Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 331/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 6, art. 124
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod,, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie przyznania P. B. (dalej jako wnioskodawca, strona, skarżący) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej wysokości 28.242,79 zł, w tym z tytułu:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 20.995,48 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6.954,57 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 4.639,69 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.366,96 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowaną modulację płatności,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (JPO - TUZ, płatność zwierzęca) w wysokości 2.607,62 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 308,79 zł ze względu na zastosowaną modulację płatności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia "[...]" strona ubiegała się o przyznanie płatności na rok 2012: JPO dla 25 działek rolnych (A, B, C, D, E, F, G, H, J, K, L, M, N, O, R, S, T, U, V, W, X, Z, I, Ł, P) o łącznej powierzchni 42,93 ha, UPO dla 15 działek rolnych (A1, B1, D1, E1, G1, J1, L1, M1, O1, R1, T1, W1, X1, Ł1, P1) o łącznej powierzchni 30,29 ha, JPO- TUZ dla 9 działek rolnych (C, F, H, K, N, S, U, V, Z) o łącznej powierzchni 12,34 ha.

W dniach 6 – 20 listopada 2012r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu, w oparciu o którą stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Następnie na skutek odwołania wnioskodawcy od wyników kontroli przeprowadzono weryfikację przedmiotowej kontroli w dniu 7-8 maja 2013r. tj. ponowny pomiar działek rolnych (B, B1, C, D, D1, E, E1, F, J, J1, K, L, L1, N, S, T, T1, X, X1, Z) przeprowadzony w obecności pełnomocnika strony.

W ocenie Dyrektora organ I instancji wykluczył prawidłowo z płatność grunty rolne o powierzchni: JPO 4,75 ha, UPO 1,93 ha, 2,37 ha, JPO – TUZ 2,84 ha, ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16, ze zm., dalej jako rozporządzenie Nr 73/2009).

Podniesiono, że przy ustalaniu powierzchni uwzględniono tylko wyniki kontroli na miejscu z dnia 6-20 listopad 2012r., a nie wyniki z weryfikacji z dnia 7-8 maja 2013r., gdyż stwierdzono, że od pierwotnej kontroli wykonane zostały czynności mające przywrócić działki do użytkowania rolniczego zgodnego z zasadami dobrej kultury rolnej. Rolnik dokonał tak idącej ingerencji w działki rolne, że wynik pomiarów z weryfikacji kontroli rolnośrodowiskowej ( maj 2013r.), nie odzwierciedla sytuacji panującej na działkach w dniu kontroli rolnośrodowiskowej (listopad 2012r.). Na skutek czego zmianie uległy granice użytkowania działek rolnych i nie można jednoznacznie porównać powierzchni na poszczególnych działkach rolnych. Dowodem na wykonanie czynności rekultywacyjnych było m.in. usunięcie powierzchni nieskoszonej pozostawionej w 2012r. oraz to, że na działkach widoczne były także karpy świeżo ściętych drzew, zakrzaczeń. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego zasadnym było uwzględnienie jako odwodu użytkowania gruntów rolnych jedynie wyników pierwotnej kontroli ma miejscu przeprowadzonej w roku 2012.

Organ I instancji prawidłowo podał, że warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2012 określone zostały w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164, ze zm., dalej jako ustawa o płatnościach). Zasadnie wyjaśnił stronie ustalone powierzchnie użytkowane rolniczo po weryfikacji w ramach zastosowanego w kontroli ma miejscu kodu DR 50 – granice upraw wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej/ych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej (tj. dla działek E/E1, X,/X1, R/ R1, J/ J1, F, H, K, N). Ponadto w kontroli administracyjnej wniosku organ I instancji zweryfikował powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą dla działek rolnych U i V. Zatem wobec zastosowania przez kontrolujących kodu DR 50 – granice upraw wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej/ych zadeklarowanych we wniosku, co może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, na wskazanych działkach rolnych przeprowadzono modyfikację danych LIPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych). Powierzchnie zlokalizowane w granicach poszczególnych działek referencyjnych przeniesiono do powierzchni udowodnionej na działce ewidencyjnej. Ponadto w przypadku działki rolnej T/T1, z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,24 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów powierzchnię 0,21 ha. Tym samym powierzchnia użytkowana rolniczo wynosiła 0,03 ha. Płatność do działki rolnej T/T1 nie została przyznana ze względu na niespełnienie warunku minimalnej powierzchni 0,10 ha, zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, dalej jako rozporządzenie Nr 1122/2009).

Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta.

Przedmiotowa powierzchnia została ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 , dalej jako rozporządzenie Nr 73/2009), który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych , tzw. system LIPIS.

Rzeczony System Identyfikacji Działek Rolnych - LPIS, to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. System LPIS jest zgodnie z art. 15 rozporządzenia Nr 73/2009, komponentem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), który jest wykorzystywany przez ARiMR m.in. do wykonywania pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez wnioskodawców i weryfikowania ich kwalifikowalności do objęcia płatnościami.

Powołując się na treść art. 26, art. 27, art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, dalej jako rozporządzenie Nr 1122/2009) oraz art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach, obecność producenta rolnego podczas dokonywania pomiarów przez inspektorów terenowych nie jest obligatoryjna, tym samym zarzut skarżącego dotyczący braku obecności przy pomiarach nie zasługuje na uwzględnienie i nie miał wpływu na jakość przeprowadzonej kontroli na miejscu. Jak wynika z dokumentacji po przeprowadzonej wizytacji terenowej działek rolnych oraz obróbce formalnej raportu wyniki kontroli zostały z pełnomocnikiem strony szczegółowo omówione, zaś w dniu podpisania raportu nie wniesiono do niego uwag.

Dodatkowo odnosząc się do zarzutu, że pomiar wykonywany przez inspektorów terenowych samochodem został przeprowadzony nieprawidłowo Dyrektor wskazał, że strona wnosiła swoje zastrzeżenia z kontroli i uzyskała kilkakrotnie wyjaśnienia pisemne sporządzone przez Biuro Kontroli na Miejscu szczegółowo odnoszące się do jej zarzutów.

Niezależnie od powyższego wskazano, że stosownie do art. 3 ust 2 i 3 ustawy o płatnościach producent rolny, który nie zgadza się z pomiarami działek rolnych dokonanych przez ARiMR powinien dostarczyć dokument, tj. aktualne pomiary dokonane przez uprawnionego geodetę, na podkładzie mapowym potwierdzające inną powierzchnię użytkowaną rolniczo (kwalifikującą do płatności). Tymczasem skarżący poza wskazaniem, że nie zgadza się z dokonanymi pomiarami nie udokumentował swoich twierdzeń.

W związku z powyższym prawidłowo ustalono, że łączna powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu/ kontroli administracyjnej wniosku w ramach:

- JPO wynosi 38,18 ha (przy deklaracji 42,93 ha), zaś wyliczona kwota płatności w oparciu o art. 57 ust. 3 akapit pierwszy, art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012r. (Dz. U. poz. 1308), po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 20.995,48 zł,

- UPO wynosi 28,36 ha przy deklaracji 30,29 ha, zaś wyliczona kwota płatności w oparciu o art. 57 ust 3 akapit pierwszy, art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012r. (Dz. U. poz. 1309), po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 5.189,10 zł. Dodatkowo uwzględniono tzw. modulację płatności bezpośrednich w oparciu o art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012r, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 19 listopada 2012r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 1287), § 17a ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.), wynosi 4.639,69 zł (pomniejszenie o kwotę 549,41 zł);

- JPO -TUZ wynosi 9,64 ha , powierzchnia referencyjna 9,50 ha, przy deklaracji 10,14 ha, zaś wyliczona kwota płatności w oparciu o § 6 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012r. oraz art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012, po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 2.607,62 zł,

Zgodnie z powyższymi ustaleniami oraz faktem nieprzedłożenia przez stronę w toku przeprowadzonego postępowania żadnych dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji przedstawionej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, nie ma zdaniem organu odwoławczego, zastosowania w niniejszej sprawie art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009r, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń. Strona nie wykazała bowiem, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Rolnik dopuścił się bowiem co najmniej winy polegającej na niedbalstwie. Przy wypełnianiu wniosku producent rolny winien bowiem dokonać dokładnego pomiaru działek rolnych i złożyć deklarację zgodą ze stanem rzeczywistym.

Ponadto organ II instancji poinformował, iż w myśl art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako kpa) organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaś art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na, podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie do wyżej cyt. przepisów kpa organ administracji państwowej jest zobowiązany przeanalizować z osobna, jak i w ich wzajemnym powiązaniu, każdy z dowodów zebranych w sprawie, co w powyższej sprawie zostało uczynione.

Skargę na w/w decyzję wniósł skarżący, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie i ponowne jej rozpatrzenie.

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym upraw oraz pomiarów w gospodarstwie. Nie uwzględniono i pominięto pomiary bez samochodu i w obecności rolnika. Wykonane pomiary z samochodu dokonane zostały w listopadzie na terenach podmokłych, porośniętych drzewami. W raportach były skreślenia, poprzemieniane daty, zmieniane symbole oraz naliczenia. Występowała opieszałość w przekazywaniu dokumentów i nieterminowe udzielanie odpowiedzi na podania, zwlekano z przeprowadzeniem rekontroli. Osoba przeprowadzająca kontrolę w maju 2013r. była nastawiona złośliwie i wykonywała pomiary, aby utrzymać wiarygodność pomiarów dokonanych z samochodu. Wskazał, że w odwołaniu zwracał się, aby powołać niezależną kontrolę lub rekontrolę albo niezależnego biegłego, jednak tej prośby nie uwzględniono. Dowodem błędnych i poprawianych dokumentów jest działka nr 58/2 (S).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. w Dz. U. z 2012r., poz. 270 , cyt. dalej jako p.p.s.a. ), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga ,jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Prawidłowe poczynienie ustaleń faktycznych jest warunkiem właściwej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym , że w niektórych sytuacjach zakres niezbędnych ustaleń faktycznych i ich ocena są konsekwencją przyjętej wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w sprawie. Nadto zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń fatycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji .

Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że jest ona zgodna z prawem.

Skarżący kwestionuje poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni działek uprawniających do otrzymania płatności. Tymczasem w ocenie sądu zarzut ten należy uznać za niezasadny. Organy prawidłowo zastosowały art. 77 i 80 kpa w zw. z ustawą z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, regulującą zasady i tryb przyznawania płatności obszarowych.

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach powołanych w art.1 Rozporządzeń Rady (WE) i Komisji (WE), które są stosowane bezpośrednio, w zakresie przekazanym do kompetencji państw członkowskich. Aktami tymi są odpowiednio: rozporządzenie Nr 73/2009 oraz rozporządzenie Nr 1122/2009.

Rozporządzenie nr 73/2009 określa podstawowe kryteria przyznawania rolnikom jednolitych płatności obszarowych, stanowiąc przy tym, że jest to płatność niezwiązana z wielkością produkcji. W art. 124 określa powierzchnię objętą systemem jednolitej płatności obszarowej wskazując, że "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. W art. 6 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby wszystkie grunty rolne, w szczególności grunty, które nie są wykorzystywane do celów produkcyjnych były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Stanowi, że "państwa członkowskie określają wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej, zgodnej z ochroną środowiska".

Te wskazania zrealizowane zostały przez ustawodawcę krajowego poprzez ustanowienie warunków przyznawania jednolitych płatności obszarowych oraz minimalnych norm w zakresie dobrej kultury rolnej.

Według art.7 ust.1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, grunty rolne, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art.124 ust.2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli m. in. wszystkie grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, oraz przestrzegane są wymogi (wynikające z dyrektyw dotyczących ochrony środowiska i zobowiązań, np. co do utrzymywania określonych powierzchni TUZ).

W art. 3 ust.1 ustawa o płatnościach stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Należy wskazać, że w ust 2 art. 3 ustawy o płatnościach istotnie, w stosunku do reguł określonych w kpa, modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 kpa co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust.3 ustawy o płatnościach strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek , a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe wskazuje, że to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania. Tym samym zarzut skarżącego dotyczący braku informowania o możliwości weryfikacji stwierdzonej powierzchni oraz braku pouczania strony przez organ należy uznać za niezasadny.

Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami kpa wynika z tego , że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów, jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Nr 1122/2009 i częściowo przez ustawę o płatnościach bezpośrednich. W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków i określa tryb oraz zasady kontroli. Uzupełniająco, kontroli dotyczą także przepisy art. 30-35 ustawy.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Tym samym podkreślić należy, że udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, czego nie kwestionuje zresztą strona skarżąca.

Prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność wprowadza jednak wymogi, aby można było zrezygnować ze zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz , że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, nie wystąpiły przesłanki do zastosowania zmniejszeń i wykluczeń. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jej winy, poza kwestionowaniem powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo stwierdzonej na podstawie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach 6-20 listopad 2012r. Jak prawidłowo uznał bowiem organ odwoławczy, nie można przyjąć powierzchni z weryfikacji kontroli przeprowadzonej w obecności pełnomocnika strony z 7-8 maja 2013r., gdyż rolnik dokonał tak daleko idącej ingerencji w działki rolne (usunięcie powierzchni nieskoszonej pozostawionej w 2012r., karpy świeżo ściętych drzew, zakrzaczeń), że wynik pomiarów nie odzwierciedla sytuacji panującej na działkach w dniu kwestionowanej kontroli rolnośrodowiskowej w listopadzie 2012r. Raport z czynności kontrolnych z daty 6- 20 listopada 2012r. zawiera dokumentację fotograficzną, szkice pomiarów zapisane na nośnikach optycznych, na których widoczne są powierzchnie niekwalifikujące się do płatności, a zadeklarowane przez skarżącego do płatności oraz linie pomiarów uprawy. Utrwalone w protokole kontroli i dokumentacji fotograficznej wyniki kontroli ponad wszelką wątpliwość świadczą , że skarżący zgłosił we wniosku powierzchnię działek rolnych, jako uprawnionych do płatności, niezgodnie ze stanem rzeczywistym . Dokumentację tę organy wykorzystały następnie, ustalając powierzchnie stwierdzoną działek rolnych w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Skarżący nie przedstawił zaś żadnych dowodów mogących podważyć te ustalenia. Nie stanowi argumentu w sprawie zarzut skarżącego o nieuwzględnieniu przez organ faktu, że wyniki pomiaru dokonywane "bez samochodu" potwierdzają wskazywaną przez niego powierzchnię oraz że organ nie uwzględnił jego wniosku o ponowną niezależną kontrolę, rekontrolę, czy powołanie biegłego. Jak prawidłowo wskazał bowiem organ odwoławczy powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywanej do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Tym samym działki takie muszą być faktycznie użytkowane rolniczo. Wskazać należy, że powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo. Tym samym działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Spór w niniejszej sprawie nie toczy się jedynie o fizyczną powierzchnię zgłoszoną do uzyskania płatności, lecz o to co się na tej powierzchni faktycznie znajdowało w 2012r., a o tym świadczy jedynie kontrola przeprowadzona w dniach 6 – 20 listopada 2012r. Przed rekontrolą z 7-8 maja 2013r. dokonano bowiem tak daleko idących zmian po, że nie można było na jej podstawie podważać stanu działek faktycznie użytkowanych rolniczo w 2012 roku. Tymczasem faktem oczywistym jest, że w roku 2013 faktyczne obszary poszczególnych upraw mogą zdecydowanie różnić się od stanu z roku 2012. O kwalifikacji działek rolnych do płatności świadczy nie tylko sama powierzchnia działek ale również utrzymanie ich przez cały rok w dobrej kulturze rolnej.

Jak podkreśla się bowiem, w orzecznictwie płatności przysługują producentom rolnym, którzy zgłosili grunty spełniające wymóg kwalifikowalności. Jeżeli skarżący nie dba o zgłaszaną działkę dopuszczając do jej porośnięcia krzewami lub nawet drzewami, nie zasługuje na dobrodziejstwo wynikające z pomocy finansowej przyznawanej do gruntów rolnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1609/12 dostępny w bazie www.orzeczenia.nsa.pl).

W ocenie Sądu Dyrektor zasadnie uznał, że negowanie wyników kontroli bez podania konkretnych dowodów na poparcie twierdzeń przeciwnych skarżącego, nie mogło stanowić przeciwwagi dla konkretnych wyliczeń dokonanych w zaskarżonej decyzji i poprzedzanej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie wskazać należy, że konsekwencją uznania, iż stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, jest stwierdzenie prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego, a tym samym prawidłowe ustalenie kwoty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości na rok 2012.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.