Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 201/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 3 par 2 pkt 1-4, pkt  8, art. 134 par 1,art. 149 par 1 pkt 1 , art. 119 pkt 4 , art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 37 par 1 pkt 1 , art. 12 par 1 i 2 , art. 35 par 1-3, art. 36
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1 pkt 13, art. 112a ust. 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. A. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, II. stwierdza, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego R. A. w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego R. A. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. A. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2022 r. R. A. (dalej powoływany jako: Skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Wojewody (dalej: Wojewoda) w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy domagając się:

1) zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku,

2) stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,

3) zasądzenia na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych,

4) zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Jak wskazano w uzasadnieniu powyższej skargi, w dniu [...] marca 2019 r. Wojewoda wydał decyzję orzekającą o odmowie udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji Skarżący, w dniu [...] kwietnia 2019 r, złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Niemniej jednak organ II instancji nie rozpoznał odwołania w terminie określonym przepisami, w związku z czym, Skarżący kierował do organu pisma o przyspieszenie sprawy, a [...] sierpnia 2020 r. wniósł ponaglenie.

Następnie, Skarżący wniósł skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W wyniku jej rozpoznania, WSA w Warszawie, w dniu 18 grudnia 2020 r., wydał wyrok o sygn. IV SAB/Wa 1185/20, w którym stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2019 r., przyznał od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

Kolejno, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. orzekającą o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium [...].

W konsekwencji, w dniu [...] listopada 2020 r., Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia [...] października 2020 r.

Sąd w dniu 7 maja 2021 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 246/21 wydał wyrok, w którym uwzględnił skargę i w konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia [...] października 2020 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terenie Rzeczpospolitej.

Wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r. o sygn. IV SA/Wa 246/21 został doręczony na adres pełnomocnika Skarżącego w dniu 7 czerwca 2021 r. Od tego czasu, na adres pełnomocnika Skarżącego nie wpłynęła decyzja po wyroku WSA, a także żadna inna korespondencja, która mogłaby wskazywać, że Organ podjął jakiekolwiek działania zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, iż wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 35 §3 k.p.a., niniejsza sprawa nie została załatwiona w terminie.

W związku z powyższym, w dniu [...] sierpnia 2021 r., Skarżący złożył ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pismem z dnia [...] września 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przesłał ponaglenie do Wojewody. Zaś w dniu [...] października 2021 r., w ślad za otrzymanym przez pełnomocnika Skarżącego pismem, Wojewoda przesłał ponaglenie wraz z aktami sprawy do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Do dnia złożenia skargi, w objętym skargą postępowaniu nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie.

Skarżący podkreślił, iż oczekiwał na wydanie uchylonej w Wyroku WSA z dnia 7 maja 2021 r. sygn. IV SA/Wa 246/21 decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2020 r. przez ponad 19 miesięcy. Przy czym również skarga złożona na decyzję Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców z [...] października 2020 r. została przekazana do WSA po terminie określonym w art. 54 § P.p.s.a. Zatem objęta skargą bezczynność nie jest pierwszym naruszeniem praw przysługujących Skarżącemu, a wręcz powtarzalnym zachowaniem organu. Szczególnie istotnym jest także fakt, iż przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w związku z czym przewlekłość jest szczególnie dotkliwa, bowiem uniemożliwia jego normalne i swobodne funkcjonowanie na terytorium kraju. Skarżący mieszka na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, prowadzi życie rodzinne, bowiem posiada małoletnią córkę, z którą ma ustalone kontakty, a także wykonuje pracę zarobkową. Poza naruszeniem więc zasady zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej oraz informowania stron została naruszona także zasada praworządności

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w dniu [...] sierpnia 2021 r. wpłynęły do urzędu akta sprawy o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2021 r.

Kolejno w dniu [...] września 2021 r. w niniejszej sprawie wpłynęło ponaglenie Skarżącego skierowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zostało ono przekazane zgodnie z właściwością do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie rozpatrzył przedmiotowego ponaglenia.

Jak wyjaśnił organ, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, po dokonaniu dogłębnej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów, przekazanych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaszła konieczność podjęcia szeregu czynności, od których uzależnione jest wydanie rozstrzygnięcie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydając wyrok uchylający zarówno decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i poprzedzającą ją decyzję Wojewody uznał za niewystarczające ustalenia faktyczne związane z pobytem Skarżącego na terytorium Polski oraz jego relacją z małoletnią córką. W wydanym wyroku wskazano na zasadność ustalenia okoliczności uzasadniających niezbędność pobytu Skarżącego na terytorium Polski i na tej podstawie dokonania oceny aspektów życia rodzinnego, legalności pobytu a także niebezpieczeństwa przerwania prowadzonego życia rodzinnego.

Jak wskazał Wojewoda, mając na uwadze wydany wyrok i wskazaną w jego uzasadnieniu konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy, organ prowadzący postępowanie pismem z [...] grudnia 2021 r. wezwał do osobistego stawienia się w organie w celu złożenia wyjaśnień świadków, informując o powyższym Skarżącego. Jednocześnie Wojewoda wystąpił do Placówki Straży Granicznej w S. z wnioskiem o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pod adresem zamieszkania Skarżącego, a także w miejscu zamieszkania - matki jego małoletniej córki.

Organ prowadzący postępowanie zwrócił się ponadto w dniu [...] grudnia 2021 r. do Sądu Rejonowego w S. o przesłanie odpisu wyroku o zasądzeniu alimentów na rzecz małoletniej córki a także o przesłanie odpisu ugody sądowej dotyczącej kontaktów z dzieckiem. W późniejszych datach były podejmowane inne czynności.

W związku z oczekiwaniem na sprawozdanie z przeprowadzenia przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wywiadu środowiskowego, przekazanie dokumentów z Sądu Rejonowego w S. a także konieczność odebrania wyjaśnień od świadków, postępowanie zostało przedłużone o kolejny miesiąc, czyli do [...] stycznia 2022 r., o czym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Strona została powiadomiona pismem z [...] grudnia 2021 r.

Zdaniem organu, rozważając czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie należy wskazać, że sprawa nie mogła być załatwiona w terminie krótszym. Niezwłocznie mogą być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają zatem sprawy, w których, jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych.

Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy o udzielenie Skarżącemu żądanego zezwolenia, organ pierwszej instancji nie mógł zakończyć postępowania w terminie jednego miesiąca. Ze względu na brak uzupełnienia dokumentacji sprawa nie mogła zakończyć się wydaniem decyzji również w terminie dwóch miesięcy od przekazania sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Dokonanie czynności procesowych wymagało bowiem poprzedzenia ich ponowną wnikliwą analizą zgromadzonych w sprawie licznych dokumentów stanowiących akta sprawy, a także ustalenia sposobu przeprowadzenia tych czynności w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Jak wywiedziono dalej, istotnie badane postępowanie o udzielenie obywatelowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski prowadzone jest przez organy administracji od 2018 r. (wniosek cudzoziemca wpłynął do Wojewody w dniu [...] lutego 2018 r.), jednakże powyższe zdecydowanie potwierdza zawiłość sprawy. Ponadto ilość prowadzonych obecnie przed Wojewodą spraw o wydanie zezwoleń na pobyt jest bardzo duża, stąd też możliwości organu w niezwłocznym rozpatrzeniu każdej sprawy są znacznie ograniczone. Postępowanie administracyjne w niniejsze sprawie zostało natomiast zorganizowane w taki sposób, aby czynności niezbędne do wydania rozstrzygnięcia (w szczególności odebranie wyjaśnień do protokołu przesłuchania) zostały przeprowadzone z zachowaniem procedur bezpieczeństwa w związku z obowiązującym stanem epidemii COVID-19. Powyższe ma na celu ograniczenie liczby kontaktów na terenie urzędu i minimalizowanie ryzyka zakażenia zarówno pracowników urzędu jak i klientów. Wprawdzie czynności podejmowane przez Wojewodę odbywały się w pewnych odstępach czasowych, lecz nie było to związane z opieszałością, pozornością czy nieuzasadnionym przedłużaniem terminów przez organ w celu opóźnienia załatwienia sprawy.

Nadmieniono także, iż w postępowaniach o udzielanie cudzoziemcom zezwoleń na pobyt na terytorium RP organ zasadniczo dąży do wydania decyzji pozytywnej tj. legalizującej pobyt cudzoziemca. Decyzja organu musi być jednak wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o kompletny i wyczerpujący materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wykonuje ustawowe działania konieczne do wnikliwego wyjaśnienia sprawy, zmierzające do jej załatwienia.

Repliką z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego odniósł się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę podkreślając, iż po wydaniu wyroku, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, w szczególności wbrew dyspozycji art. 36 §1 k.p.a. nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyny zwłoki, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy oraz nie pouczył Skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia. Nadmienił także, iż organ podjął czynności dowodowe oraz przesłał pierwsze pismo, w którym zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie (po upływie siedmiu miesięcy od wydania wyroku).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej powoływanej jako: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygając w niniejszej sprawie wskazać należy, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91; dalej: nowelizacja). Na mocy art. 1 pkt 13 nowelizacji dodano art. 112a ustawy o cudzoziemcach. W ust. 1 ww. artykułu przewidziano, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym w myśl art. 112a ust. 2 nowelizacji termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie. W przepisie art. 13 nowelizacji przewidziano przepisy intertemporalne. I tak w myśl art. 13 ust. 1 nowelizacji wskazano, że w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 [ustawa o cudzoziemcach] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 nowelizacji jeżeli terminy załatwienia spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W tej sytuacji podstawowym problemem jest ocena wpływu rzeczonej nowelizacji na sytuację prawną strony skarżącej w niniejszej sprawie, uwzględniając fakt, że skarga na bezczynność organu została wniesiona [...] listopada 2021 r. czyli przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 17 grudnia 2021 r.

Z przepisu art. 13 nowelizacji wynika, że w celu zmiany m.in. terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy ustawodawca posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy.

Wobec faktu, że przepisy nowelizacji nie zawierają żadnych przepisów przejściowych dotyczących zmiany przepisów P.p.s.a. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Zakres działania sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym. Skarga została złożona przez stronę przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Zarzuty skargi odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego na moment wniesienia skargi a zatem Sąd nie może dokonywać kontroli legalności bezczynności lub przewlekłości w oparciu o przepisy, których strona nie mogła znać na moment jej wniesienia. W konsekwencji niemożliwym jest zastosowanie w sprawie przepisów ustawy nowej (podobnie WSA we Wrocławiu w wyroku z 17 lutego 2021 r. sygn. akt. III SAB/Wr 2437/21).

Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – powoływanej dalej jako: k.p.a.). Bezczynność ma miejsce, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie.

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Rozpatrując skargę na bezczynność Wojewody wniesioną w badanej sprawie, nie można tracić z pola widzenia, iż w postępowaniu tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 grudnia 2020 r. sygn. akt. IV SAB/Wa 1185/20 dopatrzył się bezczynności organu odwoławczego i stwierdził, że owa bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu potwierdzenie kwalifikowanego naruszenia prawa w zakresie terminowości prowadzenia postępowania w jego dalszym toku nakłada na organ szczególny obowiązek dbałości przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie zasad. Oznacza to, iż w razie niemożności rozpatrzenia sprawy w terminie szczególne znaczenie ma wykonywanie obowiązków określonych w art. 36 k.p.a. tj. zawiadamianie strony o zwłoce z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. W badanej sprawie niewątpliwe organ z tego obowiązku się nie wywiązywał, albowiem po zwrocie akt przez organ odwoławczy wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie w dniu [...] sierpnia 2021 r., do czasu wniesienia skargi z [...] listopada 2021 r. niewątpliwie Wojewoda nie podejmował żadnych czynności skierowanych do wnioskodawcy. Stąd zarzut skargi w powyższym zakresie jest oczywiście uzasadniony.

Jeśli chodzi natomiast o wskazywaną w odpowiedzi na skargę konieczność dogłębnej analizy zgromadzonych dowodów jako okoliczności uzasadniającej przedłużenie terminu załatwienia sprawy, należy dostrzec, iż sąd administracyjny uchylając zapadałe na wcześniejszym etapie postępowania rozstrzygnięcie wskazał na okoliczności, które winny zostać przez organ wyjaśnione oraz środki dowodowe mogące posłużyć temu celowi (przesłuchanie obojga rodziców w obecności psychologa, pozyskanie materiałów z postępowania dotyczącego ustalenia kontaktów ojca z dzieckiem). Jest bezspornym, iż w okresie do wniesienia skargi organ nie podjął w powyższym zakresie żadnych działań, a pierwsze czynności w tym zakresie miały miejsce w dniu [...] grudnia 2021 r. Jakkolwiek z uwagi na sytuację wywołaną pandemią przeprowadzenie przesłuchania niewątpliwe wiąże się z problemami natury organizacyjnej, jednak podobnych utrudnień nie sposób dopatrzyć się w innych czynnościach podejmowanych po przeszło czterech miesiącach od zwrotu akt, takich jak: wystąpienie do Placówki Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego czy wystąpienie do Sądu Rejonowego o przesłanie odpisu wyroku o zasądzeniu alimentów oraz odpisu ugody sądowej. Przy czy należy podkreślić, iż nawet gdyby organ takie czynności podejmował w objętym skargą okresie, nie zwalniało go to z obowiązku informowania strony na zasadzie art. 36 ust. 1 k.p.a.

Stwierdzenie, iż organ przez okres przeszło czterech miesięcy nie podejmował żadnych czynności i nie informował skarżącego o przyczynach zwłoki oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania i to w sytuacji, gdy na wcześniejszym etapie postępowania stwierdzono rażąco naruszającą prawo bezczynność organów administracji a z kolejnego wyroku sądu administracyjnego wynikały wiążące organ na zasadzie art. 153 P.p.s.a. wskazówki co do dalszego jego toku nakazuje przyjąć, iż w sprawie wystąpiła bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Przy czym zaistnienie kolejnego okresu bezczynności, w którym zaniechano wykonania wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, dawało podstawy do stwierdzenia na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., (sygn. akt II SAB/Ol 21/19) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 16 czerwca 2021 r. (sygn. akt. I SAB/Wr 495/21), że dokonując oceny czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

Z uwagi na fakt, że do dnia orzekania w niniejszej sprawie organ nie oświadczył czy zakończył postępowanie, a zwłaszcza czy wydał merytoryczną decyzję, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Odnosząc się do wyrażonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a, Sąd miał na uwadze, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z napływem wniosków składanych przez cudzoziemców oraz sytuacją epidemiologiczną. Niemniej opisane wyżej okoliczności dają podstawy do przyjęcia, iż mimo istnienia obiektywnych trudności po stronie organu, zaistniały też okoliczności świadczące o braku staranności w działaniach organu w tej sprawie. Jakkolwiek ustalanie więzi rodzinnych w sytuacji zmiennych stanowisk uczestników postępowania administracyjnego jest zadaniem skompilowanym, to jednak organ nie przedstawił żadnego przekonującego wyjaśnienia dla zaistniałego niepodejmowania żadnych czynności przez okres przeszło 4 miesięcy. Dlatego Sąd uznał, że żądanie przez Skarżącego przyznania sumy pieniężnej co do zasady jest słuszne. Jednak kwotę w wysokości [...] zł uznano za wygórowaną, za adekwatną uznając kwotę [...]zł. W ocenie Sądu jest ona adekwatna do stopnia zawinienia organu w zaistnieniu opisanego wyżej stanu bezczynności. Suma pieniężna ma charakter pewnego rodzaju rekompensaty za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ, jednak nie jest równoważna z odszkodowaniem za poniesioną szkodę. Jej przyznanie zostało pozostawione uznaniu sądu i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Stwierdzenie bezczynności otwiera skarżącemu drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 4171 § 3 k.c. w zw. z art. 448 k.c.). Wówczas Skarżący, który w wyniku zwłoki poniósł szkodę, będzie zobligowany udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt jej poniesienia, wysokość oraz związek przyczynowy między szkodą, a zwłoką organu (art. 6 kodeksu cywilnego).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art.205 § 2 P.p.s.a.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl