Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2480/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Anna Lew-Starowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. Ch. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lipca 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2006 r. (który wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w dniu 21 sierpnia 2006 r.) E. C. wniósł o umorzenie mu należności z tytułu nieopłaconych składek.

W piśmie wskazał, że zgodziłby się na potrącanie zaległości z pierwszych emerytur. Podał, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a żona jest inwalidką I grupy po przebytym udarze mózgu. Wyjaśnił, że jego rodzina jest na utrzymaniu teściów, ludzi starszych i że wprawdzie nie głoduje, ale nie stać go na wykupienie ubezpieczenia OC do samochodu ... ani też na jego złomowanie. Wskazał, że we wrześniu 2006 r. będzie pracował przez miesiąc przy zbiorze winogron w Hiszpanii (praca zorganizowana przez Wojewódzki Urząd Pracy w O.), co określił jako swoją "pierwszą normalna pracę od 2001 r." Do wniosku dołączył m.in. kwestionariusz o możliwościach płatniczych, oświadczenie płatnika przedsiębiorcy o niekorzystaniu z pomocy publicznej, zaświadczenie o statusie bezrobotnego, kopię odcinka renty żony, kopię PIT, decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej.

Decyzją Nr ... wydaną w sprawie ...z dnia ... grudnia 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes Zakładu) odmówił umorzenia należności oraz odsetek od składek: na ubezpieczenia społeczne za okres ... w łącznej kwocie ..., . zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres ... w łącznej kwocie ... zł i Fundusz Pracy za okres ... w łącznej kwocie ... zł.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że brak jest przesłanek do umorzenia należności wynikających z art. 28 ust 1 i ust 3 a, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.u.s."), a także § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Organ rentowy wskazał, iż podczas prowadzenia działalności gospodarczej strona była zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, z czego się nie wywiązała i doprowadziła do powstania zadłużenia wobec ZUS.

Prezes ZUS wskazał, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną, ma na utrzymaniu ...-letniego syna i przyznał, iż nie kwestionuje trudności, jakie spotkały jego rodzinę, jednak w kontekście obowiązującego prawa trudna sytuacja finansowa oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS nie przesądza o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku.

Organ stwierdził, że poza zadłużeniem wobec Prezesa ZUS strona posiada zobowiązania wobec Uniwersytetu ... w O. oraz wobec Wojewódzkiej Kolumny Transportu Sanitarnego w O., jednakże zdaniem organu te okoliczności nie są dostateczną przesłanką uzasadniającą umorzenie należności gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem ZUS.

Dodatkowo Prezes Zakładu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że żona wnioskodawcy pobiera świadczenie rentowe w kwocie ... zł, a sam wnioskodawca we wrześniu 2006 r. podjął pracę w Hiszpanii przy zbiorze winogron, tak więc posiada on zdolności zarobkowe. Zdaniem organu zobowiązany nie udowodnił wystarczająco trudnej sytuacji majątkowej o charakterze stałym i pogłębiającym się, która przemawiałaby za umorzeniem zaległości z uwagi na ubóstwo i zagrożenie egzystencji rodziny. Organ nie stwierdził także pozostałych okoliczności, tj. zdarzeń losowych, choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. [Dz. U. Nr 141, poz. 1365], dalej: rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Organ wskazał, iż oceniając sytuacje majątkową, osobistą i rodzinną zobowiązanego miał na uwadze fakt, że ostateczną granicą dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym.

Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem E. C. o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr ... z dnia ... lutego 2007 r. uchylił decyzję własną Nr ..., z dnia ... grudnia 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu wskazał, że w świetle uregulowań art. 28 § 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład, a zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek przysługuje wniosek do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Oznacza to w ocenie Prezesa Zakładu, iż organem pierwszej instancji jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu, gdyż w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek Prezes Zakładu na podstawie art. 5 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: kpa w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. jest organem odwoławczym i właściwym do rozstrzygania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, iż na mocy przepisu art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej, a zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchyla decyzję i umarza postępowanie, co ma miejsce między innymi w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, czyli została wydana przez organ niewłaściwy do rozpatrywania i rozstrzygania danej sprawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 23 stycznia 2007 r., E.C. wyjaśnił, iż od października 2006 r. pracuje w Anglii i osiąga przychód w wysokości ok. ... zł miesięcznie, a żona pobiera świadczenie emerytalne. Podniósł, że żona wymaga ciągłej rehabilitacji po przebytej chorobie i dołączył do pisma kserokopie dokumentacji lekarskiej wskazującej, iż żona leczy się po przebytym w lipcu 2000 r. udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu oraz kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia z 15 września 2006 r., że wymaga stałego leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego, ma trudności w swobodnym wysławianiu się i cierpi na niedowład prawej górnej kończyny. Wskazał, że ma na utrzymaniu studiującego w W. syna i że z uzyskiwanych za granica przychodów w pierwszej kolejności spłacił kredyt bankowy oraz że prowadzona działalność gospodarcza nie przynosiła zysków.

Pismem z 3 kwietnia 2007 r. Zakład poinformował zobowiązanego o ponownym wszczęciu postępowania w sprawie o umorzenie, zgodnie z jego wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2006 r. oraz o zakończeniu postępowania dowodowego, a także wyznaczył termin na przeglądanie zebranego w sprawie materiału dowodowego i składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień.

Decyzją z ... maja 2007r. Nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres ... w łącznej kwocie ... zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres ... w łącznej kwocie ... zł i Fundusz Pracy za okres ... w łącznej kwocie ... zł. Uzasadniając rozstrzygniecie organ wyjaśnił, iż fakt niepowodzenia związanego z prowadzona działalnością gospodarczą nie może być przesłanką przemawiającą za umorzeniem należności, gdyż nie wystąpiły zdarzenia nadzwyczajne, a przyczyną był jedynie brak przychodów z prowadzonej działalności. Organ stwierdził, iż skoro strona spłaciła kredyt w banku, to posiada ona zdolność regulowania swych zobowiązań i w sprawie nie zachodzi przemawiająca za umorzeniem okoliczność, iż spłata zaległości spowodowałaby zbyt ciężkie skutki dla dłużnika i jego rodziny. Zakład uznał, że wnioskodawca nie sprawuje opieki nad żoną, w związku z czym jej choroba nie utrudnia mu możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wskazał, że według kwestionariusza o możliwościach płatniczych z 24 kwietnia 2007 r. w pierwszym kwartale 2007 r. z tytułu wykonywanej pracy w Wielkiej Brytanii wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości ... funtów brutto, a jego żona pobiera świadczenie emerytalne w kwocie około ...zł, zatem brak przesłanki całkowitej nieściągalności. W opinii Zakładu zobowiązany nie udowodnił wystarczająco trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej umorzenie zaległości z uwagi na ubóstwo i zagrożenie egzystencji rodziny, a w szczególności nie wykazał, iż trudności mają charakter stały i pogłębiający się.

Decyzją z ... lipca 2007 r. Nr ... wydaną po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał zaskarżoną decyzję z ... maja 2007 r.

Prezes Zakładu w uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał na uregulowania zawarte w art. 28 ust. 1, 2 i 3a oraz 32 u.s.u.s., następnie wyjaśnił w jakich przypadkach zachodzi całkowita nieściągalność, a także jakie są przesłanki umorzenia ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną sprecyzowane w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.

Organ ponadto wskazał, iż każdy płatnik prowadzi działalność gospodarczą na własne ryzyko, które powinien kalkulować. Podkreślił, że na E. C. ciążą także zobowiązania z tytułu nieopłaconych podatków oraz nieopłaconego ubezpieczenia z tytułu odpowiedzialności cywilnej a z jego oświadczenia nie wynika, że stara się on również o umorzenie tych należności, co zdaniem organu świadczy o tym, że wnioskodawca zamierza je uregulować. Organ wyjaśnił, iż zobowiązania powstałe w innych instytucjach nie mogą stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności względem Zakładu, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Zakładu.

Organ dodał, że z pisma wnioskodawcy z 07.03.2007r. wynika, że spłacił on zaciągnięty w banku kredyt, z czego wynika, iż posiada zdolność regulowania swych zobowiązań. Ponadto ustalono, iż żona E. C. pobiera świadczenie emerytalne w kwocie ok. ...zł, a on świadcząc pracę w Wielkiej Brytanii w I kwartale roku osiągnął z tego tytuł przychód w wysokości ... funtów, zobowiązany w okresie od ... maja 2007 r. do ... czerwca 2007 r. podjął zatrudnienie w Polsce i kontynuuje je od ... lipca 2007 r.

Prezes Zakładu wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających istnienie przesłanek dla umorzenia należności z tytułu składek należnych za wnioskodawcę jako osobę prowadząca działalność gospodarczą w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., ani też dokumentacji potwierdzającej wysokość miesięcznych kosztów utrzymania oraz ponoszonych nadzwyczajnych wydatków, a w szczególności faktu utrzymywania studiującego syna oraz wysokości ponoszonych wydatków na ten cel, jak również dokumentów wskazujących na ewentualne problemy zdrowotne zobowiązanego i wydatki ponoszone z tego tytułu.

Organ wyjaśnił, iż w piśmie z 7 marca 2007 r. zobowiązany oświadczył, że ma wadę wzroku i nie powinien dźwigać ciężarów powyżej 15 kg, jednak w ocenie organu nie wykazał, iż schorzenia te są przewlekłe i że uniemożliwiają mu podjecie zatrudnienia. Z dołączonego zaświadczenia lekarskiego z 15.09.2006r., dotyczącego stanu zdrowia żony, wynika, iż wymaga ona opieki i rehabilitacji, jednak zdaniem organu problemy zdrowotne żony wnioskodawcy trwają już od 2000r., od czasu przebytego udaru niedokrwiennego i nie były przeszkodą w prowadzeniu przez E. C. działalności gospodarczej. Ze zgromadzonych dowodów nie wynika również, aby wnioskodawca poniósł straty materialne spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, za które nie ponosi odpowiedzialności, takimi jak powódź, kradzież, pożar itp..

Prezes Zakładu ustalił, iż od 15 maja 2007 r. do 24 czerwca 2007 r. wnioskodawca był zatrudniony w P. sp. z o.o. z wynagrodzeniem za maj 2007 r. w kwocie ... zł a od dnia ... lipca 2007 r. podjął pracę w N. S.A., w związku z czym otrzymuje on stały dochód, natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie z 18 czerwca 2007 r. nie poinformował o uzyskaniu nowego źródła utrzymania i wysokości osiąganych dochodów.

Zdaniem organu na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, aby w sytuacji wnioskodawcy zachodziły przesłanki uzasadniające umorzenie należności określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.

Organ podkreślił także uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia oraz fakt, że ostateczną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym, tak więc organ w takich sprawach występuje również jako rzecznik interesu społecznego i jest zobligowany do działania z uwzględnieniem interesu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którym zarządza. Poinformował także, że przez okres uprawniający do dochodzenia należności istnieje ustawowy obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania powstałego zadłużenia z tytułu składek.

Powyższą decyzję E. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący wskazał, że twierdzenie organu, jakoby nie przedstawił żadnych nowych dokumentów na potwierdzenie niemożności uregulowania zobowiązań wobec ZUS jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, a wydana przez Prezesa ZUS decyzja jest błędna i sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona z uwzględnieniem argumentów przedstawionych w skardze.

E. C. podniósł, iż niewątpliwie spełnia dwie z przesłanek rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., gdyż sprawuje stałą opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny co pozbawia go możliwości osiągania dochodów pozwalających na spłatę zobowiązań wobec ZUS, a co się z tym wiąże konieczność zapłaty zaległych należności pozbawiłaby skarżącego i jego najbliższą rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślił, iż jego żona wskutek udaru lewej półkuli mózgu z 2000 r. stała się inwalidką I grupy wymagającą stałej opieki osoby trzeciej i musiał tą opiekę nad nią sprawować, wobec czego jego próby zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej kończyły się niepowodzeniem. Skarżący dodał, że stan zdrowia żony uległ znacznemu pogorszeniu i wymaga ona jeszcze większej pomocy oraz szeregu drogich leków, na które małżeństwa C. obecnie nie stać, gdyż skarżący osiąga bardzo małe dochody, a emerytura żony została zajęta przez ZUS. Skarżący wskazał, iż jego stan zdrowia się pogarsza i w związku ze schorzeniami kręgosłupa nie może on wykonywać ciężkich prac fizycznych.

Strona potwierdziła, że przez pierwszy kwartał 2007 r. pracowała na terenie Wielkiej Brytanii, jednak dochód z tego tytułu nie pozwolił nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Skarżący wyjaśnił, że nie może kontynuować pracy, gdyż dwudziestojednoletni syn musi kontynuować studia stacjonarne w S. w W. i nie będzie w stanie opiekować się chorą małżonką skarżącego. Dodatkowo podkreślił, iż syn pozostaje na jego utrzymaniu, z czym wiążą się dodatkowe wydatki: opłata domu studenckiego, zakup żywności i bilety na dojazdy do uczelni, czego organy rentowe nie uwzględniły w swych decyzjach. Konieczność uregulowania należności wobec ZUS pozbawiłaby zatem syna skarżącego możliwości kontynuowania studiów, a żony skarżącego - dostępu do niezbędnych dla jej życia leków.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.]; dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku strony z dnia 18 sierpnia 2006 r. (wpływ do organu w dniu 21 sierpnia 2006 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek całkowitej nieściągalności. W chwili wydawania decyzji z ... maja 2007 r. organ stwierdził na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oświadczeń skarżącego, iż w pierwszym kwartale 2007 r. z tytułu wykonywanej pracy w Wielkiej Brytanii wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości ... funtów brutto, a jego żona pobiera świadczenie emerytalne w kwocie około ... zł. Z uzyskiwanych za granicą przychodów skarżący w pierwszej kolejności spłacił kredyt bankowy.

W chwili wydawania zaskarżonej decyzji, tzn. ... lipca 2007 r., organ ustalił ponadto, że od... maja 2007 r. do ...czerwca 2007 r. skarżący był zatrudniony w P.sp. z o.o. z wynagrodzeniem za maj 2007 r. w kwocie ...zł a od dnia 1 lipca 2007 r. podjął pracę w N. S.A., w związku z czym otrzymywał stały dochód. Na rozprawie w sądzie w dniu 17 grudnia 2007r. E. C. potwierdził, że od lipca pozostaje w stosunku zatrudnienia, ZUS prowadzi egzekucję z jego wynagrodzenia za pracę ( 36 akt sądowych).

W tej sytuacji nie można więc odmówić słuszności stanowisku organu, iż brak było podstaw do umorzenia należności w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

W tym zakresie skarżący powoływał się na swoją sytuację rodzinną, wskazując, że żona wymaga ciągłej rehabilitacji po udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu przebytym w 2000 r.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wyjaśnił, że wprawdzie skarżący dołączył do akt sprawy zaświadczenie z 15 września 2006 r. o stanie zdrowia żony, która wymaga opieki i ciągłej rehabilitacji, jednak jednocześnie organ uznał, iż problemy zdrowotne żony trwają już od 2000 r. i nie stanowiły przeszkody w prowadzeniu przez stronę działalności gospodarczej.

Organ prawidłowo wywiódł, iż strona nie wykazała, że musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, w wyniku czego nie może podjąć pracy. Zdaniem sądu takiego stwierdzenia organu nie można uznać za dowolne, ma ono bowiem oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Jeszcze raz należy podkreślić, iż przesłanką umorzenia należności na podstawie rozporządzenia z 31 lipca 2003r. nie jest każda choroba zobowiązanego lub członka jego rodziny, lecz tylko taka, która pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego spłacenie należności. Niewątpliwe jest, że żona skarżącego doznała udaru w 2000r., jednak mimo to skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresie 01.2001r. - 11.2003r. (k 2 akt administracyjnych), od września 2006r. do końca pierwszego kwartału 2007r. pracował za granicą - początkowo w Hiszpanii przy zbiorze winogron, a następnie w Anglii, od maja 2007r. jest zaś zatrudniony w Polsce, ostatnio w Spółce Akcyjnej N., co organ ustalił na podstawie dokumentów zgłoszenia do ubezpieczenia, skarżący nie podał tej informacji. Z zestawienia tych okoliczności wynika jednoznacznie, że ani choroba żony, ani występujące u skarżącego dolegliwości kręgosłupa nie uniemożliwiają mu podjęcia zatrudnienia.

Nie znajduje również oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, na co wskazał organ rozpoznający sprawę, iż regulowanie zaległości pozbawi zobowiązanego możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący i jego żona osiągają regularny dochód, on z tytułu stosunku pracy, a żona z emerytury, mieszkają w lokalu stanowiącym własność rodziców żony, którzy pokrywają płatności za mieszkanie (kwestionariusz dot. wyjawienia nieruchomości - k. 29 akt adm.). Skarżący i jego żona mają na utrzymaniu studiującego poza miejscem zamieszkania syna, jednak E. C. mimo, że powoływał się na związane z tym wydatki, to nigdy ich nie skonkretyzował, i to pomimo kilkukrotnych wezwań organu do złożenia dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i rodzinną (k 65,78, 100, 119 akt admin.).

Dlatego nie można uznać za dowolne również i tego stwierdzenia organu, że brak jest pozostałych przesłanek z rozporządzenia z 31 lipca 2003r. przemawiających za umorzeniem zaległości. Organ wziął tutaj pod uwagę także fakt, iż skarżący spłacił kredyt w banku, co przemawia za tym, że ma zdolność regulowania swoich zobowiązań, ale dowodzi również, że jest zainteresowany spłatą zadłużenia tylko względem wybranych wierzycieli. Trudności finansowe skarżącego nie mają również charakteru stałego i pogłębiającego się.

Z tych wszystkich przyczyn należy przyjąć, że ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak przesłanek zawartych w ustawie oraz ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.

Dla ścisłości dodać należy, że wskazane wyżej przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdowały odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych istotnych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.