Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1324/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 4,
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 10 par. 1, art. 77, art. 80, art. 7, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. (nr(...) ) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W – po rozpatrzeniu odwołania J S (dalej jako: "strona", "skarżąca"), od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia (...) r. (nr...) odmawiającej przyznania spółce płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok(...) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy powołał się na unormowania zawarte w: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267); art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2014 r, poz. 1438 ze zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W wyjaśnił, że strona wystąpiła w dniu (...) r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok(...) . W sekcji VII wniosku (Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) strona zadeklarowała jedną działkę ewidencyjną o nr (...) . W sekcji VIII wniosku (Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych), wnioskodawca wskazała jedną działkę rolną o pow. (...) ha do płatności ONW.

Pismem z dnia (...) r. (nr,,,) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w związku z zaistnieniem okoliczności wskazujących na stworzenie sztucznych i pozornych warunków sprzecznych z celami danego działania do otrzymania pomocy finansowej. W szczególności wyjaśnienia, czy gospodarstwo rolne prowadzone przez stronę spełnia przesłanki gospodarstwa rolnego. Wezwał do dostarczenia dokumentów mogących stanowić dowód potwierdzający fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz samodzielnego posiadania gruntów zadeklarowanych do płatności przez podmioty: (...)(...) ",(...) ., (...)(...) . oraz JS i ES (siedem podmiotów).

W odpowiedzi w dniu (...) r. strona – reprezentowana przez E S oświadczyła, iż wszystkie te podmioty reprezentowane przez E S prowadzą samodzielne, odrębne gospodarstwa rolne na powierzchniach deklarowanych w dokumentacji przedłożonej do ARiMR we W. Strona nie posiada własnego sprzętu i w sezonie (...) r. korzystała z usług zewnętrznych. Oświadczyła, iż podmioty wymienione w wezwaniu są odrębnymi bytami w obrocie gospodarczym, posiadają odrębność prawną i osobową, a jako takie należy traktować je rozdzielnie, nawet jeśli są reprezentowane przez tego samego pełnomocnika. Do pisma załączono umowę zawartą w dniu (...) r. pomiędzy stroną a C K na na dokonanie wykoszenia użytku zielonego na działce nr (...), wysuszenie pokosu i jego belowanie oraz protokół z dnia (...) r. z wykonania zleconych zadań.

Pismem z dnia (...) r. Kierownik BP ARiMR we W poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uprawnienia tego pełnomocnik strony nie skorzystał.

W dniu (...) r. Kierownik BP ARiMR we W wydał decyzję, na mocy której odmówił stronie przyznania płatności obszarowej.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w sprawie mamy do czynienia ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania płatności obszarowych, o czym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowanych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE.L. z 1995 r., Nr 321, poz.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie Rady (WE EURATOM) nr 2988/95). Mianowicie z akt sprawy wynika, iż oprócz strony, której pełnomocnikiem jest E S, wnioski o przyznanie płatności na rok (...) złożyły także (...) (...) (...) (...) (...) których reprezentantem była także E S , deklarując grunty, które uprzednio tj. (w okresie od (...) DO (...) (...) roku) deklarowane były przez E S . Istniejące pomiędzy tymi spółkami i osobami powiązania osobowe, rodzinne, funkcjonalne i kapitałowe pozwalają jednoznacznie uznać, iż celem działania tychże podmiotów było pobieranie pomocy finansowej w odniesieniu do gruntów, które faktycznie nie są przez nie użytkowane rolniczo. Strona nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej, zaś zadeklarowane przez nią we wniosku grunty nie stanowiły w rzeczywistości odrębnego gospodarstwa rolnego.

W odwołaniu, strona reprezentowana przez pełnomocnika, wydanej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., wyrażające się w całkowitym zaniechaniu podjęcia niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego,

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a., wyrażające się w pozbawieniu strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji,

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 2009 Nr 30, poz.16, ze zm., dalej: rozporządzenie Rady nr 73/2009), wyrażające się w jego błędnym zastosowaniu i jednoczesnym uznaniu, że zaistniało "sztuczne stwarzanie warunków wymaganych do otrzymania płatności" oraz przepisów art.4 ust.1 i art.36 i 37 rozporządzenia Rady (WE).nr 1698/205 z dnia 20 września 2005 r. w spawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (FERROW0, przez ich nie zastosowanie

Po rozpoznani odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu na wstępie przestawił obowiązujący stan prawny w zakresie przedmiotowej płatności.

Wskazał, że tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia zwanym "rozporządzeniem".

Na podstawie § 2 rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Z kolei zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości:

1) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;

2) 25% stawki podstawowej za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.

W myśl § 4 rozporządzenia ONW, kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę działki rolne lub ich części położone na obszarach ONW, dla których obowiązując stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej.

Następnie wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UEL z 2011r" Nr 25, poz. 8 ze zm.; dalej: rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011), nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stwierdzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że powodem nieprzyznania stronie przedmiotowej płatności jest stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy finansowej, wyrażającej się w podziale jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy siedem wskazanych wcześniej podmiotów. Mimo, że przedstawiony stan faktyczny sprawy dotyczy jedynie strony, to dla wykazania istoty sprawy, analizy faktycznej i prawnej, konieczne jest przedstawienie tego podmiotu w łącznym powiązaniu z pozostałymi sześcioma, wskazanymi wcześniej podmiotami, które również w tym samym roku kalendarzowym ubiegały się o płatności rolne.

Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, że strona zadeklarowała do płatności (...) ha gruntów położonych na działce ewidencyjnej nr (...) Podmiot (...) . zadeklarował do płatności (...) ha gruntów położonych na części działki ewidencyjnej nr(...) . Podmiot (...) zadeklarował na rok (...) rok do płatności bezpośredniej część działki ewidencyjnej nr(...) . (...) " zadeklarowała do płatności na rok (...) część działki ewidencyjnej nr (...) o powierzchni (...) ha. Z kolei(...) . we wniosku pomocowym na rok (...) wykazała grunty położone na działce ewidencyjnej nr(...) . Natomiast(...) sp. z o.o. zadeklarował do płatności na rok (...) grunty położone na działkach ewidencyjnych nr (...) I (...) Te grunty deklarowane do płatności są to tereny położone w bezpośrednim sąsiedztwie, pomimo braku jakichkolwiek naturalnych granic oraz grunty położone w znacznej odległości od siebie. W ocenie organu, brak jest racjonalnych podstaw do prowadzenia działalności rolniczej na tak zadeklarowanych gruntach, gdyż nie występują żadne naturalne granice uzasadniające taki podział gruntów rolnych. Tym samym taka deklaracja gruntów pomimo jego formalnej poprawności, budzi zastrzeżenia co do faktu rzeczywistego prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Wskazano w uzasadnieniu, że grunty deklarowane do płatności na rok 2014 przez w/wym. podmioty były w latach ubiegłych wykazywane przez jednego beneficjenta, którym była E S . I tak w przypadku działki ewidencyjnej nr (...) deklarowanej obecnie przez stronę w latach 2004-2013 zgłaszana była do płatności przez E S Również w przypadku gruntów położonych na części działki ewidencyjnej nr(...) , deklarowanej na rok (...) przez(...) , w latach 9...) – (...) zgłaszana była przez E S . Podobnie zadeklarowane do płatności na rok (...) przez (...) grunty położone na części działki ewidencyjnej nr (...) w latach (..) (...0 deklarowane były przez E S . To samo dotyczy także działek deklarowanych w (...) roku przez(...) (...) (...) . (tj. działki nr(...) (...) (...) (...) ), które w latach ubiegłych tj. w okresie od (...) roku do (...) roku zgłaszane były we wniosku pomocowym przez E S

Powyższe, zdaniem organu dowodzi, iż w istocie działki ewidencyjne zadeklarowane we wnioskach pomocowych na rok (...) przez przedstawione wyżej podmioty w przeszłości stanowiły jedno gospodarstwo rolne, gdzie wnioski pomocowe składane były przez jednego beneficjenta. Obecne zaś dokonano sztucznego podziału tegoż gospodarstwa na kilka pozornie niezależnych i mniejszych, celem pobierania dopłat w nienależnej wysokości.

Działanie bowiem polegające na rozproszeniu gospodarstwa rolnego na kilka formalnie niezależnych podmiotów, które w tym samym roku kalendarzowym składają do Agencji wnioski pomocowe deklarując grunty położone na działkach idencyjnych, które uprzednio w całości były wykazywane przez jednego rolnika, prowadzą w konsekwencji do uzyskania pomocy finansowej w wysokości wyższej od kwoty, jaką należałoby przyznać na ten rok podmiotowi pierwotnie gospodarującemu na całym areale, który składa jeden wniosek pomocowy. Podniesiono w tym zakresie, że nieuzasadniona korzyść (sprzeczna z celami sektorowego prawodawstwa unijnego), jaka wyniosłaby w sytuacji uwzględnienia wniosku złożonego, przez jednego wnioskodawcę ubiegającego się o płatności bezpośrednie, ONW i płatności rolnośrodowiskowe a uwzględnienie wniosków pomocowych złożonych przez wszystkie powiązane podmioty, stanowiłaby różnicę w kwocie (...) zł.

Wskazano dalej w uzasadnieniu, że pomiędzy wskazanymi podmiotami istnieją powiązania organizacyjne, osobowe, które pozwalają na stwierdzenie, iż złożenie wniosku pomocowego przez stronę sprowadza się jedynie do pobierania dopłat w nienależnej wysokości.

Z wydruków z portalu Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiadających odpisom z Krajowego Rejestru Sądowego wszystkich spółek i fundacji wynika bowiem, iż ES jest zarazem wspólnikiem i prezesem zarządu (...) że ta osoba jest również wspólnikiem w (...) Z kolei w pozostałych spółkach (tj. (...)(...) i (...) " wspólnikami i członkami zarządu jest m.in. pan M S (współmałżonek E S) i T S (zstępny pani E S). Ponadto siedziba spółek (...) i (...) zlokalizowana jest pod tym samym adresem tj. W ul. M.C.(...) . A nadto strona, spółki oraz fundacja posiadają ten sam numer rachunku bankowego, należący do E S

Powyższe dowodzi, iż pomimo formalnej odrębności, środki finansowe, jakie uzyskałaby strona oraz w/ wym. podmioty, faktycznie miały zostać przekazane ES, jako posiadaczowi rachunku. Wskazuje, iż zasadniczy cel, jaki przyświecał stronie oraz spółkom ubiegającym się o przyznanie dopłat na rok (...) było przekazanie sumy wszystkich dopłat na rzecz EStj. osoby która w latach ubiegłych składała wnioski pomocowe.

W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej wypłacanej przez Agencję, przez co doszło do naruszenia cytowanego wyżej art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95. Miało ono miejsce zarówno w zakresie istnienia elementów obiektywnych, jak i subiektywnych

Podniesiono ponadto, że wyrazem powyższego jest okoliczność, iż strona oraz wskazane wyżej podmioty nie posiadają żadnego sprzętu rolniczego i nie przedstawiły żadnych dowodów potwierdzających rzeczywiste prowadzenie działalności rolniczej.

Wynika to z wyjaśnień strony z dnia (...) r. Złożone wyjaśnienia są identyczne w treści z oświadczeniami złożonymi w sprawach pozostałych wymienionych wyżej podmiotów. Ustosunkowując się do wezwania organu, strona nie przedstawiła żadnych innych dowodów mogących potwierdzić prowadzenie przez nie odrębnych gospodarstw rolnych. Brak jest jakichkolwiek faktur zakupu środków produkcji, bądź dowodów zapłaty za wykonane prace, dowodów sprzedaży lub zagospodarowania plonów. Brak jest także dokumentów potwierdzających uprawnienia do użytkowania przez poszczególne podmioty deklarowanych do płatności gruntów. Z tych okoliczności faktycznych wynika, że cała działalność rolnicza podmiotów powiązanych ograniczała się do podpisania umów, w których wskazano zleceniodawcę prac rolniczych. W opinii organu orzekającego, przedstawione przez stronę dowody, mają na celu pozorowanie prowadzenia działalności rolniczej, podczas gdy w rzeczywistości intencją strony jak i innych wnioskodawców (a w rzeczywistości jednej osoby) było uzyskanie zawyżonych płatności do gruntów rolnych.

W podsumowaniu podniesiono, że zasadniczymi okolicznościami uzasadniającymi sztuczność i pozorność stworzonych przez stronę warunków do otrzymania płatności bezpośredniej jest przede wszystkim brak umów potwierdzających wynajem, czy też użyczenie sprzętu rolniczego, brak pracowników, którzy wykonywaliby prace na gruntach wykazanych we wniosku pomocowym, brak ewentualnych umów dotyczących pracowników najemnych, brak faktur (które potwierdzałyby zakup, czy też sprzedaż produktów pozwalających na przyjęcie prowadzenia jakiejkolwiek działalności rolniczej), powiązania pomiędzy stroną a pozostałymi spółkami. Strona okoliczności powyższych w żaden sposób nie wykazała, nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów.

Wskazuje to, że strona mimo, iż formalnie jest odrębnym wnioskodawcą, to jednak faktycznie w (...() roku była ściśle powiązana z pozostałymi spółkami i osobą, które również były reprezentowane przez ES Tym samym w sprawie nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej. Co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego, narusza tym samym art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Narusza także art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zasadna zatem była odmowa przyznania dofinansowania.

W końcowej części uzasadnieniu podniesiono, że nie znajdują w sprawie zasadności zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 i 10 k.p.a. Organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w pełni spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa.

Brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Twierdzenia strony są jedynie odpowiedzią na przyjęte przez organ ustalenia w zakresie stworzenia sztucznych warunków w zakresie prowadzenia działalności rolniczej. Strona zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego nie przedstawiła żadnych dowodów, które w jakikolwiek sposób potwierdzałyby jej twierdzenia.

Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty odwołującego dotyczące nieuzasadnionego zastosowania art. 30 rozporządzenia Rady nr 73/2009. Całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy w sposób niezbity dowodzi, iż wymienione w niniejszej decyzji podmioty i osoby w sposób sztuczny stworzyły warunki do uzyskania pomocy finansowej, zarówno mając na względzie okoliczności obiektywne, jak i subiektywne, co obligowało do zastosowania tegoż artykułu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyrażający się w pozbawieniu strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia (...) r. informujące stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się i zgłoszenia żądań. Z uprawnienia takiego strona nie skorzystała.

W skardze spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - decyzji organu drugiej instancji, zarzuciła:

1. mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., wyrażające się w całkowitym zaniechaniu podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym sprzecznym z prawem zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkującego poczynieniem szeregu nieodpowiadających prawdziwemu stanowi rzeczy (bo opartych jedynie na ogólnikowych i wybiórczych spostrzeżeniach) ocen, polegające na :

a) błędnym ustalaniu przez organ drugiej instancji, istotnych z punktu widzenia art. 2 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, okoliczności odnoszących się do stanu posiadania przez stronę nieruchomości, w tym gospodarstwa rolnego, przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia - tak przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji - dowodów w postaci oględzin przesłuchania świadków, przesłuchania stron, a nadto zaniechaniu zbadania rzeczywistego położenia przestrzennego deklarowanego gospodarstwa, skutkujące wadliwym, niepopartym zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym i całkowicie dowolnym kwestionowaniem przez organ stanu posiadania nieruchomości, tytułu prawnego do jej użytkowania, czy też w/w położenia przestrzennego przedmiotowych działek gruntu, stanowiących w rzeczywistości odrębne gospodarstwo rolne;

wadliwym przyjęciu, że jeżeli wskazana osoba w innym postępowaniu jest jednocześnie pełnomocnikiem strony, która we własnym imieniu ubiega się o przyznanie płatności, to taka sytuacja procesowa miałaby rzekomo wskazywać na sprzeczne z celami sektorowego prawodawstwa rolnego stwarzanie warunków do uzyskania przedmiotowej pomocy;

błędnym ustaleniu, że skoro pełnomocnik podmiotów ubiegających się o płatność został upoważniony do odbioru w ich imieniu i na ich rzecz należności, to taki stan rzeczy - przy braku dowodów przeciwnych oraz zaniechaniu w istocie ich przeprowadzenia - miałby rzekomo przemawiać za przyjęciem, nieodpowiadającej wszak rzeczywistości, oceny o niesamodzielności gospodarczej reprezentowanych przez tego pełnomocnika stron, w tym o niesamodzielności odrębnych i niezależnie zarządzanych gospodarstw rolnych;

nieznajdującym odzwierciedlenia w materiale dowodowym niniejszej sprawy przyjęciu, że strony postępowania w innych sprawach - tj. J S, E S, (...)(...)(...) , (...) - są do tego stopnia powiązane kapitałowo ze skarżącą stroną, że miałoby to przemawiać za (całkowicie dowolnym wszak i błędnym) ustaleniem "niesamodzielności gospodarczej skarżącej strony;

e) wadliwym przyjęciu, że prowadzone przez stronę gospodarstwo rolne miałoby być rzekomo "zarządzane" przez ES, podczas gdy gospodarstwem, którym zarządza tylko i wyłącznie strona niniejszego postępowania (i to jedynym) jest gospodarstwo rolne wskazywane we wniosku, co z kolei - w pełni aktualizując stosowanie dyspozycji przepisu art. 2 lit b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 - nakazywało uwzględnić wniosek;

mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a., wyrażające się w pozbawieniu strony możności wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji i powtórzenie w tym zakresie błędów, których na etapie przed wydaniem decyzji dopuścił się również organ pierwszej instancji;

mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a to:

art. 4 ust. 1 i art. 36 i 37 rozporządzenia Rady (WE).nr 1698/205 z dnia 20 września 2005 r. w spawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (FERROW0, przez ich nie zastosowanie

art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, wyrażające się w jego błędnym zastosowaniu i jednoczesnym uznaniu, że zaistniało "sztuczne stwarzanie warunków wymaganych do otrzymania płatności", w szczególności w sytuacji - jak wprost wskazuje w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji - gdy płatność, i to w niemal identycznej wysokości, przysługiwałaby nawet wtedy, gdyby podzielać wadliwe w tym zakresie ustalenia faktyczne poczynione przez organy drugiej instancji;

c) art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wyrażające się w jego błędnym zastosowaniu i jednoczesnym uznaniu, że po stronie skarżącej zaistniało "sztuczne stwarzanie warunków wymaganych do otrzymania płatności", w szczególności w sytuacji - jak wprost wskazuje w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji - gdy płatność, i to w niemal identycznej wysokości, przysługiwałaby nawet wtedy, gdyby podzielać wadliwe w tym zakresie ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji;

d) art. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008, stanowiącego definicję legalną gospodarstwa rolnego, polegające na jego błędnym niezastosowaniu, mimo tego, że gospodarstwo rolne strony - jako wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym jednostka (posadowiona na wyodrębnionej działce ewidencyjnej), posiadająca oddzielne kierownictwo i prowadząca działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej - spełnia wszystkie przesłanki wskazane w naruszonym przepisie art. 2 lit a);

e) art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich, poprzez jego nie zastosowanie;

f) art. 2 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przez jego nie zastosowanie.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa procesowego ani materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, mocą którego odmówiono stronie skarżącej przyznania płatności ONW za rok 2014, jest: art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r.; dalej: rozporządzenie Rady (WE EURATOM) nr 2988/95); art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8; dalej też: rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011);

Analogiczne klauzulę dotycząca praktyk obchodzenia prawa normodawca unijny zawarł w przepisach art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16; dalej też: rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009).

W świetle tych przepisów działania nakierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (unijnego) mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stwierdzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepisy ten stanowią generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Godzi się podkreślić, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hanower (pkt 52-53).

Problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na tle art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011., według którego, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W motywach wyroku w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" – Razplasztatelna agencija) z dnia 12 września 2013 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonując wykładni stwierdził, że cytowany przepis "należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku."

Istotne jest więc przy stosowaniu generalnej klauzuli obejścia prawa - bez względu na to, na której (wynikającej ze wskazanych wyżej trzech aktów prawa unijnego) normie ona się opiera w danym przypadku – rozważenie elementów obiektywnych i subiektywnych. Element obiektywny sprowadza się do rozważenia, czy mimo formalnego przestrzegania wymogów stawianych przez regulacje europejskie, cel tych rozwiązań prawnych nie został osiągnięty, natomiast subiektywny element wymaga zbadania, czy wystąpił zamiar skorzystania z unormowań europejskich poprzez sztuczne wykreowanie przesłanek do skorzystania z nich.

W świetle wskazanych przepisów, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia: stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności; wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, w postaci woli uzyskania takich korzyści; wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. Przy ocenie kwestii "sztucznego stworzenia warunków" nie można ograniczać się do działań samego wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14 ). Konieczne pozostaje zatem badanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26). Takie sztuczne stworzenie warunków może polegać na multiplikacji podmiotów tj. na utworzeniu wielu podmiotów powiązanych, które w kolejnych latach przenoszą między sobą posiadanie gruntów w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono.

W rozpatrywanej sprawie, dla zastosowania sankcji wykluczającej możliwości skorzystania z dopłaty rolnej na skutek tego rodzaju nadużycia prawa, organy winny więc rozważyć wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli – zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych – wskazujących na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania zwiększonej płatności rolnej, wyrażających się w podziale jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy odrębne podmioty.

O naruszeniu wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego (4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 i art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011) można mówić, gdy w toku postępowania administracyjnego zostanie ustalone, że obok osób fizycznych, powołane podmioty, zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez te podmioty na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

W tej materii trzeba przyznać, że organy w rozpatrywanej sprawie rozważyły wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli – zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych.

Jak wynika z akt sprawy, z dokumentacji zgromadzonej prze organy, nie kwestionowanej przez stronę, strona zadeklarowała do płatności (...) ha gruntów położonych na działce ewidencyjnej nr (...). Podmiot (...) zadeklarował do płatności (...) ha gruntów położonych na części działki ewidencyjnej nr(...) . Podmiot (...) zadeklarował na rok (...) rok do płatności bezpośredniej część działki ewidencyjnej nr(...) . (...) zadeklarowała do płatności na rok (...) część działki ewidencyjnej nr (,...) o powierzchni (...) ha. Z kolei(...) . we wniosku pomocowym na rok (...) wykazała grunty położone na działce ewidencyjnej nr(...) . Natomiast (...) zadeklarował do płatności na rok (...) grunty położone na działkach ewidencyjnych nr (...) i (...).

Z akt sprawy wynika, iż grunty deklarowane do płatności na rok (...) przez w/wym. podmioty były w latach ubiegłych wykazywane przez jednego beneficjenta, którym była ES. I tak w przypadku działki ewidencyjnej nr (...) deklarowanej obecnie przez stronę w latach (...) – (...) zgłaszana była do płatności przez E S. Również w przypadku gruntów położonych na części działki ewidencyjnej nr (...) deklarowanej na rok 9...) przez.(...) , w latach (...) – (...) zgłaszana była przez E S . Podobnie zadeklarowane do płatności na rok (...) przez (...) grunty położone na części działki ewidencyjnej nr (...) w latach (...) – (...) deklarowane były przez panią E S . To samo dotyczy także działek deklarowanych w (...) roku przez(...) ....) . (tj. działki nr ... .... .... które w latach ubiegłych tj. w okresie od (...) roku do (...) roku zgłaszane były we wniosku pomocowym przez E S Grunty deklarowane do płatności są to tereny położone w bezpośrednim sąsiedztwie, pomimo braku jakichkolwiek naturalnych granic oraz grunty położone w znacznej odległości od siebie.

Ponadto wynika, iż E S jest zarazem wspólnikiem i prezesem zarządu (...) że ta osoba jest również wspólnikiem w (...) Z kolei w pozostałych spółkach (tj. (...) (...) (...) wspólnikami i członkami zarządu jest m.in. M S (współmałżonek pani E S ) i T S (zstępny pani E S ). Ponadto siedziba spółek (l...) i (...) zlokalizowana jest pod tym samym adresem tj. W , ul. M.C.(...) . A nadto strona, spółki oraz fundacja posiadają ten sam numer rachunku bankowego, należący do E S

Z powyższych ustaleń, na co trafnie wskazała organ odwoławczy wynika, że: jedna osoba – E S jest pełnomocnikiem umocowanym do reprezentacji wszystkich podmiotów powiązanych przed organami ARiMR; dla wszystkich podmiotów powiązanych do przekazania środków uzyskanych z tytułu przyznanych płatności do gruntów rolnych został wskazany jeden rachunek bankowy – należący do E S ; osoby spokrewnione (E S M S (małżonek) i T S (syn) są wspólnikami i posiadaczami wszystkich udziałów w wymienionych spółkach oraz zasiadają w ich władzach; działki deklarowane do płatności przez podmioty powiązane stanowią własność E S i jej małżonka, a w latach (...) – (...) były deklarowane do płatności do gruntów rolnych przez E.

Z poczynionych ustaleń wynika, że położenie przestrzenne gruntów deklarowanych do płatności nie uzasadnia podziału działek ewidencyjnych na odrębne działki rolne, deklarowane do płatności przez różnych producentów rolnych. I tak np. działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni (...) ha, będąca własnością E S stanowiąca jednolity, zwarty obszar gruntów nieprzedzielony żadnymi granicami naturalnymi, zadeklarowana została do płatności na rok (...) przez E S (na powierzchni (...) ha) i przez stronę (na powierzchni (...) ha); w latach ubiegłych działka ta zgłaszana była do dopłat w całości przez E S ; podobnie działka ewidencyjna nr (...) będąca własnością E S i M S na rok (...) zadeklarowana została przez pięciu producentów rolnych (w tym przez(...) (...) (...) ) podczas gdy w latach ubiegłych zgłaszana była do dopłat w całości przez jednego producenta (w latach(...) (...) ) przez E S ).

Powyższe niewątpliwie, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, wskazuje, że w sprawie miał miejsce sztuczny podział jednego gospodarstwa rolnego pomiędzy wskazane podmioty, które w rzeczywistości nie prowadziły faktycznej działalności rolniczej, a ich zasadniczy cel sprowadzał się do pobierania płatności rolnej i uzyskania z tego tytułu nienależnych korzyści.

Jak wyliczył organ, nieuzasadniona korzyść (sprzeczna z celami sektorowego prawodawstwa unijnego), jaka wyniosłaby w sytuacji uwzględnienia wniosku złożonego, przez jednego wnioskodawcę ubiegającego się o płatności bezpośrednie, ONW i płatności rolnośrodowiskowe a uwzględnienie wniosków pomocowych złożonych przez wszystkie powiązane podmioty, stanowiłaby różnicę w kwocie (...) zł.

W oparciu o powyższe ustalenia poczynione w toku postępowania zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że podmioty (...) ubiegające się o płatności rolne, nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym gospodarstwami, są ze sobą ściśle powiązane osobowo, rodzinnie, kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez siedem podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

Organy w tym kierunku zebrały kompletny zdaniem Sądu materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące składu osobowego podmiotów powiązanych, przeanalizowały szczegółowo istniejące powiązania osobowe, rodzinne, pełnione funkcje, usytuowanie geograficzne działek (deklarowanie przez każdy podmiot, ustaliły brak sprzętu rolniczego, - skąd wywiedziono trafną konkluzję, że wskazane podmioty (w tym strona), nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej (rolniczej). Wreszcie organy ustaliły cel jaki zamierzano w wyniku tych praktyk osiągnąć. Argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odnośnie tego, że obok osób fizycznych, powołane podmioty, zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez te podmioty na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne, Sąd podziela w całej rozciągłości.

W tej materii trzeba przyznać, że organy w rozpatrywanej sprawie rozważyły wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli obejścia prawa – zarówno w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych. Nie doszło zatem do naruszenia omawianych przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 i art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. W konsekwencji nie można mówić o naruszeniu przepisów regulujących przyznawanie przedmiotowych płatności.

W sprawie nie znajdują zasadności zarzuty naruszenia - mającego istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia - przepisów prawa procesowego: art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 i 10 k.p.a. Jak już wskazano organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w pełni spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa. Tym samym w sprawie nie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Strona zarzucając jego błędne ustalenie nie przedstawiła żadnych dowodów, które w jakikolwiek sposób potwierdzałyby jej twierdzenia, a negowały stanowisko organu Agencji.

Godzi się zauważyć, iż organ nie kwestionuje formalnoprawnego wyodrębnienia podmiotów ubiegających się o płatności rolne. Przedmiot sporu sądowego trzeba jednak w tej sprawie umieścić na innej płaszczyźnie i tak też – słusznie – uczyniły organy ARiMR obu instancji. Chodzi mianowicie o to – co wymaga ponownego, silnego zaakcentowania – czy materiał dowodowy sprawy pozwalał przyjąć, że owo formalnoprawne wyodrębnienie podmiotowe strony (na bazie gruntów, którymi wcześniej dysponował w znacznej części jeden podmiot, i przy wskazanych wieloaspektowych powiązaniach) mogło być uznane za wyodrębnienie sztuczne, dokonane w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95., art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyrażający się w pozbawieniu strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia (...) r. informujące stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się i zgłoszenia żądań. Z uprawnienia takiego strona nie skorzystała.

Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., bowiem strona nie wykazała w żaden sposób, że została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i nie wskazał by uchybienie temu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Treści odwołania strony nie zawiera żadnego konkretnego wniosku dowodowego, istotnego dla wyniku sprawy, którego przeprowadzenie uniemożliwiono jej w trakcie postępowania przed organem I instancji. W odwołaniu strona podważa jedynie ustalenia poczynione przez organy Agencji.

Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.