Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 413/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 362 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi Cz. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie nakazania ograniczenia oddziaływania na środowisko.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Burmistrz A. wszczął postępowanie w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zdrowie ludzi, które powoduje budynek gospodarczy użytkowany jako kurnik, zlokalizowany na działce należącej do B. K., położonej w miejscowości J., gmina A..

W dniu [...] grudnia 2017 r. w gospodarstwie B. K. przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie oddziaływania kurnika zlokalizowanego na działce nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że w gospodarstwie rolnym B. K. panuje ład i porządek, kury w liczbie 28 sztuk są hodowane na potrzeby własne i nie są przeznaczone do obrotu handlowego. Podczas kontroli nie był odczuwalny odór. Nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na środowisko prowadzonej hodowli kur, która w świetle obowiązujących przepisów nie jest hodowlą kwalifikującą się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Burmistrz A. ("organ I instancji") umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zdrowie ludzi, które powoduje budynek gospodarczy użytkowany jako kurnik, zlokalizowany na działce B. K..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że skala inwestycji nie spełnia kryteriów wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), w związku z tym nie wymaga wydania decyzji środowiskowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405).

W wyniku rozpatrzenia odwołania C. T. (dalej jako "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że podstawowym zagadnieniem, które miało być wyjaśnione w toku wszczętego przez organ postępowania była kwestia istnienia negatywnego oddziaływania na środowisko, które powoduje budynek gospodarczy użytkowany jako kurnik, zlokalizowany na działce B. K. oraz czy uciążliwość ma charakter ponadnormatywnej uciążliwości warunkującej zastosowanie przez organ sankcji z art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 z późn. zm.), dalej jako "p.o.ś.".

Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania organ I instancji przeprowadził kontrolę posesji B. K., która potwierdziła, że teren posesji jest uporządkowany, nie wyczuwa się odoru, który stanowiłby uciążliwość czy hałasu zakłócającego przebywanie na działce sąsiedniej. Drób i trzoda hodowane są na posesji na własne potrzeby i w ilości niewymagającej jakichkolwiek decyzji administracyjnych w postaci zezwoleń. Zgodnie z § 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy A. dopuszcza się prowadzenie hodowli zwierząt gospodarskich w gospodarstwach typu zagrodowego wyposażonych w budynki inwentarskie, a prowadzący hodowlę zwierząt gospodarskich jest zobowiązany zapewnić gromadzenie i usuwanie powstających w związku z hodowlą odpadów i nieczystości, zgodnie z obowiązującymi przepisami, niepowodując zanieczyszczenia terenu nieruchomości oraz wód powierzchniowych i podziemnych. Z ustaleń organu wynika, że B. K. obornik przetrzymuje w szczelnie zadaszonym zbiorniku betonowym bezpośrednio przylegającym do budynku inwentarskiego i wykorzystuje w swoim gospodarstwie rolnym jako nawóz organiczny.

Organ odwoławczy podniósł, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w L. po przeprowadzeniu kontroli nie stwierdził nieprawidłowości w prowadzeniu przez B. K. hodowli prowadzonej na głębokiej ściółce. Obsada w gospodarstwie wynosiła 2 świnie i 30 kur. W opinii Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzony podczas kontroli sposób przechowywania obornika był zgodny z przepisami ochrony środowiska, a gospodarstwo o obsadzie 0,4 DJP nie jest ujęte w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tym samym podmiot je prowadzący nie jest zobowiązany do wykonania oceny oddziaływania na środowisko.

Kolejne czynności kontrolne w gospodarstwie B. K. potwierdziły dotychczasowe ustalenia organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł również, że w aktach sprawy zgromadzono stanowiska organów, które dokonywały własnej oceny stanu faktycznego sprawy: Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] listopada 2017 r., znak: ONS- [...]

Mając powyższe na względzie organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki zastosowania wobec B. K. sankcji, o której mowa w art. 363 czy też w art. 362 u.p.o.ś. z uwagi na brak negatywnego oddziaływania na środowisko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie C. T. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 105 § 1 w zw. z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), polegające na tym, że organ II instancji nie wyjaśnił braku podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania,

2) art. 105 § 1 w art. 61 § 1 k.p.a. polegające na tym, że organ II instancji przyjął bezzasadnie, że nierozpatrzenie wniosku z [...] czerwca 2016 r. rozstrzygnął wyrok WSA w Lublinie z 8 czerwca 2017 r. w sprawie II SAB/Lu 44/17

3) art. 3 pkt 11 i art. 3 pkt 49 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska polegające na błędnej wykładni, że hodowla kur na potrzeby własne nie wprowadza do środowiska żadnych substancji lub energii,

4) art. 4 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. polegające na błędnej wykładni prawa materialnego, że kontrola nie obejmuje wprowadzania bezpośrednio lub pośrednio w wyniku działalności człowieka do powietrza, wody, gleby lub ziemi żadnych substancji,

5) art. 363 p.o.ś. w zw. z art. 379 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 361 ust. 1 p.o.ś. polegające na błędnej wykładni, że w przedmiotowej sprawie to nie na burmistrzu spoczywał obowiązek kontroli osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami tylko kontrola należy do kompetencji innych organów,

6) § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2013 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie w zw. z prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2015 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, polegające na błędnej ocenie, że w przedmiotowej sprawie można przechowywać produkty pofermentacyjne w postaci płynnej oraz płyt do składowania obornika w odległości 13,7 m od otworów okiennych na sąsiedniej działce,

7) naruszenie § 11 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 21 § 1 ust. 2 pkt 2 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy A. z dnia [...] października 2010 r. ,

8) § 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy A. polegające przyjęciu, że samowolnie dobudowany obiekt, użytkowany jako kurnik spełnia wymogi budynku inwentarskiego w gospodarstwie typu zagrodowego, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

9) art. 7 k.p.a. przez przyjęcie do postępowania wszczętego [...] października 2017 r. dokumentów dotyczących skargi na bezczynność, rozpoznanej w sprawie II SAB/Lu 44/17,

10) art. 28 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania tylko z udziałem zainteresowanych stron,

11) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. polegające na wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego innej sprawy i niedopuszczenie dowodów strony wnoszącej odwołanie,

12) art. 80 k.p.a. polegające na ocenie materiału dowodowego tylko organu I instancji, a pominięcie stanowiska i żądania strony skarżącej,

13) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego wynikającego z rzeczywistego stanu samowoli budowlanej, dopuszczenie do prowadzonego postępowania strony zainteresowanej, a nie stron zgodnie z przepisami, niewyjaśnienie czy decyzja burmistrza A. dotyczy bezczynności czy merytorycznego rozpatrzenia sprawy co do istoty,

14) art. 136 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów ze zdjęć dołączonych do skargi na okoliczność, że "kury jako zwierzęta wytwarzają odchody przez 24 godziny, tj. w czasie zamknięcia ich w budynku bez wentylacji na całą noc, jak i w okresie dnia na wybiegu" oraz na okoliczność, że "ten obiekt służy im do znoszenia jajek, stąd jest gdakanie o różnej porze dnia i o różnym czasie długości gdakania".

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest umorzenie postępowania w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko przez B. K. - właściciela działki nr [...], położonej w miejscowości J., gmina A., na której znajduje się budynek gospodarczy użytkowany jako kurnik.

Postępowanie w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko przez osobę fizyczną prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (powoływanej dalej jako "ustawa" lub "p.o.ś."). Zgodnie z przepisem art. 363 wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do:

1) ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;

2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 363 p.o.ś. wszczyna się z urzędu (art. 375 ustawy). W tym miejscu zauważyć należy, że wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie nastąpiło w wyniku postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2017 r. (SKO.[...]/SD/2017), które uchyliło postanowienie organu I instancji z [...] sierpnia 2017 r. o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącego C. T. z [...] czerwca 2016 r. postępowania w sprawie nakazania B. K. ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Odmawiając wszczęcia postępowania z wniosku C. T. organ I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w postępowaniu o nakazanie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Kolegium wskazało natomiast, że postępowanie w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko prowadzi się z urzędu, jednak właściciel nieruchomości sąsiedniej (skarżący) ma w nim przymiot strony, co uzasadnia przeprowadzenie postępowania w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko z udziałem skarżącego. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostało zaskarżone do sądu, organ I instancji był zatem nim związany i zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko. Wprawdzie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] października 2017 r. (k. 159 akt adm.) organ wskazał, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek C. T., okoliczność ta nie ma jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z art. 375 p.o.ś. wynika bowiem wprost, że postępowanie prowadzi się z urzędu. Zgłoszenie czy wniosek osoby, która domaga się podjęcia przez organ czynności w sprawie nie stanowi więc warunku wszczęcia postępowania w sprawie. Ponadto organ I instancji odwołał się także do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2017 r., zobowiązującego go wszczęcia postępowania z urzędu.

Koniecznym warunkiem wydania decyzji w trybie art. 363 p.o.ś. jest wykazanie negatywnego oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy przez oddziaływanie na środowisko rozumie się również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Natomiast środowisko to w rozumieniu ustawy ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnia ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (art. 3 pkt 39).

Ustawa nie precyzuje, na czym negatywne oddziaływanie na środowisko miałoby polegać. Źródłem negatywnego oddziaływania na środowisko może być każde oddziaływanie bez względu na jego źródło i sposób korzystania ze środowiska. Definicja pojęcia korzystania ze środowiska zawarta jest w przepisie art. 4 ustawy. W literaturze wskazuje się, że aby można było nałożyć obowiązki wskazane w art. 363 p.o.ś., negatywne oddziaływanie musi zostać wykazane w konkretnej sprawie, a to oznacza, iż przesłanka oddziaływania negatywnego musi przybrać postać mierzalną (dającą się wykazać).

Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na środowisko. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia negatywnego oddziaływania na środowisko przez B. K., a w konsekwencji do wydania decyzji na podstawie art. 363 p.o.ś. Postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że na skutek licznych pism skarżącego organ kilkakrotnie podejmował czynności zmierzające do ustalenia oddziaływania na środowisko hodowli kur prowadzonej przez B. K. w kurniku znajdującym się na jego nieruchomości.

W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, sporządzona w dniu [...] września 2016 r. na okoliczność oględzin, które organ I instancji przeprowadził w gospodarstwie B. K. w związku ze zgłoszeniem skarżącego, dotyczącym oddziaływania budynku gospodarczego lokalizowanego na działce nr [...], należącej do B. K., na działkę skarżącego. Z notatki tej wynika, że B. K. prowadzi gospodarstwo rolne, w którym hoduje drób na własne potrzeby, w liczbie nieprzekraczającej 30 sztuk. Organ nie stwierdził wówczas jakiegokolwiek zagrożenia dla środowiska.

Kolejne czynności podjęte zostały w dniu [...] lutego 2017 r. W gospodarstwie B. K. przeprowadzono kontrolę w związku ze zgłoszeniem skarżącego, dotyczącym oddziaływania budynku gospodarczego lokalizowanego na działce nr [...], należącej do B. K., na działkę skarżącego. Stwierdzono wówczas, że B. K. hoduje 25 kur. W protokole kontroli szczegółowo opisano kurnik oraz wybieg dla kur i stwierdzono, że B. K. korzysta ze swojej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, a na hodowlę 25 kur nieprzeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej nie są wymagane żadne zezwolenia. W czasie tej kontroli obecny był skarżący, który podnosił przede wszystkim zarzuty dotyczące kurnika jako budynku wybudowanego z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i niespełniającego warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a ponadto zarzut, że z kurnika wydobywa się odór, co uniemożliwia skarżącemu otwieranie okna w jego budynku mieszkalnym. Z protokołu kontroli nie wynika, by stwierdzono negatywne oddziaływanie na środowisko.

Organ zwrócił się także do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zajęcie stanowiska. Do akt sprawy dołączone zostało pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. z [...] lutego 2017 r., w którym opisano wyniki kontroli gospodarstwa B. K., przeprowadzonej [...] października 2014 r. Z treści pisma wynika, że nie stwierdzono wówczas żadnych nieprawidłowości w sposobie przechowywania obornika powstającego w związku z prowadzoną przez B. K. hodowlą 2 świń i 30 kur. Nie stwierdzono rozlewisk nieczystości ani żadnych uciążliwych zapachów.

W tym stanie faktycznym organ nie podejmował żadnych dalszych działań, w szczególności nie wszczynał postępowania w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko.

W postępowaniu wszczętym w rozpoznawanej sprawie, dotyczącym negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zdrowie ludzi hodowli kur prowadzonej przez B. K. w budynku gospodarczym znajdującym się na jego działce, organ I instancji przeprowadził od początku postępowanie wyjaśniające, przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z wymogami określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), w skrócie: k.p.a. Dodatkowe powołanie się przez organ na czynności podejmowane przed wszczęciem postępowania nie stanowi naruszenia przepisów postępowania. Czynności te nie miały bowiem znaczenia przesądzającego, obrazowały natomiast stan gospodarstwa i hodowli kur we wcześniejszym okresie, który to stan został zresztą potwierdzony w toku postępowania. Zarzuty skargi są wiec w tym zakresie nieuzasadnione.

W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. oraz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w K. o zajęcie stanowiska w kwestii oddziaływania na środowisko hodowli drobiu prowadzonej przez B. K., z uwagi na zarzuty skarżącego dotyczące nieprzyjemnych zapachów, szkodliwych dla zdrowia i życia ludzi oraz negatywnego oddziaływania kurzych odchodów na rośliny.

Organy, do których zwrócił się organ I instancji nie stwierdziły negatywnego oddziaływania kurnika i hodowli kur na środowisko.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L. w piśmie z dnia [...] października 2017 r., nr [...], (k. 187 akt adm.) ponownie poinformował, że w 2014 r. przeprowadzał kontrolę gospodarstwa B. K. i nie stwierdził uciążliwych zapachów z hodowli 25 sztuk kur i kilku sztuk trzody chlewnej. Poinformował również, że sposób przechowywania obornika w gospodarstwie był zgodny wymogami ochrony środowiska. Stwierdził, że w polskim prawodawstwie nie ma regulacji prawnych w zakresie oddziaływania zapachowego i nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa w tym zakresie oraz ewentualne podjęcie działań na drodze postępowania administracyjnego. Wyjaśnił jednocześnie, że gospodarstwo rolne prowadzone przez B. K. jest traktowane jako zwykłe korzystanie ze środowiska i nie powoduje uciążliwości dla sąsiedniej posesji.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], wyjaśnił natomiast, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), współczynnik przeliczeniowy sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza DJP w odniesieniu do kur wynosi 0,004 czyli 1 DJP będzie stanowiło 250 sztuk kur. Niniejsza sprawa dotyczy 25 kur, czyli 0,1 DJP. Wszczęte postępowanie dotyczy przyzagrodowego chowu drobiu (w ilości ok. 25 szt.), na potrzeby własne w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Chów ten nie spełnia kryteriów inwestycji zaliczonej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Również Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w piśmie z [...] listopada 2017 r., nr [...] stwierdził, że hodowla kur w liczbie ok. 25 kur nie kwalifikuje hodowli do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Dodał, że w chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej, gdyż nie istnieją akty prawne regulujące te kwestie, jednak podkreślił, że wielkość hodowli prowadzonej na potrzeby własne (25-30 kur) nie daje podstaw do uznania, że hodowla ta mogłaby pogarszać warunku zdrowotne i użytkowe dla otoczenia.

Organ I instancji dokonał również w dniu [...] grudnia 2017 r. oględzin nieruchomości, na której zlokalizowany jest kurnik. O przeprowadzeniu dowodu z oględzin skarżący został zawiadomiony (k. 210 i 213 akt adm.). W "Protokole czynności kontrolnych", sporządzonym [...] grudnia 2017 r. (k. 219-220 akt adm.) organ stwierdził, że w gospodarstwie B. K. panuje ład i porządek, kury w liczbie 28 sztuk są hodowane na potrzeby własne, przemieszczają się swobodnie tylko w obrębie działki B. K., nie wyczuwa się również odoru, który mógłby stanowić uciążliwość dla sąsiadów. Podkreślono, że nieruchomość B. K. od strony działki skarżącego oddzielona jest metalową siatką ogrodzeniową, uszczelnioną od dołu dachówkami uniemożlwiającymi przechodzenie ptactwa domowego na nieruchomość należącą do skarżącego.

Zebrane w sprawie dowody nie wykazały zatem, aby hodowla kur w liczbie 25 - 28 kur w jakikolwiek sposób oddziaływała negatywnie na środowisko. W szczególności nie stwierdzono wprowadzania bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi substancji lub energii, które negatywnie oddziałują na środowisko. Jest rzeczą oczywistą, że kury wydają odgłosy zwane gdakaniem oraz wydzielają odchody. Wbrew jednak twierdzeniom skarżącego sam fakt gdakania kur o różnych porach i wydzielania przez nie odchodów nie świadczy o negatywnym oddziaływaniu na środowisko. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 3 pkt 11 i art. 3 pkt 49 p.o.ś. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. są więc w tym zakresie nieuzasadnione.

Z powyższych ustaleń wynika, że brak jest podstaw do uznania, że działalność B. K. w jakikolwiek sposób oddziałuje negatywnie na środowisko. Stwierdzenie braku negatywnego oddziaływania na środowisko uzasadniało zaś umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego. Stwierdzenie bowiem, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 363 ust. 1 u.p.o.ś., powoduje bezprzedmiotowość postępowania i w konsekwencji jego umorzenie, podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Z ustaleń organu wynika, że prowadzona przez B. K. hodowla nie narusza również przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454), ani Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy A.. Nie stwierdzono, by prowadzący hodowlę nie zapewniał gromadzenia i usuwania powstających w związku z hodowlą odpadów i nieczystości. Nie stwierdzono zanieczyszczenia terenu nieruchomości oraz wód powierzchniowych i podziemnych.

Nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Kwestia legalności postawienia budynku użytkowanego jako kurnik i jego zgodności z warunkami technicznymi stanowiła zresztą przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez inne organy. Niemniej jednak podkreślić należy, że kurnik, w którym prowadzona jest hodowla dwudziestu kilku kur znajduje się na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną. Skarżący nie może zatem oczekiwać, że w sąsiedztwie jego działki nie będą się znajdowały jakiekolwiek rolnicze zabudowania gospodarcze i nie będzie prowadzona żadna hodowla.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. W ustawie - Prawo ochrony środowiska brak jest szczególnej regulacji dotyczącej kręgu stron postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zapobieganiu negatywnym oddziaływaniom na środowisko przez osobę fizyczną. Ocena, kto powinien posiadać przymiot strony w tym postępowaniu, powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania będzie więc osoba fizyczna, na którą może zostać nałożone w drodze decyzji administracyjnej wykonanie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia czy przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Inne podmioty, aby mogły uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu, powinny legitymować się własnym interesem prawnym, który zgodnie z ugruntowanymi poglądami powinien mieć charakter obiektywny, wynikający z rzeczywistej potrzeby ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny. W orzecznictwie przyjmuje się, że przymiot strony postępowania będą posiadały wszystkie podmioty władające nieruchomościami położonymi w zasięgu oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia, ponieważ będą one posiadały interes prawny w tym, aby taki stan przestał istnieć.

Organ uznał skarżącego, będącego właścicielem działki sąsiedniej za stronę postępowania, zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest zatem niezrozumiały. Z akt sprawy nie wynika, by inne podmioty wykazały w sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Nieuzasadnione są także pozostałe zarzuty skargi, w szczególności zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego wynikającego z rzeczywistego stanu samowoli budowlanej. Jak wskazano wyżej kwestia samowoli budowlanej nie podlegała w ogóle badaniu w niniejszym postępowaniu. Wójt gminy nie jest zresztą organem właściwym w sprawach nadzoru budowlanego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia prawidłowo i wyczerpująco podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, nie jest zatem zrozumiały zarzut, że organ nie wyjaśnił, czy decyzja burmistrza A. dotyczy bezczynności czy merytorycznego rozpatrzenia sprawy co do istoty.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 136 k.p.a. polegającego na niepodjęciu wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji i nie zachodzi potrzeba uzupełnienia dowodów. W szczególności dołączone do odwołania zdjęcia nie dawały organowi żadnych podstaw do odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie uzasadniały jego uzupełnienia na podstawie art. 136 k.p.a. Ponownie podkreślić należy, że kwestia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, w tym ich odległości od zabudowań na działkach sąsiednich nie była przedmiotem niniejszego postępowania.

Sąd nie dopuścił dowodów wskazanych w skardze w postaci zdjęć wykonanych przez skarżącego z uwagi na brak przesłanek z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły istotne wątpliwości, które wymagałaby wyjaśnienia przez przeprowadzenie zgłoszonych przez skarżącego dowodów.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących uciążliwości polegającej na wytwarzaniu przez hodowlę kur na działce sąsiedniej zapachów (odorów), które jak prawidłowo ustalił organ nie zostały poddane żadnym regulacjom i nie ma norm pozwalających na określenie przekroczenia ich poziomu, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazano, by hodowla 25 - 28 kur powodowała taką emisję zapachów, która negatywnie wpływa na środowisko. Jak słusznie zauważa organ, nie jest to hodowla na skalę przemysłową. Jest rzeczą oczywistą, że z kurnika mogą się wydobywać zapachy o różnym natężeniu i mogą one dla osób przebywających w pobliżu stanowić pewną uciążliwość. Wyjaśnienia wymaga jednak, że dla zastosowania art. 363 p.o.ś. konieczne jest wykazanie negatywnego oddziaływania odorów na środowisko, a nie tylko odczuwanego w różnym stopniu dyskomfortu.

Dodać należy, że jeżeli działania właściciela nieruchomości zakłócają ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiednich lub w inny sposób naruszane jest prawo własności, właścicielom tych nieruchomości służą roszczenia cywilnoprawne.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.