Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2143/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 89 ust. 1, art. 24, art. 26, art. 27
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2015 roku do Urzędu Patentowego - Departamentu Orzecznictwa został wniesiony przez O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosek o unieważnienie patentu o nr [...] na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego" udzielonego na rzecz R. T. zam. R. Wnioskodawca jako podstawę unieważnienia patentu wskazuje art. 89 ust. 1 ustawy p.w.p. zgodnie z którym patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Wnioskodawca jako podstawę prawną żądania unieważnienia przedmiotowego patentu wskazał przepisy art. 24, 26, 27 i 33 ust. 1 i 3 ustawy p.w.p.

We wniosku w pierwszej kolejności wnioskodawca wskazał, że w dniu 3.04.2013 roku otrzymał pismo, w którym uprawniony powołując się patent [...] stwierdza, że nawozy oferowane przez wnioskodawcę wkraczają w zakres tegoż patentu i w związku z tym wzywa do zaprzestania produkcji, używania, oferowania

i wprowadzania do obrotu granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego. Wnioskodawca wskazał, że w związku ze stawianymi zarzutami udzielił uprawnionemu wyczerpującej odpowiedzi w kwestii rzekomego naruszenia praw z patentu [...] lecz pismo to pozostało bez odpowiedzi. Dalsza korespondencja prowadzona pomiędzy stronami nie doprowadziła do wycofania stawianych przez uprawnionego zarzutów.

Mając na względzie powyższe wnioskodawca stwierdził, że ma interes prawny w unieważnieniu patentu [...], ponieważ uprawniony skierował przeciwko niemu pismo, w którym domaga się zaprzestania produkcji, używania, oferowania

i wprowadzania do obrotu granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego. Podkreśla również, iż zarzuty o zbliżonej treści uprawniony skierował także do niektórych dystrybutorów produktów wnioskodawcy co powoduje, że znalazł się on w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności w działalności gospodarczej. Zdaniem wnioskodawcy należy zatem podstawy materialno-prawnej wniosku upatrywać w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

i pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to

w sytuacji gdy podmiot uprawniony podejmuje środki mogące w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnione jest przyjęcie, iż strona pozwana czyli wnioskodawca będący odbiorcą pism od uprawnionego o rzekomych naruszeniach ma interes prawny w postępowaniu o unieważnieniu przedmiotowego patentu. Zdaniem wnioskodawcy już sam fakt zagrożenia podniesienia roszczeń dotyczących naruszenia patentu stanowi naruszenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

Ponadto wnioskodawca we wniosku o unieważnienie patentu wskazał na niejasną terminologię komponentów wymienionych w treści opisu [...]. Dotyczy to takich określeń takich jak granulowany nawóz wapniowo-magnezowy, urobek wapno/wapń z zawartością magnezu i wapno magnezowe. Zdanie wnioskodawcy w kwestii określenia granulowanego nawozu wapniowo- magnezowego sporny opis nie precyzuje żadnych cech charakteryzujących nawóz otrzymany według spornego patentu. Dotyczy to rozmiaru jak i składu granulek. Sporny patent nie ujawnia także żadnych danych doświadczalnych, na podstawie których można byłoby uzyskać potrzebne informacje odnośnie rozmiaru i składu granulek i podkreśla, że dwie przykładowe dane określające stężenie MgO i CaO są do tego celu niewystarczające.

W dalszej kolejności wnioskodawca we wniosku podniósł kwestię braku przemysłowej stosowalności, która jest ściśle powiązana z brakiem dostatecznego ujawnienia wynalazku. Porównanie spornego patentu z wiedzą ze stanu techniki wskazuje na szczątkowy charakter opisu procedury realizacji sposobu objętego spornym patentem i wskazuje na pominięcie wielu istotnych informacji o koniecznych czynnościach technologicznych takich jak;

- brak informacji na temat wody lub innego czynnika zwilżającego niezbędnego do prowadzenia granulacji przez otaczanie,

- brak informacji na temat strumieni powstających w wyniku segregacji (sortowania) wysuszonego granulatu,

- bardzo skąpe informacje odnośnie surowców stosowanych w chronionym sposobie i o produkcie uzyskanym w wyniku realizacji tego sposobu

- brak jakichkolwiek danych odnośnie parametrów procesowych prowadzonego sposobu,

- niepełne informacje odnośnie urządzeń stosowanych w chronionym sposobie

- liczne, niejasne określenia i terminy obecne w treści zastrzeżeń i opisu wynalazku.

W oparciu o materiały dowodowe wymienione we wniosku wnioskodawca wykazał, że informacje dotyczące prowadzenia procesu granulacji w maszynach granulujących są znane i należą do ogólnej wiedzy dostępnej dla znawcy. Typowe

i najczęściej spotykane czynności stosowane w celu uzyskania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego, jak i innych wyrobów granulowanych obejmują; mieszanie surowców, mieszanie i nadawanie surowców głównych i pomocniczych, granulację, suszenie, klasyfikację, rozdrabnianie nadziarna oraz zawrót podziarna i rozdrobnionego nadziarna, chłodzenie i ewentualne kondycjonowanie produktu, oczyszczanie gazów odlotowych i zagospodarowanie strumieni z oczyszczania gazów.

W oparciu o materiały dowodowe wnioskodawca wykazał, że zarówno zastrzeżenie patentowe jak i opis wynalazku nieprecyzyjnie i w sposób niepełny ujawniają informacje dotyczące stosowanych w spornym sposobie surowców czyli urobku, materiału wiążącego, wapna magnezowego. Brak jest w spornym patencie informacji odnośnie składu chemicznego i postaci fizycznej uzyskanego nawozu, poza określeniem, że jest to granulat o strukturze kulistej. Brak jest również ujawnienia pełnego składu ilościowego nawozu bowiem Uprawniony ograniczył się do wskazaniem jedynie przykładowych zawartości MgO i CaO w przebadanej próbce. Wnioskodawca podkreśla we wniosku, że w związku z tym, że w spornym patencie brak jest ujawnienia kluczowych parametrów procesu granulacji, znawca nie ma możliwości urzeczywistnienia sposobu bez prowadzenia kosztownych

i czasochłonnych eksperymentów. Reasumując Wnioskodawca stoi na stanowisku, że na podstawie tak skąpego i wybrakowanego opisu patentowego, znawca byłby zmuszony do ustalenia dodatkowych etapów sposobu koniecznych do urzeczywistnienia sposobu według spornego patentu oraz byłby zmuszony do przeprowadzenia prac doświadczalnych mających na celu;

- ustalenie ilości, rodzaju i postaci surowców,

- określenie dodatkowych nie wymienionych w spornym patencie reagentów i środków technicznych,

- ustalenie parametrów procesowych poszczególnych etapów tego sposobu,

- określenie jakie urządzenia należy wykorzystać i w jaki sposób mają być połączone między sobą.

Wnioskodawca we wniosku podkreślił, że ze względu na nieprecyzyjne ujawnienie nawozu uzyskanego sposobem według spornego patentu weryfikacja sposobu i produktu uzyskanego w wyniku jego realizacji, na przykład w trakcie postępowania o naruszenie patentu, jest bardzo utrudniona lub nawet nie możliwa. Weryfikacja taka dodatkowo, zdaniem Wnioskodawcy jest utrudniona ze względu na zastosowane w treści spornego opisu patentowego nieprecyzyjnych i nietechnicznych wymagających dodatkowej interpretacji określeń jak "urobek", "drobna struktura" "odpowiednia porcja" i inne wskazane we wniosku określenia, których znaczenie jest bardzo szerokie. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wskazane powyżej okoliczności potwierdzają, że zakres ujawnienia dokonanego w spornym opisie jest niedostateczny aby znawca mógł urzeczywistnić wynalazek zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy p.w.p. co w konsekwencji przesądza o braku spełnienia przez patent [...] ustawowej przesłanki zdolności patentowej określonej w art. 27 p.w.p.

W dalszej części wniosku o unieważnienie patentu wnioskodawca podnosi zarzut braku nieoczywistości sposobu objętego spornym patentem. Stoi na stanowisku, że zestaw cech technicznych wskazanych w zastrzeżeniu stanowi połączenie środków technicznych znanych ze stanu techniki i stosowanych w celach analogicznych jak w patencie [...].

Uprawniony odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy zawartych we wniosku dotyczących merytorycznych zarzutów związanych z naruszeniem przez wnioskodawcę patentu [...], które były stawiane w związku z działaniami uprawnionego o naruszenie jego patentu podkreślił, że nie miał możliwości stwierdzenia jaką metodą wnioskodawca produkuje oferowany na rynku nawóz

i dokonał oceny jedynie poprzez produkt czyli nawóz, który ta firma rozpowszechnia na rynku, korzystając z prawnego domniemania. Uprawniony stoi na stanowisku, że gdyby wnioskodawca podał dokładnie i przekonująco w jaki sposób produkuje swój produkt, być może interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie patentu byłby niezasadny. Uprawniony podkreślił także, że obszerna korespondencja prowadzona pomiędzy stronami tego postępowania nie wyjaśniła jaką metodą wnioskodawca produkuje swój nawóz. Pozostała zatem uzasadniona wątpliwość, iż wnioskodawca rzeczywiście narusza patent [...].

Jeżeli wnioskodawca produkuje nawóz sposobem według przedmiotowego patentu, to zachodzi po jego stronie interes prawny w jego unieważnieniu, jeżeli natomiast tak nie jest interes prawny po stronie wnioskodawcy nie występuje. Uprawniony deklaruje, że w przypadku gdy wnioskodawca wykaże, że nie produkuje nawozu sposobem według spornego patentu to wycofa on swoje stwierdzenia o naruszenie patentu. Uprawniony podkreślił, że jego działania mają poparcie w art. 64 pkt 2 ustawy p.w.p. i w myśl tego art. korzysta on z zasady domniemania. Mając zatem na względzie stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku podkreśla, że korzystał z możliwości kierowania wezwań do wszelkich podmiotów, które w jego ocenie naruszają patent [...] w oparciu o wyżej wskazany art. 64 ustawy pwp. Kierując natomiast wezwania zaprzestania naruszania patentu [...] do podmiotów wymienionych we wniosku o unieważnienie uprawniony stwierdził, że nie miał wiedzy na temat ich powiązań z wnioskodawcą. Zdaniem uprawnionego przytaczanie przez wnioskodawcę wezwań kierowanych przez niego do innych podmiotów jest działaniem mającym na celu jego dyskredytację w oczach Urzędu i nie dowodzi istnieniu konkretnego interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.

Zdaniem uprawnionego żaden z dowodów przytoczonych we wniosku

o unieważnienie patentu nie ujawnia istoty spornego patentu ani nie jest z nim tożsamy. Uprawniony podkreśla, że istotą przedmiotowego patentu jest sposób granulacji, wcześniej nie stosowany nigdzie, który polega na granulacji w oddzielnym bębnie maszyny granulacyjnej dla przygotowanej wcześniej mieszaniny węglanu wapnia z zawartością magnezu z dozowanym gipsem. Wyjaśnia, że węglan wapnia z zawartością magnezu oraz gips, użyte w spornym patencie są dostępne do nabycia w obrocie gospodarczym na rynku, a zatem ich skład jest oczywisty i nie wymaga wysiłku twórczego aby go uzyskać. Uprawniony podkreśla, że już z treści samego wniosku wynika, że wnioskodawca doskonale rozumie terminologię produktów wymienionych w spornym patencie którą pomimo to kwestionuje jako niejasną i wskazuje, że produkty wymienione w opisie [...] dopuszczono do obrotu, a więc dla znawcy oczywistym jest, że stosowane w spornym patencie wapno spełnia kryteria frakcji i wilgotności. Uprawniony w odpowiedzi na wniosek podnosi, że metoda granulacji według spornego patentu jest nowa i nie była wcześniej stosowana. Polega na tym, że składniki granulowane są właśnie w bębnie maszyny granulacyjnej. Proces przebiega w jej wnętrzu w trzech etapach. Zdaniem uprawnionego we wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodach będących opisami patentowymi nie ma informacji o granulacji w bębnie maszyny granulującej jak i nie ma informacji o bębnie maszyny granulacyjnej takiej jak w spornym patencie. Uprawniony wskazuje, że efektem zastosowania bębna maszyny granulacyjnej w spornym patencie jest to, że dochodzi się do uformowania granulek nawozu wapniowo-magnezowego poprzez otulanie granulek (otaczanie) ich kolejnymi warstwami. Całość procesu granulacji z suszeniem i sortowaniem może odbywać się w jednej maszynie czyli bębnie maszyny granulującej bez odrębnych urządzeń,

a więc granulatora, suszarni i sortownika. Uprawniony podkreśla, że wnioskodawca we wniosku o unieważnienie sam przyznaje, że zgodnie z ogólną wiedzą dostępną dla znawcy w tej dziedzinie techniki przy prowadzeniu procesu granulacji niezbędne jest zastosowanie czynnika zwilżającego czyli wody. Znawca zatem wie, że aby granulat się zbrylił konieczne jest dodanie wody. Dodatkowo uprawniony stoi na stanowisku, że wymieniony w spornym patencie etap suszenia stanowi dla znawcy wskazówką na zastosowanie wody w procesie zbrylania.

W odpowiedzi na wniosek uprawniony w oparciu o poradnik wynalazcy (przytaczając jego odpowiednie fragmenty) wskazuje, na możliwości uzyskania ochrony na wytwór przez sposób jego wytwarzania czyli "produkt przez sposób" i w związku z tym stoi na stanowisku - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy - iż ogólne sformułowania zawarte w treści spornego patentu są prawnie dopuszczalne i nie stanowią wady opisu lecz zapewniają szerszy zakres ochrony niż w przypadku gdyby każda cecha została ściśle sprecyzowana. Uprawniony stoi na stanowisku, że za potwierdzeniem dostatecznego ujawnienia wynalazku przemawia już sam wniosek o unieważnienie przedmiotowego patentu, którego analiza potwierdza, że pełnomocnik wnioskodawcy doskonale rozumie sporny patent i zastosowaną w nich nomenklaturę. Zatem analiza wniosku o unieważnienie dowodzi, że patent jest zrozumiały dla wnioskodawcy, a zatem i dla innych podmiotów z branży, co czyni zarzut zbyt szerokiego zakresu ochrony patentu [...] za niezasadny. Uprawniony dodatkowo na tę okoliczność wskazuje, że sporny patent zyskał dużą popularność i zainteresowanie po jego ujawnieniu w formie zgłoszenia. Jednocześnie podkreśla, że odnotował wiele przypadków naruszenia patentu i zawarł trzy umowy licencyjne ze znawcami z branży, który nie mieli wątpliwości w jaki sposób go realizować co dowodzi, że został on ujawniony w sposób wystarczający. Fakt ten znajduje potwierdzenie w dokumentacji UPRP. Uprawniony ponownie wyjaśnia, że w sposobie według przedmiotowego patentu surowiec o określonym składzie chemicznym i wilgotności, dostarczany jest transporterem do bębna maszyny granulującej. Na ten transporter dostarczany jest materiał wiążący w postaci gipsu. W bębnie maszyny granulującej odbywa się wstępna granulacja. Maszyna granulująca wprowadza w ruch cząsteczki wapnia w taki sposób, iż następuje toczenie cząsteczek na skutek czego otulają się one kolejnymi frakcjami wapnia zwiększając swoją objętość do żądanej wielkości. Uprawniony podnosi, iż pierwotne w zgłoszeniu określono ten proces jako "metoda otaczakowa" i jego zdaniem nie ma takiego rozwiązania w stanie techniki przed datą zgłoszenia spornego patentu. Przytoczone we wniosku patenty i dokumenty zdaniem Uprawnionego nie dowodzą aby było inaczej, ponieważ w znacznej mierze dotyczą one składu nawozów lub tylko pewnych nieistotnych elementów przedmiotowego patentu. Uprawniony podnosi, że nikt przed nim nie używał bębna maszyny granulującej w celu wytworzenia granulek wapnia tworzącego nawóz wapniowo- nawozowy poprzez toczenie cząsteczek w trzech etapach w bębnie maszyny granulującej metodą ścierania, mieszania, zgniatania. Możliwość przemysłowego zastosowania sposobu według spornego patentu jest oczywista, ponieważ zarówno uprawniony jak i jego licencjobiorcy stosowali w rolnictwie nawóz wytworzony sposobem według patentu [...].

Uprawniony mając na względzie dołączoną do wniosku opinię Instytutu Nawozów Sztucznych w P. wnosi o jej oddalenie ze względów formalnych, merytorycznych i faktycznych, które dyskwalifikują jej wartość dowodową. Na tę okoliczność podaje argumenty dotyczące wyłączenia powyższej opinii jako materiału dowodowego ze względu na to, że Instytut może być obiektywnie zainteresowany unieważnieniem lub zdyskredytowaniem patentu [...]. Uprawniony jako kontra opinię do opinii Instytutu przedłożył opinię niezależnego rzecznika patentowego J. U. przedstawiającą analizę porównawczą patentu [...] do przedmiotowego patentu. Opinia ta zdaniem uprawnionego podkreśla nowość, poziom wynalazczy i zdolność do przemysłowego stosowania jego patentu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2017 r. sprawy z wniosku O. Sp. z o. o. z siedzibą w W., Polska o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego" nr [...] udzielonego na rzecz R. T. na podstawie art. 89 ust 1 w związku z art.315 ust. 1 i 3, ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.) oraz art. 24

i 27 ww. ustawy oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust 2 ustawy p.w.p. unieważnił patent na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego" nr [...] oraz przyznał O. Sp. z o. o. z siedzibą w W. od R. T. zam. R. kwotę

w wysokości 2600 złotych (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, ze zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Z treści ww. przepisu wynika, iż wstępnym warunkiem badania zasadności wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek jest ustalenie czy wniosek ten pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia.

Kolegium Orzekające uznało, że Wnioskodawca jako producent nawozów ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Sporne prawo prowadzi bowiem do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej, przy czym strony są konkurentami na rynku nawozów.

Uprawniony ze spornego prawa wyłącznego wezwał bowiem wnioskodawcę pod groźbą wystąpienia na drogę sądową do zaniechania produkcji, używania, oferowania, wprowadzania do obrotu granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego. Zatem zagwarantowanie pewności w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, którą każdy może wykonywać na zasadzie wolności i zgodności z prawem w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP - uzasadnia ten interes prawny. Wycofywanie się przez uprawnionego że swoich żądań dopiero w trakcie niniejszego postępowania w dalszym ciągu stwarza stan niepewności w zakresie prowadzonej przez wnioskodawcę działalności, którą to gwarantują przepisy art. 20 i 22 Konstytucji RP. Spór między stronami nie zakończył się jakąkolwiek ugodą czy też wyrokiem sądowym. Wnioskodawca posiada realny, aktualny, bezpośredni i konkretny interes prawny. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny interes prawny ma m. in. "konkurent uprawnionego z patentu, który chce wytwarzać takie przedmioty lub taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym" (komentarz do prawa wynalazczego, Warszawa 1990, str.315- S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek), "osoba, która jest zainteresowana przemysłowym stosowaniem wynalazku, o którym sądzi, że nie powinien zostać opatentowany".

Zatem jeżeli Wnioskodawca produkuje i wprowadza do obrotu gospodarczego nawóz, który zdaniem uprawnionego narusza jego prawo to sporny patent prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, a sytuacja w jakiej znalazł się Wnioskodawca uzasadnia jego interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania, który można wywieźć z cytowanych powyżej przepisów prawa.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Kolegium Orzekające uznało, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca jako podstawę prawną żądania unieważnienia przedmiotowego patentu wskazał art. 24, art. 26, art. 27oraz 33 ust. 1 i 3 ustawy p.w.p.

Kolegium Orzekające przy rozpatrywaniu zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę na podstawie wszystkich materiałów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy uznało, argumenty wnioskodawcy, że sporny patent nie spełnia wymogu art. 27 ustawy p.w.p.

Przedmiotowe rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym spornego patentu w wersji pierwotnej opisu dotyczy przedmiotu określonego jako: sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego i charakteryzuje się tym że;

- do maszyny granulującej dostarczany jest za pomocą transportera urobek,

w postaci wapnia z zawartością magnezu,

- na ten sam transporter za pomocą dozownika dostarczany jest materiał wiążący

w postaci gipsu,

- po czym cała masa dostarczana jest do bębna maszyny granulującej gdzie proces granulacji jest podzielony na trzy etapy;

1- w pierwszym etapie zachodzi dokładne wymieszanie składników,

2- w drugim etapie przebiega wstępna granulacja

3- w trzecim etapie do wstępnie zgranulowanego nawozu dostarcza się wapna magnezowego o bardzo drobnej strukturze i wytwarza się granulat o strukturze kulistej, który następnie suszy się i sortuje.

Organ wskazał, że zgodnie z przedrukowaną wersją opisu patentowego sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego według zastrzeżenia niezależnego charakteryzuje się tym, że:

- do maszyny granulującej dostarczany jest za pomocą transportera urobek w postaci wapna z zawartością magnezu,

- dalej na ten sam transporter za pomocą dozownika dostarczany jest materiał wiążący w postaci gipsu,

- po czym cała masa dostarczana jest do bębna maszyny granulującej gdzie proces granulacji metodą otaczakową przebiega w trzech etapach;

1- w pierwszym etapie zachodzi dokładne wymieszanie składników,

2- w drugim etapie przebiega wstępna granulacja

3- w trzecim etapie do wstępnie zgranulowanego nawozu dostarcza się wapna magnezowego o bardzo drobnej strukturze i wytwarza się granulat o strukturze kulistej, który następnie suszy się i sortuje.

Jak wynika z porównania zakresu żądanej ochrony obu wyżej przytoczonych wersji zastrzeżeń poza korektą określenia "wapnia" jako "wapna" do części poznamiennej zastrzeżenia stanowiącego żądany zakres ochrony wprowadzono określenie granulacji jako "metodą otaczakową". Powyższe zmiany zostały dokonane już na etapie niniejszego postępowania (pismo Uprawnionego z dnia 17.09.2015 roku, tom II, karta 675).

Kolegium Orzekające uznało argumenty wnioskodawcy, że sporny wynalazek nie spełniał w dacie zgłoszenia wymogu przemysłowego stosowania, ponieważ

w udzielonym patencie nie ujawniono cech technicznych sposobu pozwalających na jego powtarzalne odtwarzanie. Sposób winien być przedstawiony jako szereg, konkretnych, kolejno wykonywanych czynności scharakteryzowanych parametrami i środkami technicznymi (surowcami) stosowanymi w określonych ilościach w wyniku realizacji których uzyskuje się w sposób powtarzalny określony produkt.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Kolegium Orzekającego, wnioskodawca trafnie wskazuje na niekompletny charakter opisu spornego patentu oraz na pominięcie istotnych informacji dotyczących sposobu wytwarzania nawozu wapniowo- magnezowego do których należą;

- skąpe informacje odnośnie stosowanych surowców w chronionym sposobie jak

i o produkcie uzyskanym w wyniku realizacji tego sposobu,

- brak informacji na temat dodatku wody lub innego czynnika zwilżającego niezbędnego do prowadzenia granulacji przez otaczanie,

- brak informacji na temat strumieni powstających w wyniku segregacji (sortowania) wysuszonego granulatu,

- brak danych odnośnie parametrów procesowych prowadzonego sposobu,

- niepełne informacje odnośnie urządzeń stosowanych w chronionym sposobie

- niejasne określenia i terminy obecne w treści zastrzeżenia i opisu wynalazku.

Kolegium Orzekające mając na względzie dane ujawnione w opisie spornego patentu podzieliło stanowisko wnioskodawcy, że uprawniony w opisie,

w zastrzeżeniu, a przede wszystkim w przykładzie wykonania nie dokonał wykładni surowców stosowanych w sposobie poprzez podanie ich charakterystyki fizyko-chemicznej to jest ich składu jakościowo-ilościowego oraz ich formy fizycznej jak

np. rozmiarów, wilgotności. Zatem należy uznać, że określenia stosowanych surowców jako "urobku w postaci wapna z zawartością magnezu" (w pierwotnej redakcji było urobek w postaci wapnia z zawartością magnezu), i wapna magnezowego jak wskazuje wnioskodawca są nieprecyzyjne, ze względu na to iż mogą to być dowolne surowce o dowolnym składzie jak i mogą to być mieszaniny dowolnych związków.

Zdaniem Kolegium przyjmując jako bazę udokumentowane w przykładzie ilości zawartości w nawozie MgO i CaO (odpowiedni 16,32% i 32,25% czyli w sumie 48,57%) nie można dojść do ilości stosowania surowców wyjściowych i do ich składu np. urobku z określoną zawartością magnezu jak również do ich formy fizycznej

w postaci ich rozmiaru (co ma miejsce w przypadku np. urobku i wapna magnezowego o bardzo drobnej strukturze) czy też do ich wilgotności (co ma miejsce w przypadku np. gipsu) uzyskując przy tym powtarzalność rezultatu stosowania wynalazku. Kolegium zauważyło, iż uprawniony w toku toczącego się postępowania nie podjął próby wykazania na podstawie konkretnych danych, że surowce i ilość ich stosowania w sposobie według spornego patentu są określone w sposób jednoznaczny i precyzyjny i tak zdefiniowane prowadzą w konsekwencji do uzyskania granulowanego nawozu udokumentowanego w przykładzie. Uprawniony w toku postępowania nie podjął próby wykazania, że wychodząc z udokumentowanej w spornym patencie zawartości w nawozie MgO i CaO, która stanowi zaledwie 48,57% (ze 100% składu nawozu) bez przeprowadzenia prac doświadczalnych - jak słusznie wskazuje Wnioskodawca - można dojść do surowców wyjściowych, ich ilości i formy ich stosowania jak i do postaci i wielkości granul uzyskanego nawozu, które nie są analogicznie określone w spornym patencie. Zgodnie z przykładem granule określone są jedynie jako "o regularnych kształtach" natomiast zgodnie z zastrzeżeniem określone są jedynie jako "o strukturze kulistej".

Zdaniem Kolegium, sporny patent nie precyzuje żadnych cech charakteryzujących otrzymany nawóz pod względem jego rozmiaru i pełnego składu granulek. Kolegium w oparciu o dane ujawnione w przykładzie wykonania podziela stanowisko Wnioskodawcy, że dwie przykładowe dane określające zawartość procentową CaO i MgO w nawozie są niewystarczające do określenia rozmiaru i pełnego 100% składu granul nawozu jak i do określenia ich konkretnej struktury.

Zdaniem Kolegium bezsporny pozostaje również fakt, że przedmiotowy patent nie zawiera żadnych danych doświadczalnych na podstawie, których można byłoby uzyskać potrzebne informacje odnośnie charakterystyki fizyko-chemicznej granulek nawozu wytworzonego sposobem według spornego patentu.

Zdaniem Kolegium niejasne pozostają wyjaśnienia uprawnionego dotyczące stosowanego w sposobie materiału wiążącego w postaci gipsu i powiązania jego wilgotności - jako niezbędnego czynnika w procesie granulacji - ze wskazanym przez Wnioskodawcę brakiem zastosowania w sposobie wody jako czynnika zwilżającego. Kolegium pragnie podkreślić, że bezspornie w opisie spornego patentu brak jest informacji na temat stosowania wody jako czynnika zwilżającego niezbędnego do realizacji procesu granulacji, brak jest również informacji na temat wilgotności materiału wiążącego w postaci gipsu oraz brak jest powiązania i danych doświadczalnych mających na celu powiązanie procesu granulacji z wilgotnością stosowanego wapna i zastosowaniem wody jako czynnika zwilżającego.

Kolegium mając na uwadze wymóg zupełności i należytego ujawnienia wynalazku jako przesłanki stosowalności przemysłowej wynalazku, w kontekście przedmiotowej sprawy nie podziela stanowiska uprawnionego, przedstawionego w oparciu o cytat z Poradnika wynalazcy "iż ogólne sformułowania zawarte w treści spornego patentu są prawnie dopuszczalne i nie stanowią wady opisu lecz zapewniają szerszy zakres ochrony", ponieważ sam Uprawniony w piśmie z dnia 24.06.2015 roku (tom I, karta 309) podaje, że w sposobie według spornego patentu surowiec o określonym składzie chemicznym i wilgotności dostarczany jest transporterem do bębna maszyny granulującej". Powyższe twierdzenie uprawnionego nie znajduje poparcia w kontekście danych ujawnionych w opisie spornego patentu, dotyczących stosowanych w sposobie surowców, ponieważ (co zostało już podniesione przez Kolegium wyżej) ani urobek wapnia z zawartością magnezu (nieokreśloną jaką) ani wapno magnezowe jak i gips nie są scharakteryzowane zarówno ilością ich stosowania jak i składem chemicznym ani wilgotnością.

Kolegium nie podzieliło argumentów uprawnionego dotyczących samego przebiegu procesu granulacji w bębnie maszyny granulującej, a mianowicie, że "w bębnie maszyny granulującej odbywa się wstępna granulacja. Maszyna granulująca wprowadza w ruch cząsteczki wapna w taki sposób, iż następuje toczenie cząsteczek na skutek czego otulają się one kolejnymi frakcjami wapna zwiększając swoją objętość do żądanej wielkości", ponieważ zdaniem Kolegium sporny patent nie ujawnia żadnych danych dotyczących rozmiaru wytwarzanych granul, ze wskazaniem ich zakresu użytecznego. Sporny patent wspomina jedynie o konieczności sortowania uzyskanego granulatu, nie podając informacji na temat strumieni opuszczających urządzenie do sortowania wysuszonego granulatu. Opis nie zawiera informacji na temat przebiegu sortowania granul o "żądanej wielkości".

Organ zauważył, że fakt stosowania suszarni wyklucza jak wskazuje uprawniony możliwość realizacji granulacji suszenia i sortowania w jednej maszynie. Przebieg granulacji obok parametrów procesowych i właściwości surowców poddawanych granulacji zależy od konstrukcji granulatora, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że proces granulacji w sposobie według spornego patentu jest podzielony na trzy etapy realizowane w jednym urządzenia, w bębnie maszyny granulującej, tak więc konstrukcja bębna stanowi istotną cechę dla przebiegu realizacji każdego etapu granulacji jak i suszenia oraz sortowania. Niepełne i bardzo ogólne informacje odnośnie urządzeń stosowanych w sposobie według spornego patentu wskazują na brak powiązania poszczególnych etapów wytwarzania nawozu ze sobą z uwzględnieniem parametrów w jakich się te etapy realizuje.

Dodatkowo organ zauważył, że przykład wykonania nie dokumentuje sposobu zgodnie z danymi ujawnionymi w treści zastrzeżenia bowiem pomija transporter. W przykładzie jest wskazana suszarnia, a w zastrzeżeniu wspomniany jest bardzo ogólnie proces suszenia i segregacji, bez suszarni jako urządzenia. Należy zatem zdaniem Kolegium uznać za zasadny zarzut wnioskodawcy dotyczący niedostatecznego ujawnienia sposobu zarówno w opisie jak i w zastrzeżeniu.

Kolegium mając na uwadze argument wnioskodawcy, że do typowych

i najczęściej spotykanych czynności stosowanych w celu uzyskania granulowanych nawozów należą; mieszanie, mieszanie i nadawanie surowców głównych

i pomocniczych, suszenie oraz klasyfikacja nie podziela stanowiska uprawnionego podnoszonego w kolejnych pismach dotyczącego zastosowania w sposobie według spornego patentu metody granulacji określonej jako "metoda otaczakowa".

Organ wskazał, że jak wynika z analizy pierwotnego opisu patentu [...] opis ten, w szczególności przykład wykonania nie zawiera żadnej informacji ani sugestii wskazującej na prowadzenie granulacji właśnie "metodą otaczakową". Kolegium w tym miejscu podkreśla, że zgodnie z wyżej przytoczonym art. 33.1 ustawy p.w.p. - wskazanym także przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie - oraz zgodnie z § 6 ust. 1 pkt. 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.09.2001 roku opis winien zawierać co najmniej jeden szczegółowy przykład realizacji wynalazku objętego zgłoszeniem. Zatem zdaniem Kolegium z przykładu realizacji (który jest obligatoryjny] winna w sposób konkretny i jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynikać metoda granulacji np. "otaczakowa" nawet jeśli nie została ona nazwana. Zdaniem Kolegium tej metody granulacji nie można wywieść z treści całego opisu spornego patentu. Mając natomiast na względzie argumenty Uprawnionego dotyczące granulacji "metodą otaczakową" odsyłające do przebiegu postępowania zgłoszeniowego zakończonego w konsekwencji udzieleniem praw wyłącznych oraz odwoływanie się Uprawnionego do zgromadzonego w tym postępowaniu materiału zawierającego jego wyjaśnienia, Kolegium analogicznie jak Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż należy uznać je za bezzasadne ze względu na odrębności postępowania spornego od przebiegu postępowania zgłoszeniowego. Zdaniem Kolegium przytoczenie przez Uprawnionego tytułu ze zgłoszenia pierwotnego przedmiotowego patentu w brzmieniu "Granulacja nawozu metodą otaczakową z użyciem spoiwa jakim jest produkt oznaczony kodem 26.53.10-00.00" nie stanowi podstaw do stwierdzenia na podstawie danych ujawnionych w spornym patencie, że granulacja realizowana jest właśnie metodą otaczakową, ponieważ w opisie spornego patentu brak jest informacji o takiej metodzie.

Kolegium Orzekające mając na względzie wszystkie argumenty uprawnionego podniesione w toku postępowania w kwestii podniesionego przez wnioskodawcę braku przemysłowej stosowalności stoi na stanowisku, że na podstawie danych ujawnionych w przedmiotowym patencie nie ma możliwości jednoznacznego stwierdzenia, że granulacja ta realizowana jest "metodą otaczakową". Informacje dotyczące granulacji w przykładzie wykonania spornego patentu są bardzo ogólne i szeroko określone, jak wynika z opisu i zamieszczonego przykładu wykonania oraz z zastrzeżenia proces granulacji realizowany jest w bardzo ogólnie określonym "bębnie maszyny granulującej". Opis spornego patentu nie ujawnia żadnych innych danych charakteryzujących tę maszynę, w szczególności informacji dotyczących konstrukcji bębna jak również nie ujawnia żadnych parametrów jego pracy w ścisłym powiązaniu z kolejnymi trzema etapami prowadzenia granulacji. Opis spornego patentu, a w szczególności przykład i zastrzeżenie nie ujawniają żadnych parametrów fizycznych typu; temperatura, czas, szybkość mieszania na podstawie, których można wyodrębnić (rozróżnić) te trzy zastrzegane etapy granulacji realizowane w jednym urządzeniu czyli w bębnie maszyny granulującej. Fakt braku powiązania konstrukcji bębna maszyny granulującej z kolejnymi etapami realizacji sposobu, zdaniem Kolegium w sposób jednoznaczny wskazuje, iż cechy konstrukcyjne bębna nie stanowią istoty sposobu wytwarzania granulowanego nawozu według patentu [...] w powiązaniu z podzieleniem granulacji na trzy etapy.

Treść spornego patentu (opis, przykład wykonania, zastrzeżenie) nie ujawnia wszystkich środków technicznych w tym surowców i urządzeń stosowanych

w sposobie. Nie charakteryzuje stosowanych surowców pod względem ich ilości jak

i pod względem jakościowo-ilościowym. Opis spornego patentu nie ujawnia zawartości magnezu w urobku, nie ujawnia konkretnych danych charakteryzujących strukturę wapna magnezowego oraz nie ujawnia ilości czy też proporcji ich stosowania. Podana w przykładzie analiza chemiczna próbki nawozu ogranicza się do podania zawartości tlenku magnezu i zawartości tlenku wapnia i stanowi jedynie częściową charakterystykę nawozu wytworzonego sposobem według spornego patentu. Stanowi więc niepełny efekt końcowy wywodzący się z zastosowania do wytworzenia nawozu bardzo ogólnie określonych surowców.

Reasumując Kolegium Orzekające podzieliło w pełni stanowisko wnioskodawcy podnoszone w toku niniejszego postępowania w kwestii stawianemu spornemu patentowi braku przemysłowej stosowalności.

Kolegium Orzekające wyjaśniło powody dla których nie uwzględniło kolejnego wniosku uprawnionego o odroczenie rozprawy, spowodowanego tym razem chorobą uprawnionego. Kolegium Orzekające oddalił w/w wniosek z uwagi na fakt, że uprawniony składając kolejny wniosek o odroczenie nadużył swoich praw procesowych, albowiem w przedmiotowej sprawie było wyznaczanych pięć terminów.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2017r. R. T. wniósł skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez:

- błędne zastosowania art. 89 ust 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie,

że wnioskodawca posiadał interes prawny do wystąpienia z wnioskiem

o unieważnienie patentu pomimo braku bezpośredniego, konkretnego, realnego

i znajdującego potwierdzenie w okolicznościach faktycznych interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Pomimo, iż wnioskodawca nigdy nie twierdził jakoby miał w zamiarze powielać rozwiązanie według spornego patentu,

co więcej w toku postępowania wielokrotnie podnosił, iż produkcja odbywa się według innego rozwiązania, co świadczy, iż pomimo, że skarżący i uczestnik działają w jednej branży, to nie są realnymi konkurentami. Ponadto pominięto okoliczność, że uczestnik dopiero w toku postępowania przed UPRP udzielił wyjaśnień potwierdzających odrębność jego metody od patentu, skutkiem czego uprawniony wycofał wszelkie roszczenia wobec niego (za takie wyjaśnienia nie można uznać obcojęzycznego dokument wystosowanego przez odrębny podmiot zagraniczny, czego ostatecznie uczestnik, a za nim organ administracyjny nie dostrzegają),

a przez to naruszenie ustawy o języku polskim tj. art. 8 w/w ustawy;

- naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji zaskutkowało przyjęciem,

że uczestnik posiada interes prawny do skierowania wniosku o unieważnienie patentu, oraz wadliwym przyjęciem niewłaściwego zakresu przyznanej skarżącemu ochrony, a w konsekwencji unieważnieniem patentu, co przy jednoczesnym pozbawieniu strony udziału w sprawie i odniesieniu się wyłącznie do wybranych dowodów stwarza zarzut prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie strony do postępowania organów administracji publicznej;

- naruszenie art. 55 pwp w zw. z art. 77 i 110 § 1 k.p.a. poprzez autorytatywne pominięcie prawomocnego postanowienia UPRP w przedmiocie sprostowania patentu i nieuwzględnienie dokonanego sprostowania oczywistych omyłek pisarskich, i przypisanie zaistniałym omyłkom znaczenia uzasadniającego unieważnienie patentu co stoi w sprzeczności z prawomocnym postanowieniem UPRP, niepodlegającym rozpoznaniu w toku przedmiotowego postępowania, przez co wskazano niewłaściwy zakres ochrony patentu i ostatecznie unieważniono patent.

W konsekwencji powyższe uchybienie skutkowało brakiem rozpoznania istoty przedmiotowej sprawy i unieważnienie patentu na podstawie i nieaktualnego brzmienia patentu;

- naruszenie art. 255 pwp w zw. z art. 10 § 1, 7 i 77 k.p.a. poprzez uniemożliwienia stronie czynnego udziału w sprawie i wydanie decyzji pomimo uzasadnionej, potwierdzonej zwolnieniem lekarza sądowego nieobecności skarżącego

na rozprawie, uniemożliwiając mu tym samym zajęcie ostatecznego stanowiska

w sprawie, przy jednoczesnym obarczeniu skarżącego pełną odpowiedzialnością

za długotrwały czas trwania postępowania, przy jednoczesnym błędnym ustaleniu,

iż obiektywne przyczyny związane z chorobą pełnomocnika, lub strony, a nawet brak zawarcia ugody stanowią wystarczającą podstawę do uznania, iż skarżący nadużywał swego prawa, co nie polega na prawdzie. Skarżący stawiał się na wszystkie wcześniejsze rozprawy, a ewentualne odraczanie terminów było uzasadnione okolicznościami sprawy, oraz chęcią zawarcia ugody z wnioskodawcą co nie może być poczytane na niekorzyść skarżącego. Podkreślić należy, iż pierwszą rozprawę odroczono na wniosek wnioskodawcy poparty następnie przez skarżącego.

- naruszenie art. 255 pwp poprzez wykroczenie ponad przyznane kompetencje

i rozstrzygnięcie w zakresie postanowienia o sprostowaniu patentu, pomimo, iż przedmiotowy przepis nie daje kolegium takich kompetencji.

2. Naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię dyspozycji art. 27 pwp w zw. z art. 33 ust 3 pwp i błędne uznanie, iż patent skarżącego jako niedostatecznie ujawniony i nie nadaje się do przemysłowego zastosowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzją UPRP udzielono ochrony na patent skarżącego pt. Sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo- magnezowego nadając mu nr prawa wyłącznego [...]. Ochrona patentu trwała od dnia 23 października 2008 r. W dniu 5 lutego 2015 r. (przed otrzymaniem informacji o wniesieniu przez uczestnika o unieważnienie patentu), przed otrzymaniem jakiejkolwiek informacji o ewentualnym wniosku uczestnika, nie mogąc mieć jakiejkolwiek wiedzy o ewentualnym wniosku, wniósł o sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich zaistniałych i w redakcji opisu i zastrzeżeń patentu. W styczniu 2015 r. uczestnik wniósł o unieważnienie patentu skarżącego - informacja o złożonym wniosku dotarła do uprawnionego dopiero w kilka miesięcy po skierowaniu wniosku o sprostowanie. Postanowieniami, wydanymi w odrębnych postępowaniach, niezależnymi od postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o unieważnienie patentu, UPRP sprostował w formie postanowień oczywiste omyłki patentu aktualizując brzmienie opisu i zastrzeżeń patentowych. Postanowienia uprawomocniły się przed zakończeniem postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o unieważnienie patentu i dlatego aktualna redakcja powinna być brana pod uwagę podczas ferowania rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do meritum przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności skarżący odniósł się do kwestii interesu prawnego wnioskodawcy wskazując,

że organ pominął fakt, iż pomimo, że uczestnik działa w tej samej branży, to faktycznie nie jest realnym konkurentem skarżącego. Skarżący nigdy nie twierdził,

że zamierza korzystać z patentu skarżącego, a co więcej podkreśla, iż stosuje

i stosował w przeszłości całkowicie odrębną metodę produkcji nawozu granulowanego. Korespondencja skarżącego, poprzedzająca przedmiotową sprawę nie stanowiła wezwań przedsądowych, a jedynie informację o udzielonym patencie z przytoczeniem stanu prawnego z ewentualnymi roszczeniami możliwymi do wytoczenia w razie ewentualnego naruszenia patentu. Gdyby uczestnik potraktował poważnie skarżącego i udostępnił przedmiotowe wyjaśnienia w okresie przedprocesowym, w formie nadającej się do weryfikacji, możliwym byłoby uniknięcie zaistniałego nieporozumienia, gdyż po zapoznaniu się z tymi argumentami skarżący wycofał swoje roszczenia ewentualne wobec uczestnika. W całej prowadzonej korespondencji skarżący podkreślał, iż jeżeli uczestnik rozwieje w sposób wiarygodny wątpliwości skarżącego w przedmiocie naruszenia jego patentu to zaniecha on dalszych wezwań jako bezzasadnych. Skarżący kierował swoje pismo informacyjne jedynie do niewielkiej ilości takich podmiotów, co do których na wstępnym etapie powziął wątpliwość czy aby nie naruszają jego prawa, co stanowiło realizację jego praw ustawowych. Metody produkcji u innych podmiotów, w tym wiodących producentów nawozów granulowanych, jak np. S. Sp. z o.o. nie budziły takich wątpliwości.

Zdaniem skarżącego uczestnik nie posiadał interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie patentu, gdyż nie posiadał osobistego konkretnego, ani realnego interesu do skierowania takiego wniosku.

Skarżący wskazał na kwestię nieuwzględnienia w postępowaniu spornym treści sprostowanego opisu i zastrzeżeń patentowych. Wbrew prawomocnym postanowieniom UPRP, Kolegium orzekające, przy określaniu zakresu ochrony patentu, za uczestnikiem posłużyło się jedynie w sposób nieuprawniony brzmieniem opisu i zastrzeżeń sprzed postanowień o sprostowaniu. Rozwiązanie skarżącego, nie skupiało się na wskazanych przez UPRP elementach, albowiem zdaniem skarżącego miał on na celu zastrzeżenie nowego sposobu granulacji niezależnie od składu, pod warunkiem iż mamy do czynienie z wapnem z zawartością magnezu, w którym spoiwem jest gips. Istotą rozwiązania skarżącego było to, iż cały proces granulacji odbywa się w bębnie maszyny granulującej i przebiega w trzech etapach, przy czym ostatni etap, suszenie nie przebiega już w bębnie, ale w suszarni. Pozostałe elementy patentu stanowiły znany stan techniki. Każdy specjalista z branży wie, że do granulacji jest potrzeba woda, tym bardziej, że stosowano lepiszcze, którym jest gips. Przykłady wykonania zostały szczegółowo opisane i wytłumaczone ekspertowi prowadzącemu postępowanie zgłoszeniowe i znajdują się w aktach postępowania zgłoszeniowego, ale z uwagi na istotę patentu, ekspert UPRP uznał, iż z uwagi na zakres patentu nie muszą być ujawniane, a wystarczy ten przykład, który się znalazł w treści opisu. Istotne jest, iż inne przykłady znajdują się w aktach sprawy, a brak ich ujawnienia w opisie patentowym był podyktowany tym, iż tak uznał ekspert UPRP, w postępowaniu zgłoszeniowym. Urząd Patentowy nie dość, że przyjął błędny punkt wyjścia do oceny patentu, skupiając się na składzie nawozu, (uznając, iż jest niepełny), a nie na nowej metodzie granulacji, to dodatkowo nie wziął pod uwagę sprostowanego opisu, który celowo przytaczał najistotniejszy element tej nowej metody, a więc to, iż granule powstają przez otaczanie kolejnymi warstwami wapna z zawartością magnezu. Sortowanie pozwoli osiągnąć i jakąkolwiek wielkość granul. Jest znane i nie było objęte istotą patentu to, iż sortuje się na sitach, bo to oczywiste dla znawców dziedziny nawozów granulowanych.

Wyjaśniając brak wzięcia pod uwagę sprostowanego patentu organ administracyjny powołał się właśnie na fakt, iż sprostowanie miało miejsce na etapie przedmiotowego postępowania spornego, co zdaniem kolegium ma uzasadniać bezzasadność przedmiotowych zmian i ich pominięcie przez organ.

Skarżący podkreślił, iż dla metody realizacji patentu nie ma znaczenia skład mieszaniny poddawanej granulacji (za wyjątkiem okoliczności, iż jest to wapno z zawartością magnezu, przy wykorzystaniu spoiwa jakim jest gips) należy wskazać, iż skład nawozu może być różny w zależności od zapotrzebowania, a wapno nawozowe z zawartością magnezu różni się składem chemicznym, czyli zawartością CaO i MgO uzależnioną od pochodzenia wapna nawozowego z zawartością magnezu tzw. urobku, w zależności z jakiej kopalni został nabyty, co dla istoty patentu nie ma znaczenia.

Nie było również uzasadnionym podawanie wielkości granul, wbrew twierdzeniu Kolegium, gdyż to od konkretnego zapotrzebowania można dobrać powyższe parametry. Powyższe informacje stanowią informacje powszechnie dostępne i znane, tak uznał ekspert UPRP w toku procedury zgłoszeniowej sugerując właśnie taką ostateczną redakcję opisu i zastrzeżeń, skupiającą się na kolejności przeprowadzanych czynności mających na celu nadanie formy kulistych granul dowolnej mieszczaninie nawozowej, składającej się bazowo z wapna z zawartością magnezu, przy uwzględnieniu koniecznego dodatku w postaci gipsu. Wykorzystanie metody znanej i prostej, ale stosowanej w budownictwie, do produkcji nawozów granulowanych stanowi nowatorskie rozwiązanie, a zarazem tak proste, że bardziej skomplikowany opis patentowy, nie jest potrzebny.

W uzasadnieniu UPRP skupia się nie na zastosowaniu metody otaczakowej, nie na procesie granulacji, a na składzie chemicznym granul, co stanowi wypaczenie istoty patentu. Nie jest istotą rozwiązania konkretny skład chemiczny, a nowa metoda granulacji wapna magnezowego.

Strona wskazała również uwagę na kwestię pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu i możliwości zajęcia stanowiska w kontradyktoryjnym postępowaniu spornym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem stanowią polemikę z konkretna i rzeczowa argumentacją organu.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Z treści ww. przepisu wynika, iż wstępnym warunkiem badania zasadności wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek jest ustalenie czy wniosek ten pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia.

Sąd podziela stanowisko organu, iż interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie interesu prawnego na gruncie przepisów ustawy prawo własności przemysłowej interpretowane jest bardzo szeroko i wywodzone z przepisów Konstytucji odnoszących się do prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz przepisów ustawy regulującej zasady prowadzenia tej działalności.

Mając na względzie powyższe zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że wnioskodawca ma interes prawny w unieważnieniu patentu [...], ponieważ uprawniony skierował przeciwko niemu pismo, w którym domagał się zaprzestania produkcji, używania, oferowania i wprowadzania do obrotu granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego. Już sam fakt zagrożenia podniesienia roszczeń dotyczących naruszenia patentu stanowi naruszenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Istotne w sprawie jest, że strony oferują podobne produkty, a istnienie spornego patentu w sposób jednoznaczny i bezpośredni wpływa na sytuację prawną wnioskodawcy.

Zgodnie z treścią art. 24 p.w.p. patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Art. 26 p.w.p. stanowi, że wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy,

w sposób oczywisty ze stanu techniki. W świetle art. 27 p.w.p. wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym,

w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy p.w.p. opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy,

a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku.

Stosownie do treści art. 33 ust. 3 zastrzeżenia patentowe, w całości popiera się opisem wynalazku. Określają one zastrzegany wynalazek i zawarty w nim wkład techniczny w sposób zwięzły i jednoznaczny przez podanie cech technicznych odnoszących się do jego budowy lub składu wytworu względnie do sposobu technicznego oddziaływania na materię bądź nowego zastosowania znanego wytworu.

Zdaniem Sądu, Kolegium Orzekające przy rozpatrywaniu zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę na podstawie wszystkich materiałów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy prawidłowo uznało, że sporny patent nie spełnia wymogu art. 27 ustawy p.w.p. Organ zasadnie uznał, że sporny wynalazek nie spełniał w dacie zgłoszenia wymogu przemysłowego stosowania, ponieważ w udzielonym patencie nie ujawniono cech technicznych sposobu pozwalających na jego powtarzalne odtwarzanie. Jak podkreślił organ sposób winien być przedstawiony jako szereg, konkretnych, kolejno wykonywanych czynności scharakteryzowanych parametrami i środkami technicznymi (surowcami) stosowanymi w określonych ilościach w wyniku realizacji których uzyskuje się

w sposób powtarzalny określony produkt.

Na wstępie zauważyć jednak należy, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowe rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym spornego patentu w wersji pierwotnej opisu dotyczy przedmiotu określonego jako: sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego i charakteryzuje się tym że:

- do maszyny granulującej dostarczany jest za pomocą transportera urobek,

w postaci wapnia z zawartością magnezu,

- na ten sam transporter za pomocą dozownika dostarczany jest materiał wiążący

w postaci gipsu,

- po czym cała masa dostarczana jest do bębna maszyny granulującej gdzie proces granulacji jest podzielony na trzy etapy;

1- w pierwszym etapie zachodzi dokładne wymieszanie składników,

2- w drugim etapie przebiega wstępna granulacja

3- w trzecim etapie do wstępnie zgranulowanego nawozu dostarcza się wapna magnezowego o bardzo drobnej strukturze i wytwarza się granulat o strukturze kulistej, który następnie suszy się i sortuje.

Według zmienionej wersji patentu sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego według zastrzeżenia niezależnego charakteryzuje się tym, że:

- do maszyny granulującej dostarczany jest za pomocą transportera urobek w postaci wapna z zawartością magnezu,

- dalej na ten sam transporter za pomocą dozownika dostarczany jest materiał wiążący w postaci gipsu,

- po czym cała masa dostarczana jest do bębna maszyny granulującej gdzie proces granulacji metodą otaczakową przebiega w trzech etapach;

1- w pierwszym etapie zachodzi dokładne wymieszanie składników,

2- w drugim etapie przebiega wstępna granulacja

3- w trzecim etapie do wstępnie zgranulowanego nawozu dostarcza się wapna magnezowego o bardzo drobnej strukturze i wytwarza się granulat o strukturze kulistej, który następnie suszy się i sortuje.

Z porównania zakresu żądanej ochrony obu wyżej przytoczonych wersji zastrzeżeń poza korektą określenia "wapnia" jako "wapna" do części poznamiennej zastrzeżenia stanowiącego żądany zakres ochrony wprowadzono określenie granulacji jako "metodą otaczakową". Wbrew twierdzeniom skarżącego jednak powyższe zmiany zostały dokonane już na etapie niniejszego postępowania.

O ile jednak korekta określenia "wapnia" jako "wapna" mogła być uznana za oczywistą omyłkę, o tyle wprowadzenie do części poznamiennej zastrzeżenia stanowiącego żądany zakres ochrony, określenia granulacji jako "metodą otaczakową", wykraczało poza pojęcie oczywistej omyłki.

Ponadto organ wskazał, że jak wynika z analizy pierwotnego opisu patentu [...] opis ten, w szczególności przykład wykonania nie zawiera żadnej informacji ani sugestii wskazującej na prowadzenie granulacji właśnie "metodą otaczakową". Kolegium zauważyło, że zgodnie z wyżej przytoczonym art. 33.1 ustawy p.w.p. - wskazanym także przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie - oraz zgodnie z § 6 ust. 1 pkt. 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.09.2001 roku opis winien zawierać co najmniej jeden szczegółowy przykład realizacji wynalazku objętego zgłoszeniem. Z przykładu realizacji (który jest obligatoryjny) powinna w sposób konkretny i jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynikać metoda granulacji np. "otaczakowa" nawet jeśli nie została ona nazwana. Organ wyjaśnił, że tej metody granulacji nie można wywieść z treści całego opisu spornego patentu. Organ wykazał, że na podstawie danych ujawnionych w spornym patencie, nie można wywieść iż granulacja realizowana jest właśnie metodą otaczakową, ponieważ w opisie spornego patentu brak jest informacji o takiej metodzie.

Niezależnie od powyższego zdaniem Sądu w toku postępowania organ wykazał i szczegółowo uzasadnił, że opis spornego patentu jest niekompletny oraz że pominięto w nim istotne informacje dotyczące sposobu wytwarzania nawozu wapniowo- magnezowego do których należą;

- skąpe informacje odnośnie stosowanych surowców w chronionym sposobie jak i o produkcie uzyskanym w wyniku realizacji tego sposobu,

- brak informacji na temat dodatku wody lub innego czynnika zwilżającego niezbędnego do prowadzenia granulacji przez otaczanie,

- brak informacji na temat strumieni powstających w wyniku segregacji (sortowania) wysuszonego granulatu,

- brak danych odnośnie parametrów procesowych prowadzonego sposobu,

- niepełne informacje odnośnie urządzeń stosowanych w chronionym sposobie

- niejasne określenia i terminy obecne w treści zastrzeżenia i opisu wynalazku.

Treść spornego patentu (opis, przykład wykonania, zastrzeżenie) nie ujawnia wszystkich środków technicznych w tym surowców i urządzeń stosowanych

w sposobie. Nie charakteryzuje stosowanych surowców pod względem ich ilości jak

i pod względem jakościowo-ilościowym. Opis spornego patentu nie ujawnia zawartości magnezu w urobku, nie ujawnia konkretnych danych charakteryzujących strukturę wapna magnezowego oraz nie ujawnia ilości czy też proporcji ich stosowania. Podana w przykładzie analiza chemiczna próbki nawozu ogranicza się do podania zawartości tlenku magnezu i zawartości tlenku wapnia i stanowi jedynie częściową charakterystykę nawozu wytworzonego sposobem według spornego patentu. Stanowi więc niepełny efekt końcowy wywodzący się z zastosowania do wytworzenia nawozu bardzo ogólnie określonych surowców.

Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że sporny patent jest niekompletny,

a brak wyżej wskazanych danych oraz należytego ich ujawnienia powoduje, że niemożliwe jest uzyskanie powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku ze względu na brak bazy wyjściowej zarówno ilościowej jak i jakościowej poszczególnych surowców, która pozostaje w ścisłym powiązaniu z zawartością tlenku magnezu i tlenku wapnia w nawozie wytworzonym sposobem według spornego patentu oraz z parametrami w jakich realizuje się poszczególne etapy granulacji. Zdaniem Kolegium wnioskodawca słusznie podnosił w toku całego toczącego się postępowania, że na podstawie tak ogólnego i nieprecyzyjnego opisu spornego patentu znawca byłby zmuszony do przeprowadzenia prac doświadczalnych mających na celu:

- ustalenie ilości, rodzaju i postaci surowców,

- określenie dodatkowych nie wymienionych w spornym patencie reagentów

i środków technicznych,

- ustalenie parametrów procesowych poszczególnych etapów tego sposobu,

- określenie jakie urządzenia należy wykorzystać i w jaki sposób mają być połączone między sobą.

Sporny patent nie jest rozwiązaniem zupełnym pozwalającym na osiągniecie rezultatu bez potrzeby dokonania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Kolegium Orzekające nie podzieliło argumentów uprawnionego dotyczących sprostowania przedmiotowego patentu, gdyż nie oddalają one zarzutu wyżej podniesionego braku przemysłowego stosowania spornego patentu. Zdaniem Kolegium wprowadzenie do treści zastrzeżenia informacji dotyczącej granulacji, a mianowicie, że jest to "metoda otaczakowa" trudno uznać za oczywistą pomyłkę, ponieważ jak wskazało Kolegium z treści całego opisu spornego patentu nie można wywieść takiej informacji.

Jak wskazał organ mając na względzie, że granulacja związana jest

z procesami fizykochemicznymi i fizykomechanicznymi w wyniku, których uzyskuje się granule o określonym składzie chemicznym, o określonych rozmiarach, kształcie, strukturze i właściwościach fizycznych oraz biorąc pod uwagę, że na zastosowanie odpowiedniej techniki granulacji składa się wiele różnych czynników:

- w tym konstrukcja urządzenia, parametry jego pracy oraz właściwości fizykochemiczne i reologiczne stosowanych środków technicznych,

- oraz, że tworzenie granul bez względu na metodę granulacji odbywa się w wyniku zagęszczania struktury substancji uwarunkowanej siłami działającymi pomiędzy cząstkami oraz że granulacja może odbywać się na sucho lub na mokro gdzie lepiszczem jest faza ciekła uznało, że tak ogólnie przedstawiony w spornym patencie "sposób" wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo-magnezowego, nie jest rozwiązaniem zupełnym tj. pozwalającym na osiągnięcie powtarzalnego rezultatu,

a więc mającym zastosowanie przemysłowe.

W opisie spornego patentu niewystarczająco został scharakteryzowany 3 etapowy sposób granulacji nawozu do jego należytego ujawnienia ze względu na brak zupełności danych dotyczącej stosowanych surowców i parametrów, jak i uzyskanego granulatu nawozu, ze względu na brak należytego ujawnienia cech konstrukcyjnych bębna maszyny granulacyjnej w powiązaniu z kolejnymi etapami granulacji, a co za tym idzie ze względu na brak osiągnięcia powtarzalności rezultatu. Sporny patent nie ujawnia wielu istotnych informacji o kolejnych czynnościach technologicznych sposobu, które nie są scharakteryzowane zarówno parametrami jak i urządzeniem w którym sposób jest realizowany. Dotyczy to procesu granulacji jak i czynności suszenia oraz sortowania wytworzonego granulatu. Poszczególne czynności sposobu nie są scharakteryzowane stosowanymi w odpowiednich ilościach obligatoryjnymi środkami technicznymi, które jak słusznie podnosi Wnioskodawca nie zostały w pełni ujawnione lub w ogóle brak jest na ich temat informacji w opisie spornego patentu. Dotyczy to czynnika zwilżającego niezbędnego do prowadzenia granulacji.

Nie zostały też zdaniem Sadu naruszone prawa skarżącego do czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu organ prawidłowo uzasadnił przyczyny nieuwzględnienia kolejnego wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy administracyjnej i decyzja ta w żaden sposób nie wpłynęła na prawa stron uczestniczących w tym postępowaniu, umożliwiając zakończenie postępowania.

Wobec powyższego zdaniem Sądu stanowisko w kwestii stawianemu spornemu patentowi braku przemysłowej stosowalności, jest uzasadnione. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił