Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 54/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 121 § 1, art. 247 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: Art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 63, art. 68, art. 71, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 218 ust. 1, art. 248
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdaca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła od importowanego samochodu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w pkt. I nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w B. P. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zmianami), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zmianami), art. 20 ust. 1, ust. 3 pkt a), c), art. 67, 78 ust. 1 i ust. 3, art. 243 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1 z późniejszymi zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdział 2, Tom 2, str. 307), rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. Nr L 286 z 28 października 2005 r.), art. 13, art. 16 ust. 1 lit. c, art. 22, art. 32 i art. 33 Protokołu Nr 3 do Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. L 300 z 31.12.1972 r. str. 189-280 ze zmianami, Polskie wydanie specjalne, Rozdział 11, Tom 11, str. 105-197), po rozpatrzeniu odwołania A. S. z dnia [...] września 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...[ z dnia [...] sierpnia 2007 r., określającej kwotę cła od importowanego samochodu osobowego marki Volkswagen [...], sprowadzonego według dokumentu SAD Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] grudnia 2006 r. S. C., przedstawiciel A. S., zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Volkswagen [...], rok produkcji 2001, numer nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. fakturę z dnia [...] grudnia 2006 r., określającą wartość przedmiotowego pojazdu w wysokości 1.700 CHF. Strona udokumentowała pochodzenie towaru deklaracją o unijnym preferencyjnym pochodzeniu, sporządzoną na ww. fakturze.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące kraju pochodzenia przedmiotowego towaru. Z pisma uzyskanego od Centrum Informacji Klienta Volkswagen oraz z materiału opisującego oznaczenie znaków numeru nadwozia VIN uzyskano informację, że samochody marki Volkswagen New Beetle produkowane są tylko w Meksyku.

Ponadto przed zwolnieniem towaru Naczelnik Urzędu Celnego w L. przeprowadził weryfikację zgłoszenia celnego, polegającą na kontroli zgłoszenia i załączonych dokumentów. Organ I instancji zakwestionował zadeklarowaną przez zgłaszającego wartość celną towaru. Została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., w której określono wartość celną towaru w wysokości 12.550,00 zł na podstawie wartości wynikającej z wyceny technicznej [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., w trybie art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu celnego. Wezwano do uiszczenia należności podatkowych w łącznej wysokości 3.236,00 zł. Do importowanego towaru została zastosowana preferencyjna zerowa stawka celna, stawka podatku akcyzowego 3,1%, stawka podatku od towarów i usług 22%.

W związku z wątpliwościami co do autentyczności deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru sporządzonej na fakturze z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz umieszczonego pod nią podpisu eksportera, Dyrektor Izby Celnej w B. P. działając w oparciu o postanowienia Protokołu Nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. przesłał kserokopię ww. faktury do weryfikacji przez szwajcarskie władze celne.

Pismem z dnia [...] maja 2007 r. szwajcarska administracja celna poinformowała, że przedmiotowy samochód ma pochodzenie z kraju trzeciego. Dlatego świadectwo pochodzenia jest nieważne.

Następnie po wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie, w zakresie określenia wysokości kwoty długu celnego, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zastosowano do importowanego towaru stawkę celną erga omnes dla krajów trzecich w wysokości 10%, określono kwotę cła podlegającą zaksięgowaniu w wysokości: 1.255,00 zł i wezwano do jej uiszczenia.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 13 ust. 1 Protokołu Nr 3 do Umowy z 31 grudnia 1972 r. między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. L 300 z 31.12.1972 r. str. 189-280 ze zmianami) preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu, które są transportowane bezpośrednio między Wspólnotą a Szwajcarią (...), zaś zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. Protokołu produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia:

a) świadectwa przewozowego EUR.1,

b) świadectwa przewozowego EUR-MED,

c) w przypadkach określonych wart. 22 ust. 1, deklaracji, zwanej "deklaracją na fakturze" lub "deklaracją EUR-MED na fakturze", sporządzonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji.

W przedmiotowej sprawie nie został zachowany warunek udokumentowania pochodzenia towaru świadectwem przewozowym EUR.1, EUR-MED, deklaracją na fakturze lub deklaracją EUR-MED na fakturze.

W świetle powyższego oraz w kontekście ustaleń weryfikacyjnych organ skonstatował, że władze celne Szwajcarii, jako jedyny organ uprawniony do weryfikacji preferencyjnych dowodów pochodzenia, stwierdziły, iż nie zostało potwierdzone unijne, preferencyjne pochodzenie samochodu. Ustalono, że towar posiada pochodzenie z kraju trzeciego, zatem dowód potwierdzający pochodzenie jest nieważny.

Preferencyjny dowód pochodzenia w postaci deklaracji na fakturze nie może zostać potraktowany jako prawidłowy dokument uprawniający do zastosowania wobec przedmiotowego towaru preferencji celnych.

Na potwierdzenie tezy o wiążącej mocy wyników weryfikacji organ odwoławczy przytoczył szereg orzeczeń sądowych (wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Lu 113/05, niepublikowany; wyrok NSA OZ w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA/Bd 565/03, niepublikowany; wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 8 września 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 777/97, Lex Polonica nr 333004)

Przeprowadzona procedura weryfikacji dowodu pochodzenia była w ocenie organu odwoławczego prawidłowa, a uzyskane wyniki weryfikacji zawierają jednoznaczną i wyraźną informację, że kontrolowany dowód pochodzenia nie może stanowić podstawy do utrzymania zastosowanych preferencji celnych.

Organ nie zgodził się ponadto z zarzutem naruszenia przepisów art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Strona w odwołaniu stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie było przesłanek do wszczęcia postępowania, ponieważ organ celny w trakcie weryfikacji zgłoszenia celnego dysponował wiedzą o kraju pochodzenia pojazdu. Tym samym wystąpienie do szwajcarskich władz celnych z zapytaniem co do pochodzenia pojazdu było bezcelowe.

Dyrektor Izby Celnej w B. P. powołał się w tym miejscu na art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, który umożliwia organom celnym przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli a posteriori wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami, niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje prawidłowości deklarowanych przez importera danych zawartych w zgłoszeniu celnym, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były nieprawidłowe może dokonać zmian zawartych w zgłoszeniu celnym.

Czynności kontrolne po zwolnieniu towaru podjęte przez organ celny na podstawie ww. przepisu stanowiły przesłankę do wszczęcia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z art. 165 § 1 i art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego. Wszczęcie postępowania nastąpiło po zwolnieniu towaru, mając na uwadze wyniki weryfikacji dowodu pochodzenia. Artykuł 165 § 1 musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji, ale i normują inicjatywę do podjęcia załatwienia określonych rodzajów spraw. Jeżeli w toku postępowania wszczętego z urzędu lub na wniosek strony zostanie ustalone, że kwota należności nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i art. 219 Wspólnotowego Kodeksu Celnego lub została zaksięgowana w wysokości niższej niż prawnie należna, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowić będzie art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 51 ustawy Prawo celne.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1) art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej z powodu nieumorzenia postępowania w sprawie, wszczętego w dniu 26 lipca 2007 r. pomimo, że w sprawie zapadło rozstrzygnięcie decyzją ostateczną wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie w dniu 21 grudnia 2006 r.,

2) art. 165 § 1 i art. 165 § 2 ustawy ze względu na to, że organ II Instancji utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji, który wszczął postępowanie i wydał nową decyzję, pomimo nie ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów w sprawie,

3) art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji przekroczenie prawa do swobodnej oceny dowodów.

Skarżący podał, że zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie wszczęte w dniu [...] lipca 2007 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. było postępowaniem bezprzedmiotowym, ponieważ decyzja w tej sprawie została już wydana i z tego względu zaskarżona decyzja powinna być uchylona a postępowanie umorzone.

W decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ I Instancji podniósł, że jedną z przyczyn ponownej weryfikacji dowodów i wszczęcia postępowania z urzędu jest powzięcie wątpliwości co do autentyczności dokumentów (Protokół Nr 3 do Umowy miedzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską, OJ L 300 z 31/12/1972 ze zm.). Organ ocenił, że miał uzasadnioną wątpliwość, co do statusu pochodzenia towaru i autentyczności dokumentu. Natomiast już w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. miał informację, że samochód produkowany jest w Meksyku i w oparciu o to dokonał wyliczeń wysokości długu celnego, wysokości podatku akcyzowego zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym i wysokość podatku VAT zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług.

Skarżący podkreślił, że w chwili wydania ostatecznej decyzji w dniu [...] grudnia 2006 r. organ wiedział o wszystkich okolicznościach i dowodach, które podniósł w postanowieniu o wszczęciu postępowania w dniu [...] lipca 2007 r. i w oparciu o które wydał zaskarżoną decyzję, natomiast ustawa ściśle określa przypadki, w których organ może wszcząć postępowanie zakończone ostateczną decyzją. Pomimo tego organ II Instancji utrzymał decyzję w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja wydana została w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Stan faktyczny sprawy jest następujący: Zgłoszenie przedmiotowego samochodu – Volkswagen [...] – do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD nr [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2006 r. Skarżący do dokumentu SAD dołączył m.in. fakturę z dnia [...] grudnia 2006 r. na kwotę 1.700 CHF wraz z umieszczoną na niej "deklaracją na fakturze" i jako wartość celną towaru wskazał 1700 CHF.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na podstawie art. 68 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE nr L 302 ze zm.), zwanego dalej WKC – celem weryfikacji zgłoszenia celnego – przeprowadził kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów. Następnie z uwagi na fakt, że stwierdził, iż zgłaszający w zgłoszeniu celnym zadeklarował nieprawidłowe dane dotyczące wartości celnej towaru, mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego, organ celny wydał decyzję, w której określił wartość celną towaru w wysokości 1255 zł, określił kwotę cła w wysokości 0 zł oraz określił stosowne kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług (art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.). Była to decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], która stała się ostateczna.

Po wydaniu ww. decyzji organ przystąpił do tzw. kontroli postimportowej, o której mowa w art. 78 WKC, tego samego zgłoszenia celnego zwracając się do władz celnych Szwajcarii o weryfikację "deklaracji na fakturze". Po otrzymaniu od nich odpowiedzi w brzmieniu "Ten samochód ma pochodzenie z kraju trzeciego. Dlatego to świadectwo pochodzenia jest nieważne", organ celny wszczął ponownie postępowanie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego SAD nr [...] i wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., którą określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją.

W myśl art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/ 92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z póżn. zm.) zwany dalej WKC przepisy prawa celnego składają się z niniejszego kodeksu oraz z przepisów wydanych w celu stosowania go we Wspólnocie lub w Państwach Członkowskich Wspólnoty. Zatem obrót towarami między Wspólnotą i państwami trzecimi uregulowany jest w szczególności właśnie w WKC, w przepisach wykonawczych do WKC (rozporządzenie Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. w sprawie ustanowienia przepisów w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny; Dz. U. UE. L. z 1993 r. nr 253, poz. 1) oraz w ustawie z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 622 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 1 Prawa celnego ustawa ta reguluje w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego zasady przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru, zasady postępowania z towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną, sposób przekazywania informacji do celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Wspólnoty oraz związane z tym prawa i obowiązki osób, a także uprawnienia i obowiązki organów celnych.

Stosownie do art. 73 ust. 1 Prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Każdy towar, który ma zostać objęty procedurą celną (w tym przypadku procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu), zostaje zgłoszony do tej procedury (art. 59 ust. 1 WKC). Zgłoszenie celne w formie pisemnej dokonywane jest na

oficjalnym formularzu, do którego dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (art. 62 WKC).

W przypadku zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty zgodnie z art. 218 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. w sprawie ustanowienia przepisów w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/29 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE.L z 1993 r. Nr 253/1) niezbędne jest załączenie:

1/ faktury, na podstawie której zgłaszana jest wartość celna towarów;

2/ deklaracji wartości towarów, jeżeli niezbędne jest ustalenie wartości towarów zgodnie z art. 28-36 WKC,

3/ dokumentów wymaganych w celu zastosowania preferencyjnych uzgodnień taryfowych lub innych środków uchylających zasady prawne mające zastosowanie dla zgłaszanych towarów , a także

4/ wszelkie inne dokumenty wymagane w celu zastosowania przepisów regulujących dopuszczenie zgłaszanych towarów do swobodnego obrotu.

S. C. działający w imieniu i na rzecz A. S. do zgłoszenia celnego dołączył wymagane dokumenty , umowę kupna sprzedaży z dnia [...] grudnia 2006 r. określającą wartość przedmiotowego samochodu zawierającą deklarację o jego unijnym, preferencyjnym pochodzeniu.

Prawodawca wspólnotowy jako wymóg konieczny dokonania odprawy celnej towarów, wprowadził obowiązek przedstawienia tychże towarów organowi celnemu oraz złożenia zgłoszenia celnego dotyczącego tego towaru. Organy celne przyjmując zgłoszenie celne sprawdzają jedynie zgodność i kompletność przedstawionych informacji w zgłoszeniu i załączonych do niego dokumentów, z formalnego punktu widzenia. Ustalenie, że zgłoszenie oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie takiego zgłoszenia przez organ celny o objęcie z mocy prawa zgłoszonego towaru wnioskowaną procedurą celną (art. 63 WKC).

Jednakże gdy organ celny poweźmie wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym czy też odnośnie autentyczności załączonych do niego dokumentów, może dokonać weryfikacji zgłoszenia celnego.

Organom celnym przysługuje uprawnienie przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego w dwóch momentach czasowych: przed zwolnieniem towaru do procedury celnej oraz po zwolnieniu towaru.

W pierwszym przypadku po przyjęciu zgłoszenia, ale przed zwolnieniem towarów, organ celny ma prawo dokonania weryfikacji zgłoszenia, celem czego może on przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów, zaś w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu organ celny może zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów (art. 68 lit.a WKC).

Stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie danych wskazanych w zgłoszeniu celnym powoduje zgodnie z art. 71 ust. 1 WKC, że organ celny przyjmie, jako podstawę do ustalenia należności celnych i podatkowych, a także dla zastosowania przepisów odnoszących się do wnioskowanej w zgłoszeniu procedury, wyniki przeprowadzonej weryfikacji.

Uszczegółowieniem powyższego przepisu jest art. 248 ust. 1-2 rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. w sprawie ustanowienia przepisów w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1993 r. nr 253, poz. 1), w myśl którego udzielenie zwolnienia stanowi podstawę zaksięgowania należności celnych przywozowych ustalonych na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu, natomiast jeżeli na podstawie kontroli przeprowadzonych przez organy celne mogą one określić kwotę należności celnych przywozowych różniącą się od kwoty wynikającej z danych zawartych w zgłoszeniu dlatego zaksięgowują kwotę należności wynikającą ze zgłoszenia celnego oraz zabezpieczają kwotę możliwych dodatkowych należności prowadząc postępowanie w celu ustalenia ostatecznej wysokości długu celnego (art. 248 § 1 ). Podstawą do wydania decyzji w takiej sytuacji jest art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 Prawa celnego.

Natomiast, gdy organ posiada dane niezbędne do ustalenia ostatecznej kwoty długu celnego to wydaje decyzję na podstawie art. 23 Prawa celnego w związku z art. 248 ust. 2. W decyzji tej jednocześnie dokonuje korekty danych zawartych w zgłoszeniu, jeżeli mają one wpływ na ustalenie tych należności celnych. Jednocześnie od razu księguje ostateczną kwot należności celnych.

Natomiast art. 78 WKC stwarza podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów, gdy objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych.

W przypadku ustalenia nieprawidłowości w zgłoszeniu celnym, które mają wpływ na wysokość należności celnych, bądź też na przepisy regulujące zadeklarowaną procedurę, organ celny wszczyna postępowanie w celu kontroli zgłoszenia celnego.

W zależności od tego, czy organ stwierdzi niedobór należności celnych czy też zaksięgowanie ich w wyższej kwocie, niż prawnie należna, wydaje on odpowiednio:

a/ decyzje o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego, na podstawie art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 prawa celnego, a także dodatkowej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym lub

b/ decyzję o zwrocie lub umorzeniu cła.

Zarówno postępowanie prowadzone na podstawie art. 68 WKC jak i na podstawie art. 78 WKC jest prowadzone według zasad i przepisów obowiązujących w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. poz. 8, Nr 60 z późn.zm.).

W sprawie niniejszej organ administracji przeprowadził kontrolę zgłoszenia celnego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. po raz pierwszy stosując przepisy art. 68 WKC i wydając stosowną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 23 ust. 2 i 3 Prawa celnego, a następnie kolejną weryfikację stosując przepisy art. 78 WKC i wydając kolejną decyzję na podstawie art. 220 ust. 1 WKC w związku z art. 51 Prawa celnego.

Prowadząc ponowną weryfikację zgłoszenia celnego organy obu instancji zdają się nie zauważyć, iż weryfikacja prowadzona na podstawie art. 78 WKC dotyczyła już nie pierwotnych danych zawartych w tym zgłoszeniu celnym, a de facto danych zawartych w decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...]. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ stwierdziwszy, że nieprawidłowe dane zawarte w kontrolowanym zgłoszeniu celnym miały wpływ na dług celny dokonał zmiany tych niewłaściwych danych czyli dokonał ich korekty i określił wysokość ostatecznych należności celnych decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Na tej podstawie organ dokonał zaksięgowania ostatecznej kwoty należności celnej.

W związku z powyższym organ celny bez wzruszenia powołanej powyżej decyzji ostatecznej nie mógł prowadzić kolejnego postępowania celnego w celu weryfikacji zgłoszenia celnego i określenia długu celnego , gdyż ta kwestia była już objęta rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej.

Zdaniem Sądu organ celny przeprowadzając kontrolę celną niezależnie od aspektu czasowego jej dokonywania prowadzi to postępowanie ad meritum i ma obowiązek dokonać oceny i rozstrzygnięcia czy przyjęte zgłoszenie celne jest prawidłowe czy nie.

W ocenie sądu w sytuacji, gdy istniała w obrocie prawnym decyzja ostateczna w przedmiocie określenia wartości celnej towaru i wysokości długu celnego, wydana po przeprowadzeniu kontroli zgłoszenia celnego, organ celny rażąco naruszył prawo, wszczynając kolejne postępowanie w przedmiocie określenia wysokości długu celnego i wydając kolejną w tym przedmiocie decyzję, nie wzruszając uprzednio istniejącej już decyzji ostatecznej.

Stosownie do art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Ordynacja podatkowa, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

O rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną można mówić wówczas, gdy zachodzi tożsamość czterech elementów występujących w obu sprawach, a mianowicie: podmiotów, przedmiotu, stanu faktycznego i stanu prawnego.

W ocenie sądu nie ulega wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2006 r. dotyczyła określenia wartości celnej, cła, podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług, tj. kwoty należności wynikających z długu celnego dotyczącego zgłoszenia celnego według dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Od decyzji tej nie złożono odwołania, jest prawomocna.

Decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] listopada 2007 r. również dotyczyły określenia kwoty należności celnych dotyczących zgłoszenia celnego według dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. pomimo że treść zgłoszenia celnego na skutek ww. decyzji już zawierała inne dane. Zachodzi więc tożsamość stanu faktycznego oraz tożsamość podmiotowa i przedmiotowa postępowania w stosunku do postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r.

Odnośnie tożsamości stanu prawnego stwierdzić trzeba, że wprawdzie organ jako podstawę prawną podał art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 Prawa celnego (które nie stanowiły podstawy prawnej w przypadku decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.), jednakże w świetle przytoczonych przepisów jest to wciąż ta sama sprawa – sprawa ustalenia należności wynikających z długu celnego w ostatecznej wysokości.

Nie wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. narusza pewność obrotu i zasadę zaufania obywateli do organów celnych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej); niemożliwe byłoby bowiem ustalenie przez stronę momentu, kiedy organ nie mógłby juz przeprowadzić kolejnej weryfikacji zgłoszenia celnego i wydać kolejną decyzję określającą kwotę wynikającą z długu celnego. Strona ma bowiem prawo uważać, że skoro organ poddał jej zgłoszenie celne weryfikacji, co skutkowało wydaniem decyzji określającej kwotę należności celnych, to decyzja ta będzie ostateczna i niezmienna, chyba że zostanie obalona poprzez nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji ostatecznej.

Organ miał szereg możliwości wynikających z przepisów prawa. Po przyjęciu zgłoszenia celnego mógł je poddać weryfikacji przed zwolnieniem towarów i po stwierdzeniu, że oprócz nieprawidłowych danych w zakresie wartości celnej, ale również pochodzenia towaru, mógł dokonać zaksięgowania kwoty należności wynikających ze zgłoszenia celnego oraz zabezpieczenia kwoty możliwych dodatkowych należności, prowadząc dalsze postępowanie w celu ustalenia ostatecznej wysokości długu celnego (art. 248 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do WKC). Zaksięgowanie należności celnych faktycznie ma oczywiście odpowiednik formalnoprawny w postaci decyzji o zaksięgowaniu należności wynikających z długu celnego. Jednakże po przeprowadzeniu weryfikacji, już w trybie art. 78 WKC, w przypadku istnienia poprzednio wydanej decyzji ostatecznej, organ może wydać kolejną decyzję na podstawie art. 220 WKC oraz 51 Prawa celnego tylko po wzruszeniu poprzedniej decyzji. Nie ma możliwości, by dwie lub więcej decyzji ostatecznych dotyczących określenia należności wynikających z długu celnego dotyczącego konkretnego, tego samego zgłoszenia celnego, funkcjonowały obok siebie w obrocie prawnym.

To, że organy celne pozwoliły, by tak się stało, oznacza, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, a w sprawach skarg na decyzje lub postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się w trybie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 73 Prawa celnego), a zatem ustalenie, że zaskarżona decyzja wydana została w warunkach, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej , w oparciu o wyżej powołane przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dawało podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Oznacza to, że ustosunkowywanie się do merytorycznych zarzutów skargi jest bezprzedmiotowe.

Ze wskazanych powyżej względów, wobec tego, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. P. wydana została z określonym w art. 247 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej rażącym naruszeniem prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.