Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1538/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono nieważność decyzji organów administracji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 2 i ust. 8
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Jerzy Solarski (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 1340/06 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność decyzji Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...], a także poprzedzającej ją decyzji Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Ochrony Zdrowia Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] lipca 2006r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2007r. sygn. akt III SA/Kr 1340/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zwany dalej WSA lub Sądem I instancji, oddalił skargę M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] października 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Komisja Rekrutacyjna na Wydziale Ochrony Zdrowia Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzją z dnia [...] lipca 2006r. odmówiła przyjęcia M. W. na I rok studiów stacjonarnych I stopnia, kierunek [...] w roku akademickim 2006/2007 na Wydziale Ochrony Zdrowia.

W odwołaniu od tej decyzji M. W. wskazał na naruszenie wynikającej z art. 169 ust. 9 ustawy o szkolnictwie wyższym zasady jawności wyników postępowania rekrutacyjnego. Podniósł, że odmówiono mu dostępu do wyników, jakie uzyskał i nie wie jak i za co został oceniony oraz jak zostali ocenieni inni kandydaci. Wskazał, że uchwała Senatu z dnia [...].11.2005r. powinna być podana na stronie internetowej.

Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że zasady i tryb przyjmowania na studia podane były do publicznej wiadomości przez wywieszenie w budynku Dziekanatu Wydziału Ochrony Zdrowia oraz na stronie internetowej tego Wydziału dla każdego kierunku studiów. Także protokoły z przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej były udostępniane zainteresowanym kandydatom. W ocenie Uczelnianej Podkomisji Rekrutacyjnej postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z ustalonymi zasadami i trybem przyjmowania kandydatów. Listy osób przyjętych na studia zostały podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń i kandydat mógł uzyskać wiedzę, ile punktów zabrakło a protokoły z przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej zawierające szczegółowa punktację udostępniane były na żądanie zainteresowanym kandydatom. Odwołujący się potwierdził swoim podpisem znajomość zasad i warunków rekrutacji na wybranym kierunku, a podanych na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Wydziału Ochrony Zdrowia.

W skardze M. W. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania rekrutacyjnego - art. 169 ust. 9 ustawy. Zdaniem skarżącego uchwała Senatu z dnia [...] listopada 2005r. ustalająca warunki i tryb rekrutacji na studia nie została podana do publicznej wiadomości, a więc Uczelniane Komisje nie miały podstaw do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego i dlatego wstęp na studia był wolny. Podanie do publicznej wiadomości winno polegać na umieszczeniu uchwały na stronie internetowej organu tym bardziej, że Uczelnia przyjęła rejestrację kandydatów przez stronę internetową. Skarżący wskazał, że powinien być udostępniony cały akt uchwały a nie tylko warunki rekrutacji. Naruszenie art. 169 ust. 9 ustawy upatrywał w tym, że komisja rekrutacyjna ogłosiła wyniki osób przyjętych bez ujawnienia, za co były naliczone punkty kandydatom z rozmowy kwalifikacyjnej.

W piśmie uzupełniającym skargę z 11 grudnia 2006 r. skarżący naprowadził, że rejestrując się w systemie ERK musiał wydrukować formularz i podpisać oświadczenie, że znane są mu warunki rekrutacji. Tymczasem na stronie internetowej zawarta w tym zakresie informacja była ogólnikowa. Jednocześnie skarżący przyznał, że na stronie Wydziału Ochrony Zdrowia można było znaleźć szczegółowe zasady przeliczania punktów, które dostępne były również na ulotkach znajdujących się w Dziekanacie WOZ. Nadto wskazał, że na dany kierunek liczba miejsc była dzielona proporcjonalnie wg ilości kandydatów ze starą i nową maturą, przy czym dla każdej z grup obowiązywał inny próg przyjęć. Uczelnia nie informowała o takim sposobie rekrutacji co dawało podstawę do przyjęcia, że na kierunku jest jedna rekrutacja poprzez przypisanie kandydatowi liczby punktów przeliczonej zgodnie z zasadami naliczania.

W odpowiedzi na skargę Rektor UJ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że uchwała Senatu UJ z dnia [...] listopada 2005 r. wraz z późniejszymi zmianami w sprawie zasad i trybu przyjmowania na pierwszy rok studiów na wszystkie kierunki podana była w Informatorze UJ, a nadto umieszczona była na stronie internetowej "www.uj.edu.pl" oraz Wydziału Ochrony Zdrowia UJ "www.woz.cm-uj.krakow.pl" i wywieszona na tablicy ogłoszeń WOZ. Skarżący potwierdził znajomość zasad kwalifikacji własnoręcznym podpisem. Wyniki postępowania rekrutacyjnego wywieszono na tablicy ogłoszeń, a każdy kandydat miał możliwość wglądu do protokołu z rozmowy kwalifikacyjnej.

W trakcie postępowania WSA dopuścił dowody z dokumentów, m.in. pełnego tekstu uchwały Senatu UJ z dnia [...] maja 2005 r. ze zmianami, w sprawie trybu i rekrutacji na kierunek [...] na Wydziale Ochrony Zdrowia i pełnego tekstu uchwały Senatu UJ z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie zmiany w zasadach przyjęć na I rok studiów stacjonarnych w roku akademickim 2006/2007 i na tej podstawie ustalił, że z przedstawionych dowodów nie wynika, czy i jaką konkretną uchwałą Senatu ustalono zasadę proporcjonalnego podziału miejsc między kandydatów ze starą i nowa maturą oraz jakie były i przez kogo zostały ustalone zasady przeliczania punktów przy kwalifikacji na studia w roku akademickim 2006/2007 na Wydziale Ochrony Zdrowia.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił stwierdzając, że dostrzeżone uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy. Jeśli chodzi o prawo materialne, to z dniem 1 września 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz. U. nr 164, poz. 1365/, zwana dalej ustawą. Zaskarżona decyzja Rektora UJ i poprzedzająca ją decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wydane zostały pod rządem przepisów ustawy i zgodnie z art. 207 ust. 1 do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Objęta skargą decyzja odwołuje się do art. 169 ust. 7 ustawy, aczkolwiek w istocie materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowi art. 169 ust. 8 stwierdzający, że rektor wydaje ostateczną decyzję po rozpatrzeniu wniosku komisji rekrutacyjnej, do której wnosi się odwołanie od decyzji wydziałowej komisji rekrutacyjnej. Wedle skarżącego wstęp na studia był wolny, bowiem uchwała Senatu UJ ustalająca warunki i tryb rekrutacji na studia nie została podana do publicznej wiadomości, a więc kwestionuje podstawy postępowania rekrutacyjnego. Zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy, senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach i uchwały podaje do publicznej wiadomości, nie później niż do 31 maja roku poprzedzającego dany rok akademicki. Dla roku akademickiego 2006/2007 termin ten wskazywał na 31 maja 2005r. Ustawodawca liczył się więc z tym, że w postępowaniu rekrutacyjnym brać mogą kandydaci zarówno z tzw. nową maturą, jak i kandydaci, którzy zdawali egzamin dojrzałości wg strych zasad. Wynika to z treści i wzajemnej relacji przepisów art. 169 ust. 3 i 4 ustawy. Cytując treść powyższych przepisów WSA stwierdził, że regulacje te wskazują na swobodę wyboru senatu uczelni względem sposobu rekrutacji spośród kandydatów legitymujących się tzw. starą maturą, pomiędzy rekrutacją na podstawie wyników egzaminu dojrzałości lub na podstawie egzaminów wstępnych. Wejście w życie z dniem 1 września 2005r. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zawierającej odmienne regulacje niż poprzednio obowiązująca ustawa postawiło Senat UJ przed koniecznością dostosowania trybu rekrutacji studentów w roku akademickim 2006/2007 do zasad przewidzianych ustawą. Wynikająca z art. 169 ust. 4 ustawy wyraźna kompetencja senatu do dokonania wyboru sposobu rekrutacji kandydatów dotyczyła starej matury. Podstawę rekrutacji mogły bowiem stanowić konkurs świadectw dojrzałości, względnie egzamin wstępny dla kandydatów ze starą maturą, w trybie określonym w art. 160 ust. 2 ustawy, tj. przy ustaleniu warunków i trybu rekrutacji. W tej sytuacji gdy część kandydatów legitymuje się egzaminem maturalnym a część świadectwem dojrzałości, w przypadku egzaminu wstępnego dla kandydatów ze starą maturą zachodzi potrzeba albo wypracowania kolejnych reguł zapewniających kryterium porównywalności egzaminu maturalnego jednych z wynikami egzaminu wstępnego innych kandydatów, albo też dokonuje się proporcjonalnego względem starających się rozdziału puli miejsc. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że w dniu [...] listopada 2005 r. w celu dostosowania trybu rekrutacji ustalonego uchwałą z dnia [...] maja 2005 r. do regulacji zawartych w ustawie Senat podjął szereg uchwał, w tym w sprawie zmiany w zasadach przyjęć na pierwszy rok studiów stacjonarnych w roku akademickim 2006/2007 /egzaminy sprawnościowe oraz rozmowa kwalifikacyjna na kierunek [...]/. Zmiana uwidoczniona w załączniku nr 4 do protokołu posiedzenia Senatu UJ z dnia [...] listopada 2005 r. w postaci rozmowy kwalifikacyjnej obejmującej ocenę przydatności do zawodu i znajomości podanych lektur oznaczała, że w odniesieniu do kandydatów na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku [...] legitymujących się starą maturą przyjęto egzamin wstępny, którego wynik zgodnie z załącznikiem do uchwały określała liczba punktów wynikająca z sumy średniej ocen z egzaminu maturalnego przeliczonej na punkty i liczby punktów z rozmowy kwalifikacyjnej obejmującej ocenę przydatności do zawodu i znajomości wymienionych z tytułu trzech lektur. Odnosząc się do skargi WSA stwierdził, że trafny jest zarzut, wedle którego z przyjętych tą uchwałą zmian zasad przyjęć na pierwszy rok studiów stacjonarnych w roku 2006/2007 nie wynika, że po zarejestrowaniu kandydatów ze starą i nową maturą nastąpi proporcjonalny podział miejsc w ramach ustalonego limitu, chociaż wyraźnie takie zastrzeżenie zawarto w odniesieniu do kierunków Prawo i administracja. Uchwała ta nie zawierała zarazem wyraźnego upoważnienia dla Rady Wydziału Ochrony Zdrowia do proporcjonalnego podziału miejsc pomiędzy kandydatów ze starą i nową maturą oraz do określenia zasad przeliczania punktów z ocen zdawanych na egzaminie dojrzałości oraz rozmowy kwalifikacyjnej na kierunku [...]. Z pisma Dziekana Wydziału Ochrony Zdrowia z dnia [...] września 2005 r. do Uczelnianej Podkomisji Rekrutacyjnej wynika, że zasady te uchwaliła Rada Wydziału. W pkt I 1 zasad wskazano, że liczba miejsc dla kandydatów ze starą maturą i nową maturą będzie proporcjonalna do liczby zgłoszeń, zaś podstawę przyjęcia stanowić będzie minimalna liczba punktów kwalifikacyjnych ustalona przez komisję rekrutacyjną stosownie do limitu miejsc i wyników punktowych. Sąd I instancji zaznaczył, że skarżący przyznał okoliczność umieszczenia na ulotkach w Dziekanacie i w Internecie szczegółowych zasad przeliczania punktów. Rektor UJ nie wykazał natomiast, że uchwałami Senatu ustalającymi warunki i tryb rekrutacji na studia stacjonarne I stopnia na kierunku [...] objęto także zasadę proporcjonalnego podziału miejsc między kandydatów ze starą i nową maturą oraz określono szczegółowo zasady przeliczania punktów. Jednakże Senat UJ władny był do podjęcia uchwały ustalającej zasady proporcjonalnego podziału miejsc i przeliczania punktów przedstawione przez Wydział Ochrony Zdrowia. Nieobjęcie tych zasad uchwałami Senatu nie czyni jednak zaskarżonej decyzji nieważną, gdyż nie zachodzi względem niej żadna przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W szczególności podstawę decyzji stanowi art. 169 ust. 8 ustawy, chociaż błędnie powołano go jako art. 169 ust. 7, a także wniosek Uczelnianej Podkomisji Rekrutacyjnej zawarty w protokole z dnia [...] października 2006 r. Nie można więc mówić w tym przypadku o podstawie nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący braku podstawy prawnej do przeprowadzenia rekrutacji na podstawie warunków i trybu rekrutacji uchwalonych uchwałami Senatu UJ upatruje w niepodaniu ich do publicznej wiadomości poprzez brak dostępności do uchwał w drodze Internetu i kwestionując udzielone informacje. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd opierał się nie tylko na aktach sprawy przedstawionych przez organ, ale również na dowodach z dokumentów przeprowadzonych w postępowaniu sądowym. Z oświadczenia Kierownika Działu Nauczania UJ wynika, iż treść uchwał Senatu była dostępna w Internecie w takiej formie i zakresie, jaki odpowiadał treści przedstawionych plików, a te odpowiadały załącznikowi nr 4 do uchwały Senatu z dnia [...] listopada 2005 r. Treść opublikowanych w formie elektronicznej warunków i trybu rekrutacji nie mogła stanowić podstawy do przyjęcia, iż wstęp na studia stacjonarne pierwszego stopnia jest wolny. Natomiast brak zarówno w warunkach, jak i informatorze informacji, że po zarejestrowaniu kandydatów na kierunku [...] nastąpi proporcjonalny podział miejsc między kandydatów ze starą i nową maturą stanowiło niewątpliwie uchybienie zasadom podania do wiadomości publicznej pełnej treści warunków i trybu rekrutacji. Sam informator wskazuje natomiast, że zawarte w niej zasady i tryb przyjęć na studia ustalono uchwałą Senatu z [...] maja 2005 r. z późniejszymi zmianami. Niemniej jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, w świetle oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. wedle którego, gdyby skarżący wiedział o proporcjonalnym podziale puli miejsc to nie składałby podania z uwagi na mniejsze szanse, a podanie takie składałby w Nowym Sączu. Twierdzenie skarżącego, że proporcjonalny podział puli miejsc zmniejszał jego szanse, jest nieuprawniony. Z przedstawionej dokumentacji wynika bowiem, że o przyjęcie na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunek [...] w roku akademickim 2006/2007 ubiegało się 496 kandydatów, w tym 412 z egzaminem dojrzałości /nową maturą/ i 84 ze świadectwem dojrzałości /starą maturą/. Ustalony uchwałą Senatu limit 190 miejsc podzielony został na 159 miejsc dla kandydatów z nową i 31 miejsc dla kandydatów ze starą maturą, przy zachowaniu proporcji 2,6-2,7 kandydata na jedno miejsce. Spośród kandydatów z nową maturą przyjęto 159 osób, a nie przyjęto 253 osoby, natomiast spośród kandydatów ze starą maturą przyjęto 31 osób, a nie przyjęto 53 osoby. Skarżący na liście osób nieprzyjętych znalazł się na 35-36 pozycji z sumą punktów 49, przy czym pierwsze 3 osoby z listy nieprzyjętych na studia miały po 68 punktów. Podział puli miejsc nie zmniejszył więc szansy skarżącego względem kandydatów z nową maturą. Podział puli miejsc nie naruszył zasad równości, tj. jednakowych szans dla kandydatów z podobnymi warunkami i nie naruszył przewidzianej w art. 169 ust. 2 w zw. z ust. 3 i 4 ustawy możliwości wprowadzenia takiej reguły do warunków i trybu rekrutacji. W świetle powyższego dla wyników postępowania rekrutacyjnego nie ma doniosłości zarzut naruszenia art. 169 ust. 9 ustawy, który dotyczy jawności wyników postępowania znajdujących odzwierciedlenie w listach przyjętych i nieprzyjętych oraz uzyskanej łącznej punktacji, a nieodczytywanej jako dający podstawę do wglądu w dane cząstkowe dotyczące ocen innych kandydatów. Kontrola bowiem sądowoadministracyjna nie obejmuje ocen punktowych uzyskiwanych w postępowaniu rekrutacyjnym. Reasumując WSA stwierdził, że naruszenie prawa materialnego, a to art. 169 ust. 2 w zw. art. 169 ust. 4, poprzez nieobjęcie uchwałami Senatu UJ określającymi warunki i tryb rekrutacji informacji o tym, że pula miejsc na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku [...] w roku akademickim 2006/2007 będzie dzielona proporcjonalnie do liczby kandydatów z egzaminem maturalnym i ze starą maturą, jak również informacji o zasadach przeliczania na punkty ocen z egzaminu dojrzałości i punktacji rozmowy kwalifikacyjnej nie miało wpływu na wynik spraw, tj. odmowę przyjęcia skarżącego na studia. Nie mające też wpływu na wynik sprawy uznano niedogodności związane z trudnością wejścia na stronę internetową zawierające treść załącznika nr 4 do uchwały Senatu UJ z dnia [...].11.2005 r.

W skardze kasacyjnej M. W. reprezentowany przez adwokata z urzędu zaskarżył wyrok w całości i na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ zwanej dalej P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 169 ust. 2 ustawy w zw. z art. 169 ust. 8 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, że decyzja Rektora UJ z dnia [...] października 2006 r. posiada podstawę prawną i wydana została bez rażącego naruszenia prawa oraz, że art. 169 ust. 8 ustawy stanowi samodzielną materialnoprawną podstawę decyzji Rektora, gdyż przepis ten jest jedynie normą o charakterze kompetencyjnym. Wobec faktu, że zaskarżona decyzja Rektora i poprzedzająca ją decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2006r. nie posiadały materialnej podstawy prawnej w postaci przepisu ustawy lub uchwały Senatu, WSA powinien stwierdzić ich nieważność. Tymczasem wskazane naruszenie prawa materialnego skutkowało błędnym zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nieważność taka nie zachodziła;

- art. 169 ust. 2 ustawy w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA, że fakt nieobjęcia uchwałą Senatu UJ zasad przeliczania punktów przy przyjęciu na uczelnię i wprowadzenia zasady proporcjonalnego podziału miejsc oraz niepodania do wiadomości kandydatów powyższych informacji nie stanowiło podstawy naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Na tej podstawie, na zasadzie art. 188 P.p.s.a., sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę przez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Rektora UJ i poprzedzającej ją decyzji Komisji Rekrutacyjnej przy zasądzeniu kosztów postępowania. Alternatywnie, na zasadzie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz skarżącego wraz z kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadniając zarzuty wskazano, że uchwała Senatu UJ nie zawierała trzech elementów składających się na proces rekrutacji a to, że po zarejestrowaniu kandydatów ze starą i nową maturą nastąpi proporcjonalny podział miejsc w ramach ustalonego limitu, zasad przeliczania punktów z ocen z przedmiotów zdawanych na egzaminie dojrzałości oraz zasad punktacji z rozmowy kwalifikacyjnej na kierunku [...]. Wymogi takie wprowadziła Rada Wydziału Ochrony Zdrowia działając bez legitymacji w tym zakresie. W konsekwencji tego błędny jest pogląd Sądu, który nie dopatrzył się podstaw dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, skoro ta wydana została w oparciu o wynik postępowania rekrutacyjnego przeprowadzonego bez podstawy prawnej. Jako podstawę prawną swojej decyzji Rektor wskazał przepis art. 169 ust. 7 ustawy oraz uchwały Senatu UJ z [...] maja 2005 r., [...] listopada 2005 oraz [...] grudnia 2005 r. W rzeczywistości jednak przepisy tych uchwał i ustawy nie stwarzały podstawy do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Jak już wyżej wskazano, zasady dotyczące podziału miejsc, przeliczenia punktów i rozmowy zostały wprowadzone uchwałą Rady Wydziału Ochrony Zdrowia. Uchwała taka w odróżnieniu od uchwały Senatu UJ nie mogła stanowić podstawy prawnej wydanej decyzji, bowiem przepis art. 169 ust. 2 ustawy upoważnienie takie daje senatowi uczelni. Wobec tego żaden inny organ uczelni nie posiada legitymacji do nakładania na kandydatów określonych obowiązków czy też przyjęcia dodatkowych rygorów związanych z rekrutacją na uczelnię. Nie można również zaakceptować poglądu, że podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 169 ust. 8 ustawy, błędnie wskazany jako art. 169 ust. 7, bowiem w ust. 8 zawarto normę o charakterze kompetencyjnym, z której wynika jaki organ jest władny wydać decyzję w wyniku rozpatrzenia odwołania. Nie jest to przepis merytoryczny, który samodzielnie mógłby stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Ocena Rektora czy decyzja I instancji była zasadna musi znaleźć swoją podstawę prawną w innych aktach, jakimi są przepisy ustawy lub uchwały senatu uczelni. Podkreślono, że Rektor UJ utrzymując w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej opierającej się na zasadach rekrutacji, które nie zostały uchwalone przez Senat UJ, w istocie wydał decyzję bez podstawy prawnej.

W zakresie błędnej wykładni art. 169 ust. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wskazano, że opisane powyżej braki w zakresie procedury rekrutacyjnej nie mogły być uznane jako nie mające wpływu na wynik sprawy. Uchwała Senatu nie zawierała także upoważnienia dla Rady Wydziału Ochrony Zdrowia do ustalenia zasad, a zatem ich uchwalenie przez Radę Wydziału Ochrony Zdrowia stanowi oczywiste naruszenie prawa. Także w informatorze 2006/2007 nie zawarto informacji o podziale miejsc. Tymczasem art. 169 ust. 2 ustawy nakłada na uczelnię obowiązek podania do publicznej wiadomości uchwały senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji oraz formy studiów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona.

W podstawach skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 169 ust. 2 ustawy w zw. z art. 169 ust. 8 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, że decyzja Rektora UJ z dnia 9 października 2006 r. posiada podstawę prawną i wydana została bez rażącego naruszenia prawa oraz, że art. 169 ust. 8 ustawy stanowi samodzielną materialnoprawną podstawę decyzji Rektora. Dodatkowo wskazano na naruszenie art. 169 ust. 2 ustawy w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA, że fakt nieobjęcia uchwałą Senatu UJ zasad przeliczania punktów przy przyjęciu na uczelnię i wprowadzenia zasady proporcjonalnego podziału miejsc oraz niepodania do wiadomości kandydatów powyższych informacji nie stanowiło podstawy naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Uchwałę podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy, i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Z przepisu tego wynika, że organem właściwym w zakresie ustalania warunków i trybu rekrutacji jest senat uczelni i właściwość ta ma charakter wyłączny. Zatem inny organ, nawet na podstawie delegacji udzielonej przez senat, nie byłby uprawniony do stanowienia w tym przedmiocie.

Z ustaleń Sądu I instancji, które nie są kwestionowane wynika, że w dniu [...] listopada 2005 r. w celu dostosowania trybu rekrutacji ustalonego uchwałą z dnia [...] maja 2005 r. do regulacji zawartych w Prawie o szkolnictwie wyższym Senat UJ podjął szereg uchwał, w tym w sprawie zmiany w zasadach przyjęć na pierwszy rok studiów stacjonarnych w roku akademickim 2006/2007. Zmiana zamieszczona w załączniku nr 4 do protokołu posiedzenia Senatu UJ z dnia [...] listopada 2005r. w postaci rozmowy kwalifikacyjnej obejmującej ocenę przydatności do zawodu i znajomości podanych lektur oznaczała, że w odniesieniu do kandydatów na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku [...] legitymujących się starą maturą przyjęto egzamin wstępny, którego wynik zgodnie z załącznikiem do uchwały określała liczba punktów wynikająca z sumy średniej ocen z egzaminu maturalnego przeliczonej na punkty i liczby punktów z rozmowy kwalifikacyjnej obejmującej ocenę przydatności do zawodu i znajomości wymienionych z tytułu trzech lektur. Z przyjętych tą uchwałą zmian zasad przyjęć na pierwszy rok studiów stacjonarnych w roku 2006/2007 nie wynikało natomiast, że po zarejestrowaniu kandydatów ze starą i nową maturą nastąpi proporcjonalny podział miejsc w ramach ustalonego limitu. Uchwała ta nie zawierała również upoważnienia dla Rady Wydziału Ochrony Zdrowia do proporcjonalnego podziału miejsc pomiędzy kandydatów ze starą i nową maturą oraz do określenia zasad przeliczania punktów z ocen zdawanych na egzaminie dojrzałości oraz rozmowy kwalifikacyjnej na kierunku [...]. Zasady te we własnym zakresie uchwaliła Rada Wydziału Ochrony Zdrowia i na tej podstawie dokonano podziału miejsc między kandydatów ze starą i nową maturą oraz przeprowadzono rekrutację w roku akademickim 2006/2007 na studia stacjonarne I stopnia na kierunku [...].

W tym stanie faktycznym nie budzi żadnych wątpliwości stwierdzenie, że dla przeprowadzenia rekrutacji na studia stacjonarne I stopnia na kierunku [...] w roku akademickim 2006/2007 brak było uchwały właściwego organu dotyczącej podziału miejsc pomiędzy kandydatów ze starą i nową maturą oraz określającej zasady przeliczania punktów z ocen zdawanych na egzaminie dojrzałości i rozmowy kwalifikacyjnej. Jak już wyżej stwierdzono, za uchwałę taką nie można bowiem uznać uchwały Rady Wydziału Ochrony Zdrowia CM UJ, gdyż nie pochodziła ona od organu wskazanego w art. 169 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Wobec tego nieobjęcie powyższych zasad uchwałami właściwego organu ma ten skutek, że zaskarżona decyzja podjęta została bez podstawy prawnej, skoro postępowanie rekrutacyjne w tym zakresie nie zostało uregulowane. Zatem zarzut naruszenia art. 169 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym jest usprawiedliwiony.

Również usprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 169 ust. 8 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna. Zgodzić należy się ze skarga kasacyjną, że przepis ten stanowi normę o charakterze kompetencyjnym z której wynika, jaki organ jest władny wydać decyzję w wyniku rozpatrzenia odwołania. Nie jest to przepis merytoryczny, który samodzielnie mógłby stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Postawienie wyłącznie zarzutu naruszenia prawa materialnego, przy jego zasadności, stanowiło z mocy art. 188 P.p.s.a. podstawę do rozpoznania skargi. Powtórzyć wobec tego należy, że prowadząc rekrutację na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku [...] w roku akademickim 2006/2007, Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna nie miała uchwalonych przez Senat UJ warunków i trybu rekrutacji w zakresie dotyczącym proporcjonalnego podziału miejsc pomiędzy kandydatów z egzaminem maturalnym i ze starą maturą, jak również zasad przeliczania na punkty ocen z egzaminu dojrzałości i punktacji z rozmowy kwalifikacyjnej. Wobec tego postępowanie rekrutacyjne, o ile dotyczyło tychże zasad, w istocie przeprowadzone zostało bez podstawy prawnej, skoro brak było uchwały Senatu UJ w tej materii podjętej na podstawie art. 169 ust. 2 w zw. art. 169 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym. W konsekwencji decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia skarżącego na studia, a także decyzja Rektora ją utrzymująca, wydane zostały bez podstawy prawnej.

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej, jak ma to miejsce w konkretnym przypadku, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność decyzji Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Ochrony Zdrowia z dnia [...] lipca 2008r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 188 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa (art.250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 - 261 P.p.s.a.