Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 441/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1, ust. 2 a, ust. 2b, ust. 10i
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) w zw, z art. 135, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi H. S. i "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2014 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2015 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2014 r. (nr [...]), którą organ nałożył solidarnie na "A" Sp. z o. o. w G. i H. S. obowiązek zapłaty 308 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rejestracyjnym [...] z ulicy Ż. w G.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Prezydent Miasta decyzją z dnia 4 lipca 2015 r. (nr [...]), nałożył solidarnie na "A" Sp. z o. o. w G. i H. S. obowiązek zapłaty 308 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rejestracyjnym [...] z ulicy [...] w G.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej zwanej: "k.p.a.", w zw. z art. 130a ust. 2a, ust. 6, ust. 6a, ust. 10h, ust. 10i, ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), § 3 pkt 3 uchwały Nr XVI/227/11 Rady Miasta G.z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2011 r. Nr 114, poz. 2369).

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w dniu 17 września 2012 r. została wydana przez Straż Miejską w G. dyspozycja nr [...] usunięcia pojazdu marki Mercedes-Benz o numerze rejestracyjnym [...] z ulicy [...] w G. w związku z pozostawieniem pojazdu za znakiem B-36 (zakaz zatrzymywania się) z tabliczką T-24 (informującą o odholowaniu pojazdu na koszt właściciela), tj. z naruszeniem przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu na miejsce interwencji przybyła kierująca pojazdem H. S., która za popełnienie wykroczenia została ukarana mandatem karnym kredytowym w wysokości 100 zł. W związku z przybyciem wymienionej, odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony. Pomimo ustania przyczyn usunięcia pojazdu, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, którymi została obciążona Gmina Miasta G. Organ ustalił, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu właścicielem pojazdu była "A" Sp. z o.o.

Organ wyjaśnił, że stan faktyczny został ustalony na podstawie następujących dowodów: dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...]; pisma Straży Miejskiej w G. z dnia 4 czerwca 2013 r. dotyczącego zasadności obciążenia kosztami powstałymi na skutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...] w związku z wyjaśnieniami firmy "A" Sp. z o.o. oraz H. S.; notatki urzędowej z dnia 17 września 2012 r. funkcjonariusza Straży Miejskiej w G. dotyczącej przyczyny i podstaw prawnych wydania dyspozycji usunięcia pojazdu wraz ze szkicem sytuacyjnym i dokumentacją fotograficzną oraz wyciągiem z notatnika służbowego; danych dotyczących właściciela pojazdu uzyskanych od organu rejestrującego Urzędu Miasta w G.; dokumentu poświadczającego wykonanie usługi przez firmę wyznaczoną do usuwania pojazdów z dnia 30 września 2012 r. oraz obciążenia Gminy kosztami powstałymi w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu.

Wskazano, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia 23 sierpnia 2013 r. (nr [...]) Prezydent Miasta nałożył solidarnie na "A" Sp. z o.o. oraz H. S. obowiązek zapłaty kwoty 308 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia ww. pojazdu. Decyzja ta została jednak uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 22 maja 2014 r. (nr [...]), w której organ odwoławczy wskazał na konieczność wyjaśnienia istotnych kwestii związanych z nałożonym obowiązkiem zapłaty.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji zebrał dodatkowy materiał dowodowy, w ramach którego otrzymał od Straży Miejskiej w G. "Rejestr odholowanych pojazdów na stanowisku kierowania Straży Miejskiej 2012" obejmujący m.in. miesiąc wrzesień 2012 r., dane z ewidencji ludności, notatniki strażników miejskich podejmujących interwencję oraz dodatkowe wyjaśnienia Komendanta Straży Miejskiej w G. - pismo z dnia 6 czerwca 2014 r. (nr [...]).

W podsumowaniu organ uznał, że z materiału dowodowego bezspornie wynika, iż H. S. w dniu 17 września 2012 r. kierująca pojazdem marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...], pozostawiła pojazd przy ul. [...], na chodniku, za znakiem drogowym B-36 z tabliczką T-24. Nie dostosowując się do znaków drogowych kierująca pojazdem popełniła dwa wykroczenia, pierwsze z art. 92 § 1 ustawy - Kodeks wykroczeń, za które nałożony został mandat karny w wysokości 100 zł oraz drugie parkując pojazd na chodniku, pozostawiając wyłącznie 80 cm przejścia, łamiąc tym samym przepis art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym dopuszcza się do postoju na chodniku pod warunkiem, że na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz zatrzymania lub postoju i szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m. W zakresie tego drugiego wykroczenia kierująca została pouczona. Dodatkowo art. 130a ust 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przewiduje dla pierwszego wykroczenia usuniecie pojazdu na koszt właściciela.

Organ wskazał, że na podstawie dokumentów przedłożonych przez Straż Miejską przebieg interwencji przedstawia się następująco:

9:10 - ujawnienie wykroczenia popełnionego przez kierującą pojazdem (dowód: notatnik służbowy st. insp. Z. A., zawierający 128 stron, dane o podejmowanych działaniach od dnia 4.09.2012 r. do 19.09.2012 r. - strona 96; notatnik służbowy insp. A. K., zawierający 128 stron, dane o podejmowanych działaniach od dnia 21.07.2012 r. do 17.09.2012 r. - strona 124);

9:37 - zadysponowanie firmy holującej do usunięcia pojazdu zgodnie z dyspozycją nr [...] (dowód: rejestru odholowanych pojazdów na stanowisku kierowania Straży Miejskiej 2012);

9:45 - zakończenie czynności związanych z postępowaniem (dowód: notatnik służbowy Z. A.; notatnik służbowy A. K.);

9:50 - przyjazd lawety (dowód: notatnik służbowy Z. A.; notatnik służbowy A. K.);

9:59 - zgłoszenie do stanowiska kierowania Straży Miejskiej zakończenia interwencji (dowód: rejestr odholowanych pojazdów na stanowisku kierowania Straży Miejskiej 2012).

Organ podkreślił, że laweta została wezwana przez stanowisko kierowania Straży Miejskiej w G. o godz. 9:37 do pojazdu. Firma świadcząca usługi holownicze przyjęła zgłoszenie i nastąpił wyjazd holownika. Wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia, których jest obowiązany właściciel pojazdu.

Z art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że powstałe koszty od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do momentu odstąpienia od tej dyspozycji ponosi właściciel pojazdu, którym dokonano wykroczenia, o którym mowa w art. 130a ust. 1 pkt 5 (pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela). Powyższy przepis zgodny jest również z art. 130a ust. 10h, ww. ustawy, który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Powyższe stanowisko potwierdzone jest w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 54/13).

Opłatę za odstąpienie od usunięcia pojazdu marki Mercedes numer rejestracyjny [...] poniosła Gmina Miasta G., czego potwierdzeniem jest faktura nr [...] wystawiona w dniu 30 września 2012 r. przez "[...]" (pozycja opatrzona liczbą porządkową nr [...]). Wysokość kosztów za odstąpienie od usunięcia pojazdu została ustalona w oparciu o § 3 pkt 3 uchwały Nr XVI/227/11 z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli.

Organ dodał, że nie uwzględnił sugestii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie przesłuchania kierowcy pojazdu holującego p. K. w celu ustalenia czy pojazd holowniczy przyjechał na miejsce o godz. 9.50, ponieważ dla przesądzenia o powstaniu kosztów nie ma znaczenia czy pojazd holowniczy przyjechał na miejsce interwencji. Istotny jest fakt zainicjowania usługi poprzez przekazanie dyspozycji do firmy holującej i rozpoczęcie jej wykonywania. Kierująca pojazdem marki odjechała z ul. [...] o godz. 9:45, i nie mogła stwierdzić przyjazdu lawety o godz. 9:50.

Odwołania od decyzji organu pierwszej instancji złożyli "A" Sp. z o. o. oraz H. S. Odwołujące się strony podniosły m.in., że podczas wydania decyzji nie zastosowano się do wskazań zawartych w decyzji Kolegium z 22 maja 2014 r. W związku z tym podczas wydania decyzji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. Organ pierwszej instancji zaniechał przesłuchania kierowcy holownika oraz Z. A., nie uwzględnił także nieprawidłowości, które zaistniały na w sprawie. Organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych. Odnosił się także do innego stanu faktycznego - innego pojazdu marki Mercedes 170 o numerze rej. [...] oraz ustalenia jego właściciela.

Po rozpatrzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 marca 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 130a ust. 1, ust. 2a oraz ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miasta [...] nr XVI/227/11 z dnia 25 sierpnia 2011 r. ustala się opłaty za usunięcie z drogi pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. - 440,00 zł; Natomiast § 3 pkt 3 uchwały stwierdza, iż jeżeli po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu ustały przyczyny jego usunięcia, a wydana dyspozycja spowodowała powstanie kosztów, to koszty te ustala się w wysokości 70% opłaty zawartej w § 2 ust. 1 pkt 3-7.

Z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, że koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 17 września 2012 r. samochód osobowy marki Mercedes nr rej. [...] został zaparkowany na ulicy [...] w G. Ze szkicu sporządzonego przez strażnika miejskiego wynika, ze przedmiotowy pojazd znajdował się za znakami drogowymi T-24 i B-36. W dniu 17 września 2012 r. samochodem kierowała H. S. Podjęta przez strażnika Z. A. interwencja w sprawie zaparkowania ww. samochodu była pierwszą interwencją podejmowaną w tym dniu. O godzinie 9:37 została wydana przez strażnika miejskiego dyspozycja nr [...] dotycząca odholowania pojazdu. Jak wynika z notatników służbowych strażników miejskich interwencja na ulicy [...] rozpoczęła się od godziny 9:10, a laweta przyjechała o 9:50. Natomiast następna interwencja rozpoczęła się o godz. 10:00 i dotyczyła źle zaparkowanej przyczepy z reklamą (o godz. 10:20 wpłynęło zgłoszenie o konieczności odholowania pojazdu). W związku z tym na miejsce zdarzenia nie mogła przyjechać laweta z innej interwencji, ponieważ takiej interwencji wcześniej nie było.

Na podstawie całości akt Kolegium uznało, że nastąpiło skuteczne wezwanie na miejsce zdarzenia pojazdu holowniczego, który przybył na miejsce o godzinie 9:50. Kierująca pojazdem (H. S.) opuściła miejsce zdarzenia o 9:45 (jak sama wskazuje w piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r.).

Zdaniem organu odwoławczego zarówno dane z notatnika służbowego strażników miejskich: Z. A. i A. K., jak i rejestru odholowanych pojazdów, są zbieżne i zgodne z ustaleniami dokonanymi przez organ pierwszej instancji. Podczas wydania zaskarżonej decyzji nie doszło także do naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych, ponieważ dane osobowe nie zostały wykorzystane dla innych celów, jak tylko dla potrzeb toczącego się postępowania administracyjnego.

"A" Sp. z o. o. i H. S. zaskarżyli opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia.

Zarzucili, że organ nie miał prawa obciążać ich kosztami holowania, ponieważ takie koszty nie zostały poniesione. Organ nie wykazał w jakich okolicznościach doszło do wydana dyspozycji odholowania pojazdu i w związku z czym nastąpiło domniemanie powstania kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany. Wskazali przy tym, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 1255/12), przyjęto, iż nie można art. 130a ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym stosować automatycznie, albowiem odstąpienie od holowania może spowodować sytuację, w której żadne koszty nie powstały.

Wskazano, że już w odwołaniach podnoszono, że dyspozycja usunięcia pojazdu nie była konieczna. Strażnik miejski akceptował to, że kierująca pojazdem odprowadzi zagraniczną delegację do Prezesa Międzynarodowych Targów G. (mieli oni ze sobą teczki z dokumentacją) i następnie przeparkuje samochód, co potrwa ok. 5 minut.

Ponadto, na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji nie uwzględnił wytycznych zawartych we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego. W konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana w warunkach niewyjaśnienia okoliczności faktycznych, które to naruszają prawo, a w szczególności:

- nie przedstawiono kosztów w związku z holowaniem, które nie miało miejsca i nie przedstawiono kosztów w związku z domniemanym odwołaniem holowania;

- zaniechano przesłuchania kierowcy holownika na okoliczność przybycia na miejsce w celu dokonania holowania, ani nie ustalono godziny przybycia holownika. O godzinie 9:45 strażnicy miejscy razem z kierującą pojazdem odjechali w kierunku Wrzeszcza, a holownik do tego czasu nie przybył;

- nieścisłości w dokumentacji łącznie ze wskazaną przez pierwszą instancję koniecznością ustalenia właściciela pojazdu - Mercedesa 170, czerwonego o numerze [...], nie mającego związku ze sprawą, jak również nieścisłości w kontrolkach strażników, które były w trakcie procedowania zmieniane;

- naruszenia dóbr osobistych poprzez naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych poprzez przekazanie danych osobowych kierującej - bez jej zgody - kierowcy holownika. Jest to niezgodne z prawem, ponieważ kierowca holownika nie jest uprawniony do posiadania danych kierowcy ani właściciela pojazdu;

- organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu przesłuchania strażników miejskich i kierowcy holownika na okoliczność odmowy wniesienia opłaty za holowanie. Takiego wezwania do dokonania płatności ze strony Straży Miejskiej nie było, jak również od kierowcy holownika, który do czasu odjazdu strażników i skarżącej nie dotarł na miejsce zdarzenia.

Ponadto wskazano, że skarżąca otrzymała od Komendanta Straży Miejskiej w G. przeprosiny za zaistniałą sytuację i informację o szeregu nieprawidłowości w działaniu strażnika Z. A. i odsunięciu jego od pracy w kontroli w ruchu drogowym na wskutek zaistniałego zdarzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość zastosowanej procedury. Sąd rozpatrując sprawę nie podejmuje zatem merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji poddanej kontroli. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów obu instancji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2014 r. orzekającą o nałożeniu solidarnie na "A" Sp. z o. o. w G. i H. S. obowiązku zapłaty 308 zł tytułem kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia w dniu 17 września 2012 r. pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rejestracyjnym [...] z ulicy [...] w G.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz przepisy uchwały Nr XVI/227/11 Rady Miasta [...] z dnia 25 sierpnia 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg publicznych, stref zamieszkania, stref ruchu i za parkowanie tych pojazdów na koszt właścicieli (Dz. U. Woj. Pom. Nr 114, poz. 2369), zwana dalej "uchwałą".

Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku m.in. pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (pkt 5). W myśl art. 130a ust. 2b ustawy od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Przepis art. 130a ust. 10i ustawy stanowi natomiast, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h, czyli kosztów związanych m.in. z usuwaniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h ustawy).

W rozpoznawanej sprawie podstawą faktyczną wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...] było jego pozostawienie w dniu 17 września 2012 r. przy ul. [...] w G. i zaparkowanie go na chodniku w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (znak B-36 z tabliczką T-24). Właścicielem przedmiotowego pojazdu była spółka – "A" Sp. z o. o. w G., natomiast osobą kierującą (władającą) pojazdem w chwili zdarzenia była H. S. Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt przyjęcia przez H. S. mandatu karnego kredytowego, mocą którego została ukarana grzywną w kwocie 100 zł. za popełnienie powyższego wykroczenia. W tych warunkach należało uznać, że wydanie przez funkcjonariusza straży miejskiej dyspozycji usunięcia pojazdu znajdowało oparcie w przepisie art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy. Z akt sprawy wynika, że dyspozycja usunięcia (odholowania) ww. pojazdu przez funkcjonariuszy patrolu (kryptonim 125) została zgłoszona firmie [...] o godz. 9:37 (dowód: "Rejestr odholowanych pojazdów na stanowisku kierowania Straży Miejskiej 2012" – k. 31 oraz "Dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...]" – k. 1 akt administracyjnych). Należy w tym miejscu zaznaczyć, że twierdzenie skarżącej, jakoby funkcjonariusz "akceptował" pozostawienie przez skarżącą na pewien czas pojazdu w miejscu niedozwolonego parkowania bez konieczności zgłaszania dyspozycji usunięcia go stamtąd, nie ma żadnego znaczenia, gdyż z materiału dowodowego bezspornie wynika, że ww. pojazd został zaparkowany za znakiem B-36 (znakiem zakazu zatrzymywania się) oraz T-24 (tabliczką wskazującą, że pozostawiony pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela), a zatem istniała podstawa do wydania dyspozycji jego usunięcia i jakiekolwiek "nieformalne" ustalenia pomiędzy funkcjonariuszem a skarżącą nie mogły mieć wpływu na uchylenie podstawy do wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie – zważywszy na treść art. 130a ust. 2a ustawy - należy jednak podkreślić, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie określonych kosztów.

Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, że koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 207/14, LEX nr 1468373; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1255/12, LEX nr 1316965).

Mając powyższe na uwadze – dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy – konieczne było dokonanie bezspornych ustaleń dotyczących rzeczywistego powstania kosztów związanych wydaniem w dniu 17 września 2012 r. dyspozycji nr [...] usunięcia z ul. [...] w G. pojazdu marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...]. Ponieważ rozpoznawana sprawa dotyczy nałożenia na skarżącą obowiązku o charakterze finansowym, to należy przyjąć, że poczynione przez organy administracji ustalenia, co do wszystkich okoliczności mających wpływ na zasadność nałożenia tego obowiązku (czyli faktów prawotwórczych), muszą zostać wszechstronnie wyjaśnione i rozpatrzone oraz muszą znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.". W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, natomiast stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie sprostały powyższym wymogom w kontekście oceny okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy. Mianowicie, organy obu instancji nie przeprowadziły należycie postępowania mającego na celu bezsporne ustalenie, czy zgłoszenie dyspozycji nr [...] w rzeczywistości spowodowało powstanie kosztów, w sytuacji, gdy przed usunięciem ww. pojazdu ustały przyczyny jego usunięcia (o godz. 9:45 skarżąca-H. S. odjechała przedmiotowym samochodem z miejsca zdarzenia - dowód: pismo skarżącej z dnia 27 czerwca 2014 r. – k. 36 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu nie sposób się zgodzić się z twierdzeniem, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie już generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem – które zaakcentowane zostało w uzasadnieniu decyzji organu I instancji - że sam wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia których jest obowiązany władający/właściciel pojazdu, w stosunku do którego została wydana dyspozycja usunięcia. Może się bowiem tak zdarzyć, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, obecny na miejscu holownik zostaje wykorzystany do odholowania innego pojazdu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 274/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Koniecznym jest zatem w każdym przypadku bezsprzeczne ustalenie, że holownik przyjechał na miejsce wezwania (dyspozycji) do odholowania danego pojazdu i wskutek jego przyjazdu (podjętej interwencji) rzeczywiście w ten sposób powstały koszty.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność przyjazdu holownika (lawety) na ul. [...] nie została wszechstronnie wyjaśniona. Organy swoje ustalenia w tym zakresie przyjęły na podstawie treści notatników służbowych strażników miejskich oraz "Rejestru odholowanych pojazdów na stanowisku kierowania Straży Miejskiej 2012", jednakże strona skarżąca w postępowaniu kwestionowała okoliczność faktycznego przyjazdu lawety w celu usunięcia pojazdu skarżącej twierdząc, że funkcjonariusze wraz z nią o godz. 9:45 odjechali z ul. [...] i jechali za nią aż do ul. [...], a zatem nie mogli być o godz. 9:50 na miejscu, w chwili przyjazdu lawety. Tym samym – jak twierdzili skarżący - nie można przyjąć ich treści za wiarygodny dowód w sprawie; w tym zakresie skarżący podnosili w postepowaniu nawet zarzut naruszenia art. 270 i art. 270 Kodeksu karnego. W celu wyjaśnienia okoliczności związanych z przyjazdem lawety skarżący domagali się wykonania zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwartych w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 maja 2014 r. (nr [...]) i wnosili o przesłuchanie kierowcy holownika (p. K.), który został wysłany do dyspozycji usunięcia ww. pojazdu. Przesłuchanie kierowcy miało też wyjaśnić okoliczności wystawienia przez niego pisma "Odmowa zapłaty za dojazd do holowania administracyjnego" i odnotowanego w nim powodu odmowy zapłaty przez kierowcę (H. S.), tj. "braku środków". Skarżąca bowiem niezmiennie twierdziła, że takiego zdarzenia – tj. odmowy zapłaty firmie holowniczej oraz przybycia firmy holowniczej - nie było.

W ocenie Sądu – w świetle podnoszonych przez skarżących zarzutów i formułowanych twierdzeń – koniecznym w sprawie było jak najpełniejsze wyjaśnienie okoliczności związanych z przyjazdem na miejsce interwencji lawety i przesłuchanie w tej sprawie ww. kierowcy lawety, który otrzymał dyspozycję usunięcia w dniu 17 września 2012 r. pojazdu marki Mercedes o nr rej. [...]. Należy raz jeszcze podkreślić, że nie można generalizować i przyjmować, iż samo wydanie dyspozycji wyjazdu z bazy lawety w celu usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez władającego/właściciela pojazdu. W sprawie musi każdorazowo zostać bezsprzecznie ustalone, że koszty te w rzeczywistości powstały, a zatem czy interwencja usunięcia danego pojazdu została faktycznie podjęta.

W celu wszechstronnego wyjaśnienia w niniejszej sprawie tej okoliczności koniecznym było – wbrew stanowisku organu I instancji – zrealizowanie zaleceń organu odwoławczego z decyzji z dnia 22 maja 2014 r. i przesłuchanie kierowcy holownika p. K. na okoliczność: faktycznego przyjazdu lawety na miejsce interwencji oraz wyjaśnienia okoliczności odmowy przez H. S. zapłaty za dojazd (z uwagi na "brak środków"), co zostało odnotowane przez tegoż kierowcę na druku "Odmowa zapłaty za dojazd do holowania administracyjnego" (k. 2 akt administracyjnych). Stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu decyzji, że "określenie >Brak środków< na druku odmowy zapłaty za dojazd do holowania administracyjnego było standardowym zapisem stosowanym przez kierowców holowników przy nierozliczeniu kosztów usługi odstąpienia od holowania na miejscu interwencji straży miejskiej" stanowi w istocie samoistne wytłumaczenie przez organ tego faktu, które nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, np. w jakichkolwiek wyjaśnieniach firmy holującej ([...]), z których wynikałoby, że właśnie taka praktyka w firmie jest stosowana.

Z tego też powodu Sąd uznał, że powołane w skardze zarzuty dotyczące nie przeprowadzenia w należyty sposób postępowania wyjaśniającego (dowodowego) i braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności związanych z przyjazdem lawety, a w konsekwencji powstania kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy, okazały się w rozpoznawanej sprawie w pełni uzasadnione.

W odniesieniu natomiast do zarzutu "nieścisłości w dokumentacji" i wskazania przez organ innego pojazdu marki Mercedes 170 o nr rej. [...], należy wyjaśnić, że istotnie taka informacja pojawiła się w piśmie organu I instancji z dnia 8 maja 2013 r. ("Zawiadomienie o przesunięciu sprawy w terminie"), jednakże należy przyjąć, że była to omyłka, która nie miała jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, gdyż oczywistym było, że postępowanie dotyczyło kosztów związanych z usunięciem pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rejestracyjnym [...]. Także podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia dóbr osobistych oraz ustawy o ochronie danych osobowych nie mogą mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny legalności kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji i zasadności nałożenia solidarnie na skarżących obowiązku poniesienia kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia w dniu 17 września 2012 r. pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] z ulicy [...] w G.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 2a ustawy. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2. sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.