Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1416/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1808
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego M. B. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. [...], działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.- zwanej dalej "u.p.r.d.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej "K.p.a."), cofnął M. B. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), uprawienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, w związku z wydaniem przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym.

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w dniu 16 lipca 2014 r. wpłynęło pismo od Prezydenta Miasta S. przekazujące notatkę urzędową

z kontroli drogowej wykonanej przez Wydział Ruchu Drogowego K. M. P. w S.. Z notatki wynikało, że w dniu [...] r. ok. godz. 8.40 na ul. [...] w S. zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy

o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez P. L.. Kierowca nie posiadał dowodu rejestracyjnego, natomiast okazał pokwitowanie zatrzymania dowodu rejestracyjnego z dnia [...] r. (brak badań technicznych) oraz zaświadczenie nr [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...] r. wykonanym przez Skarżącego.

Z treści zaświadczenia wynikało, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] spełniał wymagania techniczne wynikające z art. 66 u.p.r.d. W trakcie kontroli drogowej dokonano sprawdzenia stanu technicznego pojazdu podczas której stwierdzono szereg usterek: niesprawne światła pozycyjne przednie, niesprawny sygnał dźwiękowy, niesprawne światło przeciwmgłowe tylne, niesprawny układ wydechowy, niesprawne wspomaganie układu kierowniczego, nadmiernie skorodowane nadwozie - próg przedni prawy, dziura w podłodze, wyciek płynu eksploatacyjnego na jezdnię. Do notatki dołączono m.in. kopię zdjęć skorodowanego progu pojazdu oraz dziury w podłodze.

W dniu 12 września 2014 r. do Organu wpłynęły wyjaśnienia Skarżącego,

w których ww. potwierdził wykonanie badania technicznego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] i wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z wynikiem pozytywnym. Zapewnił, że sprawdzeniu podlegały elementy nośne konstrukcji pojazdu, w których nie stwierdził śladów pęknięć i korozji. Odnosząc się do korozji nadwozia oświadczył, że po prośbach właścicielki pojazdu dopuścił go do ruchu dając właścicielce 14 dni na naprawę, jednakże powyższe - w jego ocenie - nie powinno być powodem do cofnięcia uprawnień.

Następnie Organ wyjaśnił, że przesłuchał w charakterze świadków właścicielkę pojazdu oraz kierowcę, ale w związku z rozbieżnościami w zeznaniach świadków odmówił wiarygodności zeznaniom w zakresie powstania przyczyny usterek w pojeździe, zaś za dowód w sprawie uznał notatkę urzędową sporządzoną przez funkcjonariuszy Policji po przeprowadzonej kontroli drogowej.

Ponadto podniósł, że tylko usterka drobna daje diagnoście możliwość określenia wyniku badania technicznego pojazdu jako pozytywnego. W trakcie kontroli ujawniono osiem usterek, z czego - w ocenie Organu - w dwóch przypadkach można byłoby zakwalifikować usterki do drobnych, a w pozostałych sześciu przypadkach usterki należało zakwalifikować co do najmniej istotnych, co oznacza, że diagnosta nie miał prawa do wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z pozytywnym wynikiem badania.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] cofnął Skarżącemu uprawnienia nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzję z dnia [...] r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uznało, że jedyną przesłanką na podstawie, której było możliwe uznanie, iż diagnosta wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym jest ujawnione podczas kontroli pojazdu skorodowane nadwozie. Nadto Organ odwoławczy podniósł, że trzy fotografie przedstawiające fragmenty pojazdu oraz twierdzenia funkcjonariusza Policji, który nie posiada wiedzy specjalnej w tym zakresie, iż korozja pojazdu była nadmierna, nie mogły stanowić obiektywnych i nie budzących wątpliwości ustaleń, że stwierdzone usterki należy zakwalifikować jako usterki istotne lub stwarzające zagrożenie, a tym samym, że Skarżący wydał dla samochodu ciężarowego zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym.

Starosta ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia [...] r. powołał biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, ruchu drogowego, rekonstrukcji wypadków celem wydania opinii technicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Organ pierwszej instancji przywołując ustalania z oceny technicznej Nr [...] podał, że biegły na podstawie zdjęcia na karcie 28 ocenił, iż przedstawia ono rozległą korozję poszycia prawego ramy drzwi przednich prawych z miejscowymi korozyjnymi ubytkami blach oraz znaczną korozję z ubytkiem blach dolnej części drzwi przesuwanych prawych, natomiast zdjęcie na k. 27 przedstawia stan korozyjnego zużycia prawego stopnia kabiny z widocznym rozległym korozyjnym ubytkiem blachy lewego tylnego narożnika wraz z częścią pionową ścianki tylnej, rozległą głęboką korozją ścianki tylnej w jej tylnej górnej części ze wzdłużnym korozyjnym ubytkiem materiału, rozległą korozją podstawy stopnia z dużymi korozyjnymi ubytkami materiału wzdłuż przedniej krawędzi na prawie całej długości. Wymienione nieprawidłowości upoważniają do zakwalifikowania tej usterki jako istotnej. Nadto biegły stwierdził, że z kolei usterkę uwidocznioną na zdjęciu z k. 26, tj. wytarcie wykładziny podłogi oraz raczej niewielki otwór w blasze podłogi z widocznym pęknięciem o charakterze korozyjno - mechanicznym, nie można zakwalifikować jako usterki istotnej lub szczególnie zagrażającej. Nadmienił także, że uszkodzenie układu kierowniczego - chronionego od spodu wspornikiem zespołu napędowego nie mogło nastąpić poprzez uderzenie w kamień lub pień co zeznał P. L., natomiast uderzenie w kamień lub pień mogło spowodować uszkodzenie układu wydechowego.

Zdaniem Organu, ustalenia biegłego o zaszeregowaniu korozji nadwozia do usterek istotnych oraz twierdzenia diagnosty złożone w formie wyjaśnień winny skutkować zamieszczeniem przez diagnostę stosownego wpisu w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określeniem wyniku badania technicznego jako negatywny. Bez znaczenia przy tym są kwestie dotyczące przyczyn powstania pozostałych usterek, ponieważ ujawnienie przedmiotowej, rozległej korozji nadwozia było wystarczającym powodem do zaszeregowania usterki jako istotnej, zamieszczeniu takiej informacji w zaświadczeniu i określeniu przez diagnostę wyniku badania jako negatywnego.

2. Z decyzją Starosty [...] nie zgodził się Skarżący i w dniu [...] r. złożył od niej odwołanie.

Skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne Organu oraz opinię biegłego wskazując, że była ona miejscami lakoniczna i nie dawała stuprocentowej pewności do tego, że odebranie uprawnień diagnoście jest zasadne. Podniósł również, iż nie można obwiniać diagnosty za to, że po przeprowadzonym badaniu technicznym pojazd nie był należycie użytkowany i dopuszczono do tak wielu usterek w ciągu tak krótkiego czasu, zaś cofnięcie uprawnień, powinno być orzekane w stosunku do sytuacji "drastycznych", które nie miały miejsca w sprawie.

3. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. praz art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia Organ wskazał, że zgodnie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 stwierdzono 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Dalej wyjaśnił, że cytowany przepis odwołuje się do kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, gdy tymczasem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, art. 83 nie zawierał już ust. 6. Normę tę zastąpił nowo dodany art. 83b, który stanowi, że nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (ust. 1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3; b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów; c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy). Powyższe należy uznać za oczywiste niedopatrzenie ustawodawcy, który nowelizując treść art. 83, nie dokonał zmian w art. 84 ust. 3 ustawy. Nie ulega jednak wątpliwości, że stosując art. 84 ust. 3 u.p.r.d. organ administracji zobowiązany jest zastosować art. 83b ust. 2 ustawy.

Ponadto Organ zaznaczył, że uregulowanie ustawy mówiące o pozbawieniu uprawnień diagnosty, jest ewenementem na tle systemu prawa, gdyż przepis ten nie wprowadza żadnych rozróżnień mających na celu zróżnicowanie stopnia winy i tym samym zróżnicowania sankcji.

Zdaniem Organu, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w szczególności z opinii biegłego wynika, że okoliczności faktyczne, które uzasadniają cofnięcie uprawnień diagnoście, ustalone zostały przez Organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości. Przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach stanowi, że stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy:1) usterki drobne - usterki techniczne niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska; 2)usterki istotne - usterki techniczne mogące naruszać bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska; 3) usterki stwarzające zagrożenie - usterki stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, niezależnie od okoliczności. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż Organ I instancji na podstawie fotografii załączonych do notatki policyjnej z przeprowadzonej kontroli drogowej pojazdu, a przede wszystkim z dokumentu sporządzonego przez biegłego K. S. z Biura Rzeczoznawstwa Techniki S. R. D., M. i U. w G. pn. "Ocena techniczna Nr [...]/[...]" stwierdził, że skorodowany próg samochodu stanowi usterkę istotną - pkt 6.2.8. lit. c załącznika do ww. rozporządzenia, tj. stopień/stopnie lub poręcz/poręcze w stanie zagrażającym bezpieczeństwu użytkowników, zaś dziurę w podłodze pojazdu — jako usterkę istotną i stwarzającą zagrożenie pkt 6.2.4. cyt. aktu, tj. niepewne mocowanie lub zły stan techniczny podłogi.

Ustosunkowując się do zarzutu skierowanego w stosunku do opinii biegłego Kolegium podnosiło, że treści tego dokumentu nie można przypisać cechy dowolności czy sporządzenia w oderwaniu od tematu, a przez to wykluczyć jego waloru dowodowego. Opinia biegłego zawiera uzasadnienie, które pozwala dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Jej treść przekonuje jako logiczna całość oraz wskazuje na znajomość tematu, duże doświadczenie osoby, która ją sporządziła. Opinię sporządzono metodycznie i zawiera ona wnioski końcowe. Natomiast rola organów administracji publicznej przy ocenie środka dowodowego, jakim jest opinia, wyklucza ingerowanie w meritum tej opinii, a jej sprawdzanie ogranicza się wyłącznie do spełnienia warunków formalnych. W tym przypadku warunki formalne zostały spełnione.

W podsumowaniu Organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wskazana przez ustawodawcę w art. 84 ust. 3 u.p.r.d., która uzasadniała cofnięcie przez starostę diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.

4. Niezadowolony z treści powyższego rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając decyzji Kolegium naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. i przyjęcie, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wskazana w tym przepisie, która uzasadniała cofnięcie diagnoście przez starostę uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, podczas gdy przepis ten uzależnia cofnięcie uprawnień przez stwierdzenie faktów w toku kontroli wykonywanej z racji nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów przez starostę;

- § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy badaniach, przez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że usterki stwierdzone przez diagnostę były istotne, podczas gdy usterki w kontrolowanym pojeździe należało zakwalifikować jako usterki drobne, w myśl § 6 ww. rozporządzenia, a nadto, nawet w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego,

- art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., która to decyzja nie uwzględnia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli,

- art. 77 § 1 K.p.a. w zw. art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że organ I instancji prawidłowo uznał, że na podstawie fotografii załączonych do notatki policyjnej z kontroli drogowej pojazdu oraz z opinii biegłego K. S., usterkę w postaci skorodowanego progu samochodu jako usterkę istotną, podczas gdy takie stwierdzenie na podstaw trzech niewyraźnych zdjęć, bez dokonania oględzin całego pojazdu jest stwierdzeniem dowolnym i daleko idącym, zważając na skutki z nim związane, w związku z czym należy uznać, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do całościowego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i umorzenie niniejszego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

6. Na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczając, że podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w skardze oraz dodatkowo wniósło skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania, czy przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. w zakresie w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście jest zgodny z Konstytucją RP. Nadto wskazał, że postępowanie karne, które toczyło się w tej sprawie przeciwko Skarżącemu zostało umorzone w 2014 r., jednak nie jest w stanie wskazać z jakiej przyczyny.

Z kolei Skarżący podniósł, że w jego ocenie korozja pojazdu nie była usterką istotną, ponieważ nie naruszała konstrukcji pojazdu, nie dotyczyła elementów nośnych. Z tego co pamięta postępowanie karne zostało umorzone ponieważ nie stwierdzono znamion przestępstwa.

Sąd na rozprawie postanowił o oddaleniu wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

7. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego artykułu wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś red., Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa 2004 s. 240-241).

8. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] orzekającą o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

9. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. stanowiący, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

10. Mając na uwadze treść zarzutów skargi, wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 83 ust. 6 u.p.r.d. zgodnie z którym starosta przeprowadza, co najmniej raz w roku, kontrolę stacji kontroli pojazdów, do którego odsyła zacytowany wyżej art. 84 ust. 3, został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. na mocy art. 22 pkt 1 ustawy z 2 lipca2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1808 ze zm.), ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 ustawy, co budziło wątpliwości w orzecznictwie.

Wątpliwości te rozstrzygnęła uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r. podjęta w sprawie II GPS 2/11, w której uznano, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.

W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że "Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, iż przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji" (uchwała dostępna w internetowej bazie orzeczeń na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

11. Zastosowanie regulacji z art. 84 ust. 3 u.p.r.d. wymaga każdorazowego odniesienia czynności diagnosty zarówno do ujawnionych faktów (zgodność zaświadczenia ze stanem faktycznym), jak i do obowiązujących przepisów zawierających szczegółowe regulacje dotyczące wydawania zaświadczeń oraz wpisy do dowodów rejestracyjnych a także do "określonego zakresu i sposobu" wykonania badań.

Zakres i sposób wykonania badania technicznego pojazdu oraz wzory dokumentów stosowanych przy tych badaniach zostały określone w wydanym, na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 81 ust. 15 u.p.o.r.d., rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (zwanej dalej "rozporządzenie").

Stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy:

1) usterki drobne - usterki techniczne niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;

2) usterki istotne - usterki techniczne mogące naruszać bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;

3) usterki stwarzające zagrożenie - usterki stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, niezależnie od okoliczności.

Według § 6 ust. 1 rozporządzenia w przypadku gdy w pojeździe nie stwierdzono żadnych usterek lub stwierdzono usterki drobne, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego pojazdu jako pozytywny:

1) zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy zamieszcza odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu;

2) wystawia zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz w przypadkach, o których mowa w art. 81 ust. 3 ustawy, wystawia dokument identyfikacyjny pojazdu;

3) informuje posiadacza pojazdu o rodzaju stwierdzonych usterek drobnych i konieczności ich usunięcia, zamieszczając stosowne adnotacje w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu.

Z kolei w przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny. Uprawniony diagnosta informuje posiadacza pojazdu o konieczności przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, o którym mowa w ust. 6 (§ 6 ust. 2). Natomiast gdy w pojeździe stwierdzono usterki stwarzające zagrożenie, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny. Uprawniony diagnosta zatrzymuje dowód rejestracyjny i w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu dokonuje wpisu "zatrzymano dowód rejestracyjny nr ...", z zastrzeżeniem ust. 5 (§ 6 ust. 3).

12. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący - jako diagnosta - dokonał w dniu 1 lipca 2014 r. badania technicznego pojazdu [...] o nr rejestracyjnym [...], wydając zaświadczenie o wyniku pozytywnym tego badania. Natomiast Organy obu instancji uznały, że zaświadczenie to zostało wydane niezgodnie ze stanem faktycznym, z uwagi na rodzaj ujawnionych podczas kontroli drogowej w samochodzie usterek, a więc została spełniona przesłanka warunkująca cofnięcie posiadanych przez Skarżącego uprawnień diagnosty.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko Organu nie zasługuje na akceptację, gdyż sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz ocena zebranego materiału dowodowego naruszają przepisy K.p.a.

13. Na tle orzecznictwa wskazuje się, że art. 84 ust. 3 u.p.r.d. jest przepisem

o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, wobec czego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje jej zastosowaniem i nie jest zależne od uznania organu w tym zakresie. Przepis ten nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust. 3 u.p.r.d. czyni tym niemniej szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To zaś każe przyjąć, że samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie co powinno następować z uwzględnieniem regulacji art. 7, 77 § 1, 79 i 80 K.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2018 sygn. akt III SA/Po 74/17; wyrok z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 943/14, wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

14. Prawo starosty do wydania decyzji administracyjnej cofającej diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jest uprawnieniem bardzo daleko idącym i to z dwóch powodów.

Po pierwsze cofnięcie w drodze decyzji uprawnień jest w skutkach równoważne orzeczeniu przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu lub pełnienia funkcji (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2006 r. sygn. I OSK 1151/05).

Po drugie skutkuje tym, że ponowne uprawnienie może być wydane dopiero po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 45 u.p.r.d.).

Biorąc pod uwagę dotkliwość sankcji przewidzianych przez ustawodawcę wobec diagnosty, konieczne staje się niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej. Zaistnienie przesłanek warunkujących wydanie takiej decyzji nie może budzić żadnych wątpliwości. Organ winien więc zachować wyjątkową staranność przy zbieraniu materiału dowodowego i przy dokonywaniu jego oceny, zaś wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść diagnosty. Nie może być bowiem tak, aby w oparciu o niewystarczające dowody pozbawiać obywatela uprawnień do wykonania czynności, które decydują nie tylko o jego statusie zawodowym, ale także o sytuacji materialnej jego i jego rodziny.

W związku z powyższym szczególnego znaczenia nabiera respektowanie zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady oficjalności i swobodnej oceny dowodów, które obligują organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nadto oceny na podstawie jego całokształtu, czy dana okoliczność została udowodniona.

15. Zdaniem Sądu, analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że

w sprawie nie wyjaśniono ponad wszelką wątpliwość wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d i ww. przepisów rozporządzenia. Przede wszystkim wskazać należy, że wbrew twierdzeniom Organów nie sposób uznać za udowodnione, że ujawniona podczas kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2014 r. przez Policję, usterka pojazdu [...] o nr rejestracyjnym [...], w postaci skorodowanego nadwozia samochodu stanowi usterkę istotną.

Niewątpliwie fakt istnienia usterek i ich kwalifikacja ma kluczowe znaczenie dla sprawy, tym niemniej – jak już to wyżej wskazano - wymaga dysponowania przez organ takimi dowodami, które pozwalałyby na jednoznaczne ustalenie tych okoliczności.

Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji dowodzi, że Organy stosownych ustaleń w tej mierze dokonały na podstawie znajdujących się w aktach sprawy trzech fotografii oraz opinii biegłego. Jednakże według Sądu, powołane dowody nie pozwalają na przyjęcie, że sporne fakty zostały należycie wyjaśnione i ocenione, a w konsekwencji, że zaistniała przesłanka do cofnięcia Skarżącemu uprawnienia diagnosty.

Przypomnienia wymaga, że w decyzji z dnia [...] r. Organ odwoławczy uchylając decyzję o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań diagnostycznych i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji podkreślił, że trzy fotografie przedstawiające fragmenty pojazdu oraz twierdzenia funkcjonariusza policji, który nie posiada wiedzy specjalnej w tym zakresie, iż korozja pojazdu była nadmierna, nie mogły stanowić obiektywnych i nie budzących wątpliwości ustaleń, że stwierdzone usterki należy zakwalifikować jako usterki istotne lub stwarzające zagrożenie, a tym samym, że Skarżący wydał dla samochodu ciężarowego zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym.

Sąd wskazuje, że trafna ocena Organu odwoławczego wyrażona decyzji z dnia [...] r. nadal zachowuje aktualność i to pomimo uzupełnienia przez Organ pierwszej instancji postępowania dowodowego o opinię biegłego sądowego

z zakresu techniki samochodowej, ruchu drogowego, rekonstrukcji wypadków. Zauważyć bowiem należy, co umknęło Organom w sprawie, że opinia ta również została sporządzona tylko i wyłącznie w oparciu o zdjęcia załączone do notatki policyjnej z przeprowadzonej kontroli drogowej pojazdu i nie wyjaśnia, z jakich powodów biegły uznał, że korozja stanowi usterkę istotną, o której mowa w pkt 6.2.8 załącznika do rozporządzenia.

Pod tą pozycją mieszczą się bowiem następujące usterki: a) brak stopnia/stopni, b) niepewne mocowanie stopnia/stopni lub poręczy, c) stopień/stopnie lub poręcze w stanie zagrażającym bezpieczeństwa użytkowników. Tymczasem biegły powołał się wyłącznie na rozległość korozji i miejsce występowania ubytków korozyjnych.

16. Zgodzić należy się także ze Skarżącym, że wątpliwości budzi stwierdzenie istnienia usterek wykluczających wydanie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego w oparciu tylko o zdjęcia, bez dokonania oględzin całego pojazdu.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że z obowiązującej w postępowaniu dowodowym zasady bezpośredniości wynika nakaz skierowany do organu orzekającego w sprawie zobowiązujący do tego, aby ten opierał ustalenia faktyczne na dowodach pierwotnych. Z nakazu tego wynika powinność organu zapoznania się z materiałem dowodowym w taki sposób, aby wyeliminować nadmierną liczbę ogniw pośredniczących z łańcuchu informacji. Przy konstrukcji bezpośredniości w postepowaniu dowodowym pierwszeństwo mają dowody przeprowadzone bezpośrednio przed organem przeprowadzającym sprawę (por. Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s.87). W konsekwencji zatem, jeżeli organ może skorzystać z dowodów bezpośrednich i nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, to zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Z akt administracyjnych nadesłanych do Sądu nie wynika, aby Organ dokonał oględzin pojazdu jak i nie wyjaśnił dlaczego zaniechał przeprowadzenia tego środka dowodowego. Oględzin takich nie dokonał również biegły. W sprawie nie przeprowadzono także żadnych innych dowodów, które w powiązaniu ze zdjęciami

i opinią biegłego przesądzałby o wydaniu zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym.

17. Sąd także chciałby wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium błędnie wskazało, że Organ I instancji uznał dziurę w podłodze pojazdu za usterkę istotną i stwarzającą zagrożenie. W decyzji Organu I instancji mowa jest wyłącznie o nadmiernej korozji nadwozia, gdyż w powołanej przez ten Organ opinii biegłego wprost wykluczono, że stan podłogi nie można zakwalifikować jako usterkę istotną i szczególnie zagrażającą.

18. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli orzeczenia organu pierwszej instancji. Dlatego też Organ odwoławczy w tej sprawie powinien był dokonać własnych ustaleń na podstawie materiału dowodowego, a nie ograniczyć się, tylko do przytoczenia ustaleń organu pierwszej instancji.

19. Podsumowując stwierdzić trzeba, że Organy obu instancji dopuściły się zarzucanego skargą naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec stwierdzonych uchybień, Sąd w ramach posiadanych kompetencji, nie mógł uwzględnić wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest uprawiony do zastępowania organów w czynieniu ustaleń faktycznych, prowadzeniu dowodów oraz wyciąganiu z nich wniosków.

20. Ponownie rozpoznając sprawę Organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych rozważań i wyeliminowania stwierdzonych uchybień proceduralnych, w tym rozważenia możliwości uzupełnienia materiału dowodowego i stosownie do wyników tego postępowania wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia w sprawie.

21. Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że nie znalazł podstaw prawnych do skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zgodność przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. z Konstytucyjną RP, dlatego też wniosek Skarżącego w tym zakresie oddalił. Wskazać należy, że TK zajmował się podnoszonym zagadnieniem (sygn. akt P 16/16), po skierowaniu pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. III SA/Po 1167/15.

22.W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

O kosztach postępowania postanowiono stosownie do art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis w kwocie [...]zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).