Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 824/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono nieważność decyzji organów administracji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: § 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5, § 9 ust. 1, ust. 2, § 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 162 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Po 201/08 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] 3. zasądza od Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz Z. G. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zwrócić Z. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Po 201/08 oddalił skargę Z. G. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Wyrok Sądu I instancji zapadł na tle następującego stanu faktycznego:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] przyznano Z. G., zwanemu dalej "skarżący", pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w oparciu o przedstawiony wraz z wnioskiem plan dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych.

W dniu [...] kwietnia 2007 r. skarżący przedłożył organowi I instancji oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] maja 2007 r. wykazała, iż skarżący wykonał płytę gnojową o powierzchni 86,45 m2 oraz zbiornik na gnojówkę o pojemności 24,16 m3. Jednakże stwierdzono uchybienia polegające na nieprawidłowej lokalizacji silosów na kiszonkę, które usytuowane były bez zachowania minimalnych odległości od płyty gnojowej i od zbiornika na gnojówkę.

W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia decyzji nr [...]. W trakcie postępowania skarżący złożył oświadczenie, że zobowiązuje się do usunięcia kiszonki i zlikwidowania silosów do [...] września 2007 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzenie z dnia 18 stycznia 2005 r.", Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej, a to z uwagi na wydanie powyższej decyzji z zastrzeżeniem warunku, którego skarżący nie dopełnił. Stosownie do art. 162 ust. 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Według organu obowiązkiem skarżącego było zrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upływał termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącej co najmniej 4 EJW, jak również złożenie oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia. Na dzień złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia skarżący, jako producent rolny prowadzący inwestycję, powinien ją wykonać przy zachowaniu wszelkich opisanych w planie dostosowania wymogów, w tym tych, które dotyczą przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu. Niedopełnienie powyższych wymogów na dzień złożenia oświadczenia jest równoznaczne z niedotrzymaniem przez producenta zobowiązania opisanego w § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. i jest podstawą do wszczęcia procedury wskazanej w § 11 rozporządzenia, mającej na celu zwrot pierwszej raty płatności.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący przyznał, że przystępując do budowy płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę miał na uwadze konieczność zburzenia i wybudowania w innym miejscu silosów na kiszonki tak, aby zostały zachowane odległości wymagane przepisami prawa budowlanego, jednakże powodem opóźnienia była zalegająca jeszcze w nich pasza. Skarżący zobowiązał się do rozebrania silosów do dnia [...] września 2007 r. i tego zobowiązania dopełnił.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wprawdzie, jak ustalił organ, skarżący wybudował płytę gnojową oraz kryty zbiornik w sposób zgodny z przedstawionym planem jednakże, co potwierdziła kontrola, nie zachował on minimalnych odległości od płyty gnojowej i od zamkniętego zbiornika na gnojówkę. Zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 1997 Nr 132, poz. 877), zwane dalej "rozporządzenie z dnia 7 października 1997 r.", odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych, powinny wynosić od silosów na kiszonki co najmniej 5 m, zaś płyt gnojowych co najmniej 10 m. Toteż, na dzień złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, prowadzący inwestycję powinien ją wykonać z zachowaniem wszelkich opisanych w tym planie wymogów, w tym dotyczących przechowywania nawozów naturalnych zgodnie z wymogami określonymi w przepisach o nawozach i nawożeniu. Niedochowanie tych wymogów na dzień złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 b cyt. rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., jest równoznaczne z niedotrzymaniem zobowiązania, o którym mowa w § 3 pkt 3 tego rozporządzenia. W konkluzji organ podał, że wprawdzie skarżący w terminie do dnia [...] grudnia 2007 r. zrealizował przedsięwzięcie, jednak w momencie złożenia oświadczenia, tj. w dniu [...] kwietnia 2007 r., jak wykazała kontrola, przedsięwzięcie nie zostało wykonane zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej.

W następstwie skargi na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Po 201/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. skargę tę oddalił. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego. Jak wskazał Sąd I instancji, zgodnie z § 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. płatność udzielana jest producentowi rolnemu, który m.in. zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. Z kolei rozporządzenie z dnia 18 stycznia 2005 r. odsyła do § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44), dalej: "rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r.", zgodnie z którym dla obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych należy ograniczyć, opracowywane są programy działań obejmujące środki zaradcze do obowiązkowego stosowania, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W świetle pkt. 5 ppkt 1 załącznika wszystkie produkowane w gospodarstwie płynne i stałe odchody zwierzęce i odpady powinny być przechowywane w specjalnych, szczelnych zbiornikach lub na płytach usytuowanych w odpowiedniej odległości od zabudowań i granic zagrody wiejskiej, zgodnie z wymaganiami prawa budowlanego, a przede wszystkim od studni stanowiącej źródło zaopatrzenia w wodę dla ludzi i zwierząt. W myśl zaś pkt 5 ppkt 8 załącznika wszystkie produkowane w gospodarstwie pasze soczyste powinny być przechowywane w specjalnych zbiornikach (silosach) lub na płytach usytuowanych w odpowiedniej odległości od zabudowań i granic zagrody wiejskiej. Odległość ta wynika z wymagań prawa budowlanego i podana jest w pozwoleniu na budowę odpowiednich urządzeń. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, w wypadku zbiorników na gnojówkę i silosów na kiszonkę ich usytuowanie względem zabudowań (budynków i budowli) powinno być zgodne z wymogami prawa budowlanego i jest to jeden z warunków wynikających ze zobowiązania podjętego przez producenta rolnego w ramach planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

Kontrola przeprowadzono w dniu [...] maja 2007 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego wykazała niezachowanie przez niego wskazanych minimalnych odległości silosów na kiszonkę, zarówno od płyty gnojowej, jak i zbiornika zamkniętego na gnojówkę. Sąd I instancji podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że przedsięwzięcie nie zostało przez skarżącego zrealizowane zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, ponieważ na dzień złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia opisanego w planie dostosowania skarżący nie dopełnił wszystkich opisanych w planie wymogów, a w szczególności tych, które dotyczyły przechowywania nawozów naturalnych. Niezachowanie wspomnianych wymogów na dzień złożenia oświadczenia stanowiło zdaniem Sądu I instancji uzasadnioną podstawę odmowy wypłaty drugiej raty płatności w ramach przyznanej pomocy finansowej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu:

1. § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwszy rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie dostosował swojego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych;

2. § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie zrealizował w terminie planowanego przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu swojego gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych;

3. § 6 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia z dnia 7 października 1997 r. w zw. z § 3 tego rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż stwierdzone w trakcie kontroli organu miejsca składowania kiszonki przez skarżącego stanowiły budowlę rolniczą, w szczególności silosy na kiszonkę;

4. art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji zastosowanie powyżej powołanych przepisów do oceny stanu prawnego sprawy, w szczególności stosowanie przepisów dotyczących budowli rolniczych (silosy na kiszonkę) w sytuacji nie spełniania przez domniemane "silosy na kiszonkę" ustawowej definicji "budowli";

5. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że rozporządzenie to ma zastosowanie w niniejszej sprawie;

6. art. 47 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zm.) poprzez niezastosowanie tych przepisów w sprawie jako warunku koniecznego dla możliwości przyjęcia, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r.

W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi

pomimo naruszenia przez decyzje organów administracji obu instancji prawa materialnego w sposób opisany w części pierwszej zarzutów skargi kasacyjnej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

• niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności czy gospodarstwo rolne skarżącego leży na "obszarze szczególnie narażonym", do którego to obszaru miałyby zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r.

• naruszenie tego przepisu w zw. z art. 162 § 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego w sprawie i błędną wykładnię prawa materialnego lub błędne jego zastosowanie, co spowodowało niezasadne przyjęcie, iż istniały podstawy prawne i faktyczne do stwierdzenia przez organ administracji wygaśnięcia decyzji nr [....] z dnia [...] kwietnia 2006 r.

3. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi strony i przyjęcie za podstawę stanu faktycznego niepowołanego w uzasadnieniu decyzji organu administracji tak drugiej jak i pierwszej instancji, to jest błędne przyjęcie, że w gospodarstwie rolnym skarżącego istniały w pobliżu płyty i zbiornika na gnojówkę silosy na kiszonkę oraz przyjęcie, iż silosy takie znajdowały się w odległości mniejszej niż 10 m od płyty obornikowej.

Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podczas kontroli w dniu [...] maja 2007 r. organ administracji błędnie ustalił, że w pobliżu płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę znajdują się z obu stron silosy na kiszonkę oraz, że silos usytuowany z prawej strony płyty i zbiornika znajduje się w odległości mniejszej niż 5 m, a silos usytuowany z lewej strony znajduje się w odległości mniejszej niż 10 m. W ocenie skarżącego w rzeczywistości po prawej stronie płyty i zbiornika znajdowała się niczym niewsparta pryzma z kiszonką, zaś z lewej strony znajdowały się wcześniej dwa silosy na kiszonkę, ograniczone betonowymi murkami. Jednakże skarżący podczas budowy płyty oraz zbiornika zlikwidował jeden silos znajdujący się najbliżej płyty i zbiornika poprzez zburzenie betonowego murku. Pozostałością po tym silosie jest jeden murek oporowy aktualnie stanowiący wsparcie dla podjazdu dla pozostawionego drugiego silosu na kiszonkę znajdującego się w większej odległości niż 10 m od zrealizowanego przedsięwzięcia. W tych okolicznościach sprawy Sąd I instancji, z naruszeniem przepisów postępowania, nie rozważył wszystkich istniejących aspektów sprawy, tak w odniesieniu do ewentualnych naruszeń prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Zarzucił ponadto, iż organ nie ustalił, czy miejscowość, w której skarżący prowadzi gospodarstwo rolne została uznana za "obszar szczególnie narażony" zgodnie z przepisem art. 47 ust. 3 i 7 ustawy Prawo wodne, a co za tym idzie czy skarżący realizując plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej był zobowiązany przestrzegać i stosować wymogi, których nieprzestrzeganie stanowiło podstawę stwierdzenia w toku postępowania administracyjnego wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dodał, iż kwestionowanie na etapie skargi kasacyjnej statusu budowli jest bezzasadne, gdyż w trakcie postępowania administracyjnego skarżący widział o niezachowaniu odległości i o zakwalifikowaniu silosów do budowli rolniczych. Ponadto we wniosku skarżącego o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej z dnia 23 lutego 2005 r. skarżący zaznaczył krzyżykiem rubrykę, iż przedsięwzięcie nie będzie realizowane na obszarze szczególnie narażonym; analogiczna adnotacja znajduje się też na trzeciej stronie Protokołu z czynności kontrolnych z dnia [...] maja 2007 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż materialno-prawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. kierownik biura powiatowego ARiMR wydaje decyzję o przyznaniu płatności na wniosek złożony przez producenta. Jeżeli przedłożona przez producenta dokumentacja jest zgodna z wymogami § 7 ust. 3, a przede wszystkim zawiera należycie sporządzony plan dostosowania, organ zgodnie z § 7 ust. 5, wydaje decyzję o przyznaniu płatności. Rozporządzenie nie zawiera przepisu, który uprawniałby organ do obwarowania decyzji o przyznaniu płatności jakimikolwiek warunkami. Z kolei, w myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., płatność wypłaca się w dwóch równych ratach, pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja o przyznaniu płatności stała się ostateczna (§ 9 ust. 2). Drugą ratę wypłaca się jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L220 z 17 sierpnia1985 ze zm.) oraz złożył kierownikowi biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez ARiMR, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

W świetle powyższych przepisów po uprawomocnieniu się decyzji o przyznaniu pomocy wypłata pierwszej raty płatności nie jest obwarowana żadnym warunkiem, zaś wypłata drugiej raty jest uzależniona od wykonania w terminie przedsięwzięcia, na które udzielono pomocy oraz od złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji. Jeżeli natomiast producent rolny nie zrealizuje danego przedsięwzięcia, wówczas organ nie wypłaca drugiej raty, a pierwsza rata, stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., podlega zwrotowi.

Wskazane przepisy określają więc skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, a to zaś - zgodnie z literaturą przedmiotu - wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem tryb ten zastrzeżony jest dla sytuacji, w których decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 9 do art. 162). W rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r. brak jest uregulowań, które stanowiłyby, iż decyzja o przyznaniu płatności została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku oraz przepisów, które pozwalałyby na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z powodu niedopełnienia tego warunku przez stronę.

Pomimo to organy orzekające w sprawie prowadziły postępowanie administracyjne w trybie przewidzianym w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

W sprawie niniejszej organy administracji i następnie Sąd powiązały możliwość zastosowania art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. z uregulowaniami § 9 i § 10 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. dotyczącymi niewypłacenia drugiej raty płatności oraz zwrotu pierwszej raty uznając, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu płatności oraz obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności to rozwiązania tożsame. Analiza treści powołanych przepisów wskazuje, że działanie takie było nieuprawnione.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy analiza treści decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy nie wskazuje na to, aby przyznanie płatności obwarowane było jakimikolwiek warunkami, których niewypełnienie pozwalałoby na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w razie ich niedopełnienia. Zarówno brak było ustanowienia w decyzji warunków dotyczących przyznania płatności, jak też normatywny charakter obowiązków uzasadniających wypłatę drugiej raty wykluczają uznanie, iż decyzja ta została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji należy przyjąć, iż decyzja o przyznaniu płatności skarżącemu nie była decyzją, o jakiej mowa w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatem, brak było podstawy prawnej do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 4 kwietnia 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej, z zastosowaniem trybu z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Z wymienionych powodów, bez istnienia podstawy prawnej, organy zastosowały tryb uregulowany w przepisie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, co spowodowało błędne przyjęcie, iż istniały podstawy do wygaśnięcia decyzji z dnia 4 kwietnia 2006 r. o przyznaniu płatności. Wprawdzie w skardze kasacyjnej wskazano przepis art. 162 § 2 k.p.a., odnoszący się do uchylenia decyzji, jednakże skarżący odwołuje się do przesłanek dotyczących wygaśnięcia decyzji. Z tych względów skarżący w rzeczy samej miał na uwadze przepis art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż ten odnosi się do wygaśnięcia decyzji. Zasadnie więc skarga kasacyjna zarzuca wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji z dnia 4 kwietnia 2006 r. z naruszeniem przepisu art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zasadność zarzutu wydania bez podstawy prawnej decyzji o uchyleniu decyzji o przyznaniu płatności powoduje, że decyzja ta, oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji, dotknięte są wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z uwagi na nieważność ww. decyzji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbędnym było odnoszenie się do kwestii czy skarżący zrealizował w terminie przedsięwzięcie, na które udzielono pomocy.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uchylić zaskarżone orzeczenie i stwierdzić nieważność decyzji.

O kosztach postępowania NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i 205 p.p.s.a. i zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego w I i II instancji. Na zasądzoną kwotę 557,00 zł składa się kwota 200,00 zł z tytułu zwrotu prawidłowo pobranego wpisu sądowego od skargi, którego wysokość wynika z § 2 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz kwota 100,00 zł z tytułu zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej – stosownie do § 3 cytowanego rozporządzenia, a także kwota 257,00 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Z uwagi na to, że Z. G. uiścił wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł, różnica pomiędzy uiszczoną a należną opłatą stosownie do art. 225 p.p.s.a. podlega zwrotowi. Właściwym do zwrotu nadpłaconej opłaty jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w P.