Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 83/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 20
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 7, 11, 15, 19, 107 §3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi O. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz skarżącego O.R. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].11.2014 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą), po rozpatrzeniu odwołania O. R. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanego dalej Szefem Urzędu) z dnia [...].09.2014 r. – utrzymała tę decyzję w mocy. Szef Urzędu w swym zaskarżonym rozstrzygnięciu: 1. odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy;

2. odmówił też udzielenia mu ochrony uzupełniającej;

Zaskarżona decyzja objęła także małżonkę cudzoziemca – T. R., ur. [...].01.1984 r. oraz małoletnie dzieci:

I. R., ur. [...].04.2002 r.,

A. R., ur. [...].10.2005 r.,

I. R., ur. [...].03.2011 r.

postanawiam

Stan faktyczny i prawny sprawy ustalony przez organy obu instancji przedstawia się następująco. Obywatel [...] O. R. złożył w dniu [...].05.2014 r. w Placówce Straży Granicznej w B. z siedzibą w C. wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem tym objęta została jego małżonka, T. R., oraz małoletnie dzieci.

Z notatki służbowej z dnia [...].05.2014 r., sporządzonej przez funkcjonariusza PSG w B. wynika, że Pan O. R. wjechał na terytorium państw obszaru Schengen w dniu [...].04.2014 r. wraz z żoną oraz trójką małoletnich dzieci na podstawie ważnych paszportów oraz wiz turystycznych przez kolejowe przejście graniczne w D., będąc w posiadaniu biletów relacji [...]. Z W. ww. osoby udały się następnie do W. w celu odwiedzenia rodziny. Wjazd do [...] nastąpił na podstawie ważnych paszportów oraz ważnych wiz. W dniu [...].04.2014 r. O. R. miał zwrócić się do władz austriackich z prośbą o udzielenie azylu, następnie został wraz z rodziną deportowany z A. do Polski.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I. instancji stwierdził, że tożsamość wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Organ posiada kopie paszportów wewnętrznych Cudzoziemca i jego małżonki, wydane przez władze kraju pochodzenia.

Na podstawie opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia DPU UdSC, Ośrodka Studiów Wschodnich i UNHCR, Szef Urzędu ustalił, że obecnie na większości terytorium [...] (kontrolowanym przez władze w K.) sytuacja jest stabilna pod względem bezpieczeństwa ludności - nie pociąga ona za sobą bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw obywateli tego kraju. Na terenach tych aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, zaś władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Satysfakcjonujący poziom ochrony praw człowieka na terenach kontrolowanym przez rząd w K. pozwolił na podpisanie w dniu [..]..03.2014 r. politycznej części umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Odmiennie przedstawia się sytuacja na terenach (część obwodów [...] i [...]) faktycznie kontrolowanych przez [...], separatystyczne bojówki, które prowadzą walki z [...] siłami bezpieczeństwa (mogące skutkować przypadkowymi ofiarami wśród ludności cywilnej) jak również terroryzują swoich oponentów (zwolenników niepodzielności [...], funkcjonariuszy publicznych itp.), dokonując ich pobić, porwań a nawet zabójstw. Działania te ujemnie wpływają na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców innych południowo-wschodnich regionów [...] (obwody [...], [...], [...], [...] itd.), zagrożonych rozprzestrzenieniem się zbrojnego "separatyzmu" wskutek rosyjskiej inspiracji. Niestabilna sytuacja panuje również na [...], anektowanym przez [...], który - w wyniku gróźb lub obaw przed szykanami ze względu na narodowość (przeważnie [...] lub [....]), religię, poglądy polityczne czy też zaangażowanie społeczne (np. obronę praw człowieka, działalność dziennikarską) - opuszcza wielu dotychczasowych mieszkańców. Zarówno mieszkańcy [...], jak i południowo-wschodnich regionów [...], opuszczający swe dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panującą w nich sytuacją, mają, co do zasady, możliwość zamieszkania w innych, bezpiecznych regionach [....], zarówno pod względem prawnym (brak jakichkolwiek ograniczeń przemieszczania się po terenie kraju) jak i faktycznym władze oraz inne podmioty (m.in. UNHCR, organizacje pozarządowe i osoby prywatne) organizują przesiedleńcom zakwaterowanie, udzielają im pomocy w znalezieniu pracy oraz wspierają ich materialnie, władze wprowadziły też szereg udogodnień w załatwianiu przez nich spraw administracyjnych. Jakkolwiek w związku z sytuacją ekonomiczną panującą na [...] pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania niewątpliwie trudne, umożliwiają one jednak egzystencję około 10 000 osób z nich korzystających. Jednocześnie, instytucje udzielające wsparcia przygotowują się na zwiększenie liczby osób wewnętrznie przesiedlonych, szacując, że ich liczba może wzrosnąć do kilkudziesięciu tysięcy na koniec 2014 r. (wg przewidywań UNHCR, sam [....] opuści do końca roku około 30 000 osób).

Szef Urzędu podał, że z informacji zamieszczonych przez O. R. we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz z oświadczeń, złożonych podczas przesłuchania wynika, że ubiega się on o nadanie statusu uchodźcy, gdyż, jak twierdzi, grożono jemu i jego rodzinie ze względu na kilkukrotne uczestnictwo w miejskim [...] w [...] (obwód [...]). Twierdzi ponadto, że nieznane osoby zaczepiały go, wypytywano o niego, także z powodu nieświadomego udziału w [...] prowokacji, która miała mieć miejsce w [....] (ludzie, którzy wspierali [....] w [...] proponowali mu wyjazd do K., jednak w pracy nie wyrażano na to zgody. W dniu [...].02.2014 r. cudzoziemiec zdecydował się na wyjazd do K., w odpowiedzi na propozycję agitatorów. Podczas drogi poinformowano ich o zmianie planów. Ostatecznie do K. nie dojechali, cudzoziemiec domyślił się, że był to [...]. Sprawdzili dokumenty według spisu obecnych. Uczestnicy zostali podzieleni na grupy. Otrzymaliśmy [....] symbolikę, mieli wywoływać chaos, skandować na [...], podburzać, prowokować do bójek. Na miejscu dostali odzież, jedzenie, środki odurzające w formie tabletek (może w jedzeniu, napojach). Cudzoziemiec stwierdził, że znajdował się wtedy w stanie odurzenia. Byli tam 3-4 dni; trafił do lekarza, gdzie dowiedział się, że zostałem nafaszerowany narkotykami. Po wizycie u lekarza wrócił do kierownika swojej grupy. Tam uprzedzono go o konsekwencjach rezygnacji z [...], pokazano, jak biją i strzelają do buntowników. Następnie odwieźli go do domu,

Gdy w pracy pytali go, gdzie był, nie przyznał się. Żona myślała, że jestem na [...] w K.. Kiedy wracał z pracy do domu, nieznani ludzie zaczęli go zaczepiać, mówili, że wiedzą, gdzie był, doszło do rękoczynów, sprzeczki. W domu żona poinformowała go, że kiedy był w pracy, do domu przyszli nieznani ludzie i pytali o niego. Nie widział sensu, żeby zwrócić się do milicji, nazywali ich [...] (akta admin. k. 86).

Dodał także, że bliżej nieokreślone osoby groziły jego żonie z powodu jej przynależności do patriarchatu [...]. Oświadczył, że sam czuje się prześladowany i boi się ludzi, którzy dowiedzieli się o jego wyjeździe do Polski, a także obawia się, że jego dane zostaną przekazane [.[..] władzy i wykorzystane przeciwko niemu (akta admin. k. 85).

Odnosząc się do obaw podnoszonych przez cudzoziemca organy obu instancji stwierdziły, że istnieje szereg wątpliwości dotyczących ich wiarygodności. Podczas przesłuchania cudzoziemiec nie zeznawał w sposób spójny i rzeczowy, wypowiadał się chaotycznie, tworząc wrażenie, że przedstawiona przez niego sytuacja została wytworzona na potrzeby postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP.

Prześladowanie umożliwiające objęcie ochroną międzynarodową, to nieuzasadniona ingerencja o znacznej dolegliwości w podlegającą ochronie sferę osobistą człowieka. Prześladowanie musi, ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, stanowić poważne naruszenie praw człowieka albo być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe (art. 13 ust. 3 cyt. ustawy). Obawa przed prześladowaniem uzasadniona jest tylko wówczas, gdy daje się ją obiektywnie zrozumieć, uwzględniając indywidualną sytuację ubiegającego się o nadanie statusu uchodźcy oraz warunki panujące w jego kraju pochodzenia. Niewystarczające jest przy tym stwierdzenie, że wnioskodawca faktycznie boi się konkretnej sytuacji (obawa subiektywna) - konieczne jest ustalenie, czy w takiej : sytuacji przeciętny człowiek o cechach ubiegającego się o status uchodźcy, postawiony w sytuacji, w | jakiej znajduje się aplikant, odczuwałby obawę, o której mowa w Konwencji (obawa obiektywna). Jednocześnie, zgodnie z art, 18 ust. 1-2 ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z powyższym wymogiem, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, gdy nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju j pochodzenia.

Ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw, w ocenie Szefa Urzędu, aby stwierdzić, że O. R. był w kraju pochodzenia prześladowany w rozumieniu cyt. przepisów. Uznaje się, że nie można skutecznie dochodzić ochrony międzynarodowej, jeżeli świadomie rezygnuje się z próby poszukania jej w kraju pochodzenia (wyrok NSA z dnia 11.12.2001 r., sygn. akt V SA 1527/00). Tymczasem Cudzoziemiec nie podjął żadnych działań, mogących mu zapewnić bezpieczeństwo na [...], jeżeli rzeczywiście czuł się w kraju pochodzenia zagrożony. Jak sam zeznał, kontaktowanie się w jego sprawie z milicją uważał za bezsensowne, świadomie zrezygnował więc z poszukiwania ochrony w swoim kraju, a z zeznań złożonych przez niego w toku przesłuchania wynika, że działania milicji w regionie jego zamieszkania, w rejonie [...], są skuteczne, o czym świadczą następujące słowa: "Po naszym wyjeździe dowiedzieliśmy się od matki żony, że w naszym rejonie pojawiły się cztery autobusy z [....] najemnikami. Ludzie bali i się wychodzić do miasta. Do niczego jednak nie doszło. Po zgłoszeniu faktu na milicję, najemnicy zniknęli" (akta admin. k. 86).

Organy obu instancji podkreśliły, że centralna część [...], w której cudzoziemiec zamieszkiwał, uznawana jest za region bezpieczny, na którym nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń rodzących bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw większej liczby obywateli. W otwartych źródłach informacji (akta admin. k. 69-72) nie znaleziono żadnego materiału, który wskazywałby na złą sytuację bezpieczeństwa w obwodzie czerkaskim, który zamieszkiwał. Pan R. zapytany o to, czy był kiedykolwiek na [...] zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu, odpowiedział przecząco. Kraj pochodzenia opuścił na podstawie ważnego paszportu, wydanego przez [...] władze przed opuszczeniem kraju. Jak zaznaczono już wcześniej, w sprawie Wnioskodawcy nie istnieją żadne przesłanki obiektywne, dające podstawę do stwierdzenia, że mógłby znaleźć się w gronie osób narażonych na indywidualne prześladowanie, o którym mowa w ustawie. Jak sam zeznał podczas przesłuchania, nie należał w kraju pochodzenia do żadnych organizacji o charakterze politycznym, religijnym, społecznym, etnicznym. Nie brał udziału w działaniach zbrojnych, nie udzielał pomocy żadnej z walczących stron. W środowisku zawodowym nie afiszował się ze swoimi poglądami politycznymi (akta sprawy, str. 86).

Odnosząc się do podniesionych przez wnioskodawcę gróźb wobec jego małżonki przez wzgląd na przynależność do [...] Kościoła [...] organy stwierdziły, że w toku przesłuchania cudzoziemiec nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności związanych z rzekomym niepokojeniem jego małżonki ze względów religijnych, a zapytany o to, czy małżonka wyjechała z kraju pochodzenia z tych samym powodów, co on, czy też miała własne, odrębne, powody wyjazdu, stwierdził ostatecznie, że wyjechała z tych samych przyczyn, co on sam, i że boi się o zdrowie i życie ich wspólnych dzieci (akta admin. k. 85-86).

Organy podały, że w 2014 r. deklarowana przynależność do Kościoła [...] w społeczeństwie [...] wynosiła 25 % (Patriarchat [...]) i 32 % (Patriarchat [...]). Przynależność do [...], bez identyfikacji z określonym Kościołem [...], deklarowało 40 % [....] (por. informacja OS W, k. 73-83). W informacjach dotyczących aktualnej sytuacji na [...], będących w posiadaniu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, brak było doniesień o istniejących prześladowaniach na tle religijnym w związku z przynależnością do [...] Kościoła [...](UKP PM) lub [...] Kościoła [...] (UKP PK). Niewątpliwie sytuacja we wschodnich regionach [...] przedefiniowała stosunki polityczne i społeczne pomiędzy [...] i [...] oraz skomplikowała zależności pomiędzy Kościołami [...] działającymi w obu krajach, jednak nie ma podstaw do określenia obecnej sytuacji mianem prześladowań religijnych którejkolwiek ze stron.

Zgodnie z art. 48 ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w której imieniu wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20. Zgodnie z art. 15 ustawy, cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (w znaczeniu umyślnego pozbawienia życia, nie tylko w związku z wykonaniem wyroku sądu), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał, w ocenie Szefa Urzędu, podstawy do uznania, że wnioskodawca lub jego małżonka, był w [...] (obwód [...]) zagrożony doznaniem poważnej krzywdy poprzez nieludzkie lub poniżające traktowanie.

Nie zachodzi niebezpieczeństwo wymierzenia cudzoziemcowi lub jego małżonce w kraju pochodzenia kary śmierci, gdyż kara ta została na [...] zniesiona w 2000 r.

W przypadku Zainteresowanego brak jest również rzeczywistego ryzyka podjęcia wobec niego bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie względem niego tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

Względem Cudzoziemca ani względem jego małżonki nie zachodzi też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Co prawda w chwili obecnej fragment terytorium [...] ([...]) znajduje się pod okupacją [...], a niestabilna wskutek akcji dywersyjnych inspirowanych przez [...] sytuacja w południowych i wschodnich regionach [...] prowadzi do określania operacji antyterrorystycznej mianem wojny [...], jednak dynamiczna sytuacja panująca w obwodach [...] i [...] nie pociąga za sobą powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej przez żadną z walczących stron w rejonie dotychczasowego zamieszkania Wnioskodawcy.

Stanowisko to podzieliła Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji, na skutek wniesionego przez cudzoziemca odwołania wraz z jego uzupełnieniem.

Rada stwierdziła, że w dniu [...].09.2014 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie O. R. na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych bądź innych podmiotów. Cudzoziemiec miał możliwość przytoczenia dowodów, uzasadniających podstawę ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy. O. R. oświadczył, że jego stan fizyczny i psychiczny pozwala na udział w przesłuchaniu. Przesłuchanie przeprowadzone było w języku ukraińskim, przy udziale tłumacza.

W trakcie prowadzonego postępowania. Pan O. R. nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Zajście, które stało się przyczyną wyjazdu Pana O. R. miało charakter incydentalny i nie było spowodowane jego rasą, religią ani narodowością.

W oparciu o przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie i zebrane w sprawie dowody stwierdzić należy, że Pan O. R. nie jest uchodźcą w Rozumieniu Konwencji Genewskiej. Zdaniem Rady, jest migrantem, który poszukuje miejsca do życia poza granicami kraju pochodzenia z powodu toczącej się w kraju wojny i niestabilnej sytuacji.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej. Organ pierwszej instancji odniósł się do tej kwestii, a Rada do Spraw Uchodźców podzieliła ten pogląd.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, w ocenie Rady na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia wnioskodawca i jego rodzina nie byliby narażeni na prześladowanie ani innego rodzaju represje.

O. R. w toku postępowania o nadanie mu statusu uchodźcy nie uprawdopodobnił też tego, że spełnia warunki, które uzasadniałyby udzielenie mu ochrony uzupełniającej.

Rada do Spraw Uchodźców nie znalazła też "podstaw do podważenia konkluzji organu I instancji, że w stosunku do Strony nie zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany", oraz udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W tej sytuacji Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana zgodnie z prawem i poparta jest trafną oceną stanu faktycznego.

We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy zadnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa o udzielaniu ochrony), poprzez uznanie, że obawa skarżącego związana z perspektywą powrotu do kraju pochodzenia nie jest uzasadniona oraz, że powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia nie wiąże się z ryzykiem doznania krzywdy i nie nastąpi do kraju, gdzie zagrożone będą jego prawa przewidziane w Konwencji sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950;

2) art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;

3) art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;

4) art. 16 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;

5) art. 44 ustawy o udzielaniu ochrony - poprzez jego niezastosowanie;

6) art. 68 § 1 ustawy o udzielaniu ochrony- poprzez jego niezastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1). art. 6 Kodeksu postepowania administracyjnego (dalej: kpa) - w ten sposób, że organy administracji publicznej niewłaściwie zastosowały lub nie zastosowały przepisy prawa o udzielaniu ochrony cudzoziemcom oraz przepisy o postępowaniu administracyjnym;

2). art. 7 i 77 K.p.a. - poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3). art.80 K.p.a. w ten sposób, że nie dokonano oceny okoliczności faktycznych w postępowaniu dowodowym w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy;

4). art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez niewskazanie lub niedostateczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparto orzeczenia oraz powodów, dla których odmówiono uwzględnienia innych dowodów;

5). art. 15 K.p.a. - w ten sposób, że postępowanie przed organem II instancji nie doprowadziło do rzeczywistej kontroli poprzednio wydanego orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi zarzucono w szczególności niezwykle wybiórcze potraktowanie pozostałych, istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnień dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. Podano, że powodem ucieczki cudzoziemca z [...] było poszukiwanie schronienia przed prześladowaniami tam doznanymi, wynikającymi z przesłanek politycznych i religijnych. Zarzucono, że zarówno Szef Urzędu do Spraw Uchodźców, jak i Rada do Spraw Uchodźców zupełnie nie zauważają wątku prześladowania cudzoziemca z powodów politycznych i religijnych, mimo spójnego i logicznego przedstawienia okoliczności dowodzących tegoż prześladowania. Cudzoziemiec - będąc prześladowany - wraz z rodziną nie przebywał w domu i nocował u znajomych pod pretekstem robienia remontu. Ponadto O. R. wraz z rodziną prześladowani byli na tle religijnym, w związku z ich przynależnością do patriarchatu [...]. Na początku marca 2014r. O. R. dwa razy został pobity. Za pierwszym razem pobili go nieznani ludzie, a za drugim razem pobili go ludzie z [..], po tym, jak dowiedzieli się, że planuje wyjechać do Polski. Z przedstawionych powodów obawa Pana O. R. o życie i zdrowie oraz brak wiary w obecne organy władzy państwowej [...] są uzasadnione. Cudzoziemiec nie może prowadzić bezpiecznego i spokojnego życia w kraju swojego pochodzenia. Cudzoziemiec obawia się prześladowań przez osoby zarówno ze strony [...] jak i proeuropejskiej.

Rada do Spraw Uchodźców nie zapoznała się w pełni z indywidualną sytuacją O. R.. Obawa cudzoziemca, w ocenie jego pełnomocnika, opiera się na indywidualnych, realnych przeżyciach, a nie wyobrażeniach. Kluczową kwestią jest, że obawa przed prześladowaniem powodowana głównie osobistymi doświadczeniami, traumą związaną z tymi doświadczeniami oraz świadomością, że powrót do [..] będzie wiązał się z niebezpieczeństwem i zagrożeniem życia i zdrowia. Jego obawa jest zindywidualizowana i realna. Zarzucone uchybienia prowadzą, w ocenie pełnomocnika skarżącego, do wniosku, że zostały naruszone odpowiednie normy postępowania dowodowego, tak w zakresie obowiązku organu administracji publicznej w zakresie rzetelnego i pełnego gromadzenia materiału dowodowego jak i oceny tych dowodów, które znalazły się w aktach sprawy. W szczególności zarzucono brak zbadania sytuacji w kraju pochodzenia pod kątem obaw deklarowanych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, pominięcie lub nie wyciągnięcie prawidłowych wniosków z zeznań strony. Niesłuszne są argumenty dotyczące braku indywidualnych podstaw uzasadniających obawy przed prześladowaniem. Jak wynika z Podręcznika UNHCR dotyczącego zasad i trybu ustalania statusu uchodźcy, który wyznaczająca standard postępowania uchodźczego (pkt. 43): "obawa niekoniecznie musi wynikać z osobistych doświadczeń cudzoziemca, czyli takich które stały się już jego udziałem. Może wynikać też z tego, co spotkało jego przyjaciół, krewnych, innych członków rodziny czy innych członków grupy społecznej, do której i on się zalicza" (Paweł Dąbrowski, Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komentarz z orzecznictwem). Oznacza to, że obawę cudzoziemca należy rozpatrywać szeroko i gdyby on nawet nie doznawał osobiście krzywdzących działań - co w przypadku O. R. nie występuje - to istotne znaczenie ma również jego świadomość co do doznanych krzywd bliskich mu osób. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że O. R. nie przyjechał do Polski z przyczyn ekonomicznych. Powrót tej rodziny do kraju pochodzenia – w ocenie pełnomocnika -może wiązać się z rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy i będzie powrotem do kraju, w którym zagrożone może być jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym może być poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku. Spełnia on zatem przesłanki do uzyskania statusu uchodźcy w Polsce, a także w jego sytuacji spełnione są warunki do uzyskania chociażby ochrony uzupełniającej. Jego powrót do kraju pochodzenia może wiązać się z rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Cudzoziemiec spełnia ewidentnie przesłanki udzielania ochrony uzupełniającej, ponieważ powrót do kraju pochodzenia może wiązać się z rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Zdaniem pełnomocnika, organy nie poparły w żaden sposób twierdzeń o tym, jakoby wnioskodawcy nie groziło jakiekolwiek niebezpieczeństwo, związane z naruszeniem jego praw jako człowieka, w przypadku powrotu na [...]. Konieczne było ustalenie obiektywnych i realnych przesłanek ryzyka prześladowania. Wątpliwości zaś winny być ocenione na jego korzyść. Nadto, zdaniem pełnomocnika, O. R. spełnia przewidziane w Dyrektywie Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacyjnych, przesłanki uznania zeznań cudzoziemca za wiarygodne, w przypadku braku dowodów w sprawie.

Dwójka z dzieci cudzoziemca l. R. i A. R. aktualnie uczęszczają do Szkoły Podstawowej im. [...] w N. do klas odpowiednio VIa i IlIa. Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka, dzieci maja prawo do szczególnej troski i pomocy. Artykuł 3 tej Konwencji zaś stanowi, że we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, Sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną jest najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka.

Zmiany życiowe i utrudnienia - związane z przymusowym powrotem dzieci do kraju pochodzenia - wpłyną zdecydowanie negatywnie na rozwój psychofizyczny dzieci cudzoziemca i mogą spowodować nieodwracalne skutki dla ich rozwoju, samooceny i postrzegania świata.

Odmowa nadania statusu uchodźcy, jak również odmowa udzielenia ochrony uzupełniającej czy też zgody na pobyt tolerowany wynikała, w ocenie pełnomocnika skarżącego, z błędnej kwalifikacji okoliczności, relewantnych dla sprawy O. R.. Zarzucono, że organ odwoławczy w zasadzie oparł się w całości na ustaleniach dokonanych w trakcie postępowania w I. instancji, powtarzając popełnione tam błędy, co uzasadnia zarzut związany z wadliwością postępowania w II instancji.

Podniesiono też nieprawidłowości związane z przebiegiem przesłuchania O. R. dnia [...] września 2014 r. Mianowicie O. R. wyraził zgodę na rozmowę w języku [...], gdy tymczasem tłumacz - będący obecny podczas przesłuchania - wypowiadał się w sposób dla strony niezrozumiały. Język tłumacza można scharakteryzować jako język "łamany" [...]. Oznacza to wadę tej czynności, która - jako nierzetelnie przeprowadzona - winna być powtórzona, tym bardziej, że była ona przeprowadzana przez nie mających doświadczenia praktykantów.

W odpowiedzi na skargę Rada w całości podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Z analizy zaskarżonej decyzji wynika, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jej sentencja nie odpowiada bowiem uzasadnieniu. Należy zauważyć, że w uzasadnieniu swej decyzji z [...].09.2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił cudzoziemcowi

1. nadania statusu uchodźcy;

2. udzielenia ochrony uzupełniającej.

Z uwagi na zmianę regulacji prawnej, rozstrzygając w sprawie wniosku cudzoziemca złożonego po dniu [...].05.2014 r., Szef Urzędu zasadnie zastosował nowe przepisy, a mianowicie ustawę z 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w brzmieniu obowiązującym dla wniosków złożonych po 1.05.2014 r. Stosując jej art. 19 oraz art. 20 nie znalazł podstaw do nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy oraz do udzielenia mu ochrony uzupełniającej.

Podkreślenia wymaga przy tym, że z uwagi na datę złożenia wniosku przez cudzoziemca (28.05.2014 r.), Szef Urzędu nie był już uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. Instytucja ta uregulowana obecnie w art. 351 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, w myśl art. 355 cyt. ustawy pozostaje aktualnie w gestii właściwych komendantów oddziału Straży Granicznej lub komendantów placówki Straży Granicznej, a organem wyższego stopnia jest Szef Urzędu.

Wobec tego, jakkolwiek Rada utrzymała w mocy decyzję I. instancji i w sentencji wskazała, że odnosi się to do odmowy nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy oraz udzielenia mu ochrony uzupełniającej, w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia poza tymi kwestiami wypowiedziała się także co do owego pobytu tolerowanego. Wskazała bowiem, że "(...) nie znalazła też podstaw do podważenia konkluzji organu I instancji, że w stosunku do Strony nie zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany". Wypowiedź w tym zakresie, zawarta w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, mimo że sentencja decyzji Rady nie odnosiła się do kwestii udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, a Szef Urzędu o nim nie rozstrzygał - stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy mieć bowiem na względzie, że w efekcie cudzoziemiec, nie władający językiem polskim i mający przez to znaczne trudności ze zrozumieniem procedury uchodźczej, stosowanej w Unii Europejskiej - w efekcie tego zapisu może mieć poważne wątpliwości, czy w zakresie pobytu tolerowanego otrzymał już rozstrzygnięcie i może je również skarżyć do Sądu, czy też w tym przedmiocie będzie właściwy do rozstrzygania inny organ. Jak nadto wskazuje skarga, nawet jego profesjonalny pełnomocnik najwyraźniej uznał, że decyzja ta rozstrzygała także w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany i we wniesionej skardze zakwestionował zasadność tej odmowy, odnosząc się do niej merytorycznie.

Wobec tego, z uwagi na naruszenie art. 7, 11, 15, 19 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 355 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach, które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Wobec wskazanego uchybienia, które po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, będzie prowadziło do konieczności ponownego rozpoznania przez Radę odwołania cudzoziemca, Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do merytorycznych zarzutów, sformułowanych w skardze.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a także art. 152 P.p.s.a, - orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania - w pkt 3 sentencji - rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, Rada Do Spraw Uchodźców ponownie rozpoznając wniesione odwołanie, uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, prawidłowo zakreślając przedmiot swego rozstrzygnięcia.