Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2234/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skarg Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], W. T., R. T., S. T., R. P., A.T., S. V., V. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi


UZASADNIENIE

W. T., R. T., S. T., R. P., A. M. V. oraz A. T. (dalej : "Spadkobiercy") wnioskiem z dnia [...] września 2006 r., wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji - w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm., dalej jako: rozporządzenie wykonawcze) - stwierdzającej, że zabudowana nieruchomość, położona w [...]., gm. [...]., przy ul. [...], składająca się z dawnych parcel katastralnych pb nr [...] oraz pgr nr [...] cz., [...] cz., [...], [...] cz. w granicach odpowiadających w 2006 r., działce ewidencyjnej nr [...], stanowiącej przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własność J. T., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako: "dekret o reformie rolnej").

Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], orzekł w punkcie [...], że parcele pb nr [...] oraz pgr nr [...] cz., objęte dawnym zaginionym wykazem hipotecznym Iwh [...] ks. tab. wadowickiej, następnie ujawnione w urządzonym dla niego zbiorze dokumentów [...], położone w [...]., gm. [...]. pochodzące z nieruchomości ziemskiej "[...]", w granicach odpowiadających części aktualnej działki ewidencyjnej [...], położonej w [...]., objętej księgą wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...]. Wydział Ksiąg Wieczystych - nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Ponadto w punkcie 2 powyższej decyzji Wojewoda stwierdził, że parcele katastralne pgr nr [...] cz., [...],[...] cz., objęte dawnym zaginionym wykazem hipotecznym Iwh [...] ks. tab. wadowickiej, następnie ujawnione w urządzonym dla niego zbiorze dokumentów [...], położone w [...]., gm. [...]., pochodzące z nieruchomości ziemskiej "[...]", w granicach odpowiadających częściom aktualnych działek ewidencyjnych nr: [...], [...] oraz [...], objętych księgą wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...]. Wydział Ksiąg Wieczystych - podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli :

a. Skarb Państwa PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (Nadleśnictwo), wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej uzasadnienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

b. od części decyzji Wojewody [...] (w zakresie punktu 2) - Spadkobiercy - wnosząc o utrzymanie w mocy ww. decyzji Wojewody [...] w zakresie pkt 1 oraz o zmianę zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie pkt 2 i stwierdzenie, że parcele: pgr nr [...] cz., [...],[...] cz., a także [...] cz., w granicach odpowiadających częściom aktualnych działek ewidencyjnych nr: [...],[...] oraz [...] - nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2011r.

Na skutek skargi Spadkobierców, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3009/14 uchylił decyzję Ministra, wskazując w uzasadnieniu, że organ odwoławczy naruszył dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., co stanowiło wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r. Organ nie wykazał bowiem w jaki sposób postępowanie dowodowe ma być uzupełnione przez Wojewodę [...] i przede wszystkim nie wykazał, czy przeprowadzenie postępowania w tym zakresie przez organ odwoławczy naruszałby zasadę dwuinstancyjności. Przy uchylaniu decyzji administracyjnych organ odwoławczy nie może bowiem poprzestać na ogólnikach lecz zobowiązany jest w sposób klarowny i jasny wyjaśnić występowanie wskazanych przesłanek warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd podzielił również ustalenia dokonane przez Wojewodę, z których wynika, że parcela katastralna pb nr [...] oraz parcela katastralna pgr nr [...] część mieszczące się w granicach części aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] położonej obecnie w [...]. nie stanowiły nieruchomości ziemskiej w rozumieniu przepisów dekretu o reformie rolnej.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W uzasadnieniu organ przypomniał, że rozpoznając sprawę związany był wyrokiem tutejszego sądu z dnia 6 marca 2015 r.

Następnie wyjaśnił, że szczególną uwagę zwrócić należało na zawiłości związane z oznaczeniami ewidencyjnymi spornych gruntów. W szczególności, działka ewidencyjna nr [...] w [...]., o powierzchni [...] ha - w skład której wchodziły niegdyś parcele objęte wnioskiem, tj. pb nr [...] oraz pgr nr [...] cz., [...] cz., [...] i [...] cz. - została podzielona na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, działkę nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha (dowód: wykaz synchronizacyjny zmian gruntowych sporządzony [...] czerwca 2015 r. przez geodetę J. B.). Wojewoda orzekał w zaskarżonej decyzji w zakresie dawnej działki nr [...], zgodnie z nowym podziałem ewidencyjnym.

Minister ustalił dalej, że majątek ziemski "[...]" stanowił w dniu 1 września 1939 r., jak i w dniu 13 września 1944 r., własność J.T.

Zgodnie z zaświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] stycznia 1947 r. znak: [...], objęte wnioskiem następujące nieruchomości: pb [...] pgr nr [...] cz., [...],[...] cz., zostały przejęte na realizację celów reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Choć we wskazanym zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...]. nie została wymieniona parcela nr [...], która w części została objęta wnioskiem stron postępowania, to nie ma podstaw do uznania, iż powyższa parcela nie przeszła na rzecz Skarbu Państwa na realizację celów reformy rolnej na podstawie przepisów powyższego dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Uzasadniając powyższy pogląd Minister wyjaśnił, że jak wynika z wykazu synchronizacyjnego zmian gruntowych w obrębie nr [...], wykonanego [...] czerwca 2015 r przez geodetę J. B., pgr [...] powstała z połączenia działek nr [...] i [...]. Zgodnie z planem rozparcelowanego majątku prywatnego [...], w gminie [...], opracowanego [...] czerwca 1946 r. przez mierniczego W. S., w oparciu o szkice mierniczych A. T. i L. G.o z 1945 r., parcela wskazywana przez organ pierwszej instancji - jako grunt o nr [...] - miała przypisany nr [...] o powierzchni [...] ha. Choć powyższa działka nr [...] nie została również ujęta w zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] stycznia 1947 r., jako parcela przejęta na rzecz Skarbu Państwa na realizację celów reformy rolnej, to w uchwale Sądu w [...] z [...] lutego 1947 r. wskazano, że "celem uwidocznienia, iż z nieruchomości nie dających się oznaczyć katastralnie, położonych w gminie katastralnej [...]. (...) stanowiących własność Skarbu Państwa" w wyniku dokonania parcelacji wydzielono m. in. działkę nr [...]. Powyższe wskazuje, że działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa. Biorąc pod uwagę, że wskazana nieruchomość była położona w środku innych parcel należących do rodziny T., które zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej, to nie ma podstaw do twierdzenia, aby inny los dotyczył powyższej działki (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1462/13).

W efekcie, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego (zaświadczenie, protokoły, materiały graficzne), chybione są twierdzenia wskazujące, że powyższe grunty zostały przejęte przez Skarb Państwa na podstawie przepisów dekretu PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (dalej "dekret o lasach").

Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej na cele reformy rolnej miały być przeznaczone nieruchomości ziemskie, stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych powyższy przepis znajdował zastosowanie jedynie do tych nieruchomości, które miały charakter rolniczy, a więc mogły być wykorzystane do działalności wytwórczej w rolnictwie, w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Natomiast ocena czy część określonej nieruchomości podpada podw działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej wymaga (oprócz ustalenia czy ta część nieruchomości posiada rolniczy charakter) zbadania czy między tą częścią, a pozostałą - rolniczą - częścią majątku zachodzi tzw. związek funkcjonalny.

Minister wskazał, że parcele objęte żądaniem Spadkobierców odpowiadają obecnie aktualnym działkom ewidencyjnym o nr [...] cz., [...] cz. i [...] cz., obręb nr [...] w [...]., powiat [...] i stanowią własność Skarbu Państwa w zarządzie [...] Nadleśnictwo [...]. Nieruchomości te w momencie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa położone były w granicach administracyjnych miasta [...]., pomiędzy gruntami rolnymi, lasem, parkiem i torami kolejowymi. Parcela budowlana nr [...], o powierzchni [...] ha, stanowiąca obecnie część działki nr [...] w [...]., położona przy ul. [...], w momencie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa była zabudowana budynkiem nadleśnictwa, który użytkowany był w części jako mieszkanie J. P. - administratora majątku T. (administrator folwarku, lasu i tartaku - jak zeznali świadkowie) i jego rodzinę (żonę i córkę), natomiast w części użytkowany był jako biura administracyjne nadleśnictwa. Budynek powyższy był murowany, kryty papą, obejmujący 7 pokoi z kuchnią. Na parceli powyższej znajdował się również budynek gospodarczy i szopa/stodoła (stanowiąc część składową parceli). Według zeznań świadka K. S. w budynku gospodarczym J.P. hodował dwa konie, które według zeznań świadka służyły mu do wyjazdu na stację, do kościoła, na wyjazdy służbowe.

W ocenie organu odwoławczego, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenie Nadleśnictwa, że "na parceli budowlanej pb [...] znajdował się jedynie budynek nadleśnictwa". Budynek zamieszkiwany przez J. P. po przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej został przydzielony Nadleśnictwu w [...]. (dowód: protokół nr [...], spisany w Sądzie Grodzkim w [...]. [...] marca 1948r. w sprawie z wniosku J. T. o przywrócenie posiadania mienia opuszczonego). Według rejestru parcelowego gromady [...] pgr nr [...], stanowiąca obecnie [...] cz. (w zakresie złożonego wniosku stron postępowania), miała charakter użytku rolnego. Parcela ta znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie budynków umiejscowionych na pb [...]. Jak wynika z zeznań świadka K. S. złożonych przed Sądem Rejonowym w [...]. [...] listopada 2006 r. do sprawy o sygn. akt: [...], parcela [...] stanowiła ogród, rosły tam róże, bez, "tam się nic nie uprawiało". Pomimo więc ewidencyjnego rolnego określenia powyższej parceli uznać należy, że grunt powyższy nie był wykorzystywany zgodnie ze swoim rolniczym przeznaczeniem ewidencyjnym. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwala uznać, że budynki powyższe, jak również przydomowy ogródek zlokalizowany na pgr [...], nie były w żadnej mierze użytkowane rolniczo. Kwestie te przesądził również WSA w Warszawie w wyroku z 6 marca 2015 r. zapadłym w przedmiotowej sprawie o sygn. akt I SA/Wa 3009/14, wskazując (na str. 12), że nie zachodził związek funkcjonalny pomiędzy budynkiem nadleśnictwa i jego najbliższym otoczeniem (parcele pgr nr [...]) a pozostałą częścią gospodarczą majątku ziemskiego "[...]".

Jednocześnie w ocenie Ministra zgromadzone dowody nie pozwalają uznać, że nieruchomości pb [...] oraz pgr [...]zostały przejęte przez Skarb Państwa na podstawie dekretu o lasach.

Minister wskazał, że pomiędzy powyższymi gruntami, a częścią rolną majątku stanowiącego własność J. T., nie mógł zachodzić i nie zachodził związek funkcjonalny. Słuszne zatem były ustalenia organu pierwszej instancji wskazujące, że pb [...] oraz pgr [...] cz. jako nieposiadające charakteru rolnego, niemające związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz niewykorzystane na żaden cel określony w art. 1 ust. 2 dekretu o reformie rolnej - nie mogą być uznane za nieruchomość ziemską w rozumieniu przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a w konsekwencji należy stwierdzić, że nie podpadały pod art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej.

Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza istnienia ogrodzenia parcel: pgr [...]cz., pgr [...] cz., pgr [...] cz., pb [...] oraz pgr [...] w granicach odpowiadających obecnej działce ewidencyjnej nr [...] w [...]., o czym informują Spadkobiercy. Minister podkreślił, że istnienie powyższego ogrodzenia przeciwstawiałoby się wcześniejszym twierdzeniom Spadkobierców, że dawne parcele, odpowiadające obecnym działkom ewidencyjnym o nr [...] cz., [...] cz. i [...] cz., o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiły zwartą całość. Ogrodzenie wymienionych parcel w granicach odpowiadających działce ewidencyjnej nr [...], dotyczyłoby bowiem powierzchni [...] ha (dowód powierzchniowy: wykaz synchronizacyjny zmian gruntowych obrębu nr [...] sporządzony [...] czerwca 2015 r. przez geodetę J. B.), czyli powierzchni mniejszej od przedstawianej przez skarżących [...] ha jako "zwartej całości".

Odnośnie kolejnych nieruchomości objętych wnioskiem organ zauważył, że:

a. pgr [...], stanowiąca obecnie [...] cz. i [...] cz., była w rejestrze parcelowym z 1948 r. oznaczona jako "łąka", sąsiadująca od zachodu z parcelą pgr [...] (grunt leśny), od północy pgr [...] (rola) oraz od południa z pgr [...] (pastwisko);

b. pgr [...] część, stanowiąca obecnie [...] cz., była w rejestrze parcelowym z 1948 r. oznaczona jako "pastwisko", sąsiadujące od zachodu z parcelą pgr [...] (grunt leśny), od północy pgr [...] (łąka) oraz od południa z częścią pgr [...], "pastwisko"(w zakresie późniejszej [...] cz.) i dalej z pgr [...] (grunt "inny wolny od podatku"), za którym jeszcze dalej znajdował się park pałacowy

c. pgr [...] część, stanowiąca obecnie [...] cz., [...] cz. oraz [...] cz była w rejestrze parcelowym z 1948 r. oznaczona jako "rola", która od zachodu sąsiadowała z parcelą pgr [...] (pastwisko), [...] (łąka) i [...] (rola). Od południa granicę stanowiła pgr [...] "rola" (w zakresie późniejszej [...] cz.) i dalej pgr [...] (grunt "inny wolny od podatku"), za którym jeszcze dalej znajdował się park pałacowy, a także pgr [...], stanowiąca ogródek w bezpośrednim sąsiedztwie budynków umiejscowionych na pb [...].

Po wschodniej stronie pgr [...] znajdowała się pgr [...] (grunt "wolny od podatku"), pgr [...] (grunt wykorzystywany pod tory w zarządzie "P.") i wiele innych parcel stanowiących grunty rolne.

Minister wskazał, że położenie i przeznaczenie wskazanych gruntów bardzo dobrze obrazuje plan rozparcelowanego majątku prywatnego [...] w gminie [...], opracowany [...] czerwca 1946 r. przez mierniczego W.S., w oparciu o szkice mierniczych A. T. i L. G. z 1945 r., czyli z czasów zbliżonych do wejścia w życie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (13 września 1944 r.). Z powyższego planu wynika, że wskazane wyżej parcele gruntowe nr: [...],[...] i [...] stanowiły niezabudowaną rolę i łąkę. Również dominującą funkcją gruntów przyległych były grunty rolne (od strony północnej i wschodniej przed i za torami P.), oraz las od strony zachodniej. Jak wynika z zeznań świadka K. S., stwierdzającej, że "za budynkiem nadleśnictwa była ziemia hrabiego uprawiana rolniczo", należy uznać, że wskazane wyżej parcele gruntowe nr: [...], [...] i [...], nie tylko były ewidencyjnie ujęte jako użytki rolne (odpowiednio: "rola", "łąka" i "pastwisko"), ale również faktycznie były wykorzystywane jako użytki rolne. Utwierdzają w powyższym stwierdzeniu również zeznania kolejnego świadka G. B. wskazujące, że "Nadleśnictwo przed wojną to był ostatni budynek patrząc w kierunku [...], a dalej były puste pola hrabiego, były to tereny podmokłe". Nie można uznać za przesądzający w sprawie, jak wskazują w odwołaniu Spadkobiercy, wniosku adwokata H. z [...] lutego 1948 r. skierowanego do Sądu Grodzkiego w [...]., w którym ogólnie wskazano, że od zachodu sadyby mieszkalno-ogrodowej znajduje się "las, obecnie państwowy, od północy grunta rolno-folwarczne". Jak wykazano bowiem na podstawie szczegółowych dokumentów w sprawie obejmujących mapy (zwłaszcza plan rozparcelowanego majątku prywatnego [...]. w gminie [...]., opracowany [...] czerwca 1946 r. przez mierniczego W. [...]., w oparciu o szkice mierniczych A. T. i L. G. z 1945 r., czyli z czasów zbliżonych do wejścia w życie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, oraz dokumentację zawierającą wykaz synchronizacyjny zmian gruntowych z mapą do celów prawnych dla działki ewidencyjnej nr [...] w [...]., wykonaną przez geodetę J. B.), rejestr podatkowy i zeznania świadków, za budynkiem nadleśnictwa znajdowały się grunty rolne. Powyższy materiał dowodowy nie wskazuje, aby bezpośrednio za parcelą [...] znajdował się las, gdyż ten zlokalizowany był dopiero od parceli pgr [...], która nie jest objęta zakresem prowadzonego postępowania. Ponadto, w aktach sprawy nie znajdują się żadne inne dokumenty wskazujące, iż powyższe grunty nie były użytkowane rolniczo, bądź nie mogły być użytkowane rolniczo. Materiał dowodowy nie potwierdza zgodności uzasadnienia odwołania Spadkobierców z rzeczywistym stanem faktycznym jakoby "wnioskiem objęte były jedynie nieruchomości o charakterze miejskim, położone niemal w centrum miasta [...], zabudowane budynkami o charakterze mieszkalnym - willowym. Takie wille jak ta położona na przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] wznoszone były w myśl starożytnej idei współistnienia człowieka z przyrodą". Jak jednoznacznie wynika bowiem z zeznań świadka G. B. budynek Nadleśnictwa był przed wojną ostatnim budynkiem w [...] patrząc w kierunku [...], a dalej były jedynie puste pola. Wiarygodność powyższego zeznania potwierdza zwłaszcza plan rozparcelowanego majątku prywatnego [...] w gminie [...]., opracowany [...] czerwca 1946 r. przez mierniczego W. [...]., w oparciu o szkice mierniczych A. T. i L. G. z 1945 r., czyli z czasów zbliżonych do wejścia w życie dekretu o reformie rolnej - wskazujący, że za budynkiem Nadleśnictwa rzeczywiście były grunty rolne.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał uznać, w ocenie organu, że powyższe parcele stanowiły użytki rolne - wedle § 4 rozporządzenia wykonawczego, a ich lokalizacja i faktyczne wykorzystanie świadczą o tym, że były funkcjonalnie powiązane z częścią rolniczą majątku należącego do J. T.

Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że dawne parcele: pgr [...] - stanowiąca obecnie [...] cz. i [...] cz., pgr [...] - w granicach obecnej [...] cz. oraz pgr [...]- w granicach obecnych m. in. [...] cz., [...] cz. i [...] cz. - położone w [...]. (obręb [...].), jako posiadające rolny charakter - podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargi wnieśli Spadkobiercy oraz Nadleśnictwo.

Nadleśnictwo zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie

1. art. 1 ust. 2 dekretu o lasach poprzez przyjęcie, że przedmiotowe grunty nie zostały przejęte przez Skarb Państwa na podstawie w/w dekretu;

2. błędną interpretację istotnych dla sprawy decyzji z [...].11.2009 r., 26.03.2010 r. i wyroków WSA z 9.03.2011 r. oraz z 6.03.2015 r. przez co błędnie przyjęto, że przedmiotowe grunty nie zostały przejęte przez Skarb Państwa na podstawie dekretu o lasach a co za tym idzie przyjęcie, że nie należy umorzyć postępowania w tym zakresie;

3. naruszenie art. 6, 7 i 75 kpa poprzez nie przeprowadzenie prawidłowego postępowania, w szczególności wybiórcze przedstawienie decyzji, zeznań świadków i innych dowodów, na podstawie których została wydana przedmiotowa decyzja, a także nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety;

4. naruszenie art. 77 i 80 kpa poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia całego materiału oraz wydanie orzeczenia bez wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i pism archiwalnych;

5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu dokumentu w postaci protokołu przejęcia majątku leśnego na podstawie dekretu o przejęciu lasów z którego wynika, że nacjonalizacji na podstawie tegoż dekretu podlegała cala parcela [...] zajęta przez budynek administracji leśnej;

6. błąd w ustaleniu faktycznym, polegający na przyjęciu, że na pb [...] mieścił się budynek nadleśnictwa, budynek gospodarczy oraz drewniana szopa/stodoła.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik Skarbu Państwa [...] wniósł o uchylnie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Spadkobiercy decyzji Ministra zarzucili naruszenie :

1. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy w zakresie Nieruchomości, polegające na:

a) braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że będące przedmiotem wniosku Nieruchomości położone były w granicach administracyjnych miasta [...], nie służyły do produkcji rolnej i nie były związane funkcjonalnie z gospodarstwem rolnym, która nie była wykorzystywana przez właściciela majątku ziemskiego J. T. do produkcji rolnej i nie została wykorzystana na cele dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, określone w jego art. 1 ust. 2, a nie jak to błędnie organ II instancji ustalił stosując metody oceny materiału dowodowego i wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej niezgodne z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego;

b) pominięciu lub błędnym odczytaniu szeregu istotnych twierdzeń wniosku i załączonych do akt sprawy dokumentów, a w szczególności takich, jak:

- faktu iż przedmiotowa Nieruchomość nie była i nie mogła być wykorzystana na cele działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, a to w związku z faktem przekazania Nieruchomości w wyniku podziału resztówek majątku ziemskiego na rzecz Administracji Lasów Państwowych, co wynika z protokołu konferencji odbytej w dniu 2 kwietnia 1948 roku w sprawie ostatecznego planu rozdysponowania resztowki [...];

- błędnym ustaleniu przez organ w zaskarżonej decyzji charakteru Nieruchomości, tj. nieprawidłowym uznaniu, że z ww. Nieruchomość stanowiła użytki rolne w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia z dnia [...] marca 1945 roku;

- błędnym ustaleniu i braku rzetelnego odniesienia do całego, pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i arbitralnym przyjęciu, że Nieruchomość stanowiła nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym;

2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jej błędne uzasadnienie, a to pominięcie okoliczności wskazanych przez Wnioskodawców zarówno faktycznych, jak i prawnych oraz przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz oparcie decyzji w zaskarżonej części o okoliczności nie mające istotnego znaczenia w sprawie, a jednocześnie nie odniesienie się do dowodów i twierdzeń prawnych wskazanych przez Skarżących;

3. art. 77 § 4 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie faktu powszechnie znanego, a to, że majątek ziemski [...] J. T. stanowił majątek wybitnie leśny, a nie majątek rolny, w związku z czym Nieruchomości o funkcji mieszkalnej wraz z terenami przyległymi nie podlegały przejęciu na cele reformy rolnej;

4. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez orzeczenie w sposób odmienny niż w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, a to w decyzjach administracyjnych oraz wyrokach sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

5. niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 lit e) i ust. 2 w związku z art. 1 ust. 2 lit. a) - e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej wobec Nieruchomości, pomimo ich miejskiego, charakteru, błędne ustalenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż Nieruchomość stanowiła nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że Nieruchomość spełniała przesłanki z powołanych przepisów dekretu i została przeznaczona na cele określone w tym dekrecie, skoro Nieruchomość ta została przekazana Lasom Państwowym, co potwierdził w Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dwukrotnie w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r.;

6. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3009/14 i błędne uznanie, że parcele gruntowe pgr nr [...] część, [...], [...] część w granicach odpowiadających aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...],[...],[...] objętych księgą wieczystą nr KRI [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...]. Wydział Ksiąg Wieczystych zostały przejęte na cele dekretu określone w art. 1 ust. 2 lit. a-e), a w konsekwencji, że przeszły na własność skarbu państwa.

Z uwagi na powyższe Spadkobiercy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w punkcie 2 to jest rozstrzygającym o popadaniu parcel [...],[...] i [...] pod działanie dekretu o reformie rolnej i o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. sąd połączył sprawy będące następstwem wniesienia powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sąd zobowiązał strony postępowania do złożenia do akt sprawy protokołu przekazania z dnia 10 maja 1946 r. oraz dopuścił z niego dowód uznając jednocześnie, przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu za zbyteczne (art. 113 § 2 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Obie skargi są niezasadne, dlatego podlegały oddaleniu.

Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznawana była na skutek uchylenia przez tutejszy sąd wyrokiem z dnia z 6 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3009/14 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2014 r. Oznacza to, że z mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w powyższym wyroku wiązały organ, a obecnie wiążą sąd rozpoznający skargi.

W wyroku z dnia 6 marca 2015 r. sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę w decyzji z dnia 16 maja 2011 r. i wprost wskazał, że parcela katastralna pb nr [...] oraz parcela katastralna pgr nr [...] część mieszczące się w granicach części aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] pol., obecnie w [...]. nie stanowiły nieruchomości ziemskiej w rozumieniu przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – bowiem jak słusznie wskazał organ, nie służyły one działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej oraz nie były w jakikolwiek sposób funkcjonalnie powiązane z częścią rolną majątku ziemskiego "[...]". Fakt, iż na terenie parceli pb nr [...] znajdował się budynek gospodarczy i szopa/stodoła (stanowiąc część składową parceli) nie przesądza o charakterze ziemskim nieruchomości. Wykorzystanie budynku gospodarczego nie miało bowiem związku z prowadzeniem działalności rolniczej majątku ziemskiego "[...]". Ponadto, część majątku wykorzystywana do produkcji rolnej mogła prawidłowo funkcjonować bez części nieruchomości zabudowanej budynkiem nadleśnictwa (tj. parcela pb [...] i otaczającą ją pgr nr [...] cz.) i odwrotnie.

W toku postępowania prowadzonego na skutek wydania powyższego wyroku nie został zgromadzony żaden dodatkowy materiał dowodowy pozwalający na dokonanie odmiennych ustaleń faktycznych niż te przyjęte i zaaprobowane przez tutejszy sąd w wyroku z dnia 6 marca 2015 r. Sąd rozpoznający sprawę wyjaśnia w tym miejscu, że takim dowodem nie może być protokół przejęcia majątku [...] z dnia [...] maja 1946 r. Powyższy dokument stanowił podstawę rozstrzygnięcia Wojewody, co wynika z treści jego decyzji z dnia [...] maja 2011 r., zatem podlegał już ocenie sądu w toku postępowania zakończonego wydaniem wyroku z dnia 6 marca 2015 r. Okoliczność, że nie został on dołączony do akt administracyjnych przekazanych obecnie sądowi przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, co skutkowało koniecznością zobowiązania stron do jego przedłożenia, nie oznacza jednak, iż sąd obecnie rozpoznający sprawę mógł dokonać odmiennej oceny ustaleń faktycznych poczynionych na jego podstawie przez sąd rozpoznający sprawę w dniu 6 marca 2015 r.

Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną, dokonane przez Ministra w zaskarżonej decyzji w zakresie nie podpadania pod dekret o reformie rolnej pb nr [...] oraz pgr nr [...]cz.

Tak więc zarzuty skargi wniesionej przez Nadleśnictwo w zakresie dotyczącym ustalenia, że opisane wyżej parcele nie podpadały pod działanie dekretu o reformie rolnej uznać należy za niezasadne. Sąd rozpoznający sprawę jeszcze raz podkreśla w tym miejscu, że fakt nie podpadania powyższych parcel pod działanie dekretu o reformie rolne jak również kwestie faktyczne dotyczące rodzaju zabudowy znajdującej się na tych parcelach przesądzone zostały już wyrokiem tutejszego sądu z dnia 6 marca 2015 r. Poczynienie odmiennych ustaleń stanowiłoby naruszenie art. 153 p.p.s.a.

Okoliczność, że decyzja Ministra z dnia [...] sierpnia 2014 r, została uchylona wyrokiem tutejszego sądu, obligowała organ w pierwszej kolejności do wykonania zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku, to jest do zbadania, czy w stosunku do parceli gruntowej [...] miał zastosowanie dekret o lasach, co oznaczałoby konieczność umorzenia postępowania, jak również do podjęcia działań mających na celu merytoryczne rozpoznanie sprawy – sąd wyjaśnił bowiem, że uchylenie decyzji spowodowane było naruszeniem przez organ art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie sądu obecnie rozpoznającego sprawę, Minister wydając decyzję z dnia [...] października 2015 r. zrealizował zalecenia sądu.

Minister rozpoznając sprawę jako organ odwoławczy, przeanalizował kwestie związane z oznaczeniem ewidencyjnym działek będących przedmiotem wniosku.

Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji, które sąd w tym zakresie w pełni podziela, wynika, że działki objęte wnioskiem wchodziły w skład działki [...], która już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji podzielona została na działki [...],[...] i [...]. W konsekwencji, analizując znajdujące się w aktach administracyjnych opracowania sporządzone przez geodetę uprawnionego J.B. (z dnia [...] czerwca 2015 r.) oraz opracowanie sporządzone [...] lutego 2010 r. przez geodetę uprawnionego J. Z., przedstawiające zmiany w oznaczeniach ewidencyjnych działek, należy mieć na względzie, że terytorialny zasięg działek objętych wnioskiem Spadkobierców, ograniczony jest do działki [...].

Minister wyjaśnił również z jakich przyczyn uznaje, że parcela [...] nie była objęta działaniem dekretu o lasach. Organ drugiej instancji powołał się w tym zakresie na plan rozparcelowanego majątku prywatnego [...] z dnia [...] czerwca 1946 r., z którego wynika, że parcela [...] była oznaczona pierwotnie jako parcela [...], jak również na uchwałę Sądu w [...]. z dnia [...] lutego 1947 r. w której wyjaśniono, że w wyniku dokonania parcelacji wydzielono m.in. działkę nr [...]. Organ podkreślił również, że działka [...] znajdowała się w środku innych parcel należących do rodziny [...], które zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej, nie ma więc podstaw do twierdzenia, aby inny los dotyczył tej działki.

Sąd rozpoznający sprawę powyższe ustalenia faktyczne poczynione przez organ drugiej instancji w pełni podziela i przyjmuje za podstawę dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Zarówno Spadkobiercy jak i Nadleśnictwo kwestionują decyzję Ministra w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję Wojewody ustalającą, że parcele katastralne pgr nr [...] cz., [...], [...] - podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Przyczyny dla których decyzja Ministra kwestionowana jest w tym zakresie przez obu skarżących są jednak różne :

a. Spadkobiercy dążą do wykazania, że przedmiotowe parcele nie były wykorzystywane dla celów produkcji rolnej i pozostawały bez związku z rolniczą częścią majątku.

b. Nadleśnictwo dąży do wykazania, że parcele te przejęte zostały na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o lasach.

Odnosząc się do argumentacji Spadkobierców wskazać należy co następuje :

Sam fakt położenia parcel na terenie miasta nie decyduje jeszcze o tym, że nie mogły one podpadać pod działanie dekretu o reformie rolnej. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu (wydanych w sprawach w których stroną byli Spadkobiercy), z których wynika, że samo położenie nieruchomości w granicach miasta nie oznacza, że nie mogły one mieć charakteru rolnego i po spełnieniu koniecznych przesłanek podpadać pod działanie dekretu o reformie rolnej (wyroki z dnia 10 grudnia 2015 r. I SA/Wa 1153/15 z dnia 17 lipca 2015 r. I SA/Wa 3110/14, z dnia 31 marca 2015 r. I SA/Wa 2045/14). Sąd wskazuje, że w świetle ustawodawca przedwojennego (wbrew twierdzeniom Spadkobierców), za nieruchomości ziemskie mogły być uznane również nieruchomości położone na terenie miast (art. 24 ustawy z dnia 29 kwietnia 1925 r. o rozbudowie miast - Dz.U. nr 51, poz. 346).

Dodatkowo wskazać należy na okoliczność, na którą zwrócił uwagę tutejszy sąd w wyroku z dnia 10 grudnia 2015 r. to jest na specyfikę jaką charakteryzowało się przed wojną i tuż po wojnie miasto [...] gdzie tereny stricte miejskie niejako przenikały się z ternami rolnymi.

Wobec powyższego, dla oceny, czy objęte wnioskiem parcele gruntowe miały charakter ziemski czy też nie i czy podpadały pod działanie dekretu o reformie rolnej konieczne było ustalenie nie tylko ich położenia ale i ich faktycznego wykorzystania.

Odmiennie niż w sprawach zakończonych przywołanymi wyżej wyrokami, parcele [...],[...] i [...] nie znajdowały się w centrum miasta [...]. Z zeznań świadków wynika, że budynek Nadleśnictwa był ostatnim przed wojną budynkiem patrząc w kierunku [...], za którym rozciągały się pola. Organ wyjaśnił, że przedmiotowe pracele oznaczone były jako łąki (pgr [...]), pastwisko (pgr [...] ) i rola (pgr [...]). Parcele te sąsiadowały z innymi parcelami o charakterze rolnym, co szczegółowo opisane zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dokonując ustalenia charakteru przedmiotowych parcel organ odwołał się również do zeznań świadków. Spadkobiercy kwestionowali w tym zakresie ustalenia organu podnosząc, że jak wynika z zeznań G.B. rozciągające się za budynkiem Nadleśnictwa puste pola hrabiego to tereny podmokłe. Opierając się na powyższym fragmencie zeznań, Spadkobiercy wywodzili, że w związku z tym nieruchomości te nie mogły służyć produkcji rolnej. W ocenie sądu stanowisko Spadkobierców jest jednak w tym zakresie niezasadne – rolnicze wykorzystywanie tych terenów potwierdziła świadek K.S., która przesłuchana w dniu [...] listopada 2006 r. wskazała wprost, że za budynkiem nadleśnictwa była ziemia hrabiego uprawiana rolniczo.

Podniesiony w skardze argument przekazania nieruchomości Lasom Państwowym nie może przesądzać o niepodpadaniu nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej. Dla ustalenia czy nieruchomość podpadała czy nie podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej nie ma bowiem znaczenia kwestia późniejszego jej wykorzystania.

Końcowo sąd zwraca uwagę, że nie można ustaleń dotyczących charakteru i sposobu wykorzystania parcel [...] i [...] przenosić na charakter i sposób wykorzystania parcel [...], [...] i [...]. Te ostatnie, jak wynika z opracowań sporządzonych przez geodetów nie stanowiły zwartej całości z parcelami [...] i [...], oddzielone od nich były parcelą [...].

Sąd podkreśla w tym miejscu, że przywołany w skardze wyrok tutejszego sądu z dnia 31 marca 2015 r. I SA/Wa 20145/14 wydany został w odmiennym stanie faktycznym. Dotyczył on bowiem ustalenia nie podpadania pod działanie dekretu o reformie rolnej niewielkich działek gruntu, położonych w centrum miast, blisko miejskiego rynku, zabudowanych budynkami o charakterze mieszkalnym, wykorzystywanych jako miejsce prowadzenia praktyki lekarskiej (pb nr [...]), sklep składnicy kółek rolniczych i budynek mieszkalny "stary dwór" (pb nr [...]). Pozostałe parcele znajdowały się, jak wynika z uzasadnienia cytowanego wyroku, w bezpośrednim otoczeniu opisanych wcześniej budynków, oddzielone od innych gruntów terenami kolejowymi oraz drogami.

Wobec powyższego zarzuty podniesione w skardze Spadkobierców uznać należało za niezasadne.

Odnosząc się do skargi Nadleśnictwa wskazać należy co następuje :

Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organ drugiej instancji z których wynika, że parcele objęte wnioskiem nie zostały przejęte przez Skarb Państwa na podstawie dekretu o lasach.

Nadleśnictwo na poparcie swojego stanowiska powołało się na wpis w księdze wieczystej KW [...], zgodnie z którym podstawę wpisu prawa własności stanowiły protokół przejęcia i przekazania z [...] maja 1946 r. ustawa o lasach oraz protokół zdawczo –odbiorczy z [...] stycznia 1995 r.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że sam fakt wpisania Skarbu Państwa jako właściciela określonych nieruchomości nie przesądza jeszcze o tym, w jakim trybie nastąpiło nabycie prawa własności. Domniemanie z art. 3 u.k.w.i.h. obejmuje bowiem wyłącznie kwestię zgodności prawa jawnego wpisanego do księgi z rzeczywistym stanem prawnym, natomiast kwestia czy Skarb Państwa stał się właścicielem spornych nieruchomości na podstawie dekretu o lasach czy też na podstawie dekretu o reformie rolnej, nie jest przesądzona samym faktem wpisania tego podmiotu jako właściciela w dziale II księgi wieczystej.

Znaczna część uzasadnienia skargi poświęcona została wykazaniu, że na podstawie dekretu o lasach przejęte zostały pgr [...] i [...] wraz z budynkiem mieszkalnym w którym zamieszkiwał J.P., określany również mianem budynku nadleśnictwa. Ustosunkowując się do tych zarzutów wyjaśnić należy, że w wyroku z dnia 6 marca 2015 r. tutejszy sąd przesądził, że powyższy budynek nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej. Jednocześnie z uzasadnienia sądu wynika, iż w jego ocenie do wyjaśnienia pozostała wyłącznie kwestia, czy działka [...] podlegała działaniu dekretu o lasach. Wobec powyższego, zarzuty Nadleśnictwa zmierzające do wykazania, że pgr [...] i [...]wraz z budynkiem mieszkalnym w którym zamieszkiwał J.P. podpadały pod działanie dekretu o lasach uznać należy za zmierzające do podważenia ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku tutejszego sądu.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że przywoływany przez Nadleśnictwo protokół przekazania z dnia [...] maja 1946 r. nie wymienia szczegółowo parcel nim objętych. Natomiast zarówno w zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...]. z dnia [...] stycznia 1947 r jak i w uchwale z dnia [...] lutego 1947 r. Sądu Rejonowego w [...] wprost wymieniono parcele [...],[...] i [...] oraz [...], jako przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o reformie rolnej. Wobec powyższego znajdujące się w aktach sprawy pisma Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia [...] marca 1948 r. i z dnia [...] lutego 1948 r., czy też wniosek adw. H. z marca 1948 r. nie mogą zostać uznane za dokumenty potwierdzające przejęcie opisanych wyżej nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie dekretu o lasach.

Jeżeli chodzi o działkę [...] – jak już wyżej wskazano, wykonując zalecenia zawarte w wyroku z dnia 6 marca 2015 r. organ ustalił, iż działka ta objęta była działaniem dekretu o reformie rolnej, powołując się na treść uchwały Sądu Rejonowego w [...]., opracowania geodezyjne oraz fakt położenia działki, a sąd rozpoznający sprawę ustalenia organu w tym zakresie w pełni podzielił.

Nadleśnictwo podnosiło również, że w sprawie nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego geodety. Zarzut ten uznać należy za niezasadny, w aktach administracyjnych znajdują się opracowania sporządzone przez geodetę uprawnionego J. B. (z dnia [...] czerwca 2015 r.) oraz opracowanie sporządzone [...] lutego 2010 r. przez geodetę uprawnionego J. Z. Opracowania te nie były kwestionowane w toku postępowania administracyjnego przez Nadleśnictwo, również w skardze nie zostały podniesione w stosunku do nich żadne konkretne zarzuty.

Nadleśnictwo powoływało się na ustalenia wynikające z wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] września 2006 r. [...]. Sąd rozpoznający sprawę wyjaśnia, że wyrok ten dotyczył innych parcel gruntowych niż objęte decyzją z dnia [...] października 2015 r. i wydany został w ramach sprawy o wydanie określonych w nim nieruchomości. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego, Spadkobiercy nie wykazali, że nieruchomości objęte pozwem nie zostały przejęte na cele reformy rolnej, przy czym wykazanie to winno polegać na przedstawieniu decyzji administracyjnej wydanej w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego (str. 9-10 uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego).

Podniesiona w końcowej części uzasadnienia skargi kwestia nie odpowiadania majątku z 1921 r. majątkowi z 1945 i 1946 r. gdyż dokonano dobrowolnej parcelacji pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazać również należy, że wbrew stanowisku zawartemu w ostatnim akapicie skargi, Minister rozstrzygnął tym, czy nieruchomości podpadały pod działanie dekretu o reformie rolnej, a jedynie w zakresie działki [...] zbadał, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego sądu z dnia [...] marca 2015 r. czy działka ta nie podpadała pod działanie dekretu o lasach - gdyż ustalenie takiej okoliczności, jak wskazał sąd, obligowałoby organ do umorzenia postępowania.

Końcowo sąd wskazuje, że nie podziela stanowiska Nadleśnictwa co do wybiórczego przedstawienia dowodów przez Ministra. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się szczegółowo do argumentów podnoszonych zarówno przez Spadkobierców jak i Nadleśnictwo, w tym do przywołanych przez ten ostatni podmiot pism z [...] lipca 1945 r. oraz [...] marca 1946 r.

Nadleśnictwo powoływało się również na błędną interpretację istotnych dla sprawy decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. [...] marca 2010 r. i wyroku WSA z dnia 9 marca 2011 r.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że Minister decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 154 K.p.a, którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Ministra z dnia [...] maja 2005 r., to jest decyzji uchylającej w całości decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji.

Postępowanie prowadzone przez Wojewodę i zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczyło następujących parcel katastralnych : [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. uznał, że opisane wyżej parcele podpadały pod działanie dekretu o reformie rolnej. Następnie Minister uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie w sprawie uznając, że brak jest podstaw do prowadzenia w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego postępowania mającego na celu ustalenie podpadania powyższych nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej.

Decyzja Ministra dnia [...] marca 2010 r. uchylona została przez tutejszy sąd wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. IV SA/Wa 74/11, następnie jednak NSA wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1389/11 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że rolą sądu rozpoznającego sprawę winna być ocena czy słuszny jest pogląd Ministra, (1) iż decyzja z dnia 5 maja 2005 r. umarzająca postępowanie nie stwarza uprawnień w sferze prawa materialnego i co do zasady może zostać zmieniona w trybie art. 154 K.p.a. oraz, (2) czy umorzenie postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – jak uznał Minister – nie stanowi przeszkody do ponownego złożenia wniosku w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Po wydaniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r. Spadkobiercy cofnęli skargę wyjaśniając, że w całości akceptują pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym mogą występować z ponownym wnioskiem w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego, co skutkowało umorzeniem postępowania sądowego postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. I SA/Wa 219/13.

Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko, zgodnie z którym umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego na skutek przyjęcia wykładni przedstawionej przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia z dnia 1 marca 2010 r. P 107/08 stwierdzającym brak kompetencji organów administracji do orzekania czy dana nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. 3 dekretu nie pozbawia zainteresowanej strony możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o ustalenie, czy nieruchomość ta podpadała pod działanie dekretu czy też nie. Sąd przypomina w tym miejscu, że po wydaniu cytowanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego pojawiły się wątpliwości co do trybu orzekania w sprawach dotyczących podpadania nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej, jednak przesądzone one zostały uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06. Decyzja umarzająca postępowanie administracyjne nie powoduje powstania praw i obowiązków i nie przesądza o sytuacji prawnej danego podmiotu, wobec czego fakt jej wydania nie pozbawia strony możliwości ponownego wystąpienia z żądaniem ukształtowania jej sytuacji prawnej (o ile żądaniu strony nie stoi na przeszkodzie przepis szczególny).

Nadleśnictwo w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. (data wpływu do akt 16 marca 2016 r.) wniosło o dopuszczenie dowodu z wykazu parcel katastralnych z porównaniem działek ewidencyjnych wraz z badaniem wykazów hipotecznych, wymienionych w postanowieniu Ministra do sprawy [...] z [...] listopada 2006 r. na okoliczność powierzchni i składu nieruchomości stanowiących gospodarstwo leśne podlegające nacjonalizacji.

Powyższy wniosek złożony został już po zamknięciu rozprawy. Zgodnie z art. 133 § 2 p.p.s.a. sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, stosownie natomiast do paragrafu 3 cytowanego artykułu otwarcie rozprawy jest obligatoryjne, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.

Załączone przez Nadleśnictwo do pisma z dnia [...] marca 2016 r. dokumenty, to jest wykaz prace katastralnych z porównanie do działek ewidencyjnych wraz z badaniem wykazów hipotecznych, sporządzony [...] stycznia 2007 r. wskazuje jedynie liczbę porządkową parcel, ich charakter, liczbę k.m. oraz jakim działkom ewidencyjnym odpowiadała dana parcela w dacie sporządzania wykazu. Informacje te nie potwierdzają jednak postawionej we wniosku dowodowym tezy, że parcele objęte wykazem stanowiły gospodarstwo leśne podlegające nacjonalizacji. Dodatkowo wskazać należy, że informacje zawarte w powyższym wykazie pokrywają się z danymi zawartymi w wykazie synchronizacyjnym zmian gruntowych sporządzonym [...] czerwca 2015 r. przez geodetę uprawnionego J.B. oraz opracowaniem sporządzonym [...] lutego 2010 r. przez geodetę uprawnionego J.Z.

Wobec powyższego, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, złożony przez Nadleśnictwo wniosek dowodowy nie prowadził do wykazania istotnych okoliczności, zatem zarówno podstaw do otwarcia rozprawy jak i do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione przez Nadleśnictwo i Spadkobierców za niezasadne, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił obie skargi.