Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 77/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 1, art. 234 ust. 2, art. 234 ust. 3.
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2020 r., poz. 310 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy "w związku z podejrzeniem zaburzenia stosunków wodnych na terenie działek o nr [...], [...], [...] [...], [...], [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] [...] i W. [...]" w K. odmówił nakazania właścicielom dz. [...] obr. [...] przywrócenia stanu poprzedniego na przedmiotowej działce lub wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach o nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] obr. [...]

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, postępowanie w tej sprawie prowadzono w związku ze zgłoszeniem złożonym przez P. N. właściciela działki [...] obr. [...] w dniu 9 sierpnia 2020 r. Zgłoszenie to dotyczyło podniesienia terenu przez właściciela dz. [...] obr. [...], które zdaniem wnioskodawcy skutkowało zalewaniem nieruchomości sąsiednich zlokalizowanych przy ul. W. [...]

Organ nie stwierdził by na skutek działań właścicieli działki [...] obr. [...], doszło na gruncie tej działki do takiej zmiany stanu wody, która powoduje powstawanie szkód materialnych na działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...] w rozumieniu art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2020 r., poz. 310 ze zm.). Organ wskazał, że celem postępowania, o którym mowa w art. 234 ustawy Prawo wodne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub budowy urządzeń zapobiegających szkodom, gdy doszło do zmiany stosunków wodnych, w wyniku czego wody powierzchniowe szkodzą działkom zalewanym lub stwierdzenia odprowadzania wód lub ścieków na grunt sąsiedni. W toku przeprowadzonego postępowania organ nie stwierdził faktu kierowania wód deszczowych z przedmiotowej działki na działki sąsiednie, ani przelewania się wód powierzchniowych z przedmiotowej działki na działki sąsiednie. Organ podkreślił, że podczas oględzin stwierdzono co prawda okresowe zaleganie wody na działkach skarżących oraz zawilgocenie paneli betonowych ogrodzenia, jednakże po usunięciu przez właścicieli dz. [...] obr. [...] folii izolacyjnej oraz wykopaniu rury drenarskiej, która nie była podłączona do kanalizacji deszczowej, sytuacja na chwilę obecną się poprawiła. Organ wskazał powołując się na opinię biegłego, że dolny panel ogrodzenia nie jest już tak bardzo zawilgocony, a ewentualne zastoiny wody w okresie występowania obfitych opadów deszczu powodowane są występującym na tym terenie gruntem słabo przepuszczającym wodę.

W dniu 15 września 2020 r. odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył P. N., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] przywrócenia stanu poprzedniego na przedmiotowej działce lub wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że po usunięciu folii izolacyjnej i wykopaniu rury drenarskiej sytuacja na działkach położonych w K. przy ulicy [...] [...] się poprawiła. Podniósł, że organ dokonał oględzin nieruchomości w styczniu 2020 r. i nie miał wiedzy, jak sytuacja wyglądała przed wykonaniem rzeczonych prac, tym samym nie mógł dokonać weryfikacji stanu wód po usunięciu folii izolacyjnej i wykopaniu rury drenarskiej, bowiem po oględzinach można było stwierdzić jedynie aktualny stan działek, a nie można było dokonać porównania tego stanu do okresu wcześniejszego, nie wykonując w tym zakresie żadnych obserwacji. Zdaniem odwołującego nawet jeśli organ ustaliłby, że po wykonaniu wskazanych prac doszło do poprawy sytuacji, to i tak nie jest to prawidłowy stan, bowiem działki położone w K. przy ulicy [...] [...] są nadal podmokłe. Odwołujący podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ nie ustalił, jak wyglądał spływ wód powierzchniowych na działkach o nr [...] – [...] przed podwyższeniem terenu działki nr [...]. Ustalono jedynie, że dokonane podwyższenie terenu spowodowało naruszenie stosunków wodnych na gruncie, przy czym organ wskazał, że zmiany te nie powodują szkody na gruntach sąsiednich. Organ ograniczył się do oględzin nieruchomości i stwierdził, że problem zalewania wód istnieje, jednak uległ poprawie po usunięciu folii izolacyjnej i wykopaniu rury drenarskiej. Ponadto istniejący problem nie jest spowodowany jedynie podwyższeniem terenu, ale także niewłaściwym ogrodzeniem działek. Zdaniem odwołującego podwyższenie terenu na działce nr [...] doprowadziło do zlewania się wody z gruntu położonego wyżej, na grunty leżące niżej i nie można upatrywać w tej kwestii istnienia w tym miejscu ogrodzenia, bowiem przed nawiezieniem ziemi taka sytuacja nie miała miejsca, mimo że ogrodzenie wówczas było już postawione. Istnieje więc związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie, w tym działkę nr [...]. Spełnione są więc przesłanki z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sam fakt nawiezienia ziemi nie ma wpływu na kwestię nałożenia obowiązków z art. 234 ust. 3 prawa wodnego, bowiem dyspozycja tego przepisu wymaga spełnienia łącznie wymienionych tam przesłanek w tym następstwa tych działań w postaci szkody na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego opinia biegłego hydrologa przeprowadzona w przedmiotowej sprawie potwierdziła naruszenie stosunków wodnych na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] przy ul. [...] w K. jednakże etiologia tego naruszenia nie jest jednolita. Jak podaje ekspert, w wyniku podniesienia terenu na działce nr [...] zmieniony został kierunek i natężenie odpływu wód opadowych na gruntach sąsiednich, szkoda zaś polegała na okresowym zaleganiu wody na działkach skarżących i zwilgoceniu paneli betonowych ogrodzenia, jednakże działania te nie są jedynym powodem obecnego stanu bowiem wpływ na ten stan mają stosunki gruntowo-wodne panujące na analizowanym obszarze. Przyczyna stagnowania wody wynika z budowy gruntów na obszarze analizowanym, grunty te są gruntami spoistymi, które charakteryzują się bardzo niską przepuszczalnością. Struktura gleby powoduje, że na obszarze objętym postępowaniem może występować wysoki poziom wód gruntowych uzależniony od panujących w danym okresie warunków pogodowych. Zdaniem organu odwoławczego przyczyną stanu wody na gruntach sąsiednich jest również wybudowanie przez dewelopera ogrodzenia betonowego, które w pewnym stopniu stanowi obiekt piętrzący wodę dla spływu podpowierzchniowego wód. Podstawa ogrodzenia betonowego znajduje się poniżej gruntu skarżących na wylewce betonowej. Dodatkowo wylewka betonowa ogranicza przy samym ogrodzeniu przesiąkanie wody do głębszych warstw gruntu.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że właściciel działki nr [...] swoimi działaniami nie spowodował kierowania wód opadowych ze swojej działki na grunty sąsiednie. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie administracyjne prowadzone było w oparciu o przepisy art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a analiza całokształtu materiału dowodowego nie wykazała, aby właściciel działki [...] obr. [...] dokonał zmiany stanu wód na swoim gruncie ze szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie, zaś morfologia terenu oraz zabudowa terenu ogrodzeniem betonowym ma wpływ na czasowe stagnowanie wody na gruntach sąsiednich.

W dniu 5 stycznia 2021 r. P. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., domagając się jej uchylenia jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonych zdjęć na okoliczność zalewania nieruchomości skarżącego mimo usunięcia folii izolacyjnej i wykopania rury drenarskiej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

a) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego oraz przesłuchania w charakterze świadków osób zamieszkujących przy ulicy [...] w K., który to dowód bezsprzecznie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy poprzez wyjaśnienie od kiedy doszło do zalewania działek, a nadto co jest tego bezpośrednią przyczyną;

b) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z opinii innego biegłego na okoliczności wymagające wiadomości specjalnych tj. wyjaśnienie przyczynienia się do zalewania działek sąsiednich poprzez podniesienie gruntu na działce należącej do T. J.;

c) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że w wyniku nawiezienia ziemi na nieruchomość T. J. doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych na gruntach sąsiednich, zaś te działania nie są jedynym powodem obecnego stanu, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że zmiana kierunku i natężenia odpływu wód opadowych przyczynia się do zalewania gruntów sąsiednich w znacznym stopniu, mimo iż wpływ na to mogą mieć też inne czynniki, gdyż do zalewania w takim stopniu nie dochodziło przed podniesieniem gruntu;

d) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ww. decyzję wskazanych przepisów prawa procesowego i materialnego.

2) Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] przywrócenia stanu poprzedniego na przedmiotowej działce lub wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], podczas gdy organ odwoławczy prawidłowo ustalił za organem pierwszego stopnia, że "prace ziemne przyczyniły się do zmiany dotychczasowego ukształtowanego na działce zasobu wody. (...) nastąpiła zmiana retencyjności gruntu", co zaś powinno skutkować uznaniem, że zostały spełnione przesłanki z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wnosząc o oddalenie skargi, Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie Kolegium na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W piśmie z dnia 11 marca 2021 r. uczestnicy postępowania T. J. i A. J. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o oddalenie skargi w całości.

Ponadto wnieśli o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów z powodu ich "bezzasadności dla rozstrzygnięcia sprawy".

Uczestnicy wskazali, że nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż organ nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego uwzględniając treść art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Zdaniem uczestników sam fakt, że treść opinii nie jest w zgodzie ze stanowiskiem skarżących nie może powodować obowiązku sporządzenia kolejnych opinii do momentu, aż twierdzenia skarżącego będą zbieżne z wydaną opinią.

Jednocześnie uczestnicy podkreślili, że na działce nr [...] ziemia przy ogrodzeniu została odkopana poniżej wysokości działek gruntów nr [...] – [...] i nawet podczas opadów nie ma żadnego przepływu wody w kierunku działek sąsiednich, ani żadnych zastoin wody. Natomiast jeżeli woda płynie z kierunku tychże działek sąsiednich, to zatrzymuje się na płycie ogrodzenia i fundamencie ogrodzenia, który został posadowiony przez dewelopera i prawdopodobnie właścicieli tych działek mniej więcej w 2015 r., a w takiej sytuacji uczestnicy nie mogli dokonać i nie dokonali żadnych działań, które mogłyby powodować skutki w postaci zastoin i zawilgoceń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, któremu to wnioskowi nie sprzeciwił się skarżący oraz uczestnicy postępowania (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu uczyniono rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak [...] utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy nakazania właścicielom działki nr [...] obr. [...] przywrócenia stanu poprzedniego na przedmiotowej działce lub wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach [...] – [...] obr. [...] przy ul. [...] w K..

Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryteria kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że postępowanie w tej sprawie prowadzono w związku ze zgłoszeniem złożonym przez P. N. właściciela działki [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. - w dniu 9 sierpnia 2020 r. Zgłoszenie to dotyczyło podniesienia terenu przez właściciela dz. [...] obr. [...], które zdaniem wnioskodawcy skutkowało zalewaniem nieruchomości sąsiednich zlokalizowanych przy ul. [...] [...]

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 234 ust. 1 ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2 art. 234). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3 art. 234).

Wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne winno poprzedzać ustalenie, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie jego właściciel, na czym one polegały, czy spowodowały one zmiany stosunków wodnych i czy wywierają one niekorzystny wpływ na grunty sąsiednie, nienależące do sprawcy naruszeń, tj. czy zmiany te powodują lub mogą powodować szkody (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20 września 2018 r., II SA/Bk 404/18, wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2019 r., VIII SA/Wa 752/19, wyrok WSA W Łodzi z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 927/19). Wobec tego w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo-skutkowego między zmianą dokonaną na gruncie, a wynikłym z tego szkodliwym wpływem na grunt sąsiedni. Samo ustalenie dokonania określonej zmiany nie jest wystarczające do zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Między zmianą stosunków wodnych na gruncie a szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie winien zachodzić adekwatny (typowy, przeciętny) związek przyczynowy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08). Co istotne spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie polegają na ingerencji w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi.

W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organami obu instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż na skutek działań właściciela działki nr [...] nie doszło do naruszenia stanu wody na gruncie - szkodliwie wpływającego na grunty sąsiednie.

Powyższe potwierdza m.in. wynik oględzin, przeprowadzonych na działce nr [...] a także na nieruchomości należącej do skarżącego - w dniu 12 listopada 2019 r. w obecności R. S., T. J. oraz P. N.. W protokole wizji z dnia [...] r. wskazano, że na działkach przy ul. [...] (działka należąca do T. J.), [...] (działka należąca do R. S.) i [...] (działka należąca do skarżącego P. N.) nie stwierdzono nadmiaru wody - grunt jest mokry, woda nie stoi, po stronie nieruchomości [...] dolna część ogrodzenia jest mokra. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że podczas oględzin nie stwierdzono wody stojącej ani na gruncie skarżącego ani na działce należącej do T. J.. Ponadto, dokumentacja fotograficzna dołączona przez właściciela działki nr [...] (stanowiąca załączniki nr [...] do protokołu przesłuchania w charakterze strony T. J. z dnia [...] r.), wskazuje, że także w wykonanym wzdłuż ogrodzenia po stronie tej działki wykopie nie widać zastoin wodnych.

Tego typu zastoin nie stwierdził także powołany w sprawie biegły hydrolog – R. P., który dokonał w dniach 14 i 15 marca 2020 r. wizji w terenie (stwierdzając jedynie - w trzech miejscach - "nadmiernie uwilgotniony grunt").

Co prawda wspomniany biegły w swojej opinii wskazał, że w wyniku nawiezienia ziemi teren działki nr [...] został podniesiony średnio o około 35 cm, w wyniku czego na działce [...] został zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych na działkach sąsiednich tj. [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Jednak jednocześnie podkreślił, że działanie właściciela działki nr [...] nie jest jedynym powodem obecnego stanu wody na działkach skarżącego. Jedną z przyczyn powstawania okresowych zastoin wodnych czy nadmiernego uwilgocenia gruntu są również warunki gruntowo-wodne (gleba cechuje się niską przepuszczalnością- glina i glina pylasta). Nadto przyczyną stanu wód na gruntach jest także wybudowanie przez dewelopera ogrodzenia betonowego, które to stanowi obiekt piętrzący dla spływu powierzchniowego i podpowierzchniowego wód.

Zdaniem Sądu biegły dokonał niezbędnych dla stwierdzenia czy doszło do naruszenia stosunków wodnych ustaleń, jednak wysunięte przez niego (opisane powyżej) wnioski nie w pełni ustaleniom tym odpowiadają.

Skoro bowiem, jak stwierdził sam biegły, obecnie woda nie spływa z terenu należącego do T. J. na działkę należącą do skarżącego – lecz odwrotnie – to jest spływa z działek przy ul. [...] [...] w kierunku działki nr [...] (karta 9 opinii) – to niewątpliwie żadne działania właściciela ostatniej z wymienionych działek nie mogły wpłynąć na zmianę kierunku spływu wody. Biegły sugeruje przy tym, że podniesienie poziomu gruntu na działce nr [...] stanowi przeszkodę w naturalnym spływie wody z działki skarżącego na tę działkę. Powyższe pozostaje jednak w sprzeczności, z ustaleniem, że pomiędzy działkami znajduje się betonowe ogrodzenie o wysokości 2 m, złożone z 4 paneli o wysokości 50 cm każdy, posadowione na wylewce betonowej o zmiennej szerokości, dochodzącej w niektórych miejscach nawet do 30 cm od ściany panelu, a zatem nawieziona ziemia oddzielona jest od działki skarżącego wspomnianym płotem, który – co oczywiste - znacznie przewyższa poziom gruntu. Ponadto, właściciel działki nr [...] wykonał wzdłuż ogrodzenia po stronie swojej działki wykop o szerokości 30 cm – obniżając tym samym poziom gruntu na tej części działki do rzędnej 3,45 m n.p.m. – a więc poniżej rzędnej terenu na działce skarżącego (3,47 – 3,50 m n.p.m.), co jednak zdaniem samego skarżącego nie poprawiło sytuacji. Powyższe nie ujawniło przy tym wody spływającej czy to z działki nr [...], czy to z działki skarżącego.

Nie przystają do poczynionych ustaleń także wskazania biegłego co do potrzeby wykonania poszczególnych robót mających zapobiegać szkodom na działkach. Wykonanie drenu czy izolacji mającej chronić przed zalegającą wodą wydaje się niecelowe w sytuacji gdy na działce nr [...] nie stwierdzono zalegania wody. Dodatkowo wskazać należy, że właściciel dz. nr [...] w miesiącach czerwiec - lipiec 2019 r. wykonał izolację pionową ściany ogrodzenia betonowego oraz w wykopie o szerokości 30 cm od ściany panelu ogrodzenia położył rurę drenarską o średnicy 50 mm tzw. drenaż opaskowy na podsypce z piachu, obsypany drobnym żwirem, ze spadkiem w kierunku południowym na długości całego ogrodzenia betonowego. Następnie, z uwagi na spór z sąsiadami - w połowie grudnia 2019 r. właściciel usunął drenaż oraz izolację wodochronną, pozostawiając otwarty wykop o szerokości ok. 30 cm. Jak wskazywał skarżący zauważył on, że jego działka jest zalewana w okresie lipiec-sierpień 2019 r., a więc jeszcze przed usunięciem przez właściciela dz. nr [...] opisanych powyżej izolacji i drenażu, co bezsprzecznie ukazuje, że wykonanie takich robót tj. położenie rury drenarskiej czy wykonanie izolacji ściany ogrodzenia betonowego nie będzie miało wpływu na stan wody na gruncie ani jeśli chodzi o działkę nr [...] ani działkę skarżącego.

Jak wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik nr [...] do opinii hydrologicznej z kwietnia 2020 r., rzędna terenu według stanu na 14 marca 2020 r. na gruncie należącym do skarżącego wynosi od 3,55 – 3,53 m n.p.m. (w pobliżu budynku nr [...] do 3,47 m n.p.m. - 3,50 m n.p.m. – przy ogrodzeniu od strony działki nr [...]. Powyższe oznacza, że na tej działce występuje spadek terenu w kierunku działki nr [...]. Jednocześnie rzędna dna wykopu wykonanego przez właściciela działki nr [...] przy wspomnianym ogrodzeniu wynosi 3,45 m, a więc sięga on poniżej terenu działki skarżącego. Mimo takiej głębokości wykopu, ani podczas oględzin ani na wykonanych przez T. J. zdjęciach nie stwierdzono na działce wymienionego widocznych zastoin wodnych.

Również rzędne z mapy archiwalnej (naniesione na wspomnianą wyżej mapę sytuacyjno-wysokościową) wskazują, że spadek terenu na działce skarżącego występował w kierunku działki nr [...] (rzędna na działce skarżącego 3,2 m, zaś rzędna na działce nr [...] – 3,0 m).

W ocenie Sądu powyższe dowodzi, że słusznie organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki niezbędne do wydania decyzji nakazującej właścicielom działki nr [...] obr. [...] przywrócenie stanu poprzedniego przedmiotowej działki lub wykonanie na jej terenie urządzeń zapobiegającym szkodom na działkach sąsiednich w oparciu o art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm.).

Właściciel działki nr [...] nie spowodował bowiem swoim działaniem zmiany stanu wody na gruncie, która wpływałaby szkodliwie na grunty sąsiednie.

Pomimo wykonania na działce nr [...] (przez T. J.) wzdłuż ogrodzenia wykopu sięgającego poniżej poziomu gruntu na działce skarżącego, woda z działki nr [...] nie spłynęła na działkę nr [...], co może wskazywać, że przeszkody w spływie wody nie stanowi ziemia nawieziona przez T. J. lecz ogrodzenie wykonane przez dewelopera podczas budowy budynku skarżącego. Jednocześnie brak wody w wykopie dowodzi, że z działki T. J. woda nie spływa na działkę skarżącego.

Co prawda w niniejszym postępowaniu nie jest rolą ani biegłego ani organu ustalanie przyczyn występowania zastoin wodnych na gruncie skarżącego jednak uwzględniając wnioski płynące z opinii biegłego hydrologa należy wskazać, że na terenie objętym postępowaniem występuje wysoki poziom wód gruntowych uzależniony od panujących w danym okresie warunków pogodowych. Z uwagi na panujące warunki geologiczne w okresie krótkich nawalnych opadów deszczów lub wielodniowych normalnych na działkach objętych postępowaniem stagnuje okresowo woda, bowiem grunty te cechują się niską przepuszczalnością. Jak wskazała właścicielka działki nr [...], sąsiadującej z działką skarżącego, na jej gruncie zawsze stała woda ze względu na występującą tam glinę, jednak większe zastoiny i zalania terenu zauważyła w sierpniu 2019 r. Łącząc to z opadami atmosferycznymi występującymi w miesiącach sierpień - wrzesień zauważyć można, że właśnie w tych miesiącach była największa maksymalna dobowa suma opadów, kształtująca się na poziomie 40,00 i 44,6 mm, podczas gdy w styczniu 2019 r. było to 10,4 mm, w lutym – 9,3 mm, w marcu 12,3 mm (dane zawarte w opinii biegłego hydrologa k. 40).

Dodatkowo zauważyć należy, że w dołączonej do akt administracyjnych opinii geotechnicznej dla projektu posadowienia budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na dz. [...] i [...] przy ul. [...] w K. - z kwietnia 2014 r., zwrócono uwagę na wysoki poziom wód gruntowych, utrudniający prowadzenie prac ziemnych. Z tego względu zaproponowano posadowienie budynków możliwie płytko oraz wskazano, że odpowiednie zagłębienie fundamentów można uzyskać poprzez nadsypanie terenu.

Raz jeszcze należy wskazać, że istotnie właściciel działki nr [...] dokonał zmian na swoim gruncie poprzez podniesienie terenu o około 35 cm, jednakże – jak słusznie przyjęły organy obu instancji, dokonanie tych zmian nie spowodowało zmiany stosunków wodnych wywołujących niekorzystny wpływ na grunty sąsiednie. Brak jest więc związku przyczynowo-skutkowego między zmianą dokonaną na dz. nr [...], a wynikłym z tego szkodliwym wpływem na grunt skarżących. Jak już zostało wyżej wskazane samo ustalenie dokonania określonej zmiany nie jest wystarczające do zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na poczynienie takich ustaleń. Dokonanie zmian przez właściciela dz. nr [...] nie zmieniło kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych– ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Za nietrafny należy przy tym uznać podnoszony przez skarżącego zarzut nieprzesłuchania przez organ osób zamieszkałych przy ul. [...] w K., skoro w aktach znajdują się protokoły przesłuchania M. K. – właściciela działki nr [...], J. O. – właścicielki działki nr [...], R. S.- właściciela działki nr [...]. Organ przesłuchał również skarżącego oraz właściciela działki nr [...].

Nie ma także racji skarżący sugerując, że organ w przedmiotowej sprawie nie ustalił jak wyglądał spływ wód powierzchniowych na działkach o nr [...] - [...] przed podwyższeniem terenu działki nr [...] bowiem organ na tą okoliczność przesłuchał właścicieli działek m.in. nr [...], nr [...] oraz nr [...]. J. O. właścicielka działki [...] wskazała, że na terenie jej działki zawsze stała woda, ze względu na występującą tam glinę, zaś większe zastoiny i zalania terenu (o czym była już mowa wcześniej) zauważone zostały w sierpniu 2019 r. Jak wskazał przesłuchany w sprawie właściciel działki nr [...] – R. S. po podniesieniu terenu przez właściciela działki nr [...] (wiosną – latem 2019 r.) szczególnie po opadach deszczu podmoknięcia terenu się nasiliły, szczególnie przy granicy z dz. [...], natomiast M. K. wskazywał na zalania działek od początku 2019 r. Niewątpliwie wskazania właścicieli działek są dość rozbieżne, jednak pomocne w ustaleniach w tym zakresie mogą też być naniesione na mapę sytuacyjno-wysokościową stanowiącą załącznik nr 4 do opinii hydrologicznej z kwietnia 2020 r. – rzędne terenu według stanu na dzień 14 marca 2020 r. uzupełnione rzędnymi z mapy archiwalnej (pozwalające ustalić kierunek spływu wód zarówno aktualnie jak i w przeszłości - oparciu o dane archiwalne).

Nie ulega wątpliwości, że załączone przez skarżącego do skargi fotokopie potwierdzają zaleganie wody na jego gruncie, jednakże z przyczyn omówionych poniżej brak jest możliwości powiązania powyższego faktu z działaniami T. J. na działce nr [...].

Niezasadnym okazał się również zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego. Zdaniem Sądu biegły dokonał w opinii ustaleń niezbędnych dla stwierdzenia czy właściciel dz. nr [...] swoim zachowaniem się doprowadził do naruszenia stosunków wodnych. Chociaż same wnioski opinii nie odpowiadają w pełni ustaleniom dokonanym przez biegłego, to jednak jest ona wystarczająca do udzielania odpowiedzi na stawiane przez organ pytania. Należy też zauważyć, że w judykaturze przyjmuje się, iż żądanie dodatkowej opinii biegłego zasadne jest wówczas, gdy złożona w sprawie opinia wzbudza wątpliwości, a nie wtedy gdy nie zadowala jednej ze stron. Zastrzeżenia zgłoszone do opinii biegłego R. P. odnośnie tego co jest bezpośrednią przyczyną zalewania działek skarżących są jedynie przejawem subiektywnej polemiki z prawidłowymi ustaleniami ekspertyzy, bowiem jak zostało powyżej wskazane ustalenie to nie jest rolą ani organu ani biegłego. W niniejszym postępowaniu nie jest istotne co jest bezpośrednią przyczyną zalegania wody na gruncie skarżącego ale to czy zmiana dokonana przez właściciela dz. nr [...] przyczyniła się do zmiany kierunku i natężenia odpływu na jego gruncie wód opadowych. Dodatkowo skarżący nie podważył skutecznie kompetencji biegłego ani prawidłowości jego ustaleń. Niezadowolenie strony z treści opinii jako dowodu, jeżeli nie znajduje oparcia w zasadnych zastrzeżeniach do jej treści, nie stanowi uzasadnienia dla wniosku o sporządzenie kolejnej opinii. Należy też zgodzić się z organem, że ostateczna ocena czy określone, zaistniałe w danej sprawie okoliczności wypełniają przesłanki z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne nie należy do biegłego hydrologa lecz do organu rozpatrującego sprawę.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.