Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 812/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1437
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wągrowcu na uchwałę Rady Gminy Damasławek z dnia 21 sierpnia 2018 r. nr XLIX/302/18 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej jego: § 15 ust. 2, § 19, § 22 ust. 3 oraz § 32


UZASADNIENIE

Na sesji w dniu [...] sierpnia 2018 r. Rada Gminy D. (dalej jako "Rada") przyjęła uchwałę nr [...] w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (dalej też jako: "Uchwała").

Pismem z dnia [...] maja 2020 roku ([...]) Prokurator Rejonowy w W. (dalej jako "Prokurator" lub "Skarżący") wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący zaskarżył: § 15 pkt 2 ust. 1-3, § 19 ust. 1 i 2, § 22 ust. 3 i § 32 załącznika do wskazanej Uchwały.

W skardze podniesiono istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1437, dalej jako "u.s.g.") oraz art. 15 ust. 3, art. 19 ust. 5 i art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1437) poprzez:

- przekroczenie upoważnienia ustawowego i obciążenie w przepisie § 15 ust. 2 pkt 1-3 sprawcy nielegalnego poboru lub nielegalnego odprowadzania ścieków karą dwukrotności cen i stawek według wskazanych w tym przepisie kryteriów,

- przekroczenie upoważnienia ustawowego i zobowiązanie w przepisie § 19 ust 1 i 2 podmiotu przyłączanego do opracowania projektu technicznego przyłącza i uzgodnienia go z Przedsiębiorstwem,

- przekroczenie upoważnienia ustawowego i zakazaniu w przepisie § 22 ust. 3 odbiorcy lokalizacji budynków i budowli oraz nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w pasach o szerokości 2 m z wyjątkiem kiedy Przedsiębiorstwo wyda pisemną zgodę na odstępstwo,

- przekroczenie upoważnienia ustawowego i zobowiązania w przepisie § 32 odbiorcy gdy przepływ przeciwpożarowy jest większy od obliczeniowego przepływu gospodarczego do zakupu i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności: § 15 pkt 2 ust. 1-3, § 19 ust. 1 i 2, § 22 ust. 3 i § 32 załącznika do wskazanej Uchwały, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).

W odpowiedzi na skargę (k.20 akt sąd.) Wójt Gminy D. (dalej jako "Wójt") wniósł o jej oddalenie w zakresie wskazanym w odpowiedzi na skargę oraz przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność przedstawiciela zaskarżonego organu lub jego pełnomocnika, ponosząc że:

- w zakresie zarzutu stwierdzenia nieważności § 15 pkt 2, § 19 ust. 1 i 2, § 22 ust. 3 załącznika nr [...] do zaskarżonej Uchwały, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Wskazano, że z mocy art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1437 ze zm.) rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania cieków, a regulamin ten, stosownie do art. 19 ust. 5 wskazanej ustawy, określa katalog zagadnień podlegających uregulowaniu, stanowiąc, że regulamin dostarczają wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

W zakresie zarzutu stwierdzenia nieważności § 32 załącznika nr [...] do zaskarżonej Uchwały, wskazano że Rada Gminy nie wykroczyła poza granice upoważnienia ustawowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli jest w niniejszym postępowaniu sądowym uchwała Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z 2018, poz. 6771) – dalej jako: "Uchwała".

Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Należy przy tym zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa (verba legis: "sprzeczności z prawem"), które wykraczają poza kategorię naruszeń "nieistotnych" (argument a contrario z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020, poz. 713 – dalej jako: u.s.g.), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

Jest faktem notoryjnym, że Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa W. z dnia [...] września 2018 r. (poz. 6771) i weszła w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia (§ 3 Uchwały), tj. z dniem [...] września 2018 r. Jej podstawę prawną stanowił przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152, z późn. zm.; zwana też "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę", w skrócie "u.z.z.w."). Przystępując do kontroli zaskarżonej części Uchwały pod względem jej legalności ("zgodności z prawem") – dokonywanej, jak to już wyżej wskazano, w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dacie uchwalenia tego aktu – należy wyjść od stwierdzenia, że uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest bez wątpienia aktem prawa miejscowego. Zostało to przesądzone expressis verbis przez ustawodawcę w art. 19 ust. 4 u.z.z.w. (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej Uchwały). Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji, należy stwierdzić, że uchwała ta mieści się w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie.

W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynikało wprost z art. 19 ust. 1 i 5 u.z.z.w., które w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia Uchwały stanowiły, że:

Rada gminy, na podstawie projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, przygotowuje projekt regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz przekazuje go do zaopiniowania organowi regulacyjnemu, zawiadamiając o tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne.

Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Należy jeszcze podkreślić, że na gruncie konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87–art. 94 Konstytucji RP) akt prawa miejscowego jest źródłem prawa: (1) powszechnie obowiązującego, a więc aktem o charakterze normatywnym, zawierającym normy generalne i abstrakcyjne; (2) o zasięgu lokalnym, tj. obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; (3) rangi podustawowej; (4) stanowionym na podstawie i w granicach ustaw; (5) wymagającym ogłoszenia.

W świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908; obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 283; w skrócie: "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w ZTP będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ("TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np.: postanowienie TK z [...].04.2004 r., P [...], OTK-A 2004, nr [...], poz. 36; wyrok TK z [...].05.2006 r., SK [...], OTK-A 2006, nr [...], poz. 58; wyrok TK z [...].12.2009 r., Kp [...], OTK-A 2009, nr [...], poz. 170; wyrok TK z [...].12.2015 r., K [...], OTK-A 2015, nr [...], poz. 185), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały ZTP, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem ZTP doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa – jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 32; por. też D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 205–206)

Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 (podobnie: § 134 pkt 1) w zw. z § 143 ZTP, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie.

Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji RP jest dyrektywa wynikająca z § 118 (analogicznie: § 137) w zw. z § 143 ZTP, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 662). Takie powtórzenie jest zasadniczo zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa trybunalskiego i sądów administracyjnych jako rażące naruszenie prawa (zob. wyrok NSA z [...].10.2016 r., II OSK [...], CBOSA). Co do zasady unormowania aktu prawa miejscowego zawierające powtórzenie regulacji ustawowych naruszają nie tylko przepisy § 118 w zw. z § 143 ZTP, ale także art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, stanowiąc w istocie uregulowanie danej materii bez wymaganego upoważnienia bądź też z przekroczeniem jego granic (por. M. Bogusz, Wadliwość aktu prawa miejscowego, Gdańsk 2008, s. 224; G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 663). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne uznaje się niekiedy powtarzanie w aktach prawa miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241). Wypada podkreślić, że należałoby się jednak wystrzegać dokonywania nawet takich dosłownych powtórzeń – zastępując je, w miarę potrzeby, odesłaniami do odnośnych regulacji normatywnych – gdyż nawet dosłowne przytoczenie aktualnego brzmienia danej regulacji normatywnej, w przypadku jej późniejszej zmiany, może stać się źródłem istotnych wątpliwości interpretacyjnych co do tego, w jakim brzmieniu (przytoczonym czy następnie zmienionym) obowiązuje ona na gruncie danego aktu prawa miejscowego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia zaskarżonej Uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie powinny w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia określonego w art. 19 u.z.z.w., ani powielać – a tym bardziej modyfikować – unormowań zawartych w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę lub innych ustaw. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów skutkuje, co do zasady, nieważnością wadliwego postanowienia Uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z [...].09.2009 r., II OSK [...]; CBOSA).

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że Prokurator podniósł zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego i obciążenie w przepisie § 15 ust. 2 pkt 1-3 załącznika do zaskarżonej Uchwały sprawcy nielegalnego poboru lub nielegalnego odprowadzania ścieków karą dwukrotności cen i stawek według wskazanych w tym przepisie kryteriów. Wskazany przepis stanowił, że "W razie nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków, za okres udowodnionego nielegalnego korzystania z usług, Przedsiębiorstwo obciąża sprawcę dwukrotnością cen i stawek opłat za każdą usługę, wybierając kryterium:

1) ilości pobranej wody lub odprowadzonych ścieków;

2) przeciętnych norm zużycia wody;

3) średniego zużycia wody lub odprowadzonych ścieków sprzed dokonania czynu zabronionego".

Trafnie w ocenie Sądu zarzucił Skarżący wadliwość wskazanemu przepisowi. Przepis § 15 ust 2 pkt 1-3 załącznika do zaskarżonej Uchwały w zakresie odpowiedzialności za nielegalny pobór wody lub odprowadzanie ścieków. Przepis ten posiada charakter sankcyjny. Dla tego typu reżimu odpowiedzialności administracyjnej wymagane jest umocowanie ustawowe, którego Rada w niniejszej sprawie nie posiadała, przez co naruszyła art. 19 ust. 3 i 5 u.z.z.w. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt. II SA/Go [...]).

Należy zauważyć, że w zakwestionowanym przez Prokuratora przepisie wskazano 3 alternatywne metody ustalania wysokości opłaty, bez wskazania kryteriów wyboru któregoś z nich. Taki zapis przyznaje Przedsiębiorstwu władczą i arbitralną możliwość wyboru sposobu wyliczenia zużycia wody, która aktualizuje się w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z sytuacji faktycznych wymienionych w jego treści. Ponadto należy zauważyć, że kwestia bezumownego pobierania wody lub odprowadzania ścieków została uregulowana w art. 28 u.z.z.w. Przepis ten stanowi, że "Kto bez uprzedniego zawarcia umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, pobiera wodę z urządzeń wodociągowych, podlega karze grzywny do [...] zł". Z kolei na podstawie art. 28 ust. 4 u.z.z.w. "Kto bez uprzedniego zawarcia umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, wprowadza ścieki do urządzeń kanalizacyjnych, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny do [...] zł". Powyższe oznacza, że uchwalając § 15 ust. 2 załącznika do zaskarżonej Uchwały w zakwestionowanym przez Prokuratora brzmieniu rada gminy działała bez podstawy prawnej.

Z tych wszystkich względów zarzut skargi w zakresie dotyczącym § 15 ust. 2 załącznika do zaskarżonej Uchwały uznać należało zatem za uzasadniony.

Prokurator podniósł również zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego i zobowiązania w przepisie § 19 ust 1 i 2 załącznika do zaskarżonej Uchwały podmiotu przyłączanego do opracowania projektu technicznego przyłącza i uzgodnienia go z Przedsiębiorstwem. Przepis § 19 ust. 1 i 2 załącznika do zaskarżonej Uchwały stanowił, że "Na podstawie warunków przyłączenia podmiot przyłączany opracowuje projekt techniczny przyłącza. Projekt, o którym mowa w ust. 1, wymaga uzgodnienia z Przedsiębiorstwem, które zajmuje pisemne stanowisko w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty jego złożenia".

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że budowa przyłącza stanowi proces budowlany regulowany Prawem budowlanym, w którym nie przyznano przedsiębiorstwu żadnego prawa do "uzgodnienia" projektu technicznego przyłącza wodociągowego czy kanalizacyjnego. W Prawie budowlanym nie ma ani bezwzględnego wymogu sporządzania projektu przyłącza, ani tym bardziej wymogu uzgadniania jego treści z Przedsiębiorstwem. Budowa przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego - w dacie odejmowania uchwały - mogła zostać wykonana w trybie art. 29a lub art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a więc skoro sam ustawodawca zwolnił inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc przedłożenia projektu budowlanego, a wśród dokumentów wymaganych do zgłoszenia pominął projekt przyłącza, to wskazanie w zaskarżonym regulaminie, że warunkiem przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci jest uzgodnienie z przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej narusza wskazane powyżej przepisy. Sąd zauważa, że z tych samych przyczyn wadliwy pozostaje ust. 3 § 19 precyzujący wymogi formalne projektu technicznego, oraz § 19 ust. 4 formułujący zastrzeżenie, że pisemne uzgodnienie Przedsiębiorstwa stanowi podstawę do rozpoczęcia budowy przyłącza. Ponieważ wszystkie jednostki przepisu § 19 załącznika do zaskarżonej Uchwały zostały w ocenie Sądu podjęte z przekroczeniem delegacji ustawowej, Sąd stwierdził nieważność całego § 19 załącznika do zaskarżonej Uchwały.

Kolejny zarzut Prokuratora dotyczył przekroczenia upoważnienia ustawowego i zakazania w przepisie § 22 ust. 3 odbiorcy lokalizacji budynków i budowli oraz nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych i kanalizacyjnych w pasach o szerokości 2 m z wyjątkiem kiedy Przedsiębiorstwo wyda pisemną zgodę na odstępstwo Przepis ten stanowił, że "Odbiorcy zabrania się lokalizacji budynków i budowli oraz nasadzania drzew i krzewów na sieciach wodociągowych w pasie o szerokości 2 m oraz na sieciach kanalizacyjnych w pasie o szerokości 2 m, chyba że Przedsiębiorstwo wyda pisemną zgodę na odstępstwo". Zarzut ten również był zasadny. Należy wskazać, że przepis § 22 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały ingerował w treść prawa własności, poprzez ograniczenie swobody w korzystaniu z nieruchomości, gdy tymczasem delegacja ustawowa zawarta w art. 19 u.z.z.w. nie obejmowała uprawnienia do wprowadzania ograniczeń w prawo własności. Zauważyć trzeba też, że zasady usytuowania budynków normuje ustawa Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Formułowanie zatem takich zakazów, jak zawarty w zakwestionowanym przez Prokuratora § 22 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały, wykracza poza delegację ustawową. Z tych też przyczyn uznając skargę za zasadną Sąd stwierdził nieważność § 22 ust. 3 załącznika do zaskarżonej Uchwały.

W skardze podniesiono też zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego i zobowiązania w przepisie § 32 załącznika do zaskarżonej Uchwały odbiorcy gdy przepływ przeciwpożarowy jest większy od obliczeniowego przepływu gospodarczego do zakupu i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego. Przepis ten stanowił, że: "Jeżeli Odbiorca pobiera wodę wspólnym przyłączem wodociągowym na potrzeby gospodarcze i potrzeby przeciwpożarowe, to w przypadku gdy obliczeniowy przepływ przeciwpożarowy jest większy od obliczeniowego przepływu gospodarczego, Odbiorca jest zobowiązany do zakupu i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego". Również ten zarzut skargi Sąd uznał za zasadny, a to z uwagi na brzmienie art. 15 ust. 3 u.z.z.w. na podstawie, którego "Koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca usług". Zgodzić należy się z Prokuratorem, że zobowiązanie w przepisie § 32 załącznika do zaskarżonej Uchwały odbiorcy gdy przepływ przeciwpożarowy jest większy od obliczeniowego przepływu gospodarczego do zakupu i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego nastąpiło bez upoważnienia ustawowego i jako jednoznacznie sprzeczne z aktem rangi ustawowej wymagało stwierdzenia nieważności.

Opisane powyżej okoliczności prowadzą do wniosku, że zaskarżone:§ 15 ust. 2, § 19, § 22 ust. 3 oraz § 32 załącznika do zaskarżonej Uchwały naruszają prawo w stopniu istotnym. Podkreślić trzeba, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy D. stanowi jedyny załącznik do zaskarżonej Uchwały.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, tj. stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w części obejmującej jego: § 15 ust. 2, § 19, § 22 ust. 3 oraz § 32.