Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 908/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 27 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie odmowy przyznania J. M. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Decyzja organu odwoławczego została wydana na tle następującego stanu faktycznego.

Wnioskiem z dnia 8 marca 2005 r., skorygowanym pismem z dnia 21 października 2005 r., J. M., działając jako producent rolny, wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie działania gospodarstwa niskotowarowego. Do wniosku J. M. załączył zaświadczenie potwierdzające prowadzenie gospodarstwa rolnego, kopię umowy dzierżawy z dnia 1 września 2005 r. oraz umowy o przekazaniu własności i posiadania gospodarstwa rolnego oraz plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Następnie w dniu 29 grudnia 2005 r. J. M. złożył oświadczenia z dnia 28 grudnia 2005 r. zbywcy i nabywcy gospodarstwa rolnego, dotyczące przejęcia przez W.M. działek rolnych, objętych wnioskiem o udzielenie płatności. Ponadto J. M. złożył do akt sprawy kopię aktu notarialnego z dnia 1 grudnia 2005 r. Rep. A numer [...] dokumentującego przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz córki W. M.

Decyzją z dnia 23 lutego 2006 r. Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał J. M. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Wobec tego, że nie wniesiono od niej odwołania, z dniem 14 marca 2006 r. decyzja ta uzyskała walor ostateczności.

Zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Decyzją z dnia 24 września 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważność wspomnianej decyzji z dnia 23 lutego 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydając przedmiotową decyzję, nie uwzględnił w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, który potwierdzał, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności strona nie była właścicielem gospodarstwa rolnego, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów dotyczących warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

Po rozpatrzeniu odwołania J. M., decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Następnie, decyzją z dnia 3 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania J. M. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W odwołaniu od tej decyzji J. M. zarzucił, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.". Jego zdaniem, niezrozumiała jest sytuacja, w której organ odmawia "czegoś" co zostało przyznane i zrealizowane ponad 8 lat temu, a przecież prawo nie działa wstecz. W ocenie odwołującego, to organ I instancji ponosi odpowiedzialność za to, co się stało z jego wnioskiem i za dalsze następstwa błędnej decyzji. Organ nie dopełnił obowiązku nałożonego zgodnie z art. 7 k.p.a, co potwierdziła decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 września 2009 r. Strona podkreśliła, iż zaskarżona decyzja powinna być wydana w dniu 23 lutego 2006 r. Wobec złamania zasady "lex retro non agit" oraz niewykonalności zaskarżonej decyzji, odwołujący wniósł o stwierdzenie jej nieważności zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 27 maja 2014 r. organ II instancji, po przywołaniu przepisów dotyczących warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych wskazał, że w dacie złożenia wniosku J. M. prowadził działalność w gospodarstwie rolnym, stanowiącym przedmiot jego własności, a prowadzone przez niego gospodarstwo miało charakter gospodarstwa niskotowarowego. Jednakże na podstawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego, w dniu 1 grudnia 2005 r. przekazał gospodarstwo rolne na rzecz swojej córki, W. M. Zdaniem organu odwoławczego, warunek posiadania gospodarstwa rolnego musi być spełniony na dzień wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, lecz z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 23 lutego 2006 r., tj. w dniu wydania decyzji o przyznaniu J. M. płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych nie był on posiadaczem gospodarstwa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 12 § 1 k.p.a., organ II instancji wskazał, iż organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony. W ocenie organu odwoławczego, takie działanie podjęto w niniejszej sprawie, zatem zarzut ten należy uznać za nieusprawiedliwiony.

W nawiązaniu do twierdzenia strony, iż decyzja w obecnym kształcie powinna być wydana już w 2006 r., a nie obecnie, ponieważ prawo nie działa wstecz, organ stwierdził, że powyższe twierdzenie strony jest słuszne. Na takim właśnie stanowisku stał Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stwierdzając nieważność decyzji z dnia 23 lutego 2006 r. Zdaniem organu II instancji, nie można uznać, iż działania organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa łamią zasadę "lex retro non agit", bowiem ta zasada dotyczy zakazu możliwości wstecznego działania aktu normatywnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Jednocześnie organ podkreślił, że zarzut strony, iż to ją próbuje się obecnie obciążać za to co się stało, nie znajduje uzasadnienia, ponieważ jak sama strona wskazała w odwołaniu, to organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, nie uwzględniając w całości zebranego materiału dowodowego, a następnie decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego, gdyż zawierała niezgodne z prawem rozstrzygnięcie.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że J. M., składając w dniu 8 marca 2005 r. wniosek o pomoc finansową na wspieranie działania gospodarstwa niskotowarowego, oświadczył, m.in. że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" (część XI Wniosku Oświadczenia i Zobowiązania). Jednocześnie zobowiązał się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję z dnia 27 maja 2014 r. J. M. podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykazał się opieszałością, bowiem już w 2005 r. wiedział o tym, iż zbył gospodarstwo rolne na rzecz córki. Zdaniem skarżącego, decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2014 r. należy unieważnić, gdyż była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały. Skarżący wyjaśnił, że pieniądze przyznane na mocy decyzji z dnia 23 lutego 2006 r. zostały wykorzystane na materiały budowalne przeznczone dla gospodarstwa córki.

Dalej skarżący podał, iż niezrozumiałe jest dla niego pismo, jakie otrzymał od organu odwoławczego, dotyczące wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Jego zdaniem, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 3 marca 2014 r. było jasne.

Ponadto skarżący podniósł, iż ww. decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną. Oznacza to, że doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a. i pociąga to za sobą skutek nieważności z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a.

Końcowo, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2014 r., decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 września 2009 r. oraz decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2010 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 września 2014 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi akcentując, że już w 2005 r. powiadomił organ o fakcie darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz córki. Skarżący wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Oznacza to, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie odmowy przyznania J. M. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Z treści art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) wynika, że może być udzielana pomoc finansowa na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Beneficjentem tej pomocy zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy są producenci rolni.

Ustawa nie definiuje pojęcia producenta rolnego, tylko w tym zakresie odsyła do przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei w ustawie z dnia 18 stycznia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) w art. 3 pkt 3 podana została definicja producenta rolnego. W rozumieniu powyższego przepisu producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca:

a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub

b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, lub

c) posiadaczem zwierzęcia;

Zgodnie z art. 2 lit. a) cytowanego w art. 3 pkt. 3 lit. b) powyższej ustawy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że podmiot uprawniony do otrzymania pomocy finansowej został przez ustawodawcę wskazany wyraźnie. Jest nim producent rolny zgodnie z definicją zawartą w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Producentem rolnym, zgodnie z powyższą ustawą, jest posiadacz gospodarstwa rolnego.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Rada Ministrów została upoważniona do określenia szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich.

W dniu 7 grudnia 2004 zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.).

I tak, § 6 ust .1 i 2 ww. rozporządzenia stanowi, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego. Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana na wniosek producenta rolnego, składany do kierownika biura powiatowego Agencji.

Stosownie do treści § 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:

1) jest osobą fizyczną;

2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb;

3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:

a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz

b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.);

4) zobowiąże się do:

a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego:

- dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej,

- zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,

b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Z powyższych regulacji wynika więc, że jednym z koniecznych warunków, które musi spełnić producent rolny ubiegający się o przyznanie przedmiotowej płatności, jest nieprzenoszenie własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Skarżący składając wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych miał świadomość konieczności wypełnienia ww. warunków. Bowiem we wniosku, jak również złożonej korekcie do wniosku podpisał oświadczenie (sekcja XI wniosku), iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, oraz że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Skarżący zobowiązał się również zgodnie z pkt 15 ppkt 2 akapitu drugiego sekcji XI do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (z zastrzeżeniem, że zobowiązanie to nie dotyczy przeniesienia własności tego gospodarstwa na rzecz następcy w zamian za rentę strukturalną).

Nie było sporne między stronami, że w dniu 29 grudnia 2005 r. J. M. złożył oświadczenia z dnia 28 grudnia 2005 r. zbywcy i nabywcy gospodarstwa rolnego, dotyczące przejęcia przez W. M. działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Nie ulega również wątpliwości, że tego samego dnia skarżący złożył do akt sprawy akt notarialny Repertorium A numer [...]dokumentujący przekazanie w dniu 1 grudnia 2005 r. gospodarstwa rolnego na rzecz córki W. M.

W tych okolicznościach, ostateczną decyzją z dnia 23 lutego 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego.

Następnie decyzją z dnia 24 września 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważność wspomnianej decyzji przyznającej płatność. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydając przedmiotową decyzję, rażąco naruszył przepisy w zakresie udzielania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, bowiem nie uwzględnił w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, który potwierdzał, iż w dniu wydania decyzji strona nie była właścicielem gospodarstwa rolnego, a zatem nie został spełniony jeden z warunków do przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy wspomnianą decyzję organu I instancji z dnia 24 września 2009 r.

W tych okolicznościach prawidłowo organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności prowadził działalność w gospodarstwie rolnym, stanowiącym przedmiot jego własności, a prowadzone przez niego gospodarstwo miało charakter gospodarstwa niskotowarowego. Jednak w dniu 1 grudnia 2005 r. skarżący przekazał w formie darowizny gospodarstwo rolne na rzecz swojej córki, W. M.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 23 lutego 2006 r., tj. w dniu wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, nie był on posiadaczem gospodarstwa, czego sam nie kwestionował.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo oceniły, że przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz osoby trzeciej wyklucza uznanie skarżącego za producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W rezultacie skarżący nie dotrzymał zobowiązania określonego w § 3 ust. 1 pkt 4 wyżej cytowanego rozporządzenia, które jest jednym z warunków przyznania płatności.

Słusznie skarżący zarzuca organowi I instancji, że wydając decyzję w dniu 23 lutego 2006 r. wykazał się opieszałością oraz nie uwzględnił całego materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach sprawy. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego, wobec stwierdzenia jej nieważności. Nie ma przy tym sporu pomiędzy stronami co do tego, że w dniu wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności skarżący nie spełniał wymogów uzasadniających takie rozstrzygnięcie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organy administracji mają możliwość podejmowania działań zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego decyzji zawierającej rozstrzygnięcie niezgodne z prawem.

Sąd podkreśla, że zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, jakiej hołduje kodeks postępowania administracyjnego, nie jest zasadą bezwzględną, ponieważ w przypadku gdy decyzja administracyjna obarczona została jedną z najcięższych wad (kwalifikowanych), wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., to taką wadliwą decyzję należy wyeliminować z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co też organy uczyniły.

Rację ma organ odwoławczy twierdząc, że działania organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie naruszają zasady "lex retro non agit". Wbrew zarzutom skarżącego, zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy przede wszystkim procesu stanowienia prawa. Oznacza ona, że prawodawca nie może, co do zasady, ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami zaistniałymi w przeszłości. W niniejszej sprawie nie można zatem mówić o naruszeniu tej zasady.

Skarżący argumentował, że decyzja organu I instancji z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie odmowy przyznania mu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego dotyczy sprawy rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną. Oznacza to, że doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej określonej w art. 16 k.p.a., co w świetle art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. skutkuje jej nieważnością. Uszło jednak uwadze skarżącego, że w momencie wydania wspomnianej decyzji z dnia 3 marca 2014 r. nie funkcjonowała już w obrocie prawnym decyzja Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 lutego 2006 r., przyznająca mu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego.

Z tego też powodu zarzut naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej oraz art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. należało ocenić jako bezzasadny. Przesłanka stwierdzenia nieważności określona w tym przepisie byłaby spełniona, gdyby organ dwa razy rozpatrzył tożsamą sprawę i dwa razy kolejno po sobie wydał ostateczne decyzje rozstrzygające o istocie tej samej sprawy. Tożsamość sprawy zachodzi bowiem wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze. Tego rodzaju sytuacja - co wynika z prawidłowo ustalonego i przedstawionego stanu faktycznego - w niniejszej sprawie nie występuje.

Nie można również zasadnie twierdzić, jak chce tego skarżący, że decyzja z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie odmowy przyznania mu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały. Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza bowiem, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących nieprawidłowości w postępowaniu Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, który w dniu 23 lutego 2006 r. wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, wskazać należy, że wymykają się one spod kontroli Sądu w tym postępowaniu. Ponownie trzeba podkreślić, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 maja 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostają zarzuty skargi dotyczące oceny prawidłowości decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 września 2009 r. oraz decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2010 r., co do których skarżący sformułował wniosek o stwierdzenie ich nieważności.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje wprawdzie zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot. Jak wspomniano na wstępie, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym użyte w tym przepisie sformułowanie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje również zarzut dotyczący zasadności formułowania przez organ odwoławczy wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wypada jedynie zauważyć, że odwołanie skarżącego spełniało wymogi podania określone w treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a., a wątpliwości organu odwoławczego co do intencji strony nie mogły doprowadzić do zaniechania rozpoznania wniesionego odwołania, bowiem odwołanie jest środkiem prawnym odformalizowanym, nie wymagającym szczególnej formy.

Podsumowując, Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę.