Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1649/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 4, par. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 21 poz. 91
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów.
article: art. 51 ust. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41
law: Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 31 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 123 poz. 578
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych.
Teza: Obciążenie przewoźnika opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne.

TEZY

Obciążenie przewoźnika opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne.


UZASADNIENIE

W dniu 21 marca 1997 r. w miejscowości K. zatrzymano i poddano kontroli samochód marki Jelcz z przyczepą, stanowiący własność "D." Sp. z o.o. z Ł., przewożący ładunek z miejscowości T. do Ł.

W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono, że nacisk drugiej osi po uwzględnieniu tolerancji wynosił 88,20 kN i przekraczał dopuszczalny nacisk na drogę o 8,20 kN.

Powyższy protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę Tadeusza W., któremu po usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości zezwolono na kontynuowanie jazdy.

Na podstawie tego dokumentu Naczelny Dyrektor Okręgu Dróg Publicznych w Rz. decyzją z dnia 27 marca 1997 r., na podstawie par. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578/ w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./ obciążył Spółkę opłatą drogową w wysokości 1.650 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezes Zarządu Spółki podniósł, że istnieje niezgodność dat zdarzenia podanej w protokole kontroli z dnia 21 marca 1997 r. z datą podaną w decyzji 27 marca 1997 r. Dodatkowo wyjaśnił, iż nie posiada wagi umożliwiającej sprawdzenie kontroli nacisku osi pojazdu na drogę, a przekroczenie dopuszczalnych wielkości parametrów nastąpiło po raz pierwszy i więcej się nie powtórzy.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia 27 października 1997 r. na podstawie par. 4 ust. 1 tab. Lp. 5 lit. "e" oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578/ w związku z par. 4 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /t.j. Dz.U. 1996 nr 155 poz. 772/ oraz art. 139 par. 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w części w której podane zostały data i godzina kontroli i orzekł o wpisaniu daty i godziny zgodnej z protokółem z zatrzymania i kontroli pojazdu oraz utrzymał decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że rozbieżności powstałe w wyniku podania innej daty i godziny przeprowadzenia kontroli pojazdu tj. 21 marca 1997 r. godz. 930 w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu i 27 marca 1997 r. godz. 12.00 w załączniku będącym częścią decyzji Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w Rz. z dnia 27 marca 1997 r. nastąpiły na skutek omyłki popełnionej przy sporządzaniu tej decyzji.

Natomiast pozostałe dane i wielkości określone w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu nie budziły wątpliwości. Podkreślił również, iż pozostałe okoliczności podnoszone w odwołaniu w świetle przepisów wyszczególnionych w podstawie prawnej decyzji nie stanowią podstawy do odstąpienia od naliczenia opłaty drogowej za stwierdzone przekroczenie.

Powyższą decyzję "D." Spółka z o.o. w Ł. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie norm postępowania art. 113 par. 1 Kpa oraz sprzeczność w zebranych materiałach dowodowych co miało wpływ na błędne zastosowanie przepisów.

Wskazując na powyższe podstawy wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i obciążenie organu administracji kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ odwoławczy sprostował dane dotyczące daty i godziny kontroli bez podstawy prawnej. Ponadto istnieją rozbieżności między danymi dotyczącymi dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę zawartymi w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu, a wielkościami określonymi w załączniku będącym częścią zaskarżonej decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej nacisk drugiej osi pojazdu na drogę mieścił się w granicach dopuszczalnych parametrów. Natomiast skoro pojazd był sprawny technicznie i załadowano na niego przepisową ilość ładunku to brak podstaw do uznania, że był on nienormatywny Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wprawdzie zgodnie z art. 113 par. 1 Kpa sprostowania oczywistej omyłki dokonuje organ, który wydał dany akt administracyjny.

Jednakże w przedmiotowej sprawie organ II instancji uznał, że rozbieżność co do daty i godziny przeprowadzenia kontroli była uchybieniem istotnym uzasadniającym uchylenie decyzji w tej części i orzeczenie o wpisaniu daty i godziny zgodnej z protokółem zatrzymania i kontroli pojazdu było w pełni uzasadnione. Także rozbieżności między danymi zawartymi w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu, z danymi umieszczonymi w załączniku będącym częścią decyzji organu I instancji dotyczą dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, powstały na skutek niezastosowania przy wpisywaniu wielkości parametrów w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu tolerancji w wysokości 2 procent uwzględniającej ewentualną dopuszczalną nierówność nawierzchni, a uwzględniono jedynie tolerancję przyrządów pomiarowych wynoszącą 50 kg. Zostało to skorygowane w załączniku będącym częścią decyzji organu I instancji.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wskazał, że na drodze po której poruszał się pojazd dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 100 kN, a osi składowej 80 kN. W niniejszej sprawie odległość między sąsiednimi osiami wynosiła 1,35 m i była to oś składowa, której nacisk nie może przekraczać 80 kN /par. 4 ust. 5 pkt 4 cyt. rozporządzenia/.

Podczas kontroli nacisk drugiej osi składowej pojazdu na drogę wyniósł 88,2 kN. Nastąpiło zatem przekroczenie o 8,2 kN i za to obciążono opłatą drogową.

Skoro w przedmiotowym pojeździe został przekroczony dopuszczalny nacisk osi pojazdu na drogę prawidłowo oceniono, iż był to pojazd nienormatywny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wszystkie pojazdy poruszające się po drogach publicznych muszą spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./. Zgodnie z par. 4 ust. 4 i ust. 5 pkt 4 cyt. rozporządzenia nacisk osi pojedynczej nie może przekraczać 100 kN/10 t/, a nacisk osi składowych - przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m - nie może przekraczać 80 kN /8 t/.

W razie przekroczenia tych parametrów /lub innych warunków przewidzianych w przepisach określających warunki techniczne pojazdów/ przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, które wydaje zarząd dróg właściwy dla miasta, w którym rozpoczyna się przejazd /art. 51 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów o gabarytach, ciężarze, naciskach osi przekraczających dopuszczalne normy /tj. pojazdów nienormatywnych/ pobiera się opłaty w wysokości określonej w par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./. Opłaty ustala i pobiera zarząd drogi, na którego terenie dokonano kontroli pojazdu nienormatywnego, za każde przekroczenie parametrów oddzielnie, bez względu na odległość przejechanej trasy /par. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia/.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że obciążenie przewoźnika opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne. Przepisy te nie przewidują bowiem jakichkolwiek wyjątków od przewidzianych w nich zasad. Nie dają m.in. podstaw do odstąpienia od wymierzenia opłaty drogowej ze względu na przyczyny, które spowodowały przejazd pojazdem nienormatywnym.

Przechodząc do rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, iż samochód przewożący w dniu 21 marca 1997 r. w miejscowości K. ładunek stanowiący własność "D." Spółki z o.o. w Ł. nie spełniał wymaganych warunków technicznych.

W toku kontroli stwierdzono, że nacisk drugiej osi na drogę przekroczył dopuszczalne normy.

Ustalenia opisane w załączonym do akt protokole kontroli zostały poczynione w obecności kierowcy pojazdu, który do treści protokółu do warunków i sposobu przeprowadzenia kontroli nie wnosił zastrzeżeń. Potwierdził też fakt otrzymania zezwolenia na kontynuowanie jazdy po doprowadzeniu pojazdu do właściwego stanu i po zastosowaniu się do zaleceń kontynuował jazdę.

Nietrafny jest zarzut skarżącego o istnieniu rozbieżności między danymi dotyczącymi dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę zawartymi w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu, a danymi zawartymi w załączniku będącym częścią decyzji organu I instancji.

Wprawdzie w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu uwzględniono jedynie tolerancję przyrządów pomiarowych wynoszącą 50 kg to w załączniku będącym częścią decyzji organu I instancji, to uchybienie skorygowano przez zastosowanie 2 procent tolerancji uwzględniającej ewentualną dopuszczalną nierówność nawierzchni.

Niezasadnym okazał się również zarzut nieprawidłowego sprostowania przez organ II instancji podanych w decyzji organu I instancji danych dotyczących daty i godziny przeprowadzenia kontroli - zamiast "21 marca 1997 r." w decyzji organu I instancji podano "27 marca 1997 r." i godzinę - zamiast "godz. 9.30 /w decyzji organu I instancji podano - godz. 12"/. Wspomniane dane zostały wpisane do decyzji Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w Rz. z dnia 27 marca 1997 r. niezgodnie z "Protokółem z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia 21 marca 1997 r. Natomiast pozostałe informacje tj. miejsce kontroli wraz z numerem drogi, na której została przeprowadzona, dane dotyczące pojazdu, przewoźnika zostały wpisane w tej decyzji zgodnie z cyt. protokółem. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o inne dane.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Generalny Dyrektor Dróg Publicznych prawidłowo uznał, iż wyjaśnienie rozbieżności co do daty i godziny przeprowadzenia kontroli ma istotne znaczenie ze względu na ustalenie, czy decyzja organu I instancji dotyczyła ustaleń zawartych w tym, a nie innym protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu. Po wyjaśnieniu tej rozbieżności zasadnie uchylił tę część decyzji organu I instancji, w której została określona data i godzina przeprowadzenia kontroli i orzekł o wpisaniu w to miejsce danych z protokółu z dnia 21 marca 1997 r. /art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa/.

Nadto Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż pojazd skarżącego był pojazdem nienormatywnym, uznając powtarzanie przytoczonej argumentacji za niecelowe.

W związku z powyższym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.