Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 678/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 4, ust. 2, art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 1, ust. 4, ust. 8-9, ust. 11, art. 30c ust. 3 pkt 1, art. 31 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 330
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu oznaczonego wnioskiem o dofinansowanie w ramach konkursu Osi Priorytetowej III oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 678/14

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] Zarząd Województwa [...] oddalił protest A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od etapu oceny merytorycznej projektu o nazwie "Wprowadzenie nowych usług i udoskonalenie już świadczonych w firmie A Sp. z o.o." złożonego w ramach konkursu nr [...] dla Działania III.6 Rozwój mikro – i małych przedsiębiorstw Osi priorytetowej III: Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013.

W uzasadnieniu Zarząd Województwa [...] podniósł, że złożony przez spółkę w dniu 29 sierpnia 2011r. wniosek o dofinansowanie projektu podlegał ocenie formalnej i merytorycznej w ramach konkursu na podstawie Kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013. Zgodnie z Zasadami wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 oraz § 16 i 17 regulaminu konkursu wniosek został pozytywnie oceniony na etapie oceny formalnej, a następnie został przekazany do oceny merytorycznej. W wyniku oceny merytorycznej dokonanej przez dwóch członków Komisji Konkursowej projekt został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu, a mianowicie z kryterium wykonalności finansowej, wykonalności instytucjonalnej oraz trwałości projektu. Eksperci dokonujący oceny projektu jednoznacznie stwierdzili, że przedstawiona analiza ekonomiczno – finansowa zawiera błędy mające bezpośredni wpływ na wartość środków pieniężnych, jak również złą kondycję finansowa, co w konsekwencji oznacza brak możliwości przyznania pozytywnej oceny. Pismem z dnia 9 stycznia 2012r. Instytucja Pośrednicząca II stopnia, którą jest Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł., poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie merytorycznej. W wyniku rozpatrzenia protestu Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] przekazał projekt do ponownej oceny przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia. W notatce służbowej z weryfikacji złożonego protestu przez zewnętrznego eksperta wskazano, że podstawą negatywnej oceny wykonalności finansowej przez członków Komisji Konkursowej był błąd popełniony przez wnioskodawcę w Tab. 4.3 (tj. rachunku przepływów środków pieniężnych), gdzie wskazano na niezgodność stanu środków pieniężnych na początek 2011r. ze stanem środków pieniężnych na koniec 2010r. Sprawozdanie cash flow zostało sporządzone poprawnie wskazując, że przepływy finansowe przedstawione na 2011 r. jako punkt odniesienia przyjmują koniec II kw. 2011. Niezgodność stanu środków pieniężnych na koniec okresu "n" ze stanem tych środków na początek okresu następującego po nim "n+1", nie oznacza błędu, jeśli stan środków pieniężnych na koniec okresu "n+1" jest zgodny ze stanem tych środków na koniec okresu przejściowego pomiędzy okresami "n" i "n+1", tj. okresu bieżącego. Okres bieżący należy traktować jako poglądowy wycinek sytuacji finansowej wnioskodawcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku, który może być zaprezentowany w analizie finansowej jako część okresu "n+1" lub jako odrębny okres. Zaprezentowane w odniesieniu do niego dane stanowią jedynie pomocnicze informacje. Ze względu na brak szczegółowych regulacji, w jaki sposób okres bieżący należy traktować w relacji z okresami "n" i "n+1", za dowolne uznać trzeba traktowanie okresu bieżącego w sporządzaniu analizy finansowej, szczególnie w zakresie cash flow. Mając na uwadze powyższą argumentację Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego przekazał projekt do ponownej oceny. Uchwałą z dnia [...] Zarząd Województwa [...] jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...], oddalił protest skarżącej spółki ze względu na niespełnienie kryterium dostępu wykonalności finansowej oraz trwałości projektu. W zakresie spełnienia kryterium wykonalności instytucjonalnej protest wnioskodawcy został uwzględniony.

Nie zgadzając się z powyższą oceną spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 lutego 2014r., III SA/Łd 89/14, stwierdził, że ocena projektu złożonego przez skarżącą spółkę została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...].

Ponownie rozpatrując protest Zarząd Województwa [...] stwierdził, że spór sprowadza się do oceny, czy wniosek spełnia kryteria merytoryczne dostępu wykonalności finansowej oraz trwałości projektu. Do przeprowadzenia ponownej i kolejnej już oceny merytorycznej zostali powołani, eksperci – członkowie Komisji Konkursowej, którzy nie byli zaangażowani w przygotowanie projektu lub w poprzednią ocenę. Osoby te nie są związane z projektodawcami stosunkiem osobistym lub służbowym tego rodzaju, że mogłoby to wywołać wątpliwości, co do bezstronności przeprowadzonych czynności. Eksperci złożyli oświadczenie w tym zakresie. Dokonując ponownej oceny eksperci wystąpili do Dyrektora Centrum Obsługi Przedsiębiorcy z prośbą o wystąpienie do wnioskodawcy o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Pismem z dnia 9 maja 2014r. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy stosownie do § 17 ust. 9 Regulaminu konkursu, wystąpiło do prezesa spółki o złożenie wyjaśnień w terminie 3 dni roboczych w następującym zakresie:

1) w odniesieniu do tabeli l.4 "Przepływy środków pieniężnych" – czy w kolumnie Rok 2011 ujęto dane za pełen rok obrachunkowy 2011, a tym samym czy wnioskodawca wypełnił tabelę zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu (pkt l.6), zgodnie z którą "rok n" to okres obejmujący dane finansowe za pełen rok obrachunkowy (np. jeżeli sprawozdanie za okres bieżący obejmuje dane finansowe za dwa kwartały, wówczas rok n obejmuje to sprawozdanie oraz prognozę na kolejne dwa kwartały,

2) dlaczego na początek 2011r. podano stan środków pieniężnych z końca II kw. 2011r. a nie z końca 2010r. (zgodnie z wytycznymi wypełniania tabel finansowych) oraz

3) uszczegółowienie co składa się na kwoty ujęte w pozycji "Inne korekty" w tabeli 1.4 "Przepływy środków pieniężnych" (wiersz A.6) w 2011r. oraz 2012r.

W dniu 15 maja 2014r. skarżąca spółka przedłożyła stosowne wyjaśnienia. Wyjaśnienia te wraz z dokumentacją projektu zostały przedłożone ekspertom, którzy ponownie przystąpili do oceny wniosku o dofinansowanie. W wyniku oceny projektu pod względem spełnienia kryterium "wykonalność finansowa" obaj eksperci stwierdzili, że projekt nie spełnia tego kryterium. Ekspert pierwszy uzasadniając ocenę wskazał, że przyjmuje wyjaśnienia wnioskodawcy, że w jego mniemaniu kolumnę pod hasłem rok n (w tym wypadku rok 2011) należało wypełnić uwzględniając tylko dane prognozowane na drugie półrocze 2011r. zamiast tak jak podano w instrukcji ("np. jeżeli sprawozdanie za okres bieżący obejmuje dane finansowe za dwa kwartały, wówczas rok n obejmuje to sprawozdanie oraz prognozę na kolejne dwa kwartały"). Wnioskodawca jasno stwierdził, że we wniosku przyjął prezentację z podziałem na dwa okresy i stan gotówki jest zgodny z danymi zaprezentowanymi w bilansie i rachunku zysków i strat bezpośrednio z nich wynika. Przepływy środków pieniężnych są elementem wynikowym z bilansu i rachunku zysków i strat i zawartych tam prognoz. Jeżeli prezentacja danych za rok 2011 została podzielona na dwa okresy, to łączne przychody w 2011r. prognozuje się na kwotę 1135,2 tys. zł (454,1+681,1). W związku z powyższym błędnie wypełniono tabelę 1.3 Rachunek zysków i strat. W Biznes planie pkt 1.1 w opisie założeń przyjętych do prognoz finansowych napisano, że zgodnie z przeprowadzonym badaniem popytu na nowe usługi założono, że "w 2012r. nastąpi wzrost przychodów o 20% w stosunku do roku poprzedniego, w 2013r. o 30% a w kolejnych latach o 20% w stosunku do roku poprzedniego". Tabela 1.3 Rachunek zysków i strat nie odzwierciedla przyjętych założeń. W 2012r. wykazano przychody mniejsze niż w 2011r. o 317,9 tys. zł, a w 2013r. wykazano obroty mniejsze niż w 2011r. o 72,7 tys. zł. W tabeli tej brak jest spójności z przyjętymi założeniami, a wartości w tabeli wskazują na negatywny wpływ projektu na działalność firmy i zmniejszenie obrotów po realizacji projektu. W związku z powyższym analiza finansowa nie została przeprowadzona poprawnie i nie można uznać, że kryterium to zostało spełnione. Z kolei ekspert drugi w uzasadnieniu oceny, wskazał że projekt nie spełnia kryterium wykonalność finansowa ze względu na błędy i niespójności w przeprowadzonej analizie finansowej. W tabeli 1.4 wniosku o dofinansowanie "Przepływy środków pieniężnych – wartość środków pieniężnych na początek 2011r. jest różna od wartości środków pieniężnych na koniec okresu poprzedniego – 2010r. Wezwany do wyjaśnień wnioskodawca poinformował, że: "1) W tabeli 1.4 "Przepływy środków pieniężnych" dla roku 2011 podano przepływy dla II półrocza a nie dla całego roku 2011. W zaprezentowanych we wniosku danych w tabeli 1.4 jako punkt początkowy przyjęto ostatni zamknięty okres sprawozdawczy, czyli dzień 30 czerwca 2011r. Wskazano zmiany środków pieniężnych od ostatniego zaprezentowanego okresu, czyli od 30 czerwca 2011 do końca 2011r. ze względu na fakt, że pozwala to ocenić zaplanowane inwestycje w prognozowanym okresie, czyli w drugim półroczu 2011r. oraz planowane źródła ich finansowania z wyłączeniem inwestycji już zrealizowanych na dzień 30 czerwca 2011r. Przepływy we wniosku zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a sposób ich prezentacji w ujęciu półrocznym nie jest w żaden sposób niezgodny z "Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 1.6)". Zgodnie z tym zapisem zaprezentowano w tabeli 1.4 dane na okres bieżący, czyli l i II kwartał 2011r. i dane prognozowane na III i IV kwartał 2011r. w pozycji (Rok 2011). Zapis Instrukcji wskazuje jednoznacznie, że prognoza przepływów w tabeli 1.4 powinna być sporządzona na kolejne dwa kwartały, czyli na III i IV kwartał 2011r. Stąd w zaprezentowanych "Przepływach środków pieniężnych – tabela 1.4" na koniec 2011r. zaprezentowano prognozę przepływów za drugie półrocze 2011r. a nie od początku do końca 2011r. Przepływy zostały pokazane w dwóch niezależnych okresach: historycznym (l i II kw. 2011) i prognozowanym (IIl i IV kw. 2011). Z "Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 1.6) wynika jednoznacznie, że rok 2011 powinien zawierać dane za okres bieżący l i II kwartał 2011r. i dane prognozowane na III i IV kwartał 2011r. — łącznie cały rok. Przy takim przyjęciu analiza zawiera błędy, ponieważ wartość środków pieniężnych na początek 2011r. jest różna od wartości środków pieniężnych na koniec okresu poprzedniego – 2010r. Nawet przyjmując wyjaśnienia wnioskodawcy oraz stanowisko eksperta zewnętrznego (powołanego przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego) przedstawiona analiza zawiera jedynie dane z III i IV kw. 2011r., co skutkuje brakiem zgodności i konsekwencji w prezentacji danych w pozostałych tabelach analizy finansowej. I tak np. w "Założeniach do prognoz finansowych" 1.1 (str. 43 wniosku) podano, że "na podstawie analizy danych historycznych przeprowadzonej w firmie na potrzeby prognoz oraz aktualnego poziomu przychodów założono, że poziom przychodów ze sprzedaży na koniec roku 2011 wzrośnie do 680 tys. zł. Przyjmując wyjaśnienia wnioskodawcy, że poz. "rok 2011 dot. jedynie II półrocza 2011r., konsekwentnie przychody netto ze sprzedaży za cały rok 2011 powinny wynieść 1.135,2 tys. zł (okres bieżący l-ll kw. 2011r. – 454,1 tys. zł + 681,1 dane z II półrocza 2011r.). W dalszej części w "Założeniach do prognoz finansowych" wnioskodawca podaje, że "w przypadku realizacji tej inwestycji w związku z faktem, że jej zakończenie przewidziano w drugim półroczu 2012r., zgodnie z przeprowadzonym badaniem popytu na nowe usługi założono, że w 2012r. nastąpi wzrost przychodów o 20% w stosunku do roku poprzedniego, w 2013r. o 30% a w kolejnych latach o 20% w stosunku do roku poprzedniego". Tym samym "przychody netto ze sprzedaży 2012r. powinny wynieść 1.362,2 tys. zł (tj.120% kwoty 1.135,2 tys. zł tj. całego roku 2011), a nie jak wskazano w analizie poniżej 817,3 tys. zł. To samo dotyczy kolejnych lat 2013 – 2015. W przypadku wzięcia pod uwagę wytycznych zawartych w Standardach Rachunkowości i przyjęcia, że pozycja w tabelach analizy "rok 2011" to dane dotyczące całego roku 2011, analiza zawiera błędy, ponieważ wartość środków pieniężnych na początek 2011r. jest różna od wartości środków pieniężnych na koniec okresu poprzedniego – 2010r. Z kolei w przypadku uwzględnienia wyjaśnień wnioskodawcy, że w przedstawionej analizie rok 2011 zawiera jedynie dane z III i IV kw., jedynie dane dotyczące "Przepływów środków pieniężnych" zaprezentowane zostały prawidłowo. Inne dane przedstawione w analizie, np. "Przychody netto ze sprzedaży tabela 1.3 zostały wskazane nieprawidłowo i w sposób niespójny do "Założeń do prognoz finansowych". W ocenie Zarządu Województwa [...] z powyższych względów analiza ekonomiczna i finansowa nie została przygotowana prawidłowo, a więc nie można uznać przedmiotowego kryterium za spełnione. W wyniku powtórnej oceny kryterium trwałość projektu obaj eksperci zgodnie stwierdzili, że mając na uwadze błędy i niespójności w analizie finansowej nie można zagwarantować zachowania wymaganego okresu trwałości projektu. Ze względu na błędną analizę finansową nie sposób stwierdzić, iż kryterium zostało spełnione. Zarząd Województwa [...] dokonując ponownej oceny merytorycznej wniosku, poddał projekt ponownej ocenie przez Komisję Konkursową. Spółka w uzasadnieniu protestu wskazała na to, że ocena wniosku pod względem spełnienia kryterium wykonalność finansowa została przeprowadzona z pominięciem zasad rachunkowości, a osoby dokonujące oceny wniosku dokonały własnych przesunięć okresów rozliczeniowych i wyliczeń przez co uzyskały ujemne saldo gotówki na koniec 2011r. Przedstawione we wniosku przepływy finansowe prezentują prawidłowe dane, przez co wszystkie pozycje Rachunku zysku i strat bilansu oraz wskaźników są identyczne jak w złożonym wniosku o dofinansowanie. Różnica dotyczy jedynie przepływów w 2011r. Zaprezentowane dane wskazują na stan gotówki w kwocie 44,1 tys. zł na koniec roku 2011. O poprawności sporządzonej analizy finansowej świadczyć ma również fakt złożenia przez spółkę czterech wniosków do różnych banków o kredyt inwestycyjny i obrotowy. W wyniku oceny kondycji finansowej spółki jeden z banków przyznał kredyt inwestycyjny z długoletnim okresem jego spłaty na korzystnych warunkach. Z kolei w zakresie kryterium trwałość projektu spółka w proteście podniosła, że analiza została przeprowadzona prawidłowo, a sama ocena sporządzona została w oparciu o popełnione przez oceniających własne wyliczenia i popełnione przy tym błędy. Spółka użyła podobnej argumentacji jak w odniesieniu do kryterium wykonalności finansowej. Spółka w proteście zakwestionowała również wiedzę oraz umiejętności ekspertów. Zarząd Województwa [...] wyjaśnił dalej, że ponowna ocena została przeprowadzona w oparciu o postanowienia § 17 regulaminu konkursu oraz kryteria wyboru projektów określone w § 15 tegoż regulaminu. Stosownie do Szczegółowego opisu kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 w ramach kryterium merytorycznego dostępu ocenie podlega, czy analiza finansowa i ekonomiczna/kosztów i korzyści projektu zostały przeprowadzone poprawnie. Weryfikacji podlegają przyjęte założenia (czy podane źródła szacunku nakładów i przychodów są poprawne, czy założenia i uwarunkowania ekonomiczne są racjonalne i umożliwiają osiągnięcie jak najwyższego stopnia wykorzystania inwestycji przez odbiorców) oraz prawidłowość metodologiczna i rachunkowa (poprawność dokonanych wyliczeń, poprawność kalkulacji przychodów, poprawność prognozy kosztów), czy koszty kwalifikowalne w projekcie są uzasadnione i zaplanowane w odpowiedniej wysokości, poprawność ustalenia poziomu dofinansowania z uwzględnieniem przepisów w zakresie pomocy publicznej oraz projektów generujących dochód, czy beneficjent otrzymujący pomoc nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 9 – 11 Komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Z kolei w ramach kryterium merytorycznego dostępu trwałość projektu. Ocenie podlega trwałość finansowa i instytucjonalna projektu, w ramach której analizie podlega czy deklarowane zasoby finansowe wnioskodawcy, jak również przyjęta forma organizacyjna funkcjonowania projektu są wystarczające do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania projektu po zakończeniu jego realizacji ocenie podlega również to, czy beneficjent wykorzystuje produkty projektu zgodnie z przeznaczeniem, a projekt w pełni spełnia założone w nim cele. Sprawdzeniu podlega możliwość zapewnienia przez beneficjenta trwałości operacji, czyli niepoddania znacznej modyfikacji w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Ocena projektu pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu jest oceną logiczną (tak/nie). Niespełnienie jednego z warunków określonych w kryteriach powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury. Wnioskodawca został wezwany pismem z dnia 9 maja 2014r. do złożenia stosownych wyjaśnień w zakresie przedstawionej we wniosku analizy finansowej. Wnioskodawca w piśmie z dnia 14 maja 2014r. złożył wyjaśnienia potwierdzając przedstawioną argumentację w proteście. W ocenie Zarządu Województwa [...] przedstawione we wniosku o dofinansowanie w części związanej z analizą finansową informacje nie są przedstawione w sposób konsekwentny, jednolity i zawierają błędy arytmetyczne w obliczeniach. Przychody netto ze sprzedaży określone w tabeli 1.3 zostały wskazane nieprawidłowo w stosunku do założeń do prognoz finansowych. W takim przypadku przychody netto ze sprzedaży za cały rok 2011 powinny wynieść 1.135,2 tys. zł (okres bieżący l i II kw. 2011r. – 454,1 tyś zł oraz za II półrocze od 1 lipca do 31 grudnia 2011r. w kwocie 681,1 tyś zł). W dalszej części analizy finansowej w "Założeniach do prognoz finansowych" spółka wskazała, że "w przypadku realizacji tej inwestycji w związku z faktem, że jej zakończenie przewidziano w drugim półroczu 2012r., zgodnie z przeprowadzonym badaniem popytu na nowe usługi założono, że w 2012r. nastąpi wzrost przychodów o 20% w stosunku do roku poprzedniego, w 2013r. o 30% a w kolejnych latach o 20% w stosunku do roku poprzedniego". Tym samym Przychody netto ze sprzedaży 2012r. powinny wynieść 1 362,2 tys. zł (tj. 120% kwoty 1.135,2 tys. zł, tj. całego roku 2011), a nie jak wskazano w analizie poniżej 817,3 tys. zł., w przypadku 2013r. – 1.475,8 tys. zł a nie 1.062,5 tys. zł, w 2014 – 1.771,0 tys. zł a nie 1275,0 tys. zł. Dla 2015r. powinny wynieść 2.125,2 ty. zł a nie 1530,0 tys. zł. Nie sposób ocenić pozytywnie kryterium wykonalności finansowej w przypadku, gdy prezentowane dane nie wynikają konsekwentnie z przyjętego przez spółkę sposobu sporządzenia analizy finansowej. Przy takich błędach nie może przeważyć argumentacja o dobrej kondycji finansowej spółki domniemanej na podstawie udzielonego przez instytucję finansową kredytu inwestycyjnego na korzystnych warunkach. Ocena kondycji finansowej dokonana przez bank nie może mieć decydującego wpływu na wynik oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu, chociażby z tego względu, że bank mógł dokonywać analizy na podstawie innych założeń. Analiza kondycji spółki przez bank na potrzeby przyznanego kredytu inwestycyjnego pozostaje bez wpływu na ocenę wykonalności finansowej projektu. Wyjaśnienia składane przez wnioskodawcę na etapie oceny merytorycznej nie są elementem uzupełnienia czy poprawy wniosku. Mogą być jedynie pewną interpretacją treści, faktów, itp. W związku z tym, że kryterium merytoryczne dostępu trwałość projektu jest ściśle powiązane z kryterium wykonalności finansowej nie sposób ocenić pewnych aspektów projektu – zachowania trwałości, w oderwaniu od pewnych cech wnioskodawcy, np. kondycji finansowej i poprawności przedstawionej analizy finansowej i ekonomicznej. Przedstawiona we wniosku analiza finansowa ze względu na błędy i niespójności nie gwarantuje, że cele projektu zostaną utrzymane po zakończeniu jego realizacji i, że projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji w rozumieniu art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006. Negatywna ocena co do kryterium wykonalności finansowej rzutuje na ocenę kryterium trwałości projektu. Została również zachowana zasada przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz zasada wyboru, w oparciu o ustalone kryteria projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego, są realizowane m.in. poprzez upublicznienie kryteriów wyboru projektu. Zostały one opublikowane wraz z pozostałą dokumentacją konkursową, w szczególności ogłoszeniem konkursu, regulaminem konkursu, projektem umowy o dofinansowanie, na stronie internetowej jednostki organizującej konkurs – Centrum Obsługi Przedsiębiorcy. Wniosek spółki był oceniany w sumie przez siedmiu ekspertów. Dwóch ekspertów oceniało projekt na etapie jego oceny merytorycznej, jeden ekspert na etapie oceny protestu oraz kolejnych dwóch na etapie ponownej oceny merytorycznej oraz kolejnych dwóch po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wszyscy eksperci zgodnie stwierdzili, że przedstawiona w dokumentacji projektu analiza finansowa zawiera znaczące błędy w zakresie niezgodności stanu środków pieniężnych na początek 2011r. ze stanem środków pieniężnych na koniec 2010r. Jedynie zdaniem eksperta oceniającego zasadność protestu, w przypadku potraktowania przedstawionego w analizie finansowej okresu bieżącego jako poglądowego wycinka sytuacji finansowej wnioskodawcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku, mogłoby prezentować dane dla część okresu "n+1" lub jako okresu odrębnego, a zaprezentowane dane mogłyby stanowić jedynie pomocnicze informacje. Zdaniem Zarządu Województwa [...] w pełni zasadne jest stanowisko prezentowane przez pozostałych sześciu ekspertów, których zadaniem było dokonanie oceny pod względem poprawności wyliczeń arytmetycznych i rachunkowych oraz przyjętych założeń i prawidłowości metodologicznej i rachunkowej. Obaj eksperci, dokonujący ponownej oceny projektu, przed ponowną oceną zapoznali się zarówno z argumentacją spółki przedstawioną w proteście oraz ze stanowiskiem eksperta zewnętrznego, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2014r. oraz wyjaśnieniami złożonymi w dniu 15 maja 2014r. Ocena ekspertów dokonywana jest w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie oraz na podstawie skrupulatnej analizy zapisów wniosku o dofinansowanie.

W skardze na powyższą informację zawartą w uchwale z dnia 8 lipca 2014r., spółka A wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W skardze tej spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz.U. z 2009r., nr 84, poz. 712), zwanej dalej z.p.p.r., przez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz brak zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów w zakresie, w jakim instytucja oddaliła protest mimo, że eksperci uznali argumentację co do sposobu analizy przepływów pieniężnych;

2. art. 31 ust. 1 z.p.p.r. poprzez naruszenie zasady bezstronności i rzetelności w ocenie wniosku polegające na oddaleniu protestu w oparciu o rzekome uchybienia, które nie leżały u podstawy pierwotnej negatywnej oceny merytorycznej, mimo uwzględnienia argumentacji zawartej w proteście, zaniechanie rzetelnej analizy oceny ekspertów, zwłaszcza w zakresie w jakim czynią oni niczym niepoparte oraz oczywiście sprzeczne z zasadami rachunkowości założenie rzekomo za wyjaśnieniami beneficjenta, że w rachunku zysków i strat oraz bilansie w pozycji "2011" prezentowane są jedynie dane za II półrocze 2011r., nie zaś za cały rok, mimo że bilans oraz rachunek zysków i strat nie był wcześniej kwestionowany oraz nie stanowił przedmiotu wyjaśnień beneficjenta;

3. art. 26 ust. 2 z.p.p.r. w zw. § 17 ust. 9 regulaminu konkursu poprzez odstąpienie od wezwania wnioskodawcy do złożenia ewentualnych wyjaśnień w zakresie rachunku zysków i strat oraz bilansu na etapie oceny merytorycznej, skoro wątpliwości w tym zakresie powzięto dopiero po kontroli legalności dokonanej przez sąd administracyjny;

4. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 330 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości oraz pkt 1 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 III Oś Priorytetowa Gospodarka, Innowacyjność, Przedsiębiorczość Działanie III.6 Rozwój Mikro – i Małych Przedsiębiorstw w zakresie, w jakim organ bezzasadnie z góry zakłada, że w rachunku zysków i strat oraz bilansie w pozycji "2011" prezentowane są jedynie dane za II półrocze 2011r., co ma prowadzić do rzekomej nieprawidłowości analizy finansowej, podczas gdy przyjęty przez organ sposób prezentacji danych w rachunku zysków i strat oraz bilansie naruszałby podstawowe zasady rachunkowości;

5. pkt IV a I p. 2 Szczegółowego opisu kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 (dalej: "Szczegółowe kryteria") przez uznanie, że wniosek nie spełnia kryterium dostępu – wykonalności finansowej, podczas gdy wniosek kryterium sto pełnia, zaś zawarta w nim analiza finansowa jest prawidłowa;

6. pkt IV a I p. 5 Szczegółowych kryteriów przez uznanie, że wniosek nie spełnia kryterium dostępu – trwałość projektu, podczas gdy wniosek kryterium to spełnia w całości;

7. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 30e z.p.p.r. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku SA w Łodzi z 28 lutego 2014 r. III SA/Łd 89/14, zwłaszcza z zakresie, w jakim organ nie dokonał rzetelnej oceny opinii ekspertów.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że u podstaw pierwotnej negatywnej oceny merytorycznej legły zastrzeżenia dotyczące rachunku przepływów pieniężnych. W tym zakresie wniosła protest, przedstawiła stosowaną argumentację, która została uwzględniona przez eksperta zewnętrznego. Co istotne, w zaskarżonej uchwale organ w zasadzie uwzględnił zarzuty protestu dotyczące prezentacji danych w rachunku spornym rachunku przepływów pieniężnych. Uwzględnienie tych zarzutów winno doprowadzić organ do uwzględnienia protestu. Tyle tylko, że uwzględniając argumenty protestu dotyczące rachunku przepływów pieniężnych organ bezrefleksyjnie w ślad za nowymi ekspertami stwierdził, że błędami dotknięty jest rachunek zysków i strat oraz bilans. Organ przyjął bowiem, że w rachunku zysków i strat oraz bilansie skarżąca zaprezentowała jedynie dane za II półrocze 2011r. Tyle tylko, że spółka w żadnych wyjaśnieniach ani w treści wniosku nie wskazywała, że w bilansie i rachunku zysków i strat pozycja 2011 dotyczy jedynie II półrocza, a nie całego roku. W przeciwieństwie do rachunku przepływów pieniężnych, co do którego brak jest jasnych reguł prezentacji danych w przepisach prawa, w przypadku rachunku zysków i strat oraz bilansu zasady prezentacji danych są wyraźnie zakreślone w ustawie o rachunkowości. Do zasad tych spółka się zastosowała, prezentując dane na 31 grudnia 2011r. za cały rok. Organ nie wykonał wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 lutego 2014r., III SA/Łd 89/14, albowiem po raz kolejny nie dokonał rzetelnej oceny opinii ekspertów. Opinie te, zwłaszcza wydane po wyroku, w zakresie w jakim przyjmują bezpodstawne założenie, że skarżąca w rachunku zysków i strat oraz bilansie 2011r. zaprezentowała jedynie dane za II półrocze tego roku są jaskrawie arbitralne. W toku ponownej oceny wezwano skarżącą do wyjaśnień w zakresie przepływów pieniężnych. Spółka udzieliła odpowiedzi wyjaśniających przyjęte założenia w przedmiocie prezentowania danych w przepływach finansowych, wskazując że jedynie przepływy pieniężne obejmują II półrocze 2011r. Z przytoczonych przykładów jednoznacznie wynikało, że dane w rachunku zysków i strat zostały zaprezentowane narastająco na koniec roku 2011 zgodnie z ustawą o rachunkowości, a jedynie dane uzupełniające w postaci przepływów finansowych prezentują zgodnie z wytycznymi przepływy na drugie półrocze. Kwestionując opinie ekspertów, skarżąca spółka zarzuciła sprzeczność z przepisami ustawy o rachunkowości i wytycznymi COP w punkcie I, który jednoznacznie określa, że prezentacja danych winna odbywać się zgodnie z ustawą o rachunkowości. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o rachunkowości, do którego wprost odwołuje się przepis I. 13 Instrukcji wypełniania wniosku, w przypadku skarżącej spółki ma pełne zastosowanie w zakresie bilansu i Rachunku zysków i strat, które jest zobowiązana sporządzać. Oznacza to, że skoro zgodnie z wytycznymi do wniosku nie ma okresów porównawczych w postaci II półrocza 2010 spółka jest zobowiązana prezentować dane w rachunku zysków i strat oraz bilansie tak jak we wcześniejszych okresach, czyli narastająco. W złożonym wniosku o dofinansowanie powyższe dane tak zostały zaprezentowane. W przypadku rachunku zysków i strat i bilansu, odmiennie niż ma to miejsce w odniesieniu do rachunku przepływów pieniężnych, prawodawca przewidział wyraźne reguły ich sporządzania. Skarżąca się do nich zastosowała. Organ nie zauważył tym samym odmienności rachunku zysków i strat od rachunku przepływów pieniężnych, choć ustawa o rachunkowości ani wytyczne do wniosku, w przeciwieństwie do rachunku zysków i strat, nie precyzują kwestii przepływów finansowych w stosunku do podmiotów, które ustawowo nie są zobowiązane do ich sporządzania, a takim właśnie podmiotem jest skarżąca. Stąd ocena eksperta zewnętrznego, że bilans i rachunku zysków i strat został sporządzony prawidłowo, a zgodnie z dowolnością interpretacji zasad sporządzania przepływów oraz złożonymi wyjaśnieniami również przepływy zostały sporządzone prawidłowo. Eksperci powołani przez COP, chcąc za wszelką cenę wytknąć błędy w analizie finansowej, przyjmując niczym niepoparte założenie, że skarżąca w ten sam sposób prezentowała dane w przepływach pieniężnych, rachunku zysków i strat oraz bilansie, zdają się nie zauważać, że ich rzekomo prawidłowe wyliczenia naruszałyby podstawowe zasady rachunkowości spółek. Gdyby skarżąca zaprezentowała w rachunku zysków i strat oraz bilansie pod pozycją 2011r. jedynie dane za II półrocze 2011r., stanowiłoby to podstawę do negatywnej oceny projektu z uwagi na naruszenie zasady sporządzania rachunku zysków i strat wynikającej m.in. z art. 5 ustawy o rachunkowości oraz pkt 1.13 Instrukcji. Nawet gdyby dopiero na etapie ponownej oceny protestu pojawiły się wątpliwości co do przyjętego sposobu prezentowania danych w dotychczas niekwestionowanym bilansie i rachunku zysków i strat, zasada przejrzystości i równego dostępu do środków wymagała co najmniej zwrócenia się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień w trybie § 17 ust. 9 regulaminu konkursu. Organ odstąpił od podjęcia takiej czynności, przyjmując jednocześnie wyjaśnienia dotyczące rachunku przepływów pieniężnych. Organ nie wykluczył prawidłowości prezentacji danych w rachunku przepływów pieniężnych, która była podstawą negatywnej oceny merytorycznej projektu. Rzekome nieprawidłowości dotyczące prezentacji danych w rachunku zysków i strat oraz bilansie, oparte są na niczym nieuzasadnionych domniemaniach ekspertów, które stoją ponadto w sprzeczności z przepisami ustawy o rachunkowości. Organ po raz kolejny, z uchybieniem art. 153 p.p.s.a., bezrefleksyjnie przyjął stanowisko ekspertów, nie dokonując nawet elementarnej analizy, czy domniemania przyjęte przez nowych ekspertów znajdują jakiekolwiek podstawy w przepisach prawa, wniosku i wyjaśnieniach. Gdyby organ taką analizę przeprowadził, winien dojść do wniosku, że dane w dotychczas niekwestionowanym rachunku zysków i strat oraz bilansie zaprezentowano prawidłowo, zgodnie z wymogami rachunkowości, zaś projekt spełnia kryteria dostępu. Argumentację skargi spółka podtrzymał w piśmie z dnia 11 września 2014r.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 11 września 2014r. podniósł m.in., że wszystkie dane prezentowane we wniosku powinny stanowić spójną całość. Informacje podawane przez beneficjenta powinny z siebie wzajemnie wynikać i stanowić swoją logiczną konsekwencję. Niezależnie od przyjętego wariantu brak jest przejrzystości, jasności i spójności danych. Prawidłowość prezentacji danych finansowych powinna wynikać ze sposobu przygotowania wniosku, a organ nie może przyjmować domniemania prawidłowości sporządzenia dokumentacji konkursowej, w sposób zgodny z ustawą o rachunkowości i innymi przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1803/06, LEX nr 304131). Z kolei wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają one sposób ich postępowania w przyszłości. Mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006r., I OSK 1377/05, LEX nr 281309 czy wyrok NSA z dnia 13 września 2006r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073).

W myśl art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną uchwałę oraz mając na uwadze wiążące wytyczne i ocenę prawną zawartą w podjętym w tej sprawie poprzednio wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2014r., III SA/Łd 89/14, uwzględniającym poprzednią skargę spółki w tej sprawie, Sąd uznał, iż obecna skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz.U. z 2009r., nr 84, poz. 712), zwanej dalej z.p.r., oraz Regulaminu Nr RPLD.03.06.00-3/11 ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 Oś priorytetowa III: Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość Działanie: III.6 Rozwój mikro - i małych przedsiębiorstw, zwanego dalej regulaminem konkursu, jak i mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego, tj. Zasad procedury odwoławczej w ramach regionalnego programu operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 z dnia 14 września 2010r., zwanego dalej zasadami proceduralnymi.

W pierwszej kolejności podnieść jednak należy, iż protest firmy A Sp. z o.o. w sprawie jej wniosku o dofinasowanie projektu "Wprowadzenie nowych usług i udoskonalenie już świadczonych" był przedmiotem oceny wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2014r., III SA/Łd 89/14. Uchylając tym wyrokiem poprzednią uchwałę rozpoznającą ten protest, tj. uchwałę nr 1707/13 z dnia 18 grudnia 2013r., sąd wskazał, że "informacja zwarta w zaskarżonej uchwale nie spełnia wymogów określonych w treści art. 30b ust. 1 i ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Stanowi bowiem jedynie powtórzenie ocen poszczególnych ekspertów, natomiast nie zawiera szczegółowego odniesienia się do zarzutów stawianych w proteście, jak i odmiennej oceny eksperta zewnętrznego". Sąd w tym wyroku zauważył, że "eksperci C i D, którzy ponownie oceniali wniosek pod względem merytorycznym, nie odnieśli się do merytorycznych wyjaśnień strony zawartych w proteście, jak i opinii eksperta zewnętrznego. W tej sytuacji, wątpliwości Sądu budzi bezkrytyczne przyjęcie przez Instytucję Zarządzająca opinii ekspertów C i D, którzy w ogóle nie ustosunkowali się do stanowiska eksperta zewnętrznego". Dalej sąd przypomniał, że "ekspert zewnętrzny uznał, że zakwestionowane kryteria dostępu zostały przez Spółkę spełnione. W tym zakresie w zaskarżonej uchwale Instytucja Zarządzająca, przy skrajnych ocenach, nie wyjaśniła dlaczego przyjmuje opinie ekspertów C i D, natomiast nie jest dla niej wiarygodne stanowisko eksperta zewnętrznego. Ponadto jedynie powtórzyła stanowisko ekspertów C i D, iż nieprawidłowo skalkulowano pozycję "Inne korekty" w roku 2012 zawyżając tym samym dodatnie przepływy pieniężne w tym okresie". Sąd wskazał, iż "eksperci w ogóle nie wyjaśnili na czym polegało nieprawidłowe skalkulowanie pozycji "Inne korekty"". Sąd zwrócił też uwagę na to, że "w zaskarżonej uchwale Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że oddaliła protest Spółki w oparciu o jednoznaczne opinie ekspertów, którzy stwierdzili niespełnienie kluczowych kryteriów merytorycznych przedstawiając wyczerpujące uzasadnienie w kartach oceny merytorycznej. (...) Rozpatrując protest instytucja zarządzająca nie może się ograniczać wyłącznie do zacytowania wyniku oceny ekspertów, a winna przeprowadzić szczegółową analizę środka prawnego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych zarówno przez ekspertów, jak i przez wnioskodawcę a zawartych w proteście. Zaskarżona uchwała takiej analizy nie zawiera. (....) w wyniku ponownego rozpoznania sprawy beneficjent winien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu ze szczegółową analizą dokonanych ocen, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych zarówno przez wnioskodawcę jak i oceniających, a nie niejako "mechanicznie" odwoływać się do tego co zawarto w ramach ocen. Informacja o wyniku ponownej oceny merytorycznej podlegająca ocenie sądu administracyjnego, musi zawierać powody, które zadecydowały o podjętym rozstrzygnięciu z ich uzasadnieniem. (...) Ze sformułowania użytego w art. 30b ust. 4 ustawy "informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej...wraz z pouczeniem" należy wyciągnąć wniosek, że informacja o wynikach rozpatrzenia sprawy winna wskazywać powody, które zdecydowały o jej negatywnej ocenie. Informacja taka jest bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w spr. II GSK 169/12 z dnia 29 lutego 2012r., w spr. II GSK 658/10 z dnia 29 czerwca 2010r., w spr. II GSK 788/11 z dnia 17 maja 2011r., w spr. II GSK 908/11 z dnia 2 czerwca 2011r., w spr. II GSK 1192/11 z dnia 2 sierpnia 2012r., z dnia 31 lipca 2013 r. w spr. II GSK 1366/13). W ocenie Sądu zaskarżona uchwała powyższych wymogów nie spełnia. Rozstrzygnięcia organu winny być należycie uzasadnione, tylko wtedy w rzeczywistości zagwarantowana zostanie realizacja wymogów równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy.), jak również rzetelności i bezstronności oceny projektów (art. 31 ust. 1). Formułowane przez organ zarzuty, na których opiera on negatywną ocenę projektu, muszą być szczegółowo, w sposób nie budzący wątpliwości, wyczerpująco uzasadnione zwłaszcza w tych przypadkach, gdy dotyczą one kryteriów sformułowanych w sposób ogólny, pozostawiający organowi stosukowo duży zakres dyskrecjonalności". W świetle rozbieżności w ocenach ekspertów, zdaniem sądu zasadne było wezwanie strony do wyjaśnienia sposobu wypełnienia tabel finansowych, tymczasem nie przeanalizował sytuacji finansowej Spółki w zakresie tabeli I.4 Przepływy pieniężne zawierającej również część zatytułowaną Okres bieżący I-II kw. 2011, co niewątpliwie mogłoby mieć zdaniem sądu wpływ na ocenę kryterium wykonalności finansowej. W zaleceniach co do zakresu ponownego postępowania sąd wskazał, że "organ dokona wnikliwej analizy zarzutów zawartych w proteście, ocen ekspertów oraz uwzględni zalecenia co do wymogów jakie powinna spełniać informacja o wynikach procedury konkursowej". Z powyższego, obszernie przytoczonego fragmentu wyroku z dnia 28 lutego 2014r., wynika, iż sąd pierwszej instancji – uwzględniając poprzednią skargę spółki – zarzucił organowi naruszenia proceduralne w dwu zakresach, po pierwsze poprzez nie wyjaśnienie powstałych w sprawie wątpliwości co do sposobu prezentowania danych zawartych w Przepływach środków pieniężnych z udziałem skarżącej spółki; po drugie zaś niedokonanie własnej szczegółowej analizy zarzutów protestu oraz zarzutów podniesionych przez ekspertów, a jedynie ograniczenie się do przytoczenia treści opinii ekspertów, "mechanicznego" odwołania się do treści ocen, oraz nieustosunkowanie się do stanowiska eksperta zewnętrznego, a w konsekwencji brak należytego, szczegółowego, w sposób nie budzący wątpliwości, wyczerpującego uzasadnienia uchwały zwłaszcza w przypadku kryteriów sformułowanych w sposób ogólny, pozostawiający organowi stosunkowo duży zakres dyskrecjonalności. Z uzasadnienia tego wyroku nie sposób natomiast wyciągnąć wniosku, że sąd nakazał organowi dokonanie analizy danych w Przepływach środków pieniężnych z podziałem roku 2011 na dwa okresy, tym bardziej, że zarzucił organowi nie wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu prezentacji danych w Przepływach z udziałem wnioskodawcy. Zresztą taki wniosek sąd mógłby sformułować dopiero po uzupełnieniu postępowania. Wyraźnie sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił też, że brak należytego sporządzenia uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie oceny zaskarżonej uchwały. Tak postawione poprzedniej uchwale zarzuty nie pozostają bez wpływu na zakres związania sądu wyrokiem z dnia 28 lutego 2014r. w obecnym postępowaniu sądowym. Wbrew zarzutom skargi organ zastosował się do dokonanej przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 28 lutego 2014r. oceny i zaleceń. Przede wszystkim podnieść należy, iż spółka została wezwana do złożenia wyjaśnień w zakresie Przepływy środków pieniężnych i wyjaśnienia takie złożyła w piśmie z dnia 14 maja 2014r., powoływanym przez nią w skardze i piśmie procesowym z dnia 11 września 2014r. Wyjaśnienia te są też obszernie przez spółkę powoływane jako argument mający potwierdzać prawidłowość sporządzonego przez nią wniosku. Nie sposób natomiast nie dostrzec tego, co umyka uwadze spółki, że w konsekwencji tychże wyjaśnień pojawiły się kolejne zastrzeżenia ekspertów do złożonego wniosku co do tego samego kryterium dostępności jednakże w zakresie innych danych, o czym będzie dalej szczegółowo. Zarzucenie przez sąd organowi nie wyjaśnienia wątpliwości co do Przepływów środków pieniężnych z udziałem wnioskodawcy nie oznacza automatycznie obowiązku organu każdorazowego wzywania wnioskodawcy do złożenia kolejnych wyjaśnień w razie "zmiany okoliczności faktycznych", będących właśnie konsekwencją tych wyjaśnień. To bowiem jest uzależnione od tychże okoliczności faktycznych, tj. na ile w konsekwencji ich zmiany powstały kolejne wątpliwości. Takie wątpliwości co do sposobu prezentacji danych we wniosku w zakresie pozycji "rok 2011" po złożeniu przez spółkę wyjaśnień w piśmie z dnia 14 maja 2014r. nie pojawiły się. Z wyjaśnień tych wynika wszak jednoznacznie, iż spółka rok 2011 w Przepływach środków pieniężnych podzieliła na dwa okresy bieżący, obejmujący I i II kwartał 2011r., oraz pozycję "rok 2011", obejmującą III i IV kwartał 2011r., zaś z zawartych przykładowych wyliczeń, mających zdaniem spółki potwierdzać prawidłowość prezentacji danych wynika, że dane w Bilansie oraz Rachunku zysku i strat za rok 2011 są traktowane narastająco za cały ten rok, co niezasadnym czyni zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 z.p.p.r. Wobec tego zarówno eksperci, a później i organ podejmując zaskarżoną obecnie uchwałę, w sposób wariantowy – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały - dokonywali analizy danych przyjmując te wyjaśnienia, raz dzieląc konsekwentnie rok 2011 na dwa okresy, drugi raz traktując go jako cały jeden okres, po czym zarzucili spółce niekonsekwencje w prezentacji danych, uznając, iż we wszystkich pozycjach dany okres należy traktować jednolicie, co w konsekwencji spowodowało postawienie zarzutu wadliwości metodologicznej sporządzenia wniosku, co z przyczyn szczegółowo odrębnie wskazanych jest w ocenie sądu zasadne. Organ zwrócił też uwagę na to, że uwzględnienie wyjaśnień spółki powoduje, że błędne są dane w założeniach i brak jest spójności z danymi Bilansu oraz Rachunku zysku i strat, co w konsekwencji oznacza niespełnienie kryterium wytrwałości projektu. W ocenie sądu nie sposób też zarzucić organowi dokonania nierzetelnej oceny opinii ekspertów. Przede wszystkim podnieść należy, iż sąd w uzasadnieniu cytowanego obszernie wyroku wyraźnie sprzeciwił się mechanicznemu powoływaniu się na opinie ekspertów, wręcz nakazał organom dokonania własnej oceny zarzutów protestu, to zaś oznacza, iż organ został zobligowany do zaprezentowania własnego stanowiska w sprawie zarzutów i dokonania własnej oceny, w tym zaprezentowania własnych wyliczeń i własnego toku rozumowania. Traktując zaś opinie ekspertów jak opinie biegłych (zgodnie ze wskazaniami sądu), organ uprawniony był do oceny ich wiarygodności zgodnie z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, jak i w oparciu o własną analizę matematyczną. Rzadko też zdarza się, by zgromadzone w sprawie ekspertyzy były w całości ze sobą zgodne, by eksperci nie mieli pewnych wątpliwości. W tej sprawie w sumie wypowiedziało się – co zauważył organ - siedmiu ekspertów, tylko jeden z nich (ekspert zewnętrzny) miał wątpliwości co do tego, czy protest jest zasadny. W takiej sytuacji organy mogły oprzeć własną ocenę protestu na opiniach pozostałych sześciu ekspertów uwzględniając złożone przez spółkę wyjaśnienia. Jest to uzasadnione tym bardziej, że także ekspert zewnętrzny nie przesądził definitywnie zasadności protestu spółki, czego spółka nie chce dostrzec, w swojej opinii jedynie wskazał pewne okoliczności, które mogą uzasadniać poprawność dokonanego sprawozdania, a które dotyczą sposobu prezentacji danych w Przepływach. Jak bowiem przyjął ten ekspert niezgodność środków na początek okresu następującego po nim "n+1", nie oznacza błędu, jeśli stan środków pieniężnych na koniec okresu "n+1" jest zgodny ze stanem tych środków na koniec okresu przejściowego pomiędzy okresami "n" i "n+1", tj. okresu bieżącego, a okres bieżący należy traktować jako poglądowy wycinek sytuacji finansowej wnioskodawcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku, który może być zaprezentowany w analizie finansowej jako część okresu "n+1", lub jako odrębny okres, a zaprezentowane w odniesieniu do niego dane stanowią jedynie pomocnicze informacje. Dalej ekspert zauważył, że ze względu na brak szczegółowych regulacji w jaki sposób należy traktować okres bieżący w relacji z okresem "n" i "n+1" należy uznać dowolność traktowania okresu bieżącego w sporządzeniu analizy finansowej, szczególnie w zakresie cash flow. Z powyższego wynika, iż ekspert zewnętrzny uznał jako dopuszczalne podzielenie roku 2011 na dwa okresy, bieżący i "rok 2011". Z jego opinii nie wynika jednakże, że oceniał on wpływ tego na sposób prezentacji danych w zakresie innych zestawień, które obecnie są sporne między stronami. Zresztą pierwotne zarzuty organu i zarzuty protestu dotyczyły właśnie prezentacji danych w Przepływach. W uzasadnieniu obecnej uchwały organ odwołując się do opinii eksperta zewnętrznego zwrócił uwagę na wskazywaną przez tego eksperta możliwość potraktowania przedstawionego w analizie finansowej okresu jako poglądowego, a tak zaprezentowane dane jako pomocnicze informacje, jednakże za zasadne uznał stanowiska pozostałych ekspertów, których zadaniem było dokonanie oceny wniosku pod względem poprawności wyliczeń arytmetycznych i rachunkowych raz przyjętych założeń i poprawności metodologicznej i rachunkowej. Podkreślił, iż ocena ekspertów jest dokonywana w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie oraz na podstawie skrupulatnej analizy zapisów wniosku o dofinansowanie. Podniósł też, że "dokonane oceny projektu są spójne, nie wykraczają poza cel oceny, odnoszą się szczegółowo do zakresu opisanego kryterium, nie kwestionują możliwości uzyskania zewnętrznych źródeł finansowania inwestycji, natomiast odnoszą się do błędów rachunkowych oraz zasadniczych błędów poczynionych przy konstruowaniu analizy i prognoz finansowych. (...) Zatem ocena projektu została przedstawiona w sposób rzetelny i pełny. Dokonane, przez powołanych do rozpoznania protestu ekspertów, oceny nie cechuje uznaniowość czy dowolność w ocenie przedstawionych we wniosku o dofinansowanie i biznes planie informacji". Nie bez znaczenia w ocenie sądu jest i to, że eksperci analizowali wniosek w kontekście postawionych zarzutów wnioskowi, zarzutów protestu oraz złożonych przez spółkę wyjaśnień. Ponadto porównanie uzasadnienia poprzedniej uchwały nr [...] z uzasadnieniem obecnie kontrolowanej uchwały nr [...] pozwala przyjąć, iż sformułowane przez sąd w wyroku z dnia 28 lutego 2014r. zalecenia w tym zakresie zostały zrealizowane. Uzasadnienie to – odmiennie niż poprzedniej uchwały – poza przedstawieniem przebiegu postępowania w sprawie, powołaniem przepisów prawnych, w tym szczegółowego kryterium oceny wniosku na spornym etapie konkursu, stanowisk siedmiu ekspertów w sprawie zawiera również własną ocenę organu zarzutów złożonego przez spółkę protestu. Organ podniósł, że w ramach kryterium dostępu ocenie podlega m.in. poprawność przeprowadzonej analizy finansowej i ekonomicznej, przyjętych założeń, poprawność metodologiczna i rachunkowa wniosku, zagwarantowanie trwałości projektu także po jego zakończeniu, zaś sama ocena spełnienia tego kryterium jest oceną logiczną (tak/nie), co oznacza, że niespełnienie jednego z warunków określonych w kryterium powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury. Uwzględniając nieprecyzyjność instrukcji oraz wyjaśnienia spółki organ uznał, iż sposób prezentacji danych w Przepływać środków z podziałem na okres bieżący i "rok 2011" nie jest niezgodny z instrukcją wypełniania wniosków o dofinansowanie. Uwzględnienie tych wyjaśnień – wbrew przekonaniu spółki - nie oznacza w ocenie sądu automatycznie uznania protestu za zasadny, to wymagałoby bowiem zweryfikowania sposobu zaprezentowania danych z uwzględnieniem tychże wyjaśnień, zwłaszcza że weryfikacja ta jest dokonywana cały czas w ramach tego samego kryterium i etapu oceny wniosku. Złożone wyjaśnienia mogą bowiem – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – mieć wpływ na niespełnienie innych wymogów danego kryterium, tym bardziej, że kryterium dostępności wniosku opiera się na kilku warunkach. Zgodzić się więc należy z organem, który w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stwierdził, że uwzględniając zarzuty protestu i wyjaśnienia spółki przedstawione we wniosku o dofinansowanie dane w części związanej z analizą finansową nie zostały przedstawione w sposób konkretny, jasny i zawierają błędy arytmetyczne w obliczeniach, przedstawiona we wniosku analiza finansowa, ze względu na jej błędy i niespójności nie gwarantuje, że cele projektu zostaną utrzymane po jej zakończeniu, i że projekt nie będzie podlegał modyfikacji. Odwołując się do wyliczeń matematycznych organ podniósł, że zaprezentowane w Przepływach środków w zakresie przychodów netto ze sprzedaży dane zostały wskazane nieprawidłowo w stosunku do założeń do prognoz finansowych. Dalej organ podkreślił, że jakkolwiek dopuszczalna jest w tej sprawie dowolność prezentowania danych w Przepływach środków to jednak wnioskodawca powinien dochować należytej staranności działając jako profesjonalista, aby dane we wniosku o dofinansowanie przedstawione zostały konsekwentnie i rzetelnie; "nie sposób ocenić pozytywnie kryterium wykonalności finansowej w przypadku, gdy prezentowane dane nie wynikają konsekwentnie z przyjętego przez Spółkę sposobu sporządzenia analizy finansowej", "przy takich błędach nie może przeważyć argumentacja Wnioskodawcy o dobrej kondycji finansowej Spółki domniemanej na podstawie udzielonego przez instytucję finansową kredytu inwestycyjnego na korzystnych warunkach. Ocena kondycji finansowej dokonana przez bank nie może mieć decydującego wpływu na wynik oceny merytorycznej złożonego wniosku o dofinansowanie projektu, chociażby z tego względu, że bank mógł dokonywać analizy na podstawie innych założeń". Z tym stanowiskiem organu w całości należy się zgodzić, tym bardziej, że sama spółka przyznała, iż bank udzielił promesy kredytu o ile spółka otrzyma wnioskowane dofinasowanie, co potwierdza przypuszczenie organu o kierowaniu się przez banki innymi założeniami i nie tak dobrej jak deklaruje spółka kondycji finansowej. Rację ma też organ, twierdząc, że "wyjaśnienia składane przez Wnioskodawcę na etapie oceny merytorycznej nie są elementem uzupełnienia czy poprawy wniosku, mogą być jedynie pewną interpretacją treści, faktów itp. Zatem można było jedynie wezwać wnioskodawcę w ściśle określonym zakresie, nie wskazując błędów i ewentualnej możliwości dokonania stosownej korekty wniosku o dofinansowanie".

Postępowanie w sprawie protestu jest szczególnym postępowaniem, w którym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy jednak podnieść, iż organ - dokonując oceny okoliczności faktycznych - nie przekroczył w ocenie sądu granic swobodnej oceny dowodów, a ocena ta została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego i jest prawidłowa, logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym. Zaprezentowane przez organ rozważania są konsekwentne, spójne, a wyciągnięte wnioski ze zgromadzonego materiału dowodowego jak najbardziej uzasadnione, zaś dokonana wykładnia kryterium dostępności wniosku prawidłowa. Wyniki oceny – co potwierdzają akta – zostały udokumentowane i uzasadnione w sposób przejrzysty w kartach ocen ekspertów. Uzasadnienie uchwały jak wyżej wskazano jest szczegółowe, organ odniósł się w nim do ocen poszczególnych ekspertów, w tym eksperta zewnętrznego, wskazał przyczyny, dla których za wiarygodne uznaje ekspertyzy pozostałych ekspertów. Zamieścił w nim mające zastosowanie przepisy prawne, wskazał okoliczności faktyczne. Podniósł, że zasada przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz zasada wyboru, w oparciu o ustalone kryteria została zrealizowana poprzez upublicznienie kryteriów wyboru projektu, dokumentacji konkursowej na stronie internetowej. Oznacza to, iż zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została w niniejszej sprawie zrealizowana. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009r., I SA/Łd 1329/08). O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną.

W ocenie sądu w sprawie nie została też naruszona procedura rozpoznawania protestu, a strona nie została pozbawiona dwukrotnej możliwości jego rozpoznania. W tej sprawie w istocie wobec wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2014r. protest był ponownie rozpoznawany przez organ, a organ zgromadził kolejne opinie ekspertów. Spółka nie chce dostrzec tego, iż w sprawie mamy do czynienia ze szczególną procedurą, bo i szczególny jest przedmiot postępowania. Oznacza to, iż nie mają tu zastosowania przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego gwarancje ochrony procesowej strony, w tym zasada dwuinstancyjności. Procedurę odwoławczą w ramach tego programu regionalnego reguluje art. 30b ust. 1, ust. 4, ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.z.r. oraz pkt 2, 5.3., w tym ppkt 1, oraz pkt 6 regulaminu odwoławczego. Stosownie do tych przepisów wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu. Protest jest wnoszony do właściwej instytucji zarządzającej (ust. 1 art. 30b u.z.p.). Protest może być wniesiony przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3 (ust. 4 art. 30b u.z.p.). Właściwa instytucja zarządzająca rozpatruje protest z uwzględnieniem art. 60 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (ust. 8 art. 30b u.z.p.). Właściwa instytucja zarządzająca informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności: 1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem; 2) w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości i terminie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c (ust. 9 art. 30b u.z.p.). Protest nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, został wniesiony: 1) po terminie; 2) do niewłaściwej instytucji, 3) przez podmiot inny niż wskazany w art. 29 ust. 2 pkt 2; 4) bez spełnienia wymogów określonych w ust. 6 - o czym właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie. Wnioskodawca ma możliwość jednokrotnego wniesienia protestu do danego zakresu procedury wyboru, który uniemożliwi dalszy jego przebieg (pkt. 2 zasad odwoławczych). Niecelowy jest protest oceny merytorycznej w zakresie kryteriów dostępu, który nie dotyczy wszystkich kryteriów merytorycznych dostępu ocenianych negatywnie na etapie oceny merytorycznej (pt. 5.3. zasad odwoławczych). Uznanie zarzutów protestu za nie wpływające na możliwość uzyskania pozytywnego wyniku oceny skutkuje oddaleniem protestu. Wnioskodawca jest informowany o oddaleniu protestu (pkt 53.1. zasad odwoławczych). Projekty przywrócone do procedury wyboru przekazywane są według właściwości do dalszej procedury zgodnie z zasadami dotyczącymi procedury wyboru projektu (pkt 6 zasad odwoławczych). Z powyższych przepisów wynika, że skarżącej spółce – jako wnioskodawcy – od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie na etapie oceny kryterium merytorycznego dostępu przysługuje protest, przy czym protest ten jest wnoszony jednokrotnie na każdym etapie oceny projektu. Z tego też względu przewidziano oddalenie protestu, który nie obejmuje wszystkich kryteriów merytorycznych dostępu ocenionych negatywnie na danym etapie oceny merytorycznej. Taka regulacja prawna, znana doskonale spółce, czego dowodem jest treść złożonego w sprawie protestu, jak i powszechna dostępność w Internecie dokumentacji konkursowej i odwoławczej, nakłada na wnioskodawcę obowiązek szczególnej staranności, dokładności i szczegółowości tak w zakresie formułowanych zarzutów, jak i podnoszonej argumentacji mającej uzasadniać prawidłowość złożonego wniosku o dofinansowanie. Skoro zatem wnioskodawca otrzymuje negatywną ocenę jego wniosku, w świetle kryterium dostępu, obejmującego m.in. poprawność metodologiczną sporządzenia wniosku, poprawność prezentacji danych, to oznacza to, iż powinien ponownie dokonać analizy danych zaprezentowanych we wniosku i w proteście zawrzeć szczegółową swoją argumentację, wykazującą, że pomimo przyjętego przez wnioskodawcę sposobu zaprezentowania danych wniosek jest metodologicznie sporządzony poprawnie, w tym te które wskutek przedstawionych argumentów mogą budzić wątpliwości o do poprawności metodologicznej sporządzenia wniosku. Wymaga to od wnioskodawcy takiego sporządzenia protestu, by w oparciu o zarzuty protestu możliwe było stwierdzenie, że wniosek metodologicznie został sporządzony w świetle tych kryteriów poprawnie. Natomiast przy takiej regulacji prawnej niedopuszczalna jest możliwość zmiany wniosku poprzez złożone wyjaśnienia, jak i złożenie nowego protestu czy rozszerzenie zakresu zarzutów protestu, w toku ponownego rozpoznawania protestu wskutek uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na uchwałę o oddaleniu protestu. Zresztą – co pomija spółka – przedmiotem oceny zaskarżonej uchwały jest ten sam protest złożony na etapie oceny tego samego kryterium, tj. kryterium dostępności wniosku w zakresie warunku poprawności metodologicznej prezentacji danych i poprawności wniosku, a w konsekwencji i wytrwałości projektu. Wobec tej szczególnej regulacji niedopuszczalne jest stosowanie przez analogię rozwiązań prawnych przewidzianych w k.p.a., w tym przewidującej ponowny środek odwoławczy od kolejnych rozstrzygnięć administracyjnych, co ma miejsce w przypadku podjęcia w wyniku uchylenia przez sąd administracyjny poprzednich decyzji obu instancji. W tej sytuacji rolę środka – gwaranta prawidłowości działania organu (instytucji zarządzającej) – stanowi skarga do sądu administracyjnego, tym bardziej, że sąd ten nie jest związany zarzutami skargi i obowiązany jest skontrolować uchwałę instytucji zarządzającej z urzędu poza zgłoszonymi zarzutami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż spółka na etapie oceny formalnej wniosku była informowana o możliwości skorygowania błędów oraz zweryfikowania tabel finansowych we wniosku. Z wezwania organu z dnia 10 listopada 2011r. wynika min., że organ zasugerował spółce przeprowadzenie weryfikacji tabel finansowych celem dodatkowego sprawdzenia zgodności ich wypełnienia z art. 41 ust. 1 ustawy o rachunkowości oraz uchwałą Komitetu Standardów Rachunkowości. Jednocześnie organ poinformował, iż na etapie formalnej oceny analiza finansowa nie jest przedmiotem oceny formalnej wniosków o dofinansowanie, pełna analiza finansowa jest elementem oceny merytorycznej w ramach kryteriów merytorycznych dostępu. Wskazał też, że beneficjent ma możliwość jednokrotnego poprawienia lub uzupełnienia wniosku o dofinansowanie. Z pisma wynika nadto, iż dokonanie wskazanych w piśmie poprawek nie wyklucza poprawy czy uzupełnienia innych elementów wniosku, jeśli byłyby one konsekwencją dokonania wskazanych w piśmie poprawek. Natomiast spółka - uzupełniając wniosek w dniu 25 listopada 2011r. - nie dokonała takowej weryfikacji i powtórzyła dane z tabel finansowych, ignorując tym samym sugestie organu. Wynika to także z uzasadnienia załączonej uchwały nr [...] z dnia 18 grudnia 2013r., nie było to również kwestionowane przez spółkę. Tymczasem taka informacja powinna być dla spółki sygnałem o pojawieniu się wątpliwości co do merytorycznej poprawności sporządzenia złożonego wniosku, co może mieć swoje konsekwencje na dalszym etapie oceny wniosku (etapie merytorycznej oceny wniosku), niezależnie od pozytywnej formalnej oceny wniosku, opartej na innych niż merytoryczne kryteria. Ze złożonego protestu wynika natomiast, iż protestem objęte zostały wszystkie kryteria merytorycznego dostępu, część z nich została zresztą przez organ uwzględniona w toku pierwotnego rozpoznawania protestu. Z tego względu nie sposób przyjąć, że obecnie organy rozszerzyły stawiane spółce zarzuty co do poprawności wniosku w zakresie kryterium dostępu, jedynie je – co było dopuszczalne – zmodyfikowały (przyjmując prawidłowość prezentacji danych w Przepływie i wskazując ich niezgodność z Bilansem oraz Rachunkiem zysków i strat), co było konsekwencją złożonych przez spółkę wyjaśnień. Spółka – jako profesjonalny podmiot, który przed złożeniem wniosku zapewne zapoznał się z procedurą i warunkami konkursu – powinna była bowiem mieć świadomość tego, że złożone przez nią wyjaśnienia mogą nie pozostać bez wpływu na ocenę sposobu przedstawienia innych danych zawartych we wniosku, tym bardziej, ze organ sugerował weryfikację tabel. Zresztą podawane przez spółkę wyliczenia matematyczne są tego ewidentnym potwierdzeniem. Trudno bowiem przyjąć, że spółka opierając się na nich nie dostrzegła tego, iż wniosek w zakresie prezentacji danych nie jest spójny, a ponieważ – zdając sobie sprawę z niedopuszczalności zmiany wniosku na tym etapie – przyjęła swoistego rodzaju obronę wniosku poprzez wywodzenie argumentów z ustawy o rachunkowości i opierając się na założeniu poprawności sporządzenia sprawozdania rachunkowego, zapominając niejako o tym, że zarzucanym spółce przez organ błędem jest metodologiczna niepoprawność prezentacji danych będąca brakiem konsekwencji w traktowaniu roku 2011 dla różnych celów sprawozdawczych, tj. dla potrzeb Przepływów i dla Bilansu oraz Rachunku zysków i start. Nie sposób odnieść wrażenia, że jest to "próba ratowania" sytuacji przy ewidentnym błędzie popełnionym przez spółkę w toku sporządzania wniosku. W proteście spółka nie wyjaśniła także mogących się pojawić wątpliwości co do metodologicznej poprawności sporządzenia wniosku. Spółka – próbując wykazać prawidłowość sporządzenia wniosku – koncentruje się na sporządzeniu zestawień zgodnie z obowiązującymi przepisami, przede wszystkim ustawy o rachunkowości, pomijając jednakże zasadniczy zarzut stawiany wnioskowi przez organ, jakim jest sposób prezentacji danych w poszczególnych zestawieniach, a ściślej niespójność prezentacji danych, rzutujący również na poprawność przyjętych przez spółkę założeń.

Z urzędu podnieść należy, że odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego okresu, w jakim instytucja zarządzająca rozpoznawała protest, sąd w wyroku z dnia 28 lutego 2014r. wyraził swoją wątpliwość co do jego długotrwałość. Jak bowiem sąd podniósł w uzasadnieniu tego wyroku "z akt sprawy wynika, że strona wniosła protest w dniu 31 stycznia 2012 r. W dniu 4 kwietnia 2012 r. ekspert zewnętrzny dokonał analizy złożonego wniosku i pismem z dnia 6 kwietnia 2012r. Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Ł. przekazał wniosek Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w celu ponownej oceny merytorycznej. Wniosek ponownie został oceniony przez dwóch ekspertów w dniu 25 czerwca 2012 r., natomiast zaskarżoną uchwałę Zarząd Województwa podjął dopiero w dniu 18 grudnia 2013 r. Zgodnie z treścią art. 30b ust. 7 ustawy o zasadach polityki rozwoju z zastrzeżeniem art. 30i pkt 1, właściwa instytucja zarządzająca rozpatruje protest w terminie nie dłuższym niż 70 dni od dnia jego otrzymania. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja zarządzająca informuje na piśmie wnioskodawcę. Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 90 dni. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano pogląd, który skład orzekający podziela, że terminy wskazane w treści art. 30b ust. 7 mają charakter instrukcyjny, bowiem ich przekroczenie nie jest obwarowane żadną sankcją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013r. sygn. V SA/Wa 2333/13, z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. V SA/Wa 1324/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r. sygn. II GSK 1622/13, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Wobec powyższego uchybienie to nie stanowiło, w ocenie Sądu, podstawy do wystąpienia z postanowieniem sygnalizacyjnym, o co wnosiła skarżąca Spółka. Niemniej jednak należy zauważyć, że do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie ustawy o zasadach polityki rozwoju nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie do przyjęcia jest stanowisko, że postępowanie w zakresie ubiegania się oraz udzielenie dofinansowania, z racji wyłączenia stosowania k.p.a., a zatem i gwarancji zapewnianych stronom postępowania administracyjnego, upoważnia do pełnej dowolności stosowanych reguł. Instytucja zarządzająca jako organ władzy publicznej, działający na podstawie i w granicach prawa, powinna procedować z poszanowaniem art. 2 Konstytucji, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. II GSK 169/12. Wobec powyższego, skoro organ posiadał opinie ekspertów wydane w po ponownej oceny zobowiązany był do merytorycznego rozpoznania protestu, bez zbędnej zwłoki".

Przedmiotem sporu między stronami o charakterze materialnoprawnym jest natomiast ocena kryterium dostępności wniosku skarżącej spółki w zakresie kryterium wykonalności i trwałości projektu. Spółka uważa, że analiza finansowa została przeprowadzona przez organ z pominięciem przepisów o rachunkowości, a osoby dokonujące oceny wniosku dokonały własnych przesunięć okresów rozliczeniowych i wyliczeń przez co uzyskały ujemne saldo gotówki na koniec 2011r. podczas gdy spółka posiada stan gotówki 44,1 tys. zł na koniec 2011r. O dobrej kondycji spółki świadczy w jej opinii fakt, iż jeden z czterech złożonych wniosków o kredyt inwestycyjny został rozpoznany pozytywnie. Spółka uważa, że ocena wniosku została sporządzona w oparciu o popełnione przez oceniających własne wyliczenia i popełnione przy tym błędy. Zakwestionowała również wiedzę oraz umiejętności ekspertów, którzy jej zdaniem popełnili niedopuszczalne błędy w zakresie przyjętych założeń i obliczeń. Organ przyjmuje natomiast, że przedstawiona we wniosku analiza ekonomiczna i finansowa nie została przygotowana prawidłowo z uwagi na błędy i niespójności w analizie finansowej, co prowadzi z kolei do tego, że nie można zagwarantować zachowania wymaganego okresu trwałości projektu.

Kryterium dostępności projektu – jak wynika ze szczegółowego opisu kryteriów wyboru projektów w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa [...] na lata 2007-2013 – stanowi – obok kryterium ogólnego i szczegółowego – kryterium merytoryczne. Jest ono standardowe dla wszystkich rodzajów projektów i obejmuje ono wykonalność techniczną/technologiczną projektu, wykonalność finansową projektu, wykonalność instytucjonalną, realność wskaźników i trwałość projektu. Sporne w tej sprawie kryterium wytrwałości finansowej projektu obejmuje zgodnie z opisem tabeli IV Kryteria merytoryczne, a Kryteria dostępu Lp. 2 m.in. poprawność analizy finansowej i ekonomicznej/kosztów i korzyści przedsięwzięcia i polega ono m.in. na ocenie, czy analiza finansowa i ekonomiczna, kosztów i korzyści projektu zostały przeprowadzone poprawnie; a ocenie weryfikacji podlegać będą: przyjęte założenia (czy podane źródło szacunku nakładów i przychodów są poprawne, czy założenia i uwarunkowania ekonomiczne są racjonalne i umożliwiają osiągnięcie jak najwyższego stopnia wykorzystania inwestycji przez odbiorców) oraz prawidłowość metodologiczna i rachunkowa (poprawność dokonania wyliczeń, poprawność kalkulacji przychodów, poprawność prognozy kosztów); zaś kryterium trwałości projektu obejmuje zgodnie z opisem tabeli IV Kryteria merytoryczne, a Kryteria dostępu Lp. 5 ocenę, czy beneficjent jest zdolny do utrzymania rezultatów projektu przez minimum 5 lat (3 lata w przypadku MŚP) od zakończenia realizacji projektu, zarówno pod względem finansowym, jak i organizacyjnym i polega m.in. na ocenie trwałości finansowej i instytucjonalnej projektu, w ramach której analizie poddane będzie, czy deklarowane zasoby finansowe wnioskodawcy, jak również przyjęta forma organizacyjna funkcjonowania projektu są wystarczające do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania projektu do zakończenia jego realizacji; jak i sprawdzenie możliwości zapewnienia przez beneficjenta trwałości operacji, czyli niepoddania projektu znacznym modyfikacjom. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że na tym etapie oceny projektu ocenie podlega m.in. poprawność przeprowadzonej analizy ekonomiczno-finansowej, poprawność metodologiczno-rachunkowa prezentacji danych w zakresie sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz zdolność do zrealizowania projektu w całości przez założony okres jego realizacji i okres późniejszy. Istotne dla oceny projektu wedle tego kryterium we wskazanym zakresie jest zatem to, czy zaprezentowane dane zostały przedstawione w taki sposób, iż na ich podstawie bez wnikania w prawidłowość dokonanych skomplikowanych wyliczeń rachunkowych można stwierdzić, jaka jest kondycja finansowa wnioskodawcy i czy gwarantuje ona zrealizowanie projektu. Oznacza to, że dane powinny być przedstawione w sposób spójny, wzajemnie z siebie wynikający bez konieczności dokonywania jakichkolwiek dodatkowych zabiegów czy procesów myślowych celem "odnalezienia" owej spójności w drodze dedukcji. Dane te muszą być tak zaprezentowane by li tylko na ich podstawie możliwa była wstępna ocena ich zgodności i prawidłowości. Dane muszą być zaprezentowane w sposób przejrzysty i klarowny, bez konieczności dokonywania dodatkowych wyliczeń matematycznych celem sprawdzenia ich prawidłowości. Dopiero tak zaprezentowane dane mogą być przedmiotem analizy kolejnych kryteriów oceny projektu. Jak bowiem wynika z § 17 pkt 5 regulaminu konkursu niespełnienie choćby jednego z kryteriów dostępu skutkować będzie odrzuceniem wniosku. Ocena projektu pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu jest oceną logiczną (tak/nie), co oznacza, że albo wniosek spełnia kryterium, albo go nie spełnia.

Uwzględniając tak sformułowane kryteria oceny dostępności wniosku zgodzić się wypada z organem, iż wniosek nie został sporządzony prawidłowo. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały organ – ilustrując swoje stanowisko zaprezentowanymi wyliczeniami matematycznymi - zarzucił spółce to, że dane w zakresie analizy finansowej we wniosku nie zostały przedstawione w sposób konsekwentny, jednolity i zawierają błędy arytmetyczne w obliczeniach. Nie zgodził się z wnioskodawcą, iż dokonana przez niego analiza finansowa jest prawidłowa, a prezentowane dane wynikają jedynie z różnej możliwości ich przedstawienia w przypadku braku szczegółowych regulacji. Podzielając stanowisko wnioskodawcy o braku szczegółowej regulacji prezentowania danych i możliwości finansowania projektu zewnętrznymi żródłami finansowania, podniósł, że zaprezentowane dane nie wynikają konsekwentnie z przyjętego przez spółkę sposobu sporządzania analizy finansowej, a skoro kryterium merytoryczne dostępu trwałości projektu jest ściśle związane z kryterium wykonalności finansowej projektu nie sposób ocenić pewnych aspektów projektu – zachowania trwałości, w oderwaniu od pewnych cech wnioskodawcy, np. kondycji finansowej i poprawności przedstawienia analizy finansowej i ekonomicznej. Przedstawiona analiza finansowa ze względu na jej błędy i niespójności nie gwarantuje, że cele projektu zostaną utrzymane po zakończeniu jego realizacji i że projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji. Spółka nie dostrzega tego, że zarzucane jej wadliwości przy sporządzaniu projektu są następstwem tego, że podzieliła ona rok 2011 na dwa okresy bieżący, obejmujący I i II kwartał tego roku, oraz "rok 2011", obejmujący III i IV kwartał tegoż roku. Jak sama spółka przyznała w swoich wyjaśnieniach z dnia 14 maja 2014r., skardze oraz piśmie z dnia 11 września 2014r. w tabeli Przepływy środków pieniężnych podano dla 2011r. dane z Przepływów za drugie półrocze 2011r. (III i IV kwartał), natomiast dane w tabeli I.2. (Bilans) oraz I.3. (Rachunek zysków i strat) dla roku 2011 prezentują dane na koniec roku 2011 narastająco (czyli za cały rok 2011), zgodnie z ustawą o rachunkowości. Z tego to już względu dane podane w Bilansie i Rachunku zysków i start nie były zgodne chociażby we wskazywanej przez organ ich wartości początkowej, w Bilansie wartością "finansową" dla roku 2011 tak po stronie aktywów jak i pasywów był kwota 842,7 tys. zł, dla roku bazowego 2010 - 197,1 tys. zł, dla okresu bieżącego (I i II kwartał 2011r.) – 548,0 tys., w Rachunku zysków i strat dla roku 2011 podano zysk 58,5 tys. zł, dla roku bazowego 2010 9,7 tys. zł, dla okresu bieżącego – 43,4 tys. zł, w Przepływach środków pieniężnych na rok 2011 podano 44,1 tys. zł, na rok bazowy 2010 – 4,3 tys. zł, na okres bieżący 79,8 tys. zł, przy czym w poz. F dla roku 2011 przyjęto kwotę 79,8, tj. z połowy roku (na dzień 30 czerwca 2011, jak wynika z późniejszych wyjaśnień spółki), nie zaś z początku roku 2011. Nie można zetem zarzucić organowi, że taki sposób prezentowania danych nie jest czytelny i spójny. Gdyby zatem przyjąć na początek okresu dane w Przepływach z końca 2010r. to spółka na koniec 2011 miałaby deficyt środków w wysokości 31,4 tys. (+4,3 tych -2010r. i – 35,7 – 2011, poz. D, rok 2011). Jednakże w wyniku wyjaśnień spółki ustalono, że rok 2011 podzieliła ona na dwa okresy, bieżący, obejmujący I i II kwartał, oraz rok 2011, obejmujący III i IV kwartał. Natomiast do wykazania zasadności protestu z dnia 31 stycznia 2012r., dla wykazania prawidłowości sposobu zaprezentowania danych we wniosku spółka, załączyła m.in. Przepływy środków, w którym do wyliczeń przyjęła dane z końca 2010r. w pozycji F I.4, z których wynika dodatni wynik finansowy spółki na koniec 2011r., jednakże zauważyć trzeba, iż spółka w pozycji D rok 2011 jednocześnie zmieniła wartość z poprzedniej –35,7 tys. zł na +39,8 tys. zł, co rzeczywiście dało końcowy pozytywny wynik w kwocie 44,1 tys. zł, a więc taki sam jak przy przyjęciu okresu początkowego 30 czerwca 2011r. Nie wyjaśniła jednakże przyczyn zmian wartości w pozycji D i niektórych wcześniejszych dla tego okresu (np. poz. A4 Przepływy środków pieniężnych, gdzie dla pozycji rok 2011 wartość 3,2 zamieniono na -25,7). Nie sposób zatem bez żadnej refleksji przyjąć, iż zawarty we wniosku Przepływ środków finansowych zawiera tożsame dane co załączony do wyjaśnień i przy tych samych danych otrzymujemy końcowy tożsamy wynik w poz. G dla rubryki rok 2011. Trudno natomiast oprzeć się wrażeniu, że spółka rok 2011 podzieliła na dwa półrocza właśnie z tego względu, że ujmując dane w Przepływach za cały rok 2011 wykazałaby wynik ujemny, co z pewnością skutkowałoby odrzuceniem wniosku.

Nie sposób też uznać za wiarygodne twierdzenia protestu spółki o prawidłowości sporządzonego wniosku, skoro na poparcie swojej argumentacji w tym zakresie prezentuje ona różne dane w zakresie Przepływów środków, a następnie próbuje przykładami odwołującymi się w zależności od poczynionych przez organ ustaleń i postawionych zarzutów do jednych lub drugich danych wykazać prawidłowość prezentacji danych co do sytuacji finansowej spółki. Argumentacji spółki nie sposób analizować w oderwaniu od argumentacji protestu, skoro przedmiotem uchwały jest właśnie odrzucenie protestu to przede wszystkim należy ocenić zasadność argumentacji tam zawartej, oczywiście przy uwzględnieniu złożonych przez spółkę wyjaśnień w piśmie z dnia 14 maja 2014r. Porównując argumentację protestu i tegoż pisma nie sposób nie zauważyć, iż w proteście spółka na poparcie zasadności swojego stanowiska załączyła Przepływ środków pieniężnych, w którym z końca poprzedniego okresu wskazała wartość na koniec 2010r. – 4,3 tys. W piśmie z dnia 14 maja 2014r. natomiast zasadność swojego stanowiska opiera na analizie przykładowej wartości wskazanych we wniosku o pomoc regionalną. Podkreślić jednakże trzeba, że dla roku 2011 i okresu bieżącego spółka chociażby w rubryce A 4 czy D dla roku 2011 wskazała zupełnie inne wartości niż we wniosku w analogicznych kolumnach. A skoro spółka w ten sposób w proteście wykazuje zasadność złożonego wniosku, to musi to rodzić wątpliwość o rzetelność prezentacji danych. Oczywiście dane w Przepływach środków pieniężnych mogą ulegać zmianie w ciągu roku, niemniej jednak muszą one zostać wyjaśnione, tego jednak spółka już nie uczyniła. Powyższe wskazuje na sprzeczność argumentacji spółki, a być może jest to wynikiem stosowanego przez spółkę błędu logicznego w postaci sofizmatu poprzez takie zaprezentowanie danych w obu Przepływach środków pieniężnych za te same okresy, a następnie takie zinterpretowanie zawartych w Bilansie oraz Rachunku zysku i start rubryk rok 2011 i okres bieżący, że niezależnie od zawartych danych zawsze ostateczny końcowy wynik wyliczeń będzie ten sam, tj. wskazujący na dobrą kondycję finansową spółki i posiadanie na koniec roku środków pieniężnych w wysokości 44,1 tys. zł. Sprawia to wrażenie świadomego ukrycia popełnionego przy sporządzaniu wniosku błędu rozumowania nadającego pozory prawdy fałszywym twierdzeniom o dobrej kondycji finansowej spółki, tak jak ma to miejsce przykładowo w przypadku sofizmatu o miodzie, gdzie stwierdza się, że miód jest żółty i słodki, a żółty nie oznacza słodki, co w konsekwencji prowadzi do twierdzenia, że miód jest słodki i niesłodki skoro jest żółty, a żółty nie znaczy to samo co słodki. Jest to o tyle prawdopodobne, że to właśnie spółka przedstawia własne dane o własnej sytuacji finansowej, i to ona decyduje o tym jak te dane zaprezentuje, wyeksponuje pewne wartości czy też je ukryje. Nawet jeśli zatem hipotetycznie zakładając kondycja spółki jest dobra – jak to stara się we wskazany wyżej sposób wykazać spółka – to jednak nie budzi wątpliwości, że przy spornym w tej sprawie kryterium istotny jest sposób zaprezentowania danych we wniosku o pomoc, ten zaś jest na tyle nieczytelny, że nie pozwala w sposób jednoznaczny na stwierdzenie prawidłowości sporządzonego wniosku i prawdziwości twierdzeń spółki. Dane zostały zaprezentowane w sposób, który pozwala na ich różną interpretację matematyczną, bowiem dane w Bilansie oraz Rachunku zysków i strat w rubrykach rok 2011 można interpretować tak jak to czyni i stara się dowieść spółka, jak i w sposób przyjęty przez organ wywodzony z wyjaśnień spółki o przyjętych za rok 2011 dwu zamkniętych okresach sprawozdawczych. Spółka w wyjaśnieniach z dnia 14 maja 2014r. wprost wskazała w odniesieniu do Przepływów środków pieniężnych, że jako punkt początkowy przyjęła ona ostatni zamknięty okres sprawozdawczy, czyli dzień 30 czerwca 2011r. i sporne dane prezentują zmiany środków pieniężnych od ostatniego zaprezentowanego okresu, czyli daty 30 czerwca 2011r. do końca 2011r.; przepływy środków pieniężnych są elementem pomocniczym i wynikowym z Bilansu oraz Rachunku zysku i strat oraz zawartych w nim prognoz. Opierając się na tych wyjaśnieniach oznacza to, że w spółce rok 2011 był podzielony na dwa odrębne okresy sprawozdawcze, stąd też wszystkie dane także w Bilansie oraz Rachunku zysków i strat – jak to wariantowo przyjęli eksperci, a za nimi i organ - powinny być prezentowane konsekwentnie w ten sposób, skoro są one ze sobą powiązane. Skoro tak to dane w Bilansie oraz Rachunku zysków i start powinny być w rubryce rok 2011 wskazane od lipca 2011r., jako początku nowego kolejnego przyjętego przez spółkę okresu sprawozdawczego narastająco zgodnie z ustawą o rachunkowości. Tymczasem spółka w rubryce 2011 wskazała wartości za cały rok 2011. To zaś oznacza, że wniosek nie został sporządzony zgodnie ze spornym w sprawie kryterium, a spółka w prezentacji danych nie zachowała konsekwencji. Sposób prezentacji danych wynikający z podziału roku 2011 na dwa okresy bieżący i "rok 2011" pozostawia dużą dozę niedomówienia i wieloznaczności, pozwalającą obecnie na różną ocenę sytuacji finansowej spółki. W ocenie sądu nic nie stało na przeszkodzie, gdyby spółka we wniosku sprecyzowała choćby poprzez zdefiniowanie pojęcia "rok 2011" jakie dane obejmuje ten rok, a następnie konsekwentnie pojęciem tym posługiwała się prezentując dane, tj. rok 2011 traktowała zawsze jako III i IV kwartał 2011r. Tym bardziej, że pod ostatnią tabelą zamieściła objaśnienia do wskaźników. Nie wprowadzając tej definicji i posługując się tym pojęciem w różnych znaczeniach, dla Przepływów w znaczeniu III i IV kwartału 2011r., zaś w pozostałych zestawieniach dla I,II,III i IV kwartału 2011r. musiała się liczyć z tym, że dane mogą zostać ocenione jako niespójne. Zamieszczenie takiego wyjaśnienia we wniosku uchroniłoby przed obecnymi niedomówieniami i wieloznacznościami. Ma to o tyle istotne znaczenie, że odpowiedzialność za prawidłowe sporządzenie wniosku zgodnie z kryteriami konkursu spoczywa na wnioskodawcy, to bowiem wnioskodawca ubiegając się o pomoc ma wykazać, że jego kondycja finansowa gwarantuje wykonanie projektu i używanie jego rezultatu długo jeszcze po jego zakończeniu. Jeśli zatem spółka miała wątpliwości co do sposobu prezentacji danych za rok 2011, to powinna była albo zasięgnąć informacji w tym zakresie w instytucji zarządzającej, albo wprowadzić wspomnianą już definicję, a następnie konsekwentnie nią się posługiwać. Dokonywanie poza wnioskiem swoistej "zmiany sposobu prezentacji danych" w różnych zestawieniach, a z tym mielibyśmy bez wątpienia do czynienia gdyby w drodze wykładni przyjmować zakres danych zawartych pod pozycją rok 2011, prowadziłoby do różnicowania sytuacji wnioskodawców i stawiania spółki w korzystniejszej sytuacji niż pozostali wnioskodawcy, których wnioski zostały ocenione bez dokonywania takich zabiegów interpretacyjnych i matematycznych. Dane mają być tak zaprezentowane, by na ich podstawie można było ocenić sytuację spółki, poprzez porównanie danych z różnych rubryk bez konieczności dokonywania skomplikowanych wyliczeń rachunkowych i odwoływania się do zasad sporządzania rachunkowości. Prowadziłoby to - jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały - do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów w ramach konkursu. Jest to szczególnie istotne także dlatego, że mamy tu do czynienia z pomocą publiczną, a reguły udzielania tej pomocy muszą być przejrzyste, transparentne.

W ocenie sądu spółka także w toku postępowania sądowego nie przedstawiła przekonujących argumentów na poparcie swoich twierdzeń o sporządzeniu wniosku zgodnie z analizowanym wcześniej kryterium. W odpowiedzi na zarządzenie sądu do wykazania błędu matematycznego w rozumowaniu organu przy wskazanych we wniosku o dofinansowanie wartościach, a więc tych samych (bez dokonywania jakichkolwiek przesunięć), spółka podniosła jedynie, że we wniosku w Bilansie oraz Rachunku zysków i strat w pozycji rok 2011 wskazane zostały wartości za cały ten rok, co potwierdzają przedstawione w jej wyjaśnieniach z dnia 14 maja 2014r. przykładowe zastawienia wybranych danych, i nie było podstaw do sumowania wartości za rok 2011 i okres bieżący 2011, jak to uczynili biegli. W wyjaśnieniach tych spółka powtórzyła też zawartą w proteście tezę, wedle "niezależnie od sposobu prezentacji jakbyśmy przyjęli, czyli prezentacja ją przyjęliśmy we wniosku z podziałem na dwa okresy czy prezentacja od początku roku 2011 do końca rok 2011, w obu przypadkach stan gotówki na koniec roku 2011 wychodzi na tym samym poziomie i wynosi 44,1 tys.". Jednakże jak już wskazano załączony do protestu Przepływ środków w ujęciu za cały 2011, oparty został na zmienionych w poszczególnych rubrykach danych. Twierdzeń spółki o dobrej kondycji finansowej nie potwierdzają także inne informacje o spółce podane we wniosku. I tak, w pozycji C.6 wniosku i w założeniach do prognoz finansowych wniosku spółka wprost wskazała, że firma aktualnie nie posiada nadwyżek finansowych pozwalających na samodzielne rozpoczęcie realizacji projektu i mogłaby go realizować tylko z wykorzystaniem kredytu bankowego. Jednak ze względu na fakt, że firma posiada znikomy majątek trwały, który mógłby stanowić zabezpieczenie kredytu, bez otrzymania dotacji firma nie będzie w stanie zrealizować projektu, gdyż banki warunkują udzielenie kredytu na realizację tej inwestycji od przyznania dotacji z funduszy UE. Nie ma możliwości realizacji inwestycji częściowej gdyż wszystkie elementy stanowią komplementarną całość. We wniosku spółka wskazała też, że w 2011r. zaciągnęła kredyt na zakup powierzchni biurowej, w której realizowany będzie projekt, korzystała w okresie ostatnich dwóch lat z pomocy de minimis w kwocie 726.087,70 zł, a jej wkład własny w realizację projektu, finansowany środkami własnymi wynosi 111 720,00 zł, finansowany kredytem bankowym, wynosi 260 680,00 zł, przy koszcie całkowitym tego projektu wynoszącym 458 052,00 zł, obejmującym wydatki kwalifikowane w wysokości 372 400,00 zł, i dofinansowaniu ze środków EFRR w wysokości 156 385,66 zł oraz wnioskowanej kwoty.

W konsekwencji zarzuty naruszenia prawa materialnego uznać należało za chybione. Przeprowadzona powyżej analiza, w szczególności zaś uwzględnienie wszelkich wątpliwości co do przejrzystości reguł konkursu i rozstrzygnięcie ich na korzyść spółki poprzez wariantową analizę wniosku przy uwzględnieniu wyjaśnień spółki, nie wskazuje na naruszenie wynikających z art. 26 ust. 2 i art. 31 ust. 1 u.p.p.r. zasady równego dostępu do pomocy, zasady bezstronności i rzetelności w ocenie wniosku, zaś sposób sformułowania reguł konkursu w zakresie prezentacji danych nie miał negatywnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Do naruszenia tychże zasad doszłoby wręcz gdyby sąd uwzględnił skargę spółki.

Niezrozumiały jest też stawiany ponownie ekspertom zarzut niekompetencji, rażącego naruszenia zasad rachunkowości, przewijający się niemalże przez całe uzasadnienie obecnej skargi, a można wręcz odnieść wrażenie oparcia na nim obecnej skargi, tak samo zresztą jak i poprzedniej skargi. Przede wszystkim podnieść należy, iż zagadnienie "kwalifikacji" czy "kompetencji" ekspertów było przedmiotem rozważań wiążącego w tej sprawie wyroku WSA w Łodzi z dnia

28 lutego 2014r. Wyrok ten nie został przez spółkę zaskarżony, co oznacza, iż spółka zaakceptowała w całości rozstrzygnięcie sądu, w tym treść uzasadnienia tegoż wyroku. Tymczasem w wyroku tym sąd przesądził pozycję ekspertów w tego rodzaju postępowaniu, podnosząc w uzasadnieniu wyroku, że "jak wynika z treści przepisu art. 31 ust. 1 i 4 ustawy eksperci posiadają specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, świadczą oni usługi z których korzystają instytucje zarządzające i są zobowiązani do rzetelnej i bezstronnej oceny projektów. Z treści art. 30 c ust. 3 pkt 1 wymienionej ustawy wynika, że kontroli sądowej podlega ocena projektu pod względem zgodności z prawem, czyli każde działalnie, każdego podmiotu dokonującego oceny projektu składające się na ostateczną "ocenę projektu". Tego rodzaju system kontroli sądowej nie wyłącza spod tej kontroli działań ekspertów. Jeżeli ocena dokonana przez ekspertów byłaby na tyle niejasna, iż nie mogłaby zostać poddana ocenie Sądu to świadczyłoby to tylko o tym, że narusza ona prawo bowiem ocena projektu powinna być tak sformułowana aby w powiązaniu z kryteriami oceny i treścią projektu była zrozumiała. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 20 stycznia 2011r. w spr. II GSK 1493/10, z dnia 2 sierpnia 2012r. w spr. II GSK 1192/12 i z dnia 29 lutego 2012r,. w spr. II GSK 169/12. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II GSK 1115/11 z dnia 26 kwietnia 2011 r. rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym. Wynika to z treści art. 31 ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju". Stawiany ekspertom zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości nie mógł więc odnieść zamierzonego skutku, tym bardziej, że opiera się on na tych samych argumentach co poprzednio.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Ab/