Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2065/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber, sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... maja 2006 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia ... maja 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania A. Z., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia ... lutego 2006r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r.

Z motywów decyzji wynika, że w wyniku kontroli ustalono, iż A. Z. w 2004r. zajmował się sprzedażą złomu i na tę okoliczność wystawionych zostało 37 rachunków na łączną kwotę 20.914,93 zł, w tym 35 rachunków przez firmę C., jeden rachunek przez firmę A. oraz jeden rachunek przez firmę R. Prowadzonej działalności gospodarczej podatnik nie zgłosił do opodatkowania, nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nie składał deklaracji na zaliczki miesięczne na podatek dochodowy, nie wpłacał zaliczek na poczet podatku dochodowego. W zeznaniu podatkowym za 2004r. nie wykazał osiągniętego przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ I instancji powołując się na definicję działalności gospodarczej zawartą w ustawie z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz.1807) i w ustawie z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176, ze zm.), dalej zwanej "u.p.d.o.f.", oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż A. Z. posiadał w 2004r. dodatkowe źródło dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Świadczy o tym prowadzona przez niego w sposób ciągły, w okresie od dnia 6 sierpnia 2004r. do dnia 29 listopada 2004r., sprzedaż złomu, czyli działalność handlowa. Potwierdzeniem prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej są również, zdaniem organu, własnoręcznie przez niego podpisane, zamieszczone na rachunkach, oświadczenia o treści: "oświadczam, iż przywieziony przeze mnie złom jest moją własnością i nie pochodzi z kradzieży".

Decyzją z dnia ... lutego 2006r. wydaną, m.in. na podstawie art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 27b, art.44 ust. 1 pkt 1 i ust. 6, art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A. Z. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 1.347,30 zł oraz odsetek za zwłokę od zaliczek miesięcznych na poczet podatku dochodowego na dzień złożenia zeznania podatkowego w kwocie 129,00 zł. Organ wyjaśnił, że dla celów podatku dochodowego uwzględniono przychód z działalności gospodarczej w wysokości 10.626,37 zł, do kosztów uzyskania przychodu zaliczono kwotę 350,00 zł poniesioną na zakup [...], natomiast za koszt uzyskania przychodu nie uznano wydatku na zakup samochodu tzw. "[...]" z powodu braku dowodu księgowego potwierdzającego dokonanie tej transakcji. Uwzględniając stanowisko podatnika i zeznania świadków przyjęto, że wartość złomu, która nie była jego własnością stanowi kwotę 10.288,56 zł.

Ponieważ A. Z. kwestionował w toku postępowania podatkowego prawidłowość zaliczenia do przychodów kwot wynikających z rachunku nr... z dnia 09 września 2004r. wskazując na brak podpisu na tym rachunku oraz z rachunku nr... z dnia 5 października 2004r. twierdząc, że widniejący na nim podpis nie jest jego podpisem, Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się do tych argumentów uznając je za niewiarygodne. Wziął bowiem po uwagę, że rachunki zostały wystawione na A. Z. z podaniem adresu, nr dowodu osobistego i nr PESEL, zaś z oświadczeń pracowników punktu skupu złomu złożonych do protokołu wynika, iż dowód dostawy złomu zawsze był wystawiany po okazaniu przez sprzedawcę dowodu tożsamości i potwierdzeniu odbioru zapłaty własnoręcznym podpisem.

W odwołaniu A. Z. zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, nie uwzględnienie wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie, a tym samym niesłuszne zobowiązanie do uiszczenia zobowiązania podatkowego. Podatnik utrzymywał, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie prowadził działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż we wcześniejszych latach miał zarejestrowaną działalność pod nazwą "P.", a po jej likwidacji pozostał mu autobus, który sprzedał na złom, podobnie jak inne pojazdy będące w jego posiadaniu oraz blachę pozostałą z budynków znajdujących się na jego posesji. Twierdził, że sprzedawany złom był jego własnością i przewoził go zaledwie kilka razy własnym transportem.

Podatnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego, według którego kwestionowane przez niego rachunki są dowodem w niniejszej sprawie. Jego zdaniem dane umieszczone w lewym górnym rogu rachunku o niczym nie świadczą, gdyż były ogólnie dostępne w miejscu, do którego dostarczał złom. Podniósł, iż podczas przesłuchania nikt z pracowników urzędu skarbowego nie pytał o pochodzenie złomu, zaś "odnotowane zostało zupełnie co innego". Wyjaśnił, iż [...] zakupił dla własnych potrzeb, a nie na cele "rzekomej działalności".

Dyrektor Izby Skarbowej w pełni podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. Również w ocenie organu odwoławczego dokonywane wielokrotnie, niewątpliwie w celach zarobkowych, działania podatnika polegające na skupie złomu, transporcie do punktów skupu i podpisywaniu rachunków świadczą o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej w zakresie handlu złomem.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że kwestionowane przez podatnika rachunki były prawdziwe, ponieważ z zeznań pracowników punktu skupu złomu wynika, że zostały wystawione na skutek dostawy złomu przez A. Z. Za pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał podniesione w odwołaniu wyjaśnienia podatnika dotyczące pochodzenia złomu, który sprzedawał. W ocenie organu najważniejszy jest fakt uzyskiwania określonych przychodów ze sprzedaży.

Odnośnie braku ustaleń na okoliczność pochodzenia złomu Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na protokoły przesłuchania podatnika z dnia 18.05.2005r. i 6.02.2006r., które zostały odczytane i jako zgodne z zeznaniem przezeń podpisane. Odnośnie twierdzeń strony, iż [...] zakupił na własne potrzeby również odwołał się do protokołu z dnia 18.05.2005r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwolnienie go z obowiązku zapłaty podatku dochodowego wraz z odsetkami. Powtórzył argumenty podnoszone w odwołaniu. Konsekwentnie utrzymywał, że nie prowadził działalności gospodarczej w 2004 r., zaś złom, który sprzedawał był jego własnością.

Zdaniem skarżącego złożenie przez niego podpisu na rachunkach, które posiadają stałą formułę, że złom jest jego własnością i nie pochodzi z kradzieży nie może stanowić dowodu, iż prowadził on działalność gospodarczą w sposób zorganizowany i ciągły. Stwierdził, iż podpisując się na rachunkach nawet nie zwrócił uwagi na ten element rachunku, a w punktach skupu nikt nie pytał czyją własnością jest złom, pytano jedynie, czy nie pochodzi on z kradzieży. Podobnie jak w postępowaniu instancyjnym dowodził, że złom przewoził swoim znajomym w zamian za pomoc jakiej udzielali mu oni w gospodarstwie. Skarżący wyjaśnił, że ze względu na inwalidztwo powstałe na skutek przebytej choroby ([...]) wielu czynności nie może wykonywać.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. potrzymał argumenty zawarte w skarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zważywszy na prośbę skarżącego, aby Sąd zwolnił go z obowiązku zapłacenia podatku dochodowego w wysokości 1.347, 00 zł plus odsetki za zwłokę przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że stosownie do postanowień art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola ta obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Z tego względu prośba podatnika, o której wyżej mowa, nie może być uwzględniona.

W niniejszej sprawie organ podatkowy określił A. Z. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 1.347,30 zł, twierdząc, iż w okresie od dnia 6 sierpnia 2004r. do dnia 29 listopada 2004r. prowadził on działalność gospodarczą w zakresie handlu złomem, której to działalności nie zgłosił do opodatkowania. Zdaniem organów podatkowych obu instancji działalność handlowa prowadzona przez podatnika wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej zdefiniowanej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Stan faktyczny organy ustaliły głównie na podstawie zeznań świadków i rachunków wystawionych przez firmy skupujące złom na nazwisko A. Z. Ogólna kwota uzyskana ze sprzedaży złomu wynosiła 20.914,93, ale dla celów podatkowych obliczono przychód z działalności gospodarczej w wysokości 10.626,37 zł, uwzględniono bowiem zeznania świadków i podatnika, którzy zgodnie zeznali, iż wartość złomu, który nie był własnością A. Z. stanowi kwotę 10.288,56 zł.

Co do zasady stanowisko organów podatkowych należy uznać za prawidłowe. Przede wszystkim z ustaleń organów bezsprzecznie wynika, iż skarżący we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie uzyskiwał przychód ze sprzedaży złomu, zaś zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie, przy czym dochód uzyskany przez niego nie mieści się w tych wyjątkach. Działalność handlowa prowadzona przez podatnika wypełnia, zgodnie z twierdzeniem organów podatkowych, definicję pozarolniczej działalności gospodarczej zamieszczoną w art. 5a lit. 6 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2004r., według której jest nią działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzona we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Art. 10 ust. 1 pkt 3 stanowi, iż źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

O uzyskaniu przez skarżącego dochodu świadczą osobiście przez niego podpisane rachunki wystawiane na jego nazwisko przez firmy skupujące złom. Zgodzić się trzeba z organami podatkowymi, iż w niniejszym postępowaniu najistotniejsze było ustalenie, czy podatnik uzyskał przychód z handlu złomem, zaś ustalenie, czy nie pochodzi on z kradzieży nie należy do obowiązków organów podatkowych. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze argument, iż podpisanie się przez podatnika pod zamieszczonym na rachunku oświadczeniem nie jest wystarczającym dowodem, iż prowadził on działalność gospodarczą w sposób ciągły i zorganizowany, ponieważ nie zwrócił uwagi na treść tego oświadczenia. Otóż w niniejszej sprawie istotne jest to, że podatnik bezsprzecznie wielokrotnie i w dużych ilościach dokonywał sprzedaży złomu, przy czym czynił to we własnym imieniu, za sprzedaż złomu otrzymywał zaś pieniądze, na dowód czego zostały wystawione rachunki, a o prawdziwości danych w nich zawartych podatnik zaświadczył własnoręcznym podpisem, o czy była już mowa. Autentyczności rachunków nie może podważyć twierdzenie skarżącego, iż nie czytał treści zawartego na rachunkach oświadczenia o pochodzeniu złomu. Każdy kto składa podpis pod dokumentem powinien we własnym, dobrze pojętym interesie zapoznać się z treścią tego dokumentu, ponieważ zaniechanie tej czynności nie uwalnia go od konsekwencji zaakceptowania jego treści wyrażającej się złożeniem podpisu.

W skardze A. Z. podnosi, iż złom przywoził swoim znajomym, wskazując ich nazwiska. Natomiast z akt sprawy wynika, że osoby te zostały przesłuchane i organy uwzględniły ich zeznania w ten sposób, że nie zaliczyły do dochodów A. Z. kwot otrzymanych przez niego za złom, który zgodnie z oświadczeniami owych świadków był ich własnością. Zatem bezprzedmiotowe jest podnoszenie tego argumentu na etapie skargi.

Natomiast trafne były zarzuty skarżącego podnoszone w trakcie postępowania instancyjnego dotyczące prawidłowości zaliczenia do przychodów kwot wynikających z rachunków nr ... z dnia 09 września 2004r. i nr ... z dnia 5 października 2004r. Podatnik wskazał na brak podpisu na pierwszym z wymienionych rachunków oraz twierdził, że podpis widniejący na drugim z wymienionych rachunków nie jest jego podpisem. Rzeczywiście, zgodnie z twierdzeniem skarżącego rachunek nr ... jest niepodpisany przez sprzedawcę, natomiast podpis widniejący na rachunku nr ... różni się od złożonych na kilkudziesięciu innych rachunkach (i niekwestionowanych przez skarżącego) podpisów A. Z. W takiej sytuacji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego owe rachunki nie mogły stanowić dowodu w sprawie. Tymczasem organy podatkowe lekceważąc zasadę prawdy obiektywnej ustanowioną art. 122 Ordynacji podatkowej nie podjęły żadnych czynności w celu sprawdzenia, czy rachunki te zaświadczają dokonanie sprzedaży złomu przez skarżącego. Zdaniem organów wskazywane przez podatnika wadliwości rachunków nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ pracownicy punktu skupu złomu oświadczyli, że dowód dostawy złomu zawsze jest wystawiany po okazaniu dokumentu tożsamości i potwierdzeniu odbioru zapłaty własnoręcznym podpisem. W ocenie Sądu oświadczenia pracowników punku skupu złomu nie mogą stanowić wyłącznego dowodu na potwierdzenie sprzedaży złomu przez A. Z. Przede wszystkim obowiązkiem podatkowym nie można obciążyć na podstawie domniemania, w tym wypadku sprowadzającego się do założenia, że reguły postępowania jakich powinni przestrzegać skupujący złom zawsze są przez nich stosowane. Jeśli by tak było, to w obiegu nie powinien znaleźć się rachunek, na którym brak jest podpisu sprzedającego. Z praktyki życiowej wiadomo, iż podczas wykonywania czynności, nawet prostych i rutynowych, może dojść do pomyłek i błędów. Organy nie wyjaśniły dlaczego zestawiając ze sobą dwa równorzędne dowody, tj. oświadczenie podatnika i pracowników punktu skupu złomu uznały za wiarygodne oświadczenia pracowników, a oświadczenie podatnika - za niewiarygodne, szczególnie w sytuacji gdy dowody w sprawie, tj. sporne rachunki przemawiały bardziej za wiarygodnością twierdzeń skarżącego. Zdaniem Sądu omawiana kwestia nie została dostatecznie wyjaśniona, a wszelkie wątpliwości zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika, co jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadą in dubio pro tributario, która nakazuje rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika. Oznacza to, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy zobowiązany jest wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czy rachunki nr ... z dnia 09 września 2004r. i nr ... z dnia 5 października 2004r. potwierdzają sprzedaż złomu przez A. Z., stosując przy tym obowiązujące reguły postępowania dowodowego. W żadnym razie nie mogą ewentualnych wątpliwości rozstrzygnąć na niekorzyść podatnika.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. O kosztach postępowania nie orzeczono, gdyż wniosek o przyznanie należnych kosztów nie został zgłoszony przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia (art. 210 § 1 ww. ustawy).