Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 83/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 31 ust. 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania P. C., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] orzekającą o odmowie zameldowania P. C. na pobyt stały w lokalu położonym w [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 10.03.2015r. A. K. i J. C. wystąpiły do organu I instancji o zameldowanie P. C. na pobyt stały w lokalu położonym w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji orzekł o odmowie zameldowania na pobyt stały w tym lokalu P. C., wskazując w uzasadnieniu decyzji, że lokal, w którym miałoby nastąpić zameldowanie posiada nr porządkowy "3", a nie jak twierdzą strony "7".

Decyzją z dnia 11.08.2015r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania P. C., uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na uchybienia proceduralne organu (pominięcie stron postępowania – pozostałych współwłaścicieli nieruchomości – M. K. i E. B.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta i Gminy zawiadomił wszystkie jego strony, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił zameldowania P. C. na pobyt stały w lokalu położonym w [...]. W podstawie prawnej organ powołał art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.09.2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), zwanej dalej ustawą.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 28.06.2010r. P. C. został zameldowany pod adresem [...]. Zmiana danych adresowych następuje tylko na skutek przemieszczania się osób, czyli zmiany dotychczasowego miejsca pobytu. Tymczasem w niniejszej sprawie do takiej zmiany nie doszło, gdyż w lokalu, w którym strona została zameldowana, zamieszkuje do chwili obecnej. Organ I instancji podkreślił, że budynek, którego współwłaścicielem jest J. C., posiada nr 3, powołując się w tym zakresie na zawiadomienie z dnia 5.02.2014r. o nadanym numerze porządkowym "3" dla budynku zajmującego wschodnią część działki nr 1543 przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że pod numerem porządkowym "7" zlokalizowany jest Zakład Doskonalenia Zawodowego Ośrodek Kształcenia Zawodowego w [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. C., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia.

Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił w całości argumentację organu I instancji. Powołując przepisy art. 2, art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1 i 2 ustawy organ odwoławczy wskazał, że dla skuteczności dokonania zameldowania na pobyt stały lub czasowy obywatel polski przedstawia, oprócz wymienionych dokumentów tożsamości, potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego. Wobec treści wniosku o zameldowanie z dnia 10.03.2015r. i wątpliwości co do danych zawartych w formularzu zgłoszenia pobytu stałego, obowiązkiem organu było rozstrzygnięcie powyższych wątpliwości w drodze decyzji administracyjnej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy. Organ podkreślił, że spór w sprawie dotyczy w istocie numeru porządkowego budynku, gdyż poza sporem jest fakt zamieszkiwania strony na spornej nieruchomości. Zdaniem organu, skoro strona zamieszkuje w budynku, w którym została wcześniej zameldowana i nie opuściła go, to brak jest podstaw do uchylenia decyzji orzekającej o odmowie zameldowania P. C. na pobyt stały w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] 7. Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądowe, podkreślił, że nie jest kompetencją organu odwoławczego weryfikowanie prawidłowości nadania budynkowi numeru porządkowego. W tym stanie rzeczy, organ nie uwzględnił wniosku M. K. o "dołączenie do akt sprawy operatu numeracji i wykazanie, że zostały dokonane tam zmiany", a także "wskazanie, że bałagan panujący w gminnym zbiorze meldunkowym został naprawiony". Odnosząc się do złożonego przez M. K. wydruku ze strony Instytutu Pamięci Narodowej (Dane osoby z katalogu osób rozpracowywanych) organ wskazał, że dokument ten nie mógł mieć żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż nie jest to okoliczność istotna z punktu widzenia sprawy z zakresu ewidencji ludności. Podobnie organ odniósł się do wyroków sądu powszechnego, uniewinniających strony od popełnienia wykroczenia z art. 64 Kodeksu wykroczeń (obowiązek umieszczenia numeru porządkowego nieruchomości). Organ podkreślił, że również decyzje Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Kielcach nie rozstrzygają (gdyż nie mogą) o numerze porządkowym spornej nieruchomości. Jak wynika bowiem z art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.05.1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy. Z kolei akt notarialny (nr repertorium 9987/69) został zbadany na okoliczność ustalenia stron postępowania.

Odnosząc się do decyzji własnej z dnia 10.04.2008r. Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie to dotyczyło odmowy wydania dowodu osobistego dla W. K. Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o sygn. akt: II SA/Ke 272/08 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] o odmowie wpisania - na żądanie M. K. - do dowodu osobistego adresu zameldowania: [...] Natomiast w uzasadnieniu tego orzeczenia zawarto stwierdzenie, że żaden przepis ustawy z 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dawał podstawy do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej wydania lub odmowy wydania dowodu osobistego, względnie odmowy wydania dowodu osobistego o określonej treści, z podkreśleniem, że wpisy w dowodzie osobistym mają wtórny charakter wobec zameldowania. Z kolei decyzją z dnia 1.09.2015r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego dla M. K.. Na powyższe rozstrzygnięcie M. K. złożył do WSA w Kielcach skargę (sygn. akt II SA/Ke 930/15). Co się zaś tyczy kserokopii ostatecznego postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 29.06.2015r., dotyczącego skargi na niezałatwienie sprawy w terminie (w przedmiocie wydania dowodu osobistego), to stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 K.p.a. ma charakter incydentalny i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że adresem nieruchomości, którą zamieszkuje P. C. jest [...] 3 – a nie [...] 7. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nieruchomość, której jest współwłaścicielem i gdzie zamieszkuje P. C., ma adres [...] – o czym świadczą wyroki sądów za brak numerów na posesji. O orzeczeniach tych Wojewoda nie wspomniał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie odniósł się również do faktu, że wcześniejsze zameldowanie P. C. odbyło się niezgodnie z prawem – bez powiadomienia stron postępowania. W postępowaniu nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, którymi są spadkobiercy po zmarłym nagle - kilka dni przed ogłoszeniem wyroku za brak numeru na posesji – W. K. Skarżący podkreślił, że na budynku od niepamiętnych czasów widnieje tabliczka z napisem [...]. Jakkolwiek w zaskarżonej decyzji powołano się na zawiadomienie z dnia 5.02.2014r. o nadanym numerze porządkowym [...], to nie wykazano, że taka czynność miała miejsce i nie ustalono, czy była zgodna z prawem. Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów, że pod numerem porządkowym przy [...] położony jest Zakład Doskonalenia Zawodowego Ośrodek Kształcenia Zawodowego w [...].

Końcowo M. K. powołał się na kserokopię swojego dowodu osobistego (wydanego w 1993r.) – jako dowód, że P. C. został zameldowany w miejscu pobytu i zamieszkania skarżącego w latach 1964-1972.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie, że właściwym adresem zamieszkania P. C. jest ul. [...] 7 w [...], ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł również P. C..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zarządził połączenie sprawy sygn. akt II SA/Ke 83/16 oraz sprawy sygn. akt II SA/Ke 87/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 83/16.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Ke 83/16 tut. Sąd odrzucił skargę P. C..

Na rozprawie sądowej w dniu 7 lipca 2016r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach zgłosił swój udział w postępowaniu na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ).

Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 24.09.2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), zwanej dalej ustawą, obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport (ust. 1). Stosownie do ust. 2 przedstawia on potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Z kolei w ust. 4 powołanego przepisu ustawodawca określił cel zameldowania, zarówno na pobyt stały lub czasowy, stwierdzając, iż służy ono wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ustawy jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Kierując się treścią przytoczonych przepisów stwierdzić trzeba, że w sytuacji gdy złożony przez osobę ubiegającą się o zameldowanie formularz meldunkowy został wypełniony poprawnie pod względem formalnym, tj. zawiera potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu i tytuł ten został okazany, organ właściwy dokonuje zameldowania na podstawie zgłoszenia danych, działając w formie czynności materialno-technicznej. W takim postępowaniu rejestracyjnym, właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest prawidłowo wypełniony pod względem wymagań formalnych. Natomiast w przypadku gdy dane wskazane w formularzu zgłoszenia pobytu (stałego czy czasowego) budzą jakiekolwiek wątpliwości organ obowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej w przedmiocie zameldowania danej osoby (pozytywnie lub negatywnie) – stosownie do przepisu art. 31 ust. 1 ustawy.

Zdaniem Sądu, taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej.

Zastrzeżenia organów dotyczyły danych zawartych w formularzu zgłoszenia pobytu stałego – w zakresie numeru nieruchomości, na której miało nastąpić zameldowanie na pobyt stały. Żądanie wnioskodawczyń dotyczące zameldowania P. C. dotyczyło nieruchomości przy ul. [...] 7 w [...], podczas gdy pod wskazanym we wniosku adresem mieści się Zakład Doskonalenia Zawodowego w Kielcach Ośrodek Kształcenia Zawodowego w [...].

Jak wynika z zawartej w aktach administracyjnych informacji Burmistrza Miasta i Gminy [...], zgodnie z operatem nazewnictwa ulic i numeracji nieruchomości dla miasta [...]a na ulicy [...] znajdują się między innymi następujące nieruchomości oznaczone jako:

- ul. [...] 1, stanowiąca działkę o nr ewid. 1006, na którym położony jest obiekt handlowy,

- ul. [...] 3 i [...] 5, będąca współwłasnością M. i A. K. oraz W. K., stanowiąca działkę o nr ewid. 1543, na której usytuowane są dwa budynki mieszkalne - ul. [...] 3 to budynek będący po wschodniej stronie działki, ul. [...] 5 to budynek znajdujący się po zachodniej stronie działki,

- ul. [...] 7, na której zlokalizowano Ośrodek Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego (działki 1011/1, 1011/7 i 1011/16).

Z późniejszych ustaleń Wojewody wynika, że postanowieniem z dnia 30.01.2006r. sygn. akt I Ns 719/05 Sąd Rejonowy w Busku -Zdroju stwierdził, że spadek po M. K. nabyli na podstawie ustawy: żona A. K. oraz dzieci M. K., J. K. (obecnie noszone nazwisko C.) oraz E. B. po 1/4 każde z nich. Okoliczność ta legła u podstaw uchylenia przez Wojewodę, w trybie art. 138 § 2 K.p.a., uprzednio wydanej przez organu I instancji decyzji o odmowie zameldowania na pobyt stały P. C. w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] 7 i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zawiadomił wszystkie strony o: toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu, przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy oraz przygotowaniu materiału dowodowego do wydania decyzji.

Podkreślić należy, że pod rządem zarówno poprzednio jak i obecnie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności celem postępowania dotyczącego realizacji obowiązku meldunkowego jest zapewnienie zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania się. Dlatego też podstawę do zameldowania stanowi ustalenie czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Z uwagi na cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy, przeprowadza postępowanie wyjaśniające. W konsekwencji decydujące jest ustalenie, czy fakt pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu znajdzie potwierdzenie w dowodach przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11.12.2012r., II OSK 1434/11, LEX nr 1367266; wyrok NSA z dnia 5.06.2014r., II OSK 5/13, LEX nr 1519405).

Jak wynika z poświadczenia zameldowania na pobyt stały (K-II-16 akt adm.) P. C. od 28.06.2010r. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem ul. [...] 3, [...] – gdzie znajduje się budynek mieszkalny należący m. in. do jego żony oraz teściowej (wnioskodawcy dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości) i M. K.. Skarżący podnosi, że "nieruchomości tej można było jedynie zmienić numerację" – przy czym złożony w niniejszej sprawie wniosek dotyczy zameldowania P. C. pod adresem ul. [...] 7, [...].

Sąd podziela stanowisko organu, że dowody zebrane w sprawie nie potwierdzają zmiany dotychczasowych danych adresowych P. C., zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy pod wskazanym wyżej adresem nie znajduje się budynek mieszkalny, lecz Ośrodek Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego.

Należy wyraźnie podkreślić, że zmiana danych adresowych następuje na skutek przemieszczenia się osoby, a więc zmiany dotychczasowego miejsca pobytu. Innymi słowy, wydanie decyzji o zameldowaniu danej osoby pod innym adresem niż dotychczasowy, jest możliwe tylko w sytuacji przeniesienia się w inne miejsce – czyli zmiany dotychczasowego miejsca pobytu.

Lektura materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala stwierdzić, że skoro P. C. nadal zamieszkuje w budynku (nieruchomości), w którym został zameldowany na pobyt stały od dnia 28.06.2010r., to brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zameldowanie. Wydanie pozytywnego w tym zakresie rozstrzygnięcia byłoby możliwe wyłącznie w sytuacji faktycznej zmiany miejsca dotychczasowego pobytu, do której w niniejszej sprawie nie doszło. Tym samym, zameldowanie P. C. pod adresem ul. [...] 7, [...] stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać je za bezzasadne. Założeniem przyjętym w postępowaniu o zameldowanie jest jedynie odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Celem tego postępowania nie jest natomiast usunięcie nieprawidłowości w danych adresowych nieruchomości, bądź też zmiana nadanego przez właściwy organ w innym trybie jej numeru porządkowego (por. wyrok NSA z dnia 23.05.2013r., II OSK 238/12, dostępny internetowej bazie orzeczeń NSA).

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Adkatministracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.