Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 77/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/Gd 77/01 (s) W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie WSA Janina Guść (spr.), NSA Jacek Hyla, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Gd 77/01(s)

Uzasadnienie

Wójt Gminy decyzją z dnia 1 września 2000 r. Nr [...] po rozpoznaniu wniosku S. M. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynu materiałów budowlanych o wymiarach 12,5 x 26 x 12,5 x 37,5 m oraz przyłącza wodociągowego i szamba na nieruchomości położonej we wsi O. stanowiącej działkę Nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726) i art. 104 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a.

Odwołanie od tej decyzji wniósł W. A., podnosząc zarzut, że nie brał on udziału w postępowaniu a jako właściciel nieruchomości sąsiedniej jest stroną niniejszego postępowania. W. A. wskazał, że wydana decyzja nie uwzględnia interesów właścicieli sąsiednich działek, gdyż lokalizacja olbrzymiego magazynu będzie dla nich uciążliwa. Nadto podniósł on zarzut odnośnie interpretacji przewidzianego w planie zagospodarowania przestrzennego pojęcia usług nieuciążliwych.

Decyzją z dnia 1 grudnia 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że W. A. był poprzednio traktowany przez organ administracji jako strona postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, natomiast pozbawienie go statusu strony wynikło z podziału przez inwestora obszaru działki i ograniczenia terenu inwestycji do działki niegraniczącej z działką W. A.. Organ odwoławczy stwierdził, że właściciele sąsiednich nieruchomości (także niegraniczących z terenem inwestycji) mogą być uznani za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli uciążliwość planowanej inwestycji wykracza poza granice nieruchomości inwestora. Organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie uciążliwości inwestycji oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Dla oceny zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, odwołującym się do pojęcia uciążliwości obiektów usługowych, niezbędne jest określenie charakteru planowanej zabudowy, jej rozmiarów, usytuowania w stosunku do nieruchomości sąsiednich oraz rodzaju planowanej działalności. Organ odwoławczy wskazał na wadliwość złożonego wniosku nie spełniającego wymogów art. 41 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. ) oraz brak w aktach organu I instancji wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego i części opisowej planu. Nadto stwierdził on, że w sprawie istnieje konieczność wyjaśnienia czy działka Nr [...] nie jest wyłączona spod budownictwa z uwagi na strefę ochronną planowanej autostrady.

Wnioskodawca S. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, domagając się o jej uchylenia.

Skarżący wskazał, że nie brał bez swojej winy udziału w postępowaniu przed organem II instancji, a o wydaniu decyzji dowiedział się przypadkowo. Stwierdził on, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, działka której dotyczy wniosek znajduje się na trenie przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe z możliwością lokalizacji usług nieuciążliwych. Wskazał on, że po uprawomocnieniu się decyzji sporządził projekt budowlany, który posiada uzgodnienie Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad i pozytywne opinie rzeczoznawców. S. M. stwierdził, że budowany magazyn nie jest obiektem uciążliwym dla otoczenia i nie narusza interesów osób trzecich, a parterowy budynek z dwuspadowym dachem architekturą nawiązuje do istniejących obiektów. Nadto skarżący wskazał, że uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę i jest ona zaawansowana w 40 %. Skarżący zarzucił, że W. A. nie jest stroną niniejszego postępowania, a decyzja organu II instancji zapadła bez zapoznania się z aktami i naraża go na straty finansowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji bowiem istniała konieczność przeprowadzenia w całości postępowania administracyjnego. Akta organu I instancji ograniczały się do wydanej w sprawie decyzji, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego i nie dokonano podstawowych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy ustaleń. Organ odwoławczy zakwestionował stwierdzenie o uprawomocnieniu się decyzji organu I instancji wskazując, że W. A. w terminie wniósł odwołanie od decyzji. W. A. jest stroną niniejszego postępowania, a dokonany przez inwestora podział jego nieruchomości tak by inwestycją nie graniczyła z działką W. A., miał na celu wyeliminowanie go z udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że pojęcia nieruchomości sąsiedniej nie można ograniczać do nieruchomości bezpośrednio ze sobą graniczących. O możliwości naruszenia interesów sąsiada nie decyduje bowiem granica lecz możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zarzut skarżącego odnośnie braku możliwości wzięcia udziału w postępowaniu przed organem II instancji jest uzasadniony. Skarżący został pozbawiony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym, nie powiadomiono go bowiem wbrew treści art. 131 k.p.a. o wniesieniu odwołania. Nie miał on w związku z tym możliwości ustosunkowania się do jego treści i składania wniosków w postępowaniu odwoławczym.

Niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianą wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a..

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie, w niniejszej sprawie doszło bowiem do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego przed organem odwoławczym.

Pozostałe podniesione przez skarżącego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wnoszący odwołanie W. A. jako właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji może być stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy określa m.in. wymagania dotyczące ochrony interesu osób trzecich. Do osób tych należy zaliczyć właścicieli sąsiednich nieruchomości. Nieruchomościami sąsiednimi nie są wyłącznie nieruchomości przylegającej do nieruchomości, gdzie ma powstać inwestycja. Art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi także podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Zależy to od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.04.1998 r. sygn. akt II S.A./Gd 1292/96 LEX Nr 44163, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.06.2001 r. sygn. akt IV SA 594/99 LEX Nr 54166) Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W. A., jako właściciel nieruchomości sąsiedniej należy do kręgu osób trzecich w rozumieniu art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast kwestia rzeczywistego naruszenia jego interesu prawnego winna podlegać badaniu przez organ administracji. W niniejszej sprawie istniały przesłanki zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., organ I instancji nie przeprowadził bowiem w sprawie postępowania i nie wyjaśnił okoliczności faktycznych istotnych dla rozpatrzenia sprawy, nadto w postępowaniu tym nie zapewniono udziału stronie wnoszącej odwołanie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja organu I instancji nie stała się ostateczna gdyż w przewidzianym wart. 129 § 2 k.p.a. terminie wniesiono od niej odwołanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja może podlegać wykonaniu. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja kasacyjna nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.