Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1026/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 pkt 1a, ust. 1a, ust.2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 12 ust.4a
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. O. i E. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w sprawie odmowy ustalenia odsetek za zwłokę w wypłaceniu odszkodowania za przejętą pod realizację inwestycji drogowej nieruchomość i umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr[...], Wojewoda P.uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...][marca 2013 r., nr[...], odmawiającą ustalenia wysokości i wypłaty odsetek za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania za przejętą nieruchomość oraz umarzającą postępowanie w sprawie oraz umorzył postępowanie w I instancji.

Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ul. [...]w B., częściowo zmienionej i utrzymanej w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2010 r., nieruchomość oznaczona w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta B.obręb [...] nr [...] o pow. 0,1137 ha stała się z mocy prawa własnością Gminy B.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], ustalił wysokość odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na kwotę 744.339 zł oraz zobowiązał Gminę B. do wypłaty odszkodowania E.O. oraz M. O.jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Wskutek złożonego przez ww. byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2011 r., Wojewoda P. decyzją z dnia [...]października 2011 r., nr[...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy Prezydent Miasta B.decyzją z dnia [...]grudnia 2011 r., znak:[...], ustalił na rzecz byłych współwłaścicieli w częściach równych odszkodowanie w kwocie 744.339 zł za przedmiotową zabudowaną nieruchomość według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Ww. decyzja stała się ostateczna dnia [...] stycznia 2012 r.

Pismem z [...] kwietnia 2012 r. E. O. i M. O.złożyli wniosek o wypłatę odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania wynoszącą 555 dni (tj. od [...] lipca 2010 r. do [...] stycznia 2012 r.), za wywłaszczoną ww. nieruchomość. Podnieśli, że ostateczna decyzja w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej została wydana przez Wojewodę P.dnia [...] czerwca 2010 r. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm., dalej : ustawa) tego właśnie dnia rozpoczął bieg 30-dniowy termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za przejętą na własność gminy nieruchomość. Termin ten upłynął dnia [...] lipca 2010 r., zaś decyzja w przedmiocie odszkodowania została wydana dopiero dnia [...] grudnia 2011 r. Odszkodowanie zostało natomiast wypłacone byłym właścicielom dnia [...]stycznia 2012 r., co uzasadnia żądanie odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie przedmiotowego odszkodowania począwszy od dnia [...] lipca 2010 r. do [...] stycznia 2012 r.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r., nr[...], Prezydent Miasta B.stwierdził, że nie ma podstaw do wypłacenia odsetek za pozostawanie w zwłoce z wydaniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania należnego za wywłaszczoną nieruchomość, albowiem zgodnie z art. 12 ust. 5 ww. ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej u.g.n.). Przepisy zaś działu III rozdziału 4 u.g.n. nie przewidują możliwości ustalenia odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi, a ustawodawca nie przewidział żadnej sankcji w niedochowaniu terminu wydania przedmiotowej decyzji. Ponadto organ wskazał, że na mocy art. 132 ust. 2 u.g.n. do skutków zwłoki i opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Jakiekolwiek zaś roszczenia z tytułu należnych odsetek oraz o naprawienie szkody, jako roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, niezależnie od roszczenia głównego, w braku wyraźnego przepisu u.g.n. przekazującego ich ustalenie w na drodze postępowania administracyjnego, mogą być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. E. O. i M. O. wnieśli odwołanie od ww. stanowiska Prezydenta Miasta B. wyrażonego w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. W odwołaniu wskazano, że ww. pismo organu zawiera wszelkie elementy dające podstawę do zakwalifikowania je jako decyzję administracyjną.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Wojewoda P.decyzją z dnia[...]listopada 2012 r., nr-[...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Nr[...], Prezydent Miasta B. odmówił ustalenia wysokości i wypłaty odsetek oraz umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnianiu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosowanie przez organ przepisów z trzech niespójnych ustaw i nie do końca zsynchronizowanych w przedmiocie terminów w nich określonych powoduje, że nie zawsze możliwe jest dotrzymanie przesłanek zawartych w art. 12 ust. 4 b ustawy, a taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Organ w dużej mierze powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. (decyzji) konkludując, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia odszkodowania za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi, a ustawodawca nie przewidział żadnej sankcji za niedochowanie terminu wydania decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania. Ponadto wskazano, że przedmiotowe roszczenie może być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Wobec powyższego postulowane roszczenie jest bezprzedmiotowe, co skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w myśl art. 105 § 1 kpa. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr[...], Wojewoda P.uchylił ww. decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2013 r. oraz umorzył postępowanie w I instancji.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy powołał uprzednio przytoczone przepisy przez organ I instancji, tj.: art. 12 ust 4a, 4b i 5 ustawy drogowej. Podkreślił, że stosownie do art. 132 ust. 1a u.g.n. w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się zaś odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, o czym stanowi art. 132 ust. 2 u.g.n., który będzie miał zastosowanie tylko w sytuacji, gdy w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stała się ostateczna, nie doszło do zapłaty odszkodowania. Według organu odwoławczego odwołujący, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r., faktycznie żądają wydania decyzji w przedmiocie wypłaty odsetek z tytułu wydania decyzji o odszkodowaniu z naruszeniem 30 dniowego terminu, a więc żądają ustalenia odsetek z tytułu wydania z opóźnieniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zdaniem organu odwoławczego, takie żądanie nie jest objęte dyspozycją art. 132 ust. 2 u.g.n. Żądanie to może być objęte normą zawartą w art. 417 § 3 k.c., zgodnie z którą, jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania decyzji lub orzeczenia, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Dlatego też prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie dotyczącej odsetek za niezachowanie przez Prezydenta Miasta Białegostoku terminu do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, właściwy jest sąd powszechny, nie zaś organ administracji. Organ wskazał także, że obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej, a zatem nie jest możliwe naliczanie odsetek, zanim dług pieniężny stanie się wymagalny. Skoro zaś ustawodawca kwestię zapłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość uregulował w ten sposób, że organ wysokość tego odszkodowania ustala według wartości nieruchomości z daty ustalenia odszkodowania oraz, że odszkodowanie to wypłaca się w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna, w świetle art. 481 k.c. nie może powstać roszczenie o zapłatę odsetek od odszkodowania za okres sprzed wydania samej decyzji ustalającej to odszkodowanie. Powyższe potwierdza argumentację, że nie jest możliwe wydanie na podstawie art. 132 ust. 2 u.g.n, przez organ administracyjny decyzji ustalającej, z odpowiednim zastosowaniem przepisów k.c., wysokość odsetek za okres poprzedzający uostatecznienie się decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Ponadto organ zwrócił uwagę, że trzydziestodniowy termin do wydania decyzji o odszkodowaniu ma charakter normy prawa procesowego, a nie materialnego (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1621/12).

Końcowo organ wskazał, że w świetle art. 105 § 1 k.p.a., jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania, bowiem postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy jest bezprzedmiotowe. W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]marca 2013 r. została wydana z naruszeniem ww. przepisu k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

E. O. oraz M. O. zaskarżyli ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zarzucając jej:

1) naruszenie art. 12 ust. 4b i 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, (dalej: specustawa) w zw. z art. 132 ust 1a i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 481 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że osobie wywłaszczonej nie przysługuje roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych w razie niewydania w ustawowym terminie decyzji ustalającej wysokość odszkodowanie w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów uzasadnia wniosek przeciwny;

2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wskutek dokonania odmiennej oceny aniżeli w poprzedniej decyzji z dnia 5 listopada 2012 r. w zakresie istnienia przedmiotu postępowania;

3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Prezydenta Miasta B.z dnia [...]marca 2013 r., nr[...]i umorzenie postępowania pierwszej instancji w sytuacji, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji nie stało się bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że instytucja naliczania odsetek od odszkodowania należnemu wywłaszczonemu jest realizowana w trybie administracyjnym, na potwierdzenie czego przywołali szereg orzeczeń. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 3 specustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi. Wydanie nieruchomości następuje w sytuacji nie ustalonego jeszcze odszkodowania. Pozbawienie nieruchomości, a także brak środków pieniężnych, które przysługiwałyby osobie uprawnionej z tytułu odszkodowania powoduje, iż aktualizuje się funkcja odsetek. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów k.c. pozwala na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w k.c. na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej.

Ponadto skarżący nie zgadzają się z argumentacją podniesioną w zaskarżonej decyzji, że odszkodowanie zostało wypłacone w ustawowo przewidzianym terminie. Skoro do wypłacenia odszkodowania konieczne jest wydanie decyzji o ustaleniu jego wysokości, tym samym nie jest możliwe jego wcześniejsze wypłacenie. W konsekwencji opóźnienie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania stanowi przyczynę opóźnienia wypłaty samego odszkodowania. Dlatego w przedmiotowym wypadku powinien znaleźć zastosowanie art. 132 ust 2 u.g.n. nakazujący organowi administracji wypłacenia odsetek za opóźnienie w każdym wypadku i to niezależnie jaka była jego przyczyna. Powyższego przepisu nie można bowiem interpretować w oderwaniu od art. 12 ust. 4b specustawy, który nie przewiduje żadnych odstępstw obowiązku wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania wydać w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał uprzednio wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2013 r. odmawiającą ustalenia wysokości i wypłaty odsetek za opóźnienie w ustaleniu odszkodowania za przejętą nieruchomość i umarzającą postępowanie w sprawie oraz umorzyła postępowanie w I instancji.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, dalej: "specustawa drogowa") oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, dalej "u.g.n.").

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny i wynika z niego, że wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpiła z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 132 ust. 1 pkt 1a u.g.n. Spór dotyczy zaś kwestii, czy skarżącym należą się odsetki ustawowe z tytułu wydania decyzji o odszkodowaniu z naruszeniem 30 dniowego terminu, o jakim mowa w art. 12 ust. 4b specustawy drogowej. Z tego ostatniego przepisu wynika bowiem, że decyzję ustalajacą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W sprawie zaś jest poza sporem, że wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania nastąpiło z przekroczeniem wskazanego terminu.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że żądanie skarżących nie jest objęte dyspozycją art. 132 ust. 2 u.g.n. Objęte jest ono normą zawartą w art. 417 § 3 Kodeksu cywilnego. Zauważenia bowiem wymaga, że regułą jest, iż odszkodowanie jest ustalane w decyzji wywłaszczeniowej (art. 132 ust.1 u.g.n.). W sprawach zaś, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna (art. 132 ust. 1a u.g.n.). W tej drugiej sytuacji, ustalenie odszkodowania następuje w odrębnej decyzji (art. 12 ust. 4a specustawy drogowej), która to decyzja powinna być wydana, stosownie do art. 12 ust. 4b tej ustawy, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Analiza normy prawnej zawartej w art. 132 u.g.n. wskazuje na to, że w sytuacji, gdy wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, wówczas zapłata odszkodowania powinna nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym ta decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Natomiast unormowanie zawarte w art. 132 ust. 2 u.g.n. w brzmieniu, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, zastosowanie ma tylko do sytuacji, o której mowa w art. 132 ust. 1 i 1a u.g.n., a nie w przypadku art. 12 ust. 4a i 4b specustawy drogowej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 414/12).

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że żądanie skarżących nie jest objęte dyspozycją art. 132 ust. 2 u.g.n., a może być przedmiotem dochodzenia przed sądami powszechnymi na podstawie art. 417 § 3 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania decyzji lub orzeczenia, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania jest roszczeniem akcesoryjnym i obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Za taką wykładnią przemawia również to, że art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulację podstaw działania administracji publicznej a nie sądu powszechnego, odsyłając jedynie do odpowiedniego stosowania w działaniu administracji publicznej przepisów Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 232/12 oraz wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 525/05).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zarzut sprecyzowany w punkcie 1. skargi dotyczący naruszenia wskazanych tam przepisów specustawy drogowej i u.g.n. uznać należy za całkowicie niezasadny. Podkreślenia bowiem wymaga, że 30-dniowy termin, o jakim mowa w art. 12 ust. 4b specustawy drogowej nie jest terminem prawa materialnego, ale terminem procesowym. Jest on terminem szczególnym, w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. i art. 36 k.p.a. i jest liczony od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, ale z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Jako termin proceduralny, może być przedłużony według reguł określonych w art. 36 ust. 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1621/12). Ustawodawca uwzględniając charakter tego terminu wskazał w art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji, ale według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Takie rozwiązanie ma na celu wyeliminowanie negatywnych konsekwencji dla wywłaszczanego właściciela nieruchomości, związanych z upływem czasu i inflacją (por. cytowany wyrok WSA w Kielcach w sprawie sygn. akt II SA/Ke 414/12).

Niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 481 Kodeksu cywilnego. Z przepisu tego wynika, że odsetki za opóźnienie są świadczeniem ubocznym i warunkiem powstania uprawnienia do ich żądania jest istnienie wymagalnego długu pieniężnego. Brak wymagalności świadczenia pieniężnego powoduje brak możliwości żądania odsetek. Skoro więc ustawodawca kwestię zapłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie specustawy drogowej uregulował w ten sposób, że organ wysokość tego odszkodowania ustala według wartości nieruchomości z daty ustalenia odszkodowania, oraz że odszkodowanie to wypłaca się w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna, to w świetle art. 481 k.c. nie może powstać roszczenie o zapłatę odsetek od odszkodowania za okres przed wydaniem samej decyzji ustalającej to odszkodowanie.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. ze względu na przyjęcie przez organ II instancji odmiennej oceny prawnej aniżeli w poprzedniej decyzji tego organu z dnia 5 listopada 2012 r. Jak słusznie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 930/11, a Sąd w obecnym składzie w pełni podziela zaprezentowane tam stanowisko, organ II instancji, rozpoznający odwołanie od decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie jest związany swym poglądem prawnym wyrażonym na wcześniejszym etapie postępowania w decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie rozstrzygnięcia polegającego na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu w całości postępowania przed organem I instancji. Jak trafnie bowiem wskazał organ II instancji, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, gdyż nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Jeżeli zatem w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 kpa), bowiem bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt VII S.A./Wa 2460/06). Skoro więc organ I instancji orzekł merytorycznie o żądaniu, zachodziła potrzeba uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania przed tym organem w całości.

Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone należycie i poprawnie, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały także prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.