Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3210/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6064 Stwierdzenie kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi lub górniczymi
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1632/16 w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz Z.N. 1240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę Z. N. (dalej: Skarżący), na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej: Prezes WUG), z dnia [...] października 2016r., wydanej w przedmiocie stwierdzenia kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznym lub górniczymi.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

W dniu [...] kwietnia 2013 r. w A. w Z.(dalej: A.) doszło do wypadku zbiorowego, którego przyczyny i okoliczności zostały wyjaśnione w sporządzonym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. (dalej: Dyrektor OUG) "Orzeczeniu w sprawie wypadku zbiorowego" zaistniałego w dniu [...] kwietnia 2013 r., w B. w Z. (dalej B.), któremu uległo 13 pracowników. Podczas wyjaśniania przyczyn i okoliczności wypadku, Dyrektor OUG ustalił, iż do dnia zdarzenia w A. dochodziło do szeregu naruszeń przepisów prawa geologicznego i górniczego, a za część z tych naruszeń może ponosić odpowiedzialność Skarżący, jako kierownik działu górniczo - wentylacyjnego B.

W związku z tym, Prezes WUG, postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., co do Skarżącego, wszczął postępowanie administracyjne.

Decyzją z dnia [...] marca 2014r., Prezes WUG zakazał Skarżącemu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i zakładach prowadzących działalność określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lub 5 ustawy z dnia 9 czerwca 211r. Prawo geologiczne i górnicze ( Dz.U. 2016 poz. 1131,dalej: p.g.g.), na okres 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w związku z tym, że w okresie od dnia 21 sierpnia 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. jako kierownik działu górniczo - wentylacyjnego B., wprowadził zmiany sposobu przewietrzania A. i zezwolił na prowadzenie prac w A., bez zaktualizowania w tym zakresie "Projektu technicznego i technologii udrażniania, czyszczenia i mycia A.".

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes WUG, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2014r., wskazując, iż kierownik działu wentylacji jest odpowiedzialny za zapewnienie odpowiedniej ilości i jakości powietrza. Wskazał, iż Skarżący, do dnia [...] kwietnia 2013 r. nie wprowadził zmian do Projektu technicznego, a w konsekwencji nie organizował i nie prowadził prac w A., w sposób zapewniający bezpieczeństwo zatrudnionym tam pracownikom.

Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie III SA/Gl 1096/14, uchylił powyższą decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, iż w aktach postępowania brakuje wersji projektu technicznego, a decyzje wydane w I i II instancji zawierały sprzeczne tezy. Podniósł również wątpliwości co do prawidłowości wskazania naruszenia § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, ze zm., dalej: rozp. BHP), brak wskazania naruszenia § 222 tego aktu, konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o zakres czynności Skarżącego oraz braki w uzasadnieniu decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor WUG, decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2014 r. i zakazał Skarżącemu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i zakładach prowadzących działalność określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lub 5 p.g.g. na okres 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Uznał bowiem, że system przewietrzania w A. został zmieniony na polecenie Skarżącego, a zmiany te nie zostały ujęte w Projekcie technicznym, a stan ten trwał do dnia [...] kwietnia 2013 r., do momentu wypadku zbiorowego. Skutkiem zmiany sposobu przewietrzania w A. i braku aktualizacji Projektu technicznego i technologii było prowadzenie robót na podstawie dokumentacji nie odzwierciedlającej w sposób szczegółowy sytuacji górniczej, w zakresie sposobu przewietrzania. Rażące naruszenie przepisów wynikało z faktu, iż braki w dokumentacji, która z założenia ma określać w sposób szczegółowy aktualną sytuację górniczą pod ziemią, stwarza niebezpieczeństwo dla pracowników, wykonujących tam swoją pracę, ponieważ w krytycznym momencie nieaktualna dokumentacja może uniemożliwić ocenę sytuacji górniczej lub prowadzić do fałszywych wniosków.

Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 15 lutego 2016 r., w sprawie III SA/Gl 1667/15, uchylił decyzję Prezesa WUG z dnia [...] czerwca 2015 r. wskazując rozbieżności między poczynionymi przez organ nadzoru górniczego ustaleniami,, a stwierdzeniami i konkluzjami zawartymi w zaskarżonej decyzji, ogólny charakter zapisów Projektu technicznego i technologii, brak dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego, nieadekwatność kary nałożonej na Skarżącego do stwierdzonego przewinienia, wobec zmiany oceny zachowania Skarżącego i zmniejszenia zakresu jego zawinienia, fakultatywny i uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 77 p.g.g.

Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] października 2016r., Prezes WUG uchylił w całości decyzję z [...] marca 2014r. i z uwagi na upływ okresu, na który orzeczono Skarżącemu zakaz wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i zakładach prowadzących działalność określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lub 5 p.g.g. na okres 10 miesięcy, umorzył w całości postępowanie w sprawie.

Wskazał, ze postępowanie dotyczyło tego, że Skarżący jako kierownik działu górniczo-wentylacyjnego w B.:

1. w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 r., od dnia 17 stycznia 2013 r. i od dnia 30 stycznia 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. nie naniósł - wprowadzonych w dniach: 20 i 21 sierpnia 2012 r. oraz 16 i 29 stycznia 2013 r. - zmian w sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania A. na mapy stanowiące załącznik nr 2 do "Projektu technicznego udrażniania, czyszczenia i mycia A., co stanowiło rażące naruszenie § 4 ust. 1, § 9 ust. 1 i § 222 rozp. BHP w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 105 ust. 1 i art. 224 p.g.g., § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozp. BHP., § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 4, 6, 17, pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4, 5 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1, 2 i 3 zakresu czynności Skarżącego, z dnia 16 kwietnia 2012 r.

2. w okresie od dnia 21 września 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. tolerował prowadzenie w A. robót polegających na jej udrażnianiu, czyszczeniu i myciu, na podstawie dokumentacji - "Projektu technicznego i technologii udrażniania, czyszczenia i mycia A., nie określającej w sposób szczegółowy sytuacji górniczej w zakresie przewietrzania, co stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 p.g.g. i rażące naruszenie § 9 ust. 1, § 10 pkt 1, § 40 ust. 1 rozp. BHP, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 224 p.g.g., § 4 ust. 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozp. BHP, § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 6, 17, pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1 i 2 zakresu czynności Skarżącego z dnia 16 kwietnia 2012 r.

3. w okresie od stycznia do kwietnia 2013 r. prowadził ruch B. w zakresie przewietrzania podziemnych wyrobisk A. niezgodnie z zasadą techniki górniczej nakazującą przewietrzanie podziemnych wyrobisk prądami powietrza, które mają określony kierunek i nie są wrażliwe na zmianę ciśnienia barometrycznego ani na depresję naturalną co stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 p.g.g. i rażące naruszenie § 7 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1, § 10 pkt 1 rozp BHP, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 224 p.g.g. oraz § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 6, 17 i pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1, 2 i 3 zakresu czynności Skarżącego, z dnia 16 kwietnia 2012 r.

Przytaczając ustalenia co do stanu faktycznego sprawy, podniósł, iż w dniach 20 i 21 sierpnia 2012 r. przeprowadzono modernizację sposobu przewietrzania rejonu robót prowadzonych w A., na polecenie Skarżącego, wskazując na wprowadzone zmiany.

Wobec tego, iż styczniu 2013 r. dwukrotnie doszło do zatrzymania i odwrócenia kierunku prądu powietrza, w wyrobisku A., jak również stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych stężeń CO2 oraz obniżenie zawartości O2, w dniu 16 stycznia 2013 r. wprowadzono dalsze zmiany sposobu przewietrzania rejonu robót.

W dniu 23 lutego 2013 r. stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnej zawartości CO, a w dniach 17 i 18 kwietnia 2013 r. i [...] kwietnia 2013r., podczas prowadzenia robót związanych z udrażnianiem A. dochodziło do zatrzymywania i zmian kierunku przepływu powietrza. W dniu [...] kwietnia 2013r. doszło do wypadku.

Wobec powyższego, rozważając ponownie sprawę Prezes WUG zmodyfikował stawiane Skarżącemu zarzuty naruszenia przepisów prawa geologicznego i górniczego, o czym poinformował Skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazując, iż zarzutów tych nie można uznać za całkowicie nowe, nie znajdujące odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Modyfikacja ta jest bowiem dopuszczalną, o ile nie prowadzi ona do naruszenia określonego w art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. 2016 poz. 23 ze zm. dalej: k.p.a.) zakazu reformationis in peius.

Uznał, że wydając decyzję nie pogorszył, określonej decyzją z dnia [...] marca 2014r. sytuacji prawnej Skarżącego, bowiem zakaz wykonywania przez Skarżącego czynności osoby kierownictwa ruchu powinien wynosić 10 miesięcy, a wymiar kary, w stosunku do orzeczonej w decyzji pierwszo-instancyjnej z dnia [...] marca 2014 r., zmniejszył się o 2 miesiące, tj. z 12 do 10 miesięcy, gdyż ocena jego zachowania w stosunku do oceny dokonanej w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. nastąpiła na jego korzyść. Zarzuty stawiane Skarżącemu nie obejmują bowiem związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy jego zachowaniem, a zaistnieniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. wypadku zbiorowego.

Wskazał, że mapy nr 2/1 i 2/2, stanowiące załączniki do Projektu technicznego, stanowią mapy, o których mowa w tym § 222 rozp. BHP. Nie przedstawiają one szczegółowo sposobu przewietrzania A., bowiem brak jest określenia minimalnej ilości i kierunku przepływu powietrza w A. Oznaczono na nich jednak m.in. urządzenia wentylacyjne, takie jak tamy wentylacyjne. Mapy te są jedynym załącznikiem mapowym do Projektu technicznego, który powinien zawierać sposób przewietrzania, a stanowiąc dokumentację prowadzenia ruchu podlegały zgodnie z § 4 ust. 1 rozp. BHP - obowiązkowi uzupełniania i aktualizowania.

Skarżący odpowiadał więc za kontrolowanie zgodności prowadzenia robót górniczych z m.in. dokumentacją techniczną (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2 Zakresu czynności). Był również, zgodnie z § 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 6 Zakresu czynności, odpowiedzialny za sporządzanie i uzupełnianie niezbędnej dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu, zwłaszcza jeżeli nie przedstawiały one w sposób szczegółowy systemu przewietrzania.

Zaakcentował w związku z powyższym, że zastosowane zmiany w sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania A. nie zostały przez Skarżącego naniesione na mapy nr 2/1 i 2/2 w ciągu doby od chwili ich dokonania, a stan ten trwał aż do dnia [...] kwietnia 2013 r. W ocenie Prezesa WUG, Skarżący więc nie realizował w pełni obowiązku wynikającego z § 222 rozp BHP. Natomiast ogólny charakter zapisów dokumentacji - Projektu technicznego, w zakresie sposobu przewietrzania, jak też i to, że mapy nr 1/2 i 2/2, nie przedstawiały w sposób szczegółowy sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania, nie zwalniało Skarżącego z obowiązku naniesienia na nich zmian w systemie przewietrzania.

Prezes WUG uznał również, że Skarżący, jako kierownik działu górniczo-wentylacyjnego B., w okresie od dnia 21 września 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. tolerował prowadzenie w A. robót polegających na jej udrażnianiu, czyszczeniu i myciu, na podstawie dokumentacji - Projektu technicznego i technologii, nieokreślającej w sposób szczegółowy sytuacji górniczej w zakresie przewietrzania, co stanowiło naruszenie art. 105 ust. 1 p.g.g. i rażące naruszenie § 9 ust. 1, § 10 pkt 1, § 40 ust. 1 rozp. BHP., w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 224 p.g.g., § 4 ust. 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 r.podz., § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 6, 17, pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1 i 2 Zakresu czynności. W konsekwencji skutkowało to postawieniem Skarżącemu zarzutu tolerowania prowadzenia w robót polegających na jej udrażnianiu, czyszczeniu i myciu na podstawie Projektu technicznego i technologii, nieokreślających w sposób szczegółowy sytuacji górniczej w zakresie przewietrzania, nie od chwili zatwierdzenia tego dokumentu, ale od dnia 21 września 2012 r.

Prezes WUG uznał również, iż nienaniesienie - wprowadzonych zmian w sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania A. na mapy, tolerowanie prowadzenia robót w A. na podstawie dokumentacji nieokreślającej w sposób szczegółowy sytuacji górniczej w zakresie przewietrzania oraz prowadzenie ruchu B., w zakresie przewietrzania podziemnych wyrobisk "A" niezgodnie z zasadą techniki górniczej stanowiło rażące naruszenie przepisów: § 4 ust. 1, § 7 ust. 3, § 9 ust. 1, § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 222 r.podz. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 105 ust. 1 i art. 224 p.g.g., § 7 ust. 1 pkt 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozp. BHP, § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 4, 6, 17 i pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4, 5 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1, 2 i 3 Zakresu czynności.

Zdaniem Prezesa WUG, w okresie objętym zarzutami, Skarżący był osobą wykonującą czynności kierownika działu górniczo- wentylacyjnego w B., a wobec wskazanych okoliczności, należało uznać, że wykonywał je z naruszeniem p.g.g. i rażącym naruszeniem przepisów rozp. BHP. Rażące naruszenie ww. przepisów wynikało, jego zdaniem z faktu, iż brak aktualnej dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu, która z założenia ma określać w sposób szczegółowy sytuację górniczą pod ziemią, może stwarzać niebezpieczeństwo dla pracowników, wykonujących roboty górnicze w podziemnych wyrobiskach górniczych. W "krytycznym momencie" nieaktualna dokumentacja może bowiem uniemożliwić dokonanie prawidłowej oceny sytuacji lub prowadzić do fałszywych wniosków.

Odnosząc się do kwestii wymiaru kary wskazał, że Skarżący był kierownikiem działu górniczo-wentylacyjnego B. z długoletnim stażem. Wykonywanie czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego oraz długoletnie doświadczenie zawodowe w zestawieniu z wagą stwierdzonych naruszeń, których się dopuścił, nie może być oceniane inaczej, niż wykonywanie czynności z rażącym naruszeniem, stanowiąc przykład zachowania nagannego, lekceważącego stosunku do obowiązujących przepisów.

Uznał także, iż wymiar kary, w stosunku do orzeczonej w decyzji z dnia [...] marca 2014 r., powinien zostać zmniejszony o 2 miesiące, do 10 miesięcy bowiem Prezes WUG, rozpatrując ponownie sprawę, zmienił ocenę zachowania Skarżącego w stosunku do oceny dokonanej w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. i uznał, że stawiane zarzuty nie obejmują związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy jej zachowaniem a zaistnieniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. wypadku zbiorowego w A.

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Skarżący wniósł skargę do Sądu I instancji.

Sąd I instnacji, po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017r. oddalił skargę złożoną przez Skarżącego.

W uzasadnieniu przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie, wskazał na treść zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie, a także na zmodyfikowane zarzuty kierowane wobec Skarżącego.

Uznał, że organ wykazał wykonywanie przez Skarżącego czynności w ruchu zakładu z naruszeniem p.g.g. i rażącym naruszeniem rozporządzenia BHP. Zachowanie Skarżącego pozostawało w sprzeczności z treścią wymienionych przepisów, opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2016 r.

Wskazał, że dnia [...] czerwca 2012 r. został zatwierdzony przez kierownika ruchu B., Projekt techniczny obejmujący w pkt 7 sposób przewietrzania. Załączniki nr 2 do tego Projektu technicznego, stanowiły mapy wyrobisk podziemnych, dołączone do materiału dowodowego..

Przypomniał, że roboty polegające na udrażnianiu wyrobisk były wykonywane od 5 kwietnia do 31 lipca 2012 r. W tym dniu kierownik zakładu w związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli brakiem właściwego systemu wentylacji, wymaganego postanowieniami Uzgodnień wstrzymał roboty. W dniach 20 i 21 sierpnia 2012 r. przeprowadzono modernizację sposobu przewietrzania rejonu prowadzonych robót na polecenie Skarżącego, w kanale wentylacyjnym A.

Wznowienie prowadzenia robót udrożnieniowych nastąpiło w dniu 21 września 2012 r. za zezwoleniem kierownika ruchu zakładu B.

W styczniu 2013 r. dwukrotnie doszło do zatrzymania i odwrócenia kierunku prądu powietrza w wyrobisku GKSD; stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych stężeń CO2 oraz obniżenie zawartości O2. W związku z powyższym 16 stycznia 2013 r. dokonano modernizacji sposobu przewietrzania rejonu prowadzonych robót

W dniach 17 i 18 kwietnia 2013 r., podczas prowadzenia robót związanych z udrażnianiem A. i czyszczenia jej obmurza dochodziło do zatrzymywania i zmian kierunku przepływu powietrza w A. Odwrócenie się kierunku przepływu powietrza w A. nastąpiło również w dniu [...] kwietnia 2013 r., kiedy to doszło do wypadku.

Podkreślił, że Skarżący jako kierownik działu górniczo-wentylacyjnego B. , w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 r., od dnia 17 stycznia 2013 r. i od dnia 30 stycznia 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. nie naniósł żadnej z wprowadzonych w dniach 20 i 21 sierpnia 2012 r. oraz 16 i 29 stycznia 2013 r. zmian w sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania A. na mapy stanowiące załącznik nr 2 do Projektu technicznego. Tym samym zasadnie organ uznał, że powyższe skutkowało rażącym naruszeniem § 4 ust. 1, § 9 ust. 1 i § 222 rozp. BHP, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 105 ust. 1 oraz art. 224 p.g.g., § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozp. BHP, § 2 pkt 3, § 3 zd. 1 i pkt 2, § 4 pkt I ppkt 2, 3, 4, 6,17 i pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4, 5 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1, 2 i 3 Zakresu czynności.

Wskazał, ze na podstawie § 222 rozp. BHP nałożono na kierownika działu wentylacji, obowiązek nanoszenia na mapy i schematy wentylacyjne zmian w sieci wentylacyjnej i regulacji przewietrzania, wprowadzonych przez niego za zgodą kierownika ruchu zakładu górniczego, tj. uzupełniania i aktualizacji. Skarżący natomiast takich zmian w sieci na mapy nr 2/1 i 2/2nie naniósł, pomimo, że przewietrzanie podziemnych wyrobisk górniczych, w których prowadzone są roboty górnicze, wymaga stosowania najwyższych "standardów" w tym zakresie, określonych w przepisach szeroko rozumianego prawa górniczego.

Skoro więc, w A. prowadzono roboty udrożnieniowe, wykonywane w ramach projektu: [...], które wykonywane są również w czynnych zakładach górniczych, tym samym konieczne było zachowanie niezbędnych i koniecznych standardów bezpieczeństwa. Skarżący jako kierownik działu górniczo-wentylacyjnego B., był osobą odpowiedzialną za prowadzenie nadzoru górniczego i współpracę z osobami kierownictwa i dozoru firm obcych wykonujących usługi na rzecz kopalni (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 4 Zakresu czynności; Schemat organizacyjny) oraz sprawującą nadzór nad realizacją (§ 4 pkt I ppkł 17 Zakresu obowiązków) - jednakże nie naniósł żadnej z wprowadzanych w okresie objętym decyzją zmian w zakresie sposobu wentylacji A.

Skarżący w okresie objętym zarzutami, był obowiązany przestrzegać ustalonego dla niego Zakresu czynności, który "przyjął do wiadomości i przestrzegania". Stosownie do § 2 pkt 3 Zakresu czynności był obowiązany przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych, co stanowiło podstawowy obowiązek (§ 3 zd. 1 Zakresu czynności), był w szczególności obowiązany wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 3 pkt 2 Zakresu czynności). Z § 4 pkt I ppkt 2, 3, 4, 6 i 17 Zakresu czynności wynikały zadania (obowiązki) Strony w zakresie: znajomości swojego zakresu czynności, sumiennego, starannego wykonywania obowiązków służbowych wynikających z zakresu czynności i obowiązujących przepisów (w szczególności: § 4 ust. 1 i § 222 rozp. BHP) oraz stosowania się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy (§ 4 pkt I ppkt 2 Zakresu czynności), znajomości i przestrzegania obowiązujących przepisów związanych z wyznaczonym zakresem czynności (w szczególności: § 4 ust. 1 i § 222 rozp. BHP) (§ 4 pkt I ppkt 3 Zakresu czynności), posiadania wiedzy specjalistycznej niezbędnej dla wykonywania obowiązków oraz jej systematycznego pogłębiania, dążenia do uzyskania w pracy jak najlepszych wyników i przejawiania w tym celu odpowiedniej inicjatywy i operatywności (w szczególności w zakresie przewietrzania) (§ 4 pkt 1 ppkt 4 Zakresu czynności), znajomości i przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych (w szczególności: § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozp. BHP) (§ 4 pkt I ppkt 6 Zakresu czynności), nadzoru nad realizacją projektu p.n. Europejski Ośrodek Kultury Technicznej i Turystyki Przemysłowej (§ 4 pkt I ppkt 17 Zakresu czynności).

Stosownie do § 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2, 4 i 6 oraz pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1, 2 i 3 Zakresu czynności, Skarżący był odpowiedzialny za: kontrolowanie zgodności prowadzenia robót górniczych (w szczególności robót udrożnieniowych) z zatwierdzonym planem ruchu, dokumentacją techniczną (w szczególności Projektem technicznym) oraz obowiązującymi przepisami (w szczególności § 40 ust. 1 rozp. BHP) i zarządzeniami (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 2 Zakresu czynności), prowadzenie nadzoru górniczego i współpracę z osobami kierownictwa i dozoru firm obcych wykonujących usługi na rzecz kopalni (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 4 Zakresu czynności), sprawowanie nadzoru i kontroli w zakresie przestrzegania przepisów (w szczególności § 40 ust. 1 rozp. BHP), instrukcji, zarządzeń i poleceń odnoszących się do bezpiecznego prowadzenia robót górniczych (w szczególności robót udrożnieniowych) (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 5 Zakresu czynności), sporządzanie i uzupełnianie niezbędnej dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu (w szczególności Projektu technicznego) (§ 4 pkt II [Dział Górniczy] ppkt 6 Zakresu czynności), sprawowanie kontroli nad prawidłowym rozpływem i rozdziałem powietrza na dole kopalni (§ 4 pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 1 Zakresu czynności), kontrolowanie stanu dróg i urządzeń wentylacyjnych (§ 4 pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 2 Zakresu czynności) oraz dokonywanie analizy zagrożeń naturalnych (m.in. dopływu gazów z górotworu), ustalanie środków zapobiegawczych (§ 4 pkt II [Dział Wentylacji] ppkt 3 Zakresu czynności).

Za chybione uznał zarzuty podnoszone przez Skarżącego wobec jednoznacznie brzmiącego zakresu jego obowiązków służbowych i obowiązujących norm prawa górniczego, w zestawieniu ze stwierdzonym przez organ zaniechaniem.

Niedopełnienie przez Skarżącego wymienionych w zaskarżonej decyzji obowiązków musiało, zdaniem Sądu I instancji skutkować nałożeniem stosownej sankcji. Stwierdzone przez organ okoliczności i zaniedbanie Strony stanowiące podstawę aktualnie orzeczonej kary pokrywają się z pierwotnie stawianymi zarzutami w poprzednich decyzjach i obejmują ten sam zakres naruszenia prawa górniczego i obowiązków służbowych jedynie inaczej sformułowanych. Dlatego też zarzutów w tej kwestii Sąd I instancji nie podzielił.

Wskazał, iż zgodnie z art. 77 p.g.g., dopuszczalna ustawowo sankcja obejmuje zakaz wykonywania określonych czynności na okres do 2 lat. Skarżący dopuścił się naruszenia norm ustawowych oraz rażącego naruszenia § 4 ust. 1, § 40 ust. 1 i § 222 ust. 1 rozp. BHP, gdyż kilkakrotnie wprowadzał zmiany w systemie wentylacji, których nie naniósł na mapy i dokumentacja prowadzenia robót w A., w zakresie przewietrzania pozostawała nieaktualna przez ponad 7-miesięczny okres czasu. Zakaz wykonywania przez Skarżącego czynności osoby kierownictwa ruchu powinien więc wynosić 10 miesięcy. Zatem wymiar kary, w stosunku do orzeczonej w decyzji z [...] marca 2014 r., powinien zostać zmniejszony o 2 miesiące, bowiem stawiane zarzuty nie obejmują związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy jej zachowaniem, a zaistnieniem w dniu [...] kwietnia 2013 r. wypadku zbiorowego w A.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Skarżący, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

A. Na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2017 poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. wadliwe wykonanie swojego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonego aktu, pod względem zgodności z prawem wynikającego z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz z art. 3 § 2 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie prawidłowo przytaczanych przez Skarżącego w skardze, zarzutów dotyczących naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego oraz materialnego, a w konsekwencji naruszenie art. 151 w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy obowiązkiem Sądu było uchylenie zaskarżonej decyzji,

2. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedopełnienie przez Sąd obowiązku rozpoznania skargi w granicach skargi, polegające na nierozpoznaniu większości zarzutów objętych skargą (co skłania do wniosku, iż nie doszło do rozpoznania istoty sprawy), skutkujące niesłusznym oddaleniem skargi, w tym w szczególności pominięcie przedstawionych w skardze do WSA:

a. zarzutu naruszenia art. 77 ust 2 p.g.g., poprzez uzasadnienie przez Organ wymierzenia Skarżącemu kary w oparciu o zarzuty obejmujące zachowania Skarżącego, które miałyby rzekomo mieć miejsce wcześniej niż w okresie roku przed wszczęciem postępowania,

b. zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 p.g.g. dotyczącego kwestii braku wyjaśnienia reguły "odpowiedniego" stosowania ustawy do robót prowadzonych w wyrobiskach zlikwidowanych podziemnych zakładów górniczych,

c. zarzutu naruszenia § 40 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 2 rozporządzenia BHP, dotyczącego błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania tego przepisu przez organ, poprzez nie uwzględnienie ust. 2. ww. paragrafu, który w sposób komplementarny odnosi wymagania całego § 40 do robót przygotowawczych i wybierkowych i nie wynikają z niego żadne personalnie dla Skarżącego obowiązki,

d. zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt rozporządzenia BHP, poprzez jego niewłaściwą interpretację i nieprawidłowe zastosowanie, w szczególności nieuwzględnienia faktu, iż nie dotyczy on Projektu technicznego i technologii robót,

e. zarzutu naruszenia art 105 ust. 1 p.g.g. oraz § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozporządzenia BHP oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia BHP, poprzez ich niewłaściwą interpretację i nieprawidłowe zastosowanie, podczas gdy tak ogólnikowe przepisy nie mogły stanowić podstawy do stawiania Skarżącemu zarzutów (zwłaszcza zarzutu rażącego ich naruszenia) oraz nie wynikają z nich żadne konkretne obowiązki dla Skarżącego,

f. zarzutu naruszenia § 222 rozporządzenia BHP, poprzez jego błędną interpretację, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że przepis ten dotyczy nieobligatoryjnego Projektu technicznego, oraz jego błędne zastosowanie poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący naruszył ww. przepis, podczas gdy z całokształtu zebranego w sprawie materiału to nie wynika,

g. zarzutów związanych ze sformułowaniem wobec Skarżącego nowych, nieznanych uprzednio zarzutów, a więc naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.,

h. zarzutów związanych z uchybieniami obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), w zakresie:

- niezbadania okoliczności podejmowanych przez Skarżącego czynności w celu polepszenia stanu wentylacji w Kopalni,

- niewyjaśnienia okoliczności dokonywania na bieżąco aktualizacji przez Skarżącego map i schematów wentylacyjnych, oraz zapoznania z nimi pracowników [...] po dokonanych w sierpniu 2012 r. zmianach,

- niewyjaśnienia stanu wiedzy pracowników [...], co do stanu wentylacji w rejonie prowadzonych przez firmę robót oraz okoliczności zapoznania ich z dokumentami potwierdzającymi ten stan, a więc schematami wycofania załogi w przypadku powstania zagrożenia oraz Planem ratownictwa w zakresie prowadzonych robót wybiórczej oceny zeznań świadków, opierania się na fragmentach zeznań (w tym P. K. z dnia 4 lipca 2013 r.), które są sprzeczne z innymi dowodami (w tym zeznaniami świadka z dnia 14 maja 2013 r. oraz niewyjaśnienia, dlaczego organ dał wiarę jednym zeznaniom i nie podjął próby wyjaśnienia sprzeczności w składanych zeznaniach,

- ustalenia przez organ, iż system przewietrzania w sztolni był nieprawidłowy, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy tego w żadnej mierze nie potwierdza,

- bezpodstawnego przyjęcia wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że pracownicy [...] byli uprawnieni sądzić, że sposób przewietrzania nie uległ zmianie, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika co innego,

3. naruszenie art. 134 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 p.g.g., w związku z art. 77 § 1 k.p.a. niepodjęcie niezbędnych kroków mających na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Prezesa WUG i w całości podtrzymaną przez WSA w Gliwicach, która doprowadziła Sąd do kategorycznego błędnego przyjęcia, że doszło do rażącego naruszenia przez Skarżącego przepisów prawa, co stanowiło przesłankę do wydania decyzji na podstawie art. 77 p.g.g., podczas gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie, powołany przez Skarżącego w skardze temu przeczy,

4. naruszenie art. 134 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zarzuty formułowane względem Skarżącego w zaskarżonej decyzji WUG z dnia [...] października 2016 r. nie są nowe, czemu przeczy porównanie jej treści z treścią wcześniej wydawanych względem Skarżącego decyzji,

5. naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu za wnioskowanego przez stronę pomimo, iż był on niezbędny do wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz z pewnością jego przeprowadzenie nie powodowałoby przedłużenia postępowania,

6. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA w Gliwicach związania w zakresie oceny prawnej oraz zaleceń co do dalszego działania w niniejszej sprawie przedstawionych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 listopada 2014 r. (sygn. akt III SA/GI 1096/14)

B. Na zasadzie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 77 ust. 1 p.g.g., poprzez błędne zastosowanie tj. przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki wymierzenia kary przewidziane w tym przepisie w sytuacji, w której nie wystąpiły przesłanki jej wymierzenia, oraz poprzez jego błędną wykładnię (naruszającą również art. 2 Konstytucji RP) polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji uznaniowej, podczas gdy taki wniosek jest bezpodstawny,

2. § 222 RMG, poprzez jego zastosowanie wynikające z braku wnikliwej interpretacji polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że przepis ten dotyczy uznaniowego (nieobligatoryjnego) Projektu technicznego, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący naruszył ww. przepis, podczas gdy z całokształtu zebranego w sprawie materiału to nie wynika

3. art 105 ust. 1 p.g.g. oraz § 42 ust. 2 i ust. 4 pkt 6 rozporządzenia BHP § 9 ust. 1 rozporządzenia BHP, § 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt rozporządzenia BHP, § 40 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 2 rozporządzenia BHP, poprzez ich wadliwą wykładnię (a w przeważającym stopniu niepoddanie ich szczegółowej wykładni) oraz niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika jakoby przepisy te zostały przez Skarżącego naruszone.

W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał ten wyrok (art. 185 § 1 p.p.s.a.), względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi do WSA (art. 188 p.p.s.a.) i zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm prawem przepisanych. Wniosła także o wyznaczenie rozprawy celem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes GUG wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna była uzasadniona.

Zauważyć należy, że Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż od początku prowadzonego postępowania twierdził, iż okoliczności uzasadniające wymierzenie kary nie istniały. Kwestionował również zarówno podstawy prawne jak i uzasadnienie wdanej decyzji. Wskazywał, że organ w uzasadnieniu błędnie przyjął, iż wykonanie kary powoduje niemożność wydania decyzji co do jej wymierzenia.

Zważając na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Normę art. 134 p.p.s.a. Sąd I instancji może naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, jak też wówczas, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., może więc dojść gdy Sąd I instancji nie dokona kontroli decyzji w pełnym zakresie.

W stanie faktycznym sprawy, zaskarżoną decyzją Prezesa WUG, z dnia [...] października 2016r., została uchylona decyzja tegoż organu, jako organu I instancji z dnia [...] marca 2014r., a postępowanie zostało umorzone. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezes WUG umorzył postępowanie, bowiem uznał, że orzeczony decyzją z dnia [...] marca 2014r., 12 miesięczny okres zakazu wykonywania czynności przez Skarżącego, jak również okres 10 miesięczny jaki winien być orzeczony upłynął. Tym samym brak było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy poprzez orzeczenie zakazu na podstawie art. 77 p.g.g.

Odnosząc się do powyższej argumentacji, zauważyć należy, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, bądź sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie, prawnie nie istnieje. Taki stan rzeczy zaistnieje, gdy nastąpi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowuje, że przestanie istnieć relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy, w postaci wydania decyzji administracyjnej.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy więc do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. II SA/Po 1202/17, lex nr 2524774, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. II FSK 2113/16, lex nr 2467378). W rozumieniu przyjętym na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu akcentuje się konieczność i celowość odróżnienia rozstrzygnięcia, w przypadku bezprzedmiotowości postępowania od rozstrzygnięcia co do zasadności żądania. Zaistnienie więc np. bezzasadności żądania, nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza jedynie niezasadność żądania. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty.

Natomiast umorzenia postępowania, w przypadku braku przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, jest niezgodnym z prawem uchyleniem się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak, op. cit, s. 438 oraz A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 524-526 i powołane tam orzecznictwo).

Podkreślić przy tym należy, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi więc naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz narusza interes strony skarżącej (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2002 r., II SA/Gd 1266/00, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się również uwagę, że umorzenie postępowania i nierozpoznanie sprawy pozbawia stronę prawa do skorzystania z dobrodziejstwa wynikającego z przepisów prawa, które przewidują prawo do uzyskania takiego rodzaju rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I OSK 697/11, wyrok NSA z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt I FSK 1/06, wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 561/04).

W niniejszej sprawie nie miała miejsca bezprzedmiotowość postępowania. Wobec uchylenia decyzji Prezesa WUG z dnia [...] czerwca 2015r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2016r., III SA//Gl 1667/15, obowiązkiem tego organu było przeprowadzenie postępowania administracyjnego i zakończenia indywidualnej sprawy w prawnie przewidzianej formie. Niewątpliwie bowiem przedmiot rozstrzygnięcia w tej sprawie istnieje. Nie wystąpiło bowiem takie zdarzenie prawne, czy faktyczne które spowodowało brak relacji między sytuacją faktyczną Skarżącego, a jego sytuacją prawną, które czyniłoby zbędnym wydanie decyzji administracyjnej. Nie można bowiem zaliczyć do takiej sytuacji wykonanie zakazu nałożonego na Skarżącego. Decyzją Prezesa WUG z dnia [...] marca 2014r. którą orzeczono zakaz wykonywania przez Skarżącego czynności osoby kierownictwa ruchu w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i zakładach prowadzących działalność określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lub 5 p.g.g. na okres 12 miesięcy. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa WUG z dnia [...] czerwca 2014r. Następnie na skutek uchylenia przez Sąd I instancji decyzji z dnia [...] czerwca 2014r., Prezes WUG wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2015r., która z kolei została uchylona wyrokiem Sądu I instancji z dnia 15 lutego 2016r. W powyższym okresie informacja o zakazie była zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej Wyższego Urzędu Górniczego, a po jego upływie została usunięta. Skarżący natomiast ma prawo do żądania merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności orzeczonego i wykonanego zakazu. Nie sposób zatem uznać, że przedmiot postępowania nie istnieje.

Dalsza analiza kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji wskazuje, że Prezes WUG uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa WUG z dnia [...] maca 2014r. i umorzył w całości postępowanie w sprawie orzeczenia zakazu wykonywania przez Skarżącego czynności osoby kierownictwa ruchu w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i zakładach prowadzących działalności określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lub 5 p.g.g.

Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ poza wywodami odnoszącymi się do bezprzedmiotowości postępowania, przedstawił także przebieg postępowania w sprawie i przytoczył argumentację odnoszącą się do zasadności nałożenia w/w zakazu oraz okresu na jaki zakaz ten winien być nałożony.

Abstrahując od umorzenia postępowania, co do orzeczenia nakazu na okres 10 miesięcy, który nie ma odzwierciedlenia istniejących w obiegu decyzjach Prezesa WUG, podkreślić należy, ze wydanie przez organ, w niniejszym wypadku, Prezesa WUG, decyzji administracyjnej, wiąże się z przestrzeganiem przez ten organy wymogów prawa. Zgodnie bowiem z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska.

Tak więc podstawowym i obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest jej rozstrzygnięcie. Przy czym, mając na uwadze treść w/w przepisu stwierdzić należy, że sentencja decyzji musi zawierać rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy. Z uzasadnienia decyzji nie można bowiem wywodzić wniosków, co do przedmiotu rozstrzygnięcia, jego zakresu, czy też nałożonych na Skarżącego obowiązków. Rozstrzygnięcie decyzji musi być bowiem sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości czego ona dotyczy, jak i tego, jak winna być wykonana.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie decyzja Prezes WUG nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia co do zarzucanych Skarżącemu czynów oraz orzeczenia co do zakazu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu. Nie może więc być uznana za decyzję która merytorycznie rozstrzyga sprawę. Decyzja z dnia [...] października 2016r. zawiera bowiem rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji Prezesa WuG z dnia [...] marca 2014r. i umorzeniu postępowania w sprawie wskazanego już zakazu.

Wobec powyższego, bezprzedmiotowym było odnoszenie się do pozostałych zarzutów, zawartych w skardze kasacyjnej, a odnoszących się do nieistniejącego rozstrzygnięcia.

Poczynione uwagi, uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji Prezesa WUG z dnia [...] października 2016r. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę uchylając zaskarżoną decyzję. Orzekając ponownie, organ będzie zobowiązany biorąc pod uwagę przedstawione wyżej rozważania Sądu i wydać orzeczenie co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.), zasądzając od Prezesa WUG na rzecz Skarżącego kwotę 1240,0 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za I i II instancję.