Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 1850/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Ewidencja gruntów
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1682
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym.
article: art. 20
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 24 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Teza: Podstawowym kryterium, wynikającym z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./, rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, czy też podatkiem leśnym było - od dnia 1 stycznia 2003 r. - klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero kolejnym kryterium, jest okoliczność, czy zostały zajęte na prowadzenie /wykonywanie/ działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna.

TEZY

Podstawowym kryterium, wynikającym z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./, rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, czy też podatkiem leśnym było - od dnia 1 stycznia 2003 r. - klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero kolejnym kryterium, jest okoliczność, czy zostały zajęte na prowadzenie /wykonywanie/ działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Feliksa W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 12 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 12 czerwca 2003 r. (...) wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia 14 marca 2003 r. (...) ustalającą Feliksowi W. podatek od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 234 zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Feliks W. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie Gminy Ł. o powierzchni 780 m2. Grunt będący jego własnością oznaczony został w ewidencji gruntów i budynków symbolem Bp-RZVI. Zgodnie z przepisem par. 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38 poz. 454/ grunt oznaczony w ewidencji takim symbolem jest terenem zurbanizowanym położonym na gruntach klasy VI, który w planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod zabudowę i nie wchodzi w skład użytków rolnych. Skoro zatem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, grunty te nie stanowiące użytków rolnych, nie mogły zostać objęte opodatkowaniem podatkiem rolnym lub leśnym. Podlegały tym samym opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości stosownie do przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając uchylenia tej decyzji zarzucono, iż została wydana wobec błędnej wykładni obowiązujących przepisów prawa oraz z pominięciem faktycznego stanu na gruncie stanowiącym przedmiot opodatkowania.

Użytkowany grunt jest gruntem rolnym i powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Zapis w ewidencji gruntów dotyczy gruntów stanowiących własność skarżącego nie uwzględnia faktu, iż na tym gruncie nie rozpoczęto procesu inwestycyjnego. Z tego względu w dalszym ciągu pozostał on gruntem rolnym. Grunt pomimo przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy letniskowej nie został wyłączony z produkcji rolniczej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 16 poz. 78 ze zm./. Ze względu na niską klasę bonitacyjną gleby i niską opłacalność ekonomiczną grunt ten jest aktualnie odłogowany. Przedstawiony stan faktyczny wskazuje na to, że grunt ten powinien być opodatkowany podatkiem rolnym zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1680/. Jednocześnie ze względu na klasę bonitacyjną gleby "VIz" na podstawie art. 12 tej ustawy grunt podlegał zwolnieniu od opodatkowania podatkiem rolnym. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania wobec zaniechania wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie przeprowadzono bowiem dowodu z oględzin gruntu, wyjaśnień organu właściwego w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Uniemożliwiono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu oraz przedłożenie posiadanych dowodów. Do skargi dołączono wypis z ewidencji gruntów sporządzony na dzień 4 lipca 2003 r. potwierdzający sklasyfikowanie gruntów działek 40/29 i 41/14 do użytków rolnych i klasy gleboznawczej RVIz. Powołano się na aktualne brzmienie art. 7a ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określającego źródła informacji, na podstawie których należało określić prawidłowe zaklasyfikowanie posiadanych gruntów ze względu na właściwy sposób opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie przypomnieć należało, iż zgodnie z art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydawanych aktów /w tym wypadku decyzji administracyjnych/ zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, iż wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego i to w stopniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono bowiem w sposób nie budzący wątpliwości do jakiej kategorii gruntów zaliczane powinny zostać grunty stanowiące własność skarżącego. Właściwe zaklasyfikowanie tych gruntów /działka o pow. 780 m2 położona w miejscowości Ł./ miało istotne znaczenie dla ustalenia obowiązku podatkowego ciążącego na ich właścicielu.

W myśl bowiem przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Powołany przepis, określający podstawową zasadę rozgraniczającą zakres przedmiotowy podatków obciążających grunty, został wprowadzony w art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 200 poz. 1683/ i obowiązywał w tym brzmieniu od dnia 1 stycznia 2003 r. Grunty stanowią w aktualnie obowiązującym systemie podatkowym przedmiot /fizyczny/ trzech podatków, a mianowicie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Fakt współistnienia trzech podatków o pokrywającym się częściowo zakresie przedmiotowym wymaga wprowadzenia reguły, która rozgraniczała ten zakres. Z kolei z powołanym przepisem koresponduje przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ określający jako przedmiot opodatkowania tym podatkiem grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Natomiast opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy - art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym /Dz.U. nr 200 poz. 1682 ze zm./.

Treść powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż podstawowym kryterium rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, czy też podatkiem leśnym było od dnia 1 stycznia 2003 r. właściwe sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero kolejnym kryterium było to czy zostały zajęte na prowadzenie /wykonywanie/ działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna.

W takim bowiem przypadku również sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub lasy podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Podstawę do sklasyfikowania gruntów w ewidencji gruntów i budynków stanowiły przepisy art. 20 i nast. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ oraz wydanego na podstawie delegacji udzielonej w art. 26 ust. 2 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38 poz. 454/. Zgodnie z tymi przepisami podstawę do ustalenia sklasyfikowania gruntów mogły stanowić wyłącznie dane wynikające z prowadzonych na ich podstawie ewidencji przez starostów, obowiązanych m. in. do zapewnienia aktualności tych danych zgodnie z dostępnymi dokumentami i materiałem źródłowymi.

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy II instancji dokonując zaliczenia gruntów działek o numerach ewidencyjnych 40/29 i 41/14 stanowiących własność skarżącego oparł się na wypisie z rejestru gruntów z dnia 31 marca 2003 r. Zgodnie z tym wypisem grunty te zostały sklasyfikowane jako zurbanizowane tereny niezabudowane oznaczone symbolem Bp-RzVI. Prawidłowość tej klasyfikacji została zakwestionowana w złożonym odwołaniu, w którym szczegółowo wyjaśniono kryteria jakie w odniesieniu do spornego gruntu powinny mieć wpływ na jego sklasyfikowanie. Tych spornych okoliczności organ odwoławczy nawet nie starał się wyjaśnić i ponownie oparł się na treści wypisu z ewidencji z dnia 31 marca 2003 r. O potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie świadczy przedstawiony Sądowi przez skarżącego wypis z rejestru gruntów z dnia 4 lipca 2003 r.

W wypisie tym te same grunty zostały sklasyfikowane jako użytki rolne i oznaczone symbolem RVIz. Opisane sklasyfikowanie gruntów potwierdzało zarzuty skarżącego, iż grunty te podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym, co z kolei wykluczało ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości stosownie do treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z treści przedstawionych wypisów nie wynikało jakie były przyczyny odmiennego sklasyfikowania gruntów na dzień 31 marca 2003 r. i na dzień 4 lipca 2003 r. oraz w oparciu o jakie dokumenty i z jaką datą dokonano opisanych zmian. Ustalenie tych okoliczności było niezbędne dla zaliczenia gruntów do przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym lub podatkiem od nieruchomości. Tym bardziej, że nawet jeżeli zdarzenia mające wpływ na właściwe sklasyfikowanie gruntów miały miejsce w ciągu roku podatkowego to i tak wpływały na ocenę istnienia obowiązku podatkowego w poszczególnych podatkach oraz jego wysokość /por.: art. 6 ust. 3 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 254 Ordynacji podatkowej/.

Skoro zatem przedstawione okoliczności miały istotny wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego obciążającego skarżącego z tytułu posiadanej nieruchomości, to obowiązkiem organu odwoławczego było ich dokładne wyjaśnienie. Niepodjęcie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia w oparciu o ewidencję gruntów i budynków prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w P. właściwego sklasyfikowania w 2003 r. gruntów stanowiących własność skarżącego stanowiło naruszenie przepisów art. 122, art. 187 par. 1, art. 191 i art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.