Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1420/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 4, 5, 10, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 28 ust. 2a, art. 29 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 47 ust. 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 8, art. 138 par. 1 pkt 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "C" S.A. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniach [...] lipca 2012 r. upoważniony inspektor WIJHARS w W., przeprowadził kontrolę w C. S.A. C. (dalej: skarżąca) w zakresie jakości handlowej przetworów drobiowych (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...].07.2012 r.). W ramach kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych oraz sprawdzono oznakowanie produktów:

- "[...]" wyrób z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzony, dane identyfikacyjne partii: należy spożyć do: 09.09.2012, kod produkcji: [...], wielkość partii 1200 kg, wartość partii 11 448 zł,

- "[...]" wyrób drobiowy z dodatkiem surowców wieprzowych, wędzony, parzony, dane identyfikacyjne partii: należy spożyć do: 22.08.2012, kod produkcji: [...], wielkość partii 1000 kg, wartość partii 16 120 zł.

Zgodnie ze Sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia [...].08.2012 r., w produkcie o nazwie "[...]" stwierdzono brak kawałków mięsa o zachowanej strukturze tkanki mięśni piersiowych drobiu oraz wyprodukowanie produktu w całości ze zhomogenizowanej masy, co w ocenie organu jest niezgodne z wymaganiami pkt 1.2.5. Zmiany A1 do [...].

Organ I instancji, mając na uwadze wyniki badań, uznał, że nazwa produktu "[...}" wprowadza w błąd konsumenta co do właściwości i charakterystyki wyrobu, naruszając przepisy art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 46 ust. 1 pkt a lit. a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W wyniku kontroli zakwestionowana została również nazwa wyrobu "[...]" dla produktu składającego się z farszu oraz płatu mięsa będącego mieszaniną fileta z indyka i fileta z piersi kury, ponieważ narusza przepisy art. 6 ust. 2 i 3, art. 7 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. [...]Wojewódzki Inspektor JHARS wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia [...].09.2012 r. skarżąca podniosła, co następuje:

-"[...]" nie jest produkowana w oparciu o Polską Normę PN-A-86526:1995 "Wędliny drobiowe. Wymagania wspólne",

- producent nie ma obowiązku produkcji wyrobów zgodnie z Polską Normą, ponieważ stosowanie tych norm nie jest obowiązkowe,

- nie można wnioskować, że produkt nie spełnia wymagań Polskiej Normy, ponieważ nie zostały złożone takie deklaracje,

- podczas kontroli zostało złożone oświadczenie, że "[...]" produkowana jest w oparciu o Zakładowy Dokument Normalizacyjny nr [...],

- skład produktu o nazwie "[...]" został w sposób dokładny i rzetelny umieszczony na etykiecie, gdzie podano rodzaje mięsa wchodzące w skład produktu,

- po wnikliwej analizie tematu, zostały wprowadzone zmiany w składzie produktu o nazwie "[...]", polegające na tym, że w "płacie mięsa" filet z piersi kury zastąpiono filetem z piersi z indyka.

Pismem z dnia [...]09.2012 r. organ I instancji poinformował skarżącą, że produkt określony nazwą polędwica (ze względu na zakorzenioną w świadomości konsumenta nazwę) kojarzy się z kawałkiem mięsa, a nie z produktem otrzymanym przez homogenizację. Produkt o nazwie "[...]" został scharakteryzowany w Polskiej Normie PN-A-86526, jako "wyrób otrzymany z całych lub grubo rozdrobnionych peklowanych mięśni piersiowych, bez udziału innych drobno rozdrobnionych surowców mięsno-tłuszczowych, niewędzony lub wędzony, parzony lub pieczony".

Skarżąca w piśmie z dnia [...].09.2012 r. podtrzymała dotychczasową argumentację dotyczącą produktu o nazwie "[...]" oraz podniosła, że:

- kwestionowanie nazwy "[...]" w oparciu o art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jest bezpodstawne, nazwa ta nie została zdefiniowana w przepisach unijnych, a także w polskich przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych,

- nazwa zwyczajowa jest pojęciem bardzo szerokim i w odniesieniu do nazw produktów na rynku różnie interpretowanym,

- z wielką starannością i rzetelnością zostało przygotowane opakowanie jednostkowe (osłonka), zawierające zdjęcie przekroju produktu, które wyraźnie wskazuje, iż jest to wyrób homogenizowany z kawałkami warzyw, forma graficzna opakowania jest swojego rodzaju opisem produktu i dostarcza rzetelnej informacji oraz umożliwia podjęcie świadomego wyboru,

- zostanie dodana w oznakowaniu informacja dotycząca sposobu rozdrobnienia surowców.

Pismem z dnia [...].09.2012 r., skarżąca poinformowała, że producent po dokładnej analizie art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w odniesieniu do nazwy "[...]" w trosce o dobro konsumenta podjął decyzję o zmianie nazwy produktu na "[...]" - wyrób homogenizowany z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzony.

Nadto podała, że obrót wędlinami i wyrobami gotowymi stanowi około 4,5 % całej działalności firmy C. S.A., a obrót zakwestionowanymi produktami w 2011 r. wyniósł: "[...]" - 2 % w stosunku do obrotu wędlin i wyrobów gotowych, "[...]" - 1,5 % w stosunku do obrotu wędlin i wyrobów gotowych. W piśmie tym wniosła o zminimalizowanie kary pieniężnej, z uwagi na niewielki udział zakwestionowanych wyrobów w ogólnej produkcji.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. M. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył C. S.A., C., karę pieniężną w wysokości 27 530,00 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych partii:

- 1200 kg produktu pn. "[...]" wyrób z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzony, dane identyfikacyjne: należy spożyć do: [...].09.2012, kod produkcji: 110709401, o wartości 11 448 zł,

- 1000 kg produktu pn. "[...]" wyrób drobiowy z dodatkiem surowców wieprzowych, wędzony, parzony, dane identyfikacyjne: należy spożyć do: 22.08.2012, kod produkcji: 180711 801, o wartości 16 120 zł.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż decyzja organu I instancji narusza:

1) art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że:

a) użycie w nazwie produktu słowa "polędwica" w sytuacji, kiedy wyrób mięsny jest produkowany z masy zhomogenizowanej stanowi podstawę do uznania, że taki produkt jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

b) użycie nazwy "[...]" dla wyrobu składającego się z mieszaniny mięsa z indyka oraz drobiowego stanowi podstawę do uznania, że taki produkt jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

podczas gdy produkty te posiadały skład zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz posiadały wymagane prawem oznaczenia,

2) art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że spółka C. wprowadziła do obrotu produkt zafałszowany pomimo, że stwierdzone przez organ naruszenie nie wyczerpuje definicji artykułu zafałszowanego określonego w art. 3 pkt 10 ww. ustawy,

3) art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że umieszczenie na opakowaniu produktu nazwy "polędwica" dla produktu wytworzonego z mięsa drobiowego wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki i właściwości środka spożywczego ze względu na niepodanie stopnia rozdrobnienia masy mięsnej,

4) art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że w przypadku produktów objętych niniejszym postępowaniem jedynie użycie nazwy składającej się z opisu środka spożywczego jest zgodne z powołanym przepisem ustawy, w decyzji jednak organ nie wskazuje jaki opis powinien znajdować się na produktach objętych niniejszym postępowaniem, aby nie wprowadzały konsumenta w błąd, stosowane przez spółkę nazewnictwo jest odpowiednikiem nazw produktów mięsnych drobiowych powszechnie stosowanych przez czołowych producentów działających na tym samym rynku,

5) art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2012 r. o normalizacji, poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie wbrew oczywistej treści tego przepisu, że spółka ma obowiązek stosowania Polskich Norm, tak bowiem należy traktować porównanie cech produktu wprowadzonego do obrotu przez spółkę z niewiążącymi wytycznymi określonymi w Polskich Normach,

6) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie:

a) i uznanie, że zakres naruszenia przepisów ustawy jest "wysoki" ze względu na znaczną masę i wartość partii, podczas gdy postępowanie dotyczyło po jednej partii dwóch produktów, a więc niewielkiej ilości towaru,

b) i brak wskazania jak organ ocenił stopień zawinienia spółki we wprowadzeniu produktu na rynek oraz w jaki sposób stopień winy znalazł odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej kary,

c) i brak wskazania w jaki sposób organ ocenił stopień szkodliwości czynu i w jaki sposób znalazł on odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej kary,

d) a w konsekwencji wymierzenie kary rażąco wygórowanej w stosunku do zarzucanego czynu, wobec czego kara wymierzona spółce jest niewspółmierna do stopnia naruszenia przepisów ustawy,

7) art. 8 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na spółkę obowiązku w postaci nakazania stosowania nazw zgodnych z przepisami prawa w trybie zaleceń pokontrolnych, podczas gdy organ był zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z powyższym skarżąca została pozbawiona możliwości weryfikacji zalecenia w drodze odwołania - a takie działanie organu stanowi rażące naruszenie prawa,

8) art. 29 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kary za wprowadzenie zafałszowanego produktu do obrotu przed dokonaniem ustaleń, czy produkty objęte niniejszym postępowaniem stanowią produkt zafałszowany, które to ustalenia powinny zostać dokonane w ramach odrębnego postępowania i rozstrzygnięte w drodze odrębnej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] .01.2013 r. na wniosek pełnomocnika skarżącej zawarty w piśmie z dnia 18.12.2012 r. organ przesłuchał świadków B. W. i A. Ł. na okoliczność:

1) nazewnictwa stosowanego przez C. S.A. oraz przez inne podmioty działające na tym samym rynku,

2) że praktyka nazewnictwa stosowana przez C. S.A. była od wielu lat znana kontrolującym i nie była kwestionowana przez organ,

3) z jakich powodów firma C. S.A. uważa, że stosowane przez nią nazewnictwo nie wprowadza konsumentów w błąd co do właściwości oferowanych produktów.

Zgodnie z protokołem przesłuchania świadka z dnia [...].01.2013 r., świadek A. Ł. zeznała:

- od momentu zniesienia Polskich Norm tj. 2003 r., brak jest dokładnych szczegółowych wytycznych co do nazewnictwa, brak jest grup asortymentowych, do których można zaliczyć poszczególne wyroby, aktualne przepisy definiują ogólnie nazwę środka spożywczego nie podając jego dokładnej charakterystyki, dlatego C. S.A. wprowadził zakładowe dokumenty normalizacyjne, w których zostały zdefiniowane wszystkie wyroby będące w produkcji, stworzono również dokładną terminologię dla każdego produktu,

- w zakresie [...] nie ma szczegółowych przepisów określających jaki ma być procentowy udział głównego składnika tj. indyka, w przypadku tego produktu mięso z indyka stanowi największy procent w wyrobie gotowym,

- w zakresie polędwicy z warzywami - produkt ten był produkowany przez inne firmy zanim C. podjął produkcję i jest przez innych producentów nadal wytwarzany, produkt o nazwie [...] firmy C. jak i innych producentów charakteryzuje się dokładnie tymi samymi cechami tzn. jest to masa drobno rozdrobniona lub homogenizowana z zawieszonymi w niej warzywami, w związku z tym nie można mówić o wprowadzeniu konsumenta w błąd jeśli wszystkie produkty na rynku o nazwie [...] posiadają takie same bądź zbliżone cechy.

- przedmiotowe produkty są produkowane od kilku lat, w trakcie tego okresu były przeprowadzane kontrole, nigdy nie były kwestionowane, również podczas kontroli przeprowadzanych na rynku, gdzie wyroby są dostępne nigdy nie były one kwestionowane,

- nazwy [...] i [...] nie wprowadzają konsumenta w błąd, ponieważ cały opis i skład podany na etykiecie opakowania jednostkowego dokładnie charakteryzuje produkt,

- zgodnie z aktualnymi przepisami nie ma obowiązku podawania stopnia rozdrobnienia produktu, stopień rozdrobnienia produktów podawany był w Polskich Normach, które nie są obligatoryjne, C. S.A. ich nie stosuje, nie można zatem wymagać od producenta podawania stopnia rozdrobnienia polędwicy,

- bezzasadne jest kwestionowanie określenia polędwica w przypadku nazwy handlowej "[...]", ponieważ nie ma terminologii polędwicy, odnosząc nazwę polędwicy do nazwy zwyczajowej to jest ona charakterystyczna dla produktów wieprzowych i wołowych, w związku z tym używanie nazwy polędwica w przypadku drobiu powinno być zabronione,

- nazwa polędwica jest kwestionowana w przypadku [...], nie jest zaś kwestionowana w przypadku innych polędwic drobiowych,

- dla dokładnej charakterystyki produktu na osłonce przedstawiono jak wyrób wygląda na przekroju w postaci zdjęcia, aby umożliwić konsumentowi dokonanie świadomego wyboru, pełna charakterystyka produktów łącznie z terminologią została zawarta w zakładowych dokumentach, o czym inspektor będący na kontroli został poinformowany, C. S.A. nigdy nie deklarował stosowania Polskich Norm w zakresie produkcji wędlin.

Świadkowi zostały dodatkowo zadane pytania przez pełnomocnika skarżącej oraz Panią adwokat E. G.:

- "czy sam wygląd zewnętrzny, tj. przekrój wskazuje konsumentowi na to, iż jest to produkt homogenizowany?" odpowiedź: "tak",

- "czy wg analizy rynku jest inny produkt pod nazwą [...], który by nie był homogenizowany?" odpowiedź "nie, nie ma",

- "czy do Państwa docierały skargi konsumentów, którzy zakupili [...] homogenizowaną z informacją, że zamierzali kupić inny produkt?" odpowiedź: "nigdy nie mieliśmy takich skarg",

- "czy można odróżnić polędwice z warzywami od innej polędwicy np. wieprzowej? odpowiedź; "tak oczywiście",

- "czy nazwa polędwica nie może być stosowana do drobiu, czy nie są to mięśnie?", odpowiedź: "w przypadku nazwy zwyczajowej polędwica kojarzona jest z wieprzową i wołową, zatem jeśli iść dalej w definicje nazwy zwyczajowej to należałoby zabronić stosowania nazwy polędwica dla drobiu, kurczak nie zawiera takiego elementu anatomicznego",

- "czy na rynku funkcjonuje nazwa polędwica drobiowa?" odpowiedź: "na rynku są takie dostępne",

- "czy są one również homogenizowane?" odpowiedź: "nie, mogą być różne".

Świadek B. W. zgodnie z protokołem przesłuchania świadka z dnia [...].01.2013 r. stwierdziła, iż:

- firma C. S.A. dostosowała nazwy produktów do tego co oczekiwał rynek, nie była też pierwszą stosującą takie nazwy, ponieważ dostępne na rynku były takie same produkty tylko innych firm i nie było mowy o błędnej nazwie, C. S.A. również wprowadził taka nazwę dla własnego asortymentu, nazwy te nie były również zastrzeżone w Urzędzie Patentowym, w związku z tym, firma mogła się posługiwać takimi nazwami,

- zakwestionowane produkty są od wielu lat produkowane przez firmę C. S.A., podczas kontroli w poprzednich latach asortyment ten był produkowany i nikt do tej pory nigdy tego nie kwestionował,

- nazwa asortymentu, która została zastosowana nie może być kwestionowana, nie można odnosić się do Polskich Norm, ponieważ są nieobowiązujące, a obecne przepisy nie zabraniają nazywania przedmiotowych produktów tak jak zostały nazwane, ilustracja na osłonce i etykiecie Polędwicy z warzywami obrazuje ten asortyment, a podany na etykiecie skład nie wprowadza klienta w błąd,

- zastosowana nazwa [...] mówi, że "[...]", co potwierdza również podany na etykiecie skład, prawo nie definiuje co może być farszem a co nie, podane na etykiecie informacje są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa,

- nazwy [...] i [...] nie wprowadzają konsumenta w błąd, ponieważ opis i skład podany na etykiecie dokładnie charakteryzuje produkt.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] zarzuciła naruszenie prawa, w szczególności:

1) naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że:

c) użycie w nazwie produktu słowa "polędwica" w sytuacji, kiedy wyrób mięsny jest produkowany z masy zhomogenizowanej stanowi podstawę do uznania, że taki produkt jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,

d) użycie nazwy "[...]" dla wyrobu składającego się z mieszaniny mięsa z indyka oraz drobiowego stanowi podstawę do uznania, że taki produkt jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, podczas gdy produkty te posiadały skład zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz posiadały wymagane prawem, widoczne oznaczenia wskazujące dokładny skład produktu,

2) naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że spółka C. wprowadziła do obrotu produkt zafałszowany pomimo, że stwierdzone przez organ naruszenie nie wyczerpuje definicji artykułu zafałszowanego określonego w art. 3 pkt 10 ww. ustawy,

3) naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że umieszczenie na opakowaniu produktu nazwy "polędwica" dla produktu wytworzonego z mięsa drobiowego wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki i właściwości środka spożywczego ze względu na niepodanie stopnia rozdrobnienia masy mięsnej,

4) naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2012 r. o normalizacji, poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji uznanie wbrew oczywistej treści tego przepisu, że spółka ma obowiązek stosowania Polskich Norm, tak bowiem należy traktować porównanie cech produktu wprowadzonego do obrotu przez spółkę z niewiążącymi wytycznymi określonymi w Polskich Normach,

5) naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcie przy ustalaniu wysokości nałożonej na skarżącego kary jego dotychczasowej działalności, w szczególności organ pominął fakt, że skarżąca spółka była kilkakrotnie kontrolowana przez organ w zakresie spełniania wymagań jakości handlowej artykułów spożywczych i nigdy nie były zgłaszane zastrzeżenia co do stosowanych przez skarżącą nazw produktów, w konsekwencji organ wymierzył skarżącemu karę rażąco wygórowaną w stosunku do zarzucanego czynu, wobec czego kara wymierzona spółce jest niewspółmierna do stopnia naruszenia przepisów ustawy,

6) naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na spółkę obowiązku w postaci nakazania stosowania nazw zgodnych z przepisami prawa w trybie zaleceń pokontrolnych, podczas gdy organ był zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z powyższym skarżąca została pozbawiona możliwości weryfikacji zalecenia w drodze odwołania - a takie działanie organu stanowi rażące naruszenie prawa,

7) naruszenie art, 29 ust, 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art, K k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kary za wprowadzenie zafałszowanego produktu do obrotu przed dokonaniem ustaleń, czy produkty objęte niniejszym postępowaniem stanowią produkt zafałszowany, które to ustalenia powinny zostać dokonane w ramach odrębnego postępowania i rozstrzygnięte w drodze odrębnej decyzji,

8) naruszenie art, 5 oraz 7 list. I ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nazwa umieszczona na produkcie "[...]" wprowadza konsumenta w błąd co do jakości produktu, podczas gdy na opakowaniu umieszczone zostało zdjęcie produktu, które w pełni go charakteryzuje i wskazuje na zastosowany proces homogenizacji, a tym samym uznanie, że pomimo umieszczenia na opakowaniu dodatkowych oznaczeń identyfikujących produkt oraz wskazujących jego cechy (skład oraz zdjęcie), wyłącznie nazwa produktu może go w pełni charakteryzować,

9) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że spółka wprowadziła do obrotu zafałszowane produkty pomimo, że ich oznaczenie nie było kwestionowane przez organy w trakcie wcześniejszych kontroli prowadzonych w skarżącej spółce, a w konsekwencji wymierzenie spółce kary pieniężnej w sytuacji gdy jej działania nie miały charakteru celowego wprowadzenia w błąd.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i poglądy prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, w tym ustawy o jakości-handlowej artykułów rolno- spożywczych. Oznacza to, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli producent zadeklarował ich spełnienie.

Stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002.

W myśl art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.

Organ I instancji, w przedmiotowej decyzji słusznie wskazał, że nazwa "[...]" odnosząca się do wyrobu z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzonego, homogenizowanego, tj. niezawierającego kawałków mięsa o zachowanej strukturze mięśni jest niewłaściwa.

Stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Na podstawie powyższego przepisu można wyróżnić cztery rodzaje nazw dopuszczalnych w obrocie prawnym: nazwę ustaloną na podstawie przepisów prawa, nazwę zwyczajową, nazwę składającą się z opisu środka spożywczego (pozwalający na rozpoznanie rodzaju, właściwości środka spożywczego i jego odróżnienie od innych), a także nie wymienioną w przepisie nazwę handlową, będącą nazwą fantazyjną niemieszczącą się w dwóch pierwszych kategoriach i nie odnoszącą się do samego środka spożywczego, jego składu lub sposobu produkcji.

W przedmiotowym produkcie "[...]" - wyrób z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzony, producent użył zwyczajowo przyjętą do wędlin drobiowych nazwę polędwicy.

Organ prawidłowo uznał, iż zwyczajowo używana w Polsce nazwa "polędwica" oznacza element typowo wieprzowy lub wołowy, natomiast Polska Norma PN-A-86526/A1:1998 Produkty drobiarskie Wędliny drobiowe, z uwagi na zapotrzebowanie rynkowe wprowadziła określenie "polędwicy" w stosunku do wędlin drobiowych.

Zgodnie z panującym zwyczajem polędwica kojarzona jest z jednorodnym kawałkiem mięsa. W przypadku wołowiny polędwicę stanowi cały mięsień lędźwiowy wewnętrzny i część mięśnia biodrowego, a w przypadku wieprzowiny mięsień lędźwiowy większy.

Prawidłowo organ zaakcentował, iż polędwica jest wysoko cenionym, ze względu na walory smakowe elementem kulinarnym w mięsie wołowym i wieprzowym, dlatego w przypadku drobiu również kojarzona jest z wysokimi walorami smakowymi oraz odpowiednią jakością dla tego typu wędlin.

Stosowanie określenia polędwicy, jako nazwy zwyczajowej dla wędlin drobiowych ma również odzwierciedlenie w Polskiej Normie PN-A-86526/A1:1998 Produkty drobiarskie Wędliny drobiowe, zgodnie z którą (pkt 1.2.5), polędwica drobiowa to wyrób otrzymywany z całych lub grubo rozdrobniony cli mięśni piersiowych drobiu, bez udziału innych drobno rozdrobnionych surowców mięsno-tłuszczowych, niewędzony lub wędzony, parzony lub pieczony.

Długi okres obowiązywania Polskich Norm wpłynął na postrzeganie wyrobów o nazwie polędwica (drobiowa). W świadomości konsumentów polędwica nadal kojarzona jest z określonym rodzajem wyrobów oraz z odpowiednio wysoką jakością. W niniejszej sprawie [...] jest wyrobem homogenizowanym, zawierającym m.in. mięso z kurcząt i kury (20 %), skóry wieprzowe (11 %), mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt oraz warzywa (marchew, papryka, ogórek) i pieczarki.

Organ prawidłowo także przyjął, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej oznakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta oraz powinny być zgodne z wymaganiami jakości handlowej na każdym etapie produkcji. Należy zaznaczyć, że z obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego producent nie może być zwolniony.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przepis art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

W myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy oznakowanie produktów nie może wprowadzać w błąd konsumenta co do charakterystyki, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

W niniejszej sprawie organ słusznie zakwestionował, nazwę [...] dla produktu, który składa się z farszu otoczonego płatem mięsnym złożonym z mieszaniny fileta z piersi indyka i fileta z piersi kury. Zastosowana przez producenta nazwa jest niewłaściwa, ponieważ nie charakteryzuje właściwie produktu. Płat mięsa otaczający farsz jest mieszaniną mięsa indyczego i kurzego, podczas gdy nazwa sugeruje jedynie mięso z indyka.

Podany na etykiecie skład i opis produktu, nie wskazuje, iż płat mięsa otaczający farsz składa się z mięsa indyczego i kurzego. W opisie podano: "wyrób drobiowy z dodatkiem surowców wieprzowych, wędzony, parzony", natomiast w wykazie składników: "filet z piersi indyka (27 %), filet z piersi kury (26 %), mięso kury i kurczaka (22,5 %), woda, mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt, skórki wieprzowe (5 %), sól, fosforan diskrobiowy - skrobia modyfikowana, białko sojowe, kasza manna, przyprawy smakowe, preparaty aromatyczne, aromaty przetworzone, substancje aromatyczne, maltodekstryna, karagen, guma guar - substancje zagęszczające, skrobia acylowana - skrobia modyfikowana, trifosforanpentasodowy, polifosforan sodu stabilizatory, aromat, glutaminian sodu, rybonukleotydydisodowe - wzmacniacze smaku, glukoza, askorbinian sodu - przeciwutleniacz, azotyn sodu - substancja konserwująca".

W tej sytuacji nie można zaakceptować stanowiska skarżącej, iż zastosowana nazwa nie wprowadza w błąd konsumenta z uwagi na podany na etykiecie opis i skład charakteryzujący produkt. Zastosowana nazwa odnosi się do produktu z indyka zawierającego farsz, natomiast opis produktu oraz wykaz składników nie dostarcza konsumentowi informacji o tym, iż płat mięsa otaczający farsz złożony jest z dwóch gatunków mięsa drobiowego (indyczego i kurzego). Wykaz składników nie zawiera wyszczególnienia składu farszu, w związku z tym konsument nie posiada wiedzy, iż filet z piersi kury nie wchodzi w skład farszu, lecz wraz z filetem z indyka stanowi płat mięsny otaczający farsz.

W związku z powyższym zastosowana nazwa wprowadza konsumenta w błąd, sugerując, że płat mięsa otaczający farsz składa się tylko z mięsa indyczego.

Używanie nazw zwyczajowych zobowiązuje do stosowania ich w stosunku do produktów, do których się odnoszą. W przeciwnym razie zastosowana nazwa nie spełnia swojej zasadniczej funkcji, tj. nie charakteryzuje w odpowiedni sposób produktu. Konsumenci przy wyborze produktów kierują się głównie jego nazwą, która w niniejszej sprawie nawiązuje do wędlin o wysokiej jakości, charakteryzujących się wysokimi walorami smakowymi.

Powołanie się na definicję zawartą w Polskiej Normie, nie oznacza, iż artykuły rolno- spożywcze muszą spełniać wymagania jakościowe zawarte w Polskich Normach. Spełnienie wymagań jakościowych jest obowiązkowe w przypadku deklaracji producenta na zgodność z Polską Normą.

A zatem w niniejszej sprawie zwyczajowo przyjęta nazwa polędwicy, zobowiązuje do właściwego jej stosowania, odpowiednią wskazówką dla producenta może być definicja zawarta w Polskiej Normie. W przeciwnym wypadku zwyczajowo przyjęta nazwa "polędwica" nie będzie właściwie zastosowana, a konsument zostanie wprowadzony w błąd, poprzez zastosowanie nazwy odnoszącej się do produktu o innych właściwościach niż mógłby oczekiwać, a także innego niż opisany w definicji.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 12 września 2012 r. o normalizacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 169 poz. 1386, z późn. zm.), stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia ww. przepisu, gdyż wymagania jakościowe były weryfikowane w oparciu o deklarację producenta z dnia [...].08.2012 r. oraz Zakładowy Dokument Normalizacyjny - Kartę Informacyjną nr [...], wersja 1 z dnia[...].04.2012 r.

Należy wskazać, że pobrane próbki zostały zbadane na zgodność z deklaracją producenta, jedynie w zakresie stopnia rozdrobnienia badania przeprowadzono z uwzględnieniem definicji zawartej w Polskiej Normie, celem potwierdzenia prawidłowości stosowania nazwy zwyczajowej.

Badania w Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w K. wykazały, że przedmiotowa [...] nie zawiera kawałków mięsa o zachowanej strukturze tkanki mięśni piersiowych drobiu, lecz jest to produkt w całości wyprodukowany ze zhomogenizowanej masy.

Homogenizacja to proces wytwarzania jednorodnej mieszaniny z niemieszających się ze sobą składników, tj. w niniejszym przypadku surowców mięsno-tłuszczowych.

Mając na uwadze, iż nazwa produktu powinna umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów, należy wskazać, iż w niniejszej sprawie nie jest to spełnione.

Zastosowana nazwa nie jest adekwatna do definicji "[...]" zawartej w Polskiej Normie (zmiana A1 do PN-A-86526), oraz nie może być odniesiona do "polędwicy" jako elementu wieprzowego lub wołowego, a zatem nie charakteryzuje artykułu rolno-spożywczego oraz sugeruje konsumentowi, iż produkt odpowiada wymaganiom (ze względu na nazwę) jakich można oczekiwać dla wyrobu noszącego zwyczajowo przyjętą dla drobiu nazwę polędwicy. Należy również wskazać, że w oznakowaniu przedmiotowego produktu nie ma informacji o zastosowanym procesie homogenizacji, tj. informacji dodatkowej pozwalającej na odróżnienie go od innych podobnych artykułów rolno-spożywczych i mogącej mieć wpływ na świadomy wybór konsumenta. Podanie na opakowaniu informacji o zastosowanym procesie homogenizacji doprecyzowałoby rodzaj produktu.

Zgodnie z definicją polędwicy dla wyrobów drobiowych, zastosowanie procesu homogenizacji nie powinno mieć miejsca.

Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, iż zastosowana nazwa "[...]" dla wyrobu z drobiu z dodatkiem surowców wieprzowych, parzonego, homogenizowanego może wprowadzać w błąd konsumenta co do jego charakterystyki.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, należy wskazać, że nazwa jest bezpośrednio skierowana do konsumenta, a ze względu na pełnione funkcje - charakteryzującą i odróżniającą produkt, jest istotnym elementem oznakowania. Producent dysponując pełną wiedzą na temat artykułu wprowadzanego do obrotu, powinien dobrać nazwę produktu tak, aby nie wprowadzała ona w błąd konsumenta. Należy podkreślić, że ustawodawca dopuszcza cztery rodzaje nazw, tj. nazwę ustaloną na podstawie przepisów prawa, nazwę zwyczajową, nazwę składającą się z opisu środka spożywczego oraz nazwę handlową, będącą nazwą fantazyjną, które mogą być zastosowane w oznakowaniu, przy czym wybór zależy do producenta.

Podanie składu produktu nie zwalniało producenta z obowiązku stosowania nazw właściwie charakteryzującej produkty.

Zgodnie z uzasadnieniem wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 359/09 "nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów 'technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek: sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd".

Dalej w uzasadnieniu WSA wskazał, że "nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów ".

Organ I instancji w przedmiotowej decyzji wskazał nieprawidłowości oraz przepisy dotyczące oznakowania, które skarżąca powinna uwzględnić przy prawidłowym oznakowaniu przedmiotowych produktów. Należy podkreślić, iż nazewnictwo stosowane przez inne podmioty nie musi mieć zastosowania do oznakowania przedmiotowych produktów, a także nie stanowi przepisów regulujących jakość handlową artykułów rolno-spożywczych.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Głównego Inspektora JHARS nie doszło do naruszenia art. 5 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.

Stosownie do art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy nazwa produktu jest niezgodna z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, tj. art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W niniejszej sprawie nazwy przedmiotowych produktów nie charakteryzują w pełni produktu. Konsument zostaje wprowadzony w błąd poprzez sugestie, iż produkt o nazwie "[...]" wytworzony z zastosowaniem homogenizacji, jest produktem o wysokich walorach smakowych, nawiązującym nazwą do zwyczajowo przyjętego określenia "polędwica" w stosunku do wędlin drobiowych, a wyrób o nazwie [...] składa się z farszu otoczonego płatem z mięsa indyczego.

Wbrew poglądowi skarżącej, przy rozpoznawaniu sprawy nie doszło do naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez ich błędne zastosowanie, ponieważ treść art. 3 pkt 10 niniejszej ustawy wskazuje w jakich przypadkach produkt należy uznać za zafałszowany, a art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy odnosi się do sankcji jakie ustawodawca przewidział w przypadku wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego,

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł.

Oznacza to, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, Wojewódzki Inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1000 zł i nie może być wyższa niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary.

Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należy wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność i wielkość uzyskanych obrotów (art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).

Tak też uczynił M. Wojewódzki Inspektor JHARS, wydając decyzje z dnia [..] października 2012 r., znak: [...], wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 27 530,00 zł.

Organ I instancji oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia wskazał, że zakwestionowane zostały 2 partie przetworów mięsnych o łącznej masie 2200 kg i wartości 27 568 zł (netto).

Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu organ I instancji uwzględnił rodzaj i charakter naruszonego dobra, wskazując, że przetwory drobiowe należą do produktów powszechnie spożywanych, a nazwa produktu jest pierwszą informacja jaka dociera do konsumenta. W związku z powyższym podanie nazwy wprowadzającej w błąd, co do charakterystyki produktu uniemożliwia podjęcie świadomego wyboru, konsument nieświadomie mógł nabyć towar o właściwościach nieodpowiadających, tym jakich oczekiwał z uwagi na zastosowane nazewnictwo.

Biorąc pod uwagę rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości, łączną wielkość i wartość zakwestionowanych partii, oraz wagę naruszonych obowiązków w zakresie zapewnienia jakości handlowej produktu organy administracyjne prawidłowo uznały, iż szkodliwość czynu jest znaczna.

Przetwory z mięsa drobiowego należą do produktów powszechnie spożywanych przez konsumentów, a zatem biorąc pod uwagę wielkość i wartość partii (2200 kg i 27 568 zł) należy przyjąć, iż ilość potencjalnych konsumentów wprowadzonych w błąd jest znaczna.

Skarżąca jako profesjonalista w swojej dziedzinie powinna znać przepisy prawa oraz prowadzić należytą kontrolę informacji zawartych na opakowaniu tak, aby oznakowanie było zgodne z wymaganiami jakości handlowej i nie wprowadzało konsumenta w błąd. W niniejszej sprawie skarżąca naruszyła przepisy prawa żywnościowego w tym przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w zakresie oznakowania, dlatego został naruszony interes konsumenta w tym jego prawo do rzetelnej informacji o produkcie.

Pełnomocnik skarżącej kwestionował ustalenie organu, iż zakres naruszenia przepisów ustawy jest "wysoki" ze względu na znaczną masę i wartość partii, ponieważ postępowanie dotyczyło po jednej partii dwóch produktów, a więc niewielkiej ilości towaru.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że na ocenę zakresu naruszenia, nie tylko wpływa ilość i wielkość partii, ale także rodzaj i ilość naruszonych reguł, ponieważ na wagę naruszonych obowiązków wynikających z przepisów prawa żywnościowego ma wpływ także ilość potencjalnie wprowadzonych konsumentów w błąd.

W niniejszej sprawie zostały zakwestionowane dwie partie o łącznej masie 2200 kg i wartości 27 568 zł, a zatem ilość potencjalnych konsumentów jest znaczna.

Przy ocenie stopnia zawinienia, należy wskazać, że nazwy przedmiotowych produktów wprowadzają w błąd konsumenta co do charakterystyki produktu, skarżąca miała świadomość, iż element taki jak polędwica w przypadku drobiu nie istnieje, a określenie polędwicy w oznakowaniu stosowane jest jako nazwa zwyczajowa.

W związku z powyższym używanie nazw zwyczajowych zobowiązuje do stosowania ich w stosunku do produktów, do których się odnoszą. Producent dysponując pełną wiedzą na temat wprowadzanego do obrotu wyrobu, powinien dobrać nazwę produktu tak, aby nie wprowadzała ona w błąd konsumenta.

W niniejszej sprawie stopień zawinienia należało uznać za znaczny, ponieważ oznakowanie przedmiotowych produktów wprowadzało w błąd konsumenta co do charakterystyki wyrobów, przy czym należy podkreślić, że działanie skarżącej nie miało charakteru umyślnego, lecz było wynikiem braku dołożenia przez skarżącą należytej staranności w procesie oznakowania oraz wynikało z niedostatecznej znajomości obowiązujących przepisów prawa.

Producent odpowiada za znakowanie wprowadzanych do obrotu produktów, w związku z tym nie może być sytuacji, w której oznakowanie artykułów rolno-spożywczych wprowadza w błąd konsumenta. Ponadto jako profesjonalista w swojej dziedzinie działający na rynku spożywczym od wielu lat, powinien znać i właściwie stosować przepisy prawa żywnościowego.

Organ I instancji co prawda w zaskarżonej decyzji nie wskazał jednoznacznie, jaka jest ocena stopnia zawinienia, jednakże organ II instancji uzupełnił uzasadnienie rozstrzygnięcia w powyższym zakresie czyniąc zarzut skarżącej odnoszący się do tej kwestii niezasadnym.

Oceniając dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych organ I instancji wskazał, że ww. nieprawidłowości zostały stwierdzone w kontrolowanym podmiocie po raz pierwszy.

Zgodnie z pismem skarżącej z dnia [...].09.2012 r., wielkość przychodu netto za 2011 r. wyniosła: 1 376 507 047,71 zł.

Nieprawidłowe oznakowanie produktu wprowadzające w błąd konsumenta jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. W związku z czym organ I instancji słusznie wymierzył skarżącej karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno- spożywczych zafałszowanych, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, Organ I instancji wymierzył skarżącej karę w wysokości 27 530,00 zł.

W skardze skarżąca wskazała naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie na kontrolowany podmiot kary rażąco wygórowanej w stosunku do zarzucanego czynu i niewspółmiernej do stopnia naruszenia przepisów ustawy.

Wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 27 530,00 zł stanowiąca 99,9% wartości partii (27 568 zł), mieści się w przewidzianych ustawowo granicach, tj. w przedziale od 1000 zł do 137 650 704 zł.

Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej, że błędne oznakowanie nie wprowadza w błąd konsumentów, ponieważ tylko rzetelne i jasne oznakowanie dostarcza wszystkich informacji o produkcie. Wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego jest czynem o wysokim stopniu szkodliwości czynu, ponieważ narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji o produkcie. Skarżąca będąc profesjonalistą w swojej dziedzinie zobowiązana jest do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa żywnościowego i dochowania należytej staranności w zakresie oznakowania wprowadzanych artykułów. Organ I instancji prawidłowo ocenił zakres naruszenia jako znaczny, ponieważ zostały naruszone przepisy prawa żywnościowego w zakresie oznakowania, mające wpływ na wybór produktu zgodnie z założonymi oczekiwaniami konsumenta.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS wysokość wymierzonej kary jest adekwatna do popełnionego czynu i stanowi dla zobowiązanego podmiotu odczuwalną dolegliwość, pozostającą jednocześnie w jego możliwościach finansowych. Ponadto kara pieniężna w wysokości 27 530 zł stanowiąca 99,9 % wartości zakwestionowanych partii i 0,002 % przychodu skarżącej za 2011 r., nie jest karą wygórowaną. Pogląd ten, zdaniem Sądu, zasługuje na aprobatę.

Nie można również zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż wymierzona kara jest rażąco wygórowana i niezasadna z uwagi na to, iż jest ona 5 razy wyższa od średniej z nałożonych kar pieniężnych na producentów przetworów mięsnych w 2011 r., ponieważ każda sprawa jest inna w związku z tym rozpatrywana jest indywidualnie. Na wysokość kary mają wpływ stwierdzone nieprawidłowości oraz ocena stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności i wielkość uzyskanych obrotów, a nie średnia z kar nałożonych na przetwórców mięsa. Porównywanie tych dwóch wielkości nie daje miarodajnych wyników.

Należy podkreślić, że kara pieniężna, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jest sankcją administracyjną, którą organ kontrolny jest zobowiązany zastosować w każdym przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu zafałszowanego,

Zaznaczenia również wymaga, iż stosownie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 16.02.2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2438/10 "samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary, Nic ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nic przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot (..,), wprowadzał do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną".

Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na spółkę obowiązku w postaci nakazania stosowania nazw zgodnych z przepisami prawa w trybie zaleceń pokontrolnych, podczas gdy organ był zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z powyższym skarżąca została pozbawiona możliwości weryfikacji zalecenia w drodze odwołania- a takie działanie organu stanowi rażące naruszenie prawa.

Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zobowiązuje wojewódzkiego inspektora do wydania zaleceń pokontrolnych, w których wzywa kontrolowanego do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.

A zatem w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo wydał zalecenia pokontrolne i zobowiązał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości, poprzez stosowanie nazw zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa.

W postępowaniu organów administracyjnych nie doszło również do naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 8 k.p.a., ponieważ Wojewódzki Inspektor JHARS może, ale nie musi wydać decyzji na podstawie art. 29. ust. 1, ponadto wydanie takiej decyzji nie zwalnia od wydania decyzji przewidzianej w art. 40a ust. 1.

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, w przypadku stwierdzenia, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną.

W niniejszej sprawie organ po stwierdzeniu nieprawidłowości w wyniku kontroli, wszczął [...] sierpnia 2012 r. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Skarżąca miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, z którego skorzystała.

Nie można zatem mówić o naruszeniu powyższych przepisów, skoro skarżąca miała możliwość na etapie prowadzonego postępowania wyjaśnić kwestie zafałszowania przedmiotowych produktów oraz kwestionować spełnienie przesłanki do nałożenia kary pieniężnej jaką jest wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego.

Przepis art. 138 k.p.a. przyznaje więc organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest podjęcie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.). Jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z .rozstrzygnięciem organu I instancji, stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę (por. wyrok z dnia 15 sierpnia 1985 r. sygn. akt III SA 730/85). Gdy zatem organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji należy przyjąć, że w szczególności utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie (osnowę), sformułowane przez organ I instancji.

Organ odwoławczy – mając powyższe na względzie- zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy końcowo stwierdzić, iż Główny Inspektor JHARS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposób pełny odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dokonał oceny zgromadzonego materiału oraz przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Należy również wskazać, że skarżąca miała zapewnione prawo czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, z którego skorzystała.

Z powyższych względów, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.