Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 318/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 59, art. 145a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 79
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zalesiania gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. K., zwanego dalej również skarżącym, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zwanego dalej organem lub Kolegium, z dnia 24 maja 2016 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie własne z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 27 marca 2008 r. skarżący zwrócił się do Starosty [...] o przejęcie praw i obowiązków oraz ekwiwalentu dotyczących ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.

Decyzją z dnia 19 września 2008 r., nr [...], Starosta [...] umorzył postępowanie zainicjowane powyższym wnioskiem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania M. K., Kolegium decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 19 września 2008 r. w całości i orzekło o odmowie przekazania skarżącemu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 10/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na decyzję Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r.

Na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], organ decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., Kolegium decyzją z dnia 29 marca 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Natomiast wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 413/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę M. K. na rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia 29 marca 2011 r.

Na skutek skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 680/12, uchylił zaskarżony wyrok tut. Sądu oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 marca 2011 r., nr [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 294/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na decyzję z dnia 29 listopada 2013 r.

Podaniem z dnia 6 maja 2015 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności oraz ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej m.in. decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...]. We wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13 oraz na opinię prawną adwokat A. S. z dnia 5 maja 2015 r. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego podania.

W piśmie z dnia 26 maja 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, skarżący podtrzymał wniosek i stwierdził, że jego nieznajomość prawa wyklucza możliwość wskazania tylko jednego z trybów, w którym chciałby, aby było prowadzone postępowanie. Zdaniem skarżącego, tryby wskazane w podaniu z dnia 6 maja 2015 r. nie wykluczają się wzajemnie, a to oznacza, że organ może rozpoznać sprawę w każdym z nich.

Odpowiadając na kolejne wezwanie Kolegium dotyczące przyczyn niedochowania terminu określonego w art. 145a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., w piśmie z dnia 7 marca 2016 r., do którego dołączono kopię opinii prawnej z dnia 5 maja 2015 r., skarżący wyjaśnił, że z opinii tej dowiedział się o korzystnym dla niego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślił, że nie uczestniczył w postępowaniu prowadzonym przez Trybunał i nie był jego stroną, a będąc "zwykłym" rolnikiem, nie ma wiedzy co do tego, "z jakich aktów prawnych i w jaki sposób wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma jakiś wpływ na jego sytuację". Ponadto wskazał, że dopiero wyjaśnienie adwokata A. S. i opinia prawna z dnia 5 maja 2015 r. pozwoliły na wniesienie pisma z dnia 6 maja 2015 r. Wtedy też złożył m.in. wniosek o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 K.p.a., Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania w sprawie i wskazało na treść przepisów art. 58 i art. 59 K.p.a. Kolegium uznało, z uwagi na okoliczności wskazane przez skarżącego, że wnioskodawca oparł swoje podanie o wznowienie postępowania na podstawie określonej w przepisie art. 145a § 1 K.p.a. Dalej organ, odwołując się do treści art. 145a § 2 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. i art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Uznał bowiem, że skoro wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, został ogłoszony, a zatem również wszedł w życie - 18 grudnia 2014 r. (Dz. U. poz. 1826), to termin miesięczny upłynął z dniem 18 stycznia 2015 r. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania z dnia 6 maja 2015 r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. W ocenie organu, brak było również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z tego powodu, że powołane okoliczności, tj. brak wiedzy o wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz nieznajomość regulacji prawnych określających wpływ tego wyroku na jego sytuację, nie uprawdopodabnia braku zawinienia strony w uchybieniu terminu. W zakresie dokonanej oceny Kolegium wyjaśniło, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że nieznajomość prawa nie świadczy o braku winy i nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu. Także zawisłość sprawy, czy niska świadomość prawna strony nie uprawdopodabnia, że do uchybienia terminu w sprawie doszło bez jej winy. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżący nie mógł zasadnie powoływać się na nieznajomość prawa, ponieważ przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dzienniku Ustaw RP.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, M. K. stwierdził, że uprawdopodobnił, iż niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 145a K.p.a., nastąpiło bez jego winy. Ponownie podkreślił, że nie wiedział o toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniu w sprawie o sygn. akt K 46/13, nie był stroną tego postępowania, a o orzeczeniu Trybunału dowiedział się 5 maja 2015 r. z opinii prawnej. Wskazał również, że niezależnie od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosi o stwierdzenie nieważności i o wznowienie postępowania.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Kolegium postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy, w tym art. 145a, art. 58 i art. 59 § 1 K.p.a. Następnie organ stwierdził, że skarżący, jako strona postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r. o numerze [...], w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i nr b, k.m. [...], w miejscowości [...], jest zainteresowany przywróceniem prawa do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ww. rozstrzygnięciem Kolegium. Organ przypomniał również, że powołanym przez skarżącego wyrokiem (opublikowanym 18 grudnia 2014 r. w Dz. U. pod poz. 1826) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764 oraz z 2003 r. nr 46, poz. 392) w zakresie, w jakim nie przewiduje - od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 46, poz. 392) - przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1). Z kolei w pkt 2 wyroku orzeczono, że art. 11 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dalej Kolegium uznało, że skoro w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie odroczył terminu jego obowiązywania, to wszedł on w życie 18 grudnia 2014 r., tj. w dniu jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym skarżący, wnosząc 6 maja 2015 r. podanie o wznowienie postępowania, uchybił miesięcznemu terminowi do jego wniesienia, który upłynął z dniem 18 stycznia 2015 r. W ocenie Kolegium, twierdzenie wnioskodawcy dotyczące braku wiedzy o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego i o wynikających z niego skutkach mających bezpośredni wpływ na interes prawny strony, nie wyłącza jej winy. Okoliczność ta nie stanowi bowiem obiektywnej przeszkody, która uniemożliwiała wniesienie podania, a której to przeszkody nie była w stanie pokonać przez cały czas przy dołożeniu należytej staranności, jakiej należy wymagać od osoby dbającej o swoje interesy. Nadto brak wykształcenia prawniczego, czy powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa, nie stanowią podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Reasumując, organ stwierdził, że okoliczności sprawy przemawiają za przyjęciem, że skarżący nie dopełnił czynności procesowej w czasie biegu terminu do jej dokonania, mimo obiektywnej możliwości takiego działania. Wyklucza to dopuszczalność przywrócenia terminu. Wobec zatem nieuprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, zasadnie Kolegium orzekło w kwestionowanej decyzji o odmowie przywrócenia wnioskowanego terminu.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. K., domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację prezentowaną w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że nie był stroną postępowania prowadzonego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 46/13 i nie śledził Dzienników Ustaw, a tym samym w ogóle nie wiedział, że Trybunał wydał orzeczenie dotyczące jego sytuacji. Podkreślił, że skoro dopiero z opinii prawnej dowiedział się o wydanym wyroku Trybunału, to od tego momentu organ powinien liczyć termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Nie zgodził się z tym, że przez niedochowanie miesięcznego terminu nie otrzyma należnego mu przez 20 lat ekwiwalentu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie postanowień wykazała, że postanowienia te nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymujące w mocy postanowienie tego organu o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], na podstawie art. 145a K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie od razu zauważyć trzeba, że okolicznością istotną z punktu widzenia podjętego przez Kolegium orzeczenia było przede wszystkim ustalenie treści żądania zawartego w piśmie z dnia 6 maja 2015 r., w którym skarżący - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13 - wskazał, że domaga się wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej m.in. decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...]. Wobec takiej treści pisma, Kolegium powzięło uzasadnione wątpliwości odnośnie istoty żądania skarżącego i wdrożyło w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, w ramach którego skierowało do skarżącego pismo z dnia 14 maja 2015 r. Na wezwanie organu skarżący nie udzielił jednak jednoznacznej odpowiedzi i stwierdził, że jego nieznajomość prawa wyklucza możliwość wskazania tylko jednego z trybów, w którym chciałby, aby było prowadzone postępowanie. Ostatecznie oświadczył, że wnosi o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, prawidłowo Kolegium przyjęło, że podanie skarżącego stanowi m.in. żądanie wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145a § 1 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tym miejscu podkreślić należy, że wystąpienie tej przesłanki wymaga ustalenia, czy orzeczenie TK obowiązywało przed dniem wydania decyzji ostatecznej w sprawie, czy zostało ogłoszone po tej dacie. W razie gdy decyzję wydano bez uwzględnienia obowiązującego w dniu wydania decyzji orzeczenia TK - decyzja jest nieważna. Natomiast gdy orzeczenie zostało ogłoszone po dacie wydania decyzji ostatecznej - stanowi to podstawę wznowienia postępowania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016 r., s. 672). W niniejszej sprawie orzeczenie TK z dnia 9 grudnia 2014 r. zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw w dniu 18 grudnia 2014 r. pod poz. 1826, a więc po wydaniu decyzji z dnia 28 listopada 2008 r., prawidłowo zatem Kolegium zakwalifikowało podanie skarżącego jako skargę o wznowienie postępowania, o której mowa w art. 145a § 1 K.p.a. W tej sytuacji skarżący powinien wnieść skargę o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145 § 2 K.p.a.). Jak słusznie zauważyło Kolegium, termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest terminem procesowym, co wynika z art. 145a § 2 K.p.a., w którym położony jest akcent na dopełnienie w terminie czynności procesowej (wniesienie skargi o wznowienie), a nie na stronę materialną dopuszczalności ponownego żądania rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (art. 146 § 1 K.p.a.). W razie zatem uchybienia terminu do złożenia skargi strona może bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak, op. cit., s. 676).

Wobec powyższego wskazać przyjdzie, że instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, jako stwarzająca możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia, uregulowana została w art. 58 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminu procesowego, jego przywrócenie uzależnione zostało od łącznego spełnienia ustawowych przesłanek. Dwie pierwsze określa art. 58 § 1 K.p.a., wedle którego organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kolejne dwie przesłanki wskazuje przepis art. 58 § 2 K.p.a., stanowiąc, że koniecznym warunkiem przywrócenia terminu jest wniesienie prośby w tym przedmiocie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i jednoczesne, z wniesieniem prośby, dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Stosownie do wskazanych przepisów, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym właściwy organ winien zatem ustalić, czy spełnione zostały wszystkie określone przez ustawodawcę przesłanki. Niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni bowiem niedopuszczalnym przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie wątpliwości nie budzi okoliczność uchybienia przez skarżącego terminowi do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego. Po myśli art. 145a § 2 K.p.a., skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. (sygn. akt K 46/13), powołany jako przesłanka wznowienia, wszedł w życie w dniu 18 grudnia 2014 r., to jest w dniu jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP, pod poz. 1826. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (przypadek, który nie zachodzi w niniejszej sprawie). W świetle treści art. 145a § 2 K.p.a., termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., upłynął zatem z dniem 18 stycznia 2015 r. W tym zaś okresie, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący nie wnioskował o wznowienie postępowania.

Jakkolwiek skarżący nie wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania w wymaganym terminie, zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. złożył wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania prośbę o przywrócenie terminu, czym spełnił określoną w tym przepisie przesłankę. W ocenie Sądu, prawidłowo też organ uznał, że w niniejszej sprawie spełniony został wynikający z art. 58 § 2 K.p.a. warunek przywrócenia terminu, jakim jest konieczność złożenia wniosku w tym przedmiocie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Odnośnie zaś koniecznej przesłanki do przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 K.p.a., w postaci uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminowi, wyjaśnić trzeba, że według ugruntowanego już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego należy zaliczyć np.: przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 99/16 i powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeszkoda powodująca uchybienie terminu powinna zatem mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie, że braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a. nie usprawiedliwia oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1668/12 i powołane tam orzecznictwo; 24 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2043/13; 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 473/13 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 464/15; B. Adamiak, op. cit., str. 332-333).

Dostrzec również trzeba, że wprawdzie przywrócenie terminu oparte zostało na uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi, będącym środkiem zastępczym dowodu, niemniej jednak ma ono na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o niezawinionej przez stronę przeszkodzie dokonania czynności w przewidzianym terminie. Oznacza to konieczność uwiarygodnienia, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od strony niezależna, obiektywna i pomimo dochowania należytej staranności nie można było jej usunąć.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić przyjdzie, że wnosząc o przywrócenie terminu skarżący obowiązany był uwiarygodnić stosowną argumentacją, że niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda w dochowaniu terminu do złożenia na podstawie art. 145a K.p.a. skargi o wznowienie postępowania, była od niego niezależna pomimo zachowania w tym względzie należytej staranności. W ocenie Sądu, za okoliczność taką nie można jednak uznać powołanej przez niego nieznajomości przepisów prawa i brak w tym względzie wiedzy o wydaniu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Dochowanie należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw wymaga bowiem śledzenia wszelkich zmian w przepisach prawa, w tym również mających wpływ na realizację przyznanych przez nie nowych uprawnień. Jednocześnie, skoro istnieją możliwości powzięcia wiadomości o zmianie przepisów prawa, jakiekolwiek niedbalstwo bądź zaniechanie w tym względzie nie może być uznane za niezawinioną i niemożliwą do usunięcia przeszkodę w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej służącej realizacji praw związanych z zaistniałą zmianą przepisów. Tak więc nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, że o braku jego winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi o wznowienie postępowania stanowiła nieznajomość wyroku Trybunału Konstytucyjnego, spowodowana brakiem uczestnictwa w postępowaniu przed Trybunałem oraz brakiem wiedzy na temat wpływu tego orzeczenia na jego sytuację. W tym miejscu dostrzec trzeba, że stosownie do art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643, z późn. zm.), wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. stanowiący podstawę skargi o wznowienie postępowania, ogłoszony został w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący miał zatem możliwość zaznajomienia się z jego treścią za pośrednictwem publikatora urzędowego. Również argumentacja skarżącego, że o wydanym wyroku nie wiedział, ponieważ nie śledził Dzienników Ustaw przesądza, w odniesieniu do kryterium braku winy, o braku należytej staranności przy wniesieniu skargi o wznowienie postępowania.

Reasumując, Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Tym samym, skoro nie została spełniona pozytywna przesłanka przywrócenia terminu, to organ prawidłowo odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...].

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego skargę jako niezasadną oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.