Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2534/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1 art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 2 pkt 2, ust. 3, art. 7 ust. 1,
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143b ust. 5,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 53, art. 68,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz D. M. ... (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... .

Zaskarżoną decyzją Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR (Dyrektor Oddziału), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (Kierownik Biura) z dnia ... kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Ww. decyzję Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji wydał w następującym stanie faktycznym:

D. M. złożył w dniu ... maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2009r.

We wniosku zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni ... ha.

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr ... wnioskodawca przedłożył pismo, w którym wniósł o nieuwzględnianie tych działek, wyjaśniając, że umieścił je we wniosku celowo, aby nie pozbawiać się możliwości dochodzenia do nich dopłat.

Decyzją z dnia ... stycznia 2010 r. Kierownik Biura odmówił wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ze względu na wykryte nieprawidłowości i nałożył sankcje. Decyzja została uchylona przez Dyrektora Oddziału decyzją z dnia ... września 2010r., który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze względu na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Decyzją z dnia ... lipca 2011 r. Kierownik Biura ponownie odmówił wnioskodawcy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożył sankcje. Organ II instancji uchylił decyzję Kierownika Biura i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia ... kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił przyznania D. M. Jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości ... zł.

Organ wyjaśnił, że odmówił przyznania płatności ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową, wynikającą z nieścisłości popełnionych umyślnie. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła ... ha, powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła ... ha. Wyliczona procentowa różnica wynosiła 26,77%. Pomniejszenie powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności wynikało z wykluczenia z wniosku działek ewidencyjnych o numerach: ... (dawniej oznaczonych numerami odpowiednio ...) i .... Powodem wykluczenia był fakt nieutrzymywania tych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ podkreślił, że wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2009 rok posiadał wiedzę, że działki te są trwale wykluczone z płatności i ich deklaracja będzie potraktowana jako zamierzona próba uzyskania pomocy w sposób nieuprawniony.

Organ orzekający wskazał, że w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach ....08.2004 r. został stwierdzony kod DR 10, co oznacza, że działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkuje ich trwałym wykluczeniem z możliwości uzyskania płatności obszarowych.

W związku z zarzutem strony o braku weryfikacji ustalenia stanu spornych działek na dzień 30.06.2003 r. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia zasadności nałożenia na działki kodu DR 10.

Wyniki kontroli z sierpnia 2004 r. zostały poddane ponownej weryfikacji. Kierownik "Biura Kontroli na Miejscu" ... Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował, że analiza dokumentacji (fotografii i protokołu z kontroli na miejscu) wskazuje, że fotografie wykonane na działce rolnej ... (działki ewidencyjne nr ... obecnie ...) przedstawiają chwasty wieloletnie – zwarte zarośla bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego, a masowość występowania tego rodzaju roślinności typowej dla odłogów wskazuje na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych, a więc działka nie była użytkowana ani jako trwały użytek zielony ani jako grunt orny. Organ wskazał, że analogiczna sytuacja ma miejsce na działce ... (Nr ...), gdzie fotografie przedstawiają roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego, a dodatkowo na fotografiach widać liczne podrosty brzozy, wierzby oraz zakrzaczenia. Powyższe wskazuje na zaniechanie działalności rolniczej zarówno w roku 2004 jak i w latach poprzednich. Organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyników kontroli przeprowadzonej na działkach w sierpniu 2004 r.

Kierownik Biura wystąpił o udzielenie informacji o stanie działek w tej dacie do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w O., w której zasobie działki się wówczas znajdowały. Odpowiedzi udzielił zastępca Dyrektora OT ANR informując, że z uzyskanego oświadczenia pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa w E. wynika, że sporne działki jesienią 2003 r. były rżyskiem po zbiorach zbóż; z treści posiadanych przez ANR operatów szacunkowych sporządzonych w 2003 i 2004 r. wynika, że działka ... użytkowana była jako pastwiska i grunty orne, działki ... stanowiły grunty orne w 94%, użytki zielone w 4% i nieużytki w 2%. Przekazano kserokopie operatu szacunkowego i oświadczenia pracownika. Przesłuchani zostali wskazani przez stronę świadkowie, którzy zeznali, że sporne działki na dzień 30.06.2003 r. były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i były świeżo skoszonymi łąkami.

Wobec sprzeczności pomiędzy dowodami uzyskanymi w sprawie organ I instancji oparł rozstrzygnięcie na wynikach kontroli z sierpnia 2004 r.

Odnosząc się do twierdzeń strony dot. niezastosowania przez organ art.68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, organ I instancji wyjaśnił, że zastosowanie tego przepisu rozważał jedynie w przypadku rozpatrywania wniosku strony o płatności za 2007 r., ponieważ w tamtej sprawie okolicznością sporną było czy strona deklarując do płatności sporne działki posiadała wiedzę, że są one obarczone błędem DR 10 i w związku z tym są trwale wyłączone ze spornych płatności. Wówczas organ za wskazaniem organu odwoławczego i wyroku WSA uznał, iż strona mogła nie posiadać wiedzy o przypisaniu do nich kodu DR 10 i odstąpił od nałożenia sankcji na podstawie ww. przepisu. Kierownik Biura stwierdził, że w przypadku płatności za 2009 r. okoliczność, że strona wiedziała, że sporne działki są trwale wyłączone z płatności jest bezsporna.

Decyzja ta została utrzymana w mocy, zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją Dyrektora Oddziału z dnia ... sierpnia 2012 r.

Uzasadniając decyzję Dyrektor Oddziału stwierdził, że przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji.

Ze względu na sprzeczności w materiale dowodowym organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji i nie dał wiary dowodom z zeznań świadków i z operatu szacunkowego ze względu na ich wzajemną sprzeczność. Stwierdził, że jeżeli działki w 2003 r. stanowiły grunty orne i po zbiorach zostały pozostawione jako rżysko (operat szacunkowy, oświadczenie pracownika ANR), to nie mogły być równocześnie w całości użytkowane jako łąki koszone w czerwcu 2003 r. (zeznania świadków). Wskazał, że nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyników kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów, ocenił, że protokół z kontroli sporządzono prawidłowo. Powołując się na art.3 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.Nr 170, poz.1051 ze zm.) stwierdził, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, co w rozpoznanej sprawie oznacza, że w sytuacji kwestionowania przez rolnika stanu faktycznego ustalonego na podstawie wyników kontroli na miejscu, rolnik powinien przedstawić dowody na to, że wyniki kontroli są nieprawidłowe. Zawnioskowane przez stronę dowody, ze względu na ich sprzeczność z pozostałym materiałem dowodowym nie mogły stanowić wiarygodnego źródła dowodowego.

Powołując się na treść art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stwierdził, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, to płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje. Organ odwoławczy stwierdził również, że wnioskodawca w wyniku prowadzonych postępowań był wielokrotnie informowany o wykluczeniu spornych działek z płatności oraz konsekwencjach deklaracji tych działek w kolejnych latach.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału D. M. wniósł o jej uchylenie, nakazanie organowi I instancji przeprowadzenia weryfikacji raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach ....08.2004 r. odnośnie działek nr ... poprzez uznanie, że te działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r., ponowne przesłuchanie wskazanych świadków, w tym P. B. na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. nakazanie organowi I instancji powołanie biegłego w zakresie biologii na okoliczność stwierdzenia czy zdjęcia znajdujące się w raporcie z kontroli z 2004 r. uprawniały ARiMR do zastosowania błędu DR 10 dla całości działek wykluczonych z dopłat i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art.75, art. 77,art.78, art.80, art. 107, k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217, z póź. zm.);

2) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 53 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.);

3) art.53, art. 68 ust. 1 i art.71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18), w zw. z art. 143b ust. 5 akapit 1 rozporządzenia nr 1782/2003 .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane, w zakresie przepisów krajowych, przede wszystkim w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm. , dalej jako ustawa o płatnościach.)

Ponadto uregulowania dotyczące tych płatności za 2009 r. znalazły się w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18, dalej rozporządzenie 796/2004) oraz w rozporządzeniu Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającym rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.2003.270.1, dalej rozporządzenie nr 1782/2003).

Stosownie do prawidłowo przywołanego w zaskarżonej decyzji przepisu art.7 ust.1 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym w roku 2009 , którego dotyczy sporna płatność, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do przywołanego art.143b ust. 5 rozporządzenia 1782/2003 do płatności kwalifikowały się działki, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Oceniając zaskarżoną decyzję należało dokonać jej oceny w dwóch zasadniczych aspektach: w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego co do zasadności uznania, że działki nr ... nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz w zakresie podstaw do zastosowania w sprawie sankcji określonych w art.53 rozporządzenia nr 796/2004 i nie stosowania przepisu art.68 tego rozporządzenia.

Odnosząc się do pierwszego z zarysowanych wyżej zagadnień Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w tym zakresie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Stan faktyczny został prawidłowo ustalony w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji i zaakceptowany przez organ II instancji. Na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego organy orzekające ustaliły, ze sporne działki nr ... nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez ARiMR na miejscu w dniach ....08.2004 r.

Należy podkreślić, że wobec zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę, wyniki kontroli zostały poddane ponownej weryfikacji. Na skutek oceny protokołu kontroli i wykonanych zdjęć ustalono, że fotografie wykonane na działce rolnej ... (działki ewidencyjne nr ..., obecnie ...) przedstawiają chwasty wieloletnie – zwarte zarośla bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego, a masowość występowania tego rodzaju roślinności typowej dla odłogów wskazuje na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych, a więc działka nie była użytkowana ani jako trwały użytek zielony ani jako grunt orny. Organ wskazał, że analogiczna sytuacja ma miejsce na działce ... (Nr ...), gdzie fotografie przedstawiają roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego, a dodatkowo na fotografiach widać liczne podrosty brzozy, wierzby oraz zakrzaczenia. Powyższe wskazuje na zaniechanie działalności rolniczej zarówno w roku 2004 jak i w latach poprzednich. W celu ustalenia stanu działek w dniu 30 czerwca 2003 r. organ I instancji przeprowadził , poza ponowną oceną wyników kontroli, również inne dowody: przesłuchał świadków wskazanych przez stronę oraz uzyskał informacje z Agencji Nieruchomości Rolnych, w której dyspozycji działki znajdowały się w 2003 r. Z informacji (oświadczenie pracownika, operat szacunkowy) uzyskanych z ANR wynikało, że sporne działki w ponad 90% były działkami ornymi, z zeznań świadków, że były to dnia 30.06.2003r. skoszone łąki.

Sąd stwierdził, że wobec wzajemnej sprzeczności pomiędzy wszystkimi ww. dowodami, organy orzekające dokonując ich oceny i dając wiarę dowodowi w postaci wyników kontroli nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Nie ma racji skarżący, gdy stwierdza, że należało uznać, że działki te były użytkowane rolniczo w 2003 r. ponieważ wynika to zarówno z zeznań świadków jak i informacji z ANR. Istotnie oba te źródła dowodowe wskazują na rolnicze użytkowanie działek, każde wskazuje jednak na zasadniczo inny rodzaj użytkowania: grunty orne lub łąki, co dało organom orzekającym podstawę do zakwestionowania wiarygodności tych dowodów.

Sąd stwierdza, że materiał dowodowy w zakresie ustalenia powyższych okoliczności został w sprawie prawidłowo zebrany i wszechstronnie rozpatrzony.

Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Strona nie wskazała uzasadnienia dla ponownego przesłuchania świadków; kwestionując ocenę fotografii satelitarnych stwierdziła "po konsultacjach z osobami posiadającymi odpowiednią wiedzę" , że pokrywa roślinna na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy odzwierciedla niekoszone łąki, które nie mogą być kwalifikowane do kodu DR 10, wnosiła o powołanie biegłego biologa w celu stwierdzenia czy materiał na zdjęciach uprawniał Agencję do zastosowania kodu DR 10 dla całości działek. Sąd podziela stanowisko organów orzekających, które w zakresie oceny zdjęć powołały się na stanowisko wyspecjalizowanej jednostki ARiMR – "Biura Kontroli na Miejscu" i nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego na ww. wniosek strony. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art.3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Strona mogła więc zlecić biegłemu wykonanie prywatnej opinii, która byłaby jednym z dowodów w sprawie.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w kontekście drugiego z ww. zagadnień, tj. zasadności odmowy przyznania płatności i zastosowania wobec wnioskodawcy sankcji, których zastosowanie jest uwarunkowane celowym doprowadzeniem przez rolnika do wskazania we wniosku o płatność, nieprawidłowej, zawyżonej powierzchni, Sąd stwierdza, że w tym zakresie decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.3 ust.2 pkt 2 ustawy nakazującego organom prowadzącym postępowanie wyczerpująco rozpatrzeć zebrany materiał dowodowy .

Jako podstawę odmowy przyznania dofinansowania i zastosowania sankcji organ przywołał art.53 rozporządzenia 796/2004.

Przepis ten stanowi między innymi, że w przypadku gdy różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynika z nieprawidłowości popełnionych celowo, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia nie zostaje przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach danego systemu pomocy, o ile różnica ta przekracza 0,5 % stwierdzonego obszaru lub 1 ha powierzchni. Jeśli zaś różnica wynosi ponad 20 % obszaru stwierdzonego, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5.

Organy orzekające stwierdziły, że D. M. świadomie i celowo deklarował ww. sporne działki do płatności, mając świadomość, że podlegają one trwałemu wykluczeniu z płatności. Organy orzekające nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania dowodowego, ograniczając się do stwierdzenia (organ II instancji), że "Wnioskodawca w wyniku prowadzonych postępowań w zakresie składanych wniosków był wielokrotnie informowany o wykluczeniu spornych działek z płatności oraz konsekwencjach deklaracji tych działek w latach kolejnych". To ogólnikowe stwierdzenie należy ocenić w świetle znajdujących się w aktach sprawy pism strony, z których wynika że w 2007 r. toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie przyznania stronie płatności za 2007 r. w którym to postępowaniu przedmiotem oceny organów była kwestia czy sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej dnia 30 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym 2007 r. zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego i wyroku WSA uznano iż strona mogła nie wiedzieć o przypisaniu do spornych działek kodu DR 10 i odstąpiono od nałożenia sankcji na podstawie art. 68 rozporządzenia 796/2004.

Sąd wskazuje, że w sytuacji gdy w postępowaniu dotyczącym płatności za 2007 r. uznano, iż strona mogła nie wiedzieć o przypisaniu spornym działkom kodu DR 10, a kwestia takiego zakwalifikowania działek była sporna, należy uznać, że dopiero od daty doręczenia stronie decyzji ostatecznej, w której stwierdzono, że wskazane działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. strona uzyskała pewną pod względem prawnym informację o tym, że działki te są trwale wykluczone z płatności.

Dopóki w ramach postępowania administracyjnego toczył się spór co do tego czy sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i nie była wydana decyzja ostateczna rozstrzygająca tę kwestię, dopóty stronie nie można było przypisać posiadania wiedzy w tej sprawie i celowego popełnienia nieprawidłowości, a więc nie istniała możliwość zastosowania przepisu art.53 rozporządzenia 796/2004.

Ustalając stan faktyczny w celu stwierdzenia czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art.53 i 68 rozporządzenia 796/2004, a więc czy wnioskodawca świadomie i celowo deklarował ww. sporne działki do płatności, mając świadomość, że podlegają one trwałemu wykluczeniu z płatności organy orzekające I i II instancji zobowiązane były ustalić czy w dacie składania wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. wnioskodawca miał taką świadomość.

Okoliczności postępowania w przedmiocie przyznania D. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2007 r. znane są Sądowi z urzędu z akt sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2533/12, jednak Sąd nie może dokonywać ustaleń stanu faktycznego sprawy za organ.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR ustali, czy w dacie składania wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. D. M. doręczono decyzję ostateczną, w której ustalono , że działki nr ... nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a więc czy składając wniosek miał świadomość , że przedmiotowe działki zostały trwale wyłączone z płatności.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.