu do gier (v. protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2011 r.). A.C. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że ani on, ani zatrudniony przez niego personel nie wypłacał żadnych wyranych pieniężnych, klucze do kontrolowanych urządzeń posiada ich właściciel, który zajmuje się obsługą tych urządzeń (zeznania A.C. z dnia 9 grudnia 2011). Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji organ, odwołując się do powyższych dowodów uznał, że skarżący był "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Takie też stanowisko zaprezentowano w zaskarżonym wyroku, akceptując w pełni, jako zgodne z prawem, poczynione przez organ ustalenia. Ten pogląd Sądu I instancji należy podzielić, gdyż "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów) w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier. Takiego współdziałania na gruncie rozpatrywanej sprawy nie stwierdzono, czemu skarżący kasacyjnie się nie sprzeciwia, bowiem zarzuty niniejszej skargi nie odnoszą się do tego aspektu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na etapie postępowania administracyjnego kontrolowanego przez WSA w Gliwicach, skarżący kasacyjnie miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (przed organem zarówno I, jak i II instancji, z którego to uprawnienia nie skorzystał, a tym samym nie podjął nawet próby podważenia ustaleń dokonanych w tej sprawie przez organ. W tej sytuacji organ ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocenił w tej sprawie dowody nie tylko związane bezpośrednio z kwestią dotyczącą charakteru gier urządzanych na ww. automacie (eksperyment, opinia biegłego), ale także dowody związane z ustaleniem podmiotu urządzającego gry (zeznania świadka). Uwzględniając powyższe nie sposób uznać za zasadny zarzut skarżącego kasacyjnie, że w aktach sprawy "brak jakiegokolwiek dowodu na okoliczność kto wstawił, a następnie eksploatował przedmiotowe urządzenie" (str. 3 skargi kasacyjnej). Z tych samych względów nie można również podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w ślad za organem przyjął, iż "sama okoliczność zawarcia przez S.R. umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2012 r. jest równoznaczna z urządzaniem przez niego gier na automacie", skoro ocenie organu zostały poddane również inne dowody - na marginesie także należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie umowa dzierżawy była zawarta [...] grudnia 2011 r. (k. 27 akt administracyjnych). Powyższa sugestia skarżącego, odnośnie do stanowiska zaprezentowanego przez organ nie jest prawidłowa, gdyż w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. na stronie 6 stwierdzono, że "Pan S.R. dokonał wszelkich czynności związanych z zainstalowaniem oraz obsługą urządzenia HOT SPOT bez numeru w lokalu – k. (wstawił urządzenie do lokalu, dysponował kluczami do urządzenia, zajmował się obsługą i serwisowaniem urządzenia). W tym kontekście, stosując wykładnię językową przepisu (...) organ podatkowy jednoznacznie uznaje, iż urządzającym gry na automatach bez zezwolenia poza kasynem gry w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. jest Pan S.R. (...)".

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organu, że za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych należy uznać S.R., a w konsekwencji, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł została skierowana wobec właściwego adresata.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

-----------------------

12