Postanowienie NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SAB/Sz 64/01
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2002-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 109 poz. 1157
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 16 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 241
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Rodzaj informacji podlegających udostępnieniu ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 109 poz. 1157/. Zestawienie tego katalogu, określającego granice przedmiotowe informacji z treścią art. 5 ust. 1, prowadzi do wniosku, że udostępnienie informacji nie dotyczy każdej informacji rozumianej jako pewna wiedza, wiadomość o środowisku i jego ochronie /co jest dobrem o charakterze niematerialnym/, lecz że udostępnieniu podlega tylko taka informacja, która jest utrwalona na przewidzianym w ustawie nośniku informacji i dotyczy wskazanego w ustawie przedmiotu, a przy tym znajduje się w posiadaniu organu administracji publicznej.

2. Niedopuszczalna jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu w przedmiocie wniosku toczącym się w trybie przepisów 241-247 Kpa, gdyż załatwienie wniosku, o jakim mowa w art. 241 Kpa nie wymaga wydania decyzji lub postanowienia wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jak też nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w pkt 4 tego przepisu.

TEZY

1. Rodzaj informacji podlegających udostępnieniu ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 109 poz. 1157/. Zestawienie tego katalogu, określającego granice przedmiotowe informacji z treścią art. 5 ust. 1, prowadzi do wniosku, że udostępnienie informacji nie dotyczy każdej informacji rozumianej jako pewna wiedza, wiadomość o środowisku i jego ochronie /co jest dobrem o charakterze niematerialnym/, lecz że udostępnieniu podlega tylko taka informacja, która jest utrwalona na przewidzianym w ustawie nośniku informacji i dotyczy wskazanego w ustawie przedmiotu, a przy tym znajduje się w posiadaniu organu administracji publicznej.

2. Niedopuszczalna jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu w przedmiocie wniosku toczącym się w trybie przepisów 241-247 Kpa, gdyż załatwienie wniosku, o jakim mowa w art. 241 Kpa nie wymaga wydania decyzji lub postanowienia wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jak też nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w pkt 4 tego przepisu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Artura S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. w przedmiocie udzielenia informacji o ochronie środowiska postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 kwietnia 2001 r. Artur S. wezwał "w interesie społecznym" Burmistrza Gminy i Miasta W. do udzielenia mu wyczerpujących informacji na temat działań podejmowanych przez Gminę a mających na celu ochronę środowiska na obszarze bezpośrednio przylegającym do granic Wolińskiego Parku Narodowego we wsi W.

W szczególności domagał się wyjaśnienia;

- dlaczego wydano pozwolenie na wycinkę olbrzymich olch /średnica pnia około 80 cm/ na działce gminnej znajdującej się pomiędzy działką nr 12/2 obręb W., a jeziorem W. /Woliński Park Narodowy/ w odległości kilku metrów od granic parku,

- dlaczego drewno tartaczne z tych drzew zostało przekazane Państwu T., czyli stosunkowo zamożnym mieszkańcom wsi a nie osobom korzystającym z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej /np. na remonty dowodów czy innych budowli/?

- co Gmina zrobiła w sprawie usunięcia skażeń z dołu chłonnego na działce Państwa T. i dlaczego wbrew obowiązkowi z art. 304 par. 2 Kpk /Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555 ze zm./ nie zawiadomiła, o fakcie istnieniu takiego dołu, Prokuratury?

- Dlaczego Burmistrz podpisał anulowane na jego wniosek, pozwolenie na użytkowanie szamba na działce Państwa T. bez wcześniejszego nałożenia obowiązku usunięcia skutków dotychczasowych skażeń fekaliami?

- Dlaczego Gmina nie nakazała przeprowadzenia stosownych badań wpływu, skażenia z dołu chłonnego na działce 12/2 /własność Państwa T./ na otaczające ujęcia wody, z których korzystają mieszkańcy wsi W.?

Wnioskodawca wskazał, że odpowiedź, której oczekuje stanowiła będzie podstawę publikacji prasowej, którą przygotowuje.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2001 r. zastępca Burmistrza Gminy i Miast W. poinformował Artura S., że w sprawie wycinki olch wydana została decyzja ostateczna (...) z dnia 27 stycznia 1997 r., a działka Nr 12 położona w W., na której rosły przedmiotowe drzewa nie stanowi mienia komunalnego, lecz własność Ryszarda T.

W dniu 19 maja 2001 r. Artur S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. skargę na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta W. podnosząc jednocześnie zarzut obrazy art. 35 par. 3 Kpa w sprawie braku wyczerpującej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 3 kwietnia 2001 r.

Wskazał, że odpowiedź udzielona mu przez zastępcę Burmistrza porusza jedynie część incydentalną jego wezwania i nie udziela odpowiedzi na zasadniczy wniosek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. na podstawie art. 231 w związku z art. 229 pkt 3 Kpa przekazało tę skargę do Rady Miasta i Gminy W.

Rada Miejska w W. uchwałą z dnia 30 czerwca 2001 r. (...) podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ w związku z art. 229 pkt 3 Kpa uznała skargę za bezzasadną.

W uzasadnieniu Uchwały Rada Miasta wskazała, że dokonała szczegółowej analizy akt przedmiotowej sprawy, zawierających stanowiska: Burmistrza Gminy i Miasta W., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.-P., (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sz. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. i stwierdziła, że uwzględniając żądanie skarżącego, pismem z dnia 24 kwietnia 2001 r. (...) poinformowano go, że sprawa wycięcia drzew i zagospodarowania pozyskanego drzewa została załatwiona ostateczną decyzją burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia 27 stycznia 1997 r. (...).

Rada wyjaśniła, że druga sprawa, stanowiąca przedmiot zainteresowania Artura S., dotyczy wydania pozwolenia Ryszardowi T. na użytkowanie bezodpływowego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe, usytuowanego na działce nr 12/2, położonej we wsi W. W tym zakresie została podjęta decyzja ostateczna Burmistrza Gminy i Miasta W., z upoważnienia Starosty P.-K., z dnia 14 maja 2001 r. (...). Decyzja ta wydana została po przeprowadzeniu bardzo kazuistycznego postępowania dowodowego na szczeblu powiatowego i wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego.

Mając na uwadze powyższe Rada Miejska stwierdziła, że skarga Artura S. z dnia 9 maja 2001 r. złożona w trybie art. 229 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta W., w omawianych wyżej sprawach, jest bezzasadna. Treść tej uchwały wraz z uzasadnieniem oraz z pismem przewodnim z dnia 6 lipca 2001 r., została doręczona Arturowi S.

W dniu 24 lipca 2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga Artura S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. Skarżący podniósł w niej zarzut obrazy art. 35 par. 3 Kpa i art. 4 ustawy z dnia 9 listopada o dostępie do informacji o środowisku i wniósł o "przywrócenie obowiązującego porządku prawnego".

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zarzut bezczynności organu jest bezzasadny, bowiem skarżący uzyskał wyczerpujące wyjaśnienia w piśmie z dnia 24 kwietnia 2001 r. oraz w uzasadnieniu uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia 30 czerwca 2001 r.

W toku rozprawy skarżący oświadczył, że zwracając się do Burmistrza o udzielenie informacji dotyczącej trzech ostatnich punktów zawartych we wniosku z 3 kwietnia 2001 r. jako mieszkaniec gminy miał interes w uzyskaniu informacji. Nie zgadza się z potraktowaniem jego wniosku jako składanego w trybie skarg i wniosków, ponieważ uważa, że jego pytanie było oparte na ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć jaki był przedmiot sprawy administracyjnej, bowiem od tej kwestii zależne było stanowisko co do dopuszczalności skargi na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta W.

W ocenie Sądu potraktowanie pisma Artura S. z dnia 3 kwietnia 2001 r. przez organ administracji publicznej, jako wniosku wniesionego w trybie art. 241 kpa było prawidłowe. Chybiony okazał się bowiem stawiany w skardze zarzut obrazy art. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 109 poz. 1157/ zwanej w dalszej części niniejszych motywów ustawą o dostępie do informacji o środowisku.

Przepis ten stanowi, że każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. W świetle treści wyżej przytoczonej normy prawnej, którą należy interpretować w zgodzie z pozostałymi przepisami ustawy, brak jest podstaw do uznania, że skierowane przez skarżącego do Burmistrza Gminy i Miasta W. "wezwanie" o udzielenie informacji stanowi de facto wniosek o udostępnienie informacji o jakiej mowa w ustawie o dostępie do informacji o ochronie środowiska.

Ustawa ta w art. 2 zawierającym słowniczek definiujący użyte w niej wyrażenia nie określa wprawdzie co należy rozumieć przez informację o środowisku i jego ochronie, jednakże nie oznacza to, że jej zakres przedmiotowy jest nieograniczony. Rodzaj informacji podlegających udostępnieniu ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy. Zwrócić należy uwagę na to, że w zawartym w art. 5 ust. 2 katalogu informacji podlegających udostępnieniu wymienione są w odniesieniu do określonych kategorii przepisów dotyczących środowiska i jego ochrony, wnioski o wydanie decyzji, decyzje, zezwolenia, wykazy, dokumenty, pozwolenia, zgody, polityki, strategie, plany, programy oraz ich projekty, postanowienia, wskazania lokalizacyjne, raporty, analizy, dokumentacje, wyniki prac badawczych i studyjnych. Ponadto udostępnieniu podlegają z mocy art. 5 ust. 3 także inne, informacje w postaci dokumentów, danych gromadzonych w szczególności w formie pisemnej, wizualnej, fonicznej i baz danych na nośnikach, dotyczące określonych w pkt od 1-6 zagadnień.

Zestawienie tego katalogu określającego granice przedmiotowe informacji z treścią art. 5 ust. 1, który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane udostępnić każdemu informacje o środowisku i jego ochronie znajdujące się w ich posiadaniu, prowadzi do wniosku, że udostępnienie informacji nie dotyczy każdej informacji rozumianej jako pewna wiedza, wiadomość o środowisku i jego ochronie /co jest dobrem o charakterze niematerialnym/, lecz że udostępnieniu podlega tylko taka informacja, która jest utrwalona na przewidzianym w ustawie nośniku informacji i dotyczy wskazanego w ustawie przedmiotu, a przy tym znajduje się w posiadaniu organu administracji publicznej. Treść pytań postawionych przez skarżącego w piśmie z dnia 3 kwietnia 2001 r. przeczy w sposób oczywisty tezie, iż złożył on wniosek o udostępnienie informacji w rozumieniu ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku, skoro załatwienie jego wniosku wymagało "wytworzenia" informacji poprzez udzielenie przez organ, w oparciu o posiadaną wiedzę wynikającą z analizy akt konkretnych spraw administracyjnych, pisemnej odpowiedzi mającej stanowić - wedle oczekiwań wnioskodawcy - wytłumaczenie się organu z podjętych lub nie podjętych w tych sprawach działań z zakresu ochrony środowiska.

Powyższa konkluzja prowadzi do stwierdzenia, że załatwienie przez Burmistrza Gminy i Miasta W. wniosku Artura S. jako sprawy podlegającej rozpatrzeniu w trybie przepisów działu VII, rozdziału 3 z zatytułowanego: "Wnioski" /art. 241-247/ Kodeksu postępowania administracyjnego było zgodne z prawem.

W myśl art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4.

Art. 16 ust. 1 pkt 1-4 stanowi natomiast, że "Sąd orzeka w sprawach skarg na:

1/ decyzje administracyjne,

2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty,

3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku

wynikającego z przepisów prawa".

Załatwienie wniosku, o jakim mowa w art. 241 Kpa nie wymaga wydania decyzji lub postanowienia wskazanych w pkt 1-3 wyżej cytowanego przepisu ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak też nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w pkt 4 tego przepisu.

Wynika z tego, że niedopuszczalna jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu w przedmiocie wniosku toczącym się w trybie przepisów 241-247 Kpa. Należy wyjaśnić, że wdrożenie przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie, postępowania skargowego, do czego uprawniony był on z mocy art. 246 kpa i rozpoznanie skargi przez właściwy organ tj. Radę Miejską W. /art. 229 pkt 3 Kpa/ również nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu.

Postępowanie skargowe kończy się bowiem także czynnością materialno-techniczną, jaką jest w myśl art. 238 par. 1 Kpa - zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, a czynności takie, jak już to zostało wskazane wyżej, nie mieszczą się w kategorii czynności wymienionych w art. 16 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Z tych względów, uznając, że skarga na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. w przedmiocie wniosku podlegającego rozpoznaniu w trybie przepisów działu 3 Rozdziału VIII Kpa jest niedopuszczalna, Sąd na podstawie art. 27 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skargę tę odrzucił.