Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1506/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 188, art. 151, art. 182 § 2, art. 203 pkt 2, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/20 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddala skargę; 2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 610 (słownie: sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (omyłkowo wskazane w wyroku jako postanowienia), a także zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), nakazał Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] ([...]), działka nr [...], w pobliżu mostu prowadzącego do przysiółka [...] w m. [...], gm. [...], wskazanych w dokumencie pn.: "Ocena techniczna wraz z określeniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. Zapora przeciwrumowiskowa na potoku [...] w km 3+300; działka nr ewid. [...] m. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...]", opracowanym we wrześniu 2019 r., przez mgr. inż. M. K..

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd [...] w [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. A zatem [...] WINB stwierdzając w toku kontroli, przeprowadzonej w dniu 2 kwietnia 2019 r., nieprawidłowości dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] ([...]), działka nr [...], w pobliżu mostu prowadzącego do przysiółka [...] w m. [...], gm. [...], zobligowany był do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie. Z przedłożonej na wezwanie organu ekspertyzy technicznej wynikało bowiem, że obecny stan techniczny elementów składowych przedmiotowej zapory jest niezadowalający i niebezpieczny. Stan techniczny zbiornika rumowiska wraz z umocnieniami bocznymi oraz ubezpieczenia lewego brzegu potoku poniżej niecki wypadowej został oceniony jako niezadowalający, (obiekt nie spełnia swojej funkcji), a stan techniczny korpusu przelewu jako niebezpieczny. Jako niebezpieczny uznano również stan techniczny niecki wypadowej wraz z przyczółkami. Dlatego też w zaskarżonej decyzji sformułowano nakazy odpowiadające zaleceniom ekspertyzy, które jak wskazał organ pozwolą na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy podniósł również, że zakresu nałożonych obowiązków strona wnosząca odwołanie nie kwestionowała.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast, jak zauważył organ odwoławczy, określenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego zapory przeciwrumowiskowej. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że w art. 61 ustawy - Prawo budowlane, jednoznacznie określono, kto może być adresatem decyzji wydawanych w sytuacjach wskazanych w art. 66 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem adresatem decyzji - w zależności od stanu faktycznego sprawy – może być właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie to kto jest właścicielem obiektu budowlanego, albo kto sprawuje nad nim zarząd. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia organu pierwszej instancji w powyższym zakresie. Wskazał, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy kluczowe były dane z rejestru ewidencji gruntów i budynków, z których wynika, że władającym działką nr [...] jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] Zarząd [...] [...] z siedzibą w [...], natomiast właścicielem jest Skarb Państwa. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie z regulacji Prawa wodnego wynika, że własność wody nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych, to jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest podstaw, aby prawa właścicielskie do zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] ([...]) przypisać innemu podmiotowi niż Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Ustaleń tych, w ocenie organu, nie zmienia też podnoszona w odwołaniu okoliczność, że przedmiotowa zapora wybudowana została w latach 60-tych ubiegłego wieku przez [...], a także fakt, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie posiada powyższej budowli na stanie majątkowym zarządu. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że skoro będący w złym stanie technicznym obiekt budowlany, jest zlokalizowany w cieku naturalnym (potok [...] ([...])), na działce w [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa i nie jest powiązany funkcjonalnie z innym obiektem budowlanym, to [...] WINB decyzją z [...] stycznia 2020 r. prawidłowo i w sposób zgodny z prawem skierował obowiązki do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako podmiotu wykonującego prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na której znajduje się zapora. Za pozbawione podstaw prawnych uznał więc organ odwoławczy stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, że organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń właściciela gruntów dla ustalenia statusu własności urządzeń, podczas gdy zgodnie z art. 258 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, z późn. zm.) to Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód. Tak więc w sytuacji braku możliwości ustalenia podmiotu, który zrealizował zaporę i z niej korzystał, ciężar usunięcia nieprawidłowości spoczywa na właścicielu nieruchomości, na której ten obiekt się znajduje, a w konsekwencji na zarządcy działki pozostającej własnością Skarbu Państwa.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] zarzucając błędne przyjęcie, że zobowiązanym do wykonania robót objętych zaskarżoną decyzję jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako podmiot wykonujący prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na której znajduje się zapora przeciwrumowiskowa, w sytuacji gdy nie ustalono, kto był inwestorem tej zapory oraz kto korzystał z przedmiotowego urządzenia. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. Oceny technicznej wraz z określeniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. Zapora przeciwrumowiskowa na potoku [...] w km 3+300; działka nr ewid. [...] m. [...] gm. [...], pow. [...], woj. [...], opracowanej we wrześniu 2019 r. przez mgr inż. M. K. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjno-hydrotechnicznej nr: [...], oraz wypisu z ewidencji gruntów i budynków, w zakresie lokalizacji zapory przeciwrumowiskowej, przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, skutkiem czego nie ustalono, że prace do jakich zostało zobowiązane PGW WP powinny zostać przeprowadzone na działce o nr ew. [...], a nie jak wskazały organy na działce o nr ew. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu wskazującego na błędną numerację działki, na której zlokalizowane są przedmiotowe obiekty organ wskazał, że [...] WINB postanowieniem z 7 lipca 2020 r. sprostował oczywistą omyłkę dotyczącą numeru działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 17 lutego 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że organy obu instancji co najmniej przedwcześnie podjęły decyzję nakładającą na stronę skarżącą obowiązki. Sąd za wadliwe uznał bowiem podjęte przez organ pierwszej instancji czynności procesowe w ramach postępowania wyjaśniającego, gdyż nie przyczyniły się one do rzetelnego wyjaśnienia i udokumentowania spornych zagadnień stosownie do wymogów przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Sąd wskazał, że fundamentalne znaczenie w każdym postępowaniu administracyjnym ma prawidłowe ustalenie jego przedmiotu, a w kontrolowanej sprawie badany był stan techniczny urządzenia wodnego. Analiza akt postępowania administracyjnego nie pozwala jednak jednoznacznie ustalić jakiego urządzenia, w szczególności, na której działce położonego dotyczy sprawa. W skardze sformułowany został bowiem zarzut wskazujący na niewłaściwe określenie numeru działki, na której jest położone przedmiotowe urządzenie. Wskazano, że zarówno w decyzji organu pierwszej instancji jak i w utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego wadliwie umiejscowiono obiekt na działce nr ewid. [...], w sytuacji gdy prawidłowo obiekt znajduje się na działce nr ewid. [...]. Do błędu tego przyznał się też organ pierwszej instancji prostując swoją decyzję postanowieniem z 7 lipca 2020 r. Tymczasem, zdaniem Sądu, oznaczenie numeru działki stanowi niewątpliwie istotny element rozstrzygnięcia i nie stanowi oczywistej omyłki. Przy czym przyjmując nawet dopuszczalność tego rodzaju sprostowania Sąd wskazał, że przebieg postępowania w tej sprawie nadal nie może być uznany za prawidłowy, gdyż organ pierwszej instancji wszelkie ustalenia w tej sprawie czynił w stosunku do obiektu położonego na działce nr ewid. [...]. Poczynając od zawiadomienia o wszczęciu postępowania poprzez zapytania skierowane do: Nadleśnictwa [...], Starostwa [...] kończąc na wypisie z rejestru gruntów organ pierwszej instancji czynił ustalenia w stosunku do działki nr ewid. [...]. Odpowiedzi ww. podmiotów również dotyczyły tej działki i będący podstawą ustalenia adresata decyzji wypis z rejestru gruntów także odnosi się do działki nr ewid. [...].

W związku z powyższym Sąd wskazał, że organ prostując swoją decyzję we wskazanym wyżej zakresie przyznał, że obiekt położony jest na działce o numerze ew. [...], co znaczy, że w zakresie obiektu położonego na tej działce nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego. Tymczasem zgodnie z art. 61 ustawy – Prawo budowlane dla prawidłowego określenia adresata decyzji zasadnicze znaczenie ma to kto jest właścicielem obiektu budowlanego, albo kto sprawuje nad nim zarząd. A skoro organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń (poszukiwano właściciela lub użytkownika obiektu położonego na działce o numerze ew. [...]), to trudno uznać rozstrzygnięcia organów za prawidłowe.

Tak więc Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło z kolei podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 113 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ niewłaściwie przeprowadził postępowanie odwoławcze i nie określił właściwego adresata decyzji, podczas gdy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie odwoławcze i właściwie uznał, że doszło do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej we wskazaniu numeru ewidencyjnego działki w skarżonej decyzji, co aprobująco ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 2021 r., sygn. akt I OZ 79/21;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie poglądów prawnych wyrażonych w niniejszej sprawie przez WSA w Warszawie w postanowieniu z 7 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/20 oraz przez NSA w wyroku z 10 lutego 2021 r., sygn. akt I OZ 79/21;

3) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do faktów wskazanych w piśmie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2020 r., znak: [...] istotnych dla sprawy.

W oparciu o przedstawione powyżej zarzuty Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami wniesionej skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 113 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ niewłaściwie przeprowadził postępowanie odwoławcze i nie określił właściwego adresata decyzji. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], [...] WINB, na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej Wody Polskie jako zarządcę potoku [...] ([...]), obowiązek dostarczenia oceny technicznej zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] ([...]), w pobliżu mostu prowadzącego do przysiółka [...] w m. [...], gm. [...], a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości stanu technicznego, rozszerzenie oceny o sposób ich usunięcia wraz z podaniem terminu, w którym powinny zostać usunięte. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez zobowiązanego. Natomiast w dniu 4 grudnia 2019 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej Wody Polskie złożyło do organu sporządzoną we wrześniu 2019 r. przez mgr. inż. M. K. "Ocenę techniczną wraz z określeniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. Zapora przeciwrumowiskowa na potoku [...] w km 3+300; działka nr ewid. [...] m. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...]". W ocenie tej wskazano, że inwestorem jej wykonania jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...], z kolei jako adres inwestycji podano: działka nr ewid. [...] m. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...]. Z treści przedłożonej oceny technicznej wynika także, że wszelkie dokonane w niej ustalenia dotyczyły zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] w km 3 + 300 zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] m. [...], gm. [...], pow. [...], woj.[...]. Świadczą o tym załączone do oceny technicznej rysunki techniczne zapory w różnych rzutach oraz wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr ewid. [...]. A zatem skoro wszelkie ustalenia wskazane w powyższej ekspertyzie, która to ekspertyza była podstawą do sformułowania zakresu robót koniecznych do wykonania w decyzji organu pierwszej instancji, dotyczyły zapory przeciwrumowiskowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], to błędne są twierdzenia Sądu pierwszej instancji, że w zakresie obiektu położonego na działce o nr ewid. [...] nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie istotne jest również to, że [...] WINB postanowieniem z 7 lipca 2020 r., nr [...] sprostował własną decyzję z [...] stycznia 2020 r. poprzez zastąpienie w trzynastym i osiemnastym wierszu numeru działki "[...]" numerem "[...]". Postanowienie to nie zostało zaskarżone w administracyjnym toku instancji , a więc jest ostateczne i prawomocne. Z akt sprawy wynika także, że strona zobowiązana decyzją [...] WINB z [...] stycznia 2020 r., nr [...] do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego zapory przeciwrumowiskowej nie miała wątpliwości o jakie urządzenie wodne chodzi oraz na której działce jest ono usytuowane. Tym samym strona ta nie kwestionowała, że doszło do oczywistego i niewątpliwie błędnego określenia numeru działki, na której usytuowana jest stanowiąca przedmiot postępowania zapora przeciwrumowiskowa. Również wskazana przez Sąd pierwszej instancji okoliczność, że organ w wysyłanych pismach podawał błędny nr działki [...] zamiast [...] nie świadczy o tym, że wszelkie ustalenia w niniejszej sprawie dotyczyły innego obiektu położonego na działce nr ewid. [...]. Przeczą bowiem temu inne zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, a zwłaszcza przedłożona przez stronę zobowiązaną ocena techniczna wraz z wypisem z rejestru gruntów dotyczącym działki nr ewid. [...], a także okoliczność, że na działce nr [...] znajduje się zupełnie inne urządzenie wodne. Na działce nr ewid. [....] znajduje się bowiem obiekt budowlany składający się z dwóch murów oporowych po obu stronach potoku oraz umieszczonych pomiędzy nimi stopni betonowych, w stosunku do którego [...] WINB decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...] nakazał Przedsiębiorstwu Gospodarki Wodnej Wody Polskie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tego obiektu. Decyzja ta została dołączona do akt sprawy. Z powyższego wynika zatem, że pomimo pomyłki w oznaczeniu numeru działki, zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez cały tok postępowania nie miały wątpliwości jakiego obiektu dotyczy niniejsze postępowanie, co jednoznacznie wynika z całości akt sprawy, a także ze szczegółowego określenia położenia zapory przeciwrumowiskowej – na potoku [...] ([...]), w pobliżu mostu prowadzącego do przysiółka [...] w m. [...], gm. [...], wskazanego w dokumencie pn.: "Ocena techniczna wraz z określeniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. Zapora przeciwrumowiskowa na potoku [...] w km 3+300; działka nr ewid. [...] m. [...], gm. [...], pow. [....], woj. [....]", opracowanym we wrześniu 2019 r., przez mgr. inż. M. K.. Mając więc na względzie swoisty charakter budowli (zapora przeciwrumowiskowa i taki obiekt konsekwentnie wskazywały organy administracji we wszystkich pismach) nie sposób uznać, że błędne oznaczenie nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt prowadziło do odmiennego merytorycznego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie i w sposób prawidłowy określiły też adresata decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Zauważyć należy, że z załączonego do oceny technicznej wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr ewid. [...] sporządzonego 27 września 2019 r. wynika, że właścicielem (władanie na zasadach samoistnego posiadania) jest Skarb Państwa, natomiast gospodarowanie zasobem tej nieruchomości powierzono Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...] Zarządowi [...] [...] z siedzibą w [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wynika też, że nieruchomość nr [...] stanowią grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Tak więc Sąd pierwszej instancji niezasadnie stwierdził, że organy nie poczyniły żadnych ustaleń w zakresie ustalenia właściciela, użytkownika lub zarządcy działki o nr ewid. [...], czy też obiektu na niej położonego. Ustalając nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego znajdującego się na danej nieruchomości organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia nakazującego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). Istotą tego przepisu jest bowiem doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu gwarantującego bezpieczne użytkowanie. Artykuł 61 ustawy – Prawo budowlane określa z kolei kto jest adresatem decyzji wydawanej w przypadkach wskazanych w art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem adresatem decyzji – w zależności od stanu faktycznego sprawy – może być właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca obiektu budowlanego. Tak więc skoro w niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie ustalono innego, odrębnego właściciela czy też zarządcy spornego obiektu, to prawidłowo [...] WINB decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego zapory przeciwrumowiskowej na potoku [...] ([...]), działka nr [...], w pobliżu mostu prowadzącego do przysiółka [...] w m. [...], gm. [...], nałożył na Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako podmiot wykonujący prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na której znajduje się sporna zapora, co wynika z wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr ewid. [...]. W wypisie tym nie wskazano żadnego numeru księgi wieczystej dla tej nieruchomości, co oznacza, że poszukiwanie jakiegokolwiek innego właściciela zarówno samej działki, jak też obiektów znajdujących się na niej, niż wskazany w rejestrze gruntów jest w zasadzie niemożliwe.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 526 ustawy - Prawo wodne, z dniem wejścia w życie tej ustawy Wody Polskie wykonują zadania dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej. A zatem słusznie stwierdził organ odwoławczy, że następcą prawnym Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Z kolei zgodnie z art. 212 ust. 2 Prawa wodnego, Wody Polskie wykonują prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, znajdujących się w obrębie działki ewidencyjnej, która obejmuje także śródlądowe wody płynące będące własnością Skarbu Państwa. Grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowią własność właściciela tych wód (art. 216 ust. 1 Prawa wodnego). Stosownie natomiast do art. 258 ust. 1 Prawa wodnego to Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód. Tak więc za zasadne uznać należy stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów nadzoru budowalnego, że w sytuacji braku możliwości ustalenia podmiotu, który zrealizował zaporę i z niej korzystał (a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie), ciężar usunięcia nieprawidłowości spoczywa na właścicielu nieruchomości, na której ten obiekt się znajduje, a w konsekwencji na zarządcy działki pozostającej własnością Skarbu Państwa.

Podkreślić także należy, że zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie kwestionowało wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji zakresu robót nakazanych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego zapory. Sformułowane bowiem w decyzji [...] WINB, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego, nakazy odpowiadają zaleceniom ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Zakres nałożonych obowiązków odpowiada zakresowi stwierdzonych nieprawidłowości, co jak słusznie uznały organy, pozwoli na ich prawidłowe usunięcie.

Mając zatem powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.