Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1034/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 50, art. 51, art. 53, art. 54, art. 55
journal: Dz.U. 2016 poz 778
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Piotr Broda, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 1 sierpnia 2011 r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej Spółką) wystąpił do Prezydenta Miasta S. o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, planowanej do realizacji na działce nr 1, zlokalizowanej w S. przy ul. [...]. Z dołączonej do wniosku dokumentacji technicznej wynikało, że przedmiotowa inwestycja składać się będzie z wolnostojącego, stalowego masztu antenowego o wysokości 33 m i powierzchni zabudowy 100 m². Na maszcie przewidziano do zainstalowania 3 anteny sektorowe UMTS emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości 2100 MHz, których równoważna moc promieniowania wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi 3148,84 W oraz 3 anteny sektorowe GSM typu Kathrein 80010 306 emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości 900 MHz, których równoważna moc promieniowania wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi 3829,04 W. Zarówno anteny UMTS, jak i GSM mają pracować w azymutach 0º, 120º i 240º przy czym pierwsze z nich miały zostać zawieszone na wysokości 32,30 m, a drugie na wysokości 31,70 m.

Po uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień organ I instancji decyzją z dnia

[...] nr [...] ustalił lokalizację ww. inwestycji celu publicznego. Odwołania od tej decyzji wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W. T., J. W., R. G. oraz W. G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołań decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium podniosło m.in., że zgromadzone dowody nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] powtórnie ustalił lokalizację zgodnie z wnioskiem Spółki.

Odwołania od tej decyzji wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pełnomocnik J. W. - Z. G., a także R. G. oraz W. G..

Po rozpatrzeniu odwołań Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...] r. powtórnie uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy dla przedmiotowej inwestycji wymagana jest decyzja środowiskowa.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki.

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 675/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając tezy wyrażone przez

Kolegium. Pełnomocnik Spółki wniósł od wyroku tego skargę kasacyjną do

Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W międzyczasie, jeszcze przed wyrokiem WSA, decyzją z dnia [...]

r. Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 50, 51, 53 i 54 ustawy z

dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012, poz. 647 ze zm. zwanej dalej u.p.z.p.) wydał decyzję nr [...], którą kolejny raz ustalił lokalizację wnioskowanej inwestycji celu publicznego. W obszernym uzasadnieniu organ I instancji omówił faktyczne i prawne aspekty sprawy wyrażając w konkluzji pogląd, iż projektowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i nie występuje potrzeba sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2008, Nr 25, poz. 150 ze zm.), oraz że zgodnie z art. 56 u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Zdaniem bowiem organu przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Wobec powyższego należy przyjąć, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się na wysokości do 2 m nad powierzchnią ziemi albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie ponieważ wysokość ta ogranicza przestrzeń dostępną przeciętnemu człowiekowi bez użycia sprzętu technicznego. Założenie takie jest zgodne z zapisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Zgodnie z pkt 11 załącznika nr 2 do rozporządzenia, pomiary w przyjętych pionach pomiarowych wykonuje się, w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi, albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że osie głównych wiązek promieniowania wszystkich anten będą znacząco oddalone od miejsc dostępnych dla ludności. Wobec powyższego, zgodnie

z art. 71, ust. 2 w związku z art. 173, ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199,

poz. 1227 ze zm.) przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. G., działający w imieniu J. W. Decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 52 ust 2 pkt. 1 u.p.z.p. w związku z art. 63 ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez m.in. przyjęcie mapy, na której nie został wskazany prawidłowo obszar oddziaływania inwestycji z uwzględnieniem kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku. Zarzucił nadto naruszenie art. 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w jakiś sposób organ dokonywał ustaleń

w zakresie występowania pola elektromagnetycznego o zasięgu ponadnormatywnych, co uniemożliwia polemikę z decyzją. Ponadto wyliczenia zawarte w dokumentacji są wadliwe i sprzeczne z wytycznymi Ministerstwa Środowiska. Zarzucił też naruszenie

art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP, art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b i 63 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska w związku z § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać

na środowisko, a także art. 28 k.p.a. Zarzuty pełnomocnik szczegółowo umotywował w obszernym uzasadnieniu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i po raz kolejny przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego stwierdzając następnie, iż w przedmiotowej sprawia kwestią sporną było czy wnioskowana inwestycja zalicza się do inwestycji wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskazano że potencjalnie mogą oddziaływać na środowisko instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 tegoż rozporządzenia, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż wartość określona w ww. przepisie.

Kolegium wskazało, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się

wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego - art. 124 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium podkreśliło, że przedmiotowa decyzja wydawana jest w odniesieniu do inwestycji planowanej. Inwestor we wniosku

o wydanie decyzji określa zakres inwestycji, a w sprawach z zakresu budowy stacji bazowych telefonii komórkowych także ilość i parametry anten. Organy prowadzące postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego mają obowiązek

kontroli kompletności takiego wniosku. Z tego względu mają nie tylko prawo, ale i

obowiązek dokonania takich ustaleń jak to uczyniono w niniejszej decyzji. Natomiast postulowane przez pełnomocnika strony wnoszącej odwołanie postanowienie z art. 63 ust. 2 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko wydawane jest w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium wyjaśniło wreszcie, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Tym samym brak jest podstaw prawnych do sumowania EIRP anteny GSM i UMTS co postuluje pełnomocnik J. W.

Pismem z dnia 28 marca 2015 r. Spółka, reprezentowana przez r. pr.

A. T., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła, zarzuty te szerzej rozwijając w uzasadnieniu, naruszenie:

• przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie już trzeciej decyzji o charakterze kasacyjnym, przy czym brak wskazania w uzasadnieniu decyzji do naruszeń jakich przepisów postępowania miało rzekomo dojść przy wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej,

- art. 15 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a był zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę,

- art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy,

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez niedziałanie przez organ odwoławczy na podstawie i w granicach prawa.

• przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- normy § 2 ust. 1 pkt 7) oraz § 3 ust. 1 pkt 8) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, polegającą na przyjęciu, iż przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności", którym posługuje się ustawodawca w wyżej wspomnianych normach należy rozumieć miejsca, na których może choćby potencjalnie powstać zabudowa zgodna z przepisami prawa,

- art. 71 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7) oraz § 3 ust. 1 pkt 8) ww. rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie w niniejszym postępowaniu i uznanie, iż skarżąca ma obowiązek uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, podczas gdy przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie zalicza się ani do przedsięwzięć

mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie

podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. II SA/Gl 1208/15 uchylił decyzję organu II instancji. W ocenie składu orzekającego Kolegium błędnie zinterpretowało pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności", uznając rozstrzygnięcie organu za przedwczesne. W ten sam sposób Sąd ocenił ustalenia w zakresie obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynikało to z okoliczności, iż wbrew wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium nie ustosunkowało się w pełni do zarzutów odwołania. Pominęło m.in., wskazywany w odwołaniu w pierwszej kolejności, zarzut przyjęcia mapy, na której nie został wskazany prawidłowo obszar oddziaływania inwestycji z uwzględnieniem kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku, zarzut niepodania metody obliczeniowej i jej błędu oraz uwzględnienia odbić od naturalnych przeszkód. Zdaniem strony

odwołującej się organ nie podał też mocy anten radioliniowych, które wchodzą w superpozycję z energią anten sektorowych. Ponadto na mapie będącej załącznikiem

do decyzji nie ma zaznaczonego obszaru oddziaływania inwestycji i co za tym idzie, zdaniem strony odwołującej się, nawet nie wiadomo jak organ ustalił strony postępowania. Zarzuty te Kolegium winno rozważyć w prowadzonym ponownie postępowaniu drugoinstancyjnym. Winno także ustosunkować się szerzej do kwestii ewentualnego sumowania mocy anten albowiem poruszyło ten aspekt jedynie w kontekście § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.

w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko podczas

gdy strona odwołująca się posłużyła się argumentem wynikającym z § 3 ust 2 pkt 3 tegoż rozporządzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło reformatoryjnie zmieniając parametry przedsięwzięcia w zakresie między innymi wielkości zabudowy oraz zabudowy poszczególnych anten.

Wskazując swoje związanie wyrokiem WSA z dnia 29 lutego 2016 r. stwierdził, że w zasięgu oddziaływania poszczególnych anten stacji bazowych brak jest miejsc dostępnych dla ludności. Jednocześnie uznał, iż w sprawie nie może zostać zastosowany § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż na terenie, na którym ma być

zlokalizowana stacja bazowa nie planuje, nie realizuje ani nie jest zrealizowany inny obiekt takiego typu.

Skargę na tę decyzję to tutejszego Sądu złożyła J. W. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

- § 2 ust. 1 pkt 7 lit b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez pominięcie

ich w sytuacji, w której EIRP pojedynczej anteny wynosi 6977,88 W,

- art. 54 pkt 2 lit. b I d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niepodanie mocy wszystkich anten, które mają zostać umieszczone na stacji bazowej telefonii komórkowej,

- art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że mapa załączona do wniosku

o wydanie decyzji lokalizacyjnej, na której nie został prawidłowo oznaczony obszar oddziaływania przedsięwzięcia, może być podstawą dokonania ustaleń skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji,

- art. 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewskazanie w jaki sposób oraz na podstawie jakiej dokumentacji organ dokonał ustaleń w zakresie występowania pola elektromagnetycznego o zasięgu ponadnormatywnym,, co uniemożliwia podjęcie polemiki merytorycznej z wydaną decyzją,

- art. 7, 8 , 9, 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sprzecznej z orzeczeniami ETS dotyczącymi zakazu "dzielenia" przedsięwzięć,

- art. 7, 8 , 9, 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rzekome uwzględnienie maksymalnych tiltów anten w sytuacji, w której

przyjęto jedynie ustalenia dokonane przez inwestora,

- art. 7, 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zezwolenie inwestorowi na obejście przepisów i zaniechanie kwalifikacji w odniesieniu do

faktycznej (sumarycznej) mocy emisji promieniowania elektromagnetycznego,

- art. 7, 8, 107 § 1 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie decyzji w sposób niemożliwy do odkodowania.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie

podtrzymując swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź

niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Dogłębna analiza treści skargi pozwala na stwierdzenie, iż w ocenie skarżącej organ wydający decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego błędnie ustalił, że w odniesieniu do tego konkretnego przedsięwzięcia (stacji bazowej telefonii komórkowej) nie było wymagane uprzednie uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm. – dalej jako "ustawa o ocenach).

Organ administracji biorąc pod uwagę literalną wykładnię treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o przedsięwzięciach uznał, iż stacja bazowa nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie stanowi bowiem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Ustaleń tych dokonał w oparciu o przedstawioną w powyższym przepisie metodę kwalifikacji przedsięwzięć, która

zakłada że moce poszczególnych anten emitujących promieniowanie elektromagnetycznych nie podlegają sumowaniu. Inaczej mówiąc badanie odległości miejsc dostępnych dla ludności następuje odrębnie od ośrodka elektrycznego każdej anteny, nawet jeśli wiązki promieniowania nakładają się na siebie.

Inne zupełnie w sprawie stanowisko zajęła w sprawie skarżąca. W jej ocenie stację bazową należy uznać jako całość za przedsięwzięcie w rozumieniu przepisów ochrony środowiska. Zatem należy zsumować moce poszczególnych anten i ustalić,

czy w zakresie ponadnormatywnego oddziaływania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności.

Przedstawiony wyżej problem od lat jest przedmiotem sporów zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie. Wykrystalizowały się tu dwa przeciwstawne stanowiska. Pierwsze znajduje swe źródło w językowej wykładni treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z jego brzmieniem "do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć [...] instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż

20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż

40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla

pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub

obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna".

Zgodnie z tym stanowiskiem dokonując klasyfikacji przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, prawodawca nakazał traktować taki obiekt w istocie jako zespół przedsięwzięć składających się z poszczególnych anten. Możliwość sumowania ich mocy (zdaniem organu) nie może także nastąpić na podstawie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, gdyż przepis ten znajdzie zastosowanie jedynie do przedsięwzięć planowanych, realizowanych lub zrealizowanych (tego samego rodzaju) znajdujących się na terenie jednego zakładu

lub obiektu, gdy osiągną progi określone w ust. 1 tego paragrafu, przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o ocenach, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy o ocenach. Potwierdzenie takiego stanowiska

można znaleźć choćby w wyroku NSA z dnia 17 listopada 2015 r. (II OSK 624/14), gdzie skład orzekający stwierdził: "z powyższych przepisów rozporządzenia wynika,

że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (tj. lokalizacji w stosunku do miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych (podobnie NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2014r,. sygn. akt II OSK 104/13).

Pojawiają się również orzeczenia zupełnie inaczej odnoszące się do kwestii kumulacji mocy anten. W wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r II OSK 2706/13 NSA w Warszawie. zwrócił uwagę na potrzebę przedstawienia w kwalifikacji inwestycji całościowo bez rozbicia na poszczególne grupy anten. Zamierzenie ma być przedstawione w całości. Interpretując pojęcie " miejsc dostępnych dla ludności " wskazano że to miejsca gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie

z obowiązującymi przepisami w tym w zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Podobnie wyjaśnia to pojęcie NSA w wyroku z dnia 24 marca 2015 r II OSK 2002/13.

Warto zwrócić wreszcie uwagę na wyrok NSA z dnia 29 września 2015 r. (II

OSK 139/14), gdzie skład orzekający sformułował dwie tezy. Zgodnie z pierwszą, dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może więc mieć wyjaśnienie kwestii czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.

Druga teza dotyczy możliwości zastosowania przy sumowaniu mocy anten § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia [...] nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym

mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. W ocenie składu orzekającego zaś "jeśli

prawodawca nakazuje sprawdzać kwalifikacje danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie bądź przebudowie do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. , poz. 71) (przedsięwzięcia

mogące zawsze oddziaływać na środowisko) i w § 3 ust. 1 rozporządzenia (przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) to nieracjonalne i nieuzasadnione byłoby prezentowanie stanowiska, iż w przypadkach budowy nowego przedsięwzięcia parametry tego przedsięwzięcia nie podlegają sumowaniu"

Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego, z wyżej zaprezentowanych, stanowiska. Moce anten znajdujących się na jednym maszcie (stanowiące jedno przedsięwzięcie) winny zostać zsumowane przy kwalifikacji zamierzenia, co do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie jest w tym zakresie potrzebne sięganie nawet do § 3 ust. 2 pkt

3 rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na

środowisko.

Istotą wprowadzenia do polskiego systemu prawnego instytucji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest umożliwienie dokonania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięć zaliczanych do mogących znacząco oddziaływać na środowisko (potencjalnie albo zawsze). Przedsięwzięciem, w rozumieniu przepisów ustawy o ocenach (art. 2 pkt) jest "zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". W zakresie definiowania pojęcia "zamierzenie budowlane" należy odwołać się do treści art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z

2016 r. poz. 290 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego". Należy zatem przyjąć, iż zamierzeniem będzie "wszystko" co obejmuje pozwolenie na budowę, czy wcześniej decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sama ocena oddziaływania na środowisko winna zostać przeprowadzona w odniesieniu do tak rozumianego przedsięwzięcia. Wynika to z

treści art. 59 ust. 1 ustawy o ocenach. Zgodnie z jego brzmieniem "przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja

następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia

na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1".

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 ustawy o ocenach). Jest ona zaś wymagana w odniesieniu do planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

informacje o jednostce

Wnioskując w oparciu o przedstawione wyżej przepisy należy jednoznacznie stwierdzić, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (i przeprowadzona ewentualnie w jej ramach ocena oddziaływania na środowisko) dotyczy

przedsięwzięcia jako całości (całego zamierzenia), wszystkich jego elementów. Inna wykładnia prowadziła by do zakazanego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zjawiska tzw. "salami slicing". Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady

nr 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (art. 1 ust. 2 lit. a) przedsięwzięciem jest "wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub

systemów [lub] inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych". W oparciu o tę definicję w sprawie C-227/01, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii, Trybunał (ETS) potwierdził, "że przedsięwzięcie długodystansowe nie może zostać podzielone na krótsze części, aby wyłączyć przedsięwzięcie, jako całość oraz części powstałe po takim podziale z wymogu nałożonego Dyrektywą (paragraf 53). Jeśli byłoby to

możliwe, skuteczność Dyrektywy mogłaby zostać poważnie zagrożona [...]".

Warto na koniec tej części rozważań przytoczyć tezę wyroku WSA w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2016 r. (II Sa/Sz 530/15). Sąd ten odniósł się do pojęcia "powiązań technologicznych", o których mowa w definicji przedsięwzięcia zawartej w ustawie o ocenach. Uznał, że jest tym powiązaniem "taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa

w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa. Przepis ten ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji".

Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej podniesione przesłanki należy stwierdzić, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym celem instytucji oceny oddziaływania na środowisko (w tym kwalifikacji do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) jest ustalenie, jakie potencjalnie negatywne skutki dla otoczenia może powodować realizacja konkretnego przedsięwzięcia. Przy czym istotne jest aby owa ocena miała charakter kompleksowy, całościowy i dotyczyła całego zamierzenia

– czyli tego co będzie objęte w przyszłości pozwoleniem na jego realizację. Dlatego

też wykładnia przepisów ustawy o ocenach i rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko musi uwzględniać intencje prawodawcy i cel regulacji. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że dokonując kwalifikacji do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla stacji bazowej telefonii komórkowej niezbędne było dokonanie całościowej oceny emisji promieniowania elektromagnetycznego na tereny dostępne

dla ludności. Ograniczenie się zaś tylko do emisji pojedynczych anten (bez sumowania ich emisji) nie pozwoliło jednoznacznie stwierdzić, czy takie oddziaływanie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Z tego też powodu Sąd uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji.

Powyższa okoliczność czyni bezprzedmiotowym badanie pozostałych zarzutów skargi, gdyż sama w sobie musi skutkować uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji.

Biorąc pod uwagę powyższe WSA w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit a i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej

poczynione rozważania Sądu. Ustali przede wszystkim, czy w zasięgu oddziaływania całego przedsięwzięcia nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Dopiero wówczas dokona oceny, czy w sprawie wymagana była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.