Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 690/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art..61a, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149, § 3 i § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 690/17

Uzasadnienie

Starosta Poznański postanowieniem z dnia 02.05.2017r. nr [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149, § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 ze zm., dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23.05.2013r. Stowarzyszenia [...] (dalej skarżące Stowarzyszenie) w przedmiocie: podjęcia czynności i przeprowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art.9, art. 31 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art.81 ust.1 pkt 1b i 1c ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.(t.j. Dz.U.z 2016 r. poz. 290, dalej p.b.) o sprawdzenie, kontrolę oraz wszczęcie postępowania w sprawie tego, czy pozwolenie na budowę Starosty Poznańskiego, jak też wszystkie decyzje zmieniające to pozwolenie na budowę:

a) Nr [...]ż dnia 01.08.2007r.

b) Nr [...]z dnia 28.10.2008r.

c) Nr [...]z dnia 23.01.2009r.

d) Nr [...]z dnia 02.03.2009r.

były prawidłowe"

odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...]znak Nr [...]z dnia 01.08.2007r., jak też wszystkich decyzji zmieniających to pozwolenie na budowę:

a) Nr [...]z dnia 28.10.2008r.,

b) Nr [...]z dnia 23.01.2009r.,

c) Nr [...]z dnia 02.03.2009r.

dotyczących inwestycji obejmującej budowę budynku produkcyjno-magazynowego z częścią socjalno-bytową (profil kosmetyczno-drogeryjny) wraz z obiektami towarzyszącymi dla firmy [...]S.A. na terenie działek nr 7[...]w Rabowicach gmina Swarzędz.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 23.05.2013r. do Wojewody Wielkopolskiego, wpłynął wniosek skarżącego Stowarzyszenia w sprawie "podjęcia czynności i przeprowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 9 art. 31 § 1, art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 ust. 1 pkt 1b i 1c -3 p.b. o sprawdzenie, kontrolę oraz wszczęcie postępowania w sprawie tego, czy pozwolenie na budowę Starosty Poznańskiego, jak też wszystkie decyzje je zmieniające, tj.

a) [...]z dnia 01.08.2007r.,

b) [...]z dnia 28.10.2008r.,

c) [...]z dnia 23.01.2009r.,

d) [...]z dnia 02.03.2009r.

były prawidłowe.

Wniosek ten został doprecyzowany w piśmie z dnia 18.01.2017r. jako wniosek o wznowienie postępowania.

W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.2016r. sygn. akt II OSK 2531/14 oraz postanowieniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia 04.04.2017r. [...]Starosta w dniu 12.04.2017r. wezwał skarżącego o podanie:

- jakie konkretne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydawania przedmiotowych decyzji były nieznane organowi oraz były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.),

- dokładnej daty, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach wynikających z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz szczegółowych wyjaśnień i ewentualnych dowodów potwierdzających dochowanie terminu jednego miesiąca o jakim mowa w art.148 § 1 k.p.a.

Organ wskazał, że z akt nie wynika ani dochowanie terminu do wznowienia postępowania, ani skonkretyzowanie nowych okoliczności mogących być podstawą do wznowienia postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniosło Stowarzyszenie [...] domagając się jego uchylenia.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżąc Stowarzyszenie nie jest zadowolone z wydanego orzeczenia, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia 02 maja 2017 r. jest przejawem działania niezgodnego z prawem, gdyż nie dostosowano go do oceny prawnej i wskazań NSA zawartych w prawomocnym wyroku sygn. akt II OSK 2531/14 z dnia 29 września 2016 r., czym w sposób rażący naruszono przepis art. 153 p.p.s.a.

W sprawie jednoznacznie ustalono, że podanie z dnia 23.05.2013 r. nazwane "żądaniem strony podjęcia czynności i przeprowadzenia postępowania administracyjnego" jest w istocie żądaniem wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powyższego należy wznowić postępowanie, jeśli nawet nie na żądanie strony, to z urzędu.

Starosta Poznański odmówił wznowienia postępowania głównie z przyczyn przedmiotowych. Uznał bowiem, iż należy wskazać konkretne nowe okoliczności lub nowe dowody, które istniały w dniu wydawania przedmiotowych decyzji, a nie były znane organowi. Tymczasem badanie przyczyn wznowienia powinno mieć miejsce dopiero po jego wznowieniu.

Wznowienie postępowania administracyjnego nie jest prawem, a obowiązkiem organu, gdy tylko się okaże (tak, jak w przedmiotowej sprawie), że istnieją przesłanki do wznowienia - co wynika wprost z brzmienia art. 145 § 1 k.p.a. ("wznawia się postępowanie", a nie "organ może wznowić postępowanie"). Stowarzyszeniu jest "ganz egal", czy postępowanie zostanie wznowione na żądanie strony, czy też z urzędu.

Skarżące stowarzyszenie posiada legitymację procesową do występowania w tej sprawie. Spór dotyczy tego, czy w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia, o której mowa jest w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ocena organu jest ewidentnie sprzeczną z oceną zawartą w przywołanych wcześniej orzeczeniach sądów administracyjnych. Ponadto swej oceny organ w żaden sposób nie uzasadnił, czym naruszył przepis art. 124 § 2 k.p.a.

Podkreślono, iż naruszenie w procesie wydawania decyzji norm prawa procesowego, które zostało wyliczone w art. 145 § k.p.a., powoduje bezwzględny obowiązek wszczęcia z urzędu przez organ postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Stanowisko takie wypływa ze sformułowania art. 145 § 1 "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie" w związku z art. 147 k.p.a. Organ obowiązany jest więc bez wyczekiwania na impuls z zewnątrz wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia wystąpienia choćby jednej z podstaw wznowienia postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. z wyłączeniem art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 a § 1 k.p.a.

Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 27.06.2017r. nr IR-IV.7721. 92.2017.3 uchylił zaskarżone postanowienie w całości i postanowił odmówić wznowienia na wniosek Stowarzyszenia [...] oraz [...]postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Poznańskiego o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 01 sierpnia 2007 r. zmienionej decyzjami: Nr [...]a 28 pażdziernika 2008 r., Nr [...]z dnia 23 stycznia 2009 r.- Nr [...]z dnia 2 marca 2009 r. dot. inwestycji obejmującej budowę budynku produkcyjno-magazynowego o profilu kosmetyczno-drogeryjnym z częścią socjalno-biurową i z obiektami towarzyszącymi - 4 zbiorniki podziemne na gaz propan, budynek ze zbiornikami alkoholu dla celów technologicznych, zbiornik p. pożarowy, budynek portierni, budynek trafostacji, zbiorniki bezodpływowe na ścieki o poj. 47,0 m3 każdy oraz zbiornik ścieków technologicznych o poj. 49,0 m3, kategoria-XVIII, , na teren działek nr 7[...] w Rabowicach gmina Swarzędz, dla firmy [...]S.A.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskiem z 23 maja 2013 r., pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia zażądał zbadania prawidłowości przywołanych wyżej decyzji Starosty Poznańskiego wskazując, iż wniosek ten jest wypełnieniem wskazania Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, zapisanego w uzasadnieniu jego decyzji z dnia 15 maja 2013 r. nr [...]. Po doprecyzowaniu tego żądania w piśmie z 24 czerwca 2013 r. i 9 października 2013 r. postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski odmówił na wniosek skarżącego Stowarzyszenia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Poznańskiego nr [...]z 1 sierpnia 2007 r. zmienionej decyzjami z dnia 28 października 2008 r. nr [...], z dnia 23 stycznia 2009 r. nr [...]i z dnia 2 marca 2009 r. nr [...]). Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 listopada2013 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji (Wojewody), wskazując, iż w sprawie wymagane jest dokładne ustalenie treści żądania stron, która wyznaczy rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania.

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn.. akt VII SA/Wa 304/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 stycznia 2014 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...]Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 września 2016 r. sygn. akt II OSK 2531/14 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 304/14 oraz zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 stycznia 2014 r. [...] WMA oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 19 listopada 2013 r[...]. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku wskazał, iż co do istoty intencją wniosku skarżącego Stowarzyszenia było wznowienie postępowania. Pismem z 16 stycznia 2017 r. nr [...] wystąpiono do pełnomocnika wnioskodawcy o doprecyzowanie podania. W odpowiedzi z 18 stycznia 2017 r. pełnomocnik wniósł o niezwłoczne przekazanie podania do organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania.

Wniosek w sprawie wznowienia postępowania przekazano Staroście Poznańskiemu, który załatwił go pismem z 20 lutego 2017 r. w trybie uproszczonym. Zażalenie skarżącego Stowarzyszenia, z dnia 24 lutego 2017 r. na taki sposób załatwienia sprawy przez Starostę Poznańskiego rozpatrzył Wojewoda Wielkopolski i postanowieniem z 4 kwietnia 2017 r. [...] wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy (do 5 maja 2017r.).

Organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie na zaskarżone postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia 2 maja 2017r. nr [...] wpłynęło do organu w ustawowym terminie określonym w art. 129 k.p.a.

Zarzuty podnoszone w zażaleniu nie są wystarczające do uchylenia zaskarżonego postanowienia Starosty Poznańskiego pomimo, że zostało wydane z wadami. Jednakże z akt sprawy wynika (akta I instancji k. 171, akta II instancji k. 105, 50-48), iż w tym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z 23 maja 2013 r. z żądaniem wystąpiło skarżące Stowarzyszenie reprezentowane przez [...]oraz żądanie odrębne w tym samym przedmiocie sprawy [...] doprecyzowane dnia 9 października 2013 r. (akta II instancji k. 50-48). W celu uniknięcia wielotorowości postępowania załatwienie żądania z dnia 23 maja 2013 r. może być objęte jednym rozstrzygnięciem.

Podkreślono, że odmowę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie wydano na podstawie art. 149 § 1 pkt 5 i § 149 § 3 i § 4 k.p.a. Czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zakończenie tych czynności wstępnych postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo do udziału w postępowaniu zakończonym takim postanowieniem (patrz wyroki NSA z dnia 2007 r. sygn.. akt I OSK 1390/06 i z dnia 3.07.200 r. sygn. akt II SA/648/00).

Pogląd skarżącego, iż organ I instancji dokonał w sposób nieuprawniony oceny braku przyczyn formalnych wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jest obecnie po zmianie przepisów k.p.a. obowiązującej od 11 kwietnia 2011 r. nieuprawniony.

Od tego dnia obowiązuje bowiem przepis art. 61a k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przesłanka tego przepisu nie została wyłączona przez ustawodawcę ze stosowania przy postępowaniach administracyjnych uregulowanych przepisami rozdziału 12 k.p.a. (wznowienie postępowania). Z tego powodu. gdy wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a., w zw. z art. 61 a k.p.a.). Na takie rozumienie obowiązujących przepisów prawa, w tej kwestii wskazuje praktyka sądowo-administracyjna (m.in. wyrok NSA z dnia 7.05.2013 r. sygn. akt I OSK 2185/11). Artykuł 149 wyraźnie wskazuje kiedy na początku można wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia ma charakter formalny, niezależnie od tego, czy podstawą wydania będzie przepis art. 61a, czy też 149 § 3 k.p.a. Przesłanki stosowania tych przepisów są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych (wyrok z dnia 23.01.2014 r. sygn. akt II OSK 1987/12).

Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. W tej sprawie nie ma żadnych wątpliwości co do legitymacji wnoszących wniosek skarżącego Stowarzyszenia i [...]).

Obowiązujące przepis, w tym art. 28 ust. 2 p.b. jednoznacznie ustala, kto może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu). Według takich samych reguł prawnych ustala się krąg stron postępowania w postępowaniach nadzwyczajnych dot. pozwolenia na budowę. Odnosząc się do posiadania przymiotu strony przez skarżące Stowarzyszenie w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym przywołanych wyżej decyzji Starosty Poznańskiego stwierdzono, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie natomiast z art. 28 ust. 3 p.b. ww. przepisu nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej reguły przewiduje przepis art. 28 ust. 4 p.b., stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 p.b. nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013.1235 ze zm. obecnie Dz.U.2016.353 ze zm, dalej u.i.o.ś..). Z przepisów natomiast art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 88 ust. 1 pkt 1,2 i 3 u.i.o.ś. ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, przeprowadza się jeżeli konieczność przeprowadzenia takiej oceny na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. W tej sprawie taki wniosek nie miał miejsca i takiej konieczności właściwy organ nie ustalił. Tym samym art.3 § 1 k.p.a. nie znajduje w tej sprawie zastosowania i skarżące Stowarzyszenie nie jest uprawnione do występowania, jako podmiot z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego. Z akt również wynika, że [...]nie brał udziału w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Dalej wyjaśniono, że postępowanie to toczy się po zakończonej prawomocnym wyrokiem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt. II SA/Wa 1882/14 i wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt II OSK 943/15) sprawie z wniosku ww. stowarzyszenia z dnia 24 października 2011 r. w sprawie stwierdzenia niewaźności wyżej przywołanych decyzji Starosty Poznańskiego.

Podsumowując wyjaśniono, iż organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy spełnione są następujące przesłanki: żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, zostało ono wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Odmowa wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych jest dopuszczona, gdy dokonane ustalenie, na podstawie badania wstępnego, iż żądanie wniósł podmiot niebędący stroną nie budzi żadnych wątpliwości. Stan faktyczny i prawny niepodważalnie wskazuje na wystąpienie takiej przesłanki w tej sprawie.

Stwierdzono, iż w tej sprawie wystąpiła przesłanka bezpodmiotowości, zobowiązująca organ administracji publicznej do wydania postanowienia w trybie art. 149 § 3 (w zw. z art. 61a k.p.a.)

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie [...]wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Wojewoda Wielkopolski wadliwie uznał, że Starosta Poznański postanowieniem z dnia 02.05.2017 r. odmówił wznowienia postępowania [...], jak i odrębnie [...]. Zażalenie z dnia 08.05.2017 r. na postanowienie Starosty Poznańskiego wniosło jedynie skarżące Stowarzyszenie. Odrębnie [...]nie wnosił żadnego zażalenia, ani też innego podania. Dlatego całkowicie niezrozumiałe i nieuzasadnione było "wciągnięcie" do sprawy ad personam [...] celem "uniknięcia wielotorowości postępowania". Podkreślono, że wydanie orzeczenia w II instancji w stosunku do osoby, która nie wniosła żadnego środka zaskarżenia świadczy o kwalifikowanym rażącym naruszeniu prawa.

Wojewoda Wielkopolski uchylił zaskarżone przez skarżące Stowarzyszenie postanowienie i wydał co do istoty takie samo orzeczenie (z art. 149 § 3 k.p.a.) o odmowie wznowienia postępowania.

Wojewoda Wielkopolski popełnił błąd subsumcji uznając, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 28 ust. 3 p.b., gdy zastosowanie znajduje tu przepis art. 28 ust. 4 p.b., gdyż postępowanie w sprawie kwestionowanego pozwolenia na budowę wymagało udziału społeczeństwa ponieważ była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (raport, decyzja środowiskowa itp.). Wcześniej Wojewoda uznał skarżące Stowarzyszenie za organizację ekologiczną i tym samym dał mu legitymację procesową w tym postępowaniu. Starosta Poznański nie odmówił wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych. To, że SZMW Rabowice jest organizacją społeczną i w dodatku ekologiczną oraz że ma prawo uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony przesądziły wyroki WSA i NSA wydane w przedmiotowej sprawie (ostatni sygn. akt II OSK 2531/14 z dnia 20.09.2016 r.). Gdyby Stowarzyszenie nie posiadało legitymacji procesowej Sąd odrzuciłby skargę. Tak się jednak nie stało.

Ponadto w uzasadnieniu Wojewoda stwierdził: "Zarzuty podnoszone w zażaleniu nie są wystarczające do uchylenia przywołanego wyżej postanowienia Starosty Poznańskiego z dnia 2 maja 2017 r. znak jw., pomimo, że zostało wydane z wadami." Pomimo takiego stwierdzenia organ uchylił zaskarżone orzeczenie.

Wprowadzenie do KPA przepisu "art. 61 a" w żaden sposób nie zmieniło wykładni przepisu art. 149 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie wynika, iż podanie o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych ani tym bardziej podmiotowych.

Wszczęcie postępowania z urzędu powinno mieć miejsce zawsze wtedy, gdy organ uzyska (tak jak w przedmiotowej sprawie) informacje, iż wystąpiła jedna z przyczyn wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Jest przy tym rzeczą obojętną w jaki sposób organ informacje te pozyskał. W doktrynie, jak i w orzecznictwie, nie budzi wątpliwości, iż wszczęcie postępowania z urzędu jest uprawnieniem organu a nie jego obowiązkiem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do zbadania orzeczenia. Obowiązek wszczęcia postępowania (tu: wznowienia) ma natomiast miejsce w razie znalezienia przyczyny (tak, jak w przedmiotowej sprawie) - patrz CBOSA teza do wyroku o sygn. akt IV SA/Po 551/11.

Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne oraz na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1882/14 w zw. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt II OSK 943/15 wydanymi w sprawie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przywołanych wyżej decyzji Starosty Poznańskiego.

Zaprzeczył, że w sprawie nie wniesiono odrębnego podania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazuje na to wyraźnie sformułowane żądanie, w odpowiedzi pełnomocnika z 9 października 2013 r. na wezwania z dnia 7 października 2013 r. (akta wojewody k. 50-48).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27.06.2017r. nr [...]uchylające w całości postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia 02.05.2017r. nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] odmawiające wznowienia na wniosek skarżącego Stowarzyszenia oraz [...]postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Poznańskiego o pozwoleniu na budowę Nr [...]oraz decyzjami zmieniającymi to pozwolenie na budowę i odmawiające wznowienia tegoż postępowania.

Podstawę zapadłych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art.61a, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149, § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.)

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały postanowienia wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłanki ujęte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd orzekający podkreśla, iż w kontrolowanej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych, natomiast organ II instancji wskutek zażalenia uchylił to postanowienie i odmówił wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w skardze zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji wskutek wydania orzeczenia przez organ II instancji w stosunku do osoby, która nie wniosła żadnego środka zaskarżenia, tj. [...], Sąd orzekający nie podziela tego zarzutu. Istotnie zażalenie za postanowienie organu I instancji wniosło jedynie Stowarzyszenie. Jednakże trafnie wskazał Wojewoda, że umknęło uwadze organu I instancji, iż w aktach sprawy organu II instancji na k.46-50 znajdują się trzy pisma datowane na 09.10.2013r. i skierowane do Wojewody. W pierwszym z nich na k.50 [...] jako pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia wskazuje, że podanie z dnia 23.05.2013r. zostało wniesione w trybie art.31 § 1 k.p.a. Ponadto informuje, że przesyła żądanie wniesione we własnym imieniu na podstawie art.61 § 1 k.p.a. i żąda informacji o treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Dalej na k.46 i 49 w/w akt znajdują się dwa jednobrzmiące pisma datowane na 09.10.2013r. żądające podjęcia czynności i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie tego, czy objęte postanowieniem organu I instancji pozwolenie na budowę, jak też wszystkie decyzje je zmieniające, były prawidłowe. Obydwa pisma podpisane są przez [...]. Jednakże w jednym z nich wskazuje on iż działa jako pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia (k.46), a w drugim z nich nie wskazuje, że działa jako jego pełnomocnik (k.49). Tym samym trafnie organ odwoławczy przyjął, że w/w podanie znajdujące się na k.49 akt administracyjnych [...] wniósł we własnym imieniu, co dodatkowo potwierdza treść jego pisma z k.50, gdzie wprost pisze, że w załączeniu przesyła podanie wniesione we własnym imieniu.

Dodatkowo Sądowi orzekającemu z urzędu wiadomo, iż [...] występuje w licznych postępowaniach administracyjnych z reguły jako pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia wykazując się znaczną znajomością procedury administracyjnej. Dlatego też w ocenie Sądu jego wspomniane pismo znajdujące się na k. 49 akt administracyjnych nie jest wynikiem pomyłki, lecz świadomego działania.

Wobec powyższego Wojewoda Wielkopolski prawidłowo uchylił postanowienie Starosty Poznańskiego w celu odmowy wznowienia przedmiotowego postępowania nie tylko na wniosek skarżącego Stowarzyszenia, lecz także na wniosek [...]. Jak już bowiem wspomniano Starosta w ogóle nie dostrzegł w/w podania [...] z dnia 09.10.2013r. i nie objął go swoim rozstrzygnięciem. W ocenie Sądu organ odwoławczy z uwagi na tożsamy przedmiot wniosków o wznowienie postępowania, a nawet ich tożsamą treść, mógł prowadzić jedno postępowanie administracyjne i z punktu widzenia formalnego w jednym postanowieniu podjąć dwa autonomiczne rozstrzygnięcia (odmowa dla Stowarzyszenia oraz odmowa dla [...]).

W świetle powyższego podniesiony w skardze zarzut nieważności zaskarżonego postanowienia był niesłuszny.

Jak prawidłowo ustaliły organy administracji wnioskiem z 23 maja 2013 r., skarżące Stowarzyszenie zażądało zbadania prawidłowości przywołanych wyżej decyzji Starosty Poznańskiego wskazując, iż wniosek ten jest wypełnieniem wskazania Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, zapisanego w uzasadnieniu jego decyzji z dnia 15 maja 2013 r. nr [...]. Po doprecyzowaniu tego żądania w pismach z 24 czerwca 2013 r. i 9 października 2013 r. postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski odmówił na wniosek skarżącego Stowarzyszenia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przywołanej wyżej decyzji Starosty Poznańskiego nr [...] z 1 sierpnia 2007 r. zmienionej decyzjami z dnia 28 października 2008 r. nr [...], z dnia 23 stycznia 2009 r. nr [...]i z dnia 2 marca 2009 r. nr [...] (akta Wojewody k. 55). Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2014 r. nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 listopada 2013 r. nr [...]i umorzył postępowanie organu I instancji (Wojewody Wielkopolskiego), wskazując, iż w sprawie wymagane jest dokładne ustalenie treści żądania stron, która wyznaczy rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania.

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn.. akt VII SA/Wa 304/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 stycznia 2014 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 września 2016 r. sygn. akt II OSK 2531/14 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 304/14 oraz zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 stycznia 2014 r. [...]oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 19 listopada 2013 r. [...] Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku wskazał, iż co do istoty intencją wniosku skarżącego Stowarzyszenia było wznowienie postępowania. Pismem z 16 stycznia 2017 r. nr [...] wystąpiono do pełnomocnika wnioskodawcy o doprecyzowanie podania. W odpowiedzi z 18 stycznia 2017 r. pełnomocnik wniósł o niezwłoczne przekazanie podania do organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania.

W sprawie niniejszej orzekały więc już sądy administracyjne, tj. WSA w Warszawie, który wydał wyrok z dnia 29.01.2015r. o sygn. II SA/Wa 1882/14 oraz NSA w Warszawie wydając wyrok z dnia 27.09.2016r. o sygn. II OSK 943/15. Przedmiotem tych wyroków była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, co do których wznowienia postępowania domaga się strona skarżąca w niniejszym postępowaniu. Ponadto NSA w wyroku z dnia 29.09.2016r. o sygn. II OSK 2531/14 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 05.06.2014r. VII SA/Wa 304/14 wskazując, że organ powinien rozpoznać wniosek Stowarzyszenia zgodnie z żądaniem (w zażaleniu stowarzyszenie wskazało, że żądało wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji).

Wprawdzie w/w orzeczenia sądów administracyjnych nie są wiążące w rozumieniu art.153 p.p.s.a., jednakże m.in. z uwagi na to, że zarówno stwierdzenie nieważności, jak i wznowienie postępowania, to postępowania o charakterze nadzwyczajnym, będące wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, Sąd orzekający podziela wyrażone w nich poglądy prawne.

Istotnie NSA w wyroku o sygn. II OSK 2531/14 faktycznie nie wskazał, że skarżące Stowarzyszenie nie może być stroną w niniejszej sprawie, ale nie oznacza to, że kwestii tej nie mogły zauważyć i ocenić organy (w tym przypadku Wojewoda).

W ocenie Sądu Wojewoda Wielkopolski prawidłowo uznał, że skarżące Stowarzyszenie nie może być stroną w postępowaniu wznowieniowym, co uzasadnia odmowę wszczęcia takiego postępowania. Szeroko kwestię tę poruszają w/w wyroki, wydane w tym samym stanie faktycznym, co w kontrolowanej sprawie.

Wszczęcie postępowania w trybie art. 31 § 1 k.p.a., wymagało przeprowadzenia wstępnego postępowania wyjaśniającego w innym zakresie, niż w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony (w tym analizy przepisów wyłączających stosowanie art. 31 § 1 k.p.a.)

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, gdy spełnione są równocześnie dwie przesłanki: po pierwsze jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, po drugie gdy przemawia za tym interes społeczny. Określenie "cel statutowy" oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub innym akcie regulującym wewnętrzny ustrój organizacji społecznej. Zauważyć należy, iż użyte w tym przepisie pojęcie interesu społecznego nie zostało ustawowo zdefiniowane, co oznacza, że pojęciu temu nadaje treść organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa. W postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. II GZ 55/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Podkreślić należy, że organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje jednak w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego. Należy zauważyć, że podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny. Organizacja zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego najczęściej zmierza do realizacji zadań własnych mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, jednak tylko w sytuacji istnienia ścisłego związku celów statutowych organizacji z przedmiotem postępowania, jej inicjatywa procesowa winna być uwzględniona.

Ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu, uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. jeżeli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, co powoduje, że art. 31 § 1 k.p.a. w tej sprawie nie znajdował zastosowania.

W kontrolowanej sprawie możliwość wszczęcia niniejszego postępowania wznowieniowego przez skarżące Stowarzyszenia jako organizację społeczną należało oceniać przez pryzmat treści art.28 ust.3 i 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.(t.j. Dz.U.z 2016 r. poz. 290, dalej p.b.)

Przepis art. 28 ust. 3 p.b. zawiera regulację, wyłączającą stosowanie art. 31 k.p.a. w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę. Jednakże zgodnie z art. 28 ust. 4 p.b. ustawodawca dopuścił w drodze wyjątku udział organizacji społecznych w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę wymagających udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 03.10.200r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016r.,poz.353 ze zm., dalej u.i.o.ś.). Zatem udział organizacji społecznej w postępowaniu wiąże się z ustaleniem, że dane postępowanie wymagało udziału społeczeństwa. W tym celu konieczne było odwołanie się do konkretnych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. W myśl tej ustawy możliwość udziału organizacji społecznej zagwarantowana jest przez art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c, w postępowaniu, w którym przeprowadzana jest ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko dokonuje się w przypadkach wymienionych w art. 61 ust. 1, art. 88 ust. 1 i art. 90 w zw. z art. 72 u.i.o.ś.

Jak trafnie wskazał NSA w swym wyroku z dnia 27.09.2016r. o sygn. II OSK 943/15 kontrolowane postępowanie w ramach którego wydana została kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. To, czy postępowanie administracyjne jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa określa ustawa z dnia 3 października 2008 r. Z jej art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c wynika, że jest to postępowanie w ramach którego przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena taka jest natomiast przeprowadzana - stosownie do art. 61 ust. 1 u.i.o.ś. - w ramach:

1) postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

2) postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1. Wprawdzie we wskazanym art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. mowa o decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak z akt sprawy nie wynika, aby organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdził konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, bądź aby w postępowaniu tym miały miejsce okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.i.o.ś., a tylko wówczas postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę byłoby postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w ramach którego mógłby mieć zastosowanie art. 44 u.i.o.ś. Fakt, że dla danego przedsięwzięcia, tak jak w rozpoznawanej sprawie, wymagane było przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uprzednie uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie spowodował, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Podobnie zawarty w decyzji o warunkach zabudowy wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie skutkował nadaniem postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę charakteru postępowania z udziałem społeczeństwa. Przejawy udziału społeczeństwa w postępowaniu administracyjnym miały miejsce w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania przez wadliwe ustalenie, że postępowanie w ramach którego została wydana kwestionowana decyzja było postępowaniem z udziałem społeczeństwa okazał się chybiony.

W rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania nie było przyjęcie, że skarżąca nie jest organizacją społeczną uprawnioną do zgłoszenia żądania przewidzianego w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz to, że przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 28 ust. 3 p.b.

Podkreślić należy, że na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę nie było prowadzone postępowanie w celu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wcześniej Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz decyzją z dnia 19 czerwca 2007r., wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. inwestycji, która poprzedzona była postępowaniem administracyjnym prowadzonym przy udziale społeczeństwa. Organy rozpoznając przedmiotową sprawę prawidłowo ustaliły, że żadna z okoliczności wymienionych w ww. przepisach nie miała miejsca. Stąd też wniosek skarżącego Stowarzyszenia nie mógł zostać uwzględniony w niniejszej sprawie i organ odwoławczy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania. Skarżące Stowarzyszenie nie miało bowiem legitymacji do złożenia takiego wniosku z uwagi na brak udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę.

Tak więc nie ma racji skarżące Stowarzyszenie wskazując, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wymagało udziału społeczeństwa, ponieważ przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocenę tą bowiem przeprowadzono w innym postępowaniu niż to, którego wznowienia domagało się skarżące Stowarzyszenie.

Natomiast [...]w ogóle nie wykazał, by miał przymiot strony uprawnionej do wznowienia przedmiotowego postępowania. Status strony [...]w postępowaniu dotyczącym wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę nie wynika także z akt administracyjnych.

Reasumując, zarówno skarżące Stowarzyszenie, jak i [...], nie posiadali legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie kwestionowanego postępowania o pozwolenie na budowę.

Zarzut rozbieżności sentencji i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewody jest bezzasadny. Skarżący wyrwał z kontekstu treść uzasadnienia ("zarzuty podnoszone w zażaleniu nie są wystarczające do uchylenia postanowienia"). Należy wskazać, że wprawdzie organ odwoławczy uznał, że zarzuty z zażalenia nie mogą skutkować uchyleniem postanowienia, jednakże organ odwoławczy wyjaśnił z jakich innych przyczyn należało uchylić postanowienie organu I instancji.

Należy wskazać, że skoro organ odwoławczy trafnie uznał, że skarżące Stowarzyszenie i [...] nie mogą być stroną w postępowaniu wznowieniowym w przedmiotowej sprawie (NSA analogicznie uznał, że to stowarzyszenie nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji o pozwoleniu na budowę), to należało odmówić wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 61 a k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W kwestionowanym postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ani skarżące Stowarzyszenie, ani [...] nie posiadali przymiotu strony. Dlatego też znajdował zastosowanie art.61a § 1 k.p.a.

Organ I instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia decyzji nie z przyczyn przedmiotowych wskazanych w uzasadnieniu jego postanowienia (ze względu na to, że nie wskazał żadnych przesłanek z art. 145 k.p.a.), lecz ponieważ skarżące Stowarzyszenie i [...]nie mogą być stroną w takim postępowaniu. Organ II instancji trafnie uchylił to postanowienie i odmówił wszczęcia postępowania wznowieniowego właśnie z tego powodu, a także dlatego, ze rozstrzygnięciem organu I instancji nie było objęte odrębne podanie [...] z dnia 09.10.2013r.

Wobec powyższego zarzuty skargi okazały się bezzasadne i na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.