Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1886/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Pamela Kuraś -Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg A. W. i W. w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez W. we [...] oraz przez A. W. od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, że A. W. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia zawartej w okresach:

- od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r., od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., od dnia 30 września 2010 r. do dnia 30 września 2011 r.

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...], pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu A. W. z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z W. we [...]. Do wniosku dołączono: kopie zawartych przez strony umów, protokół kontroli płatnika składek przeprowadzonej w dniach od 12 kwietnia 2011 r. do 27 września 2011 r. w części dotyczącej A. W., zastrzeżenie do ustaleń protokołu kontroli z dnia [...] października 2011 r., informacje o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2011 r., protokół z przesłuchania w charakterze świadka: A. W. z dnia [...] listopada 2011 r. oraz D. N. z [...] listopada 2011 r. Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podstawowym założeniem umów zawartych pomiędzy W. we [...] a A. W. była realizacja usług edukacyjnych na rzecz zleceniodawcy a umowy ze względu na swój przedmiot i należytą staranność przy ich wykonywaniu spełniają warunki umów o świadczenie usług.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował W. we [...] o wszczęciu postępowania w sprawie. W odpowiedzi płatnik składek w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. poinformował, że nie zgłosił A. W. do ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem współpracowała ona z uczelnią na podstawie zawartych umów o dzieło.

A. W. w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. podniosła, że do jej obowiązków należało opracowanie w sposób twórczy, autorski koncepcji cyklu zajęć w ramach seminarium magisterskiego z języka angielskiego oraz opracowanie i przeprowadzenie wykładu monograficznego, które to koncepcje zostały zaprezentowane słuchaczom zajęć, będących studentami W. Wskazała również, że sporządzała sprawozdanie z wykonania umów oraz opracowywała sylabus.

Szkoła jak i A. W. w swoich pismach wnieśli o przesłuchanie Pana R. O. – Kanclerza W. we [...] na okoliczność charakteru, treści i sposobu wykonywania umów cywilnoprawnych. Domagano się również przeprowadzenia dowodu z materiałów dydaktycznych opracowanych przez A. W. na okoliczność indywidualnego, autorskiego i twórczego charakteru dzieła oraz dowodu z protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która miała miejsce w uczelni w 2008 r. na okoliczność jego treści Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie R. O. z uwagi na fakt, że stan faktyczny w sprawie został szczegółowo opisany w pismach kierowanych do organu. Zwrócił się natomiast do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przesłanie materiałów dydaktycznych opracowanych przez A. W. Natomiast w kwestii przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli ZUS w roku 2008 organ I instancji wskazał, że protokół ten nie dotyczy okresu, w którym była strona ubezpieczona, jednoznacznie zaznaczając, że w postępowaniu administracyjnym każda sprawa jest indywidualna. W dalszej kolejności W. wniosła o przeprowadzenie dowodu z umowy E. A. oraz decyzji organu rentowego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] r. i podtrzymała stanowisko, że kwestionowane umowy zawarte z A. W. były umowami o dzieło.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia A. W. z tytułu wykonywania umów zlecenia w okresach:

- od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r., od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., od dnia 30 września 2010 r. do 30 września 2011 r.

Od decyzji wydanej w I instancji zarówno W. we [...], jak i A. W. wnieśli odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie albo uchylenia decyzji i przekazania jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Przystępując do rozpoznania odwołań Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pouczył strony o wszczętym postępowaniu odwoławczym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W odpowiedzi na pismo organu W. we [...] złożyła pismo z dnia [...] października 2013 r., w którym podtrzymała swoje stanowisko i wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z sylabusów i materiałów dydaktycznych stworzonych przez A. W. , dokumentu – protokołu kontroli ZUS u płatnika składek w 2008 roku dokumentów – umów o dzieło W. A. i decyzji ZUS w tej sprawie, zeznań świadka K. P. , księgowej Uczelni, Z. W., A. W. i R. O. Do kolejnego pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. uczelnia dołączyła m.in. protokół z posiedzenia konwentu W. we [...] z dnia [...] października 2013 r., odpis z Rejestru Uczelni Niepublicznych i Związku Uczelni Niepublicznych dotyczący W. we [...] z dnia 30 sierpnia 2013 r., umowę o pracę nr [...] zawartej w dniu [...] października 2004 r. pomiędzy szkołą a E. A., decyzję ZUS nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącą W. A., Statut W. we [...].

A. W. w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. podniosła, że decyzja I instancyjna nie została wydana w oparciu o normę materialnoprawną stąd brak było podstawy prawnej uzasadniającej jej wydanie.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na wstępie omówił definicję umowy o dzieło zawartą w art. 627 kc i umowę zlecenia, o której mowa w art. 734 § 1 kc. Wskazał, że pierwsza jest umową rezultatu a druga umową starannego działania. Zdaniem organu II instancji, który przeanalizował umowy Uczelni z A. W. nie były one umowami o dzieło lecz umowami o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 kc). Przedmiotem tych umów było bowiem "przygotowanie wykładów" (umowy z dnia [...] października 2008 r. i [...] października 2009 r.), "przygotowanie i prowadzenie wykładów" (umowa z [...] września 2010 r.). W ramach tych czynności A. W. zobowiązana była m.in. do "przygotowania i zaprezentowania wykładów z zakresu seminarium, opracowania sylabusa i dostarczenia ich w wersji elektronicznej, opracowania tematów i tekstów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzenie, przeprowadzania zaliczeń i egzaminów". Wszystkie te czynności mieszczą się, zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach prac edukacyjnych i trudno w umowach wskazać na indywidualnie oznaczony, samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła (rezultatu). Również wypracowane materiały dydaktyczne, koncepcje przeprowadzenia autorskiego cyklu wykładów czy sylabusy oraz ich dobór mają charakter techniczny i przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy czy studenta a nie samoistne dzieła.

Mając na względzie, że celem umów było przekazanie wiedzy studentom i ich wyedukowanie w zakresie języka, nie można mówić o samoistnym i z góry określonym w umowie rezultacie. Na poparcie tego poglądu organ przytoczył orzecznictwo Sądu Apelacyjnego we [...] i Sądu Najwyższego.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie podzielił zarzutów odwołujących się odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 7, 77 § 1 k.p.a. W jego ocenie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podjął odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, w oparciu o który zostało wydane rozstrzygnięcie w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego.

Organ II instancji podkreślił również, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem uzupełniającym i przeprowadza się go wtedy, gdy w sprawie istnieją nie dające się usunąć wątpliwości. W niniejszej zaś sprawie materiał dowodowy był na tyle dostateczny, iż pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom strony celem wykładów było przekazanie wiedzy studentom. Do tego miały służyć wykłady, jak również stworzenie w analogiczny sposób materiałów dydaktycznych, przeprowadzenie zaliczeń i egzaminów czy recenzja przygotowania studentów do obrony pracy dyplomowych.

Organ wskazał, że nazwa umowy nie przesądza o jej rodzaju. Jeśli bowiem nazwa nie odpowiada istocie umowy należy badać samą treść umowy.

Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia organ I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli ZUS w W. z kwietnia 2008 r. jak również decyzji ZUS nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącej W. A., albowiem nie leży w kompetencjach Narodowego Funduszu Zdrowia badanie legalności decyzji organu rentowego wydanych w innych postępowaniach dotyczących innych osób czy innych okresów.

Odnosząc się do braku materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji przez organ I instancji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że decyzją organ Narodowego Funduszu Zdrowia nie stwarza obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego a jedynie ustala istnienie tego obowiązku, który wynika z ustawy tj. z przepisu art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach.

Organ zgodził się z zarzutem strony, że decyzja została wydana przez organ I instancji z naruszeniem trzydziestodniowego terminu wynikającego z art. 109 ust. 4 ustawy o świadczeniach, jednakże organ ten podejmował niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, zwracał się o nadesłanie materiałów dowodowych. Na każdym etapie strony były informowane o jego przebiegu.

Mając na uwadze powyższe rozważania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.

Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2014 r. W. we [...] oraz A. W. złożyły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W. decyzji wydanej w II i I instancji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 8 pkt 1 lit. e), art. 11 oraz art. 1a pkt 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.), jak również przepisów z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.), jak również przepisów z art. art. 102 ust. 5 pkt 24, 107 ust. 5 pkt 16, art. 109 oraz art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) w związku z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu przez organ I oraz organ II instancji decyzji o stwierdzeniu podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach w nich wskazanych bez materialnoprawnej podstawy umożliwiającej ich wydanie, w sytuacji, gdy podleganie lub nie temu ubezpieczeniu wynika wprost z przepisów prawa, a ani organ I ani organ II instancji nie są ustawowo uprawnione do wydawania takich decyzji, co stanowi przesłanki nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W przypadku, gdyby Sąd nie uwzględnił zarzutu nieważności decyzji z pkt 1 skarżąca decyzjom obu instancji zarzuciła:

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.):

a) art. 109 ust. 4 zd. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu i utrzymaniu w mocy decyzji wydanej po upływie ustawowego i nie podlegającego przedłużeniu terminu 30 dni od dnia wniesienia wniosku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...],

b) art. 7, 77 § 1, 78 § 2, 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z umów o dzieło Pani W. A. i decyzji ZUS w sprawie Pani W. A., protokołu kontroli ZUS z 2008 r., z przesłuchania świadka Pana N. M., Pani K. P. oraz przesłuchania stron,

c) art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji z pominięciem ustaleń protokołu kontroli ZUS przeprowadzonej w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] kwietnia 2008 r. w konfrontacji z protokołem kontroli ZUS z okresu [...] kwiecień 2011 r. do [...] września 2011 r. prezentujących odmienne stanowiska organu przy tożsamych stanach faktycznych i prawnych zwłaszcza w zakresie treści i charakteru prawnego umów zawieranych przez płatnika z innymi ubezpieczonymi oraz z ubezpieczoną A. W.,

d) art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 2 oraz 86 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie z uwagi na pominięcie dowodu z przesłuchania stron czym naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego,

e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, że Pani A. W. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w sytuacji gdy prawidłowe winno być uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie co do istoty w sposób odmienny i umorzenie postępowania,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), tj.:

a) art. 627 k.c. poprzez jego niezastosowanie przy stwierdzaniu przez organ administracji rodzaju umowy cywilnoprawnej, z tytułu zawarcia której płatnik dokonuje zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób wykonujących realizację procesu dydaktycznego w oparciu o umowę o dzieło;

b) art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 3531 k.c. przez błędną wykładnię woli stron zawartej w umowie o dzieło, polegającą na niedostatecznym rozważeniu woli stron wyrażonej w treści umowy, a mianowicie w postaci rezultatu umowy polegającego na stworzeniu koncepcji cyklu wykładów i jej zaprezentowaniu studentom, jak również stworzeniu materiałów dydaktycznych, sylabusów do wykładów, przeprowadzeniu zaliczeń i egzaminów, opracowaniu recenzji i przygotowaniu studentów do obrony prac dyplomowych,

c) art. 734 k.c. oraz 750 k.c. przez ich zastosowanie i błędne uznanie, że umowa zawarta między W. a ubezpieczonym była umową o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu,

d) art. 66 ust. 1 pkt e, art. 69 ust. 1, art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że osoba wykonująca czynności w ramach umowy o dzieło podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, tak jak osoba wykonująca pracę w oparciu o umowę zlecenia,

e) art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy systemowej poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż zgodnie z przepisami ustawy systemowej należałoby stwierdzić obowiązek płatnika w zakresie zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób wykonujących realizację procesu dydaktycznego w oparciu o umowę o dzieło, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów skutkowałaby wnioskiem przeciwnym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, uczelnia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], ewentualnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów I i II instancji.

Uczelnia wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wyroków Sądu Okręgowego we [...]: w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. - na okoliczność uznania przez Sąd Okręgowy we [...], że wykładowcy W. jako osoby wykonujące umowę o dzieło u płatnika nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

Skarżąca A. W. decyzjom organów I i II instancji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów art. 8 pkt 1 lit. e), art. 11 oraz art. 1a pkt 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, jak również przepisów z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również przepisów z art. 102 ust. 5 pkt 24, 107 ust. 5 pkt 16, art. 109 i art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu przez organ I oraz II instancji decyzji o stwierdzeniu podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach w nich wskazanych bez materialnoprawnej podstawy umożliwiającej ich wydanie, w sytuacji, gdy podleganie lub nie temu ubezpieczeniu wynika wprost z przepisów prawa, a ani organ I ani organ II instancji nie są ustawowo uprawnione do wydawania takich decyzji, co stanowi przyczyny określone w art. 156 § 1 k.p.a.

W razie zaś niepodzielenia przez Sąd zarzutu z pkt 1) skarżąca zaskarżonym decyzjom zarzuciła w dalszej kolejności:

2) naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 65 § 2 k.c. polegające na jego błędnym zastosowaniu poprzez dokonanie oceny rodzaju umów łączących skarżącą z W. we [...] w pierwszej kolejności na dosłownym brzmieniu umowy z pominięciem zgodnego zamiaru stron i celu umowy,

3) naruszenie przepisu postępowania a to art. 109 ust. 4 zd. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu i utrzymaniu w mocy decyzji wydanej po upływie ustawowego i nie podlegającego przedłużeniu terminu 30 dni od dnia wniesienia wniosku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...],

4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 80 k.p.a. w związku z art. art. 6, 7, 8, 77 k.p.a., w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez błędne zastosowanie polegające na dokonaniu wybiórczej oraz dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, prowadzące w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych, a wyrażające się w szczególności w:

a) błędnym ustaleniu, że to skarżąca świadczyła usługi edukacyjne, podczas gdy to W. we [...] jako instytucja świadczy usługi edukacyjne stanowiące "proces prowadzący do uzyskania dyplomu oparty na organizacji nauki, jej metodologii wobec studenta",

b) błędnym ustaleniu, że W. we [...] zajmuje się nauką języka, a cykl wykładów skarżącej obejmował "wykłady z języka", podczas gdy W. we [...] prowadzi studia filologiczne (o języku), a warunkiem umożliwiającym odbywanie ich jest już posiadana znajomość danego języka obcego, co doprowadziło do błędnego utożsamienia wyższej uczelni filologicznej ze szkołą prowadzącą kursy języków obcych,

c) błędnym ustaleniu, że celem zawartych umów było wykonywanie czynności edukacyjnych i nauczenie (wyedukowanie) studentów określonej problematyki, podczas gdy skarżąca nie ponosiła (i obiektywnie nie mogła ponosić) odpowiedzialności za tak określony cel, zaś celem była sama autorska, naukowa i niepowtarzalna koncepcja cyklu zajęć jako taka i jej zaprezentowanie studentom, co pozwalało studentom na kształtowanie już posiadanych przez nich: wiedzy, umiejętności i kompetencji,

d) błędnym ustaleniu, że wykonując umowy cywilnoprawne skarżąca miała wdrożyć i realizować program nauczania języka angielskiego, podczas gdy nie istnieją jakiekolwiek programy nauczania czy choćby wytyczne naukowe dla studiów wyższych formułowane przez jakikolwiek podmiot zewnętrzny czy przez W. we [...], a zadaniem skarżącej było właśnie stworzyć koncepcję cyklu wykładów i zaprezentować je studentom, przy czym materia ich nie dotyczyła języka angielskiego jako takiego, ale językoznawstwa co jest sklasyfikowane jako dyscyplina naukowa,

e) błędnym ustaleniu, że materiały dydaktyczne, koncepcje przeprowadzenia autorskich cyklów wykładów, sylabusy, tematy, ćwiczenia i zadania egzaminacyjne i ich dobór mają jedynie charakter techniczny, przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy, podczas gdy mają byt samoistny i niezależny, odzwierciedlają koncepcje stworzone przez skarżącą,

f) błędnym ustaleniu, że strony za wydanie dzieła uznawały przekazanie sylabusa i listy obecnych na zajęciach studentów, zaakceptowanie rachunku wraz z zaświadczeniem skoro strony nigdy takiego argumentu nie podnosiły zwłaszcza w zakresie list obecności studentów i zaświadczeń (te ostatnie nie funkcjonują w ogóle w W. we [...]), podczas gdy strony wskazywały, że przekazanie sylabusa rozumiały między innymi jako wydanie części realizacji dzieła tj. stworzonej koncepcji którą sylabus odzwierciedlał, a comiesięczne sprawozdania miały służyć między innymi rozliczeniu wynagrodzenia stosownie do części już zrealizowanego dzieła,

g) błędnym ustaleniu, że stawka godzinowa stanowiła podstawę ustalania wynagrodzenia skarżącej, podczas gdy zawierając umowę strony porozumiały się co do całej kwoty za realizację całego dzieła, a stawkę godzinową (ustaloną jako iloraz tej kwoty i przewidywanego czasu niezbędnego na realizację umowy) wykorzystywały do rozliczania wynagrodzenia tak, aby wypłacane było w stosunku do tej części dzieła, która już została zrealizowana przez skarżącą,

h) błędnym ustaleniu, że skarżąca w ramach zawartych umów nie mogła liczyć na daleko idącą swobodę podczas gdy wykonując zawarte umowy cywilnoprawne samodzielnie decydowała o doborze treści, metodologii, formie zaprezentowania dobranych treści, miejscu i czasie realizacji umowy,

i) błędnym ustaleniu, że W. we [...] miała prawo nadzoru nad pracą skarżącej podczas gdy W. we [...] nie mogła narzucić skarżącej treści, metodologii, formy zaprezentowania dobranych treści, miejsca i czasu realizacji umowy,

j) błędnym ustaleniu, że strony utożsamiają dzieło z utworem w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, podczas gdy strony nigdy nie podniosły takiego argumentu a wskazywały jedynie, że dzieła realizowane w ramach umów przez nie zawartych spełniają kryteria uznania ich za utwór,

k) błędnym ustaleniu, że skarżąca nie była odpowiedzialna z tytułu rękojmi za wady dzieła w sytuacji gdy brak było jakichkolwiek ustaleń organu I i II instancji w tym zakresie, a skarżąca w istocie odpowiedzialność taką ponosiła, zaś W. we [...] korzystała z narzędzi kontroli jakości takich jak między innymi wizytacje, hospitacje, ankiety które umożliwiały dochodzenie uprawnień z rękojmi za wady,

l) błędnym ustaleniu, że celem zawartej umowy było obejście przepisów prawa w zakresie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, podczas gdy tak sformułowany cel jest sprzeczny ze stanowiskami stron przedstawionymi w toku sprawy, nie jest poparty jakimikolwiek dowodami, a w istocie strony kierując się zasadą swobody umów zawarły umowę o dzieło, która odpowiada naturze nawiązanego stosunku cywilnoprawnego, skoro w jego ramach skarżąca miała zrealizować niematerialne, aczkolwiek dzieło wyrażające się w stworzeniu koncepcji cyklu wykładów (ucieleśnionej w formie sylabusa) i jej zaprezentowaniu studentom (prawidłowość tej oceny potwierdził zresztą Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...] w protokole swej kontroli z 2008 r.).

5) naruszenie przepisów postępowania, a to art. art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie i nie dopuszczenie następujących dowodów zawnioskowanych przez strony:

a) dowodu z przesłuchania stron, tj. skarżącej oraz R. O. - Kanclerza W. we [...],

b) dowodów z przesłuchania świadków, tj. Rektora oraz Kwestora (głównej księgowej) W. we [...],

c) dowodu z dokumentu - protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...], która odbyła się w W. we [...],

d) dowodu z dokumentu - umowy Pani W. A. ,

e) dowodu z dokumentu - decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...] z dnia [...] maja 2013 r. wydanej w sprawie Pani W. A. ,

6) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 8 i 11 k.p.a., w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wskazania faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów na których się oparły oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej,

7) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 9 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez niewskazanie skarżącej wszystkich faktów których udowodnienie jest konieczne, czy które mają wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków,

8) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 8 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego dla skarżącej, mimo że strony (skarżąca i W. we [...]) działały w zaufaniu do stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...] wyrażonemu w protokole kontroli z 2008 r. co do rodzaju stosowanej umowy cywilnoprawnej i skutków z tym związanych w sferze podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, które to uchybienia doprowadziły do:

9) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 750 k.c. w związku z art. 734 - 749 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu do umów będących przedmiotem niniejszej sprawy, które ze względu na swoje essentialia negotti jak i accidentalia negotti objęte umową stron są umowami o dzieło,

10) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 627 - 646 k.c. poprzez ich niezastosowanie w odniesieniu do umów będących przedmiotem niniejszej sprawy, które ze względu na swoje essentialia negotti jak i accidentalia negotti objęte umową stron są umowami o dzieło,

11) naruszenie przepisów art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, jak i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w związku z art. 13 pkt. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu że w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do objęcia skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z W. we [...], a będących przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.

Mając na względzie zarzut spod pkt 1) skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. wniosła o stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji ze względu na przyczyny określone w art. 156 § 1 k.p.a. ewentualnie - w razie niepodzielenia przez tutejszy Sąd zarzutu spod pkt 1) powyżej - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Ponadto A. W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a to w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu nie narusza ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy umowy łączące stronę tj. A. W. i W. we [...], były umowami o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do których – zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, zastosowanie winy mieć przepisy dotyczące zlecenia.

W obu skargach podniesiony został zarzut wydania decyzji zarówno przez organ I jak i II instancji bez materialnoprawnej podstawy, co skutkuje nieważnością tych rozstrzygnięć na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a w przypadku nieuwzględnienia tego zarzutu strony domagały się uchylenia zaskarżonych decyzji z uwagi na wskazane liczne uchybienia przepisom postępowania, zwłaszcza w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego, które skutkowały naruszeniem prawa materialnego poprzez zakwalifikowanie umów A. W. z uczelnią do umów zlecenia a nie potraktowano ich, zgodnie z nazwą, jako umowy o dzieło.

Ustosunkowując się do zarzutu nieważności decyzji Sąd stwierdza, co następuje: w myśl art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164 poz. 1027 z późn. zm.) dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Odwołanie od decyzji wydanej w I instancji w powyższych sprawach wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od jej otrzymania (art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach). Zgodnie zaś z art. 110 ustawy o świadczeniach od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Materialnoprawną podstawę do wydawania ww. decyzji stanowi natomiast art. 66 ustawy o świadczeniach zdrowotnych. W niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 66 ust. 1 pkt 1 e), który stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami, wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Wprawdzie decyzja I instancyjna nie powołuje tego przepisu, zaś decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wskazuje m.in. na art. 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach, niemniej jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zastosował w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach.

Poprzednie więc powołanie się na art. 66 ust. 1 lit. c) było spowodowane, według oceny Sądu, oczywistą omyłką. Sąd nie do końca zgadza się z poglądem prawnym, wyrażonym w przedłożonym przez strony wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] stycznia 2014 r., [...], z którego wynika, że przesądzenie o podleganiu z mocy prawa ubezpieczeniom społecznym w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o świadczenie usług jest równoznaczne z objęciem z mocy prawa takiej osoby ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) o świadczeniach bez potrzeby potwierdzenia tej okoliczności przez NFZ, która nie mogłaby stworzyć, czy też ukształtować innej sytuacji prawnej zainteresowanego niż ta, która wynika z przepisów ustawy o świadczeniach. Obok bowiem decyzji o charakterze konstytutywnym (tworzącym, kształtującym stan prawny) o której wspomina Sąd Najwyższy istnieją rozstrzygnięcia o charakterze deklaratywnym, które potwierdzają istniejący stan prawny a do takich należą zaskarżone decyzje w niniejszej sprawie, które zostały wydane na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, złożony w trybie art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach.

W obecnym stanie prawnym istnieje dwutorowość orzekania w przedmiocie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom tj. w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym (ZUS) i ubezpieczeniom zdrowotnym (organy NFZ), która może wywoływać rozbieżność orzecznictwa, ale likwidacja tego stanu rzeczy adresowana być powinna do ustawodawcy.

Przechodząc do pozostałych zarzutów objętych skargą Sąd stwierdza, że nie zasługuje one również na uwzględnienie. Dokonując oceny charakteru prawnego umów łączących uczelnię z A. W. organ dysponował obszernym materiałem dowodowym. Składając wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych dołączył kserokopie zawartych przez strony umów, protokół kontroli płatnika składek przeprowadzonej w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] września 2011 r. w części dotyczącej A. W., zastrzeżenia do ustaleń protokołu kontroli z dnia [...] października 2011 r. informacje o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń co do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2011 r. protokół z przesłuchania w charakterze świadka A. W. z dnia [...] listopada 2011 r. i D. N. z [...] listopada 2011 r.

W toku postępowania administracyjnego na wezwanie organów zarówno uczelnia jak i A. W. składały pisma wyjaśniające charakter łączących je umów (pismo z [...] maja 2013 r., pismo z [...] maja 2013 r., pismo z [...] lipca 2013 r., pismo z [...] października 2013 r., pismo z [...] grudnia 2013 r.). Organy dysponowały zatem dostatecznym materiałem, aby podjąć stanowcze rozstrzygnięcie. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Przyczyna pominięcia zgłoszonych dowodów została podana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W myśl art. 78 k.p.a. organ zobowiązany jest dopuścić wnioski dowodowe strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy oraz jeżeli żądanie nie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

Sąd stwierdza, że odmowa dopuszczenia dowodu z umów o dzieło Pani W. A. i decyzji ZUS w sprawie ww. osoby było zasadne. Organy Funduszu rozstrzygały bowiem sprawę podlegania A. W. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów łączących ją z uczelnią i wydały decyzje indywidualne w tej sprawie na podstawie okoliczności i dowodów zgromadzonych w związku z przedmiotem rozstrzygnięcia. Sprawa umów W. A. i decyzja ZUS w jej sprawie wykraczała poza ramy niniejszego postępowania. Analogicznie nie było potrzeby dopuszczenia dowodu z protokołu kontroli ZUS w uczelni z kwietnia 2008 r., albowiem ustalenia tam zawarte dotyczyły innego okresu (lata 2005 – 2007) niż badany w niniejszej sprawie (lata 2008 – 2011).

Według oceny Sądu, organ orzekający w sprawie nie popełnił również uchybienia oddalając wnioski dowodowe z zeznań świadków N. M.– Rektora W. oraz K. P. – Kwestor w W. oraz z przesłuchania w charakterze strony R. O. – Kanclerza W. we [...] z uwagi na fakt, że były to dowody uzupełniające zaś charakter umów został wyjaśniony na podstawie dokumentów i oświadczeń składanych przez strony w toku postępowania. Niezależnie od powyższego uczelnia w skardze nie wykazała jakie ujemne konsekwencje poniosła w związku z pominięciem powyższych dowodów.

W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut strony o naruszeniu przez organy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 2 oraz 86 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem uczelnia oraz A. W. na każdym etapie sprawy miały możliwość przedstawienia swojego stanowiska, co też czyniły składając liczne pisma wyjaśniające.

Zdaniem Sądu strony bezzasadnie dowodzą, iż doszło do naruszenia art. 8 k.c. O naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa można mówić wtedy, gdy organy obu instancji podejmują zmienne rozstrzygnięcie w tej samej sprawie, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym (patrz wyrok NSA z 23 czerwca 1994 r. SA/Wr 98/94). Natomiast, co było już podkreślone, kontrola ZUS z kwietnia 2008 r. dotyczyła innego okresu, poza tym organy Funduszu, nie są związane ustaleniami poczynionymi przez ZUS w innej sprawie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 109 ust. 4 ustawy o świadczeniach Sąd wyjaśnia, że przekroczenie przewidzianego w tym przepisie terminu 30 dni na rozpatrzenie sprawy przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu nie miało znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Uchybienie powyższe strona mogła zwalczać składając do Sądu skargę na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ I instancji.

Sąd nie podzielił zarzutów stron odnośnie naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego. Ponownie wskazać należy, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na mocy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Przepis art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach przewiduje obowiązek odprowadzania przez zamawiającego, który jako płatnik oblicza i pobiera składkę z dochodu ubezpieczonego za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą. Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umowa o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decyduje o charakterze współpracy.

Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Natomiast zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena organów, że łączące A. W. z W. we [...] umowy z dnia [...] października 2008 r., z dnia [...] października 2009 r. i z dnia [...] września 2010 r. były umowami zlecenia. Zgodnie z ich treścią A. W. zobowiązywała się do przygotowania i zaprezentowanie słuchaczom W. różnego rodzaju wykładów, opracowanie sylabusów tych wykładów i dostarczenie ich w wersji elektronicznej do działu nauczania, opracowanie tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzenie według wskazówek i zaleceń zamawiającego, przeprowadzenie zaliczeń i egzaminów zgodnie z harmonogramami kolejnych lat akademickich. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy A. W. miała swobodę w ustalaniu treści programowych, metod, technik, środków i narzędzi przekazywania wiedzy w toku wykładów, natomiast uczelnia tworzyła dla niej warunki materialne do prowadzenia wykładów, w tym zapewniała miejsce i niezbędne sprzęty techniczne, konsultowała z nią zakres czasowy kursu, aby możliwym było organizacyjne ułożenie zajęć, przekazywała też informacje o studentach, poziomie ich zaawansowania. Strony ustaliły stawkę godzinową dla ustalenia wynagrodzenia dla A. W. w danym miesiącu, dlatego też była ona zobowiązana do comiesięcznego składania informacji z wykonanej pracy.

W tym stanie rzeczy zasadnie przyjęły organy Funduszu, że zawarte pomiędzy stronami umowy nie przewidywały określonego rezultatu. A. W. podjęła się do wykonania zakreślonych umowami czynności, nacechowanych starannością działania. Wykonywała ona usługi dydaktyczne na rzecz uczelni zajmującej się kształceniem młodzieży bez gwarancji, że przekazywana wiedza zostanie w pełni przyswojona. Również przygotowane przez nią materiały i opracowane sylabusy nie można uznać za samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła. Mają one charakter techniczny, przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy czy studenta.

W takiej sytuacji odmienna ocena dowodów dokonana przez skarżących, do której byli oni uprawnieni nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Stanowisko skarżących stanowi jedynie polemikę z oceną organów, przy czym jej skutecznie nie podważa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonych decyzji obrotu prawnego. Dokonana bowiem przez organy Funduszu ocena materiału dowodowego pod kątem rzeczywistego charakteru spornych umów znajduje oparcie w utrwalonym i cytowanym przez organy orzecznictwie sądów powszechnych i sądów administracyjnych.

Sąd nie podziela również zarzutu strony odnośnie naruszenia art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 3531 k.c. albowiem zasada swobody umów doznaje ograniczeń zarówno w zakresie treści, jak i celu umowy. System prawny nie może bowiem udzielać stronom nieograniczonej kompetencji w zakresie tworzenia stosunków zobowiązaniowych a w konsekwencji pozostawić tę kwestię poza kontrolą prawa. Jednocześnie wskazane w treści art. 3531 k.c. ograniczenie zapewniają występującym w obrocie podmiotom najpełniejszą realizację zasady swobody umów.

W najnowszym orzecznictwie obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia, przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo). Sąd ten stwierdził mianowicie, że: "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63).

Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] lipca 2012 r., [...] - niepublikowane)".

Z tą wyczerpującą analizą Sąd w niniejszym składzie się zgadza, przyjmując że znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez organ w zaskarżonej decyzji, a w szczególności dokonaną wykładnię prawa materialnego: zarówno co do art. 627 k.c. jak i w konsekwencji zastosowania art. 66 ust. 1 lit. e) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 750 i 734 k.c. i objęcie A. W. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego, zgłoszonego przez skarżącą W. we [...] o dopuszczenie dowodów z wyroków Sądu Okręgowego we [...]. Były one bowiem wydane w innych sprawach, w oparciu o inny stan faktyczny w sprawie i sąd administracyjny nie jest związany orzecznictwem sądów powszechnych.

Z tych wszystkich względów uznając skargi za niezasadne Sąd orzekł o ich oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.