Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 822/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 pkt 1-5
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 4  ust. 1,  art. 5  ust. 2b, oraz art. 33 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
article: art. 1, art. 134 par. 1 oraz art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 822/21

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2021 roku Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U z 2021 roku, poz. 735, dalej kpa) w związku z art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( DZ.U z 2021 roku, poz. 741 ze zm. dalej u.p.z.p.), po rozpatrzeniu zażalenia P. S. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] grudnia 2020 roku, znak: [...] w sprawie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, gospodarczego, wiaty i altany wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w miejscowości J. ( obręb [...] J.), gmina P.– utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Pismem z dnia 24 listopada 2020 roku, działając w trybie art. 53 ust.4 pkt 8 u.p.z.p. Wójt Gminy P. zwrócił się Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z wnioskiem o uzgodnienie przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy.

W uzasadnieniu podnosił, iż przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana jest w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...], a zgodnie z danymi zebranymi na potrzeby sporządzenia planu zadań ochronnych dla tego obszaru oraz ekspertyzą przyrodniczą wykonaną w 2018 roku teren planowanej do zainwestowania nieruchomości oraz działek sąsiednich jest siedliskiem( miejscem rozrodu, wychowu młodych, żerowiskiem) ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000, w tym miejscem występowania co najmniej jednej pary srokosza, dudka oraz derkacza. Organ pierwszej instancji wskazał, że na terenie miejscowości J. oraz miejscowości sąsiadujących wzrasta presja urbanistyczna na tereny dotąd niezbudowane i niezainwestowane, co może w niedalekiej przyszłości spowodować utratę miejsc żerowania, rozrodu i przebywania wspomnianych gatunków. Organ stwierdził, iż w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji wystąpią znacząco negatywne oddziaływania na gatunki zwierząt i ich siedliska będące przedmiotami ochrony w obszarze europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 [...], co oznacza naruszenie przepisów art. 33 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody( Dz.U z 2021 roku, poz. 1098 dalej u.o.p.)

Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie wniósł inwestor P. S..

Skarżący w odwołaniu podnosił, iż w opisie stanu faktycznego pominięto fakt graniczenia planowanej do zainwestowania działki z drogą wojewódzką, gdzie po przeciwległej stronie istnieje od kilkudziesięciu lat zwarta zabudowa mieszkaniowa miejscowości J. oraz rozproszona zabudowa po stronie gdzie położona jest jego działka. Ponadto skarżący wskazywał, że rów gdzie woda jest tylko okresowo po dużych opadach jest położony w sporej odległości od miejsca gdzie planowana jest budowa budynku mieszkalnego.

W ocenie skarżącego nie ma możliwości, aby w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej, na gruntach na których są prowadzone częste zabiegi agrotechniczne przy użyciu sprzętu mechanicznego, gnieździły się wskazane gatunki ptaków.

Organ odwoławczy zważył co następuje:

Inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na działce nr [...] w miejscowości J., gmina P.. Teren planowany do zainwestowania zlokalizowany jest w granicach otuliny [...] Parku Krajobrazowego, w odniesieniu do którego obowiązują przepisy rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] kwietnia 2005 roku w sprawie [...] Parku Krajobrazowego imienia prof. R. Z. ( DZ. Urz. Woj. [...]., nr 75, poz. 1980) oraz na terenie obszaru Natura 2000 [...] będącego obszarem specjalnej ochrony ptaków.

Dla obszaru otuliny parku krajobrazowego nie ustanawia się normatywnie określonych zakazów ani stref ochronnych. W związku z tym ocena dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z przedstawionym do uzgodnienia projektem decyzji o warunkach zabudowy na w.w obszarze powinna być rozpatrywana pod względem celu wyznaczenia otuliny. Cel ten wynika z art. 5 ust.14 u.o.p. i jest nim zabezpieczenie konkretnej formy ochrony przyrody przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Zdaniem organu planowana zabudowa z uwagi na swój charakter i warunku środowiskowe nie wpłynie na funkcjonowanie parku ani nie spowoduje zagrożeń, w szczególności nie zagrozi jego walorom przyrodniczym, krajobrazowym i kulturowym.

W odniesieniu do obszaru Natura 2000 ustawodawca w art. 33 ust.1 u.o.p. zakazał podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele obszaru Natura 2000, w tym w szczególności : 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Za znaczące negatywnie oddziaływanie na obszar Natura 2000 zgodnie z jego definicją zawartą w art. 3 ust.1 pkt 17 ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko( Dz.U z 2021 roku, poz. 247 ze zm. dalej ustawa OOŚ)., rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki dla których wyznaczony został obszar Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Z tego względu w ocenie organu należało rozstrzygnąć czy planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Organ wskazał, że wnioskowana inwestycja polegać będzie na budowie budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, budynku garażowego, wiaty i altany wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o maksymalnej powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji 19.6 %( ok. 745 m²) i minimalnej wielkości powierzchni biologicznie czynnej 60%. Organ zwracał uwagę, iż najbliższa zwarta zabudowa od terenu zainwestowania położona jest w odległości ok. 370 m. Pozostałe otoczenie terenu zabudowy stanowią otwarte tereny rolne, w tym występujące na południu na południu i południowym zachodzie tereny wilgotnych łąk wokół cieku odprowadzającego wody do L.. Na łąkach znajduje się dość gęsta sieć rowów melioracyjnych i luźne zadrzewienia.

Organ wskazywał, że obszar Natura 2000 [...] obejmuje znaczną część jednego w większych kompleksów leśnych w środkowej Polsce – Puszczy [...]–[...], na granicy [...] i [...], w widłach pradolin W., R. i Z. na terenie równiny [...]. Większą część jej obszaru zajmują lasy, a resztę terenu pokrywają pola uprawne, łąki i pastwiska. Zgodnie ze standardowym formularzem danych dla tego obszaru przedmiotem ochrony jest tu 21 gatunków ptaków, a zagrożeniami dla obszaru jest miedzy innymi rozproszona zabudowa.

Organ podnosił, iż zgodnie z ekspertyzą przyrodniczą z 2018 roku – inwentaryzacja cennych siedlisk przyrodniczych kraju, gatunków występujących w ich obrębie oraz stworzenie Banku Danych o Zasobach Przyrodniczych teren działki objętej wnioskiem wraz z terenami ją otaczającymi jest miejscem występowania( siedliskiem) dudka i srokosza, a w stosunkowo niewielkiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się tereny występowania derkacza. Są to gatunki będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Następnie organ przedstawił charakterystykę i środowisko dudka wskazując, iż jest ptakiem lęgowym występującym w znacznym rozproszeniu. Jest związany z terenami ekstensywnego rolnictwa( mozaiką pastwisk, muraw, piaszczysk, łąk mineralnych) na słabych glebach, w pobliżu zadrzewień i kęp drzew dziuplastych( np. stare głowiaste wierzby).

W obszarze Natura 2000 [...] liczebność dudka wykazana w 2010 roku wynosiła 119 – 120 par( C. S, T. J wyniki inwentaryzacji ornitologicznej obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000). W 2018 roku stwierdzono natomiast 55 par tego gatunku, co wskazuje na spadek jego liczebności( ekspertyza przyrodnicza z 2018 roku – inwentaryzacja cennych siedlisk przyrodniczych kraju, gatunków występujących w ich obrębie oraz stworzenie Banku Danych o Zasobach Przyrodniczych).

Warunki siedliskowe w rejonie planowanym do zainwestowania odpowiadają preferencjom siedliskowym dudka. Teren ten wraz z terenem wilgotnych łąk stanowi zidentyfikowane w 2018 roku miejsce występowania pary dudka. Tak więc jest to teren wykorzystywany przez ten gatunek do gniazdowania, żerowania. Obecność nielicznej zabudowy( po przeciwnej stronie drogi gminnej)nie jest czynnikiem wykluczającym dany teren z zasobu siedlisk dudka. Niemniej intensyfikacja zabudowy w danej lokalizacji tj. nasilenie presji urbanistycznej może spowodować zmniejszenie powierzchni tego płatu siedliska i dalsze pogorszenie jego jakości. Jest to istotne ponieważ badania pokazują istotny spadek liczebności dudka na obszarze Natura 2000 [...].

Srokosz jest gatunkiem występującym w na terenie obszaru Natura 2000 [...]. Liczebność tego gatunku na przestrzeni lat 2010 – 2018 spadała z 94 par do 58 par. Teren inwestycji znajduje w centralnej części zidentyfikowanego w 2018 roku obszaru występowania tego gatunku. Nie jest to zatem tylko jego potencjalne siedlisko ale rewir żerowania. Zabudowa na tym terenie zdecydowanie pogarsza jego jakość, co jest istotne z uwagi na spadek liczebności gatunku na obszarze Natura 2000 [...].

Zostało również stwierdzone w bezpośrednim sąsiedztwie analizowanej działki występowanie derkacza. Analiza terenu przeznaczonego pod zainwestowanie oraz charakterystyka tego gatunku pozwala stwierdzić, iż łąkach sąsiadujących z terenem inwestycji, zarówno z uwagi na jego uwilgotnienie, jak i specyficzne uwarunkowania środowiskowe, wykształciły się dogodne warunki do bytowania srokosza tj. rozrodu, odpoczynku i żerowania.

Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie oznacza zdaniem organu zakazu budowy na danym terenie. Wskazuje jedynie, że zaistniały merytoryczne uzasadnione przesłanki do stwierdzenia, iż przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...] ( w szczególności dudka i srokosza) i na obecnym etapie nie można z całą pewnością wykluczyć, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie oddziaływała na obszar Natura 2000. Takie stwierdzenie uzasadniałoby nałożenie obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jednakże w przedmiotowej sprawie organ wypełniając dyspozycję art. 96 ustawy OOŚ, arbitralnie stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy nie naruszy ustaleń art. 33 u.o.p., czym zamknął możliwość przeprowadzenia ww. oceny.

Organ podniósł, iż zgodnie z zasadą przezorności z art. 6 ustawy OOŚ wszelkie wątpliwości winny być interpretowane na korzyść środowiska. W tym zakresie odwołał się do wyroków Trybunału Sprawiedliwości( wyroki z dnia 14 czerwca 2007 roku, C -127/02, z 13 grudnia 2007 roku C 239/04).

Odnosząc się do podnoszonej kwestii użytkowania terenu( praca maszyn rolniczych, obecność zwierząt gospodarskich) to są to czynniki, które nie wpływają na obecność analizowanych gatunków w takim stopniu jak zabudowa terenu ponieważ oddziaływanie jest chwilowe i ogranicza się do uprawianego gruntu.

Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniósł P. S..

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał:

- naruszenie art. 7,art. 77 i art. 80, poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy z uwzględnieniem słusznych interesów strony, oparcie się na dowodach niemożliwych do weryfikacji oraz dowolne przyjęcie, że na obszarze chronionym Natura 2000 [...] nastąpił spadek populacji dudka do 4 par, srokosza do 58 par, w sytuacji gdy opracowanie na które powołuje się organ w decyzji nie zawiera informacji na temat liczebności tych gatunków na terenach należących do Lasów Państwowych oraz zostało oparte o dane zebrane z obszaru o pow. Zaledwie 28 230,00 ha, przy całkowitej powierzchni obszaru Natura 2000 [...] 68 301,00 ha;

- naruszenie art. 33 ust.1 u.o.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że projekt ten przepis, pomimo niewykazania przez organ, aby realizacja przedmiotowej inwestycji mogła negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...];

- naruszenie art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust.1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez nieuzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, pomimo tego, że nie jest sprzeczna z przepisami odrębnymi, w szczególności z art. 33 ust. 1 u.o.p.

Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podnosił, iż organ wydając przedmiotowe postanowienie naruszył zasady procedury administracyjnej z art. 7,art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 kpa. W związku z czym błędnie ustalił, ze na obszarze chronionym Natura 2000 [...] nastąpił spadek populacji wymienionych w postanowieniu gatunków ptaków – dudka i srokosza.

Podstawą do oceny negatywnego stopnia oddziaływania inwestycji na cele chronionego obszaru był dokument ekspertyzy przyrodniczej z 2018 roku. Przywołana ekspertyza obejmowała obszar 26 230, 00 ha, przy czym w wyjaśnieniach znalazł się zapis zakres prac nie obejmował obszaru należącego do Lasów Państwowych, jak również ,, płaty zlokalizowane poza granicami obszaru Natura 2000, lecz do niego przylegające ‘’. Powyższa okoliczność nie pozwala na dokonanie ustaleń dotyczących siedlisk przyrodniczych obszaru Natura 2000 [...] dla celów postępowania uzgodnieniowego. Obszar Natura 2000 [...] obejmuje obszar 68 301 ha, a nie 28 230 ha. Oznacza to, iż inwentaryzacja nie objęła 40 000 ha objętych ochroną, co powoduje, iż jej wyniki są niewiarygodne.

Nadto organ dopuścił się naruszenia art. 33 ust.1 u.o.p., zgodnie z którym zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt dla których wyznaczono obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Zdaniem skarżącego nie sposób uznać, iż przedmiotowa inwestycja może oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 w sposób znaczący, w szczególności nie wykazał tego w uzasadnieniu postanowienia. Organ nie wykazał, że tak niewielki odsetek populacji dudka na analizowanym obszarze, liczący jedną parę będzie generował negatywne oddziaływanie na cele obszaru natura 2000, nawet przy uwzględnieniu spadku populacji tego ptaka. Analogicznie ocenić należy dane dotyczące derkacza.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Odnośnie zarzutu nie objęcia ekspertyzą z roku 2018 roku całego obszaru Natura 2000 [...] to wskazał, że zarówno dudek, srokosz jak i derkacz są gatunkami mozaiki terenów otwartych z kępami zadrzewień( dudek, srokosz) oraz terenów różnego krajobrazu otwartego, w tym rolnego, dolin mniejszych lub większych rzek. Nie są to gatunki leśne. Mogą występować jedynie na obrzeżach lasów, w strefie brzegowej lub rozległych śródleśnych polanach. Metodyka stosowana do monitorowania liczebności populacji poszczególnych gatunków uwzględnia ich siedliskowe wymagania również w aspekcie terytorialnym. Zatem w aspekcie analizowanych gatunków inwentaryzacja z 2010 i 2018 roku obejmowała właściwy obszar występowania tych gatunków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 roku, nr 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

W art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p. zostały określone warunki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy. Jednym z warunków (art. 61 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) jest, by decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi.

Do przepisów odrębnych należy ustawa o ochronie przyrody i wydane na jej podstawie akty prawne.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b u.o.p. obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu).

Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną.

W tym miejscu podkreślić należy, że art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne.

Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000 objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. i stanowi samodzielną podstawę ochrony obszarów Natura 2000. Z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Zaznaczyć należy jednak, że nie można z powyższego przepisu wywodzić, iż ustawa o ochronie przyrody zawiera bezwzględny zakaz zabudowy w obszarze Natura 2000. Przepis ten jedynie zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.

W myśl ust. 3 powołanego art. 33 przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Sporne jest natomiast to, czy inwestycja ta może znacząco oddziaływać na przedmioty ochrony obszarów Natura 2000 [...]. W przypadku tego obszaru należy rozważyć możliwość oddziaływania przedmiotowej inwestycji na gatunki ptaków, dla których ochrony wyznaczono ten obszar.

Wójt Gminy P. uznał, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na obszar Natura 2000.

Z takim stanowiskiem nie zgodziły się organy ochrony, jak również Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy w swoim postanowieniu wskazał, niebudzącą wątpliwości i szczegółową charakterystykę obszaru Natura 2000 [...] z uwzględnieniem obszaru występowania chronionych gatunków( dudek, srokosz, derkacz). Organ szeroko uzasadniając swoje stanowisko opisał zwyczaje i tryb życia tych gatunków ptaków oraz opisał jaki negatywny wpływ może mieć na te gatunki przedmiotowa inwestycja strony.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy zasadnie uznały, w ramach postępowania uzgodnieniowego, iż planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na stan opisywanych gatunków ptaków, które objęte są działaniami ochronnymi, wyznaczonymi w celu zachowania siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000.

W odniesieniu do zarzutów skargi podkreślić należy, że organ nie ustalił, iż planowana inwestycja "będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko".

Analiza zaskarżonego postanowienia dowodzi, że wskazano tam tylko na potencjalne ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania.

W odniesieniu do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postepowania, które zdaniem strony miały istotny wpływ na wynik sprawy, podkreślić należy, że zakres kompetencji organu w ramach postępowania uzgodnieniowego ogranicza się do zbadania projektu decyzji w granicach przede wszystkim normy art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz tych materiałów, którymi dysponuje z racji posiadania wiedzy specjalistycznej. Jak się wskazuje w orzecznictwie organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (vide wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1941/11). Tak też się stało w rozpoznawanej sprawie. W ramach posiadanej kompetencji organ ochrony przyrody stwierdził, że te informacje, które zgromadził w postępowaniu uzgodnieniowym nakazują powołanie się na zasadę przezorności, która determinuje ocenę możliwych oddziaływań wszelakich przedsięwzięć. W konsekwencji odmowę uzgodnienia warunków zabudowy uzasadnił zastosowaniem zasady przezorności.

Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.).

Z ww. art. 6 wynika, że: 1) Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, 2) Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze.

Z zasady tej wynika, ciążący na wszystkich podmiotach, obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja, czy działalność (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II OSK 601/15, publ. CBOSA).

Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15, publ. Lex nr 2330223; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2750/17, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA). Istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego też nie był również zasadny zarzut naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Zakres zasady przezorności należy rozpatrywać z punktu widzenia podmiotu, który podejmuje się określonego działania oraz organu administracji. W przypadku, kiedy pewne jest, na podstawie aktualnej wiedzy i naukowych dowodów, iż przy wykorzystaniu najlepszych i najnowocześniejszych rozwiązań oraz dostępnej wiedzy naukowej, nie uniknie się potencjalnych zagrożeń wobec środowiska, wynikających z planowanej działalności, podmiot, który taką działalność chce rozpocząć powinien we własnym zakresie podjąć decyzję o tym, aby z tego działania zrezygnować. Zasada przezorności jest powiązana z zasadą prewencji.

Prewencja wymaga szacowania ryzyka negatywnych oddziaływań opartego na istniejącej wiedzy i doświadczeniu, stosowania optymalnych rozwiązań niezależnie od stopnia zagrożenia środowiska, wiąże się z zakazem pogarszania stanu środowiska. Zasada przezorności nie oznacza jednak w każdym przypadku bezwzględnego nakazu wyeliminowania działalności, która może wywołać negatywny wpływ na zasoby przyrody. Działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody powinny być każdorazowo ocenione zgodnie z treścią wszystkich zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a w szczególności z zasadą zrównoważonego rozwoju (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1785/15).

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m.in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych.

Należy zauważyć, iż zarzut w zakresie błędnych ustaleń faktycznych odnośnie populacji dudka i srokosza – zmniejszenie populacji został ustalony prawidłowo. Fakt, iż obszar przyjęty do ekspertyzy na obejmował całej powierzchni obszaru Natura 2000 [...] wynikał z faktu, iż objęte ochroną i występujące na tym obszarze gatunki dudek, srokosz, derkacz nie są ptakami leśnymi i nie zachodziła potrzeba analizy ich występowania na terenie lasów należących w tym obszarze do przedsiębiorstwa Lasy Państwowe. Jak trafnie wskazał organ teren objęty decyzją o zainwestowaniu jest terenem występowania wymienionych gatunków.

Z tych wszystkich podanych względów zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem wbrew przekonaniu skarżącej organ dokonał prawidłowego wyważenia jej słusznego interesu i interesu społecznego. Jednakże nie zdecydował kategorycznie, że zamierzona przez skarżącą inwestycja "będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko". Wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania w zakresie środowiskowego oddziaływania na środowisko celem analizy i skutków, które mogą wynikać w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji na terenie objętym ochroną Natura 2000 [...].

W związku z powyższym Sąd biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.