Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 977/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 8 ust.1, art. 28
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 26 stycznia 1952 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.
article: art. 133 par. 1 , art. 141 par. 4 , art. 183 par. 1 i par. 2, art. 184, art. 185 par. 1 art. 207 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 par. 1
journal: Dz.U. 1950 nr 34 poz 311
law: Ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych: Ministra Infrastruktury, Prezydenta Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1759/07 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2/ odstępuje od zasądzenia od Z. B. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Z. B., uchylił decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] stycznia 1959 r. Prezydium Rady Narodowej m. Poznania, działając na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.Nr 17, poz. 70) oraz art. 1, art. 10 i art. 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości, w tym m. in. położonej w Poznaniu przy ul. [...] o powierzchni 330 m kw., stanowiącej własność W. M.

Pismem z dnia [...] września 2005 r. następca prawny W. M., Z. B., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Strona wskazała na naruszenie art. 8 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, gdyż wezwanie skierowane do właściciela nieruchomości nie zawierało konkretnej ceny nabycia w drodze umowy cywilnej. Ponadto zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wskazywało na możliwość nabycia nieruchomości o powierzchni odpowiadającej rzeczywistym potrzebom nabywcy. Tymczasem dokonano wywłaszczenia całej nieruchomości bez stosownej dokumentacji technicznej, czym naruszono w sposób rażący art. 21 ust. 2 pkt 1 in fine w związku z art. 5 dekretu.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Minister Budownictwa, działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności Prezydium Rady Narodowej m. Poznania w części dotyczącej nieruchomości przy

ul. [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. Z. B. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości było wadliwe, gdyż nie zawierało konkretnie ustalonej ceny i nie zawierało gotowości zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, Minister Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 r. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zezwoleniem z dnia [...] stycznia 1955 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Poznaniu, jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod budowę budynków mieszkalnych, nieruchomości położonych w Poznaniu przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 1955 r. Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w Poznaniu wystąpiła do W. M. z wezwaniem do zawarcia umowy kupna za cenę, która miała zostać określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. i zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Odnosząc się do zarzutu, że w wezwaniu skierowanym do W. M. nie podano konkretnie ustalonej ceny organ podał, że Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w Poznaniu powołała się na § 2 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. w sprawie wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji tych planów. Zatem nie można uznać, aby brak ceny w wezwaniu był rażącym naruszeniem prawa, skoro szczegółowy tryb ustalony ww. zarządzeniem przewidywał możliwość wskazania jedynie zasad jej ustalania, co wnioskodawca wywłaszczenia zastosował. Obowiązek wezwania, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, właściciela do sprzedaży został tym samym wypełniony, a organ wywłaszczeniowy nie mógł zatem zanegować działań wnioskodawcy postępowania, skoro wynikały one z zastosowania się do obowiązujących wówczas przepisów regulujących wówczas tryb wezwania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 dekretu tj. niezbędność celów wywłaszczenia, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 i 7 dekretu o niezbędności nieruchomości dla celów narodowych planów gospodarczych i braku możliwości pozyskania na ten cel innej nieruchomości Skarbu państwa rozstrzygał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na podstawie przedstawionych dokumentów i w postępowaniu odrębnym od postępowania wywłaszczeniowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. B. podniósł zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 kpa oraz zarzucił dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego, co spowodowało w konsekwencji naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa przez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący zakwestionował stanowisko organu, że brak podania w wezwaniu do zawarcia umowy sprzedaży skierowanym do W. M., konkretnie ustalonej i zatwierdzonej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej ceny nie stanowiło rażącego naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 dekretu wywłaszczeniowego wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie na nabycie nieruchomości, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej do realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Z takich sformułowań przepisu wynika, że wykonawca planów, przed wezwaniem właściciela, powinien określić cenę na podstawie art. 28 dekretu, a ponadto cena ta powinna podlegać zatwierdzeniu. Niedopełnienie tego warunku powoduje, że nie jest skuteczne wezwanie właściciela do odstąpienia nieruchomości. Skoro dokonanie uprzedniego wezwania właściciela stanowiło o dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, to organ wojewódzki wszczynając w przedmiotowej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe naruszył przepisy art. 8 ust. 1 dekretu w sposób, któremu przypisać można charakter rażącego naruszenia prawa w rozumienia art. 156 §1 pkt 2 kpa. Sąd I instancji powołał się na wyroki zapadające w analogicznych stanach faktycznych, w których uznano, że naruszenie art. 8 ust. 1 dekretu jest już wystarczającą przesłanką obligującą organ nadzoru do stwierdzenia nieważności. Ponadto za zbędną uznano ocenę innych przepisów dekretu pod kątem ich rażącego naruszenia.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli Minister Infrastruktury oraz Miasto Poznań.

Minister Infrastruktury, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniósł zarzut naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz § 1, 2, 4 i 5 zarządzenia PPKPG z dnia 17 listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji tych planów poprzez przyjęcie, że rażącym naruszeniem prawa było wezwanie pisemne do odstąpienia nieruchomości bez wskazania ceny w sytuacji obowiązującego wzorca wezwania;

2) przepisów postępowania, tj.:

- art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w uzasadnieniu wyroku błędnej oceny prawnej w zakresie wezwania do sprzedaży, która może mieć wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie organu;

- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

- art.. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 8 ust. 1 dekretu poprzez uznanie, że organ naruszył przepisy postępowania, podczas gdy Sąd nie rozpatrzył wszystkich okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Infrastruktury podniósł, że akty wykonawcze do dekretu zostały wydane znacznie później niż początek obowiązywania dekretu, a zatem jego przepisy pozostawałyby w znacznej mierze martwe, gdyż samo wywłaszczenie mogło się rozpocząć dopiero po skutecznym wezwaniu właściciela do odstąpienia nieruchomości. W sytuacji konieczności podania dokładnej ceny i braku rozporządzenia wykonawczego (art. 28 dekretu) określającego zasady ustalania wyceny nieruchomości niemożliwe byłoby wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Ponadto wzór wezwania został ustalony (na podstawie art. 8 ust. 3 dekretu) zarządzeniem Przewodniczącego PKPG z dnia 25 maja 1949 r. (M.P. Nr 66, poz. 867), wydanym natychmiast po wejściu w życie dekretu w dniu 4 maja 1949 r. Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie norm szacunkowych zostało wydane dopiero ponad rok później, to jest w dniu 3 czerwca 1950 r., a obowiązywało z datą wsteczną od dnia 4 maja 1949 r.

Zdaniem organu odesłanie w art. 8 ust. 1 dekretu do art. 28 musiało być traktowane jedynie jako wskazanie zasad ustalania ceny. Samo wezwanie nie było ofertą w rozumieniu prawa cywilnego, lecz zaproszeniem do rokowań. Przemawia za tym również fakt, że zarządzeniami Przewodniczącego PKPG ustalone zostały wzory powyższych wezwań do stosowania przez wykonawców narodowych planów gospodarczych, w których również znajdowało się jedynie ogólne odesłanie do art. 28 dekretu, a nie puste pole do uzupełnienia określoną kwotą. W czasie obowiązywania dekretu w zakresie zobowiązań obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań, który w art. 296 § 1 umożliwiał określanie ceny przez wskazanie jedynie podstaw do jej ustalenia w przyszłości. W ocenie Ministra nie można więc uznać, aby dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładnia art. 8 ust. 1 dekretu była prawidłowa.

Powołując się na powyższe zarzuty, składający skargę kasacyjną organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Natomiast Miasto Poznań, reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosło zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną jego interpretację, polegającą na przyjęciu, że brak podania w wezwaniu do zawarcia umowy konkretnej ceny, a odwołanie się do art. 28 dekretu stanowi rażące naruszenie prawa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z § 2 zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 17 listopada 1949 r. w sprawie wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji tychże planów, wezwanie winno zawierać gotowość wykonawcy planów do zawarcia umowy za cenę określoną zgodnie z art. 28 dekretu.. Brak podania konkretnie oznaczonej ceny nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż organ nie naruszył przepisów, a wręcz zastosował się do obowiązującego w tym zakresie zarządzenia. Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, iż oceny zastosowania przepisów prawnych należy dokonywać nie w oparciu o obecnie obowiązujące zasady i normy prawne, lecz ówcześnie obowiązujące przepisy i funkcjonujący system społeczno – gospodarczy.

Wobec podniesionych zarzutów Miasto Poznań wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne Z. B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o ich oddalenie. Akceptując pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż określenie ceny w wezwaniu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu poprzez odesłanie do art. 28 dekretu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, strona podniosła, iż w stosunku do decyzji wywłaszczeniowej podnoszone były również inne zarzuty, których jednak nie oceniono, uznając za wystarczający zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu. Tym samym należałoby uznać, że zaskarżony wyrok w istocie odpowiada prawu, gdyż uchyla zaskarżone decyzje, a zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu nie był jedynym powodem, dla którego strona domagała się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż w rozpoznawanej sprawie złożone zostały dwa środki zaskarżenia, z których każdy zawiera usprawiedliwione podstawy dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia prawa materialnego sprowadzały się do naruszenia przepisu art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia

1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że rażącym naruszeniem prawa było niewskazanie konkretnie oznaczonej ceny w pisemnym wezwaniu do odstąpienia nieruchomości.

Jak wynika z treści art. 8 ust. 1 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie na nabycie nieruchomości, udzielone przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę, określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

Kwestia, czy z treści art. 8 ust. 1 dekretu wynikał obowiązek zaproponowania przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych konkretnie ustalonej ceny, zatwierdzonej przez wojewódzką radę narodową, czy też wystarczające było wyrażenie gotowości nabycia nieruchomości za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu nie znajdowała jednoznacznego rozstrzygnięcia w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08 (opubl. ZNSA 2008/5/126) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, iż w wezwaniu właściciela do odstąpienia nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych wykonawca narodowych planów gospodarczych zobowiązany był wskazać cenę konkretnie określoną, zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że gramatyczna wykładnia analizowanego przepisu dawała podstawy do twierdzenia, iż przepis ten nakładał na wykonawcę narodowych planów gospodarczych obowiązek zaproponowania właścicielowi nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, konkretnie ustalonej ceny, która musiała być zatwierdzona przez odpowiedni organ i organ ten zobligowany był do jednoczesnego ustalenia warunków zapłaty. Spełnienie powyższych wymagań już tylko z tych względów zakładało konieczność wskazania określonej ceny. Za powyższą wykładnią, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przemawia również wykładnia systemowa. Treść art. 8 ust. 1 w zestawieniu z treścią art. 9 ust. 1 i 2 dekretu uprawnia do przyjęcia, że wezwanie, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 dekretu stanowiło ofertę, o której mowa w art. 57 § 1 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U.Nr 34, poz. 311 z późn. zm.). Ofertą było bowiem oświadczenie złożone w celu zawarcia umowy drugiej stronie, obejmujące istotne postanowienia tej umowy. Do istotnych postanowień umowy należało zaś wskazanie określonej ceny nieruchomości, której odstąpienia się domagano. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także poglądu, iż obowiązujące w czasie stosowania dekretu rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz.U.Nr 82, poz. 598 z późn. zm.), które w art. 296 § 1 umożliwiało określanie ceny przez wskazanie jedynie podstaw do jej ustalenia w przyszłości znajdowało zastosowanie do wezwania, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu. Regulacja ta dopuszczała bowiem określenie ceny poprzez wskazanie podstaw do jej ustalenia, jednak podstawy pozwalające na ustalenie ceny musiały w sposób jednoznaczny i stanowczy wskazywać na zasady ustalenia ceny, będące przy tym wynikiem zgodnej woli obu stron umowy. Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 dekretu nie pozwalało właścicielowi nieruchomości na określenie, jaką cenę mógłby uzyskać za swą nieruchomość. Ponadto rozporządzenie to zostało wydane w terminie późniejszym niż dekret, nie sposób zatem wymagać od właściciela nieruchomości, aby zaakceptował wezwanie do odstąpienia nieruchomości za cenę, której zasady ustalenia nie były znane.

Należy jednak podkreślić, iż przyjęcie, że w świetle art.. 8 ust. 1 dekretu wykonawca narodowych planów gospodarczych zobowiązany był wskazać cenę konkretnie określoną, zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, nie powoduje, że określenie ceny jedynie w drodze odesłania do art. 28 dekretu stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 dekretu, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Również i ta kwesta stała się przedmiotem przywoływanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd zwrócił bowiem uwagę na fakt, że z rażącym naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem prawa. Nie stanowi zaś rażącego naruszenia prawa błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną decyzji, jeżeli jest to jedna z możliwych interpretacji przepisu. Tymczasem przepis art. 8 ust. 1 dekretu w zakresie obowiązku wskazania w wezwaniu ceny nieruchomości był przedmiotem odmiennej wykładni dokonywanej przez składy sądów administracyjnych, a rozbieżność orzecznictwa skutkuje uznaniem, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż stan prawny w tym zakresie był wystarczająco jasny.

Reasumując tę część rozważań dotyczącą zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa należy uznać, iż w zaskarżonym wyroku błędnie uznał Sąd I instancji, że brak określenia konkretnej ceny, zatwierdzonej przez odpowiedni organ stanowi naruszenie, któremu przypisać można charakter rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w skardze kasacyjnej przez Ministra Infrastruktury, należy stwierdzić, iż są one uzasadnione w części dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. Błędnie sformułowana ocena prawna nie może być jednak postrzegana w kategoriach samodzielnego naruszenia przepisów postępowania, jako że jest ona oczywistym skutkiem dokonania błędnej wykładni przepisu prawa materialnego.

Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiału dowodowego, gdyż przepis ten oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy.

Jeśli zaś idzie o twierdzenie zawarte w odpowiedzi Z. B. na skargi kasacyjne, iż zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co winno skutkować oddaleniem skarg kasacyjnych, to nie zasługuje ono na aprobatę.

Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Autor odpowiedzi na skargę kasacyjną uznając zasadność argumentów zawartych w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., a odnoszących się do wykładni art. 8 ust. 1 dekretu, wskazał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej została prawidłowo uchylona przez Sąd I instancji, gdyż zawierała inne wady, zgłaszane przez stronę w toku postępowania administracyjnego oraz w złożonej skardze.

W świetle art. 184 p.p.s.a. należy uznać, iż uznanie zarzutu naruszenia art. 8

ust. 1 dekretu w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa za zasadny mogłoby nie wywołać rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego orzeczenia jedynie wówczas, gdyby Sąd I instancji poddając analizie całokształt sprawy, dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie przepisów art. 145 p.p.s.a. Tymczasem Sąd I instancji ograniczył się do badania zastosowania art. 8 ust. 1 dekretu, wyraźnie stwierdzając, że ocena innych przepisów jest zbędna. Tym samym nie jest możliwe stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo błędnej wykładni przepisów prawa materialnego odpowiada prawu.

Powyższe powoduje zaś, iż Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, którego obowiązkiem jest ocena legalności decyzji z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 134 § 1 p.p.s.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od Z. B. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.