Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2739/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 270), art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. ppsa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego w [...] na rzecz: L. W. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, J. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, M. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, J. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, M. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu.

Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r. (tj., z dniem wejścia w życie dekretu) grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu, przeszedł na własność Gminy [...], a od 1950 r. (z chwilą likwidacji gmin) na własność Skarbu Państwa. Następnie, grunt nieruchomości [...] stał się z dniem 27 maja 1990 r., z mocy prawa, własnością Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1992 r., nr [...]. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195 ze zm.) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy [...].

Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Objęcie gruntu położonego [...] w posiadanie przez Gminę [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Objęcie niniejszego gruntu przez Gminę nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], w związku z czym termin do złożenia wniosku dekretowego mijał dnia [...] lutego 1949 r. W. L. i M. L. - dawni współwłaściciele gruntu ozn. nr hip. [...], złożyli wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o ustanowienie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości w dniu 9 grudnia 1948 r.,

Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1951 r., nr [...] odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1951 r., nr [...], w części skomunalizowanej - tj. działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Prezydent [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej [...] na działki: nr [...]. Działka ewidencyjna nr [...] znajduje się w granicach dawnej nieruchomości ozn. hip. nr [...].

Aktualnie, dawną nieruchomość hipoteczną stanowią: 1) grunt oznaczony w ewidencji jako działka nr [...], w skład której wchodzi [...] m2 powierzchni dawnej nieruchomości hip. nr [...]; 2) grunt oznaczony w ewidencji jako działka nr [...], w skład której wchodzi [...] m2 powierzchni dawnej nieruchomości hip. nr [...]; 3) grunt oznaczony w ewidencji jako działka nr [...], która znajduje się w administrowaniu Zarządu [...]. Następcami prawnymi dawnych właścicieli opisanej nieruchomości są: M.P., J.P., J.P., M. P. i L. W. (postanowienia: Sądu Rejonowego [...]).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Prezydent [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] na rzecz: L. W. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, J. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, M.P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu, J. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu i M. P. w udziale wynoszącym [...] części gruntu.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła L. W. kwestionując ustalenia organu w przedmiocie następstwa prawnego po W. i M. małż. L., co czyni, jej zdaniem, decyzję błędną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu odwołania L.W., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stan prawny nieruchomości został ustalony na podstawie dokumentów, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Podobnie, nie ma żadnych formalnych podstaw do zakwestionowania praw osób, ustalonych w postępowaniu i wykazanych w ocenianej decyzji, do ustalenia na ich rzecz odpowiadających tym prawom udziałów w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że z dokonanych w postępowaniu ustaleń wynika, że następstwo prawne, na mocy prawomocnych postanowień wydanych przez sądy, po dawnych właścicielach przedmiotowej nieruchomości, przysługuje: M. P., J. P., J. P., M. P. i L.W., na rzecz których, w odpowiadających prawu udziałach organ I instancji ustanowił użytkowanie wieczyste nieruchomości. W ocenie Kolegium do czasu pozostawania w obrocie prawnym wymienionych wyżej postanowień, nie ma podstaw do zakwestionowania praw tych osób, w zakresie objętym rozstrzygnięciem sądów. Kolegium nie ma także żadnej potwierdzonej stosownym dowodem informacji o toczącym się postępowaniu przed sądem, którego przedmiotem byłoby objęte którekolwiek z prawomocnie zakończonych postępowań.

Następnie, Kolegium podniosło, że z przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu wynika, iż jeżeli nieruchomość [...] objęta działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy znajdowała się w posiadaniu wnioskodawcy, wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożony został w stosownym terminie, a korzystanie z nieruchomości dało się pogodzić z obowiązującym planem zabudowania, to organ gminy ma obowiązek uwzględnić wniosek dekretowy. Taki stan prawny obowiązuje do chwili obecnej. Jeżeli te trzy warunki zostaną łącznie spełnione, byłym właścicielom przysługuje roszczenie o wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, a następnie prawo wpisu nabytego prawa w księdze wieczystej. Stąd, organ rozpoznający wniosek złożony w trybie dekretu powinien przede wszystkim ustalić, czy zostały spełnione przez wnioskodawcę wymienione warunki. W przedmiotowej sprawie wniosek przez podmiot uprawniony, tj. właścicielkę przedmiotowej nieruchomości, o przyznanie własności czasowej został złożony w terminie. Dalej, Kolegium wskazało, że z przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu wynika obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek nie tylko do uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Organ orzekający, aby odmówić byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości musi zatem udowodnić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w żadnym wypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zabudowy (planu zagospodarowania przestrzennego), względnie jest sprzeczne z innymi przepisami prawa, w stopniu uniemożliwiającym realizację roszczenia dekretowego. Z dokonanych ustaleń przez organ pierwszej instancji wynika, że dla przedmiotowego gruntu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] (wprowadzonym uchwałą Rady [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...]) przedmiotowy grunt jest położony w strefie [...] stanowiącej tereny zieleni urządzonej. Dla przedmiotowego gruntu przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. W projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] oznaczona jest jako teren zieleni urządzonej [...] , na którym ustala się zakaz sytuowania zabudowy i min. [...]% powierzchni biologicznie czynnej. W ocenie Kolegium, w omawianym stanie faktycznym, nie ma zatem podstaw do uznania, że korzystanie z gruntu przez spadkobierców dawnych współwłaścicieli nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym, wobec spełnienia przewidzianych w ww. dekrecie przesłanek, zdaniem Kolegium, zasadne jest uwzględnienie wniosku i ustalenie na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do opisanego niezabudowanego gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], położonego w [...], na rzecz ustalonych (na podstawie dowodów, którym nie można odmówić waloru wiarygodności) następców prawnych dawnych właścicieli.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. W. kwestionując prawidłowość ustaleń organu dotyczących następców prawnych po byłych właścicielach opisanej nieruchomości warszawskiej. Skarżąca opisała sytuacje, które - jej zdaniem - przemawiają za nieuznaniem przyjętych w sprawie jako dowód postanowień spadkowych, w tym na nieuczciwe działania zmarłego Z. L., który w jej ocenie nie ma praw do spadku po W. L. Skarżąca podkreśliła, że niegodziwe zachowanie członków jego rodziny (w tym jego żony) spowodowało, zdaniem skarżącej, wydziedziczenie prawowitych osób. Opisała również na czym polegały tzw. "oszustwa", jakie jej zdaniem zaszły, w sprawie spadkobrania po byłych właścicielach dekretowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 20 stycznia 2015 r. skarżąca oświadczyła, że nie chce być współużytkownikiem przedmiotowej nieruchomości i chce aby przyznany jej udział w prawie przysługiwał hospicjum.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu nieruchomości położonej w [...], a która została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).

W przepisie art. 7 ww. dekretu umożliwiono dotychczasowemu właścicielowi gruntu, prawnemu następcy właściciela, będącego w posiadaniu gruntu, lub osobie prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownikom gruntu - w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę - na zgłoszenie wniosku o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (ust.1). Gmina zobowiązana była uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej (ust. 2). Powyższe oznacza, że uwzględnienie wniosku mogło nastąpić, jeżeli zachowany został termin zawity do złożenia wniosku, a korzystanie z gruntu dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). W przypadku osób prawnych użytkowanie gruntu, zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zagospodarowania przestrzennego, nie może pozostawać w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że objęcie gruntu nieruchomości [...], przez Gminę [...] nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Niesporne jest także to, że dawni właściciele niniejszej nieruchomości, tj. M. L. i W. L. złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w dniu 9 grudnia 1948 r., tj. w terminie wskazanym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Z akt sprawy wynika także, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowe postępowanie oznaczona jako działki ewid. nr [...] znajduje się na terenie, który nie jest objęty planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Natomiast, obowiązuje tam Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania [...] uchwalone [...] października 2006 r., Uchwałą Rady [...] nr [...], zgodnie z którym przedmiotowy grunt jest położony w strefie [...] stanowiącej tereny zieleni urządzonej. Zaś w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu działka nr [...] oznaczona została jako teren zieleni urządzonej [...], na którym ustala się zakaz sytuowania zabudowy i min. [...]% powierzchni biologicznie czynnej.

Nie budzi także wątpliwości Sądu, wbrew zarzutom skargi, krąg następców prawnych po M. L. i W. L. w osobach: L.W., J. P., M. P., J. P. oraz M.P. - ustalony przez organy administracji na podstawie prawomocnych postanowień sądu powszechnego (postanowienia: Sądu Rejonowego [...]). Na etapie postępowania administracyjnego (jak i sądowego) L. W. nie przedłożyła żadnych dowodów podważających wiarygodność ww. postanowień spadkowych, w tym nie wskazała na ewentualne orzeczenia sądowe eliminujące je z obrotu prawnego.

Zatem, przeprowadzone przez organy administracji ustalenia co do zachowania terminu o złożenie wniosku dekretowego, kręgu następców prawnych jak i badanie zgodności korzystania z gruntu z powołanym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania oraz projektem planu zagospodarowania przestrzennego, które objęły przedmiotową nieruchomości - było zgodne z prawem i nie naruszało przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...].

Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej, zgłoszonego na rozprawie sądowej, co do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w udziale należnym L. W. na rzecz [...], a nie na rzecz skarżącej, Sąd wskazuje, iż nie ma uprawnień do dokonywania zmian zaskarżonych aktów. Jego rola sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co też w niniejszej sprawie Sąd uczynił.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2014 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1