Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1212/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska, Sędziowie NSA Urszula Raczkiewicz, Jerzy Sulimierski (spr.), Protokolant Anna Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Firmy Chemicznej "[...]" S.A. w Oświęcimiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt 3/I SA/Ka 1823/03 w sprawie ze skargi Firmy Chemicznej "[...]" S.A. w Oświęcimiu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt 3/I SA/Ka 1823/03 oddalił skargę Firmy Chemicznej [...] S.A. w Oświęcimiu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 28 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji celnej towaru oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż zgłoszeniem celnym z dnia 16 czerwca 2000 r. JDA SAD nr [...] przedstawiciel importera - Firmy Chemicznej [...]. w Oświęcimiu zgłosił towar o nazwie handlowej Pentan celem objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu, deklarując kod PCN 2901 10 90 0 ze stawką celną obniżoną. Wartość celną towaru ustalona została na podstawie faktury oraz deklaracji wartości celnej, załączonych przez stronę do wniosku o wszczęcie postępowania celnego.

Decyzją z dnia 4 czerwca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji importowanego towaru, stawki celnej oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego przyjmując inny kod PCN towaru - 2710 00 25 0.

Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie orzekając na skutek odwołania Spółki decyzją z dnia 28 lipca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podając w uzasadnieniu, że mieszaninom izomerów zawierających mniej niż 95 % pojedynczego izomeru przyporządkowano kod PCN 2710 00 25 0. Importowany towar zawierał mniejszy niż 95 % udziału pojedynczego izomeru w mieszaninach izomerów, co wynika z certyfikatu jakości. Podkreślił również, że w toku postępowania strona była informowana o podejmowanych czynnościach weryfikacyjnych, zapewniono jej możliwość wypowiedzenia się w sprawie, materiałami dowodowymi w sprawie były dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy stwierdził także, że opinia klasyfikacyjna Urzędu Statystycznego w Krakowie nie wywołuje skutków prawnych w zakresie klasyfikacji taryfowej przedmiotu importu ponieważ decydujące znaczenie mają tutaj zasady wynikające z Taryfy celnej, a nadto podkreślił, że taką klasyfikację zastosował również eksporter towaru.

W skardze na powyższą decyzję importer wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów art. 208 § 1, art. 14 § 4, art. 180 § 1, art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 65 § 5, art. 4, art. 85 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do taryfy celnej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i art. 217 Konstytucji RP. Ponadto powołując się na treść art. 65 § 5 Kodeksu celnego, skarżąca podniosła zarzut przedawnienia wyjaśniając, że wobec upływu trzyletniego terminu, organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe. W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz niewłaściwie ocenił dołączone do niego dokumenty, z których wynikało, że w zgłoszeniu celnym zastosowano prawidłową klasyfikację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia prawa do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe stwierdził, że termin został zachowany. Organ I instancji wydał bowiem decyzję i doręczył ją stronie przed upływem trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego.

Sąd oddalając skargę stwierdził, że organy celne dokonały właściwej klasyfikacji przedmiotowego towaru przyjmując na podstawie uwag 1 (a) i 1 (b) do działu 29 Taryfy celnej, że dział ten obejmuje odrębne chemicznie zdefiniowane związki organiczne, także zanieczyszczone oraz mieszaniny dwóch lub więcej izomerów tego samego związku organicznego, z wyjątkiem mieszanin izomerów węglowodorów alifatycznych, nasyconych lub nienasyconych, co oznacza, że klasyfikacja mieszaniny izomerów węglowodorów acyklicznych nasyconych (przedmiot importu) do działu 29 Taryfy celnej jest wykluczona. Mieszaniny izomerów zawierających mniej niż 95% pojedynczego izomeru należy klasyfikować do pozycji 2710 00 25 0 Taryfy celnej, co potwierdza opinia klasyfikacyjna przyjęta przez Radę Współpracy Celnej, zawarta w wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 830). Dodatkowo Sąd podniósł, że przyporządkowanie spornego towaru do kodu PCN 2710 00 25 0 potwierdzała klasyfikacja w deklaracjach celnych kraju wywozu. Sąd podkreślił również, że w podpozycji 2901 10 90 0 klasyfikuje się oddzielne izomery i mieszaniny izomerów nasyconych węglowodorów acyklicznych występujących jako:

- oddzielne izomery o czystości nie mniejszej niż 95% w przeliczeniu na suchy produkt w odniesieniu do objętości produktów gazowych oraz masy produktów niegazowych,

- mieszaniny izomerów zawierające nie mniej niż 95% pojedynczego izomeru w odniesieniu do objętości produktów gazowych oraz masy produktów niegazowych.

Mieszaninom izomerów zawierających mniej niż 95% pojedynczego izomeru w Taryfie celnej została przyporządkowana pozycja 2710 00 25 0, a z danych zawartych w certyfikatach jakości produktu, fakturach, informacjach o ładunku oraz w deklaracjach kraju wywozu wynikało, iż importowana mieszanina zawierała 85,09 jednostek wagowych n-pentanu i 14,57 jednostek wagowych izopentanu, a zatem mniej niż 95%. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż sporne mieszaniny izomerów zawierały nie mniej niż 95% pojedynczego izomeru w przeliczeniu na suchy produkt przez odniesienie do objętości produktów gazowych oraz masy produktów niegazowych, co przesądziło o zakwalifikowaniu importowanego towaru, do kodu PCN 2710 00 25 0.

Zdaniem Sądu, organy celne prawidłowo zastosowały w sprawie przepis art. 85 § l Kodeksu celnego i zmieniły deklarowaną przez stronę klasyfikację taryfową towarów, nie naruszając zasady wyrażonej w art. 217 Konstytucji RP i art. 120 Ordynacji podatkowej. Organy celne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, wnioski organów celnych wyprowadzone z zebranego w sprawa materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów.

Sąd uznał, że zarzut dotyczący naruszenia art. 180 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie dokumentów przedstawionych w toku postępowania celnego nie jest skuteczny, bowiem Dyrektor Izby Celnej szczegółowo uzasadnił dlaczego dokumenty te nie mogą stanowić argumentów w sprawie. Sąd nie uwzględnił zarzutu dotyczącego naruszenia art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień zawartych w piśmie Urzędu Celnego w Cieszynie. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że pismo to nie jest wiążące, bowiem od momentu obowiązywania Kodeksu celnego, tj. od 1 stycznia 1998 r. istnieje możliwość uzyskania Wiążacej Informacji Taryfowej.

Firma Chemiczna [...] S.A. w Oświęcimiu w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego zmianę w całości i stwierdzenie nieważności decyzji organów celnych obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 65 § 4 i § 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117, ze zm.) polegającą na nieuwzględnieniu zarzutu przedawnienia oraz błędną interpretację § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (DZ. U. Nr 107, poz. 1217), co spowodowało zastosowanie niewłaściwego kodu taryfy celnej i w konsekwencji niesłuszne naliczenie cła. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd I instancji nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia. W niniejszej sprawie decyzja organu II instancji została wydana po upływie terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego i tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Skarżąca zakwestionowała ponadto stanowisko Sądu, który zaakceptował klasyfikację taryfową pentanu dokonaną przez organy celne, podnosząc, że pentan jest chemicznie zdefiniowanym związkiem organicznym - węglowodorem acyklicznym nasyconym. Węglowodory acykliczne obejmują z kolei związki łańcuchowe: alkany, alkeny i alkiny. Alkany są najprostszymi związkami organicznymi zbudowanymi z węgla i wodoru, zawierającymi tylko wiązania pojedyncze między atomami węgla. W związku z tym powinien zostać zaklasyfikowany do kodu PCN 2901 10 90 0.

Zdaniem skarżącej, klasyfikując towar do pozycji 2710 Taryfy celnej nie uwzględniono, że dział 27 nie obejmuje wyodrębnionych związków organicznych chemicznie zdefiniowanych, z wyjątkiem czystego metanu i propanu, które należy klasyfikować do pozycji 2711. Pentan, który jest zdefiniowanym związkiem organicznym, nie został objęty wyjątkiem jak metan i propan, więc dział 27 go nie obejmuje.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacjami Polskiej Nomenklatury Scalonej "wszelkie informacje zawarte w treści pozycji o materiale lub substancji odnoszą się do tego materiału lub substancji bądź w stanie czystym, bądź w mieszaninie lub w połączeniu z innymi materiałami lub substancjami (...). Do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów składających się z różnych materiałów lub wytworzonych z różnych komponentów, (...) należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie kryterium jest możliwe do zastosowania." Również w opisie do pozycji 2710 wykluczono z niej takie związki chemiczne, które poddane zostały dalszej obróbce w celu usunięcia zanieczyszczeń, a obróbka ta spowodowała wytworzenie odrębnego związku chemicznego zdefiniowanego w stanie czystym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym, regulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 p.p.s.a., obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynikająca z treści art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem wskazane w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. I tak stosownie do punktu 1 tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast w myśl punktu 2 cyt. przepisu podstawą skargi kasacyjnej może być także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołany pkt 1 art. 174 p.p.s.a. przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię, przez którą należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjna, opartą na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest zatem wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem proceduralnym, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna w sprawie niniejszej oparta jest na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Z uwagi na brak w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie objął rozważaniami prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, ponieważ jest związany stanem faktycznym ustalonym przez Sąd I instancji.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej dotyczące skutków prawnych upływu terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu nie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 65 § 4 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której:

1) uznaje zgłoszenie za prawidłowe,

2) uznając zgłoszenie za nieprawidłowe w całości lub w części:

a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego,

b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego;

c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone powyżej.

Jak wynika z przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja, o której mowa w

§ 4 nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Organem właściwym do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe jest organ celny pierwszej instancji, gdyż to do jego kompetencji należy weryfikacja zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji.

Powoływane wyżej przepisy Kodeksu celnego nie wymagają, aby decyzja dotycząca uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe stała się decyzją ostateczną przed upływem trzech lat od dokonania zgłoszenia celnego. Przy ocenie kwestii dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy w stanie prawnym sprzed noweli z 23 kwietnia 2003 r. decyzji ostatecznej po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego należy mieć na uwadze, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ I instancji kwota wynikająca z długu celnego nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, na korzyść dłużnika celnego, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

W zaskarżonym wyroku prawidłowo ustalono, iż decyzja organu odwoławczego została wydana bez złamania zakazu sformułowanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż zakaz ten, jak to już wyżej wskazano, dotyczy wydania decyzji przez organ I instancji. Podkreślić należy, że problem wykładni art. 65 § 5 Kodeksu celnego był przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd przyjął, że termin do wydania decyzji, o którym mowa w powołanym przepisie dotyczy decyzji I instancji (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt GSK 1087/04).

W rzeczywistości autor skargi kasacyjnej polemizując z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji i organy celne i przedstawiając własne stanowisko co do powinności zaklasyfikowania pentanu do kodu 2901 10 90 0 kwestionuje ustalenia faktyczne. Jest to typowy spór o fakty, który wykracza poza granice dopuszczalnej kontroli wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i przy braku zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie bada prawidłowości ustaleń faktycznych. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd I instancji i w konsekwencji na ich podstawie dokonuje oceny zasadności przepisów prawa materialnego.

Zatem zaklasyfikowanie towaru "pentan" do pozycji PCN 2710 00 25 0 Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej jest trafne, a w konsekwencji zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia jej oddalenie w oparciu o art. 184 p.p.s.a.