Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3293/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3   ust. 4
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 14
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.
article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a,  art. 152 i  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. S., J. P. i M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. S., J. P. i M. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania [...], decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r., nr [...] dotyczącej wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...].

Zaskarżona decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. zostało wszczęte postępowanie dotyczące przymusowego wykupu, w drodze licytacji, nieruchomości [...]. Z uwagi na to, że licytacja nie doszła do skutku, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1977 r., nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14) orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa powyższej nieruchomości.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. wystąpiła [...] podnosząc, że nie przeprowadzono lustracji przejmowanego gospodarstwa i nie sporządzono protokołu z tych czynności.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...]. Organ podniósł, że nie udało się odnaleźć materiałów źródłowych, i w związku z tym oparł się na domniemaniu legalności badanej decyzji, kierując się zasadą trwałości decyzji określoną w art. 16 k.p.a. Ponadto dodał, że z uwagi na brak kompletnych akt sprawy nie można organowi przedstawić zarzutu, iż nie zbadał wszechstronnie sprawy, i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła [...] podnosząc, że gospodarstwo rolne prowadzone przez [...] nie wykazywało niskiego poziomu produkcji (niższego od średniej obowiązującej na danym terenie). Ponownie zarzuciła, że nie sporządzono protokołu z lustracji gospodarstwa oraz brak jest dowodów w jaki sposób ustalono wartość licytowanej nieruchomości. W konsekwencji, [...] wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...].

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14 ze zm.). Instytucja przymusowego wykupu nieruchomości jako części gospodarstw rolnych uregulowana została w art. 1 ust. 1 ustawy. W myśl powołanego przepisu nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogą być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazują niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności niekorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Przymusowy wykup nieruchomości przeprowadza się w drodze licytacji. Licytacją tą obejmuje się wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem zagrody (siedliska) i działki przyzagrodowej o obszarze 0,2 ha (art. 2 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy Państwu służy prawo pierwokupu nieruchomości poddanej licytacji po cenie ustalonej w wyniku licytacji. W razie braku nabywców, Państwu przysługuje prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej. Z kolei, zasady i tryb zaliczania gospodarstw do powyższej kategorii określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wskazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, prezydia gromadzkich rad narodowych zgłaszają do właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej wnioski o zaliczenie poszczególnych gospodarstw rolnych do kategorii określonej w § 1, zawiadamiając o tym właścicieli tych gospodarstw. Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej powołuje zespół w składzie 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw, wykazujących niski poziom produkcji (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Lustrację tę zespół przeprowadza przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. O terminie przeprowadzenia lustracji należy zawiadomić zainteresowanych właścicieli gospodarstw. Po przeprowadzeniu lustracji zespół specjalistów sporządza protokół, w którym, na podstawie kryteriów określonych w § 1, wyraża opinię czy gospodarstwo kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania (ust. 5 § 2 rozporządzenia). Minister stwierdził, że w kontrolowanej sprawie obowiązkiem organów rozpatrujących wniosek [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] w sprawie wykupu nieruchomości jest ocena prawidłowości decyzji z punktu widzenia wymogów zawartych w powyższej ustawie oraz rozporządzeniu w kontekście zarzutu podniesionego we wniosku odnośnie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie organu II instancji [...] skutecznie zarzuciła, że decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W aktach administracyjnych sprawy brak jest bowiem wiarygodnych dokumentów pozwalających przyjąć, że gospodarstwo, którego nieruchomości objęte zostały przymusem wykupu, wykazywało niski poziom produkcji, o którym mowa w przytaczanych art. 1 ust. 1 ustawy oraz § 1 ust. 1, § 2 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia. W aktach sprawy znajduje się tylko kopia protokołu z przeprowadzenia licytacji w dniu [...] sierpnia 1977 r. obejmującej nieruchomości [...]. Z treści protokołu wynika, że licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów i teren powyższy zostanie wykupiony na rzecz Skarbu Państwa. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania zwrócono się dwukrotnie do Urzędu Miejskiego [...] oraz do Archiwum Państwowego [...] o odszukanie: dokumentacji dotyczącej licytacji przeprowadzonej [...] sierpnia 1977 r., całości oryginalnych akt dotyczących decyzji Prezydenta Miasta [...], postanowienia Prezydenta Miasta [...] określającego cenę wywoławczą ww. nieruchomości. W ostateczności, nie udało się uzyskać żadnego ze wskazanych dokumentów archiwalnych, ponieważ wymienione instytucje zaprzeczyły by były w ich posiadaniu. Natomiast w aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] lutego 1978 r., skierowane do [...], zgodnie z którym Miasto [...] z uwagi na niską wydajność i małą towarowość gospodarstw w dziedzinie gospodarki żywnościowej przyjęło generalny kierunek wykupu ziemi i przekazanie jej do sektora uspołecznionego. Z uwagi na fakt, że grunty [...] znalazły się w kompleksie przejmowanej ziemi oraz nie były wykorzystywane w maksymalnym stopniu swoich możliwości produkcyjnych zostały także wywłaszczone. Zdaniem Ministra, w spawie brak jest więc jakichkolwiek dowodów źródłowych, które mogłyby uwiarygodnić, że Prezydent Miasta [...] przed wydaniem kwestionowanej decyzji postępował w zgodzie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia. Również z uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. nie wynika, by organ orzekający - dokonując oceny co do niskiego poziomu produkcji przedmiotowego gospodarstwa - działał zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami. Zdaniem Ministra, gdyby była sporządzona opinia kwalifikująca gospodarstwo rolne jako wykazujące niski poziom produkcji, to znalazłoby to odbicie w uzasadnieniu decyzji. Jednoznaczność powyższych przepisów ustawy i rozporządzenia w zakresie dopuszczalności objęcia nieruchomości przymusowym wykupem stanowi o tym, że ich niezastosowanie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał na istotę postępowania nadzorczego, ostatecznie stwierdzając, że w analizowanej sprawie, w ustalonych powyżej okolicznościach, nie zastosowano prawidłowo prawa materialnego będącego podstawą decyzji o przejęciu z urzędu przez Państwo gospodarstwa rolnego. W związku z czym, decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem należy ją wyeliminować z obrotu prawnego.

Następnie, Minister odniósł się do kwestii ewentualnej nieodwracalności skutków prawnych decyzji z 1977 r. Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż działka nr [...] uległa podziałowi i obecnie stanowi działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, która stanowi własność osób fizycznych oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, która stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w [...]. Przy czym, przy ocenie skutków prawnych orzeczenia o przejęciu nieruchomości winny być brane pod uwagę wyłącznie skutki bezpośrednio wynikające z tego orzeczenia. Późniejsze losy prawne tej nieruchomości nie mogą być oceniane jako skutki prawne orzeczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. Z tego powodu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, a dla jej oceny nie mają znaczenie późniejsze czynności cywilnoprawne lub publicznoprawne, które nie były ani przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r., ani wynikiem jej wydania ani wykonania. Prawa te powstały w oderwaniu od zakresu i skutków omawianej decyzji Prezydenta Miasta [...] i mogą być oceniane pod względem skutków prawnych jakie wywołały w innym postępowaniu i przed właściwym organem.

Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. S., M. S. i J. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżących, kwestionowana decyzja jest wadliwa. W ich ocenie, Minister niesłusznie podzielił zarzut [...] , że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na brak między innymi protokołu lustracji przejmowanego gospodarstwa. Zarzut ten nie został udowodniony przez [...], ani nie został potwierdzony przez Ministra. W postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez Wojewodę [...] zostało jedynie ustalone, iż pomimo prób podejmowanych przez Wojewodę nie udało odnaleźć się decyzji, na podstawie której Prezydent Miasta [...] powołał zespół specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji przedmiotowego gospodarstwa [...], sporządzonego z lustracji protokołu, oraz decyzji o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu działki nr [...]. Tymczasem, niemożność odnalezienia dokumentów nie oznacza, że nie sporządzono ich w ogóle, tym bardziej, iż na ich istnienie wskazują inne dokumenty w sprawie. Zatem, postępowanie dowodowe przeprowadzone w celu wydania zaskarżonej decyzji Ministra wykazuje szereg uchybień mających istotny wpływ na treść tejże decyzji. Skoro bowiem według Ministra [...] zarzuca brak dokumentów źródłowych (protokołu z przeprowadzonej lustracji gospodarstwa, postanowienia o ustaleniu ceny wywoławczej oraz obwieszczenia o ustaleniu ceny wywoławczej oraz o terminie licytacji) w postępowaniu administracyjnym, koniecznym było ustalenie przyczyny niepodniesienia tych zarzutów przez [...] w terminie wymaganym do zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r., a nie dopiero po ponad 33 latach we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Skarżący podnieśli, że przeprowadzane w Polsce, od daty wydania kontrolowanej decyzji, liczne reformy administracji państwowej uprawniają wniosek o zagubieniu tych dokumentów, w związku np. ze zmianą siedzib organów administracji państwowej. W ocenie skarżących, Minister winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w formie przesłuchania świadków na okoliczność, czy w ogóle w przedmiotowym gospodarstwie była prowadzona jakakolwiek produkcja rolna. Ponadto, skarżący nie mieli możliwości odniesienia się do protokołu z przeprowadzonej licytacji z dnia [...] sierpnia 1977 r., który został przywoływany w decyzji Ministra Rolnictwa, albowiem nie otrzymali oni w toku postępowania administracyjnego kopii tego dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych.

Na wstępie należy podkreślić, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, zatem dopuszczalne jest ono wyłącznie w przypadku stwierdzenia tych ciężkich, kwalifikowanych wad. Jedną z wad stanowiących przyczynę nieważności decyzji administracyjnej jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga zatem bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto, w postępowaniu nadzorczym organ nie prowadzi postępowania dowodowego - jak w postępowaniu zwykłym - gdyż jego rola sprowadza się jedynie do roli organu kasacyjnego.

W takim kontekście, w ocenie Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał nieprawidłowej oceny kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r., nr [...] stwierdzając, że jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą naruszenia prawa.

Przedmiotowa decyzja została wydana w na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14), oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 57 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazywały niski poziom produkcji w skutek zaniedbania, a w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Przymusowy wykup, w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzano w drodze licytacji. Licytacją tą obejmowano wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem zagrody (siedliska) i działki przyzagrodowej o obszarze 0,2 ha. Państwu służyło prawo pierwokupu nieruchomości poddanej licytacji po cenie ustalonej w wyniku licytacji, zaś w razie braku nabywców Państwu przysługiwało prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej (art. 3 ust. 3 ww. ustawy). Cenę wywoławczą ustalano według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (art. 3 ust. 4 ww. ustawy). Z kolei, przepis § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. wskazywał, że prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej wykonuje prezydium powiatowej rady narodowej w drodze decyzji gdy licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów, a nieruchomość potrzebna jest na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej lub też może być należycie zagospodarowana przez innych rolników indywidualnych.

Jak wyżej podniesiono, w postępowaniu nadzorczym, do wykazania rażącego naruszenia prawa konieczne jest jednoznaczne potwierdzenie faktu, że wydane przez dany organ rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa. Zdaniem składu orzekającego, materiał dokumentacyjny sprawy takiej oczywistej sprzeczności jednak nie potwierdza.

I tak, z kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. wynika, że decyzja ta została wydana na skutek wszczęcia postępowania decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. w sprawie przymusowego wykupu w drodze licytacji nieruchomości podanych w osnowie decyzji. Wymóg wydania decyzji w przedmiocie wszczęcia postepowania wynikał z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Zgodnie bowiem z tym przepisem, organ - w razie uznania, że gospodarstwo podlega zaliczeniu do kategorii określonej w § 1 rozporządzenia - wydaje decyzję o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu nieruchomości. Przepis § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia określał w jakiej sytuacji gospodarstwo rolne uznaje się za wykazujące niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności wskutek niekorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej (nieodnawiania nasion zbóż i sadzeniaków, niestosowania nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin, nieprzeprowadzania konserwacji urządzeń melioracyjnych itp.). Z przepisów ww. rozporządzenia wynikała również procedura postępowania organu zmierzająca do wydania opinii o zaliczeniu gospodarstwa do określonej kategorii wynikającej z § 1 ust. 1 rozporządzenia, w tym tzw. lustracja gospodarstwa. Procedurę tą szczegółowo opisał Minister w zaskarżonej decyzji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak (po ponad 33 latach) protokołu z lustracji spornej nieruchomości oraz opinii organu o jej kwalifikacji zgodnie § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r. - nie może jednoznacznie przesądzać, iż takiej lustracji nie było, tym bardziej, że w kontrolowanym orzeczeniu dotyczącym wykupu znajduje się informacja o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. wszczynającej to postępowanie, a ta ostatnia mogła być przecież wydana tylko i wyłącznie po przeprowadzeniu lustracji i wydaniu opinii komisji o kwalifikacji gospodarstwa rolnego do kategorii wskazanej w § 1 rozporządzenia. Ta okoliczność uszła jednak uwadze Ministra.

Ponadto, niezrozumiałym jest, że [...] we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. wskazuje (po ponad 33 latach) m.in. na brak przeprowadzenia lustracji przejmowanego gospodarstwa nie wykazując w żaden sposób, iż okoliczność tą podnosiła już na etapie wydania decyzji o wszczęciu postępowania o przymusowym wykupie, która to przecież decyzja poprzedzona była obligatoryjną procedurą w sprawie kwalifikacji gospodarstwa. Samo oświadczenie [...], nie poparte żadnym dowodem, nie może obalić wiarygodności decyzji kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym. Należy także podkreślić, że niejednokrotnie dokumenty dotyczące lustracji sporządzane były dla większych obszarów, a w związku z tym nie zawsze były włączane do akt sprawy poszczególnych postępowań. Taka sytuacja mogła mieć miejsce i w rozpoznawanej sprawie, gdyż przejęta od [...] działka o ogólnej powierzchni [...] ha wchodziła do kompleksu gruntów rolnych o obszarze ok [...] ha, zaznaczonych na mapach ewidencji gruntów jako arkusze [...] i takiej właśnie powierzchni dotyczy protokół z przeprowadzenia licytacji z dnia [...] sierpnia 1977 r. znajdujący się w aktach niniejszej sprawy. Zatem, brak dokumentów wskazywanych przez [...], a następnie przez Ministra, zdaniem składu orzekającego, nie jest równoznaczny z tym, iż nie były one sporządzone. Ponadto, dokumenty te, w tym protokół z lustracji, równie mogły ulec zniszczeniu lub zaginięciu. Skoro więc, ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z przeprowadzenia licytacji z dnia [...] sierpnia 1977 r. wynika, że licytacja nie doszła do skutku z powodu braku nabywców - to zaistniały wszelkie podstawy prawne do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r.

Dodatkowo, Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1978 r., w którym poinformowano [...], że "Miasto [...] z uwagi na niską wydajność i małą towarowość gospodarstw w dziedzinie gospodarki żywnościowej przyjęło generalny kierunek wykupu ziemi i przekazanie jej do sektora uspołecznionego. Grunty [...] zostały objęte wywłaszczeniem z powodu niewykorzystania w maksymalnym stopniu możliwości produkcyjnych." Wprawdzie, pismo to zostało skierowane już po wydaniu decyzji o wykupie z dnia [...] sierpnia 1977 r., potwierdzało ono jednak przesłanki zastosowania przez organ w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24 marca 1968 r.

Należy jeszcze raz podkreślić, że w postępowaniu nadzorczym, aby można było uznać, że decyzja rażąco narusza prawo wykazane musi być w sposób niebudzący wątpliwości, iż w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do bezspornego, jednoznacznego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące.

W ocenie Sądu, nieprawidłowo zatem Minister przyjął, że decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem konieczne było wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że przejęte gospodarstwo nie zostało zakwalifikowane do kategorii określonej w § 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r. Tymczasem, materiał dowodowy w sprawie (aczkolwiek po upływie 33 lat niekompletny), w tym wnioski wypływające z kontrolowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. - nie potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości takiej sytuacji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów i zasad postępowania wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Biorąc natomiast pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. organ w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przedstawi swoje stanowisko, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną oraz wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w punkcie 3 wyroku, orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

-----------------------

8