Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 316/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 61 par. 1 i 3, art. 107 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 236 par. 1, art. 240, art. 82-88
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: aart. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu Jolanty Werle-Binas sprawy ze skargi M. J., G. R. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ J. Szaniecka


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2009 r. ([...]) Starosta [...]:

- umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości położonych w [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], ark. mapy [...], działki nr [...], nr [...], nr [...], zapisanych odpowiednio w księgach wieczystych: kw nr [...], kw nr [...], kw nr [...], wszystkie jako własność Miasta P. (pkt I), oraz

- odmówił zwrotu działek nr [...] i nr [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], ark. mapy [...], zapisanych odpowiednio w księgach wieczystych: kw nr [...], kw nr [...] oraz działki nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej kw nr [...], wszystkie jako własność Miasta P. (pkt II).

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 104 § 1, art. 105 § 1 kpa oraz art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 1, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115).

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia [...] 2008 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy z wniosku G. R. i M. J. o zwrot wyżej opisanych nieruchomości, stanowiących własność Miasta P.

Dalej Starosta [...] podał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalił następujący stan faktyczny.

Aktem notarialnym z dnia [...] 1951 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. nabyło na własność od T. S., A. N., J. N. i J. D. nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej kw nr,[...], oznaczoną w planie podziału jako działki: nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², o łącznej o pow. [...] m². Bezpłatne odstąpienie wyżej opisanej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 55, poz. 240, z późn. zm.) na cel użyteczności publicznej.

Działki: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, odpowiadają dawnej parceli nr [...], karta [...] o powierzchni [...] ha, działka nr [...] o powierzchni [...] ha, odpowiada dawnej parceli nr [...] o pow. [...] ha, część obecnej działki nr [...], odpowiada dawnej parceli [...] o powierzchni [...] ha, a działka nr [...] o powierzchni [...] ha, odpowiada dawnej parceli nr [...] o powierzchni [...] ha, wszystkie zapisane w dawnej w księdze wieczystej kw nr [...], jako własność T. S.

Postanowieniem Sądu Powiatowego dla miasta P. Wydział [...] z dnia [...] 1974 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej dnia [...] 197[...]r. T. S. nabyła w całości nabyła [...] J. D.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] 2007 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej dnia [...] 199[...] r. J. D. nabyła w całości [...] G. R.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] 2006 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłym dnia [...] 197[...] r. A. K. N. nabyli: [...] I. N., [...] M. J. i [...] A. N., każdy w 1/3 części spadku.

Postanowieniem Sądu Rejonowego-[...] w P. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] 2009 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłym A. N. nabyli: [...] I. N. w [...] częściach spadku oraz [...] M. J. w [...] częściach spadku.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] 2006 r. spadek po zmarłej dnia [...] 2003r. I. N. nabyła w całości [...] M. R.

Działki nr [...] i [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste na podstawie umów użytkowania wieczystego z dnia [...] 1976 r. - nr rep. [...] (działka nr [...]) i nr rep. [...] (działka nr [...]). Okres użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osób [...]: A. M. i A. M. (działka nr [...]) oraz T. B. i M. [...] - B. (działka nr [...]) ustalono do [...] 2075 r. Prawo użytkowania wieczystego tych działek ujawniono w księdze wieczystej dnia [...] 1976 r. na wniosek z dnia [...] 1976 r.

Działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy użytkowania wieczystego z dnia [...] 1995 r., nr rep. [...]. Okres użytkowania wieczystego gruntu ustalono do [...] 2094 r. r., aktualnym użytkownikiem wieczystym jest spółka A. Prawo użytkowania wieczystego ujawniono w księdze wieczystej dnia [...] 1996 r.

Działki nr [...] i nr [...] - zapisane obecnie w księgach wieczystych kw nr [...], kw nr [...] - określone zostały co do sposobu korzystania jako ulica, a działka nr [...], zapisana obecnie w księdze wieczystej kw nr [...], określona została w sposobie korzystania jako droga. W wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 2003 r. wymienione działki w rubryce rodzaj użytku określone zostały jako: "dr" - droga. Pismem z dnia [...] 2008 r. Zarząd Dróg Miejskich poinformował, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] zajęte są pod ulice: [...], [...] i [...]; stanowią one drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Ponadto organ uzyskał od Zarządu Dróg Miejskich informację (notatka służbowa), iż ulice [...], [...] i [...] są ulicami gminnymi od dnia [...] 1986 r. zgodnie z Uchwałą nr [...] i [...] Rady Narodowej w P. z dnia [...] 1986 r. (Dziennik Województwa [...]

W rozważaniach prawnych Starosta powołał się na art. 136 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że okoliczność czy nieruchomość jest wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy w przypadku gdy nieruchomość stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Organ przybliżył treść art. 2a tej ustawy i wskazał, iż działki nr [...], nr [...] i nr [...] zajęte są pod ulice: [...], [...] i [...]. Ponadto przywołał pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wyrażony w wyroku z dnia 29\ maja 2003 r. sygn. akt: II SA/Gd 1206/2001. W konsekwencji organ uznał, iż zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną, prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem, polegającym na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej cześć drogi publicznej, co odnosi do działek: nr [...], nr [...] i nr [...].

Odnosząc się do działek nr [...], nr [...], nr [...] organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikające z art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Użytkowanie wieczyste w stosunku do działek nr [...], nr [...], nr [...] wpisane zostało do ksiąg wieczystych odpowiednio w dniach [...] 1976 r. i [...] 1994 r., a zatem przed dniem wejściem w życie przywołanej ustawy. Ponadto organ przywołał pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 21 maja 2002 r. (sygn. akt III CZP 29/02), iż wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma moc wsteczną od daty złożenia tego wniosku o wpis.

Uzasadniając rozstrzygnięcie co do działek nr [...], nr [...], nr [...] organ odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. (sygn. akt IV CSK 81/07) odwołującego się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, iż postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczęte w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ administracji umarza na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. Stąd też w ocenie organu okoliczność, iż działki objęte postępowaniem o zwrot zostały zbyte na rzecz osoby trzeciej przed dniem 1 stycznia 1998 r. wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot nieruchomości, a skoro z treści art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika brak materialnoprawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to postępowanie administracyjne w takiej sytuacji nie może być prowadzone, przez co staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły G. R. i M. J. (za pośrednictwem pełnomocnika) domagając się jej uchylenia i orzeczenia o zwrocie wszystkich działek, o których mowa w zaskarżonej decyzji; ewentualnie zaś o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem odwołujących decyzja narusza zasadę wnikliwego działania organu administracji, w szczególności zbadania czy nie istnieją określone w ustawie przesłanki od rozwiązania stosunków prawnych dotyczących wywłaszczonych nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, jak również naruszenie art. 107 kpa w zakresie uzasadnienia decyzji oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] marca 2010 r. ([...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił ustalenia faktyczne tożsame z ustaleniami organu I instancji.

W rozważaniach prawnych Wojewoda powołał się na art. 136 ust. 3 ustawy z dnia o gospodarce nieruchomościami wskazując, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przywołał także treść art. 137 ust. 1 tej ustawy. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego repertorium nr [...] w dniu [...] 1951 r. Przejęcie nastąpiło na cele użyteczności publicznej w trybie art. 13 i 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, zatem w myśl art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy rozdziału 6 działu III, regulujące kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio.

Organ II instancji wyjaśnił, iż działki nr [...], nr [...] i nr [...], stanowiące część nieruchomości objętej postępowaniem, zostały oddane w użytkowanie wieczyste. Odnosząc się do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ uznał, iż ustawodawca wprost wyłączył w tym przepisie możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego o zwrot, zważywszy, że przysługiwanie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osobie trzeciej ma charakter obiektywny, niezależny od jakiegokolwiek uznania lub rozstrzygnięcia organu orzekającego, zatem użytkowanie wieczyste ma silną pozycję w hierarchii praw rzeczowych, bliskim prawu własności, chronionym rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Ponadto organ podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. sygn. I OSK 722/08 (LEX nr 507872), że w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany. Stąd też nie było konieczne badanie zbędności danej nieruchomości na określony cel, wskazany w decyzji o wywłaszczeniu czy też w umowie przeniesienia własności na rzecz Skarbu Państwa; w konsekwencji za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania co od naruszenia zasady wnikliwego działania organu. W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób wyczerpujący zgromadził materiał dowodowy, między innymi w oparciu treść ksiąg wieczystych w sposób bezsporny ustalił ustanowienie na przedmiotowych działkach prawa użytkowania wieczystego i to przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest przed 1 stycznia 1998 r. Ta okoliczność stanowi zatem negatywną przesłankę do zwrotu przedmiotowych nieruchomości.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości.; stanowi zarazem równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości. Roszczenie to nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego, wskutek czego żądanie zwrotu takiej nieruchomości nie powoduje wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 i 3 kpa). jeżeli zaś organ - mimo tej przeszkody - wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa, bowiem nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości, która stała się własnością innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, jak również nie jest dopuszczalny zwrot na rzecz poprzedniego właściciela takiej nieruchomości, która wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na pogląd Sąd Najwyższego w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt IV CSK 81/07 nawiązujący do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy przedstawił także rozważania dotyczące bezprzedmiotowości postępowania odwołując się do stanowiska orzecznictwa. Zdaniem Wojewody organ I instancji słusznie orzekł w punkcie I zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiotowym zakresie.

Odnosząc się do działek nr [...], nr [...] i nr [...] Wojewoda wskazał, iż działki te wpisane zostały odpowiednio w księgach wieczystych jako własność Miasta Poznań, a zajęte są pod ulicę [...],[...] oraz [...], które to ulice, zgodnie z Uchwałą nr [...] [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] 1986 r., są ulicami gminnymi od dnia [...] 1986 r. Tym samym stanowią one drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, bowiem w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy drogi gminne zaliczane są do dróg publicznych. Powołując się na orzecznictwo organ odwoławczy uznał, iż niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnioskodawczynie domagając się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji w całości. W skardze zarzucono:

- naruszenie art. 7 kpa polegające na naruszeniu zasady dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez niezebranie w postępowaniu odwoławczym całości materiału dowodowego i brak wyczerpującego oraz należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego przyjętego rozstrzygnięcia,

- naruszenie art. 107 kpa poprzez nieprawidłowe i niepełne uzasadnienie decyzji polegające na pominięciu występujących sprzeczności w materiale dowodowym oraz związanych z tym wątpliwości, mających istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ II instancji, iż nie zachodzą okoliczności do orzeczenia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości dochodzonych w niniejszym postępowaniu na rzecz wnioskodawców, a tym samym uznanie za prawidłowe ustaleń poczynionych przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] 2009 r.

Zdaniem skarżących, powołujących się na uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1993 r. sygn. akt III AZP 24/93 (PUG 1994, nr 7-8, s. 31) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1994 r. sygn. akt III ARN 22/94 (OSNCP 1994, nr 7, poz. 108), organ właściwy w sprawie zwrotu nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu powinien rozpoznać sprawę nie tylko pod kątem przesłanek zwrotu, lecz także obowiązany jest ustalić, czy nieruchomości podlegającej zwrotowi nie oddano w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę, najem lub trwały zarząd, a jeśli powyższy stan zachodzi, organ II instancji był obowiązany zbadać, czy nie istnieją określone w ustawie przesłanki rozwiązania tych stosunków prawnych, czego w niniejszym postępowaniu nie uczynił. To zaś nie wskazuje, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Ponadto skarżące podniosły, iż w sprawie zachodzą "sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym, których właśnie rzetelne i obiektywne wyjaśnienie ma kolosalny wpływ na sytuację strony."

Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Art. 229 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) określa sytuacje, w których dawnemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości. Przepis ten ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, gdyż roszczenie to nie może być zrealizowane na drodze postępowania administracyjnego. Oznacza to, że żądanie zwrotu takiej nieruchomości nie powoduje wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 i 3 kpa), a jeśli organ - mimo tej przeszkody - wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa. Nie jest bowiem dopuszczalny zwrot nieruchomości, która stała się własnością innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, jak również z punktu widzenia wymagań prawa nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, która wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt IV CSK 81/07: "według poglądu przeważającego w orzecznictwie sądów administracyjnych, postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczęte w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. organ administracji umarza na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe (por. w szczególności wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2006 r., I OSK 651/05, nie publ., z dnia 7 lutego 2006 r., I OSK 409/05, nie publ., z dnia 16 listopada 2000 r. I SA 1539/99, nie publ. i z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 276/99, OSP 2001, Nr 5, poz. 80).

Z kolei działki nr [...], nr [...], a także działka nr [...], wszystkie wpisane jako własność Miasta P., zajęte są aktualnie pod drogi gminne – drogi publiczne: ulicę [...],[...] oraz [...].

Zgodnie z Uchwałą nr [...] [...] Rady Narodowej w P. z dnia [...] 1986r. (Dziennik Województwa Poznańskiego [...]) przedmiotowe ulice są ulicami gminnymi od [...] 1986r. Tym samym stanowią one drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (Dz.U. 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.).

Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm.) drogi gminne zaliczane są do dróg publicznych. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie sygn. VIII SA/Wa 572/08 z 27 maja 2009 r. (LEX nr 508752) Zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (podobnie NSA w wyroku z 12 lutego 2009 r. sygn. I OSK 361/08, LEX nr 516045 i wyrok WSA w Warszawie sygn. VIII SA/Wa 572/08 z 27 maja 2009 r. LEX nr 508752).

Odnosząc się do zarzutu skargi w przedmiocie błędnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia przesłanek rozwiązania zawartej umowy użytkowania wieczystego oraz braków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań na ten temat, podkreślić należy, że mające wpływ na wynik sprawy uchybienia nie zachodziły.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił w oparciu o wypisy z ksiąg wieczystych o wskazanych numerach, że działka nr [...] i [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie umów użytkowania wieczystego zawartych w dniu [...]1976 – okres użytkowania ustalono do [...]2075r. Działka nr [...] i została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy użytkowania wieczystego z dnia [...]1995 r., okres użytkowania wieczystego gruntu ustalono do [...]2094 r. Dane zawarte we wskazanych księgach wieczystych były zatem przez organ badane w zakresie zgodności z przepisami kodeksu cywilnego TYTUŁ II Użytkowanie wieczyste, w szczególności art. 232 § 1 określający przedmiot użytkowania wieczystego i podmioty użytkowania wieczystego.

Organ zbadał i wskazał w uzasadnieniu decyzji końcowe daty okresu na jaki zawarto umowy, tym samym badał sprawę w zakresie zgodności umów z art. 236 § 1 kc. Wskazane odległe terminy zakończenia umów wykluczają przyjęcie, że umowy uległy rozwiązaniu.

Powołane przez organ i znajdujące się w aktach administracyjnych odpisy badanych ksiąg wieczystych zawierają informacje o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste i objęciu wzniesionych na gruntach budynków odrębnym prawem własności. Nie zachodziła zatem przesłanka do stwierdzenia korzystania z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny przez zaniechanie wzniesienia określonych budynków, którą wymienia przepis art. 240 kc. Inny oczywiście sprzeczny z przeznaczeniem określonym w umowie sposób korzystania z gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nie został przez organ ustalony, ale starannie zgromadzony w aktach materiał dowodowy takich sygnałów nie zawierał.

W tym miejscu podkreślić należy, że oparcie przez organ, ustaleń na odpisach ksiąg wieczystych było w pełni uzasadnione, a informacje tam zawarte korzystały z domniemania przewidzianego w art. 3 ustawy z dnia 06.07.1982 o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz. U. 2001 poz. 124. Nr 1361) przewidującego, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skuteczne zwalczanie wiarygodności wpisu w księdze wieczystej możliwe jest jedynie na drodze procesu przed sądem powszechnym, a legitymację czynną w takim postępowaniu posiada strona legitymująca się interesem prawnym w uzyskaniu oceny zgodnej z żądaniem.

Analizowane uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawierało omówienia braku podstaw do przyjęcia wystąpienia wad oświadczenia woli objętych przepisami DZIAŁU IV kodeksu cywilnego to jest art. 82 – 88 (brak świadomości lub swobody, pozorność, błąd, podstęp, groźba). Ewentualne oczekiwania skarżących na aktywność organu w tym zakresie uznać należało za bezpodstawne wobec nieodnalezienia w toku postępowania administracyjnego przesłanek ich wystąpienia.

W ocenie Sądu badane uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazywało na związek pomiędzy tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 107 § 3 kpa, który definiuje składniki uzasadnienia.

W tych warunkach Sąd nie dopatrzył się wskazywanego przez skarżących naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2003r. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2009 r. odpowiadają prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

/-/W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ J. Szaniecka