Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 180/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 par 1 pkt 1. art. 34 par 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia M. W. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 19 maja 2014r. A S.A. - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił wobec A. W. tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] obejmujące należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2009r. do kwietnia 2014r., które przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł – B., w celu dochodzenia objętych nimi należności w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego skarżącego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 6 czerwca 2014 r. Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 6 czerwca 2014 r.

Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że wysokość świadczenia osiąganego przez skarżącego wynosi 3 521,05 zł miesięcznie, a potrącenie wprowadzone zostało od należności za czerwiec 2014r.

W dniu 13 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. pismo zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do[...]". Wskazując na zarzut nieistnienia obowiązku, tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na niedoręczenie przez A S.A. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1342, dalej rozporządzenie) i tym samym brak skutecznej rejestracji ewentualnego odbiornika rtv (art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. nr 85, poz. 728 ze zm., dalej u.o.a.), wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i odstąpienie od czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a. względnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów (art. 35 § 1 u.p.e.a.)

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów i wystąpił do A S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, iż w wyniku rejestracji A. W. otrzymał książeczkę radiofoniczną o numerze Łd10-7473, która służyła do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. Z uwagi na zmianę technologii realizacji usługi abonamentu, ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, A została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym fakcie użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki radiofonicznej nr[...], zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 24 lipca 2008r. wraz z blankietami wpłat zawierającymi imię i nazwisko abonenta oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat rtv. Powyższy fakt, zdaniem wierzyciela, potwierdza przesłany w piśmie z dnia 4 czerwca 2014r. znak: [...] duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Ponadto wierzyciel zauważył, że zgodnie z ww. rozporządzeniem, nie dokonał powtórnej rejestracji odbiorników rtv, ani nie wzywał dotychczasowych, zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. Natomiast korespondencja skierowana do A. W., zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie została zwrócona do A S.A. Ponadto A. W. nie składał reklamacji lub zarzutu nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co pozwala w ocenie wierzyciela przyjąć, że została ona skutecznie doręczona zobowiązanemu. Wierzyciel zobowiązany był wyłącznie do powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego zawiadomieniem sporządzonym według wzoru i skoro przepisy ww. rozporządzenia stanowiły o powiadomieniu abonentów, przesłanie zawiadomienia zwykłą przesyłką listową czyniło zadość przepisom rozporządzenia. Nie jest zatem konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki. Na poparcie powyższego stanowiska wierzyciel powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014r., sygn. akt I SA/Gl 518/14. Ponadto zauważył, że w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych nie został zobowiązany do wydawania decyzji administracyjnych i dlatego do zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta nie może mieć zastosowanie art. 39 K.p.a Zauważył również, że w dniu 31 marca 2014r. skierował upomnienie Nr [...], które zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 2 kwietnia 2014r. Brak realizacji zobowiązania z tytułu abonamentu rtv spowodował, że A S.A. wystawiła tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] i przekazała do realizacji do Naczelnika [..] Urzędu Skarbowego Ł-B.

Na powyższe postanowienie A. W. złożył zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Postanowieniem z dnia [..] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł-B uznał zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za niezasadny. W uzasadnieniu postanowienia, organ egzekucyjny odwołując się do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, że stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów wyrażone w postanowieniu z dnia [...] jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo nieistnienia obowiązku z uwagi na niedoręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co spowodowało brak skutecznej rejestracji ewentualnego odbiornika rtv, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że w analizowanej sprawie, odpisy tytułów wykonawczych z dnia 19 maja 2014 r. o nr od [...] do [...] zostały doręczone skarżącemu w dniu 6 czerwca 2014r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego. W piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r. pełnomocnik zobowiązanego zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku. Mając na uwadze dyspozycję art. 34 § 1 u.p.e.a. pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł-B wystąpił do wierzyciela, tj. A S.A., o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej A S.A. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Podstawę zarzutu zgłoszonego przez skarżącego stanowił art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co oznacza, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł-B - wydając rozstrzygnięcie w sprawie złożonego przez pełnomocnika zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv - w sposób prawidłowy oparł się na wiążącym stanowisku wierzyciela, tj. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej A S.A. wyrażonym w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] Organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony do badania zasadności złożonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazując na naruszenie przepisów postępowania, tj.:

-art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez odmowę uchylenia postanowienia organu pierwszej Instancji i umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku - wobec okoliczności, że skarżącemu nie zostało skutecznie doręczone przez A S.A. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie art. 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. i tym samym braku skutecznej rejestracji ewentualnego odbiornika rtv (art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych),

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-art. 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wysłanie przez Pocztę Polską SA zwykłym listem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest tożsame z doręczeniem zawiadomienia w sposób, o którym mowa w art. 39 K.p.a.

- wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nigdy nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 5 ww. rozporządzenia - a więc nie sposób przyjąć, aby zawiadomienie było skutecznie doręczone. Tym samym nie powstał wobec skarżącego obowiązek do uiszczania opłat abonamentowych w okresie objętym tytułami wykonawczymi, ponieważ wierzyciel - A S.A. nie przeprowadził skutecznie procedury rejestracji ewentualnego odbiornika rtv, o której mowa w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje zaś dopiero z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano (skutecznej) rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Stanowisko wierzyciela jest całkowicie sprzeczne z brzmieniem § 5 cyt. rozporządzenia. Oczywistym jest, iż świetle konstytucyjnej zasady zagwarantowania bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego - takie zawiadomienie musi być przesłane listem poleconym, gdyż w przeciwnym razie brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż fakt taki nastąpił - a tym samym A S.A. nie jest w stanie udowodnić tej okoliczności - co nie może działać na niekorzyść skarżącego. Posiłkowo należy więc stosować art. 39 K.p.a. zwłaszcza, że A S.A. pełni tu funkcję organu administracji. Argument zaś, że dowodem na otrzymanie przez skarżącego zawiadomienia jest okoliczność, że nie składał reklamacji lub zarzutu nieotrzymania zawiadomienia - jest pozaprawny i niepoważny - gdyż brak jest przepisów, które obligowałyby skarżącego do podjęcia takich działań. Dowodem takim nie jest również wydruk duplikatu zawiadomienia, gdyż nie wynika z niego okoliczność przesłania pierwotnego zawiadomienia skarżącemu.

W konkluzji stwierdził, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne z powodu nieistnienia obowiązku, co winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 17 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 168/17) uchylił postanowienia I i II instancji oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz A. W. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji, gdy ustała przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ze względu na którą organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne, na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a., organ ten powinien podjąć zawieszone postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł – B z dnia [...] oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] wydane zostały w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone, a co do zasady postanowienia tego rodzaju mogą zostać wydane tylko w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji stwierdził, że skoro Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł– B nie podjął zawieszonego postępowania, a wydał postanowienie z dnia [...] dotyczące zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, to naruszył przepis art. 57 u.p.e.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Również Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył organ, zaskarżając ten wyrok w całości.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. II GSK 2116/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 § 1 u.p.e.a., na skutek wniesienia zarzutu ex lege zawiesza postępowanie egzekucyjne. Ten sposób regulacji wskazuje na brak podstaw normatywnych do wydania postanowienia w tym przedmiocie. Należy też wskazać, że pogląd ten znajduje także odzwierciedlenie w poglądach doktryny wskazujących, że "...nie istnieją podstawy ku temu, aby organ egzekucyjny miał wydawać w tym przedmiocie odrębne postanowienie (por. R. Hauser, W. Piątek (w) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. 9, Wyd. C.H. Beck 2018, str. 268). Pogląd ten jest akceptowany przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Jeżeli bowiem istnieje brak podstaw normatywnych do wydania postanowienia w tym zakresie (tj. postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego) to - w konsekwencji powyższej argumentacji – brak jest również podstaw prawnych do wydania postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania (poza – przewidzianą normatywnie w art. 35 § 1 u.p.e.a. sytuacją złożenia takiego wniosku przez wierzyciela). Kolejnym argumentem przemawiającym za takim sposobem wykładni ww. przepisu jest brak wskazania tej okoliczności jako normatywnej przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wśród przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a., zobowiązujących organ do wydania postanowienia w tym zakresie, brak jest enumeratywnie wskazanej przesłanki zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że celem regulacji art. 35 § 1 u.p.e.a. jest tymczasowe zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Regulacja powyższa ma na celu tymczasową ochronę dłużnika, który wniósł w trybie ustawy egzekucyjnej zarzuty, które mogą okazać się zasadne.

Zdaniem NSA wydanie przez organ postanowienia z dnia 25 czerwca 2014 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 § 1 u.p.e.a. nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia albowiem - jak już zostało wskazane - zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. przepisu następuje ex lege. W konsekwencji – biorąc powyższe rozważania pod uwagę - wydanie w toku postępowania egzekucyjnego postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. nie skutkowało obowiązkiem wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, a to przede wszystkim z powodu powyżej wskazanego celu oraz sposobu zawieszenia takiego postępowania (tj. ex lege) i obowiązku podjęcia przez organ egzekucyjny czynności, po przeprowadzeniu których ex lege następuje podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, a więc bez wydania postanowienia organu w tym zakresie. Pogląd Sądu I instancji, uzależniający wydanie postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu od wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego jest bowiem sprzeczny z istotą zarzutów zgłaszanych w toku postępowania egzekucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy zarówno w zakresie art. 35 u.p.e.a., jak i nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do normatywnych przesłanek oraz zasadności /niezasadności zarzutu wniesionego przez stronę skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2017 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Wobec treści wyroku NSA sprawę aktualnie prowadzoną pod numerem III SA/Łd 180/18, WSA w Łodzi rozpoznał ponownie na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada legalność zaskarżonego aktu, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienia wierzyciela oraz organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie naruszają prawa.

Zasadnie organ egzekucyjny przyjął, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela, tj. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej A S.A. (dalej DCOF), wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...]

Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W tym przypadku pełnomocnik zobowiązanego zarzuty oparł na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku.

W tym stanie rzeczy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł – B (dalej NUS) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł, dalej DIAS), art. 34 § 4 u.p.e.a., stosownie do którego organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego – jest bezzasadny.

W tym miejscu Sąd stwierdza, że legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega kontroli sądu administracyjnego.

Pomimo tego, że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela (w tej sprawie DCOF) daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a.

Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Zatem dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia NUS, ale także postanowień wierzyciela (DCOF) oddalających zarzuty zobowiązanego, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).

W ocenie Sądu orzekającego, postanowienia wierzyciela w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

Niezasadny jest zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 r.

We wniesionym na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzucie pełnomocnik zobowiązanego wskazał na nieistnienie obowiązku, bowiem wierzyciel nie przedstawił dowodu nadania numeru identyfikacyjnego, dowodu przesłania stronie tej informacji, jak też zwrotnego potwierdzenia odbioru tych dowodów, co oznacza, że obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej od stycznia 2009 r. nie powstał. Wierzyciel wskazywał natomiast na zarejestrowanie przez skarżącego odbiornika w formie imiennej książeczki radiofonicznej [...] i brak jego wyrejestrowania. Podkreślił, że odbiorcy usługi został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, o którym zawiadomienie wysłano do strony w dniu 24 lipca 2008 r. wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu zasadne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa o opłatach abonamentowych. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. np. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie II GSK 3328/15).

W ocenie Sądu udokumentowane dane o posiadaniu przez skarżącego imiennej książeczki radiofonicznej Łd-7473 oraz brak dowodu wyrejestrowania odbiornika są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć od stycznia 2009 r. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika rtv.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników rtv pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika został wykazany przez organ poprzez dołączenie do akt wniosku zobowiązanego z dnia 3 września 1972 r. o zezwolenie na używanie urządzenia, na podstawie którego wystawiono imienną książeczkę nr [...]. Po zarejestrowaniu odbiornika uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13, CBOSA. Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 - CBOSA).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja strony skarżącej dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

W ocenie Sądu chybione jest wywodzenie braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z treści § 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia. Przepis ten nie określa bowiem takiego obowiązku, jak również z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie zwalnia.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 (Lex nr 2190429). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników rtv: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika rtv należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15 (Lex 2141379).

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego niekwestionowanego zarejestrowania odbiornika rtv. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu dłużnika inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16, Lex nr nr 2190429). Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (v. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r. sygn.akt II GSK 3328/15, z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn.akt II GSK 2978/15 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Organy prawidłowo zatem oceniły, że posiadane przez wierzyciela w tym zakresie dowody były wystarczające do wykazania nadania skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co czyni bezzasadnymi podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania przy ocenie prawidłowości ustalenia skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Wierzyciel dołączył do akt sadowych duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika z datą 24 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika, a nie dokonał jego wyrejestrowania. Wobec tego, osoby które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. W tej sytuacji organy nie mogły w tej materii dopuścić się naruszenia art. 39 k.p.a. w sposób, który by miał wpływ na wynik tej sprawy, ani też nie naruszyły w tym kontekście art. 2 ust. 3 u.o.a.

Wobec powyższego skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

d.j.