Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 374/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 ust. 1, srt. 6c ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 6a ust. 5 i ust. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2021 r. nr SKO.41/1903/P/2021 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania S. J. (strona, podatnik, skarżący) od decyzji Burmistrza [...] z 17 marca 2021 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2018 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji ustalił dla skarżącego wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2018 r. w kwocie 1.521 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że postępowanie nie dotyczyło kwestii aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które bezpośrednio odnoszą się do gruntów wchodzących w skład gospodarstwa podatnika, ale zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy wymierzając podatek związany jest treścią zawartą w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie, nie będąc podmiotem upoważnionym do jej prowadzenia, nie ma wpływu na informacje w niej zawarte. Nie jest tym samym uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

W niniejszej sprawie, z wypisu z rejestru gruntów wynika, że grunty stanowiące własność podatnika o łącznej powierzchni 7,9146 ha stanowią: działka: nr [...] (pow. 0,2700 ha), nr [...] (pow. 0,5400 ha), nr [...] (pow. 2,2500 ha), nr [...] (pow. 0,2300 ha), nr [...] (pow. 0,2300 ha), nr [...] (pow. 0,0600 ha), nr [...] (pow. 0,9000 ha), nr [...] (pow. 1,6400 ha), nr [...] (pow. 0,3500 ha), nr [...] (pow. 0,4046ha), nr [...] (pow. 1,0400 ha). W skład działki nr [...] oprócz gruntów ornych (Rllla - o pow. 1,16 ha) oraz sadów założonych na gruntach ornych (S-RIIIA - o pow. 0,44 ha) wchodzą także nieużytki (N - pow. 0,4 ha), które są zwolnione z podatku od nieruchomości. Ustalona na podstawie wypisu z rejestru gruntów powierzchnia, wyrażona w hektarach fizycznych w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe wynosi: 11,6074 ha. Przeliczenia dokonano, przy zastosowaniu art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, w następujący sposób:

- grunty orne - RII klasy: 0,22 ha x 1,65 = 0,3630 ha przel.

- grunty orne - R III klasy: 5,3800 ha x 1,50 = 8,07 ha przel.

- grunty orne - R III b klasy: 0,71 ha x 1,25 = 0,8875 ha przel.

- grunty orne - R IVa klasy: 0,12 ha x 1,0 = 0,12 ha przel.

- sady - S-R IlIa - 1,4352 ha x 1,50 = 2,1528 ha przel.

- sady - S-R Illb - 0,0094 ha x 1,50 = 0,0141 ha przel.

- nieużytki - N : 0,04 ha - zwolnione z opodatkowania

Przy zastosowaniu stawki podatkowej wynoszącej 131 zł, wysokość podatku wyniosła 1.520,57zł, co po zaokrągleniu stanowi kwotę 1.521 zł.

Organ podkreślił, że dla celów podatkowych istotne są wyłącznie te dane, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli natomiast podatnik nie zgadza się z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, powinien złożyć odpowiedni wniosek do właściwego organu o korektę kwestionowanych danych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnotowało jednak, że 7 czerwca 2021r. wpłynęło pismo organu pierwszej instancji z dnia 2 czerwca 2021 r., do którego dołączono pismo podatnika z dnia 24 maja 2021 r. wraz załącznikiem stanowiącym zawiadomienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie o zakończeniu postępowania dowodowego z odwołania od decyzji Starosty Świdnickiego z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie zarzutów zgłoszonych do danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu 33 [...], jednostka ewidencyjna [...]. Jednak do momentu dokonania przez Starostwo Powiatowe ewentualnych zmian w ewidencji gruntów i budynków okoliczność ta – zdaniem organu – pozostawała bez wpływu na sprawę. Organ wskazał, że dopiero ewentualna zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków i powiadomienie o tym organu podatkowego będzie stanowiła podstawę do ewentualnej korekty zobowiązania podatkowego za rok 2018 r.

S. J. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wniósł o zobowiązanie organu do zmiany decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący przedstawił w sposób chronologiczny okoliczności związane ze stanem własności gospodarstwa rolnego oraz sposobem naliczania zobowiązania podatkowego poszczególnym właścicielom, wskazując na nieprawidłowości w wyliczeniu zobowiązania przez organ podatkowy. Wskazał m.in., że organ bezpodstawnie przez okres 31 lat uwzględnia powierzchnię 0,44 ha przel. (w działce [...]), która stanowiła dożywocie należne matce. Podniósł, że nadal naliczany jest nienależny podatek od powierzchni 0,60 ha przel. (trwa to 31 lat).

Podatnik wskazał, że przedstawił organowi podatkowemu stosowne dokumenty na okoliczność nieprawidłowości w naliczaniu podatków, a pomimo to organ - działając na szkodę rodziny podatnika - bezpodstawnie nalicza łączne zobowiązanie pieniężne za poszczególne lata. Wyjaśnił, że po powszechnym uwłaszczeniu przedmiotowe gospodarstwo stało się własnością jego ojca, po przejściu rodziców na emeryturę stało się własnością brata, a po przejściu brata na emeryturę stało się własnością podatnika. Jedynie siedlisko, w którym mieszka brat tj. działka nr [...], nadal pozostaje jego własnością. Podatnik pracował w gospodarstwie od najmłodszych lat. Ze względu na studia oraz późniejszą służbę wojskową, gospodarstwo było dla strony jedynym źródłem dochodu. Podobnie obecnie, kiedy podatnik utracił możliwości wykonywania pracy zawodowej i gospodarstwo stanowi dla niego jedyną możliwość uzyskania dochodu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, popierając stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem kontrolowana decyzja odpowiada prawu. Jednocześnie wskazać trzeba, że w ramach kognicji Sądu nie mieści się rozstrzygnięcie o zwrocie nienależnie pobranych (zdaniem skarżącego) przez organ podatkowy kwot i o sprostowaniu danych opodatkowanych nieruchomości.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: p.p.s.a.). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nie mającym tu zastosowania).

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości opodatkowania w 2018 r. gruntów należących do S. J..

Zdaniem strony, organ z pominięciem zapisów ewidencji gruntów i budynków winien uznać, że na przestrzeni ponad 30 lat nie doszło do jakichkolwiek zmian w powierzchni i klasyfikacji należących do niego (a wcześniej do jego prawnych poprzedników) gruntów. Skarżący zakwestionował operat modernizacji gruntów i budynków, ale w dacie wydania decyzji sprawa ta nie została rozstrzygnięta.

W ocenie organu natomiast, dla wymiaru podatków wiążące są zapisy aktualnej ewidencji gruntów i budynków, a z nich wynika, że skarżący jest właścicielem działek o numerach [...] oraz [...] położonych w obrębie geodezyjnym [...] o łącznej powierzchni 7,9146 ha fizycznych, sklasyfikowanych jako grunty orna RII – 0,2200 ha, grunty orna RIIIa – 5,3800 ha, grunty orne RIIIb – 0,7100 ha, grunty orne RIVa – 0,1200 ha, sady SRIIIa – 1,4352 ha, sady – SRIIIb – 0,0094 ha i zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nieużytki N- 0,0400 ha.

Podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. z 2020 r., poz. 333), dalej: u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2018, 1445, t.j. ze zm.), dalej: u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) (uchylony) 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) (uchylony) 7) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi – rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.r. stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów – liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, zaś podatkiem od nieruchomości - dla gruntów – powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Jak wynika z art. 6c ust. 1 u.p.r., osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżący jest właścicielem użytków rolnych opodatkowanych podatkiem rolnym oraz nieużytków, które co do zasady podlegają regulacjom dotyczącym podatku od nieruchomości, ale – zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. - są z opodatkowania zwolnione. Dlatego też organ w pełni zasadnie orzekł o zobowiązaniu w formie przewidzianej w art. 6c ust. 1 u.p.r.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2021, 1990 t.j. ze zm., dalej: u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.), gdyż ewidencja gruntów i budynków stanowi rejestr publiczny, a zatem jest dokumentem urzędowym. Do pierwszej grupy zaliczyć należy dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane, z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie (por. wyrok NSA z 4 marca 2016r., sygn. akt II FSK 3935/13). W drugiej grupie znajdą się dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym skonkretyzowanym symbolem (uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), bądź dane dotyczące zlokalizowanych na działce budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (wyrok NSA z 5 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK1647/12).

Stąd też podatnicy nie mogą kwestionować w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie kwalifikacji gruntu i ich powierzchni, bowiem tym celom służy odrębny tryb postępowania przed starostą. Organ podatkowy ma natomiast obowiązek sprawdzenia aktualnych na datę ustalenia zobowiązania danych wynikających z ewidencji i ich respektowania w ramach wymiaru zobowiązania podatkowego. Tak też postąpiły organy w niniejszej sprawie, które najpierw wezwały skarżącego do złożenia informacji w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości, by następnie – wobec bierności podatnika – wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Od początku postępowania wskazywano też skarżącemu na wiążącą moc zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz odrębność trybu jej kwestionowania (vide: postanowienie z dnia 27 lipca 2020 r. o wszczęciu postępowania podatkowego).

Zgodnie z art. 6a ust. 5 u.p.r. i art. 6 ust. 6 u.p.o.l. – osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego lub podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Oznacza to, że podatników nie obciąża obowiązek corocznego składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jeśli w stosunku do informacji pierwotnie udzielonej organowi, w kolejnych latach podatkowych nie zaistniały wskazane wyżej zmiany, mające wpływ na wysokość zobowiązania. Jeśli jednak podatnik podnosi okoliczności, które świadczą o zaistnieniu zmian mających wpływ na wymiar podatku, wówczas winien złożyć aktualną informację, o jakiej mowa wyżej.

W niniejszej sprawie, skarżący nie zareagował na wezwanie organu, a w piśmie podniósł, że z uwagi na nieprawidłowości w zapisach ewidencji gruntów i budynków nie jest w stanie wypełnić druku IR-1.

W tych okolicznościach, w trwającym postępowaniu organy dołączyły wypisy z rejestru gruntów dla działek będących własnością S. J., położonych na terenie Gminy [...]. Dane wynikające z tej ewidencji stały się podstawą wymiaru podatku, przy czym - przy zastosowaniu art. 4 ust. 5 i 6 u.p.r.- dokonano przeliczenia powierzchni użytków rolnych.

Zdaniem organów podatkowych, wykazywane przez skarżącego zmiany w przedmiotach opodatkowania w żadnym razie nie zostały wsparte odpowiednim materiałem dowodowym. Jak wynika z jego stanowiska, zainicjował on postępowanie związane z zakwestionowaniem operatu ewidencyjnego (a zasadniczo złożył zarzuty do modernizacji operatu, przy czym nie wyjaśniono czy dokonane zmiany dotyczą bezpośrednio działek należących do podatnika), ale nie zostało ono zakończone decyzją starosty. Dlatego organy podatkowe przyjęły zasadnie do opodatkowania przedmioty, ich kwalifikację i powierzchnię wskazane w aktualnej w dacie orzekania ewidencji gruntów i budynków. Jeśli w ewidencji gruntów i budynków zostaną wprowadzone zmiany, mające wpływ na opodatkowanie spornych działek gruntu, skarżący może skorzystać z wniosku o wznowienie postępowania.

Stawki podatkowe ustalone zostały zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia 9 listopada 2017 r., Nr [...] ([...]).

Nie sposób przy tym uznać, że organy podatkowe nie dokonały w sprawie wnikliwych ustaleń i nie rozpoznały meritum sprawy. Należy wskazać, że organy reagowały na okoliczności wskazywane przez podatnika, realizowały przez to zarówno zasadę dążenia do prawdy materialnej, wyrażoną w art. 122 O.p., jak i zasadę informowania (wyjaśniania) z art. 124 O.p. oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.).

Z tych względów skargę jako niezasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.