Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 876/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 1 ust. 1 pkt 1d, par 12 ust. 1, par 23 i par 3
journal: Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezdolności do służby w Służbie Więziennej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego we W. skierował K.M. – kandydata do Służby Więziennej na stanowisko strażnika działu ochrony ZK we W., na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. w celu ustalenia stanu zdrowia kandydata.

Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. nr [...] orzekła o niezdolności do Służby Więziennej kandydata K.M. Podstawą powyższego orzeczenia było stwierdzenie u strony schorzeń określonych w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej (Dz.U. z 2011 r. Nr 20 poz. 108) tj.: 1. przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B ( § 43 p. 6); 2. rozstępów skóry (§ 3 p. 2); 3. nieprawidłowej glikemii na czczo (§ 53 p. 5).

Od wymienionego orzeczenia K.M. złożył odwołanie.

Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r., nr [...] po przeprowadzeniu badania lekarskiego kandydata do Służby Więziennej – K.M. rozpoznała u w/w: 1. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B ( § 43 p. 6); 2. rozstępy skóry (§ 3 p. 2); 3. nieprawidłową glikemię na czczo (§ 53 p. 5). Na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej określiła, że kandydat jest niezdolny do Służby Więziennej.

Na wymienione orzeczenie K.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 13 marca 2014r. w spr. III SA/Łd 127/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu podniesiono że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, komisje lekarskie MSWiA działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, dotyczące ustalenia zdolności do służby, są organami administracji publicznej i podejmują rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W ocenie sądu w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd uznał, że orzeczenia komisji lekarskich obu instancji nie zawierają uzasadnień, które spełniałyby wymogi § 23 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. w związku z art.107 § 3 K.p.a. Sąd stwierdził, że "skarżący po wniesieniu odwołania oczekiwał, że lektura uzasadnienia decyzji wyjaśni mu co najmniej:

- dlaczego mimo, że zgodnie z objaśnieniami do § 43 p. 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2011r. rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby powinno być potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalny lub wynikiem badania biopsyjnego, co w jego przypadku nie nastąpiło, skutkowało ustaleniem jego niezdolności do służby z tego powodu,

- dlaczego wbrew objaśnieniom do § 52 i § 53 załącznika nr 1 Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. nie przeprowadziła konsultacji specjalisty endokrynologa, ewentualnie diabetologa popartej wynikami specjalistycznych badań dodatkowych w zakresie stwierdzonej u niego nieprawidłowej glikemii na czczo,

- dlaczego w świetle objaśnień do § 3 pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 1, na podstawie których w kwalifikacji orzeczniczej należy brać pod uwagę wielkość, lokalizację i szpecący charakter zmian skórnych, a pod pojęciem "blizny upośledzające sprawność ustroju" należy rozumieć blizny utrudniające noszenie umundurowania i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich oraz blizny narażone na tarcie w czasie ruchów i chodzenia - do takich zaliczono rozpoznane u kandydata rozstępy skóry powstałe wskutek gwałtownej zmiany masy ciała, co jest zdaniem skarżącego naturalne i nie może być uznane za upośledzenie, czy mankament budowy ciała, a tym samym wpływać na zdolność kandydata do służby w SW".

W ocenie sądu brak uzasadnień zaskarżonych orzeczeń stanowi także naruszenie zasad zawartych w art.8 i 11 K.p.a. To, że orzeczenia komisji lekarskich nie zawierają uzasadnień uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem stwierdzeń organu będących podstawą rozstrzygnięcia oraz kontrolę zgodności postępowania w sprawie, z przepisami dotyczącymi postępowania dowodowego tj. art.7,77 i 80 K.p.a. Nadto, zdaniem sądu, brak należytego uzasadnienia kontrolowanych orzeczeń jest tym bardziej rażący jeżeli się zważy, że orzeczona wobec skarżącego niezdolność do służby w SW w istocie zamyka mu dostęp do służby publicznej gwarantowany w art.60 Konstytucji. Odmowa przyjęcia do służby w związku z orzeczoną w sposób niedostatecznie umotywowany niezdolnością kandydata do służby w SW musi być postrzegana jako godząca w konstytucyjną wolność wyboru i wykonywania zawodu (art.65 ust.1 Konstytucji). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy komisje lekarskie winny mieć na względzie uwagi poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Orzeczeniem z dnia 26 czerwca 2014r. nr 252/K/2014 Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. orzekła niezdolność K.M. do Służby Więziennej. Komisja rozpoznała u niego: 1. przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B z kwalifikacją do leczenia przeciwwirusowego 2. nieprawidłową glikemię na czczo 3. rozstępy skóry brzucha i pleców oraz otyłość. Komisja wydała orzeczenie w oparciu w wywiad, badania fizykalne oraz całość dostarczonej dokumentacji medycznej w tym wypisy szpitalne z Oddziału Hepatologicznego Szpitala Obserwacyjno – Zakaźnego w T. Nieprawidłowa glikemia na czczo została potwierdzona badaniem laboratoryjnym z dnia 16 sierpnia 2013r. oraz badaniem poziomu glikemii w trakcie hospitalizacji. K.M. został uznany za niezdolnego do służby z powodu schorzeń wymienionych w punktach 1 i 2.

Od wymienionego orzeczenia K.M. złożył odwołanie podnosząc naruszenie art.6,7,8,75 § 1,77,80 K.p.a. oraz art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów przez organ, specjalistycznych konsultacji i badań lekarskich. Odwołujący zarzucił komisji niedostosowanie się doi objaśnień szczegółowych rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uznanie za zdolnego do Służby Więziennej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. podtrzymała zaskarżone orzeczenie i uznała K.M. za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. Rozpoznała ona u niego:

1.przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B zakwalifikowane do leczenia przeciwwirusowego - § 43 punkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

2. rozstępy skóry brzucha i pleców - § 3 punkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

3. nieprawidłowa glikemia na czczo - § 53 punkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

4.otyłość -§ 1 punkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

W ocenie komisji K.M. jest niezdolny do Służby Więziennej z powodu schorzeń wymienionych w punktach 1 i 3. Przewlekłe zapalenie wątroby zostało rozpoznane na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej a w szczególności kart informacyjnych z trzech pobytów w Oddziale Hepatologicznym Szpitala Obserwacyjno – Zakaźnego w T. Schorzenie wymienione w punkcie 3 zostało rozpoznane w oparciu o wyniki badań wykonanych na potrzeby WKL w B. w dniu 16 sierpnia 2013r. potwierdzone kolejnymi wynikami badań wykonanych w warunkach szpitalnych. W związku z wymienionymi schorzeniami K.M. jest niezdolny do Służby Więziennej.

Na wymienione orzeczenie K.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów przez organ a mianowicie specjalistycznych konsultacji i badań lekarskich, brak uzasadnienia orzeczenia spełniającego wymogi określone w § 23 pkt 1 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. w związku z art.107 § 3 K.p.a. i niedostosowanie się do objaśnień szczegółowych rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

W skardze podniesiono, że komisja nie ustaliła prawidłowo i precyzyjnie stanu zdrowia K.M. Odnośnie przewlekłego zapalenia wątroby to komisja oparła się na nieaktualnych badaniach z 2013r. podczas gdy już w dacie wniesienia skargi stan zdrowia skarżącego uległ poprawie. Schorzenie to winno być potwierdzone klinicznym badaniem szpitalnym lub wynikiem badania biopsyjnego a komisja takimi badaniami nie dysponowała. Odnoście nieprawidłowej glikemii na czczo to winno być one stwierdzone na podstawie konsultacji specjalisty i potwierdzone badaniami dodatkowymi a takiej konsultacji ani takich badań nie przeprowadzono. Komisja stwierdzając niezdolność do Służby Więziennej winna odnieść się do zdolności na poszczególnych stanowiskach w tej służbie a tego nie zrobiono. W ocenie skarżącego zapisy załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. są sprzeczne z Konstytucją. W wyroku z dnia 10 grudnia 2013r. w spr. U 5/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził sprzeczność zapisów załącznika nr 2 i 3 do rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. z art.60 w związku z art.30 i 31 Konstytucji poprzez automatyczne przyjmowanie, że stwierdzenie schorzenia określonego w jednym z załączników powoduje niezdolność do służby w służbach mundurowych. Normy zawarte w załączniku do rozporządzenia z 9 lipca 1991r. są tożsame z normami z załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. W związku z czym także normy załącznika nr 1 do tego ostatniego rozporządzenia należy uznać za niekonstytucyjne. Nadto orzeczenie komisji lekarskiej winno wyjaśnia dlaczego konkretne schorzenie powoduje niezdolność do Służby Więziennej a zaskarżone orzeczenie nie zawiera takiego wyjaśnienia. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), dalej p.ps.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2014r. pzo. 1415 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79 poz.349 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia a2011r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej (Dz.U. nr 20 poz.108).

Zgodnie z treścią art.38 pkt 8 ustawy z 9 kwietnia 2010r. w Służbie Więziennej może pełnić służbę osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby.

W myśl art.110 wymienionej ustawy zdolność fizyczną i psychiczną do służby więziennej ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Zgodnie z treścią § 1 ust.1 pkt 1d.) rozporządzenia z 9 lipca 1991r. komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, zwane dalej "komisjami lekarskimi", oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do kandydatów do służby w Służbie Więziennej.

W myśl § 12 ust.1 wymienionego rozporządzenia orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, a w stosunku do kandydatów do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz strażaków - załącznik nr 2a do rozporządzenia, zwanego dalej wykazem, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Wzór orzeczenia stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Zgodnie z treścią § 23 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają:

1) trwałą niezdolność do służby,

2) trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku,

3) istnienie lub nieistnienie związku schorzeń i ułomności ze służbą,

4) związek śmierci ze służbą,

5) trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem w służbie lub chorobami określonymi w odrębnych przepisach

- powinny być szczegółowo uzasadnione.

W myśl § 3 rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. zdolność do służby kandydata ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby:

1) kategoria "Z" - "zdolny do służby", co oznacza, że stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne lub psychiczne nie stanowią przeszkody do przyjęcia do służby;

2) kategoria "N" - "niezdolny do służby", co oznacza, że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne lub psychiczne stanowią przeszkodę do przyjęcia do służby.

Zgodnie z treścią § 43 punkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby powoduje niezdolność kandydata do Służby Więziennej. Rozpoznanie to powinno być potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym lub wynikiem badania biopsyjnego.

W myśl § 53 punkt 5 załącznika nr 1 do wymienionego rozporządzenia rozpoznanie zaburzenia przemiany węglowodanowej niewymagające stosowania leków przeciwcukrzycowych powoduje niezdolność kandydata do Służby Więziennej. Schorzenie to orzekane jest na podstawie konsultacji specjalisty endokrynologa, ew. diabetologa, ginekologa poparte wynikami specjalistycznych badań dodatkowych.

Należy zaznaczyć, że kwestia zdolności K.M. do Służby Więziennej była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 marca 2014r. w spr. III SA/Łd 127/14 uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia 27 września 2013r. W uzasadnieniu wymienionego wyroku podniesiono, że orzeczenia komisji lekarskich obu instancji nie zawierając uzasadnień, które spełniałyby wymogi § 23 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. w związku z art.107 § 3 K.p.a. Sąd stwierdził, że "skarżący po wniesieniu odwołania oczekiwał, że lektura uzasadnienia decyzji wyjaśni mu co najmniej:

- dlaczego mimo, że zgodnie z objaśnieniami do § 43 p. 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2011r. rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby powinno być potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalny lub wynikiem badania biopsyjnego, co w jego przypadku nie nastąpiło, skutkowało ustaleniem jego niezdolności do służby z tego powodu,

- dlaczego wbrew objaśnieniom do § 52 i § 53 załącznika nr 1 Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. nie przeprowadziła konsultacji specjalisty endokrynologa, ewentualnie diabetologa popartej wynikami specjalistycznych badań dodatkowych w zakresie stwierdzonej u niego nieprawidłowej glikemii na czczo,

- dlaczego w świetle objaśnień do § 3 pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 1, na podstawie których w kwalifikacji orzeczniczej należy brać pod uwagę wielkość, lokalizację i szpecący charakter zmian skórnych, a pod pojęciem "blizny upośledzające sprawność ustroju" należy rozumieć blizny utrudniające noszenie umundurowania i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich oraz blizny narażone na tarcie w czasie ruchów i chodzenia - do takich zaliczono rozpoznane u kandydata rozstępy skóry powstałe wskutek gwałtownej zmiany masy ciała, co jest zdaniem skarżącego naturalne i nie może być uznane za upośledzenie, czy mankament budowy ciała, a tym samym wpływać na zdolność kandydata do służby w SW".

W ocenie sądu brak uzasadnień zaskarżonych orzeczeń stanowi także naruszenie zasad zawartych w art.8 i 11 K.p.a. To, że orzeczenia komisji lekarskich nie zawierają uzasadnień uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem stwierdzeń organu będących podstawą rozstrzygnięcia oraz kontrolę zgodności postępowania w sprawie z przepisami dotyczącymi postępowania dowodowego tj. art.7,77 i 80 K.p.a. Nadto, zdaniem sądu, brak należytego uzasadnienia kontrolowanych orzeczeń jest tym bardziej rażący jeżeli się zważy, że orzeczona wobec skarżącego niezdolność do służby w SW w istocie zamyka mu dostęp do służby publicznej gwarantowany w art.60 Konstytucji. Odmowa przyjęcia do służby w związku z orzeczoną w sposób niedostatecznie umotywowany niezdolnością kandydata do służby w SW musi być postrzegana jako godząca w konstytucyjną wolność wyboru i wykonywania zawodu (art.65 ust.1 Konstytucji). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy komisje lekarskie winny mieć na względzie uwagi poczynione w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 127/14.

Zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprwie komisje lekarskie powtórnie oceniały zdolność K.M. do służby w Służbie Więziennej i ponownie stwierdziły jego niezdolność do tej służby.

U skarżącego rozpoznano cztery następujące schorzenia:

1.przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B zakwalifikowane do leczenia przeciwwirusowego - § 43 punkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

2.nieprawidlowa glikemia na czczo - § 53 punkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

3.rozstępy skóry brzucha i pleców - § 3 punkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

4.otyłość -§ 1 punkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

Przede wszystkim należy podnieść, że schorzenia wymienione w punktach 3 i 4 nie czynią skarżącego niezdolnym do Służby Więziennej. Z powodu tych schorzeń (tzn. z punktu 3 i 4.) K.M. nie został uznany za niezdolnego do służby. Skoro schorzenia te nie dyskwalifikują skarżącego do służby to kwestia rozpoznania tych schorzeń pozostaje poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie.

Ad 1)

Schorzenie to zostało rozpoznane na podstawie analizy całej dokumentacji medycznej dostarczonej przez skarżącego a w szczególności w oparciu o 3 karty informacyjne z pobytu w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. R. w T. – Szpital Obserwacyjno – Zakaźny Oddział Hepatologiczny. Okresy hospitalizacji skarżącego to: od 29 sierpnia do 31 sierpnia 2013r., od 18 października do 20 października 2013r. i od 16 maja do 18 maja 2014 r.

W czasie pobytów w szpitalu u K.M. wykonano szereg badań, których wynik znajdują się w kartach informacyjnych. W czasie wszystkich hospitalizacji rozpoznano u skarżącego przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B. Schorzenie to zostało stwierdzone w specjalistycznej klinice zajmującej się schorzeniami wątroby (Oddział Hepatologiczny Szpitala Obserwacyjna – Zakaźnego) a więc zostało potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym tak jak tego wymagają objaśnienia szczegółowe do § 43 punktu 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. W sytuacji gdy schorzenie zostało potwierdzone "klinicznym leczeniem szpitalnym" to nie jest wymagany "wynik badania biopsyjnego". W objaśnieniach szczegółowych do § 43 punkt 6 jest bowiem mowa, że przewlekłe zapalenie wątroby winno być potwierdzone albo "klinicznym leczeniem szpitalnym" albo "wynikiem badania biopsyjnego". Skoro schorzenie skarżącego zostało potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym to nie było konieczne uzyskanie wyniku badania biopsyjnego.

Rozpoznanie u kandydata do Służby Więziennej schorzenia w postaci przewlekłego zapalenia wątroby skutkuje stwierdzeniem, że jest on niezdolny do służby. Wynika to wprost z treści § 43 punkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. Komisje lekarskie obu instancji słusznie zatem uznały K.M. za niezdolnego do Służby Więziennej. Takie rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.

Niezasadne są zarzuty skargi, że komisje lekarskie nie zleciły klinicznego badania szpitalnego, wyniki badań jakimi dysponowany były nieaktualne a stan zdrowia skarżącego na etapie wnoszenia skargi (18 grudnia 2013r.) uległ poprawie.

W ocenie sądu nie było potrzeby aby komisje lekarskie zlecały kliniczne badania szpitalne. Komisje obu instancji dysponowały bowiem wynikami badań specjalistycznej kliniki jaką jest Oddział Hepatologiczny Szpitala Obserwacyjno – Zakaźnego. Objaśnienia szczegółowe do § 43 punkt 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. nie nakazują aby komisje zlecały wykonanie klinicznego leczenia szpitalnego. Wystarczy, że dysponują one dokumentacją z której wynika, że rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby jest potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym i sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że wyniki badań jakimi dysponowały komisje są nieaktualne. Komisje lekarskie dysponowały trzema kartami informacyjnymi przy czym okres ostatniej hospitalizacji to od 16 maja do 18 maja 2014r. Orzeczenie organu I instancji zostało wydane w dniu 26 czerwca 2014r. czyli miesiąc po zakończeniu ostatniej hospitalizacji. Można zatem uznać, że komisje lekarskie dysponowały aktualnymi wynikami badań. W żadnym wypadku nie można uznać, że wyniki tych badań były nieaktualne.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że stan zdrowia skarżącego na dzień wniesienia skargi uległ poprawie. Analiza kart informacyjnych z okresu ostatniej hospitalizacji wskazuje na zupełnie przeciwną tezę. Z karty tej wynika bowiem, że K.M. został zakwalifikowany na leczenie przeciwwirusowe podczas gdy po przedostatniej hospitalizacji (od 18 do 20 października 2013r.) nie kwalifikował się on jeszcze do takiego leczenia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że stan zdrowia skarżącego uległ ostatnio poprawie. K.M. nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej z której wynikałoby, że jego stan zdrowia faktycznie się poprawił.

Wszystkie zarzuty skargi dotyczące schorzenia w postaci przewlekłego zapalenia wątroby nie zasługują na uwzględnienie.

Ad 2)

Schorzenie to rozpoznano na podstawie wyników badania wykonanego na potrzeby WKL w B. w dniu 16 sierpnia 2013r. potwierdzonego kolejnymi badaniami wykonanymi w warunkach szpitalnych w czasie trzech kolejnych hospitalizacji.

W ocenie sądu badania te nie spełniają wymagań określonych w objaśnieniach szczegółowych do § 52 -53 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. Wymienione objaśnienia nakazują rozpoznanie schorzeń na podstawie konsultacji specjalisty (endokrynologa, ewentualnie diabetologa, ginekologa) popartej wynikami specjalistycznych badań dodatkowych. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby została przeprowadzona konsultacja specjalisty. Skoro nie było takiej konsultacji to brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego schorzenia określonego w § 53 punkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. Uzasadnione są zarzuty skargi, że odnośnie tego schorzenia stan faktyczny nie został dokładnie wyjaśniony zaś organy administracji w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że u K.M. rozpoznano przewlekłe zapalenie wątroby potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym co uzasadniało uznanie go za niezdolnego do Służby Więziennej. Okoliczność, że nie zostało dokładnie wyjaśnione drugie ze schorzeń (nieprawidłowa glikemia na czczo) nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uchybienie organów odnośnie tego schorzenia nie miało wpływu na wynik sprawy. W sytuacji gdy u skarżącego rozpoznano przewlekłe zapalenie wątroby co dyskwalifikowało go do Służby Więziennej to kwestia czy występuje u niego także nieprawidłowa glikemia na czczo nie ma znaczenia dla oceny zdolności do Służby Więziennej. Bez względu na to czy występuje to schorzenie (nieprawidłowa glikemia na czczo) to i tak K.M. jest niezdolny do Służby Więziennej z powodu przewlekłego zapalenia wątroby.

Sąd w obecnym składzie nie podzielił zarzutu skargi niekonstytucyjności załącznika nr 1 do rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. w związku z § 3 punkt 2 tego rozporządzenia w zakresie w jakim automatycznie uznaje kandydata do SW za niezdolnego do służby wobec stwierdzenia u niego konkretnych schorzeń. Strona skarżąca powołała się treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2013r. w spr. U 5/13, który stwierdził niekonstytucyjność niektórych zapisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 lipca 1991r., które są analogiczne jak w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2011r. W związku z czym, w ocenie strony skarżącej, zapisy tego ostatniego rozporządzenia także są niekonstytucyjne.

W wyroku w sprawie U 5/1`3 Trybunał Konstytucyjny uznał, że § 44 punkt 6 oraz § 57 punkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349, z 1992 r. Nr 83, poz. 425, z 1995 r. Nr 146, poz. 712 oraz z 2009 r. Nr 202, poz. 1568) w zakresie, w jakim powodują uznanie policjanta za całkowicie niezdolnego do pełnienia służby z powodu zachorowania na przewlekłe zapalenie wątroby albo zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) bez względu na stan zdrowia, są niezgodne z art. 60 w związku z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Nadto Trybunał uznał, że § 44 pkt 6 oraz § 57 pkt 4 i 5 załącznika nr 3 do rozporządzenia powołanego w punkcie 1 w zakresie, w jakim powodują uznanie strażaka za całkowicie niezdolnego do pełnienia służby z powodu nosicielstwa wirusa HIV, zachorowania na przewlekłe zapalenie wątroby albo zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) bez względu na stan zdrowia, są niezgodne z art. 60 w związku z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Należy zaznaczyć, że wymieniony wyrok dotyczył konstytucyjności zapisów rozporządzenia z 9 lipca 1991r. odnoszących się do funkcjonariuszy służb mundurowych a nie do kandydatów do tych służb. Sytuacja prawna funkcjonariuszy służb mundurowych oraz kandydatów do tych służb, w zakresie zdolności do pełnienia służby, jest odmienna. W przypadku funkcjonariuszy służby mundurowych przewidziano trzy kategorie zdolności do służby a mianowicie: "A" – zdolny do służby, "C" – zdolny do służby z ograniczeniem oraz "D" – całkowicie niezdolny do służby (§ 11 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. oraz § 4 ust.1 rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.). Jeżeli chodzi o kandydatów do służb mundurowych to przewidziano dwie następujące kategorie zdolności do służby: "Z" – zdolny do służby i "N" – niezdolny do służby (§ 10 ust.1 rozporządzenia z 9 lipca 1991r. oraz § 3 rozporządzenia z 24 stycznia 2011r.). Analiza wymienionych zapisów wskazuje, że w przypadku kandydatów do służb mundurowych nie przewidziano kategorii zdolny do służby z ograniczeniem. Kandydat taki może zostać uznany tylko za zdolnego do służby (kategoria "Z") lub niezdolnego do służby (kategoria "N").

Rozważania Trybunału zawarte w wyroku w sprawie U 5/13 odnoszą się wyłącznie do funkcjonariuszy służb mundurowych a nie do kandydatów do tych służb. Trybunał stwierdził niekonstytucyjność § 44 punkt 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 9 lipca 1991r. z uwagi na automatyzm zaliczenia funkcjonariusza do kategorii całkowicie niezdolnego do służby w razie stwierdzenia u niego przewlekłego zapalenia wątroby. W ocenie Trybunału funkcjonariusz taki może wykonywać obowiązki na niektórych stanowiskach (np. zadania administracyjne, koordynacyjne, informacyjne, szkoleniowe lub inne). W związku z czym, zdaniem Trybunału, niekonstytucyjny jest zapis o uznaniu takiego funkcjonariusza za całkowicie niezdolnego do służby (kategoria D) w sytuacji gdy może zostać uznany za zdolnego do służby na niektórych stanowiskach (kategoria C). Trybunał podniósł także, że funkcjonariusz mógł nabyć takie schorzenie w związku z pełnieniem służby co dodatkowo przemawia za tym aby mógł pełnić służbę na innym stanowisku co do którego nie ma przeciwwskazań zdrowotnych.

Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację Trybunału przedstawioną w wyroku w spr. U 5/13 lecz uznał, że nie ma ona zastosowania w stosunku do kandydatów do służb mundurowych. W przypadku kandydatów nie jest bowiem przewidziana kategoria zdrowia "zdolny do służby z ograniczeniem". Osoba ubiegająca się o przyjęcie do służby mundurowej może zostać uznana albo za zdolną do służby (kategoria "Z") albo niezdolną do służby (kategoria "N"). Przyjęcie takiego rozwiązania ma swoje racjonalne uzasadnienie. Do służb mundurowych, w tym do Służby Więziennej, winny być bowiem przyjmowane osoby młode o bardzo dobrym stanie zdrowia. Wykonywanie obowiązków w służbach mundurowych wymaga dobrej sprawności fizycznej i psychicznej, odporności na stres czy dużej dyspozycyjności. Jest zatem rzeczą zrozumiałą, że winny być to osoby o bardzo dobrym stanie zdrowia a niektóre schorzenia wykluczają podjęcie takiej służby. Jednym z takich schorzeń jest przewlekłe zapalenie wątroby, które wymaga oszczędnego i higienicznego trybu życia. Dodać należy, iż w przypadku skarżącego przewlekłe zapalenie wątroby ma charakter wirusowy a więc jest chorobą zakaźną zaś K.M. ubiega się o przyjęcie do Służby Więziennej na stanowisko strażnika działu ochrony w Zakładzie Karnym we W. Pełnienie obowiązków na takim stanowisku wymaga kontaktów z innymi osobami, w tym z osadzonymi, i istnieje potencjalne ryzyko ich zarażenia. Komisje lekarskie słusznie uznały niezdolność skarżącego do Służby Więziennej.

W ocenie sądu brak jest podstaw do uznania niekonstytucyjności zapisów rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. Wymienione rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art.110 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej, która upoważniła Ministra Sprawiedliwości do określenia między innymi wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do służby, kategorii zdolności do służby oraz zakresu i trybu przeprowadzania badań lekarskich. Określenie w rozporządzeniu dwóch kategorii zdrowia dla kandydatów do Służby Więziennej oraz rodzaju schorzeń czyniących kandydata niezdolnym do służby mieści się w upoważnieniu ustawowym. Pogląd wyrażony przez Trybunał w wyroku w spr. U 5/13 nie ma natomiast zastosowania w niniejszej sprawie gdyż dotyczy funkcjonariuszy służb mundurowych a nie kandydatów do tych służb.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do Służby Więziennej winno określać konkretne stanowiska w SW do których odnosi się niezdolność.

W przypadku kandydatów do Służby Więziennej przepisy rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. nie wymagają określenia do jakich konkretnie stanowisk odnosi się niezdolność. Przepisy rozporządzenia przewidują, że w razie stwierdzenia u kandydata schorzenia w postaci przewlekłego zapalenia wątroby zawsze jest on uznawany za niezdolnego do Służby Więziennej bez konieczności określenia na jakich stanowiskach jest on niezdolny. Wobec kandydatów nie jest bowiem przewidzianą kategoria zdrowia zdolny do służby z ograniczeniem. Odmiennie przedstawia się sytuacja w stosunku do funkcjonariuszy SW. Ocena ich stanu zdrowia wymaga sprecyzowania na jakich stanowiskach jest on niezdolny do służby gdyż wobec funkcjonariuszy przewidziano kategorię C (zdolny do służby z ograniczeniem). Takiej kategorii nie przewidziano natomiast w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do Służby Więziennej. Wspomnieć tylko należy, iż w niniejszej sprawie komisje lekarskie wiedziały na jakie stanowisko kandyduje skarżący a więc orzeczenie o jego niezdolności odnosi się do stanowiska na które się on ubiegał. Zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut skargi, że orzeczenie komisji lekarskiej winno wyjaśniać dlaczego z powodu konkretnego schorzenia K.M. jest niezdolny do Służby Więziennej.

Przepisy rozporządzenia z 24 stycznia 2011r. nie wymagają wyjaśniania przez komisję lekarską dlaczego rozpoznanie schorzenia wymienionego w załączniku nr 1 powoduje niezdolność do Służby Więziennej. Wymienione rozporządzenie stanowi jedynie, że stwierdzenie schorzenia określonego w załączniku nr 1 skutkuje uznaniem kandydata za niezdolnego do Służby Więziennej. Wymóg uzasadnienia tej kwestii odnosi się jedynie do funkcjonariuszy SW gdyż istnieje kategoria C (zdolny do służby z ograniczeniem) i trzeba uzasadnić do pełnienia jakich stanowisk funkcjonariusz jest niezdolny i dlaczego oraz jakie stanowiska może on zajmować. Wobec kandydatów do Służby Więziennej nie ma wymogu uzasadnienia dlaczego z powodu rozpoznanego schorzenia jest on niezdolny do służby. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Odnośnie zarzutu braku należytego uzasadnienia orzeczeń komisji lekarskich obu instancji to, w ocenie sądu, uzasadnienia te w dostatecznym stopniu spełniają wymogi określone w art.107 § 3 K.p.a. Przede wszystkim wyjaśniają one dlaczego i w oparciu o jaką dokumentację rozpoznano u skarżącego różne schorzenia. W szczególności dotyczy to przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby. Zawierają również podstawę prawną. Można zatem uznać, że spełniają one minimum wymagań, o których mowa w art.107 § 3 K.p.a. Nawet jednak gdyby przyjąć, że uzasadnienia nie spełniają wszystkich wymogów to nie jest to uchybienie, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas uzasadnia uwzględnienie skargi jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.) a sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że u K.M. rozpoznano przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym co uzasadniało uznanie go za niezdolnego do Służby Więziennej. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę K.M.

bg