Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 327/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-03-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy: article: art. 18 par. 1 i 2, art. 19, 20, 21, 22
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg (spr.) Sędzia NSA – Jolanta Sikorska Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Anny Siedleckiej, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Jerzego Strzebińczyka, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego WSA Andrzeja Ciska oraz sędziego WSA Alicji Palus od rozpoznania niniejszej sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 maja 2009 r. D. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie uzgodnienia w odniesieniu do melioracji wodnych, bez uwag warunków zabudowy.

Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2010 r. Przewodniczący Wydziału II tutejszego Sądu wyznaczył w niniejszej sprawie rozprawę na dzień 28 stycznia 2010 r. Zgodnie z zarządzeniem do rozpoznania sprawy wyznaczony został następujący skład sędziowski: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (Przewodniczący), sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Siedlecka.

O mającej się odbyć rozprawie skarżąca została zawiadomiona w dniu 27 stycznia 2010 r.

W dniu 28 stycznia 2010 r. D. W. wniosła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy następujących sędziów, orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Anny Siedleckiej, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Jerzego Strzebińczyka, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego WSA Andrzeja Ciska oraz sędziego WSA Alicji Palus.

Uzasadniając swój wniosek skarżąca m.in. podniosła, iż wymienieni wyżej sędziowie, przez swą stronniczość i uporczywe pozbawianie jej prawa do "dokumentów nawet tych z art. 54 i 55 o NSA", uniemożliwiają jej prawo do obrony i dyskryminują.

Dodała też, że sędziowie, o których wyłączenie wnosi legalizowali bezprawne działania np. "w sprawach II SA/Wr 248, 249, 364, 365/05, II SA/Wr 415/03, II SA/Wr 178/04, 179/04".

Wskazani we wniosku sędziowie złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie znają skarżącej, nie łączy ich z nią żaden stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego oraz, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.); zwanej dalej p.p.s.a., które dawałyby podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy.

Akta sprawy zostały przekazane Wydziałowi IV tutejszego Sądu celem rozpoznania przez orzekających w nim sędziów wniosku skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.).

Sędzia zaś, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi, natomiast sędzia, który orzekał w postępowaniu sądowym w sprawie skargi na decyzję, nie może orzekać w postępowaniu sądowym dotyczącym tej samej sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego (§ 3 i § 4 art. 18 p.p.s.a.).

Z kolei, zgodnie z przepisem art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.).

Po myśli art. 21 p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.

Niezaprzeczalnym jest, że każdy ma prawo do bezstronnego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a urzeczywistnienie tego prawa następuje poprzez liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny do realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2004 r., sygn. akt SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93, s. 1245).

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, wymienione w art. 18 p.p.s.a., tworzą zamknięty katalog. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż w nim wymienione nie może mieć miejsca.

Z uzasadnienia złożonego w sprawie wniosku o wyłączenie wskazanych w nim sędziów od rozpoznania sprawy oraz z treści oświadczeń złożonych przez tych sędziów nie wynika, aby zaistniały okoliczności uzasadniające tego rodzaju wyłączenie. Niewątpliwie brak jest przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., stanowiących podstawę wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

Jeśli natomiast chodzi o przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony, to zostały one przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym, konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Składająca w tym przedmiocie wniosek strona, obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. To na stronie spoczywa obowiązek podania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających jej istnienie. Do Sądu należy zaś zbadanie, czy powołane okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie.

Po zapoznaniu się z wnioskiem D.W. i towarzyszącymi mu okolicznościami Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia określonych w art. 19 p.p.s.a. przesłanek do wyłączenia od rozpoznania sprawy wskazanych we wniosku sędziów, to jest okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Przy czym ponownie podkreślić należy, że w złożonych oświadczeniach sędziowie wyjaśnili, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy.

Jako przyczynę wyłączenia sędziów skarżąca podała to, że są oni stronniczy i uporczywie pozbawiają ją prawa do "dokumentów nawet tych z art. 54 i 55 o NSA", pozbawiają ją także prawa do obrony i dyskryminują. W opinii skarżącej sędziowie ci legalizowali bezprawne działania np. "w sprawach II SA/Wr 248, 249, 364, 365/05, II SA/Wr 415/03, II SA/Wr 178/04, 179/04".

Powyższe zarzuty, w żaden sposób nie uprawdopodabniają twierdzeń o istnieniu okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wymienionych we wniosku sędziów. Zresztą, większość wskazanych sędziów nie podejmowała w ogóle w sprawie czynności. Czynności zaś tych, którzy je podejmowali nie nasuwają żadnych obaw co do naruszenia prawa skarżącej do obrony, co samo przez się wyklucza dociekanie, czy u ich podłoża znajdowały się względy wymienione w art. 19 p.p.s.a. Przy czym, kategorycznie wypowiedzieć się należy, że subiektywne przeświadczenie skarżącej co do tego, że sędzia jest stronniczy nie jest przesłanką do żądania jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97) podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. także glosę A. Gomułowicza aprobującą stanowisko NSA sformułowane w tym postanowieniu, OSP 2008, z. 11, s. 916 i n.). W przekonaniu Sądu, zarzuty skarżącej są wyłącznie przejawem jej subiektywnych odczuć.

Mając zatem na względzie brak oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.