Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 660/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 9aw zw. z art. 5 pkt 3, art. 41 i 44
journal: Dz.U. 2021 poz 2053
law: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi [...] Centrum Onkologii [...] w D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 23 czerwca 2022 r. nr PRII.6313.13.2.2022 w przedmiocie wskazania szpitala jako placówki właściwej do przyjęcia pacjenta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 czerwca 2022 r., znak PRII.6313.13.2.2022, Wojewoda Śląski (dalej jako organ) utrzymał w mocy decyzję [...]Koordynatora Ratownictwa Medycznego (dalej jako organ I instancji, [...]) z 16 maja 2022 r. rozstrzygającą spór w zakresie przyjęcia pacjenta znajdującego się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego w ten sposób, że jako właściwe do przyjęcia pacjenta wskazał [...] Centrum Onkologii [...] w D.(dalej jako strona, skarżący) i polecił jego przyjęcie.

Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako kpa) w zw. z art. 29 ust. 9a w zw. z ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2053 – dalej jako ustawa o PRM). Decyzja ta została przekazana ustnie skarżącej oraz Oddziałowi Dyspozytorni Medycznej [...], a następnie doręczona pocztą 18 maja 2022 r.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła strona wyjaśniając, że 16 maja 2022 r. zespoły ratownictwa medycznego przywiozły czterech pacjentów, pomimo wcześniejszego informowania [...] Koordynatora Ratownictwa Medycznego oraz dyspozytorów ratunkowych o brak miejsc dla pacjentów w oddziale psychiatrycznym. Strona podała w odwołaniu, że zespoły ratownictwa medycznego przywożące pacjentów miały otrzymać od [...] Koordynatora polecenie pozostawienia pacjentów w Szpitalu i odjazdu po dowiezieniu pacjentów. Tymczasem w Szpitalu nie ma izby przyjęć, na której pacjenci mogliby oczekiwać na transport do innego szpitala.

Nadto zdaniem strony pacjent, co do którego przyjęcia wywiązał się spór rozstrzygnięty decyzją organu I instancji, był stabilny po jego przywiezieniu do szpitala, zatem nie był w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Powołując się na art. 3 ust. 10 ustawy o PRM podał, że każdy pacjent transportowany przez zespół ratownictwa medycznego znajduje się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Decyzję o konieczności transportu pacjenta do szpitala podejmuje kierownik zespołu ratownictwa medycznego. Zespół ratownictwa medycznego ma ograniczone możliwości diagnostyczne. Jego zadaniem jest przewiezienie pacjenta do szpitala, a później personel szpitala - po przeprowadzeniu diagnostyki - zostawia pacjenta w szpitalu, lub transportuje do innej placówki, a jeżeli stan zdrowia na to pozwala – wypisuje do domu.

W ocenie organu brak miejsc na oddziale nie jest przesłanką do odmowy udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która tego świadczenia potrzebuje. W sytuacji braku możliwości zapewnienia ciągłości leczenia podmiot leczniczy winien zabezpieczyć kontynuację leczenia przez inny zakład.

Organ wskazał, że sam fakt odmowy przyjęcia pacjenta należy uznać za spór podlegający rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- błędną wykładnię art. 3 ust. 10 ustawy o PRM,

- błędną wykładnię art. 44 ust. 1 ustawy o PRM, poprzez uznanie, że każdy pacjent transportowany przez zespół ratownictwa medycznego znajduje się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, podczas gdy zgodnie z w/w przepisami każdy pacjent transportowany przez ZRM powinien znajdować się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, co nie świadczy o tym, że rzeczywiście pacjent w takim stanie się znajduje, a w konsekwencji przyjęcie, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 15 ustawy o działalności leczniczej i szpital miał obowiązek przyjęcia pacjenta mimo braku miejsc na oddziale psychiatrycznym;

Zarzucił nadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i nieustalenie w jakim stanie znajdował się pacjent przywieziony do szpitala, w tym, czy pacjent znajdował się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zagrożenia życia lub zdrowia.

W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji i umorzenia postępowania. Domagał się dopuszczenia dowodów z pism szpitala do dyrektora Wydziału Powiadamiania Ratunkowego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach z 11 i 16 maja, 12 i 25 kwietnia, 1 i 7 lutego oraz 5 i 10 stycznia 2022 r. na okoliczność informowania przez szpital o braku wolnych miejsc w oddziale [...], z Karty Medycznych Czynności Ratunkowych pacjenta na okoliczność stanu zdrowia pacjenta, w szczególności niepozostawania w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zachodziła konieczność przywiezienia pacjenta do najbliższego szpitala ani jego natychmiastowego przyjęcia w sytuacji braku miejsc. Przede wszystkim bowiem organ zaniechał zbadania stanu zdrowia pacjenta. Z tego względu podjęta została błędna decyzja co do przywiezienia pacjenta do najbliższego szpitala, podczas gdy stan pacjenta pozwalał na jego transport do innej placówki dysponującej wolnymi miejscami.

Nadto podkreślił, że przepisy uprawniające Koordynatora Wojewódzkiego do wydania decyzji zostały wprowadzone w związku z epidemią COVID-19 i koniecznością uniknięcia sytuacji, w której szpitale odmawiały przyjmowania pacjentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami strony skarżącej. Wniósł ponadto o zawezwanie skarżącego o dołączenie oryginału Karty Medycznych Czynności Ratunkowych oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego oraz kierownika zespołu ratownictwa medycznego.

Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść art. 3 ust. 4, 8 i 10 ustawy o PRM w zw. z art. 44 tej ustawy stwierdzając, że jeżeli zespół ratownictwa medycznego stwierdzi stan nagłego zagrożenia zdrowotnego transportuje pacjenta do najbliższego szpitala. Podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczeń osobie, która tego potrzebuje, a w razie niemożności zapewnienia ciągłości leczenia, winien zabezpieczyć kontynuację leczenia przez inny zakład.

Organ podkreślił nadto, że zadaniem zespołu ratownictwa medycznego nie jest transportowanie pacjentów pomiędzy szpitalami, lecz jedynie dowiezienie pacjenta do szpitala. Dalszy transport zapewnia już szpital, do którego pacjenta przywieziono.

W ocenie organu stan pacjenta był stanem nagłego zagrożenia zdrowotnego uzasadniającym przywiezienie go do szpitala. Co więcej lekarz dyżurny skarżącego szpitala wpisał w dokumentacji medycznej, że z uwagi na zachowanie agresywne pacjenta wynikające z pobudek psychoaktywnych, konieczne jest leczenie w warunkach stacjonarnych; wykluczono leczenie w warunkach ambulatoryjnych.

Podkreślił organ również i tą okoliczność, że nie oceniał w toku postępowania stanu zdrowia pacjenta, ani też nie posiadał kompetencji do podważenia decyzji kierownika zespołu ratownictwa medycznego o przewiezieniu pacjenta do szpitala.

Jeżeli skarżący szpital dysponuje oddziałem psychiatrycznym, to winien posiadać również izbę przyjęć, gdzie pacjent mógłby ewentualnie oczekiwać na transport do innej placówki. W konsekwencji skarżący szpital winien przyjąć pacjenta, przeprowadzić konieczną diagnostykę, zabezpieczyć jego stan zdrowia i dopiero później realizować transport do innego szpitala. Z tego obowiązku nie zwalniało go uprzednie wysłanie szeregu pism informujących o braku miejsc na oddziale psychiatrycznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga kwestia proceduralna, dotycząca wniosków dowodowych stron postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd na rozprawie te wnioski oddalił. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa), Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Brzmienie cytowanego przepisu wyłączało zatem możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.

Odnośnie dowodu z dokumentacji leczniczej pacjenta transportowanego do skarżącego Szpitala Sąd stwierdził, że stan sprawy nie wymagał przeprowadzenia tego dowodu. Przede wszystkim należy mieć na uwadze fakt, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie zaś art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zatem bada trafność decyzji przez pryzmat normy prawnej, lecz nie ocenia ani stanu zdrowia pacjenta, ani trafności diagnozy postawionej przez kierownika zespołu ratownictwa medycznego. To kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest kierującym akcją medyczną (art. 41 ust. 1 ustawy o KRM). Do jego zadań należy również współpraca z dyspozytorem medycznym w zakresie ustalania kierunku transportu osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego z miejsca zdarzenia. Co więcej, tylko kierownik zespołu ratownictwa medycznego jest na miejscu zdarzenia i to on ocenia stan zdrowia pacjenta i decyduje o konieczności jego przewiezienia do szpitala. Jeżeli kierownik zespołu ratownictwa medycznego uzna, że wystąpił stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, zespół transportuje taką osobę do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego, wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego albo krajowego koordynatora ratownictwa medycznego (art. 44 ust. 1 ustawy o PRM).

Nie sposób uznać za zasadny postawiony w skardze zarzut nieustalenia stanu zdrowia pacjenta, wyjaśnienia, czy rzeczywiście transportowany pacjent był w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Kwestia ta pozostawała poza zakresem kompetencji organów. Organ I instancji nie mógł oceniać stanu zdrowia pacjenta, skoro działał z pozycji koordynatora w Urzędzie Wojewódzkim i nie było go przy pacjencie. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której kierownik zespołu ratownictwa medycznego decyduje o konieczności przewiezienia pacjenta do szpitala, a dyspozytor, czy wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego ze swojego gabinetu kontroluje trafność postawionej diagnozy. Podkreślić należy, że taką decyzję podejmuje zawsze kierownik zespołu ratownictwa medycznego i nie może wręcz ta decyzja podlegać ocenie w trakcie transportowania pacjenta. Zespół ratownictwa medycznego, co wielokrotnie było podkreślane w sprawie, ma ograniczone możliwości diagnostyczne. Stan zdrowia pacjenta może zweryfikować wyłącznie lekarz w szpitalu, do którego pacjent został przywieziony. Co więcej lekarz ten weryfikuje stan zdrowia pacjenta pod kątem konieczności dalszej hospitalizacji i wdrożenia leczenia; nie weryfikuje decyzji kierownika zespołu ratownictwa medycznego co do zasadności transportowania pacjenta z miejsca zdarzenia do szpitala.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy zespół ratownictwa medycznego, przywiózł pacjenta do najbliższego szpitala, zgodnie z powołanym wyżej przepisem. Zresztą w myśl § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19 sierpnia 2019 r. w sprawie ramowych procedur obsługi zgłoszeń alarmowych i powiadomień o zdarzeniach prze dyspozytora medycznego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1703), podczas obsługi zdarzeń dyspozytor wysyłający na żądanie kierownika zespołu ratownictwa medycznego wskazuje szpitalny oddział ratunkowy lub właściwy ze względu na stan zdrowia osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego szpital, w którym znajduje się centrum urazowe, centrum urazowe dla dzieci lub jednostka organizacyjna szpitala wyspecjalizowana w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, do którego może zostać przetransportowana ta osoba.

Obowiązki skarżącego Szpitala w takiej sytuacji normuje art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 633), który stanowi, że podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Takie zagrożenie stwierdził kierownik zespołu ratownictwa medycznego podejmując decyzję o transporcie pacjenta do szpitala.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy o PRM, stan nagłego zagrożenia zdrowotnego oznacza stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia. Skoro kierownik zespołu ratownictwa medycznego stwierdził stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, to niewątpliwie zaistniała potrzeba natychmiastowego udzielenia świadczenia zdrowotnego w rozumieniu art. 15 ustawy o działalności leczniczej.

Artykuł 29 ust. 5 pkt 3 ustawy o PRM przyznaje wojewódzkiemu koordynatorowi ratownictwa medycznego kompetencję do rozstrzygania sporów co do przyjęcia do szpitala osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ustawa nie zawęża tej kompetencji do sporu pomiędzy szpitalami. Przyjąć zatem należy, że spór taki może również wystąpić pomiędzy szpitalem a dyspozytorem, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Jeżeli zatem skarżący Szpital był najbliżej położonym pod względem czasu dotarcia i dysponował oddziałem właściwym do udzielenia pacjentowi pomocy, prawidłowo organ I instancji wskazał skarżący Szpital jako właściwy do udzielenia pomocy pacjentowi. Istotne jest również i to, że organ I instancji nie zobowiązał skarżącego szpitala do przyjęcia i leczenia pacjenta, a tylko do jego przyjęcia. Nic nie stało na przeszkodzie ku temu, by pacjent, jeśli lekarz stwierdziłby, że stan jego zdrowia na to pozwala, był przewieziony do innej placówki. Z akt administracyjnych wynika, że organ deklarował pomoc w znalezieniu placówki, do której pacjent mógłby być przewieziony po ustabilizowaniu jego stanu zdrowia.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 151 ppsa.