Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1062/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1,15, 61a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 33-35
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Z. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].02.2014 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...].08.2013 r. odmawiające wszczęcia - na wniosek Ogólnopolskiego Związku [...] (dalej zwanego [...]) z [...].05.2012 r. –postępowania administracyjnego w przedmiocie “unieważnienia bezpodstawnych w świetle obowiązujących przepisów zasad sprzedaży przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (zwane dalej PGL LP) drewna pozyskiwanego z drzewostanów lasów Skarbu Państwa". W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że do rozpoznania tego wniosku został zobowiązany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 11.06.2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 13/13. Jednocześnie wyjaśnił, że przedłożone żądanie nie stanowi sprawy administracyjnej. Sprzedaż drewna jest częścią gospodarki leśnej, realizowanej przez PGL LP, co wynika z ustawy o lasach. Sprzedaż drewna jako produktu przez Lasy Państwowe (zwane dalej LP), będące reprezentantem Skarbu Państwa, jest czynnością z zakresu prawa cywilnego i nie należy do sfery czynności administracyjnych. Wewnętrzne procedury określające zasady sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe, do których stosować się muszą potencjalni nabywcy, nie mogą być uznane za decyzję administracyjną. Szczegółowe zasady działania Lasów Państwowych określa statut, który m. in. upoważnia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych do ustalenia szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki leśnej w lasach zarządczanych przez LP oraz zasad sprzedaży przez PGL LP drewna, innych produktów i usług. Co do sprzedaży drewna funkcję arbitralną sprawuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie zgodności z normami unijnego prawa konkurencji. Ogólnopolski Związek [...] w wywiedzionej skardze wniósł o: 1. uchylenie obu zaskarżonych postanowień Ministra Środowiska, 2. zobowiązanie organu do merytorycznej oceny, w świetle obowiązujących po dniu 1.10.1996 r. powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ważności uprawnień kierownika państwowej jednostki organizacyjnej zarządzającej lasami Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe do samodzielnego ustalania w drodze zarządzeń - wg swoich subiektywnych kryteriów i własnych zasad - cen jednostkowych i innych szczegółowych warunków sprzedaży przez Skarb Państwa drewna pozyskiwanego z lasów państwowych na potrzeby gospodarki narodowej; a w przypadku negatywnej ich oceny - unieważnienia uprawnień dyrektora generalnego LP w przedmiotowym zakresie, nadanych prawie 20 lat temu w § 8 ust. 1 pkt. 5 Statutu PGL LP.

Strona skarżąca wyjaśniła, że na podstawie art. 5 ustawy z dnia 23.05.1991 r. o organizacjach pracodawców ( Dz. U. z 1991 r. Nr 55, poz. 235 ) reprezentuje interesy gospodarcze zrzeszonych członków, którymi są przedsiębiorcy przetwarzający na potrzeby gospodarki narodowej drewno nabywane od Skarbu Państwa w stanie surowym, a pozyskiwane z lasów państwowych. Strona skarżąca na podstawie art. 61 K.p.a. wystąpiła do Ministra Środowiska z wnioskiem o ocenę w świetle obowiązującego stanu prawnego ważności uprawnień kierownika państwowej jednostki organizacyjnej zarządzającej lasami Skarbu Państwa - dyrektora generalnego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe do : - samodzielnego ustalania w trybie zarządzeń własnych zasad, cen i innych szczegółowych warunków sprzedaży przez Skarb Państwa drewna, pozyskiwanego przez rzeczonego zarządcę z lasów państwowych; - narzucania przez dyrektora generalnego LP nabywcom i przedsiębiorcom tych zasad, a zwłaszcza wymuszaniem na nich akceptacji sporządzanych przez siebie, wg własnego uznania, regulaminów sprzedaży drewna w formie załączników do zarządzeń, pod groźba niedopuszczenia do przetargów i aukcji internetowych oraz odmowy sprzedaży drewna. Konieczność dokonania takiej oceny wynikała wg skarżacego z tego, że zaistniałe od dnia 1.10.1996 r. zmiany ustawowe, a w szczególności wejście w życie od tego dnia przepisów ustawy z dnia 8.08.1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 493 ze zm. - wg art. 17 ust. 4 oraz dodanego później art. 17a) bezwzględnie wymagają posiadania w tym zakresie upoważnienia ustawowego, podczas gdy Dyrektor Generalny LP wywodzi uprawnienie do ustalania przez siebie zasad sprzedaży drewna z upoważnienia udzielonego prawie 20 lat temu w § 8 ust. 1 pkt. 5 Statutu PGL LP, który na 2 i pół roku przed wejściem w życie cyt. ustawy nadał zarządzeniem Nr 50 z dnia 18.05.1994 r. ówczesny Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Nadto strona skarżąca dostrzegła konieczność dokonania przez Ministra Środowiska oceny ważności uprawnień Dyrektora Generalnego LP, z uwagi na wejście w życie z dniem 1.04.1999 r. ustawy z dnia 4.09.1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 743 ). Uprzednio zaś - 2,5 roku wcześniej, mocą art. 2 ust. ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 8.08.1996 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej ( Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 497 ), z dniem 1.10.1996 r. - utworzony został urząd Ministra Skarbu Państwa. W związku z tym, skoro sprzedawane przez Skarb Państwa na potrzeby gospodarki narodowej drewno pozyskiwane z lasów państwowych rocznie w ilości 34 milionów m3 - jako pożytek naturalny rzeczy głównej ( lasu ) w rozumieniu art. 441 § 1 Kc w zw. z art. 45, art. 48, art. 50 i art. 53 § 1 i § 2 Kc - stanowi olbrzymiej wartości mienie Skarbu Państwa, to w świetle treści art. 25 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 pkt. 7 ustawa z dnia 4.09.1997 r. o działach administracji rządowej zrodziła się istotna wątpliwość, czy upoważnienie dyrektora generalnego w Statucie PGL LP sprzed 20 lat nadal jest ważne. Strona skarżąca podkreśliła następnie, że przychody ze sprzedaży przez Skarb Państwa tego mienia (tj. samego drewna pozyskiwanego z zarządzanych przez PGL LP lasów państwowych) np. w roku 2013 wyniosły 7 miliardów 400 milionów zł. Przedstawione, w imieniu zrzeszonych w [...] przedsiębiorców, w piśmie z dnia [...].05.2012 r. Ldz. [...] Ministrowi Środowiska do oceny tak istotne kwestie nasuwają się wprost, z uwagi na zakres rzeczowy oraz uprawnienia ustawowe Ministra Skarbu Państwa, zapisane w art. 25 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.

W ocenie strony skarżącej, z porównania uprawnień Ministra Skarbu Państwa z uprawnieniami Ministra Środowiska w art. 28 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 4.09.1997 r. o działach administracji rządowej jednoznacznie wynika, że świetle tej ustawy upoważnienie udzielone 20 lat Dyrektorowi Generalnemu LP w § 8 ust. 1 pkt. 5 Statutu PGL LP, wbrew stanowisku organu, nie może być ważne i nadal stosowane.

[...] wyraził także pogląd, że organ zdając sobie sprawę, że dokonanie oceny zgodności z prawem ustalania przez Dyrektora Generalnego LP zasad i cen sprzedaży drewna, skutkować będzie potrzebą pilnej konwalescencii praktyk stosowanych dotychczas samowolnie przez PGL LP wobec nabywców drewna, przez ponad rok i 9 miesięcy uchylał się przed rozpatrzeniem i merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, co trwałoby nadal, gdyby nie skarga na bezczynność organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność tej skargi i wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 13/13 zobowiązał Minister Środowiska do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego, odmowa wszczęcia postępowania była bezzasadna i została dokonana pomimo braku przesłanek do zastosowania art. 61 a § 1 K.p.a. [...] wyjaśnił, że w niniejszym przypadku, organ [...], którym jest Rada [...], bezspornie jest stroną w sprawie, posiada zdolność prawną i jest ustawowo uprawniony do reprezentowania interesów gospodarczych zrzeszonych przedsiębiorców branży drzewnej, będących pracodawcami, wobec organów państwowych. Również zakres przedmiotowy żądania skierowanego do Ministra Środowiska dotyczy bezsprzecznie kwestii bardzo istotnych dla zrzeszonych w [...] pracodawców, a także leży w interesie gospodarczym i społecznym kraju.

Minister Środowiska na podstawie art. 4 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 7) ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 743 ) sprawując nadzór:

- nad zarządcą lasów Skarbu Państwa - Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, jak również

- nad gospodarką leśną,

jest niewątpliwie, w ocenie strony skarżacej, organem właściwym do dokonania pełnej i należytej oceny uprawnień dyrektora generalnego LP w przedmiotowym zakresie. Artykuł 34a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów uprawnia Ministra Środowiska do wydawania kierownikom podległych mu jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jaką właśnie jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, stosownych wytycznych i poleceń.

W sytuacji, gdy sposób ustalania zasad, cen i pozostałych warunków umownych sprzedaży drewna przez Skarb Państwa nie jest określony powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w rozumieniu art. 87 § 1 Konstytucji RP, a w szczególności wskazanymi w treści skargi przepisami prawa materialnego, Minister Środowiska nie powinien był, bez wskazania uzasadnionych podstaw, odmówić wszczęcia postępowania. Przychody ze sprzedaży przez Skarb Państwa drewna pozyskiwanego przez PGL LP z lasów państwowych, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt. 8 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ) stanowią środki i dochody publiczne.

Skarżący wyjaśnił, że środki te jak dotąd w całości pozostają w wyłącznej dyspozycji zarządcy lasów państwowych - PGL LP, a ich jedynymi beneficjantami są pracownicy tej państwowej jednostki organizacyjnej - głownie leśnicy. Wynika to z § 14 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6.12.1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe ( Dz. U. Nr 134,poz. 692).

Rozporządzenie to ciągle obowiązuje, chociaż wydane było jeszcze na początku zmian społeczno gospodarczych państwa, i pomimo zaistniałych w międzyczasie istotnych zmian ustawowych.

Strona skarżąca wspomniała także, iż Rada Ministrów, aby sanować ten stan rzeczy, niespełna 4 lata temu podjęła Uchwałę Nr 119 z dnia 3 sierpnia 2010 r. w sprawie Wieloletniego planu Finansowego Państwa 2010 -2013 (M.P. z 2010 r. Nr 57, poz. 773), która m.in. stanowiła o włączenia zarządcy lasów Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych. Jednakże korporacja zawodowa leśników, z obawy przed utratą przywilejów z tytułu samodzielnego gospodarowania poza jakąkolwiek kontrolą społeczną tak olbrzymiej wartości mieniem publicznym, a zwłaszcza nie chcąc dzielić się z całym społeczeństwem dochodami osiąganymi m.in. ze sprzedaży drewna oraz innych pożytków naturalnych lasu, swoimi protestami m.in. pod Sejmem RP wymusiła na rządzie zawieszenie wykonania tej uchwały.

Minister toleruje, jak podkreślił skarżący, dotychczasowe praktyki PGL LP w tym zakresie, mimo że od wielu kilku lat rodzą one wiele wątpliwości przedsiębiorców branży drzewnej i nieustanne spory z Dyrektorem Generalnym. LP z powodu :

a) braku uprawnień ustawowych w przedmiotowym zakresie, wymaganych bezwzględnie od 1.10.1996 r. przepisami ustawy z dnia 8.08.1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa;

b) dyskryminowania wbrew art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP rodzimych przedsiębiorców, zwłaszcza małych i średnich, poprzez wprowadzanie im coraz większych utrudnień w dostępie do zakupów surowca drzewnego ; i

c) ignorowanie przepisów ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz; 331 ) oraz rażące naruszanie elementarnych zasad uczciwej konkurencji, wskutek dopuszczenia stosowania w jednostkach PGL LP zabronionych prawem konkurencji niejednolitych warunków umownych przy sprzedaży drewna;

d) stwarzanie preferencyjnych warunków zakupu drewna zarówno firmom zagranicznym prowadzącym działalność produkcyjną w Polsce, jak również firmom kupującym drewno na eksport. Jako przykład takich działań wskazano zarządzenie Nr 39 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 25.04.2012 w sprawie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na II półrocze 2012 r. (znakEM-900 - 7/12).

Stona skarżąca podniosła, że o roli i uprawnieniach PGL LP jako zarządcy lasów Skarbu Państwa jednoznacznie wyraził wiążące stanowisko Sąd Najwyższy w uzasadnieniu :

1. Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Izby Cywilnej z dnia 14 października 1994 r. sygn. akt III CZP 16/94 ; a także

2. wyroku z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt 5/2008.

Skarżący podniósł zarzut, że Minister Środowiska na uzasadnienie swojego stanowiska, odnośnie uprawnień kierownika państwowej jednostki organizacyjnej zarządzającej wyłącznie w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa lasami państwowymi - dyrektora generalnego PGL LP, w obu zaskarżonych postanowieniach nie wskazał żadnych przepisów prawa materialnego.

Powołał się jedynie na Statut PGL LP, który w odległej przeszłości nadał temu zarządcy w drodze zarządzenia jeszcze poprzednik prawny organu, i ponadto na nieprzystające wcale do przedmiotu sprawy orzeczenia sądowe.

Odnośnie powołanych przez organ wyroków : Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia [...].11.2011 r. sygn. akt [..] i WSA w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] strona skarżąca już w zażaleniu z dnia [...].08.2013 r. Ldz. [...] na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] wyjaśniła, że :

- pierwszy z tych wyroków, nie dotyczy wcale przedmiotu sprawy, jako że zapadł w postępowaniu antymonopolowym w związku z nadużywaniem pozycji monopolisty przez sprzedawcę drewna, w świetle przepisów ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ) ; - drugi z wym. wyroków nie rozstrzygał wcale ustalania zasad, cen i innych warunków umownych sprzedaży drewna przez Skarb Państwa, lecz dotyczył kontroli sądowoadministracyjnej stanowiska Ministra Środowiska, w kwestii niedopuszczalności odwołania przez nabywcę drewna - firmę D.- Spółka jawna w S. - od decyzji Dyrektora Generalnego LP ustalających wyniki II etapu rokowań internetowych obejmujących sprzedaż drewna w 2008 r.

Wbrew sugestii organu, WSA w Warszawie cyt. wyrokiem orzekł, że decyzje dyrektora generalnego LP w zakresie sprzedaży drewna nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz czynnością z zakresu stosunków cywilnoprawnych, i nie podlegają kontroli sądowo administracyjnej. Odnośnie natomiast wyjaśnień przesłanych w piśmie z-cy Dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody w MŚ z dnia [...].06.2012 r. znak [...], strona skarżąca wyraziła przekonanie, że nie mają one żadnego formalnego znaczenia i są bezprzedmiotowe w sprawie. Nie pochodzą od organu, ani też od osoby upoważnionej przez organ, lecz od występującego w imieniu własnym pracownika podległej organowi wym. wewnętrznej jednostki organizacyjnej - departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody.

Odnosząc się z kolei do stwierdzenia organu, jakoby upoważnienie zapisane w § 8 ust. 1 pkt. 5 Statutu PGL LP uprawniało Dyrektora Generalnego LP do ustalania zasad, cen i innych warunków umownych sprzedaży drewna strona skarżąca podtrzymała zarzut, że po wejściu w życie ustawy z dnia 8.08.1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa upoważnienie to bezwzględnie utraciło ważność, z uwagi na treść art. 17 ust. 4, a po nowelizacji tej ustawy nieważność ta istnieje także w świetle art. 17a.

[...] nadmienił, że organ w motywach cyt. postanowień ograniczył się w zasadzie do całkowicie opacznego stwierdzenia, jakoby skarżący domagał się rzekomo cyt.:,, unieważnienia bezpodstawnych w świetle obowiązujących przepisów zasad sprzedaży przez PGL LP drewna pozyskiwanego z drzewostanu lasów Skarbu Państwa".Wbrew stwierdzeniu organu skarżący nie sformułował wcale tej treści żądania wiedząc doskonale, że drewno sprzedawane przez Skarb Państwa, jest jedynie pozyskiwane w ramach sprawowanego zarządu przez PGL LP z drzewostanu lasów państwowych.

Skarżący podkreślił natomiast, że organ całkowicie przemilczał kwestię oceny zgodności z prawem zasad, narzuconych bezpodstawnie przedsiębiorcom - nabywcom drewna zarządzeniem Nr 39 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 25.04.2012 w sprawie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na II półrocze 2012 r. (znak EM -900 - 7/12 ), o którą skarżący wnosił w pkt. 4 pisma z dnia 10.05.2012 r. Ldz. PZ 10 -1/05/12.

Tytuł tego zarządzenia, tak samo jak wszystkie zarządzenia wcześniej wydane dowodzi w ocenie skarżacego, że w mniemaniu Dyrektora Generalnego LP to PGL LP jako zarządca lasów sprzedaje drewno, a nie jego właściciel - Skarb Państwa.

PGL LP zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa nie przyznaje również zdolności prawnej, o której mowa w art. 33¹ Kc. PGL LP na gruncie prawa cywilnego nie może być stroną w stosunkach handlowych, i już tylko z tego względu niczego nikomu sprzedawać nie może.

W konkluzji zarzucono, że Minister Środowiska ze szkodą dla interesu publicznego uchyla się przed dostosowaniem zapisów w Statucie PGL LP do obowiązujących ustaw. Celem zaś wystąpień było skłonienie organu do podjęcia w myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów stosownej inicjatywy w celu uregulowania zasad sprzedaży drewna w drodze rozporządzenia, analogicznie do zasad sprzedaży lasów, gruntów i innych nieruchomości leśnych powierzonych w zarząd PGL LP, o których mowa w art. 38 ust 4 i 5 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach.

Skarżący nadmienił także, iż kilka lat temu w Ministerstwie Środowiska przygotowany został w tym przedmiocie który był dwukrotnie skierowany do konsultacji międzyresortowych oraz społecznych.

Miał temu służyć projekt założeń zmiany ustawy o lasach, który ostatecznie został z konsultacji miedzyresortowych przez resort środowiska wycofany i zapomniany.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że Lasy Państwowe podejmując działania w zakresie sprzedaży drewna, działają jako reprezentant Skarbu Państwa. W każdym dokumencie wewnętrznym - zarządzeniu czy decyzji Dyrektora Generalnego LP - jest wskazywana podstawa prawna, a w szczególności przepis paragrafu 6 Statutu oraz art. 33 ustawy o lasach, wskazujące jednoznacznie, że Dyrektor Generalny LP działa jako reprezentant Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 1. - Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:

1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;

2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;

3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;

4) w sprawach wydawania zaświadczeń.

Przy rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia [...].05.2012 r. nie było natomiast podstaw prawnych do wydania przez Ministra Środowiska decyzji administracyjnej, załatwiającej sprawę indywidualną.

Wobec tego trafnie ocenił Minister, że przedmiot żądania strony skarżącej, określony w piśmie z dnia [...].05.2012 r. nie stanowi sprawy administracyjnej, podlegającej jego kognicji. Trafność tej oceny nie ulega zmianie nawet jeśli przyjąć, że Minister nieprecyzyjnie określił przedmiot żądania OZ[...] jako “żądanie unieważnienia bezpodstawnych w świetle obowiązujących przepisów zasad sprzedaży przez PGL LP drewna pozyskiwanego z drzewostanu lasów Skarbu Państwa" (choć tak przedmiot swego żądania określił [...] we wniosku z [...].05.2012 r.). Nieprawidłowość określenias żądania skarżacy podniósł w skardze stwierdzając, że od Ministra oczekiwał oceny zgodności z prawem zasad narzuconych przedsiębiorcom - nabywcom drewna zarządzeniem Nr 39 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 25.04.2012 w sprawie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na IIpółrocze 2012 r. (znak EM -900 - 7/12 ), o którą wnosił w pkt. 4 pisma z dnia [...].05.2012 r. Ldz.[...].

Nadmienić także należy, że Minister zasadnie powołał się na wcześniejszy wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie VI Wydziału Cywilnego z dnia [...] listopada 2011 roku, sygn. akt [...], który rozpatrując skargę kasacyjną Ogólnopolskiego Związku [...] dotyczącą skargi D. Spółka jawna w S. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia sposobu prowadzenia sprzedaży drewna, oddalił skargę kasacyjną uzasadniając m.in. że sprzedaż drewna jako produktu przez Lasy Państwowe jest czynnością z zakresu prawa cywilnego. W związku z tym zarzuty skarżącego, że działania Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w zakresie ustalania warunków sprzedaży drewna są czynnościami podejmowanymi na podstawie art. 1 pkt. 2 K.p.a. są zarzutami chybionymi. Trafnie nadto wywiódł Minister, że zgodnie z art. 33 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach Lasami Państwowymi kieruje Dyrektor Generalny przy pomocy dyrektorów regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania. Natomiast zgodnie z art. 34 i art. 35 cyt. ustawy, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych oraz nadleśniczy reprezentują Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania. Nadleśniczy ponadto prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie, na podstawie planu urządzania lasu oraz odpowiada za stan lasu, a także bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych. Szczegółowe zasady działania Lasów Państwowych określa zaś Statut Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe stanowiący załącznik do zarządzenia nr 50 Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 18 maja 1994 roku w sprawie nadania statutu Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe. Na podstawie § 6 Statutu PGL LP Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, w wykonaniu zadań określonych przez ustawę oraz przez przepisy wykonawcze do ustawy, a także innych przepisów prawnych, wydaje zarządzenia i decyzje obowiązujące w Lasach Państwowych. W myśl § 8.1 Statutu, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ustala szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki leśnej w lasach zarządzanych przez LP oraz zasady sprzedaży przez PGL LP drewna i innych produktów i usług. Statut ten nadal obowiązuje i jak dotąd nie było woli politycznej dokonania jego zmiany. Właściwe jednostki organizacyjne LP, z których działalnością wiążą się podejmowane czynności cywilnoprawne, jako stationes fisci Skarbu Państwa, w ramach posiadanych kompetencji samodzielnie podejmują cywilnoprawne działania za Skarb Państwa. Umocowanie jednostek organizacyjnych LP do reprezentowania Skarbu Państwa wynika natomiast z obowiązujących przepisów prawa. Sprzedaż drewna jak dotychczas podlega zasadom określonym w Zarządzeniu Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych Nr 82 z dnia 19 listopada 2012 w sprawie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na 2013 rok. Zasady te zostały ustalone w wyniku konsultacji z przedstawicielami przemysłu drzewnego, przy uwzględnieniu większości ich postulatów oraz w zgodzie z zaleceniami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prawidłowość zasad, na jakich sprzedawane jest drewno pozyskane w Lasach Państwowych może podlegać kontroli na drodze postępowania antymonopolowego, w aspekcie ewentualnego nadużywania pozycji monopolisty przez sprzedawcę drewna, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuje wówczas zgodności takich praktyk z normami unijnego prawa konkurencji. Uwagi te wpisują się w zarzuty skargi co do dyskryminowania - wbrew art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - rodzimych przedsiębiorców, zwłaszcza małych i średnich, poprzez wprowadzanie im coraz większych utrudnień w dostępie do zakupów surowca drzewnego oraz ignorowania przepisów ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd Administracyjny nie stwierdza zatem nieprawidłowości w kontrolowanym rozstrzygnięciu Ministra Środowiska. Organ ten nie był zobowiązany do podjęcia - w myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów - stosownej inicjatywy, w celu uregulowania zasad sprzedaży drewna w drodze rozporządzenia, analogicznie do zasad sprzedaży lasów, gruntów i innych nieruchomości leśnych powierzonych w zarząd PGL LP, o których mowa w art. 38 ust 4 i 5 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach, czego oczekiwała strona skarżąca. Uregulowanie tej kwestii w myśl oczekiwań strony skarżącej uzależnione jest bowiem od istnienia stosownej woli politycznej. W tym kontekście odnotować należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11.06.2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 13/13 zobowiązał Ministra Środowiska do rozpoznania wniosku OZ[...] z siedzibą w G. z dnia [...].05.2012 r. zarzucając, iż pismo Ministra z [...].06.2012 r. nie może być uznane za rozstrzygnięcie procesowe tyczące tego wniosku, z uwagi na niewypełnienie dyspozycji art. 36 § 1 K.p.a. oraz brak oceny istnienia przesłanek formalnoprawnych dokumentujących jego dopuszczalność.

W ocenie Sądu obecnie rozstrzygającego niniejszą sprawę, zaskarżone postanowienia Ministra zawierają rozważania w tym przedmiocie i w sposób jednoznaczny wskazują na brak podstaw do merytorycznego rozpoznania żądania zawartego w piśmie [...] z dnia [...].05.2012 r., jako że kwestia ta nie może być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Ustalenia te musiały zatem prowadzić do odmowy wszczęcia żądanego postępowania, w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a., co wypełnia zobowiązanie nałożone na Ministra wyrokiem WSA z dnia 11.06.2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 13/13. Należy nadto podkreślić, że na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister raz jeszcze rozstrzygnął tę sprawę w jej całokształcie, ponownie analizując wniosek skarżącego z dnia 10.05.2012 r., zgodnie z wymogami art. 15 K.p.a., w efekcie potwierdzając trafność swego wcześniejszego stanowiska.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.