Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 933/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. B.A.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art.17 ust. 1-1b, art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.:Dz.U. z 2020 r. poz. 111 zez m.)-dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania M.J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J.P.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołało treść przepisów u.ś.r. regulujących instytucję świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podkreśliło, że o ustalenie przedmiotowego świadczenia skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła wnioskiem z dnia 26 stycznia 2021 r. W oparciu o przedłożoną do wniosku dokumentację ustalono, że wymagająca opieki J.P. legitymuje się, wydanym na czas określony do dnia 31 stycznia 2022 r., orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, której powstanie datuje się od 59-go roku życia. Jest wdową, posiada trójkę pełnoletnich dzieci. Zakres wykonywanych przez skarżącą czynności opiekuńczych obejmuje: higienę osobistą (codziennie), wymiana pielucho majtek (3-4 razy dziennie), przygotowywanie ubrań, ubieranie (codziennie), ćwiczenia fizyczne (codziennie), mierzenie ciśnienia (w razie potrzeby), podawanie lekarstw (3 razy na dzień, raz w nocy), przygotowywanie i podawanie posiłków (kilka razy dziennie), wizyty lekarskie, opłacanie rachunków, zakupy, realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych, czytanie (w razie potrzeby), palenie w piecu (w razie potrzeby/codziennie). Z akt sprawy wynika nadto, że z tytułu opieki nad matką skarżąca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, z którego zgodnie z oświadczeniem rezygnuje w momencie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Ponadto z przeprowadzonych w dniach 10 lutego 2021 r. oraz 2 czerwca 2021 r. wywiadów środowiskowych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pracującym dorywczo mężem oraz dwójką uczących się dzieci. Wymagająca opieki matka skarżącej mieszka na posesji obok. Nie jest osobą leżącą, jednak charakter jej schorzeń – zaburzenia psychiczne powodują, że nie jest osobą samodzielną i w codziennym funkcjonowaniu wymaga stałej pomocy i opieki. Ma problemy z pamięcią, nie rozpoznaje najbliższych członków rodziny, nie kontroluje potrzeb fizjologicznych. Wymaga stałego nadzoru, gdyż w przypadku oddalenia się od miejsca zamieszkania, co zdarzało się w przeszłości, nie jest w stanie samodzielnie wrócić. Z uwagi na powyższe matka nie jest w stanie pozostać sama w domu chociaż na kilka godzin. Skarżąca wyjaśniła, że jest jedyną osobą, która może zapewnić opiekę, gdyż pozostała dwójka jej rodzeństwa pracuje zawodowo i mieszka w innych miejscowościach. Wskazała nadto, że do końca marca 2020 r. pracowała zawodowo godząc powyższe z sprawowaną opieką nad matką. Jednak z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia matki, aktualnie nie jest w stanie wykonywać jakiejkolwiek pracy, nawet w niepełnym wymiarze czasu. W oparciu o przedłożone dokumenty ustalono, że skarżąca wraz z mężem są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,5562 ha fizycznych (0,5099 ha przeliczeniowego). Skarżąca oświadczyła, że od dnia 1 kwietnia 2020 r. nie jest rolnikiem. Z załączonych do akt sprawy oświadczeń rodzeństwa skarżącej J.K. oraz K.P. wynika, że z uwagi na miejsce zamieszkania oraz wykonywaną pracę zawodową nie sprawują oni opieki nad matką. Jedyną osobą sprawującą te opieką jest skarżąca. Dodatkowo K.P. oświadczył, że nie łoży na matkę żadnych środków finansowych, gdyż jest jedynym żywicielem własnej rodziny.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Z. powołując się na przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, na brak bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Dodatkowo przywołując przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. organ wskazał na brak spełnienia przesłanki cezury czasowej powstania niepełnosprawności matki skarżącej.

W odwołaniu od powyższej decyzji M.J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie w całości kwestionowanej decyzji, a nadto o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie przedmiotowego świadczenia, zarzucała naruszenie:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

o uchylenie w całości kwestionowanej decyzji, nadto o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu strona wskazała, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. Podkreśliła, że istotą wnioskowanego świadczenia jest rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która takiej opieki wymaga. Przywołany przepis nie uzależnia natomiast otrzymania przedmiotowego świadczenia od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Skarżąca wcześniej pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, co już wiązało się z koniecznością zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, a tym samym w dniu złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca była osobą bierną zawodowo, co nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

Utrzymując w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji, Kolegium wskazało, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekło niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Powyższe oznacza, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie 25 roku życia. Tym samym zarzut odwołania, co do naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznać należało za zasadny.

Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W tym zakresie Kolegium wskazało, iż jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych skarżąca spełnia dwie z trzech przesłanek pozytywnych przyznania przedmiotowego świadczenia tj.: wymagająca opieki J.P. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a skarżąca jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Nie została spełniona natomiast trzecia z przesłanek, tj. istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Kolegium podkreśliło, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Chodzi zatem o sprawowanie stałej, ciągłej i osobistej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie zawsze bowiem ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Kolegium z przywołanych wyżej istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych wynika, iż wskazany przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad matką nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też pracy w gospodarstwie rolnym. Wykonywane przez stronę czynności opiekuńcze nad matką w dużej mierze sprowadzają się do czynności, które nie wymagają stałej i całodobowej opieki, a są wykonywane w każdej rodzinie (gotowanie, sprzątanie, palenie w piecu, koszenie trawy, robienie zakupów, "dokumentacja medyczna i urzędowa"). Możliwe jest zatem takie zorganizowanie sprawowanej opieki, w tym przy udziale domowników, aby dalej ją sprawując, nie musiała rezygnować z aktywności zawodowej. Kolegium wskazało również, iż w sprawowanej opiece może pomóc rodzeństwo, które także jest zobowiązane do alimentacji względem matki. Obowiązek alimentacyjny wynikający wprost z treści art. 129 § 1 k.r.o. ciąży bowiem w równym stopniu na wszystkich dzieciach. Przy czym sprawowanie opieki nad rodzicem nie musi być wykonywane przez wszystkie dzieci bezpośrednio i polegać na osobistym świadczeniu. Realizacja obowiązku alimentacyjnego względem osoby niepełnosprawnej, w sytuacji braku możliwości sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym może polegać na dostarczaniu środków pieniężnych na sfinansowanie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Jeżeli więc najbliżsi krewni powierzają opiekę and sowim bliskim danej osobie, to oni, jako osoby zobowiązane do alimentacji, a nie Skarb Państwa, winni zrekompensować utratę zarobków opiekunowi.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż skoro skarżąca nie spełnia przesłanek pozytywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w sprawie nie ma znaczenia wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Sprawa nie mogła być bowiem rozpoznawana w kontekście zbiegu uprawnień do świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zakwestionował stanowisko Kolegium dotyczące wystąpienia przesłanki uniemożliwiającej przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tj. brak związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Pełnomocnik podniósł, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Pełnomocnik zauważa, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżąca ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nawet w najmniejszym wymiarze czasowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga M.J. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie w treści wniesionej skargi strona skarżącą zawarła wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, a druga ze stron – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w udzielonej odpowiedzi na skargę przystąpiło do powyższego wniosku.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.J. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z sprawowaną opieką nad matką J.P.

Podstawę prawną wydania kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a. oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111)- dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że M.J. jest córką wymagającej opieki J.P., a co za tym idzie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki, na zasadach określonych przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o. Bezspornym pomiędzy stronami jest także to, że J.P. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym Wobec powyższego uznać należy, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednakże z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż nie doszło do łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnioskodawczyni nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Wskazać na wstępie wymaga, że powołanego wyżej przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Podkreślenia również wymaga, że zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym może się różnić w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi zatem w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co również istotne, stały, długoterminowy i stały charakter opieki nie może być utożsamiany z wykonywaniem czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 716/21; z 2 lutego 2017, I OSK 2201/15; wyrok WSA w Łodzi z 20 czerwca 2020 r., II SA/Łd 218/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., III SA/Kr 634/21; wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 841/21; z 16 września 2021 r., III SA/Gd 563/21; wyroki WSA w Olsztynie z 21 października 2021 r., II SA/Ol 708/21, z 21 października 2021 r., II SA/Ol 776/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone do akt oświadczenia strony, co do zakresu i charakteru świadczonej opieki oraz przeprowadzony wywiad środowiskowy czynią zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie bowiem zauważyło, że sporządzony przez skarżącą wykaz wykonywanych czynności nie stanowi stałej opieki, a co za tym idzie nie wyklucza całkowicie podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomimo, co nie budzi wątpliwości, codziennego charakteru świadczonej opieki, zakres wykonywanych przez stronę czynności sprowadza się w istocie do prowadzenia gospodarstwa domowego. Czynności typu przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie, sprzątanie, czy też robienie zakupów, należą do typowych czynności dnia codziennego, które są także wykonywane przez osoby aktywne zawodowo. Co więcej większość czynności, na które wskazuje skarżąca, nie jest wykonywana codziennie, co potwierdza sama strona. Natomiast wskazane przez skarżącą czynności stricte opiekuńcze nad matką, to jest podawanie lekarstw, mierzenie ciśnienia, towarzyszenie w trakcie wizyt lekarskich, czy też pampersowanie nie stanowią czynności, które uniemożliwiają podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczy w ocenie Sądu, wskazane przez stronę schorzenie, na które cierpi matka skarżącej. Nie bagatelizując stanu zdrowia J.P. podkreślenia jednak wymaga, że z akt sprawy nie wynika, iż w/w jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Wręcz przeciwnie, na co wskazuje sama skarżąca, matka samodzielnie spożywa posiłki, porusza się, a wszelkie ograniczenia zdrowotne wynikające z zaburzeń o charakterze psychicznym wymagają sprawowania nad nią dozoru, który jak słusznie podnosi Kolegium, przy właściwej organizacji mógłby być wykonywany przy pomocy współdomowników. W tym miejscu podkreślić należy, że jakkolwiek sprawowanie opieki nie wymaga wspólnego zamieszkania opiekuna z osobą wymagającą opieki, jednakże podnoszony przez stronę zasadniczy argument braku możliwości pozostawienia matki samej w domu chociaż na kilka godzin pozostaje w kontrze do dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że matka skarżącej zamieszkuje samodzielnie.

W ocenie Sądu, w sprawie nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż J.P. posiada dwoje innych pracujących dzieci, J.K. zamieszkałą w N. oraz K.P. zamieszkałego w miejscowości B., położonej w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania matki. Wyżej wymienieni na równi ze skarżącą są zobowiązani do alimentacji względem matki i winni wspomagać stronę w sprawowaniu opieki nad matką, czy to poprzez osobiste świadczenie tej opieki, czy też poprzez świadczenia o charakterze pieniężnym, które częściowo mogłyby zostać przeznaczone np. na opłacenie czasowej opieki nad J.P., sprawowanej przez osobę trzecią. Powyższe pozwoliłoby skarżącej na podjęcie zatrudnienia, choćby w częściowym wymiarze, bądź też prowadzenie posiadanego przez stronę gospodarstwa rolnego, na którym praca nie jest ograniczona sztywnymi godzinami.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez nią żądania. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Ponadto nie będąc związanym zarzutami skargi Sąd stwierdza, iż dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

is