Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 843/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA: Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2005 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. – J. W. P. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 843/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Starosta [...] odrzucił zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 46, złożone przez "A" S.A. z siedzibą w P..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 2 lipca 2004 r. wpłynęło zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi na terenie w/w nieruchomości. Nadesłane zgłoszenie nie zawierało załącznika w postaci wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia, a tym samym nie został spełniony obowiązek określony przepisem art. 12 ust. 4 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Powyższy materiał strona dostarczyła dopiero po uprzednim wezwaniu, w dniu 20 sierpnia 2004 r.

Ponadto organ wskazał, że z dostarczonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, aby zanieczyszczenia dokonał "inny podmiot" w rozumieniu przepisu art. 12 cytowanej ustawy, bowiem "A" S.A. jest następcą prawnym spółki B, która dokonała zanieczyszczenia, czego dowodzi zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka "A" wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania odwołująca się spółka zakwestionowała zasadność stanowiska przyjętego przez organ. Wskazano, że wykreślenie "B" S.A. (spółka przejęta) z rejestru handlowego nastąpiło w dniu 7 września 1999 r. na skutek dokonanego w dniu [...] uchwałą Zgromadzenia Wspólników połączenia tej Spółki z "C" S.A. (spółką przejmującą) w trybie art. 463 pkt 1 kodeksu handlowego. Spółka Akcyjna "B" zakończyła swój byt prawny. W wyniku połączenia "A" S.A. stał się następcą cywilnoprawnym "B".

Ewentualne następstwo prawne z zakresu prawa administracyjnego regulowały przepisy materialnego prawa administracyjnego oraz art. 30 § 4 k.p.a. stanowiąc, że następstwo prawne dotyczy wyłącznie spraw obejmujących prawa zbywalne. Sukcesja administracyjno - prawna w procesie łączenia spółek, jako jeden z wyjątków od zasady zakazu sukcesji administracyjnej, została wprowadzona dopiero w art. 494 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks Spółek Handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037). Połączenie "B" S.A. z "C" S.A. nastąpiło z dniem 7 września 1999 r., a więc przed wejściem w życie Kodeksu Spółek Handlowych. Postępowanie wszczęte na skutek zgłoszenia dokonanego przez "A" S.A. dotyczy szkody w środowisku, za którą odpowiedzialność uregulowana została w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a nie w Kodeksie cywilnym. Tym samym szkoda w środowisku, poddana odrębnemu reżimowi odpowiedzialności, nie jest szkodą w rozumieniu prawa cywilnego.

Z datą połączenia następstwo prawne w zakresie odpowiedzialności sprawcy za szkodę w środowisku nie wystąpiło - obowiązywała tzw. zasada zanieczyszczający płaci. Odpowiedzialność za szkodę w środowisku była nieprzenoszalna - obowiązywał art. 86 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., który stanowił, że każdy obowiązany jest do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasada ta została utrzymana przez przepis art. 12. ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Zdaniem odwołującej się spółki celem ustawodawcy było potwierdzenie zasady "zanieczyszczający płaci" w odniesieniu do istniejącej w dniu jej wejścia w życie szkody w środowisku, a tym samym zwolnienie takich podmiotów jak "A" S.A. od ryzyka tej odpowiedzialności.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że obowiązujące przepisy prawa administracyjnego nie zawierają definicji legalnej następstwa prawnego. Jedynie poszczególne normy prawne stanowią, kto i w jakiej sytuacji może być następcą prawnym. Na tej podstawie trudno jest jednak określić istotę tego pojęcia. Jednakże przepis art. 465 § 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 30 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) przewidujący następstwo prawne w wypadku łączenia się spółek akcyjnych w drodze przejęcia i stanowiący, że z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Analogiczną regulację odnośnie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zawiera art. 285 § 3 Kodeksu handlowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powołało się na szereg orzeczeń i poglądów doktryny w zakresie sukcesji praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym na gruncie Kodeksu handlowego, przychylając się do poglądów, które przyjmują, że przepisy art. 465 § 3 i art. 285 § 3 Kodeksu handlowego stanowiły podstawę administracyjnej sukcesji uniwersalnej. Jednocześnie organ odniósł się do kwestii generalnej sukcesji administracyjnoprawnej wywodząc jej istnienie z przepisów obowiązującego kodeksu spółek handlowych

W świetle przeprowadzonych rozważań organ odwoławczy przyjął, że "A" S.A. jest następcą prawnym "B" S.A., także w zakresie praw i obowiązków administracyjnych i w tym stanie rzeczy "B" S.A., jako poprzednik prawny "A" S.A., nie może być traktowany jak "inny podmiot" w stosunku do skarżącej spółki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podało nadto, że zgłoszenie podlegało odrzuceniu również z tego względu na to, że "A" S.A. nie wywiązała się z wynikającego z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska obowiązku wykazania, że sprawcą zdarzeń powodujących zanieczyszczenie powierzchni ziemi była "B" S.A. Znajdujący się w aktach sprawy "Raport z badań nr 248/2004", dotyczący gruntu stacji paliw nr [...] w P. przy ul. A, sporządzony został na podstawie próbek pobranych w dniu 13 sierpnia 2004 r. Przejęcie wymienionej stacji paliw przez "A" S.A. nastąpiło natomiast w dniu 7 września 1999 r. i przejmująca spółka prowadziła stację paliw od tego dnia do dnia pobrania próbek. Raport nie określa czasu, w jakim powstały stwierdzone zanieczyszczenia, a zatem nie daje podstaw do ustalenia, czy zanieczyszczenia powstały (i ewentualnie w jakim stopniu) przed datą przejęcia stacji przez "A" S.A., czy już po tej dacie. Tymczasem przepis art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej ustawę - Prawo ochrony środowiska wymaga wyraźnie, aby zgłaszający przedłożył wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" S.A. wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i poprzedzającej ją decyzji Starosty P.. Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie z naruszeniem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska (...) poprzez niesłuszne przyjęcie, że "A" S.A., jako następca prawny ponosi odpowiedzialność administracyjną za szkody spowodowane w środowisku przez "B" S.A. w W., a nadto, że w przebiegu postępowania administracyjnym w obu instancjach nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podjęła polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., wskazując na brak sukcesji "A" S.A. w zakresie stosunków o charakterze administracyjnoprawnym.

W ocenie skarżącej spółki decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego, przepisy postępowania administracyjnego, a także przepisy prawa materialnego, art. 7 k.p.a. poprzez obrazę zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania słusznego interesu strony, a także art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący przyjął, że ustawodawca nie przesądził, jaka powinna być metoda badania stopnia zanieczyszczenia, a tym samym zastosowanie znajdują ogólne zasady postępowania administracyjnego. Dlatego też w treści zgłoszenia zanieczyszczeń zawarto stwierdzenie, że powierzchnia ziemi zgłoszonych nieruchomości jest zanieczyszczona, a sprawcą tych zanieczyszczeń był poprzednik prawny zgłaszającego, który prowadził działalność w zakresie obrotu paliwami. Przepis art. 12 ust. 1 zawiera międzyczasową normę prawną o charakterze gwarancyjnym (służącą ochronie praw nabytych), a więc nie powinien być interpretowany restrykcyjnie. W szczególności, z brzmienia powołanego przepisu nie wynika, iż bez uprzedniego wykonania kosztownych badań laboratoryjnych zgłoszenie zanieczyszczonych nieruchomości jest bezskuteczne. Taka interpretacja tworzy formalną teorię dowodów na gruncie z zasady odformalizowanej procedury administracyjnej, nie jest uzasadniona brzmieniem przepisu, prowadzi do pokrzywdzenia zainteresowanych i wydaje się szczególnie niesłuszna w przypadku sektora naftowego, w którym zanieczyszczenia powierzchni ziemi widoczne są gołym okiem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł., który zgłosił swój udział w sprawie na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r., wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dotyczy regulacji prawnej obowiązującej w dniu wydania decyzji.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz., 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić.

Przeprowadzając kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procedury administracyjnej, które skutkować musiałoby ich uchyleniem.

Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). W myśl wskazanego przepisu władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo też niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się (ust. 1). Do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot (ust. 2). Starosta może odrzucić, w drodze decyzji, zgłoszenie w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie są spełnione warunki ustawy; ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie powoduje ono skutków prawnych, o których mowa w ust. 1 (ust. 4).

Istotą zagadnienia w przedmiotowej sprawie stała się wykładnia wskazanego przepisu a spór pomiędzy skarżącym a organem dotyczy interpretacji zapisów regulujących przesłanki zwolnienia od odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska.

Przystępując do analizy art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw nie sposób pominąć ogólnych zasad, od których przepis ten jest wyjątkiem. W art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapisano, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie a zasady tej odpowiedzialności określa miedzy innymi ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), której celem jest kompleksowe uregulowanie zasad ochrony środowiska jak i zasad odpowiedzialności za dokonywane zniszczenia i zanieczyszczenia w tymże środowisku. Zasadę taką sformułowano w art. 102 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wskazując, że władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5, do przeprowadzenia ich rekultywacji. . Jednocześnie w art. 102 ust. 2 wprowadzono wyjątek od tej zasady: władający może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi, dokonane po dniu objęcia przez niego władania spowodował inny wskazany przez niego podmiot. Za kolejny wyjątek od wskazanej wyżej ogólnej zasady odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska uznać należy również art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, dający możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności za zanieczyszczenie ziemi władającemu gruntem, który przed dniem 30 czerwca 2004 r. zgłosi fakt zanieczyszczenia dokonanego przed dniem wejścia w życie ustawy przez inny podmiot i okoliczność tę w sposób w przepisie wskazany potwierdzi. Uznając, że przytoczony przepis, będący podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od reguły, to nie można przyjmować, że ustawodawca dopuszcza możliwość wykładni rozszerzającej a skoro tak, to wyjątek taki interpretować należy możliwie ściśle. Przechodząc do dalszych rozważań, wskazany wniosek należy uznać za ich podstawę.

Analizując przepis art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw przyjąć należy, że możliwość skutecznego dokonania zgłoszenia a tym samym skorzystania z dobrodziejstwa uwolnienia się od odpowiedzialności za zanieczyszczenie przewidziana została dla tego podmiotu, który władał powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo też niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, a nadto takież zniszczenie środowiska winno być spowodowane zostało przez inny podmiot niż dokonujący zgłoszenia. Dodatkowym ograniczeniem jest zakreślenie w przepisie terminu dla skutecznego dokonania zgłoszenia tj. do dnia 30 czerwca 2004 r. Odnosząc wymienione przesłanki do okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości to, że skarżący władał w dniu wejścia w życie ustawy nieruchomością położoną w P. przy ul. A 46.

Zarówno skarżący jak i organ zasadniczą część swojego wywodu poświęciły spornej między nimi kwestii, czy dokonujący zgłoszenia, a więc skarżący, jest innym podmiotem niż ten, który dokonał zanieczyszczenia, a w szczególności, czy zgłaszający jest następcą prawnym poprzedniego użytkownika stacji w zakresie praw publicznych i czy następca prawny jest innym podmiotem.

Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela pogląd organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, iż następca prawny nie może skorzystać z dobrodziejstwa art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, oraz że "A" S.A. jest następcą prawnym spółki B także w sferze obowiązków publicznoprawnych, a więc i administracyjnoprawnych.

Jak wynika to z § 1 aktu notarialnego z dnia [...], uchwałą Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy C Spółka Akcyjna, spółka ta ( zwana dalej w skrócie C S.A.) - spółka przejmująca - na podstawie art. 463 pkt 1 Kodeksu handlowego połączyła się z B S.A. z siedzibą w W. - spółka przejęta - przez przeniesienie całego majątku B S.A. na A S.A. z siedzibą w P.. Podjęło także uchwałę o zmianie nazwy firmy na D S.A., która to nazwa została zmieniona w miesiącu kwietniu 2000 r. na A S.A. z siedzibą w P.. Wykreślenie z rejestru B S.A. z siedzibą w W. nastąpiło w dniu 7 września 1999 r. A A S.A. został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie. z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie WA.XXI NS-REJ.KRS/3724/1/169. Stosownie do treści art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, z chwilą wykreślenia spółki przejętej, spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. W przypadku wykreślenia z rejestru spółki przejętej, ustaje całkowicie jej byt prawny, a zrealizowane połączenie spółek staje się definitywne. Z tą też chwilą majątek czynny i bierny spółki przejętej przechodzi w drodze sukcesji uniwersalnej na spółkę przejmującą. Skutek ten następuje ex lege. Przez "sukcesję uniwersalną" rozumie się tego rodzaju następstwo prawne ("pod tytułem ogólnym"), że "następca prawny wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub co najmniej prawnie wyodrębniony majątek swego poprzednika." Następstwo pod tytułem ogólnym dochodzi do skutku w sytuacjach wyraźnie prawem przewidzianych a więc na przykład. przy przekształceniach osób prawnych ( por. A. Szajkowski [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks handlowy, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 1162 i nast., s.1170). Tym samym, chwila wykreślenia spółki przejętej z rejestru jest więc momentem, w którym następuje przeniesienie praw i obowiązków spółki przejętej na spółkę przejmującą w drodze sukcesji uniwersalnej. Pogląd ten był już prezentowany na gruncie Kodeksu handlowego, także w zakresie łączenia się spółek akcyjnych (por. S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J Szwaja, Kodeks handlowy, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1997, s. 1414 / art. 285 / i s. 1163 / art. 465 /, T. Dziurzyński, Z. Fenichel, M. Honzatko, Kodeks handlowy z komentarzem s. 316 ).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela wypracowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 465 § 3 Kodeksu handlowego pogląd, zgodnie z którym sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana w art. 463 i następnych Kodeksu handlowego, wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych. W wypadku bowiem zaistnienia następstwa prawnego o charakterze sukcesji generalnej, co ma miejsce w przypadku połączenia spółek na podstawie art. 463 Kodeksu handlowego, następuje przejęcie przez spółkę przejmującą ogółu praw i obowiązków, w tym również obowiązków o charakterze publicznoprawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 1999 r. II SA 7091/98, M. Podatkowy 1999/11/40, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1995 r. SA/Gd 2508/94, POP 1997/5/169, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r. I SA/Łd 955/01, ONSA 2004/1/29 - glosa aprobująca: B. Draniewicz, Prawo Spółek 2004/9/54, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2000 r. SA/Bk 957/99, LEX nr 44746). W ocenie sądu, kwestia sukcesji w zakresie prawa administracyjnego nie budzi wątpliwości pod rządami kodeksu spółek handlowych. Zasada sukcesji generalnej sformułowana została w art. 494 § 1 k.s.h., który stanowi, iż spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Przywołany natomiast przez stronę skarżącą przepis art. 494 § 2 k.s.h precyzuje, choć nie w sposób wyczerpujący ( "/.../ w szczególności"), niektóre uprawnienia z szeroko pojętego prawa administracyjnego. Tym samym nie można podzielić poglądu skarżącej spółki, iż zasadę sukcesji uniwersalnej wywieść należy z art. 494 § 2 k.s.h. Porównanie treści art. 494 § 1 k.s.h i art. 465 § 3 k.h. i art. 285 § 3 k.h. jest dodatkowym przemawia za tezą, iż także pod rządami kodeksu handlowego można mówić o zasadzie sukcesji uniwersalnej na gruncie prawa administracyjnego. Konkludując powyższe wywody, podzielić należało argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, iż "A" S.A. jest następcą prawnym "B" S.A., także w zakresie praw i obowiązków administracyjnych i w tym stanie rzeczy "B" S.A., jako poprzednik prawny "A" S.A., nie może być traktowany jako "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, w stosunku do skarżącej spółki. Za powyższym wnioskiem przemawia również wykładnia celowościowa. Skarżący, jako spółka przejmująca poza wejściem w obowiązki poprzednika, wstąpił także w jego prawa, jak również przejął cały jego majątek. Należy również pamiętać, iż celem regulacji zawartej w ustawie z dnia 27kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska było dostosowanie prawodawstwa krajowego do uregulowań prawa wspólnotowego, w związku ze spodziewaną akcesją do Unii Europejskiej (i Wspólnot Europejskich). Zgodnie natomiast z treścią art. 174 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej TWE) polityka Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony, z uwzględnieniem zróżnicowania sytuacji w poszczególnych regionach Wspólnoty. Opiera się ona na zasadzie rozważnego działania oraz zapobiegania szkodom, a także na zasadzie naprawienia, w pierwszej kolejności u źródła, szkód w środowisku, jak również na regule "zanieczyszczający płaci". Uznać należy zatem, iż jedynie brak związku prawnego, organizacyjnego i funkcjonalnego "zanieczyszczającego" z dokonanym zanieczyszczeniem pozwalałby na uznanie zgłaszającego za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Konsekwencją powyższych wywodów jest to, że skarżący nie mógł skutecznie skorzystać z uregulowania przewidzianego w powołanym przepisie.

Sąd podzielił również stanowisko organów, że zgłoszenie podlegało odrzuceniu w myśl art. 12 ust. 4 powołanej ustawy również ze względu na to, że skarżąca spółka nie wywiązała się w sposób należyty z powinności wynikających z art. 12 ust. 2 ustawy. Przepis ten wyraźnie stanowi, że do zgłoszenia ( a nie po jego dokonaniu ) należy dołączyć wyniki badań, potwierdzających fakt zanieczyszczenia a nadto opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Zasadnie organy przyjęły, iż dokonane w przedmiotowej sprawie zgłoszenie nie spełniało wymogów art. 12 ust. 2. Tym samym sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

Kolejnym ustawowym wymogiem, który tym samym wymagał zbadania, i od którego uzależniona jest skuteczność zgłoszenia, jest zachowanie terminu przewidzianego w przepisie art. 12 ust. 1. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie uznały zgłoszenie za dokonane w przewidzianym ustawą terminie bowiem ani w uzasadnieniu decyzji, ani w odpowiedzi na skargę, organ nie podnosił zarzutu niedochowania terminu. Termin ten upływał w dniu 30 czerwca 2004 r. i w tym też dniu, jak wynika to z akt sprawy, skarżący nadał pismo w urzędzie pocztowym. Termin zakreślony w cytowanym przepisie ma charakter materialnoprawny. Zgłaszający może bowiem nabyć określone w ustawie uprawnienie w postaci wpisu do rejestru, zwalniającego od zobowiązań związanych z rekultywacją gruntu. Uchybienie terminowi uniemożliwia skuteczne skorzystanie z dobrodziejstwa art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. (por. B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, W-wa 1996). Dla zachowania terminu z art. 12 ust 1 ustawa wymaga dokonania zgłoszenia, połączonego z wykazaniem okoliczności związanych z powstaniem zanieczyszczeń (wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawca zanieczyszczeń był inny podmiot). Na podstawie zgłoszenia organ bądź dokonuje wpisu do rejestru, bądź wszczyna postępowanie zakończone wydaniem decyzji o odrzuceniu zgłoszenia. Zgłoszenie stanowi zatem rodzaj pisma, wniosku. Złożenie pisma jest zatem czynnością charakterze procesowym. Analogicznie, bieg terminu przedawnienia czy upływ terminu zawitego w prawie cywilnym, choć z natury rzeczy materialnoprawny, ulega przerwaniu na skutek czynności procesowej, jaką jest wytoczenie powództwa (złożenie pozwu) - art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Nie ma zaś wątpliwości, że datą złożenia pozwu jest nadanie pisma, zawierającego jego osnowę, w polskim urzędzie pocztowym, nie zaś data jego wpływu do sądu właściwego. Dlatego też sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę prezentuje pogląd, iż dla zachowania powyższego terminu wystarczające jest złożenie pisma, zawierającego zgłoszenie w polskim urzędzie pocztowym, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 57 ust 5 k.p.a., dotyczącym terminów procesowych tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Z wagi na powyższe, uznając skargę za nieuzasadnioną sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.