Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1196/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 191, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D.J. i T.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę 829 zł (osiemset dwadzieścia dziewięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4. Zwraca skarżącym kwotę 25 zł (dwadzieścia pięć złotych 00/100) tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2011 r. D.J. i T.J. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

Decyzja ta wydana została na tle następującego stanu faktycznego:

W dniu [...] maja 2008 r. działający z upoważnienia skarżących P.S. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu (nr zgłoszenia [...]) pochodzący ze Szwajcarii samochód osobowy używany marki [...] wyprodukowany w 2005 r. Jako wartość celną importowanego towaru zadeklarowano kwotę 2.800 CHF – zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., wystawionym przez firmę J. Zadeklarowano także stawkę celną w wysokości 0 %. Do zgłoszenia celnego dołączono również opinię techniczną nr [...], sporządzoną w dniu [...] maja 2008 r. przez niezależnego rzeczoznawcę samochodowego w celu ustalenia dla urzędu celnego zakresu uszkodzeń zgłoszonego pojazdu. W opinii tej stwierdzono uszkodzenia i braki, ustalając stopień zużycia pojazdu na 0,48 i wskazując, że pojazd nadaje się do eksploatacji po naprawie w warunkach warsztatowych. Jednocześnie w opinii rzeczoznawca stwierdził, iż sporządził ją w oparciu o dokumentację pojazdu, Prawo o ruchu drogowym oraz Instrukcję Określania Wartości Pojazdów nr 1/2005 wydaną przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej Konfederacji Szwajcarskiej, przesyłając wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia, stwierdził że eksporter nie udowodnił pochodzenia w/w pojazdu i z tego względu pojazd ten należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia oraz uznać dowód pochodzenia za nieważny.

Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne i podatkowe w zakresie określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, określenia prawidłowej wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż postępowanie wszczęto w związku z nieprawidłowo zastosowaną preferencyjną stawką celną 0 % oraz z uwagi na rażące odbieganie wartości transakcyjnej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym od cen stosowanych w racjonalnym obrocie gospodarczym.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził dowód z opinii technicznej nr [...] sporządzonej w dniu [...] lipca 2010 r. przez rzeczoznawcę samochodowego w zakresie ustalenia wartości rynkowej pojazdu podobnego pod względem parametrów technicznych, konstrukcyjnych do objętego zgłoszeniem celnym samochodu osobowego marki [...]. Z opinii wynika, iż sporządzona została w oparciu m. in. o opinię techniczną nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., Instrukcję ustalania wartości pojazdów 1/2005 SRTiRD oraz Katalog wartości rynkowych PSWR INFO – EKSPERT część A – maj 2008. Wynika z niej także, iż do wyliczenia wartości rynkowej porównywalnej przyjęto samochód osobowy marki [...], którego wartość rynkowa (katalogowa) na rynku polskim wg Katalogu INFO – EKSPERT była określona na kwotę brutt 28.250 zł, przy czym przyjęto: datę wprowadzenia pojazdu do eksploatacji jako 1 luty 2005 r., stan techniczny pojazdu jak w opinii [...], wyposażenie pojazdu standardowe, przebieg pojazdu 58.500 km oraz fakt, że pojazd nie posiada ważnego dopuszczenia do ruchu. W związku z tym biegły zastosował korekty: z tytułu daty pierwszej rejestracji pojazdu, z tytuł przebiegu pojazdu, korekty różne (za brak aktualnego badania technicznego i ze względu na liczbę właścicieli), a także przyjął współczynniki uszkodzenia (zużycia) podstawowych zespołów pojazdu określone w opinii [...] bez korekt za stan utrzymania i dbałość, z tytułu wykonania wcześniejszych napraw (zaprawki lakierowe), ze względu na pochodzenie pojazdu (import indywidualny). Uwzględniając powyższe korekty biegły ustalił wartość rynkową brutto samochodu porównywalnego na kwotę 23.600 zł. Załącznikami do opisanej opinii są dwa arkusze ustalenia wartości pojazdu – dla samochodu [...] oraz dla samochodu [...], gdzie wartość rynkowa brutto obu tych pojazdów, po uwzględnieniu korekt wskazanych w tych załącznikach wyniosła odpowiednio 27.500 zł i 26.700 zł.

Następnie skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej celem określenia na podstawie nr VIN sprowadzonego samochodu kraju jego pochodzenia oraz dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej dopuszczonego w niniejszym postępowaniu celem ustalenia stwierdzonego przez tego biegłego i użytego do obliczeń w tejże opinii całkowitego stanu uszkodzenia pojazdu oraz w przypadku zaistnienia rozbieżności w tym zakresie z opinią z 2008 r. z zakresu stanu technicznego pojazdu, o wskazanie przyczyn takiej różnicy.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. organ I instancji poinformował skarżących, iż sporządzona została w niniejszej sprawie opinia przez biegłego z dziedziny techniki motoryzacyjnej lecz z uwagi na złożony wniosek dowodowy kwestionujący dokonaną w tej opinii wycenę, może powołać biegłego sądowego lecz koszty tej opinii obciążą wnioskodawcę. Jednocześnie zakreślił skarżącym siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w tej kwestii pod rygorem nieuwzględnienia wniosku.

Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. Naczelnik odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia na podstawie numerów nadwozia kraju pochodzenia pojazdu.

Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. organ I instancji przeprowadził dowód w postaci karty ze szwajcarskiego katalogu EurotaxGlass’s 05/08, str. 247 (poz. 34) wraz z tłumaczeniem objaśnień wydawcy. Z objaśnień tych wynika, że EurotaxGlass’s to raport rynkowy dla pojazdów używanych, który jest odzwierciedleniem dla stosunków cenowych na szwajcarskim rynku samochodów używanych, przedstawiane są w nim ceny końcowe (detaliczne). Z wytycznych dotyczących wyceny wynika, że ceny orientacyjne obowiązują w stosunku do pojazdów, które są bezpieczne, nie mają usterek mechanicznych, są gotowe do jazdy, nie mają uszkodzeń karoserii ani wnętrza pojazdu, przeszły w ostatnich ośmiu miesiącach przegląd (obowiązujący urzędowo), w których przeprowadzone prace serwisowe lub inspekcyjne są udokumentowane i wykonane zgodnie z wytycznymi producenta, wyposażone są w dobre opony letnie (co najmniej 50 %). W przypadku pojazdów powypadkowych EurotaxGlass’s odsyła do wytycznych wyceny 2000vffs Szwajcarskiego Związku Rzeczoznawców ds. Pojazdów Mechanicznych.

Do akt dołączono także kserokopię karty z systemu INFO – EKSPERT za maj 2008 r., z której wynika wartość bazowa samochodu [...] wyprodukowanego w 2005r. – 28.950 zł. Jednocześnie z dokumentu tego wynika, że wartości bazowe stanowią niezależną ocenę INFO – EKSPERT jako wartości średnie pojazdów na podstawie zgromadzonych danych na temat cen rynkowych. Potraktowanie tych wartości jako wartości rzeczywistej dla konkretnego pojazdu może być dotknięte wadami ze względu na występujące znaczne rozbieżności cen rynkowych.

Pismem z [...] grudnia 2010 r. skarżący ponownie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej celem określenia rzeczywistej wartości sprowadzonego samochodu, nadal kwestionując prawidłowość opinii z 2010 r. We wniosku podnieśli, że z opinii z 2008 r. wynika, iż samochód w chwili jego wwożenia do Polski stanowił wartość 0,48 wartości nieuszkodzonego samochodu, a opinia z 2010 r. nie uwzględnia tego stopnia uszkodzenia i zawyża wartość samochodu. Postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. Naczelnik odmówił przeprowadzenia wnioskowanej opinii, wskazując że powołany przez niego biegły w wydanej opinii uwzględnił wszystkie współczynniki określające stopień zużycia poszczególnych zespołów pojazdu określone w opinii z 2008 r. i przyjmując, że skarżący nie sformułowali skutecznie zarzutów podważających wiarygodność opinii z 2010 r. stwierdził, że brak podstaw do przeprowadzenia kolejnej opinii.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] maja 2008 r. nr [...] na kwotę 15.395 zł, kwotę wynikającą z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1.540 zł, prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości 525 zł, prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 3.841 zł. Określenie powyższych kwot doprowadziło do ustalenia niedoboru cła i podatków (akcyzowego i VAT) w łącznej wysokości 4.320 zł.

W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu pochodzenia towaru zgodnie z postanowieniami Protokołu 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską, uprawnione władze kraju eksportu nie potwierdziły pochodzenia towaru, co skutkuje odrzuceniem preferencyjnego traktowania tego towaru. Nadto porównanie ceny transakcyjnej importowanego pojazdu (2.800 CHF) do ceny sprzedaży pojazdu tej samej marki, modelu i roku produkcji w tym samym czasie na rynku eksportu (13.600 CHF wg EurotaxGlass’s 05/08) doprowadziło organ celny do stwierdzenia, że pomimo uszkodzeń określonych w opinii z 2008 r., wartość transakcyjna towaru zadeklarowana przez stronę w znacznym stopniu odbiega od ceny wg w/w wydawnictwa.

Organ I instancji stwierdził, iż powyższe ustalenia były powodem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny techniki motoryzacyjnej. Według organu w opinii tej biegły określił wartość rynkową pojazdu o zbliżonych parametrach technicznych, wyprodukowanego w kraju nie będącym członkiem Wspólnoty, a dostępnego na rynku polskim na kwotę 28.250 zł.

Powołując się na przepisy art. 78 WKC i art. 199 RWKC, organ I instancji wskazał, iż ma uprawnienia do kontroli dokumentów i danych handlowych w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, zaś zgłaszający odpowiada za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu oraz autentyczność załączonych dokumentów. Natomiast przedłożony dowód pochodzenia powinien być prawidłowy pod względem formalnym i materialnym. Wskazując na art. 33 ust. 1 Protokołu 3 do Umowy między EWG i Konfederacją Szwajcarską organ przytoczył, że weryfikacje dowodów pochodzenia przeprowadzane są w każdym przypadku, gdy władze celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów bądź statusu pochodzenia danych produktów. Organ celny Szwajcarii, po przeprowadzeniu weryfikacji, nie potwierdził preferencyjnego pochodzenia towaru, uznając iż jest on nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznał za formalnie nieważny. Zaznaczając, że polskie organy celne nie mają uprawnień do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, Naczelnik stwierdził, że zamieszczona na dokumencie transakcyjnym deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu towaru nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej – 0 % stawki celnej i koniecznym jest określenie stawki celnej erga omnes, tj. 10 %.

Nadto, organ I instancji stwierdził, że w omawianej sytuacji przepisy art. 29 - 31 WKC nakładają na niego obowiązek ustalenia rzeczywistej wartości celnej importowanego towaru. Faktura (rachunek) nie będzie wiarygodna w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości. Powołując się na wyrok wydany przez tut. Sąd w sprawie I SA/Go 339/08, organ celny wskazał, że możliwe jest wszczęcie postępowania celem ustalenia wartości celnej pojazdu w przypadku ustalenia, iż cena transakcyjna jest ceną odbiegającą od cen, które stosowane są w racjonalnym, gospodarczym obrocie, a organ dojdzie do przekonania, ze cena wskazana w rachunku nie jest ceną transakcyjną, a więc faktycznie zapłaconą. Podniósł, że taki przypadek zachodzi w niniejszym postępowaniu, gdyż eksporter nie potwierdził pochodzenia przedmiotowego pojazdu, jak również cena zawarta w dowodzie zakupu znacznie odbiega od stosowanych w racjonalnym obrocie gospodarczym, a w konsekwencji określona wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 WKC. Wskazał, że art. 181a RWKC daje organom celnym możliwość ustalenia przywożonych towarów z pominięciem art. 29 WKC, w przypadku gdy organy te mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość stanowi cenę określoną w art. 29 WKC.

Następnie Naczelnik wyjaśnił powody braku możliwości zastosowania metod wyceny określonych w art. 30 WKC i zastosował w oparciu o art. 31 WKC metodę "ostatniej szansy" – na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu, przepisów Działu II Rozdziału III WKC, mając na względzie treść Uwag wyjaśniających zawartych w załączniku nr 23 do RWKC oraz opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej – WCO studium 1.1 "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych". Wskazuje ono na kilka sposobów ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, w tym polegający na zastosowaniu cen pojazdów samochodowych na rynku kraju importu w oparciu o katalogi zawierające średnie ceny rynkowe tych pojazdów, W takim przypadku studium zaleca – w ramach metody "ostatniej szansy" –metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych w oparciu o samochody wyprodukowane w innych krajach.

Dalej, organ I instancji wskazał, że dla ustalenia wartości celnej importowanego samochodu wykorzystał opinię biegłego, który dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji uwzględnił cenę katalogową samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą – [...] wyprodukowanego w 2005 r., którego wartość rynkowa według katalogu INFO – EKSPERT określona jest na kwotę brutto 28.250 zł. Jest to wartość bazowa, która została pomniejszona o elementy wyszczególnione przez biegłego w opinii technicznej z 2008 r. Po uwzględnieniu tych korekt biegły określił wartość samochodu [...] na dzień zgłoszenia celnego na kwotę 23.600 zł. Następnie tę wartość pomniejszył o cło, podatek akcyzowy i podatek VAT i w ten sposób ustalił wartość celną używanego samochodu objętego zgłoszeniem celnym na kwotę 17.056 zł. Wartość ta była podstawą ustalenia w dalszej kolejności cła w stawce 10 % w kwocie 1.706 zł, a po jego doliczeniu do wartości celnej podstawą ustalenia kwoty należnego podatku akcyzowego w wysokości 582 zł. Od tak ustalonej sumy wartości celnej, cła i podatku akcyzowego organ celny określił kwotę należnego podatku VAT w wysokości 4.256 zł. Na zakończenie przytoczył przepisy regulujące kwestię odsetek od zaległości celnych i podatkowych.

W złożonym z zachowaniem ustawowego terminu odwołaniu, skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 120 w zw. z art. 125 § 1, art. 187 § 1 i 3, art. 120 w zw. z art. 122 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 31 WKC. Jednocześnie wnieśli o przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z wniosku o weryfikację skierowanego do szwajcarskich organów celnych; z przesłuchania inspektora celnego dokonującego odprawy na okoliczność czy stosował podczas tej odprawy poziom dozwolonej tolerancji wartości pojazdu i czy był wówczas stosowany w Urzędzie Celnym ten poziom w wysokości 50 %; a nadto zwrócenie się do organów celnych Szwajcarii o udzielenie informacji, co było przyczyną zanegowania kraju pochodzenia pojazdu oraz o nadesłanie przez te organy akt postępowania weryfikacyjnego.

W trakcie postępowania odwoławczego, biegły sporządzający opinię techniczną nr [...], w odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Izby Celnej, wyjaśnił że nie uwzględnił w swojej opinii korekty ze względu na stan utrzymania pojazdu, ponieważ obniżenie wartości pojazdu z tego powodu jest już uwzględnione w tabeli wartości zespołów. Nie uwzględnił także korekty z tytułu wykonania wcześniejszych napraw, ponieważ w opinii [...] brak jest opisu jakości i charakteru oraz rozmiaru wcześniejszych napraw. Korekty ze względu na pochodzenie pojazdu (import indywidualny) nie uwzględnił z powodu braku jej uzasadnienia, a korektę za przebieg pojazdu uwzględnił lecz zwiększając – z uwagi na różnicę przebiegu - wartość pojazdu o 420 zł. Dodatkowo zastosował w swojej opinii dwie korekty obniżające wartość: za brak badania technicznego i za liczbę właścicieli. Dodał, że swoją opinię wykonał bez oględzin i badania samochodu, a jedynym dowodem, na podstawie którego mógł określić jego stan techniczny była opinia [...], w której pojazd został opisany bardzo ogólnikowo, określając procentowy stopień zużycia głównych zespołów pojazdu i ten procentowy stopień został w pełni przejęty do wykonania swojej opinii. Biegły wyjaśnił także, iż procentowy udział zespołów w pojeździe (uzi) stanowi wartościowy procentowy udział zespołu w pojeździe i stosunku udział tego zespołu do wartości całego samochodu. Zastosowanie wskaźnika uzi w stosunku do metody wykorzystanej w opinii [...] podwyższa wartość pojazdu.

Oddział Celny wyjaśnił, że funkcjonariusz celny przyjmując zgłoszenie celne skarżących nie przeprowadził jego weryfikacji w części dotyczącej wartości celnej towaru. Przy odprawie celnej towarów prowadzona jest wstępna analiza ryzyka, polegająca m. in. na analizie czy cena importowanego pojazdu nie odbiega w sposób rażący od średniej ceny rynkowej na rynku kraju eksportu (przy samochodach uszkodzonych – próg tolerancji 50 %). Są to jedynie działania wstępne, których wynik mógł wskazać na potrzebę weryfikacji zgłoszenia.

W postępowaniu odwoławczym do akt dołączono także skierowany do szwajcarskiej administracji celnej przez Izbę Celną wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r. o weryfikację deklaracji na fakturze załączonej do kwestionowanego zgłoszenia celnego. Poza dołączeniem powyższego dokumentu organ II instancji, postanowieniem z [...] lipca 2011r., odmówił przeprowadzenia pozostałych dowodów.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy, po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, podkreślił że zgodnie z art. 78 WKC organ celny, po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może kontrolować m. in. dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. Mając na względzie art. 33 Protokołu 3 dokonano sprawdzenia zapisu o pochodzeniu pojazdu na rachunku oraz prawidłowości danych w nim zawartych przez skierowanie go do weryfikacji do upoważnionego organu szwajcarskiego, który stwierdził że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu, z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny. Dyrektor wyjaśnił, że określenie kraju pochodzenia pojazdu powodujące zastosowanie preferencyjnej stawki celnej przewiduje spełnienie wymogów określonych w Umowie zawartej między EWG a Konfederacją Szwajcarską, a skarżący nie przedstawili żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony jako "produkt pochodzący" ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Brak także podstaw do powołania biegłego w tej kwestii, gdyż fakt zarejestrowania pojazdu w Szwajcarii czy wyprodukowania go na terenie Unii Europejskiej nie jest tożsamy z wykazaniem jego "pochodzenia" ze Szwajcarii. Brak jest także podstaw do żądania dalszych informacji od szwajcarskich organów celnych, gdy te informują, że pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

Nadto Dyrektor stwierdził, że brak prawidłowych danych w przedmiocie pochodzenia towaru spowodował powstanie uzasadnionych wątpliwości, że również w elemencie dotyczącym ceny sprzedaży nie odpowiada ona rzeczywistej wartości rynkowej samochodu, co zostało potwierdzone uzyskanymi danymi przez organ I instancji. Ze znajdującego się w aktach wydruku strony internetowej www.car4you.ch wynika, że ceny pojazdów tej samej marki i roku produkcji co przedmiot importu kształtują się na poziomie 10.600 – 13.600 CHF, co stanowi kwotę ponad trzykrotnie wyższą niż deklarowana w zgłoszeniu. Nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń pojazdu określonych w opinii biegłego nr [...], kwota deklarowana w zgłoszeniu celnym w dalszym stopniu budzi uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC. Biorąc pod uwagę brak potwierdzenia pochodzenia towaru, jak również niską wartość celną przedmiotowego pojazdu organ celny stwierdził, że zaszły uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w/w uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej towaru inną metodą niż metoda wartości transakcyjnej. Wyjaśnił powody braku możliwości zastosowania metod wyceny określonych w art. 30 WKC i zastosował w oparciu o art. 31 WKC metodę "ostatniej szansy", w której istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów. W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu samochodowego używanego, również wtedy, gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

Organ odwoławczy, ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją art. 31 WKC, jako punkt wyjścia przyjął wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii biegłego [...] i przy ustalaniu wartości celnej pomniejszył ją o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru. Tak ustalona wartość celna, zdaniem organu odwoławczego, oddaje rzeczywistą wartość pojazdu będącą podstawą do określenia należności publicznoprawnych. Biegły w swojej opinii w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu biegły ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu wartości pojazdów z systemu INFO – EKSPERT, uwzględniając korekty wynikające z opinii [...].

Na zakończenie Dyrektor wyjaśnił, że funkcjonariusz celny nie zakwestionował wartości celnej towaru wskazanej w zgłoszeniu skarżących, przyjmując dane na podstawie deklaracji importera, zatem jego przesłuchanie było zbędne.

Składając w ustawowym terminie na powyższą decyzję skargę, D.J. i T.J. wnieśli o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 194 § 3 w zw. z art. 235 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej przez: brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, doprowadzając do zawyżenia wartości sprowadzonego towaru, pozbawienie ich możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko dokumentowi urzędowemu co do preferencyjnego pochodzenia towaru, wadliwą ocenę rzetelności danych zawartych na rachunku sprzedaży samochodu oraz prawidłowości wykonania wyceny w opinii [...], zaprzeczenie zasadzie dążenia do ustalenia prawdy materialnej wobec nieuwzględnienia wniosków dowodowych, nie wyjaśnienie metody przyjętej do sporządzenia opinii [...] o ile wskaźniki nią określone miały stanowić podstawę wyceny towaru w opinii [...], wadliwą ocenę braku potwierdzenia kraju pochodzenia pojazdu jako fakt dający podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, wadliwą ocenę, że dane z katalogu EurotaxGlass’s dają podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności wskazanej na rachunku wartości transakcyjnej pojazdu, wadliwe zaakceptowanie opinii [...], pomimo że nie uwzględnia ona współczynnika stopnia uszkodzeń ukrytych. Zaskarżonej decyzji zarzucili także naruszenie art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181a RWKC przez bezzasadne pominięcie wartości transakcyjnej z rachunku pomimo braku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony oraz naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez brak zastosowania tego przepisu.

Uzasadniając skargę D.J. i T.J. wskazali, że stanowisko władz celnych Szwajcarii nie negowało prawdziwości wskazanej na rachunku ceny zakupu pojazdu a jedynie odpowiadało na pytanie dotyczące weryfikacji danych o preferencyjnym pochodzeniu pojazdu. Nie doszło do wykazania przez organ jakimkolwiek dowodem, aby wartość transakcyjna wskazana na rachunku odbiegała od cen transakcji takich uszkodzonych samochodów na rynku szwajcarskim. Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność jaka jest wartość transakcyjna pojazdów uszkodzonych powypadkowych na rynku szwajcarskim. Brak takiego postępowania nie może być zastąpiony informacją ze strony internetowej bądź z katalogu EurotaxGlass’s albowiem dotyczą one transakcji samochodami nieuszkodzonymi i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Skarżący podnieśli również, że nie może być także przydatna opinia [...], gdyż określa ona hipotetyczną wartość samochodu, gdy tymczasem nie wykazano uzasadnionych wątpliwości wobec wskazanej na rachunku wartości transakcyjnej. Nadto, biegły sporządzający opinię [...], choć miał ją wykonać na podstawie opinii [...], nie znał metody przyjętej do jej sporządzenia, a mimo to wykorzystał wskaźniki nią ustalone. Należało najpierw wyjaśnić czy metoda zastosowana w opinii [...] ustalała współczynniki uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego pojazdu czy tylko wartości poszczególnego zespołu. Poza tym biegły w opinii [...] nie uwzględnił również współczynników stopnia uszkodzeń oraz współczynnika uszkodzeń ukrytych, których zastosowanie wpływałoby na ustalenie wartości pojazdu.

Dodatkowo skarżący wskazali, że sam brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia pojazdu nie mógł pozbawić ich możliwości dowodzenia przeciw treści dokumentu władz celnych Szwajcarii, a okoliczność ta mogła zostać stwierdzona przy pomocy opinii rzeczoznawcy na podstawie VIN pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, iż zarzut dotyczący nieuwzględnienia współczynnika stopnia uszkodzeń, współczynnika uszkodzeń ukrytych i nie uwzględnienia kosztów koniecznej naprawy, rzeczywistego zakresu szkody pojazdu jest niezasadny, ponieważ koszty przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego nie mogą mieć wpływu na ustalenie wartości celnej towaru, gdyż nie wpływają one bezpośrednio na cenę zakupu pojazdu.

Sąd zważył:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty i argumenty w niej zawarte Sąd podzielił.

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. W szczególności art. 78 WKC stanowi podstawę prawną do dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów po uiszczeniu przez importera należności celnych i zwolnieniu towaru. Ust. 2 tego artykułu określa zakres działań możliwych do podjęcia przez organ celny – głównie kontrolę dokumentów i danych handlowych. W niniejszej sprawie organ celny w styczniu 2010 r. skierował do szwajcarskiej administracji celnej wniosek o weryfikację deklaracji na fakturze nr [...] z [...] maja 2008 r. pod kątem autentyczności i prawdziwości danych w niej zawartych. Ponieważ weryfikacja wypadł negatywnie (eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu), w świetle treści przepisu art. 78 ust. 2 WKC, organ I instancji zasadnie wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe dotyczące importowanego przez skarżących pojazdu w zakresie określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, określenia w prawidłowej wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 lit. d) WKC Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji. Takie preferencyjne środki taryfowe przewiduje Umowa zawarta między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zm.), której Protokół 3 dotyczy definicji "produktów pochodzących" oraz metod współpracy administracyjnej. Art. 16 tegoż Protokołu wyszczególnia trzy dokumenty, a przedstawienie któregokolwiek z nich daje podstawę do korzystania z preferencji taryfowych m. in. produktom pochodzącym ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty czyli także pojazdowi sprowadzonemu przez skarżących. Tymi dokumentami są: świadectwo przewozowe EUR.1,; świadectwo przewozowe EUR-MED. oraz deklaracja na fakturze lub deklaracja EUR-MED wydana zgodnie z art. 22 Protokołu 3. I taka "deklaracja na fakturze" została zawarta na rachunku nr [...] załączonym przez skarżących do zgłoszenia celnego.

Jednakże weryfikacja tej deklaracji wypadła negatywnie - szwajcarskie organy celne pismem z [...] kwietnia 2010 r. wyjaśniły, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd ten należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny. Pismo to, w świetle postanowień Protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, uzupełniającego powołaną wyżej Umowę między EWG a Konfederacją Szwajcarską oraz treści art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jest zagranicznym dokumentem urzędowym – czego skarżący nie kwestionują - i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Niemniej skarżący argumentują, że sam brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia pojazdu nie mógł pozbawić ich możliwości dowodzenia przeciw treści tego dokumentu, np. opinią rzeczoznawcy na podstawie numeru VIN pojazdu. Jakkolwiek przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym lecz w niniejszej sprawie, stosując je – zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) - odpowiednio, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim ustalenia zawarte w omawianym wyżej Protokole 3. Użyte w nim sformułowanie "produkty pochodzące" mają specyficzne, formalnoprawne znaczenie. Produkty te korzystają z postanowień Umowy między EWG a Konfederacją Szwajcarską (preferencji celnych i podatkowych), jednakże pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa wyszczególnionego w powołanym wyżej art. 16 Protokołu 3. Sposób i tryb jego wystawienia oraz termin jego ważności uregulowane są precyzyjnie w Protokole 3. Taki formalizm omawianej regulacji uniemożliwia przyjęcie pojęcia "produkty pochodzące" w potocznym rozumieniu tego zwrotu językowego i udowadnianie jego preferencyjnego pochodzenia np. opinią biegłego wydaną na podstawie numeru VIN. Zatem ten wniosek dowodowy został przez organy celne zasadnie oddalony.

Należy podkreślić, że skarżący nie przedłożyli nie budzącego wątpliwości dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być uznany za "produkt pochodzący" – w rozumieniu postanowień Protokołu 3. Mająca stanowić dowód pochodzenia deklaracja na fakturze nr [...] została negatywnie zweryfikowana i w świetle pisma organów szwajcarskich z [...] kwietnia 2010 r. musi być uznana za nieważną. W tej sytuacji wykluczona została możliwość skorzystania przez skarżących z preferencyjnej stawki celnej 0% i zasadnie organy celne zastosował stawkę celną w wysokości 10 %.

Jednakże Sąd podzielił argumentację skarżących zarzucających wadliwe przyjęcie, iż brak potwierdzenia kraju pochodzenia pojazdu daje podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru.

W myśl art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 (...). Co jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną określa ust. 3a) art. 29 WKC, stanowiąc iż jest nią całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego.

Jeżeli jednak, w myśl art. 181a RWKC, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Z omówionych wyżej przepisów wynika, że organy celne mogą odrzucić wartość transakcyjną sprowadzonego towaru jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę.

Odwołując się w przepisach art. 181a RWKC do pojęcia "uzasadnione wątpliwości" ustawodawca dał organom celnym szeroką swobodę kwestionowania zamieszczanych w zgłoszeniach celnych wartości transakcyjnych sprowadzanych towarów. Samo pojęcie "uzasadnione wątpliwości" jest pojęciem nieostrym, jednakże nie może prowadzić jedynie do subiektywnego odczucia tego, kto wątpliwości te powziął. "Uzasadnione wątpliwości" muszą wynikać z zebranego w każdej konkretnej sprawie materiału dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia przez organ celny, przy czym ocena zebranych dowodów winna być swobodna lecz nie dowolna. Zatem oceniając czy w danej sprawie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie zadeklarowanej wartości celnej, organ celny winien się oprzeć nie tylko na doświadczeniu życiowym prowadzących postępowanie celne, ale przede wszystkim na przestrzeganiu reguł procesowych zawartych w przepisach Ordynacji podatkowej, m. in. w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191. Stworzenie przez ustawodawcę "luzu" decyzyjnego w tej kwestii nie może oznaczać nieograniczonej swobody organów celnych, gdyż taki sposób prowadzenia postępowania pozostawałby całkowicie poza kontrolą sądu administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż dopiero wykazanie wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC daje podstawę do odrzucenia przez organ celny wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru i następnie ustalanie wartości celnej tegoż towaru w oparciu o pozostałe metody wskazane w art. 30 do 31 WKC.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż brak prawidłowych danych w przedmiocie pochodzenia towaru spowodował powstanie uzasadnionych wątpliwości, także w elemencie dotyczącym ceny sprzedaży pojazdu, że nie odpowiada ona rzeczywistej wartości rynkowej samochodu. Powołał się także na znajdujący się w aktach wydruk ze strony internetowej www.car4you.ch, gdzie ceny pojazdów tej samej marki i roku produkcji, co przedmiot importu kształtują się na poziomie od 10.600 do 13.600 CHF (kwota ponad trzykrotnie wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu) i nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń pojazdu określonych w opinii [...], kwota zadeklarowana przez skarżących w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości. Zdaniem Sądu tak przedstawione argumenty, przy zebranym w sprawie materiale dowodowym, nie dają podstaw do przyjęcia, że wystąpiły w niniejszej sprawie uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Należy wskazać na wstępie na lakoniczność i pobieżność przedstawionej w zaskarżonej decyzji argumentacji organu odwoławczego. Organ ten, jako podstawę powstania uzasadnionych wątpliwości, przyjął brak prawidłowych danych w przedmiocie pochodzenia towaru. Z, będącego informacją o wyniku weryfikacji, pisma szwajcarskiej administracji celnej z [...] kwietnia 2010 r. wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny. Tak też zasadnie organy celne uczyniły, przyjmując iż w niniejszej sprawie nie można zastosować preferencyjnej stawki celnej i od sprowadzonego pojazdu należne jest cło w wysokości 10 %. Brak jest jednak podstaw, aby opisana wyżej informacja szwajcarskich służb celnych stanowiła podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do ceny transakcyjnej towaru, a w każdym razie nie sposób doszukać się wytłumaczenia takich wątpliwości w przytoczonym wyżej lakonicznym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Informacja zawarta w piśmie z [...] kwietnia 2010 r. dotyczy jedynie preferencyjnego pochodzenia pojazdu, którego eksporter nie udowodnił. O pochodzeniu tym mówi deklaracja na fakturze i ta nie została przez organy szwajcarskie potwierdzona. Natomiast wynikająca z faktury (rachunku), na której deklaracja ta została zamieszczona cena nabycia pojazdu nie ma związku z deklaracją pochodzenia i nie została w żaden sposób przez organy celne Szwajcarii zakwestionowana. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego zakwestionowanie preferencyjnego pochodzenia pojazdu jest także podstawą do powstania uzasadnionych wątpliwości co do ceny sprzedaży.

Zwrócić należy także uwagę, iż organ odwoławczy stwierdza, że cena sprzedaży pojazdu nie odpowiada rzeczywistej wartości rynkowej samochodu na rynku eksportu, co ma być potwierdzone, według organu odwoławczego, uzyskanymi danymi przez organ I instancji. Zgodzić się należy z organem II instancji, iż niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu. Jednakże w tej konkretnej sprawie organy celne obu instancji takiej rażącej rozbieżności nie wykazały. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych tłumaczenia wydruku ze strony internetowej www.car4you.ch (na ten dowód powołuje się Dyrektor w zaskarżonej decyzji) wynika, że katalog EurotaxGlass’s, który znajduje się na powyższej stronie internetowej, jest odzwierciedleniem stosunków cenowych na szwajcarskim rynku samochodów używanych, przedstawiającym ceny orientacyjne i końcowe (detaliczne) obowiązujące w stosunku do pojazdów, które są bezpieczne, nie mają usterek mechanicznych, są gotowe do jazdy, nie mają uszkodzeń karoserii ani wnętrza pojazdu, przeszły w ostatnich ośmiu miesiącach przegląd (obowiązujący urzędowo), w których przeprowadzone prace serwisowe lub inspekcyjne są udokumentowane i wykonane zgodnie z wytycznymi producenta, wyposażone są w dobre opony letnie (co najmniej 50%). Istotnie, ceny takiego auta w tej samej marce i roku produkcji, co przedmiot importu kształtują się na poziomie od 10.600 do 13.600 CHF. Jednakże auto sprowadzone przez skarżących, jak wynika z opinii technicznej [...], zawierało szereg uszkodzeń i braków, a biegły stwierdził, że pojazd nadaje się do eksploatacji po naprawie w warunkach warsztatowych. Opinia nie zawiera wprawdzie informacji, iż jest to auto po kolizji, ale na uwagę zasługują takie z opisanych uszkodzeń, jak np. dziurawa chłodnica, wyrwana półoś, wgnieciony próg, wgnieciony błotnik, poduszki gazowe kierowcy i pasażera wystrzelone, krata wlotu powietrza połamana. Uszkodzenia te mogą wskazywać, że auto jest po kolizji, a z pewnością nie pozwalają na przyjęcie, że jest to auto używane, którego stan jest zgodny z opisanym wyżej stanem wycenianych aut w szwajcarskim katalogu EurotaxGlass’s. Brak jest też podstaw do pomniejszenia katalogowej wartości (wskazanej w EurotaxGlass’s) samochodu w tej samej marce i roku produkcji, co przedmiot importu o współczynniki wartości uszkodzeń przyjęte w opinii [...] na podstawie polskiej instrukcji określania wartości pojazdów na polskim rynku i przyjmowania na tak ustalanej podstawie wartości auta na rynku eksportu.

W aktach administracyjnych znajduje się również zamieszczona w katalogu INFO – EKSPERT wartość rynkowa samochodu w tej samej marce i roku produkcji, co przedmiot importu. Wprawdzie organ odwoławczy, wyjaśniając podstawy uzasadnionych wątpliwości wobec ceny transakcyjnej, na tę wartość bezpośrednio w zaskarżonej decyzji się nie powołał, mimo to trzeba zaznaczyć, iż informacje zamieszczone w tym katalogu nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania wartości transakcyjnej, ponieważ katalog ten dotyczy cen rynkowych pojazdów na rynku polskim a nie szwajcarskim.

Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten jest realizacją koncepcji otwartego postępowania dowodowego. Ustalenie stanu faktycznego wymaga zebrania informacji o faktach, a weryfikacja tych informacji odbywa się przez przeprowadzanie dowodów. Natomiast ocena uzyskanego w taki sposób dowodu odbywa się w oparciu o przepis art. 191 Ordynacji podatkowej i w ocenie tej organy celne nie są skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonują jej w sposób swobodny, ale nie dowolny, na podstawie własnego przekonania w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Tak prowadzonego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie zabrakło. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa to, że rażąca dysproporcja zaistniała między zadeklarowaną przez skarżących wartością transakcyjną pojazdu a wartościami wynikającymi z katalogu EurotaxGlass’s jest wystarczającym powodem do odrzucenia zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

Kontrolowane rozstrzygnięcie narusza art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy obu instancji niewystarczająco wykazały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 181a RWKC, tj. wystąpiły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość odpowiada wartości transakcyjnej. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy można jedynie stwierdzić, że odbiegała ona od cen rynkowych na rynku szwajcarskim aut używanych lecz w pełni sprawnych.

Organ celny powinien przeanalizować dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy pod kątem interpretacji dokonanej przez Sąd i uzupełnić postępowanie dowodowe celem ustalenia czy w przypadku sprowadzonego auta jego wartość transakcyjna odbiegała od cen rynkowych na rynku szwajcarskim. Nie wskazując organowi celnemu jakie konkretnie dowody winien w kontrolowanym postępowaniu przeprowadzić, należy zauważyć, iż w katalogu EurotaxGlass’s znajduje się odesłanie w przypadku pojazdów powypadkowych do wytycznych wyceny Szwajcarskiego Związku Rzeczoznawców ds. Pojazdów Mechanicznych. Nadto należy podkreślić, iż na okoliczność ceny transakcyjnej nabytego pojazdu i warunków dokonania transakcji kupna organ celny nie przesłuchał dotychczas skarżących, a nie można wykluczyć, iż dowód ten pomógłby w ustaleniu czy wartość transakcyjna nabytego przez nich pojazdu budzi uzasadnione wątpliwości. Jednakże dopiero po wykazaniu przez organ celny, że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC, będzie możliwe wykluczenie wartości transakcyjnej pojazdu, a następnie ustalenie jego wartości w oparciu o inne metody wskazane w WKC i odniesienie się do pozostałych zarzutów skarżących.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Złożyły się na nie: wpis w kwocie 212 zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłata za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 600 zł.

Nadto, w myśl przepisu art. 225 p.p.s.a. zwraca się stronie z urzędu różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi. W niniejszej sprawie skarżący w chwili wniesienia skargi uiścili wpis w kwocie 237 zł czyli o 25 zł wyższy od należnego i taką kwotę należało skarżącym zwrócić.