Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 794/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82, art. 85 ust. 5, art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 252 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz, Protokolant Starszy asystent sędziego Tomasz Woźny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 30.857 zł (trzydzieści tysięcy osiemset pięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ):

- uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] (niżej jako organ I instancji) z [...] r. w części dotyczącej orzeczenia, że Z. C. od września 2010 r. do grudnia 2012 r. był osobą prowadzącą w L. szkoły: A., A. . i A. (dalej jako szkoły A.);

- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w zakresie obowiązku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (w dalszym uzasadnieniu jako spółka A., z tym że w analizowanych latach nosiła nazwę S. A. – por. KRS) zwrotu dotacji pobranej nienależnie na rzecz prowadzenia wymienionych wyżej szkół A. za okres od października 2010 r. do października 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił - za organem I instancji - że spółka A. od 28 września 2010 r. do 8 listopada 2012 r. otrzymała dotacje na rzecz prowadzenia szkół A. Środki te były przekazywane na jej rachunki bankowe, a następnie przelewane na jedno konto służące rozliczeniom dotyczącym wszelkiej działalności spółki A. W tej sytuacji, zdaniem organów, nie było możliwe dokładne ustalenie przeznaczenia środków wypłaconych z tytułu omawianych dotacji.

Organy zgodnie stanęły na stanowisku, w myśl którego spółka A. nie była uprawniona do ubiegania się i otrzymania dotacji na rzecz prowadzenia szkół A. Początkowo osobą prowadzącą te szkoły był Z. C. Z upływem czasu 31 sierpnia 2010 r. Z. C. zawarł umowę ze spółką A., mocą której przekazał tej spółce prowadzenie wymienionych szkół. Umowa z [...] sierpnia 2010 r. została podpisana każdorazowo przez Z. C., z jednej strony jako osobę dotąd prowadzącą szkoły A., a z drugiej jako jedynego reprezentanta spółki A. obejmującej ich prowadzenie. Według ustaleń organu w 2010 r. Z. C. był większościowym wspólnikiem spółki A. (810 udziałów) i jednym z dwóch członków jej zarządu, zaś od 2013 r. jedynym wspólnikiem i jednocześnie wyłącznym członkiem zarządu. W tym stanie sprawy, zdaniem organów, kluczowe znaczenie dla jej wyniku ma art. 210 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2000.94.1037 ze zm. w brzmieniu dla 2010 r. – K.s.h.), który wykluczył reprezentowanie spółki A. przez Z. C. przy zawieraniu umowy [...] sierpnia 2010 r. ze Z. C., w przedmiocie zmiany organu prowadzącego szkoły A. Z kolei naruszenie art. 210 § 1 K.s.h. skutkuje bezwzględną nieważnością tej umowy. W rezultacie organy przyjęły, że spółka A. w świetle prawa nie stała się organem prowadzącym szkoły A. i tym samym nie była legitymowana do ubiegania się o dotacje na rzecz ich prowadzenia. W konsekwencji sporne środki wypłacone spółce A. stanowią dotację pobraną nienależnie w rozumieniu art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2009.157.1240 ze zm. w brzmieniu dla lat 2010-2012 – u.f.p.). Obowiązek zwrotu dotacji pobranej nienależnie wynika z art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 tej ustawy.

W przekonaniu organów, wpisanie spółki A. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta [...] jako organu prowadzącego szkoły A. nie zmienia zasadniczego ustalenia, że w rzeczywistości nie była ona organem prowadzącym te szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z 9 czerwca 2017 r. w sprawie sygn. [...] oddalił skargę spółki A. na powyższą decyzję organu. Podzielił stanowisko organów zarówno w kwestii stanu faktycznego, jak i kwalifikacji prawnej. Stwierdził, że naruszenie zasad reprezentacji spółki A. wynikających z art. 210 § 1 K.s.h. przy zawieraniu umowy [...] sierpnia 2010 r. oznacza, że nie nabyła ona praw i obowiązków organu prowadzącego szkoły A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] przyjął, że zmiany dokonywane w ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta [...] nie podlegały weryfikacji w sprawie mającej za przedmiot obowiązek zwrotu dotacji pobranej nienależnie. Taki wpis należało ocenić w świetle całokształtu zgromadzonych dowodów i wynikających z nich okoliczności, zgodnie z prawdą obiektywną.

W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że prawidłowo organ skorygował decyzję organu I instancji i wyeliminował rozstrzygnięcie o tym kto był osobą prowadzącą szkoły A. Było to bowiem zagadnienie, które należało do sfery ustaleń faktycznych na potrzeby prawidłowego przesądzenia w jakim zakresie spółka A. uzyskała nienależne dotacje. Nie podlegało natomiast samodzielnemu rozstrzygnięciu mocą decyzji.

W rezultacie rozpatrzenia skargi kasacyjnej spółki A. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 listopada 2019 r. w sprawie sygn. I GSK 427/18 w całości uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2017 r. w sprawie sygn. [...] z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w motywach tej treści rozstrzygnięcia nawiązał do art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty (Dz.U.2004.256.2572 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w latach 2010-2012 r. – u.s.o.) i wywiódł, że z punktu widzenia tego przepisu warunkiem uzyskania dotacji na działalność oświatową przez szkołę niepubliczną jest - oprócz złożenia wniosku i stosownych informacji o planowanej liczbie uczniów - legitymowanie się "osoby prowadzącej" wpisem do ewidencji prowadzonej przez właściwy organ na podstawie art. 82 u.s.o. Użyte w art. 90 u.s.o. pojęcie "osoby prowadzącej" należy odnosić do osoby, która uzyskała wpis do ewidencji, a nadto rozpoczęła działalność oświatową. Nie ulega wątpliwości, że dotacja ma charakter celowy i służy subwencjonowaniu szkoły realizującej cel, o którym mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., nie zaś podmiotu tę szkołę prowadzącego. Wpis do ewidencji jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 82 ust. 4 u.s.o. o odmowie wpisu do ewidencji organ orzeka decyzją, od której odwołanie przysługuje do kuratora oświaty (por. art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a u.s.o.). Wymieniony przepis w sposób enumeratywny określa przesłanki odmowy wpisu, do których należą niekompletność wniosku pod względem formalnym oraz sprzeczność statutu z prawem. Z kolei art. 82 ust. 5 u.s.o. nakłada na organ prowadzący obowiązek stałego aktualizowania danych. Zmiany są ujawniane w ewidencji na analogicznych zasadach jak w przypadku pierwotnego wpisu, stosownie do art. 84 ust. 5 u.s.o. O ile dokonanie wnioskowanego wpisu (zmiany wpisu) w ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, to odmowa zmiany treści wpisu już istniejącego w ewidencji, tak samo jak odmowa samego wpisu, wymaga formy decyzji administracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Koniecznym jednak warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej właściwy jest do jej załatwienia.

W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, w myśl którego żaden z przepisów ustawy o systemie oświaty nie określa formy przekazania uprawnień do prowadzenia szkoły, w szczególności brak jest wymogu zawierania umowy cywilnoprawnej w tym zakresie. Sam charakter niepubliczny szkoły lub placówki nie przesądza o tym, że wymagane są w tej kwestii umowy cywilnoprawne. Zgodnie bowiem z ustaloną już linią orzeczniczą oświata i kształcenie stanowią zadania publiczne. Przepis art. 82 ust. 5 u.s.o. przewiduje jedynie obowiązek osoby prowadzącej szkołę lub placówkę zgłoszenia organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni zmiany danych zawartych w zgłoszeniu jakie powstały po wpisie do ewidencji. Nie jest tu wymagana jakakolwiek szczególna forma. Ponadto organ prowadzący ewidencję w przypadku gdyby nowy podmiot prowadzący szkołę nie spełniał wymogów określonych w art. 82 ust. 2 u.s.o. ma możliwość ingerowania w proces zmian poprzez wydanie decyzji odmownej. Przekazanie szkoły nie ma charakteru cywilnoprawnego, bowiem nie dochodzi do wyłączenia administracyjnej kontroli nad przedmiotem umowy. Organ administracji z urzędu powiadamia kuratora oświaty o zmianie osoby prowadzącej szkołę, aby ten mógł we właściwy sposób realizować zadania wynikające ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Tym samym nowy organ prowadzący szkołę poddaje się reżimowi i rygorom prawa administracyjnego (ustawie o systemie oświaty). Skoro w wyniku przekazania uprawnień do prowadzenia szkoły dokonana została czynność materialno-techniczna w postaci zmiany wpisu, to taki akt należy do prawa administracyjnego i brak jest podstaw, aby stosować do niego art. 210 § 1 K.s.h., który odnosi się do czynności cywilnoprawnych i sporów mogących występować między spółką a członkiem zarządu. Wobec tego przed dokonaniem zmiany wpisu organ prowadzący ewidencję był zobowiązany do zbadania prawidłowości oznaczenia osoby zamierzającej prowadzić szkołę. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego oznaczenia organu prowadzącego organ ewidencyjny zobowiązany był do wydania decyzji odmownej. Ewidencja szkół i placówek niepublicznych spełnia doniosłą funkcję. Zapewnia bezpieczeństwo obrotu prawnego, gdyż dostarcza wszystkim zainteresowanym dane o organie prowadzącym i o samej szkole lub placówce. Brak wydania decyzji odmawiającej wpisania zmiany danych oznacza, że organ ewidencyjny nie miał wątpliwości co do oznaczenia nowego organu zamierzającego prowadzić szkoły A. W świetle ustawy o systemie oświaty organ administracji jedynie potwierdza stosowną zmianę polegającą na przejściu uprawnień organu prowadzącego szkoły, nie kreuje tych uprawnień (deklaratoryjny charakter zmiany wpisu). Jednak zobowiązany jest sprawdzić czy podane we wniosku o wpis zmiany zawierają dane wymienione w ust. 2 art. 82 u.s.o. i czy są prawidłowe.

W rozpoznawanej sprawie organ ewidencyjny nie odmówił zmiany treści już istniejącego wpisu. Tym samym w dacie zgłoszenia zmian nie miał wątpliwości co do skuteczności przekazania uprawnień do prowadzenia szkół A. przez Z. C. na rzecz spółki A. i w rezultacie w odniesieniu do nowego podmiotu prowadzącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że zgodnie z art. 82 ust. 2 pkt 1 u.s.o. zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę, jej miejsce zamieszkania lub siedziby. Natomiast brak jest wyraźnej wzmianki o potrzebie załączenia określonych dokumentów potwierdzających te dane.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyby przekazanie uprawnień do prowadzenia szkół zaliczyć do cywilnych czynności prawnych, wówczas organ ewidencyjny powinien był odmówić zmian w ewidencji już na etapie wniosku o zmianę organu prowadzącego, nie zaś po 6 latach od tego zdarzenia, w dodatku kiedy spółka A. przestała już być organem prowadzącym szkoły A. Co więcej, organ odpowiedzialny za prowadzenie ewidencji zweryfikował dokumenty organu prowadzącego i dokonał stosownych zmian w jej zapisach oraz wydał zgłaszającemu zaświadczenie o nowym wpisie, w którym ujęto nowy organ prowadzący. Zaświadczenie to nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Bez wątpienia o tym kto jest osobą prowadzącą szkołę stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego. Wpis ten jest koniecznym warunkiem do uzyskania dotacji przewidzianej w art. 90 u.s.o. Nie można zatem twierdzić, że dotacje zostały przyznane bez podstawy prawnej. Taką podstawę stanowiły zweryfikowane dokumenty organu prowadzącego, stosowne zaświadczenie i składane wnioski w pełni zaaprobowane przez organ administracyjny.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał istoty sprawy. Skoncentrował się jedynie na cywilnoprawnym charakterze umowy przekazania uprawnień organu prowadzącego szkoły A. Pominął, że zmiana organu prowadzącego jest czynnością z zakresu prawa administracyjnego. Nie uwzględnił, że podstawą przyznania dotacji są przepisy ustawy o systemie oświaty i w tym aspekcie nie dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji. O tym kto jest osobą prowadzącą szkołę stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego. Dotowane szkoły A. w dacie udzielenia dotacji były wpisane do ewidencji prowadzonej przez właściwy organ na podstawie art. 82 u.s.o.

W zaistniałym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut naruszenia art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie Dz.U. 2020.256 - K.p.a.), w którym sformułowana jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Dokonanie wpisu nowej osoby prowadzącej szkoły A., wydanie zaświadczenia oraz przyznawanie dotacji przez kilka kolejnych lat utwierdziły spółkę A. w przekonaniu o prawidłowości jej działań. Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół podstawy prawnej udzielenia dotacji oświatowej na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty. Organ miał możliwość wydania decyzji odmownej w przypadku uznania, że oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkoły A. było błędne, stosownie do art. 84 ust. 5 u.s.o. Skoro tego nie uczynił, nie może ewentualnych swoich błędów przerzucać na stronę i twierdzić, że dotacja została udzielona bez podstawy prawnej.

W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do art. 67 ust. 1 i art. 60 pkt 1 u.f.p., a z kolei przez te regulacje do reżimu przedawnienia przewidzianego dla zobowiązań podatkowych w ustawie Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U.2019.900 ze zm. – O.p.). W kontekście instytucji przedawnienia wyjaśnił, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia zwrotu dotacji, podobnie jak w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności o których mowa w pkt 2. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem można taką decyzję doręczyć w sposób prawnie skuteczny. W odniesieniu do zwrotu dotacji pobranej nienależnie (bez podstawy prawnej) wydanie i doręczenie decyzji powinno nastąpić w ciągu pięciu lat poczynając od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. W przypadku dotacji przyznanej i przekazanej spółce A. w 2010 r. termin przedawnienia powinien być liczony do końca 2015 r. Należy przy tym pamiętać, że zobowiązanie podatkowe (zwrot dotacji) przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 O.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego (por. uchwała sygn. FPS 8/03). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że uznanie omawianego zarzutu za trafny nie oznacza jeszcze, że doszło do przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji za 2010 r., ponieważ przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zbadać czy w sprawie nie doszło do zdarzeń w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

Na zakończenie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie nieprawidłowości wydatkowania środków publicznych pochodzących z udzielonej dotacji (pkt 4 skargi kasacyjnej, w którym spółka A. motywowała, że organ orzekając o obowiązku zwrotu dotacji nie zakwestionował prawidłowości ich wydatkowania), jakkolwiek sformułowane zasadnie, nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W następstwie Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy zajął się zagadnieniem istnienia podstawy prawnej udzielenia dotacji, mając na względzie art. 82 i art. 90 ust. 3 u.s.o. oraz kwestią upływu terminu przedawnienia zwrotu dotacji pobranej w 2010 r., zgodnie z wykładnią stanu prawnego zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga spółki A. zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.

Organ stwierdził, że kluczowe znaczenie dla wyniku rozpatrywanej sprawy ma regulacja zawarta w art. 210 § 1 K.s.h. Z nawiązaniem do treści tego przepisu przyjął, że Z. C. nie był uprawniony do reprezentowania spółki A. przy zawieraniu [...] sierpnia 2010 r. umowy ze Z. C. w przedmiocie zmiany organu prowadzącego szkoły A. Według organu, naruszenie art. 210 § 1 K.s.h. spowodowało bezwzględną nieważność tej umowy. W następstwie spółka A. nie stała się organem prowadzącym szkoły A. i nie była uprawniona do ubiegania się o dotacje na rzecz ich prowadzenia. W tym stanie sprawy, zdaniem organu, środki wypłacone spółce A. na prowadzenie szkół A. stanowią dotację pobraną nienależnie w rozumieniu art. 252 ust. 4 u.f.p., która podlega zwrotowi zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 tej ustawy. Wpisanie spółki A. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta [...] jako organu prowadzącego szkoły A. organ uznał za okoliczność pozbawioną prawnego znaczenia z punktu widzenia przesłanek obowiązku zwrotu dotacji przede wszystkim z tego względu, że tej treści wpis nie odpowiadał rzeczywistości.

W konsekwencji tej treści zapatrywania organ nie analizował w motywach kontrolowanej decyzji innych kwestii faktycznych i prawnych przekładających się co do zasady na zaistnienie obowiązku zwrotu dotacji.

W myśl stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w motywach wyroku z 8 listopada 2019 r. w sprawie sygn. I GSK 427/18 r. z art. 82 i art. 90 u.s.o. wynika, że przekazanie szkoły nie ma charakteru cywilnoprawnego, bowiem nie dochodzi do wyłączenia administracyjnej kontroli nad przedmiotem umowy. Nowy organ prowadzący szkołę poddaje się reżimowi i rygorom prawa administracyjnego (ustawie o systemie oświaty). Skoro w rezultacie przekazania uprawnień do prowadzenia szkoły dokonana została czynność materialno-techniczna w postaci zmiany wpisu, to taki akt należy do prawa administracyjnego i brak jest podstaw, aby stosować do niego art. 210 § 1 K.s.h., który odnosi się do czynności cywilnoprawnych i sporów mogących występować między spółką a członkiem zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że żaden z przepisów ustawy o systemie oświaty nie określa formy przekazania uprawnień do prowadzenia szkoły, w szczególności brak jest wymogu zawierania umowy cywilnoprawnej w tym zakresie. Sam charakter niepubliczny szkoły lub placówki nie przesądza o tym, że wymagane są w tej kwestii umowy cywilnoprawne. Oświata i kształcenie stanowią zadania publiczne. W rozpoznawanej sprawie organ odpowiedzialny za prowadzenie ewidencji nie odmówił zmiany treści już istniejącego wpisu. Oznacza to, że w dacie zgłoszenia zmian nie miał wątpliwości co do skuteczności przekazania uprawnień do prowadzenia szkół A. przez Z. C. na rzecz spółki A. i w rezultacie co do zmiany podmiotu prowadzącego. Organ administracji jedynie potwierdza stosowną zmianę w postaci przejścia uprawnień, jednakże nie zwalnia go to z obowiązku zbadania przesłanek żądania wpisu. Także z perspektywy art. 8 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że argument nawiązujący wyłącznie do naruszenia art. 210 § 1 K.s.h. nie uzasadniał stwierdzenia pobrania przez spółkę A. dotacji nienależnej. W tym kontekście motywował, że organ ewidencyjny miał możliwość wydania decyzji odmownej w przypadku uznania, że oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę było błędne, stosownie do art. 84 ust. 5 u.s.o. Skoro tego nie uczynił, nie może konsekwencji ewentualnych swoich błędów przerzucać na stronę i twierdzić, że dotacja została udzielona bez podstawy prawnej.

Stosownie do art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tym stanie prawnym przytoczone wyżej argumenty Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia przepisów za jaką się opowiedział rozpatrując skargę kasacyjną spółki A., wiążą sąd przy ponownej kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu. Tym samym aktualnie zobowiązują sąd do stwierdzenia, że błędne jest stanowisko organu, według którego naruszenie art. 210 § 1 K.s.h. przy zawieraniu umowy z [...] sierpnia 2010 r. jednocześnie oznacza, że spółka A. pobrała dotację nienależnie. Natomiast rozstrzygające znaczenie należy przypisać okoliczności, że spółka A. uzyskała wpis do ewidencji jako organ prowadzący szkoły A. Jednocześnie wymaga wyraźnego odnotowania, że organ nie omówił w motywach zaskarżonej decyzji innych aspektów faktycznych i prawnych mających uzasadniać rozpoznanie dotacji pobranej nienależnie.

Wobec tego organ nie rozpatrzył istoty sprawy. Skoncentrował się jedynie na cywilnoprawnym charakterze umowy z [...] sierpnia 2010 r. mającej za przedmiot zmianę organu prowadzącego szkoły A. Pominął przy tym, że jest to czynność z zakresu prawa administracyjnego. Nie uwzględnił, że podstawą przyznania dotacji są przepisy ustawy o systemie oświaty. O tym kto jest osobą prowadzącą szkołę stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego. W świetle wiążącego poglądu prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowana decyzja organu nie może zostać zaakceptowana z perspektywy kryterium legalności.

Jednocześnie za wiążącym stanowiskiem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zauważyć, że dotychczas organ nie kwestionował prawidłowości wydatkowania dotacji w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., a jedynie podważył zasadność jej pobrania na zasadzie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., przy czym błędnie uczynił to na podstawie Kodeksu spółek handlowych, z odejściem od przesłanek określonych w ustawie o systemie oświaty.

W dalszym postępowaniu organ będzie zobowiązany wyjaśnić kwestie związane z przesłankami obowiązku zwrotu dotacji, o których mowa w sprawie, a więc przede wszystkim czy taki obowiązek istnieje, a jeśli tak, jaki jest jego zakres oraz podstawa faktyczna i prawna z punktu widzenia wymogów określonych w ustawie o systemie oświaty. Rozważy przy tym znaczenie dla treści przyszłego rozstrzygnięcia instytucji przedawnienia zgodnie z poglądem prawnym omówionym przez Naczelny Sąd Administracyjny, mając w polu widzenia ustawowe przesłanki tamujące bieg terminu przedawnienia, skutkujące jego przerwaniem czy zawieszeniem. Dotychczas organ nie zajmował się przedawnieniem obowiązku zwrotu dotacji. Jednocześnie w ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeanalizuje jaki wpływ na przyszłe rozstrzygnięcie sprawy będzie miała zasada dwuinstancyjności ustanowiona w art. 15 K.p.a.

Z powodów omówionych wyżej, przy uwzględnieniu wiążącego stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. w powiązaniu z § 2 pkt 7 i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (w brzmieniu pierwotnym Dz.U.2015.800 oraz następnie zmienionym od 27 października 2016 r. Dz.U.2016.1668 stosownie do § 2 nowelizacji),

Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...]zł i [...] zł odpowiednio za kolejne postępowania przed sądem I instancji) oraz opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).