Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 77/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 28 § 1, art. 29, art. 34, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M D" Spółki jawnej A i R M w G na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2223/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "M D " Spółki jawnej A i R M w G na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M sp. j. z siedzibą w Gna decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi jej braków formalnych poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej na dzień udzielenia pełnomocnictwa – wydanego przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego oryginału pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.

W ocenie Sądu, przedłożony odpis z rejestru przedsiębiorców nie stanowi wykonania wezwania. Nadesłany dokument nie wskazuje bowiem na osoby uprawnione do reprezentacji skarżącej spółki w dniu udzielenia pełnomocnictwa – 24 maja 2019 r., gdyż pomiędzy datą ustanowienia pełnomocnika, a datą widniejącą na złożonym do Sądu odpisie z KRS- u skarżącej – 8 listopada 2019 r., doszło zmiany wpisów w rejestrze, zatem Sąd nie mógł ocenić, czy osoba podpisana pod pełnomocnictwem 24 maja 2019 r. była do tego umocowana, albowiem nie jest wiadomym, czego dotyczyła dokonana 9 lipca 2019 r. zmiana w rejestrze.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi, pomimo usunięcia braków formalnych skargi w przypisanym 7 - dniowym terminie i braku istnienia istotnego braku uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi;

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sadowym, poprzez jego niezastosowanie, przy uwzględnieniu obowiązującej zasady jawności wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym i prawa bezpośredniego dostępu do informacji w nim zawartych za pośrednictwem Centralnej Informacji KRS, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi.

W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła, że Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, brak nadesłania pełnego odpisu KRS uniemożliwił ustalenie, czy w dniu udzielenia pełnomocnictwa do złożenia skargi, osoba która go udzieliła pełnomocnikowi w imieniu skarżącej, była do tego umocowana. Skarżąca wskazała, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktualnego odpisu KRS (stan na dzień 28 maja 2019 r.) wynika bowiem, że data dokonania ostatniego wpisu to 10 maja 2018 r. Należało zatem przyjąć, że A M był uprawniony w dniu 24 maja 2019 r. do udzielania pełnomocnictwa, zaś widniejąca zmiana z lipca 2019 r. ujawniona w odpisie ze stanem na dzień 8 listopada 2019 r. nie mogła dotyczyć danych ujawnionych w Dziale 2 KRS. Nadanie zatem sprawie dalszego biegu było możliwe, a odrzucenie skargi stanowi zamknięcie skarżącej drogi sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim zarzuty są zasadne.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności.

Zaniechanie w zakresie załączenia tego dokumentu stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić zarzutu zażalenia, że to sąd administracyjny uwzględniając wyrażoną w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zasadę jawności wpisów i prawa bezpośredniego dostępu do informacji w nim zawartych mógł samodzielnie zweryfikować umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego.

Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z art. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru (w przypadku spółki jawnej obowiązek wpisu do rejestru KRS wynika z art. 251 i art. 26 Kodeksu spółek handlowych).

Spółka jawna jest spółką osobową prawa handlowego, której przysługuje zdolność procesowa art. 8 § 1 k.s.h. Jest więc stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Spółkę jawną reprezentuje samodzielnie każdy wspólnik, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 29 § 1 w zw. z art. 30 § 1 k.s.h.). Weryfikacja prawa samodzielnego reprezentowania spółki jawnej przez jej wspólnika przed sądem winna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 71/13). Również przepis art. 29 p.p.s.a. nie określa rodzaju dokumentu wykazującego umocowanie osoby uprawnionej do działania w imieniu jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową. Dokumentem wykazującym umocowanie do reprezentacji tego podmiotu niekoniecznie musi być odpis z KRS, gdyż może nim być każdy dokument należycie ujawniający zasady reprezentacji (por. post. NSA z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1735/11).

Należy podzielić pogląd NSA wyrażony w postanowieniu z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II GZ 778/17 i przywołane w jego uzasadnieniu stanowisko Sądu Najwyższego sygn. akt II CZP 92/07 (opubl. w: OSNC 2008/11/126), zgodnie z którym do wykazania, że osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego. Wymaganie, aby odpis z rejestru był aktualny w chwili sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, można traktować jako sytuację idealną, ale nie można jej - ze względu na potrzeby obrotu prawnego - uznać za konieczną. Istotnym jest bowiem, by umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony istniało w dniu dokonywania tej czynności.

W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 30 października 2019 r., wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej na dzień udzielenia pełnomocnictwa - wydanego przez Centralną Informację KRS - pełnego odpisu z KRS. W wykonaniu tego wezwania pełnomocnik skarżącej złożył w terminie prawidłowo poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa z dnia 24 maja 2019 r. do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi oraz odpis aktualny z KRS przedstawiający stan z rejestru na dzień 8 listopada 2019 r.

Skoro złożony przez skarżącą odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców budził wątpliwość Sądu I instancji, co do tego, czy widniejąca tam osoba była uprawniona do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Spółki w dniu 24 maja 2019 r., a nieznany był przedmiot tej zmiany, to Sąd I instancji winien był przed odrzuceniem skargi wezwać skarżącą do nadesłania innego dokumentu, w celu usunięcia tej wątpliwości.

Stanowisko Sądu I instancji jest tym bardziej niezrozumiałe, skoro w aktach administracyjnych sprawy – jak trafnie podnosi strona wnosząca zażalenie – znajduje się odpis skarżącej Spółki z KRS aktualny na dzień 28 maja 2019 r., z którego wynika, że data dokonania ostatniego wpisu to 10 maja 2018 r. Już z tego tylko dokumentu wynikało, że widniejący w odpisie wspólnik skarżącej Spółki był uprawniony w dniu 24 maja 2019 r. do udzielenia pełnomocnictwa w jej imieniu. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.).

Również negatywnie z punktu widzenia uprawnień autokontrolnych Sądu (art. 195 § 2 p.p.s.a.) należało ocenić fakt, że w aktach sprawy znajduje się nadesłany wraz z zażaleniem odpis pełny z KRS skarżącej Spółki, z którego wynika, czego dotyczyła zmiana z dnia 9 lipca 2019 r.

Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia tej sprawy, było ustalenie, czy Spółka uzupełniła brak formalny skargi przez złożenie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę, umocowanie której do działania w imieniu Spółki wykazywano załączonym dokumentem. W ocenie NSA, wyżej opisane dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają umocowanie do reprezentacji Spółki przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie uznać należało za wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi.

NSA działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Nie było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, bowiem zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem wskazanym w art. 209 p.p.s.a.