Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 388/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 194
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 195, art. 366, art. 924, art. 925, art. 1025 par. 1, art. 1027
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Dębkowski, Protokolant referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. ustalił A.K. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") wysokość zobowiązania podatkowego na 2016 r. z tytułu podatku od nieruchomości za działkę nr ewid. [...] położoną w obrębie ewid. [...] w L. przy ul. [...] na kwotę 1.716 zł, przyjmując do opodatkowania: grunty pozostałe o pow. 1.497 m2 przy zastosowaniu stawki 0,30 zł/m2 w kwocie 449,10 zł; grunty pod działalność gospodarczą o pow. 30 m2 przy zastosowaniu stawki 0,85 zł/m2 w kwocie 25,50 zł; budynki mieszkalne o pow. 200 m2 przy zastosowaniu stawki 0,73 zł/ m2 w kwocie 146 zł; budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 30 m2 przy zastosowaniu stawki 22 zł/m2 w kwocie 660 zł; pozostałe budynki o pow. 58 m2 przy zastosowaniu stawki 7,50 zł/ m2 w kwocie 435 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wysokość podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania wymienionych w decyzji ustalono w oparciu o złożone informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych (druk IPN-1), postanowienie Sądu Rejonowego w L. sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz zapis w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę L. dla miasta L..

Skarżący odwołaniem z dnia [...] września 2016 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r., zarzucił naruszenie art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.; dalej "O.p.") z uwagi na przypuszczenie, iż postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a decyzja została wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów, a także, że przeprowadzone na terytorium Niemiec postępowanie spadkowe po A.O. nie ma znaczenia prawnego na terytorium Polski.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.(dalej zwane "SKO") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia za prawidłowe uznało przyjęcie przez organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę dane zawarte w informacji, jak również w wypisie z rejestru gruntów i budynków oraz kartoteki budynków, jako podstawę opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 200 m2, budynek pod działalność gospodarczą o pow. 30,00 m2, pozostałe budynki - 58,00 m2, grunty pod działalność gospodarczą - 30,00 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 1497,00 m2.

W przekonaniu SKO Prezydent prawidłowo zastosował stawki podatku określone w § 1 uchwały Rady Miasta L. z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...]w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2016 r.

SKO za niezasadny uznało zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji na podstawie sfałszowanego wypisu z rejestru gruntów. Wyjaśniło przy tym, że art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.; dalej zwane "P.g.k.") statuuje zasadę, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. Z mocy przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji, gdy od reguły związania organu danymi, wynikającymi z ewidencji gruntów nie zostały przewidziane żadne wyjątki, zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Związanie organu podatkowego treścią ewidencji gruntów i budynków oznacza w konsekwencji, że organy podatkowe nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego. Co więcej, nie są także uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia.

SKO zwróciło uwagę, że sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji takie jak okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych czy modernizacja ewidencji należą do zadań właściwego starosty na podstawie § 44 pkt 1 - 8 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji grunt rzetelności danych zawartych w ewidencji nie leży w zakresie kompetencji organu podatkowego, dlatego też odmawia mu się prawa do dokonywania samodzielnych ustaleń jeśli chodzi o dane dotyczące konkretnych działek, jakie uwidaczniane są w ewidencji gruntów i budynków.

Końcowo za bezzasadny uznało zarzut, iż postępowanie spadkowe przeprowadzone na terytorium Niemiec po A.O. nie ma znaczenia prawnego na terytorium Polski, podnosząc, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są Skarżący, A.K., B.O. i U.O..

W skardze z 17 stycznia 2019 r. Strona wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej zwana "K.p.a.") poprzez ograniczenie się przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy wyłącznie do kontroli formalnej decyzji organu pierwszej instancji, a nie zasadności merytorycznej odwołania.

W jej ocenie zaskarżona decyzja oparta została na ogólnikach, gdyż brak jest merytorycznego jej uzasadnienia, celowo są pominięte istotne fakty, co powoduje, że jest decyzją ułomną.

Skarżący nie kwestionując wysokości stawek podatku od nieruchomości, podważył powierzchnię działki, która została nieprawdziwie podana w zaskarżonej decyzji oraz zarzucił, że po zmarłym współwłaścicielu nieruchomości A.O. nie przeprowadzono postępowania spadkowego na terenie Polski.

Zwracając uwagę, iż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oprócz niego są A.K. oraz obywatele Niemiec B.O., U.O. i A.O. zarzucił, że organ odwoławczy celowo pominął w treści decyzji współwłaściciela A.O.. Ponadto zauważył, że z przedstawionego wypisu rejestru gruntów i kartoteki budynków nic nie wynika. Nie wiadomo na czyj wniosek została pomniejszona powierzchnia działki do 1.527 m2 i w jakiej dacie to się stało.

Według Strony art. 194 § 3 O.p. pozwala organowi podatkowemu na pominięcie wadliwych zapisów z ewidencji i oparcie się przy opodatkowaniu na decyzji o wyłączeniu, która jest dokumentem bardziej aktualnym.

Skarżący zarzucił, iż prawomocny wyrok z dnia 9 sierpnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 755/06) ze skargi na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości został celowo zatajony przez pracownicę Urzędu Miasta w L.. Organ odwoławczy powołując się na złożone informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IPN-1), celowo zataja imiona i nazwiska współwłaścicieli, którzy złożyli takie deklaracje, a także w jakiej dacie złożenie nastąpiło.

Skarżący poinformował, że powierzchnia działki do opodatkowania w decyzjach w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od 1959 roku wynosiła 2043 m2. Zostały one wydane na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IPN-1) złożonej przez pierwszych właścicieli U.K. oraz T.K..

Zdaniem Skarżącego pomimo wydanych w sprawie wyroków o sygn. akt III SAB/Wa 37/06, III SA/Wa 225/14 dalej są wydawane przeróżne postanowienia oraz decyzje o zawieszeniu postępowań lub ich łączeniu.

Skarżący ponadto zarzucił SKO nierzetelność, oraz działanie w zmowie z pracownikami Urzędu Miasta w L. w sprawie bezzasadnego twierdzenia, że okoliczność nieprzeprowadzenia postępowania spadkowego na terenie Polski po zmarłym w dniu [...] sierpnia 2003 r. obywatelu Niemiec A.O., nie ma znaczenia w sprawie.

Skarżący zwracając uwagę, iż brak jest orzeczenia sądu polskiego zawierającego rozstrzygnięcie w zakresie wchodzących do spadku praw rzeczowych do nieruchomości na terenie Polski, podniósł, iż bez takiego orzeczenia spadkowego sądu polskiego nie jest właściwie ustalony krąg spadkobierców, a co za tym idzie nie można było wydać decyzji ustalającej podatek od nieruchomości.

Końcowo zarzucił naruszenie zaufania obywateli do organu państwowego. SKO, pomimo ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy w przeciągu 2 miesięcy, zajęło stanowisko dopiero po ponad 2 latach, czym naruszono art. 139 § 3 O.p.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2019 r. zwrócił uwagę, że w przypadku niezaskarżenia decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2018 r. w obiegu prawnym pozostały by dwie decyzje: jedna mówiąca, że po zmarłym współwłaścicielu nieruchomości A.O. obywatelu Niemiec nie trzeba przeprowadzać na terenie Polski postepowania spadkowego, natomiast w drugiej decyzji z dnia [...] października 2016 r. klarowne jest uzasadnienie, że obowiązkowo takie postepowanie spadkowe należy przeprowadzić na terytorium Polski.

Sąd na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. przeprowadził dowód z przedłożonych na rozprawie decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] , postanowienia Sądu Rejonowego w L. IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] września 2011 r. sygn. akt [...] , Kw. Nr [...] oraz decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] – na okoliczność powierzchni działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z kolei w świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, musi stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Charakter stwierdzonego naruszenia prawa uniemożliwił przy tym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego postawionych przez Skarżącego.

Kontroli Sądu poddana została decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2016 r. Zarzuty Skarżącego opierały się na podważeniu powierzchni działki, a co za tym idzie błędnym oparciu się przez organy przy wymiarze podatku od nieruchomości na oświadczeniach innych współwłaścicieli gruntów, które w jego ocenie było niezgodne ze stanem rzeczywistym, nieprzeprowadzeniu po zmarłym współwłaścicielu nieruchomości A.O. postępowania spadkowego na terenie Polski, a co za tym idzie celowe pominięcie w treści decyzji współwłaściciela A.O.. Ponadto zauważył, że z przedstawionego wypisu z rejestru gruntów i kartoteki budynków nic nie wynika. Nie wiadomo na czyj wniosek została pomniejszona powierzchnia działki do 1.527 m2 i w jakiej dacie to się stało. Jednocześnie Skarżący dostrzegł, iż bez orzeczenia spadkowego sądu polskiego zawierającego rozstrzygnięcie w zakresie wchodzących do spadku praw rzeczowych do nieruchomości na terenie Polski nie jest właściwie ustalony krąg spadkobierców, a co za tym idzie nie można było wydać decyzji ustalającej podatek od nieruchomości.

Organ podatkowy uznając powyższe zarzuty za niezasadne, wskazał, że organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę dane zawarte w informacji, jak również w wypisie z rejestru gruntów i budynków oraz kartoteki budynków, prawidłowo przyjął jako podstawę opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 200,00 m2, budynek pod działalność gospodarczą o pow. 30,00 m2, pozostałe budynki - 58,00 m2, grunty pod działalność gospodarczą - 30,00 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 1497,00 m2. Ponadto, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawki podatku określone w § 1 uchwały Rady Miasta L.z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2016 r.

Przed dalszymi rozważaniami w tej kwestii należy przybliżyć obowiązujący w rozpoznawanej sprawie stan prawny. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 716 z późn. zm.; dalej "u.p.o.l."), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. W tym miejscu warto za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć (uchwała 5 sędziów NSA z dnia 20 grudnia 1999 r. FPK 6/99, ONSA 2000/3, poz. 98), że "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje współwłasności ani współposiadania. To sprawia, że poszukując znaczenia tych pojęć trzeba sięgnąć do księgi drugiej Kodeksu cywilnego, zawierającej zasadnicza część regulacji prawnej odnoszącej się zarówno do współwłasności, jak i współposiadania".

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność oznacza sytuację, gdy własność tej samej rzeczy niepodzielnie przysługuje kilku osobom. Współposiadanie z kolei będące szczególną postacią władztwa nad rzeczą zachodzi wówczas, gdy posiadanie tej samej rzeczy jest wykonywane przez kilka osób, przy czym istota władztwa każdej z tych osób jest identyczna. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2000 r. Sygn. akt I SA/Gd 399/00 Sąd stwierdził, że "tak długo, jak istnieje współwłasność nieruchomości, obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na jej współwłaścicielach, a zatem adresatami decyzji są wszyscy współwłaściciele, bez względu na to, czy i w jaki sposób wywiązują się z ciążących na nich zobowiązaniach podatkowych".

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach danej nieruchomości. Solidarna odpowiedzialność określona w przepisach Kodeksu cywilnego w szczególności w art. 366 Kodeksu cywilnego polega na tym, że każdy z dłużników zobowiązany jest wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem, natomiast wierzyciel może - według swego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zatem zapłata podatku od nieruchomości przez jednego lub kilku ze współwłaścicieli (współposiadaczy) powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego względem pozostałych.

Adresatami decyzji administracyjnej są wszyscy odpowiedzialni solidarnie współwłaściciele (współposiadacze), bez względu na to, czy i w jaki sposób wywiązują się z ciążących na nich zobowiązań podatkowych.

Biorąc pod uwagę, że organ jako współwłaścicieli spornej nieruchomości uznał U.O.i B.O., które zamieszkują w Niemczech i swe prawo do tej nieruchomości wykazały na podstawie wyroku sądu niemieckiego, wskazać należy, że zgodnie z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 k.c.), które - stosownie do 925 k.c. - nastąpiło już wcześniej, z chwilą otwarcia spadku. Od chwili otwarcia spadku spadkobierca może samodzielnie objąć spadek we władanie. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku pełni funkcję dowodu urzędowego stwierdzającego tytuł prawny spadkobiercy do nabytych w drodze spadku przedmiotów majątkowych i w tym zakresie legitymuje spadkobiercę wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia (art. 1027 k.c.). Analizując natomiast art. 1108-1110² k.p.c. Sąd doszedł do wniosku, że w tej sprawie nie ma podstaw do uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców po zmarłym A.O. może być uznane za obowiązujące. Zgodnie z art. 11102 k.p.c jurysdykcja krajowa w sprawach spadkowych jest wyłączna w zakresie, w którym rozstrzygnięcie dotyczy praw rzeczowych na nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem w sytuacji, gdy jednym ze współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości był A.O. zmarły w S. [...] sierpnia 2003 r., to w myśl powołanych wyżej przepisów znajdujące się w aktach sprawy tłumaczenie z języka niemieckiego stwierdzenie nabycia spadku wydane przez niemiecki sąd jest niewystarczające do określenia kręgu spadkobierców, a w konsekwencji współwłaścicieli zobowiązanych do ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że Sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub czynności, opierając się przy tym na aktach sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Przez akta sprawy należy rozumieć te dokumenty i w takiej postaci, jaką dysponowały organy administracyjne. Podnieść należy, iż w aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów i budynków bez numeru kancelaryjnego oraz podpisu osoby je sporządzającej. Organy podatkowe swoje ustalenia co do sposobu faktycznego wykorzystywania nieruchomości oparły również na oświadczeniach B. O. i U.O.

Zgodnie z powołanym przez SKO art. 21 ust. 1 P.g.k., dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi wymiaru podatków. Organ odwoławczy prawidłowo określił zatem znaczenie tejże ewidencji dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. W ewidencji gruntów i budynków, jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy, zamieszczane są bowiem informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454; dalej: "rozporządzenie z 29 marca 2001 r." Mimo to SKO nie zadbało, aby dokonując kontroli instancyjnej decyzji organu pierwszej instancji, mieć możliwość weryfikacji ustaleń tego organu co do przedmiotu i podstawy opodatkowania w oparciu o dokumenty urzędowe, które danych w tym zakresie powinny dostarczyć. W aktach sprawy brak jest bowiem dokumentów mających charakter prawny wypisu (odpisu) z ewidencji gruntów i budynków, dotyczącego nieruchomości, z tytułu której podatnikom naliczono podatek od nieruchomości.

W ocenie Sądu dokumenty podające dane z ewidencji znajdujące się w aktach sprawy nie mają waloru dokumentu urzędowego tj. nie mogą być uznane za wiążące dla organów podatkowych jak i stron postępowania. Zdaniem Sądu kserokopie zawarte w aktach sprawy nie posiadają przepisanej przepisami formy przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania. Powoduje to, iż wobec sporu ze Skarżącym co do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie mogą stanowić dowodu tego, co zostało w nich stwierdzone. Podnieść także należy, iż Skarżący zgłaszał istnienie powyższych braków w materiale dowodowym - odnośnie wykorzystania kopii wydruków komputerowych z danymi z ewidencji gruntów i budynków na etapie postępowania odwoławczego. Mimo tego organ wyższego stopnia nie uzupełnił materiału dowodowego w tym przedmiocie.

Wypis z ewidencji, o której mowa powyżej, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu, "Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Wskazany przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§ 2).

Sąd w całości podziela poglądy, iż w myśl § 3, "Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach". Skorzystanie z tej możliwości wymagałoby wszakże - co oczywiste -zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej. Zbieżne z tą konkluzją ustalenia poczyniono w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 111/11 (LEX nr 896590) stwierdzono, iż "Organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów [...] Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych". Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2011r." sygn. akt I SA/Gd 1166/10 (LEX nr 747822) przyznano: "Chociaż ewidencja gruntów i budynków z definicji skazana jest na nieaktualność, ponieważ rejestruje zdarzenia, które zaistniały wcześniej, należy przyjąć, że ma charakter rejestru urzędowego, który spełnia przesłanki z art. 194 o.p.". Według sądu, ewidencja ta "jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji".

Sąd zauważa jednakże, iż w rozpoznawanej sprawie wobec braków formalnych dokumentów zawierających dane z ewidencji gruntów i budynków brak było podstaw do wykorzystania ich przy wymiarze podatku od nieruchomości. Sąd przy tym akcentuje, iż poza zakresem badania legalności zaskarżonej decyzji była kwestia poprawności danych zawartych w tej ewidencji. Z tych też przyczyn uwagi Skarżącego dotyczące: wadliwości danych w ewidencji gruntów i budynków, sporu o zajęcie części nieruchomości pod budowę drogi - Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie brał pod uwagę.

Sąd uznał także, iż organy podatkowe powinny w sposób przekonywający ocenić złożone przez współwłaścicielki informacje IPN-1 o sposobie wykorzystywania przedmiotowych nieruchomości poprzez zestawienie ich z innymi dowodami tj. dowody z zeznań Skarżącego lub też oględzinami nieruchomości. Kwestia ta jest o tyle istotna, iż z akt sprawy wynika, że istnieje spór między współwłaścicielami nieruchomości co do wielkości działek i sposobu ich wykorzystania. Także warte uwagi jest to, iż B. i U.O. pozostają na stałe poza granicami kraju. W tej kwestii udział Skarżącego i umożliwienie przeprowadzenia określonych dowodów jest nieodzowny. Skarżący chcąc wykazać swoje racje powinien także ściśle współpracować z organem podatkowym przy gromadzeniu potrzebnego w sprawie materiału dowodowego.

Wobec wykazanych wadliwości co do zupełności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że stan faktyczny w zakresie podstawy opodatkowania nie został ustalony w sposób prawidłowy. Z tych też powodów Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 122 O.p., ustanawiającego zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także art. 187 § 1 ww. ustawy, służącego realizacji tej zasady. Przepis ten nakłada na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Naruszenie powyższych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że wiązało się z ustaleniami w zakresie przedmiotu i podstawy opodatkowania.

Ponownie rozpatrując odwołanie SKO uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną o konieczności zgromadzenia właściwego materiału dowodowego, pozwalającego ustalić dla celów podatkowych właściwy charakter należących do Skarżącego nieruchomości oraz jego powierzchnię podlegającą opodatkowaniu, a także kwestię prawidłowo ustalonego kręgu spadkobierców po zmarłym A.O.. Brak zgodnych z zasadami postępowania podatkowego ustaleń w powyższym zakresie uniemożliwił Sądowi kontrolę prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego, w tym dotyczących podstawy opodatkowania oraz stawek podatku od nieruchomości. Wypowiedź Sądu w tym przedmiocie byłaby przedwczesna.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 P.p.s.a.