Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 283/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Szef Agencji Wywiadu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 109 pkt 1, art. 110 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
law: Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
article: par. 3-5, 6
journal: Dz.U. 2002 nr 215 poz 1820
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia  lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu.
article: art. 156 par. 1 pkt 2; art. 107 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Agencji Wywiadu decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., w związku z art. 109 pkt 1 i art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676, z późn. zm.) oraz w związku z § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 215, poz. 1820, z 2007 r.), a także § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 160, poz. 1556) stwierdził nieważność decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. podpisanej z upoważnienia przez Dyrektora Biura [...] Agencji Wywiadu o przydziale J. S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu podano, iż J. S., wnioskiem z dnia [...] lutego 2008 r. zwrócił się do Szefa Agencji Wywiadu o przydział lokalu mieszkalnego motywując to tym, że w miejscu pełnienia służby nie posiada lokalu mieszkalnego, a czas dojazdu do miejscowości, w której posiada on spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny przekracza 4 godziny w jedną stronę. Podniósł również, że otrzymanie lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby polepszyłoby jego sytuację rodzinną. We wniosku J. S. poinformował o otrzymaniu w 1998 r. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Na mocy decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r., podpisanej z upoważnienia przez ówczesnego Dyrektora Biura [...] Agencji Wywiadu, J. S. został przydzielony lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W., o powierzchni użytkowej 23,50 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 12,28 m2. Powołując się na art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji, gdyż – zdaniem organu wydającego decyzję – zostało w niej uwzględnione w całości żądanie strony. Zainteresowany potwierdził odbiór decyzji w dniu [...] lutego 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Szef Agencji Wywiadu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu.

Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ stwierdził, iż decyzja Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale J. S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., w sposób rażący narusza art. 109 pkt 1 i art. 110 ust 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676, z późn. zm.), a także przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

Wskazał, iż w zakresie objętym przedmiotową decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny, unormowany następującymi aktami prawnymi: ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 215, poz. 1820, z 2007 r.), rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 160, poz. 1556), a także przy ocenie okoliczności niniejszej sprawy organ powinien był uwzględniać również przepisy zarządzenia nr 5 Szefa Agencji Wywiadu w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Agencji Wywiadu przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości (niepublikowane), w zakresie dotyczącym trybu zwrotu udzielonej funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz zwolnienia zajmowanego przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego.

Podmiot prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie przydziału J. S. lokalu mieszkalnego przepisy wymienionych aktów prawnych stosował wybiórczo.

Powołując jako podstawę decyzji przepis art. 102 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, w myśl którego funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie uwzględniono treści art. 109 pkt 1 tej ustawy. Tymczasem przepis ten stanowi, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie skorzystania z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 108 ust. 1 tej ustawy.

Wprawdzie ustawodawca w art. 110 ust. 2 wskazanej ustawy ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 109 pkt 1 i przewiduje możliwość przydzielenia na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi, który skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1 tej ustawy, jednakże może to nastąpić, jeżeli funkcjonariusz zwolni zajmowany lokal lub dom oraz zwróci pomoc finansową. Tak więc, w momencie oceny stanu faktycznego w sprawie organ administracji był ustawowo zobligowany do badania okoliczności, które mają wpływ na treść i uzasadnienie ewentualnej decyzji administracyjnej o przydziale lokalu mieszkalnego, jednakże w konkretnej sprawie powinności tych nie czynił.

W decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale J. S. lokalu mieszkalnego: po pierwsze, wskazano niepełną podstawę podjętego rozstrzygnięcia, powołując się tylko na art. 102 ust. 1 ww. ustawy, przez co naruszono art. 109 pkt 1 ww. ustawy, przydzielając w drodze decyzji administracyjnej lokal mieszkalny funkcjonariuszowi, który otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego; po drugie, nie rozstrzygnięto wymaganej przepisem art. 110 ust. 2 ww. ustawy kwestii dotyczącej zwrotu otrzymanej przez J. S. pomocy finansowej, choć podmiot prowadzący postępowanie administracyjne wiedział w dniu wydawania decyzji, iż taką pomoc funkcjonariusz otrzymał.

Pomimo, iż we wniosku o przydział lokalu mieszkalnego została zawarta informacja o fakcie skorzystania przez wnioskodawcę w 1988 r. z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, okoliczność ta nie była przedmiotem jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w sprawie o przydział J. S. lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu administracji stwierdzającego nieważność decyzji, fakt skorzystania przez J. S. z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe powinien być przedmiotem analizy w postępowaniu administracyjnym, gdyż okoliczność ta miała decydujący wpływ na treść ewentualnego rozstrzygnięcia o przydziale mu lokalu mieszkalnego. Dalsze czynności podjęte przez organ administracji, po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale stronie lokalu mieszkalnego, a więc dokonywanie ustaleń w zakresie otrzymanej przez stronę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, świadczą o tym, że organ ten miał świadomość wadliwości wydanej decyzji w świetle obowiązującego prawa i post factum starł się naprawić tę wadliwość. Ponadto, przydzielony lokal mieszkalny nie spełniał w odniesieniu do J. S. wymagań określonych w § 3, § 4 ust. 1 i § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 215, poz. 1820, z 2007 r.). Organ, wydając decyzję z dnia [...] lutego 2008 r., nie wskazał w jej uzasadnieniu na okoliczność, iż powierzchnia mieszkalna przydzielonego J. S. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. jest mniejsza o 27,72 m2 od przysługującej mu zgodnie z normami zaludnienia, a także nie uzasadnił, czym kierował się przydzielając jednak stronie ten lokal.

Zdaniem Szefa Agencji Wywiadu, ww. decyzja jest klasycznym przykładem naruszenia art. 8 k.p.a., a więc zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli. W zestawieniu z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. powyższa zasada przybrała w niniejszej sprawie karykaturalny kształt. Odstąpienie od uzasadnienia decyzji w trybie art. 107 § 4 k.p.a., stosownie do poglądów ustalonych w doktrynie i orzecznictwie z zakresu prawa administracyjnego, jest dopuszczalne wówczas, gdy stroną postępowania jest jedna osoba, a gdy jest ich kilka, jeżeli mają wspólne i niesprzeczne interesy. W przypadku, gdy o przydział lokalu mieszkalnego ubiegało się kilku funkcjonariuszy Agencji Wywiadu, a jedną z nich była osoba piastująca w Agencji Wywiadu wysokie stanowisko służbowe, dokonany wybór powinien być bezwzględnie uzasadniony. Ponadto organ wskazał, iż akta sprawy administracyjnej dotyczącej przydziału J. S. lokalu mieszkalnego zawierały wyłącznie jego Wniosek o przydział lokalu mieszkalnego, decyzję o jego przydziale, pismo ówczesnego Dyrektora Biura [...] Agencji Wywiadu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz pismo J. S. z dnia [...] marca 2008 r., przy którym przesłał on kserokopię decyzji nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe. W aktach sprawy nie było Oświadczenia J. S. o wyrażeniu przez niego zgody na przydział lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia. Kserokopia tego Oświadczenia została włączona do akt niniejszej sprawy już w trakcie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego w zakresie zasadności przydziału, m. in. lokalu mieszkalnego J. S. Na dokumencie tym nie ma żadnej daty, na podstawie której można by ustalić kiedy J. S. złożył przedmiotowe Oświadczenie, a także komu zostało ono złożone. Szef Agencji Wywiadu przyjmując, że dokument ten został sporządzony najpóźniej w dacie wydania decyzji o przydziale J. S. lokalu mieszkalnego, stwierdził, że ta istotna dla strony okoliczność nie została odnotowana w uzasadnieniu tej decyzji. W tym samym czasie do akt administracyjnych włączono także Protokół przekazania J. S. 2 kompletów kluczy do przydzielonego lokalu, podpisany przez stronę oraz ówczesnego Dyrektora Biura [...] Agencji Wywiadu. Na dokumencie tym brak jest daty jego sporządzenia.

Odnosząc się do kwestii dokonania przez J. S. wpłaty na poczet ewentualnego zwrotu pomocy finansowej otrzymanej na budownictwo mieszkaniowe, Szef Agencji Wywiadu stwierdził, iż wymieniony, wpłacając z własnej inicjatywy, na konto Agencji Wywiadu kwotę [...] zł, nie był do tego prawnie zobowiązany, ani na mocy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.

Szef Agencji Wywiadu nie uwzględnił wniosku funkcjonariusza dotyczącego zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że w niniejszej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy zagadnieniem wstępnym w rozumieniu strony, jakim była skarga na bezczynność Szefa Agencji Wywiadu w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie pomocy finansowej a postępowaniem administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2008 r.

Rozpatrując wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie z dnia [...] października 2008 r., Szef Agencji Wywiadu uznał, że dowody, o których przeprowadzenie strona wnosi nie mają znaczenia merytorycznego dla rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. W ocenie organu, selektywne stosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego, jakie miało miejsce przy wydawaniu decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego J. S. pozwala na sformułowanie wniosku, iż decyzja ta była wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej obowiązywanie godzi w istniejący porządek prawny. Przedmiotowa decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa materialnego, a więc art. 109 pkt 1 i art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676, z późn. zm.), a także przepisy procedury administracyjnej – art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Agencji Wywiadu decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., uznając, iż argumenty przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz uzupełniającym skargę piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2009 r. J. S. zarzucił wydanym decyzjom naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 109 i art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności art. 6, 7, 24 § 1 pkt 7, 35 § 3, 36 § 1, 75, 77, 78 § 1, 80, 97 § 1 pkt 4, 140 w zw. z 107 § 3 i 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, a następnie wydanie w oparciu o tak ustalony stan faktyczny zaskarżonych decyzji oraz niedopuszczalne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia zmienionych interpretacji przy niezmienionym stanie faktycznym, a w konsekwencji wydanie zaskarżonych decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, iż błędne ustalenie stanu faktycznego wynika z przyjęcia, że pomoc finansowa została uzyskana na podstawie art. 108, ustawy o ABW oraz AW, podczas gdy Agencja Wywiadu jest inną służbą niż Urząd Ochrony Państwa i dlatego brak jest uzasadnienia do stwierdzenia, aby pomoc na cele mieszkaniowe otrzymana w okresie służby w Urzędzie Ochrony Państwa mieściła się w katalogu wyszczególnionym w art. 109 ustawy ABW oraz AW.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji Szefa AW na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądzenie kosztów postępowania.

2. lub o uchylenie w całości obu zaskarżonych decyzji Szefa AW, jeżeli WSA nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności.

Zdaniem skarżącego, zastosowanie w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego przepisu art. 102 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW całkowicie wyczerpywało wymóg powołania w decyzji podstawy prawnej. Nadto, zarzut nieważności tej decyzji opiera się w istocie na różnicy w wykładni prawa i nie może stanowić przyczyny do stwierdzenia nieważności. W ocenie skarżącego, przeprowadzone przez organ postępowanie nie spełnia żadnego z kryteriów postępowania nieważnościowego. Podniesiono, iż z akt nie wynika, dlaczego przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte. Ponadto zarzucono, iż żadna z decyzji wydanych w sprawie nie zawiera podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających wszczęcie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż argumenty strony mające je uzasadnić zawierają indywidualną i subiektywną ocenę przepisów prawa i tym samym nie zasługują na uwzględnienie. Organ podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodzić się należy z organem, iż wydana w dniu [...] lutego 2008 r. decyzja Szefa Agencji Wywiadu o przydziale J. S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. zawiera wady skutkujące jej nieważnością i dlatego objęte niniejszą skargą decyzje Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] listopada 2008 r. i z dnia [...] stycznia 2009 r. są prawidłowe.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu Szef Agencji Wywiadu stwierdził wskazanie niepełnej podstawy prawnej decyzji, ograniczającej się do przywołania normy ogólnej (art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu) i pominięcia przepisu art. 109 pkt 1 tejże ustawy, uniemożliwiającego dokonanie przydziału lokalu funkcjonariuszowi, któremu wcześniej udzielono pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Ponieważ fakt uprzedniego przyznania pomocy finansowej na cele mieszkaniowe był w niniejszej sprawie znany i oczywisty (funkcjonariusz przyznał okoliczność udzielenia tej pomocy we wniosku o przydział lokalu), organ miał obowiązek zastosowania przepisu art. 109 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Niepowołanie tej normy w kwestionowanej decyzji i niezastosowanie się organu do wynikającego z niej zakazu przydziału lokalu funkcjonariuszowi, który uprzednio skorzystał z pomocy finansowej na cele mieszkalne, stanowi rażące naruszenie i jako takie wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wbrew twierdzeniom skargi, powyżej wspomniana wada decyzji o przydziale lokalu nie polega na różnicy w wykładni prawa, ale wprost na pominięciu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy przepisu. W niniejszej sprawie w ogóle nie można mówić o wykładni prawa, albowiem aby prezentować określony sposób rozumienia danej normy należy najpierw ją powołać. W niniejszym przypadku decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. w ogóle od tej normy abstrahuje. Jest to zatem obejście prawa, poprzez niedostrzeganie niekorzystnego dla określonego wyniku sprawy przepisu prawa.

Powyższa wada decyzji jest najistotniejszą przyczyną skutkującą nieważnością decyzji o przydziale lokalu. Wada ta została dostrzeżona i trafnie zinterpretowana przez Szefa Agencji Wywiadu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., stwierdzającej nieważność decyzji o przydziale lokalu oraz w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymującej ją w mocy.

Organ rozpatrując sprawę o przydział lokalu, posiadając bezsprzecznie wiedzę o uprzednim udzieleniu funkcjonariuszowi pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, powinien także rozważyć sprawę w aspekcie art. 110 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Brak tego elementu sprawy stanowi niejako dalszą konsekwencję abstrahowania organu od normy art. 109 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (o czym wyżej) oraz świadczy o wadliwym rozpatrzeniu sprawy, uzasadniającym zastosowanie wobec takiego rozstrzygnięcia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Szef Agencji Wywiadu w swoich decyzjach z dnia [...] listopada 2008 r. i z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazał również na inne uchybienia oraz okoliczności związane z rozpatrywaniem sprawy o przydział lokalu, które w ocenie Wojewódzkiego Sądu w Warszawie uzasadniają trafność stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.

Poważną wątpliwość budzi brak uzasadnienia decyzji o przydziale lokalu. Decyzje tego typu, z uwagi na swój reglamentacyjny charakter, budzą zazwyczaj różnego rodzaju sprzeczne oceny innych funkcjonariuszy i już choćby z tej racji rezygnacja organu z uzasadnienia decyzji budzi wątpliwości. Nadto sprawa przydziału lokalu funkcjonariuszowi, któremu uprzednio udzielono pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, wymaga rozważenia w aspekcie zastosowania art. 109 pkt 1 i ewentualnie art. 110 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Ten aspekt sprawy wymagał gruntownego uzasadnienia, zaś jego brak dobitnie uzasadnia zarzut rażącego naruszenia prawa (o czym wyżej). Nie wiadomo dlaczego organ przydzielił lokal nieodpowiadający normom metrażowym (§ 3-5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu Dz. U. z 2002 r., Nr 215, poz. 1820 ze zm.). Kwestia ta wymagała wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2008 r., ustosunkowania się do oświadczenia funkcjonariusza w tym przedmiocie (§ 6 rozporządzenia) czego w sprawie zabrakło. Dlatego też odstąpienie od uzasadnienia decyzji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 107 § 1 k.p.a.

Gdy wszystkie wyżej wskazane wady decyzji o przydziale lokalu zestawi się z takimi okolicznościami jak fakt niezarejestrowania wniosku o przydział lokalu (opatrzonego przez funkcjonariusza datą [...] lutego 2008 r.), wraz z decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. lub z brakiem daty sporządzenia i złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia w przedmiocie zgody na mniejszy metraż lokalu oraz brakiem w tym oświadczeniu adresata – organu do którego jest ono skierowane, to postawiony na wstępie zarzut rażącego naruszenia prawa skutkujący stwierdzeniem nieważności decyzji o przydziale znajduje także swoje uzasadnienie w niespotykanej kumulacji różnego rodzaju wad, jakie wystąpiły przy rozpatrzeniu sprawy przydziału przedmiotowego lokalu i które miały bezpośredni wpływ na wynik podjętej w tej sprawie decyzji.

W ocenie Sądu, argumenty podniesione w skardze nie są zasadne.

Decyzja o przydziale funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego powinna być wypracowywana przez organ w oparciu o całokształt przepisów rozdziału 8 - mieszkania funkcjonariuszy ABW i AW ustawy pragmatycznej. Stąd też twierdzenie skargi, iż wystarczające jest tu powołanie się na normę ogólną jest błędne.

Również błędne jest twierdzenie iż będące przedmiotem skargi rozstrzygnięcie jest wynikiem odmiennej interpretacji prawa. Jak to już podkreślono wcześniej, w sprawie mamy nie tyle do czynienia z wykładnią prawa, ale z jego obejściem, poprzez abstrahowanie w decyzji o przydziale lokalu od przepisów pozostających w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia.

Agencja Wywiadu jest następcą prawnym Urzędu Ochrony Państwa i skarżący funkcjonariusz korzysta z zasady ciągłości służby, a zatem pomoc finansowa udzielona funkcjonariuszowi pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa musi mieć wpływ na ocenę jego uprawnień do przydziału lokalu pod rządami obecnej ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Zasadę tę potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt K 45/02. W punkcie 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdza między innymi, iż ustawowe zadania organów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu odpowiadają ustawowym zadaniom Urzędu Ochrony Państwa; ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu nie wprowadziła zmian w stosunku do ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa i (co jest w niniejszej sprawie szczególnie istotne) zachowano ważność rozstrzygnięć wydanych przez Urząd Ochrony Państwa i zachowano ciągłość służby (art. 225 i art. 228 ustawy z dnia 24 maja 2002 r.). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zniesienie Urzędu Ochrony Państwa i utworzenie w jego miejsce dwóch Agencji miało charakter zmiany organizacyjnej, a nie strukturalnych reform w funkcjonowaniu służb specjalnych. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie skargi o wadliwym ustaleniu przez organ stanu faktycznego sprawy i braku związku pomocy finansowej na cele mieszkaniowe udzielonej J. S. przez Urząd Ochrony Państwa z przepisem art. 109 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. Powyższe argumenty wskazują także na mijający się ze stanem rzeczywistym zarzut skargi o zmianie przepisów prawa w kontekście zasad stwierdzenia nieważności. Porównanie odpowiednich zapisów obu ustaw (ustawy o UOP i ustawy o ABW oraz AW) wprost przeczy takiemu twierdzeniu.

Dla bytu niniejszej sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu, jak i dla przebiegu postępowania w przedmiocie przydzielenia lokalu, wbrew twierdzeniom skargi, nie mają znaczenia dokonywane już po przydziale lokalu starania funkcjonariusza zmierzające do zwrotu uprzednio przyznanej pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Wynika to z brzmienia przepisu art. 109 oraz 110 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu oraz z ratio legis tych przepisów. Z tych też względów Szef Agencji Wywiadu zasadnie odmówił zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia starań funkcjonariusza w zakresie zwrotu pomocy finansowej.

Także właściwie zostały ocenione wnioski dowodowe funkcjonariusza w zakresie przywołania opinii byłego Dyrektora Biura Prawnego MSW, zaliczenia do materiału dowodowego zastrzeżeń Szefa AW do protokołu pokontrolnego, czy notatki służbowej z rozmowy z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie ewentualnego zwrotu pomocy finansowej. Przedmiot niniejszej sprawy zarówno w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może mieć żadnego związku z opiniami wewnętrznymi funkcjonariusza danego organu czy wynikami kontroli, albo rozmowami w przedmiocie ewentualnego zwrotu pomocy finansowej udzielonej na cele mieszkaniowe po fakcie przyznania przedmiotowego lokalu. Przypomnieć tu należy, iż istotą sprawy jest pominięcie w decyzji o przydziale lokalu istotnych dla wyniku sprawy norm prawnych.

W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu J. S. wnosił o wyłączenie od udziału w sprawie dyrektora Biura [...] Agencji Wywiadu – R. S. Organ rozpatrzył niniejszy wniosek negatywnie. Negatywne rozstrzygnięcie tego wniosku uczynił skarżący zarzutem skargi, twierdząc, iż wobec wyżej wymienionej osoby toczy się postępowanie w Prokuraturze Okręgowej w W., nie podając jednak ani sygnatury akt, ani przedmiotu postępowania.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sam fakt ustosunkowania się organu do wniosku o wyłączenie przy jednoczesnej ustawowej rezygnacji z wymogu uzasadniania takiego rozstrzygnięcia (art. 124 § 2 k.p.a.) nie daje podstaw do zarzucenia organowi naruszenia prawa.

Jednocześnie brak wskazania przedmiotu postępowania prokuratorskiego zarówno przez skarżącego, jak i przez jego profesjonalnego pełnomocnika oraz brak szerszej argumentacji tego zarzutu w skardze czyni zarzut nieuzasadnionym. Nadto, stwierdzić tu należy, iż podmiotem prowadzącym postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu był Szef Agencji Wywiadu zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Nie można także podzielić zarzutu skargi, iż organ, ponownie rozpatrując sprawę, nie ustosunkował się do istoty sprawy w aspekcie rażącego naruszenia prawa – pominięciu w decyzji o przydziale lokali istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Szef Agencji Wywiadu głównie skupił się na bardzo dokładnym i wszechstronnym rozpatrzeniu zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym w końcowej części uzasadnienia organ nawiązuje do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej w aspekcie rażącego naruszenia prawa. Rozległość wywodów na temat zarzutów podniesionych przez funkcjonariusza w środku odwoławczym zakłóca proporcje uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., co z kolei czyni wrażenie braku odniesienia się do wskazanej w skardze kwestii. Jednakże dokładna analiza uzasadnienia tej decyzji nie pozwala na postawienie zarzutu braku uzasadnienia w aspekcie rażącego naruszenia prawa. Decyzja tak zwana "drugoinstancyjna" nie musi dokładnie powtarzać wszystkich ustaleń zawartych w decyzji poprzedzającej, wystarczy tu faktyczne ponowne rozpatrzenie sprawy czemu organ dał wyraz w twierdzeniach zawartych w dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Zarzut niezapoznania skarżącego z aktami postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji ostatecznej nie może odnieść skutku, jeśli się nie zważy, iż na tym etapie postępowania akta zawierały jedynie wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzję wydaną po jego rozpatrzeniu, która została stronie doręczona.

Natomiast czas trwania postępowania administracyjnego także pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.