Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2829/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty różnicy w opłatach czynszowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] postanowił wypłacić J. G. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od dnia 1 lipca 2001r. do dnia 30 marca 2002r.

Za podstawę wyliczeń przyjął stawkę czynszu za 1 m 2 powierzchni użytkowej lokalu wyliczoną przez zarządcę budynku 2,80 zł / m 2 ( na podstawie zawiadomienia z dnia 01 stycznia 2001 r.) oraz stawkę bazową 2,10 zł / m2 ( na podstawie § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie czynszu najmu lokali mieszkalnych SW , opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnic czynszowych - Dz. U. Nr 99 poz. 897 ). Wyliczona różnica w stawkach czynszowych wyniosła ( 2,80 zł - 2,10 zł = 0,70 zł.) zaś wyliczona miesięczna różnica w opłatach czynszowych wyniosła 0,70 zł / m 2 x 66,40 m 2 = 46,48 zł ( na podstawie § 3 ust. 2 w/w Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r.

W uzasadnieniu podał, że J. G. zajmuje lokal mieszkalny przy ul [...] w W . Lokal ten nie jest w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej Służby Więziennej lecz wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy W. Zgodnie z powołanym rozporządzeniem - w związku z opłacaniem czynszu oraz opłat niezależnych od właściciela , określonych w art. 2 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. Nr 71 poz. 733 ) , z zastrzeżeniem art. 9 ust. 6 tej ustawy - nabywa on prawo do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych . Różnica ta obliczana jest jako iloczyn kwoty wynikającej z różnicy pomiędzy stawką czynszu za 1m2 powierzchni użytkowej lokalu ( wyliczonej przez zarządcę budynku mieszkalnego ) a stawką bazową i powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu mieszkalnego , wyrażonej w metrach kwadratowych nie większej jednak niż górna granica powierzchni mieszkalnej określonej w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przysługującej osobie uprawnionej. Stawka za 1 m2 m powierzchni użytkowej lokalu określonej przez zarządcę wynosi 2,80 zł ( zgodnie z zawiadomieniem o zmianie opłat obowiązujących od 01 lutego 2001 r.) . Stawka bazowa wynosi 2,10 zł za 1 m2 ( określona w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r.) . Różnica między tymi stawkami wynosi 0,70 zł . Powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przez uprawnionego wynosi 70,43 m2 lecz do określenia różnicy czynszowej przyjmuje się powierzchnię nie większą niż określoną w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. J.G. posiada uprawnienia do 4 norm powierzchni mieszkalnej ( 3 osoby uprawnione z art. 86 ustawy o SW + dodatkowa norma z tytułu zajmowanego stanowiska specjalisty ). Jednostkowa norma wynosi 10 m2 ( 4 razy 10 m2 = 40 m2 ) . Uzyskaną powierzchnię pomnożono przez współczynnik 1,66 o którym mowa w § 3 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. ( 40 m2 x 1,66 = 66,4 m2 ). W związku z wykupieniem w dniu [...] marca 2002 r. (akt notarialny z dnia [...] marca 2002 r.,

repertorium [...]) przez J.G. zajmowanego lokalu mieszkalnego jego uprawnienia z tym dniem wygasły.

Od tej decyzji J.G. złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z zastosowaną w wyliczeniu różnicy czynszowej stawką bazową w wysokości 2,10 zł., ponieważ w jego ocenie, powinna ona wynosić 1,80 zł., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. w sprawie czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 9, poz. 85 ze zm.). Odwołujący się wskazał także, że § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. stoi w sprzeczności w § 4 i 6 tegoż rozporządzenia.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej w wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] sierpnia 2002r. w części dotyczącej sposobu wyliczenia zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od dnia 1 -11 lipca 2001 r. jednocześnie nakazując wypłacić J. G. zwrot różnicy w opłatach czynszowych w całkowitej kwocie [...] zł, zaś w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego utraciła moc ustawa z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998r. Nr 120, póz. 787 ze zm.), z wyjątkiem przepisów rozdziału 6. Utraciły również moc obowiązującą przepisy wykonawcze w części odnoszącej się do jej uregulowań. W związku z tym brak było podstawy prawnej do naliczania i wypłaty zwrotu różnic w opłatach czynszowych uregulowanych wówczas w § 4 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. Dlatego też z dniem 1 lipca 2001 r. wstrzymano wypłatę zwrotu różnic w opłatach czynszowych do czasu uregulowania kwestii w nowym przepisie prawa. Dnia 4 lipca 2002r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2002r. Zgodnie z przepisem § 5 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. rozporządzenie to ma zastosowanie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należnego osobom uprawnionym od dnia 12 lipca 2001 r.Ttakże stawka bazowa określona w § 1 tego rozporządzenia w wysokości 2,10 zł. oraz zasady obliczania i wypłaty przedmiotowego świadczenia określone w § 3 rozporządzenia, mają zastosowanie od dnia 12 lipca 2001 r.

Organ II instancji wskazał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. podejmując decyzję o naliczeniu i wypłacie odwołującemu się zwrotu różnicy w opłatach czynszowych zastosował stawkę bazową w wysokości 2,10 zł., nie od dnia 12 lipca 2001 r. zgodnie z wyżej cytowanym rozporządzeniem, ale od dnia 1 lipca 2001 r., kiedy to obowiązywała jeszcze stawka bazowa w kwocie 1,80 zł.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie podzielił podnoszonej w odwołaniu sprzeczności § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. z § 4 i 6 tegoż rozporządzenia. Każdy z tych §§ normuje inną kwestię i nie wykluczają się wzajemnie. Przepis § 4 cytowanego rozporządzenia uchyla obowiązujący dotychczas przepis w tej sprawie, czyli rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. Natomiast § 6 określa wejście w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. Z kolei § 5 odnosi się do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należnych osobom uprawnionym od dnia 12 lipca 2001 r., czyli od dnia, w którym utracił moc obowiązującą przepis § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.G. w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] sierpnia 2002r..

W uzasadnieniu podał, że fakt, iż przestała obowiązywać ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie rzutował na treść przepisów regulujących sporną kwestię w Służbie Więziennej. Uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych wynika z treści art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Stąd też konkretyzacja tego uprawnienia w nieobowiązującym już rozporządzeniu z 13 stycznia 1999 r., w którym to określono m.in. tzw. stawkę bazową w wysokości 1,80 zł. za 1m2 powierzchni. Stawka ta stanowiła podstawę do obliczania różnicy w opłatach czynszowych. Nowe rozporządzenie z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych konkretyzujące uprawnienie z art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej wprowadza nową stawkę o której mowa wyżej w wysokości 2,10 zł. za 1 m2 powierzchni użytkowej. Nowe rozporządzenie obowiązuje od dnia 1 lipca 2002 r., co oznaczało, że stare obowiązywało do dnia 30 czerwca 2002 r. Obowiązywała w związku z tym do 30 czerwca 2002 r. ustalona na 1,80 zł. za 1 m2 tzw. stawka bazowa (§ 2 rozporządzenia z dnia 13 stycznia 1999 r.) . Niezrozumiała jest więc w ogóle treść § 5 rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2002 r. , który nakazuje stosować nową stawkę od dnia 12 lipca 2001 r., chociaż na mocy § 4 nowego rozporządzenia stawka bazowa w wysokości 1,80 zł. 1 m2 obowiązywała do 30 czerwca 2002 r. Zaprezentowana więc w § 5 próba wyjścia z decyzji zastępcy dyrektora generalnego byłaby uzasadniona, gdyby nie zmieniała podstawy obliczeń różnicy w opłatach czynszowych. W każdym innym przypadku , tj. zmiany kwoty bazowej na wyższą, jest niekorzystną dla uprawnionych oraz sprzeczną z obowiązującymi zasadami państwa prawa. Skarżący w konsekwencji wskazał, że za okres uprawniający go do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, podstawą obliczenia tej różnicy powinna być stawka 1,80 zł..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydając w dniu [...] października 2002r. zaskarżoną decyzję uchylającą decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] sierpnia 2002r. w części dotyczącej sposobu wyliczenia zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od dnia 1 -11 lipca 2001 r. i jednocześnie nakazującą wypłacenie J. G. jako zwrotu różnicy w opłatach czynszowych sumy w całkowitej wysokości [...] zł, a w pozostałym zakresie utrzymującą tę decyzję w mocy, orzekł prawidłowo nie naruszając ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

W dniu 10 lipca 2001r. weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego( Dz. U. Nr 71, poz. 733 ), która spowodowała, że utraciła moc ustawa z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) – wyjątek stanowiły przepisy rozdziału 6. Z tym momentem utraciły również moc obowiązującą przepisy wykonawcze w części odnoszącej się do jej unormowań. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do naliczania i wypłaty zwrotu różnic w opłatach czynszowych uregulowanych wówczas w § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. w sprawie czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 9, poz. 85 ze zm.). Powyższe było powodem wstrzymania z dniem 1 lipca 2001 r. wypłaty zwrotu różnic w opłatach czynszowych do czasu uregulowania tej kwestii w nowym przepisie prawa. Dnia 4 lipca 2002r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2002r. W myśl § 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. ma ono zastosowanie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należnego osobom uprawnionym od dnia 12 lipca 2000r. Zarówno stawka bazowa ustalona w § 1 tego rozporządzenia na kwotę 2,10 zł. ( w rozporządzeniu z dnia 13 stycznia 1999r. stawka bazowa wynosiła 1,80 zł. ) jak również zasady obliczania i wypłaty omawianego świadczenia określone w § 3 rozporządzenia, obowiązywały od dnia 12 lipca 2001 r.

Organ II instancji wskazał rozpoznając sprawę prawidłowo przyjął, że przy naliczaniu i wypłacie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należało zastosować stawkę bazową w wysokości 2,10 zł., od dnia 12 lipca 2001 r. zgodnie z wyżej cytowanym rozporządzeniem, nie zaś od dnia 1 lipca 2001 r., kiedy to obowiązywała stawka bazowa w wysokości 1,80 zł.

Uchylenie bowiem mocy obowiązującej powołanej ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie powodowało automatycznej utraty mocy prawnej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. w sprawie czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, wydanego na podstawie przepisu art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, a stanowiącego podstawę do obliczania wysokości omawianego świadczenia. Inaczej mówiąc delegacja ustawowa dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia z dnia 13 stycznia 1999r. nie była zawarta w ustawie o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, a w ustawie o Służbie Więziennej i ewentualnie zmiana zakresu tego aktu prawnego mogła mieć wpływ na rozporządzenie.

To oznacza, wbrew zarzutom skargi, że nie występują sprzeczności pomiędzy § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r., a § 4 i 6 tego aktu prawnego. Z zestawienia ich treści wynika, iż przepisy te normują różne kwestie i wzajemnie się nie wykluczają. Przepis § 4 powołanego rozporządzenia mówi o utracie mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r. Z kolei § 6 określa wejście w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. Natomiast § 5 odnosi się do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należnych osobom uprawnionym od dnia 12 lipca 2001 r., tj. od dnia, w którym utracił moc obowiązującą przepis § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 1999r.

Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.