Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 476/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-02-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art.246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. C. na opisane postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...].

Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2010 r. uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 1 lutego 2010 r., T. C. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem.

Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez skarżącą, jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskującą dochód z emerytury w wysokości 2 236,61 zł brutto (1 852,32 zł netto) miesięcznie, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jej majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 59,60 m2, garaż murowany oraz samochód osobowy [...], rok produkcji 2000.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że w okresie od 4 grudnia 2008 r. do chwili obecnej poniosła bardzo duże koszty w związku z wykryciem w jej mieszkaniu środków toksycznych. Ponadto ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, samochodu oraz spłatą kredytów.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04). Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniach z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.

Z przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych, wynika, że na rachunek bankowy skarżącej wpływa nie tylko emerytura w wysokości podanej we wniosku, ale również świadczenie opiekuńcze w wysokości 153 zł miesięcznie. Udokumentowane przez nią wydatki z tytułu opłat za mieszkanie, ubezpieczenie na życie, telefon, internet, telewizję kablową, energię elektryczną oraz spłatę rat kredytów wynoszą średnio miesięcznie 766,60 zł. Ponadto nadesłała dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków na ubezpieczenie OC i AC pojazdu w wysokości 253 zł (II rata), kopiowanie dokumentów (66,50 zł), korespondencję (100,55 zł) oraz zakup leków (109,57 zł - w grudniu 2009 r., 207,55 zł - w styczniu br. oraz 107,75 zł - w lutym b.r.)

W tych okolicznościach faktycznych należało przyjąć, iż uzyskiwane przez skarżącą dochody w łącznej wysokości 2 005,32 netto miesięcznie przeznaczane na potrzeby jednej osoby (z uwzględnieniem udokumentowanych wydatków) pozwalają jej zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł.

Za poparciem powyższego stanowiska przemawia również fakt, iż skarżącą stać było na zaciągnięcie dwóch kredytów bankowych, z czego wynika, iż posiada zdolność kredytową. Bezspornym jest, że udzielając tych kredytów, banki dokonały oceny zdolności kredytowej skarżącej i nie pozwoliłyby na zaciągnięcie przez nią zobowiązań finansowych, gdyby uznały, że jej sytuacja majątkowa nie daje gwarancji spłaty kredytów. Kwestia, iż skarżąca ma wiele innych wydatków które ograniczają jej zdolności płatnicze nie oznacza jeszcze, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby ją do korzystania z pomocy państwa w postaci przyznania prawa pomocy, która ma co do zasady charakter wyjątkowy. Ponadto z nadesłanej przez skarżącą dokumentacji również nie wynika, że zalega ona ze spłatą udzielonych kredytów.

W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.