Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 143/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Wejherowskiego w przedmiocie odszkodowania za prawo własności nieruchomości 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Wejherowskiego do rozpoznania wniosku skarżącego B. N. z dnia 25 czerwca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za prawo własności nieruchomości, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Wejherowskiego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o przyznanie od Starosty Wejherowskiego na rzecz skarżącego B. N. sumy pieniężnej, 4. zasądza od Starosty Wejherowskiego na rzecz skarżącego B. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z 25 czerwca 2018 r. B. N. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący"), na podstawie art. 98 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", wystąpił do Starosty Wejherowskiego (dalej: "Starosta", "Organ") o ustalenie odszkodowania w związku z przejęciem przez Gminę Wejherowo (dalej: "Gmina") własności nieruchomości gruntowej (działki nr [...] o powierzchni 153 m2, położonej

w B., gmina Wejherowo), która decyzją Wójta Gminy Wejherowo (dalej: "Wójt")

z 16 marca 1993 r. z mocy prawa przeszła na własność Gminy.

Postanowieniem z 20 lipca 2018 r. Starosta, na podstawie art. 61a ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wskazując, że podział nieruchomości zatwierdzony decyzją Wójta z 16 marca 1993 r. został dokonany na wniosek Strony,

a zgodnie z jej treścią działka nr [...] przeszła na własność Gminy nieodpłatnie,

z przeznaczeniem pod drogę. Od decyzji tej Strona się nie odwołała.

W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda") postanowieniem z 18 kwietnia 2019 r. uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z 24 stycznia 2020 r. Starosta, na podstawie art. 105 k.p.a. oraz art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., umorzył postępowanie administracyjne

w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wskazując w uzasadnieniu, że kwestia odszkodowania za działkę nr [...] została ustalona w trybie cywilnoprawnym.

W wyniku wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia odwołania Wojewoda decyzją z 22 czerwca 2020 r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z 22 grudnia 2020 r. Starosta, na podstawie art. 105 k.p.a. oraz art. 129

ust. 1 i ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., umorzył postępowanie administracyjne

w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wskazując w uzasadnieniu, że decyzja podziałowa nie odniosła skutku wywłaszczeniowego, co wyklucza możliwość ustalenia odszkodowania w postępowaniu administracyjnym.

W wyniku wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia odwołania Wojewoda decyzją z 22 lipca 2021 r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Od powyższej decyzji Wojewody Gmina wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który wyrokiem

z 18 października 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 524/21 oddalił go.

Od powyższego wyroku Gmina wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"), który wyrokiem z 22 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 149/22 oddalił ją.

Po zwrocie przez Wojewodę akt sprawy (co miało miejsce 2 maja 2022 r.) Starosta pismem z 16 maja 2022 r. poinformował Wnioskodawcę i Gminę, że ze względu na wymogi procedury, w tym konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także bardzo dużą ilość prowadzonych obecnie postępowań, zakończenie postępowania

w ustawowym terminie nie jest możliwe. Wskazano, że prawdopodobny termin załatwienia wniosku to 30 września 2022 r.

Pismem z 1 czerwca 2022 r. Strona zwróciła się do Starosty o sprecyzowanie, jakie konkretne czynności dowodowe zamierza podjąć Organ w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wskazanie, kiedy Staroście zostały przekazane akta sprawy oraz sprecyzowanie, ile konkretnie Organ prowadzi obecnie postępowań.

W odpowiedzi (pismo z 21 czerwca 2022 r.) Starosta podał, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które z mocy prawa przeszły na własność podmiotu publicznoprawnego, jest prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a., z którego wynikają zasady i elementy postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że w toku postępowania podejmuje

z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli. W tym celu konieczne jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, a zagadnienia wymagające wyjaśnienia ujawniają się w miarę gromadzenia dowodów.

Pismami z 8 czerwca 2022 r. Starosta wezwał D. R. na przesłuchanie w charakterze świadka, a Wnioskodawcę na przesłuchanie w charakterze strony, wyznaczając termin tych czynności na 4 lipca 2022 r.

Pismem z 21 czerwca 2022 r. Starosta zwrócił się do Archiwum Państwowego

w Gdańsku z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zasobie akt Archiwum (za lata

1985-2017) oraz o udzielenie informacji, czy zachowały się dokumenty dotyczące uzgodnień co do wysokości odszkodowania za działkę nr [..] między Wójtem a Stroną.

Pismem z 22 czerwca 2022 r. Starosta poinformował Stronę, że zaplanowane na

4 lipca 2022 r. przesłuchanie D. R. nie odbędzie się z uwagi na niemożność stawienia się świadka. Pismem z tego samego dnia Organ wezwał D.R. na przesłuchanie w charakterze świadka wyznaczając termin tej czynności na 28 lipca 2022 r.

Pismem z 4 lipca 2022 r. Starosta wezwał Wnioskodawcę na przesłuchanie

w charakterze strony, wyznaczając termin tej czynności na 11 lipca 2022 r.

W dniu 11 lipca 2022 r. Starosta przesłuchał Wnioskodawcę w charakterze strony,

a 28 lipca 2022 r. przesłuchał D. R. w charakterze świadka.

W dniach 6 i 21 lipca 2022 r. do Starosty wpłynęły pisma Archiwum Państwowego

w Gdańsku, w których poinformowano, że w wyniku dokonanych poszukiwań na podstawie ewidencji zasobu nie odnaleziono interesującej Starostę dokumentacji.

Pismem z 24 sierpnia 2022 r. Starosta wystąpił do Wójta o wskazanie, czy

w związku z zaświadczeniem z 10 lipca 2018 r. dotyczącym przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") działki nr [...] Gminie udało się pozyskać kompletne materiały, zwracając się jednocześnie o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu działki nr [...] w m.p.z.p. na dzień 16 marca 1993 r.,

w przeciwnym wypadku wniesiono o wydanie wypisu i wyrysu z m.p.z.p. we wskazanej dacie.

W dniu 15 września 2022 r. do Starosty wpłynęła odpowiedź Wójta, w której zaświadczono, że według stanu prawnego na dzień 16 marca 1993 r. działka nr [...] znajdowała się w obrębie m.p.z.p. zatwierdzonego uchwałą nr XXIII/139/92 z dnia 11 maja 1992 r. Poinformowano, że Gmina posiada kompletne materiały do tej uchwały, jednak

z uwagi na zły stan załącznika graficznego nie można jednoznacznie wskazać przeznaczenia działki nr [...] w planie.

Pismem z 28 września 2022 r. Starosta poinformował strony postępowania, że ze względu na oczekiwanie na środki finansowe z budżetu państwa zakończenie postępowania we wskazanym wcześniej terminie jest niemożliwe. Organ podał,

że przystąpi do czynności mających na celu wycenę nieruchomości przez biegłego po zabezpieczeniu i przekazaniu przez Wojewodę środków finansowych z budżetu państwa na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Wskazano, że prawdopodobny termin załatwienia wniosku to 31 stycznia 2022 r.

Pismem z 4 października 2022 r. Wnioskodawca, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wniósł ponaglenie na bezczynność Organu (na niezałatwienie sprawy w terminie oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy), które postanowieniem z 31 października 2022 r. Wojewoda uznał za nieuzasadnione.

Postanowieniem z 28 października 2022 r. Starosta, na podstawie art. 84 k.p.a., powołał rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia operatu szacunkowego.

W dniu 17 listopada 2022 r. B. N., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, złożył skargę na bezczynność Starosty oraz przewlekłe prowadzenie przez Organ postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania wnosząc: 1) o zobowiązanie Starosty do załatwienia sprawy w terminie miesiąca, licząc od dnia wydania wyroku w sprawie, 2) o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności

i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) o przyznanie od Starosty na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", 4) o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że pismem z 16 maja 2022 r., a więc po upływie ponad 10 miesięcy od dnia wydania przez Wojewodę decyzji z 22 lipca 2021 r., Starosta poinformował strony

o ponownym przystąpieniu do rozpoznawania niniejszej sprawy, wskazując jednocześnie przewidywany termin wydania decyzji kończącej sprawę, który wyznaczono na 30 września 2022 r. Uzasadniając potrzebę przesunięcia terminu na tak odległą datę Organ poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach, sugerujących rzekomo skomplikowany charakter sprawy

i znaczną ilość prowadzonych przezeń postępowań. Strona skarżąca wskazała, że po upływie niemal roku od wydania decyzji przez Wojewodę, Starosta zwrócił się do Archiwum Państwowego w Gdańsku z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zasobie akt Archiwum z lat 1985-2017, celem ustalenia, czy zachowały się dokumenty dotyczące uzgodnień co do wysokości odszkodowania za działkę nr [...] między Wójtem a Wnioskodawcą. Następnie, pismem z 24 sierpnia 2022 r., a więc po upływie miesiąca od ostatniej merytorycznej czynności w sprawie, Organ zwrócił się do Wójta z zapytaniem, czy Gminie udało się pozyskać kompletne dokumenty oraz, w przypadku istnienia takiej możliwości, poprosił o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu działki nr [...] w m.p.z.p. na dzień 16 marca 1993 r., w przeciwnym wypadku o wydanie wypisu i wyrysu z m.p.z.p., obowiązującego we wskazanej dacie. W dniu 28 września 2022 r., a więc po upływie ponad miesiąca od podjęcia jakiejkolwiek czynności, Starosta wyznaczył kolejny termin zakończenia sprawy do 31 stycznia 2022 r., tzn. przesuwając go o następne 4 miesiące. Tytułem uzasadnienia powyższego Organ poinformował o braku środków finansowych, przeznaczonych z budżetu państwa na zadania zlecone z administracji rządowej.

W ocenie pełnomocnika Skarżącego strona toczącego się od wielu lat postępowania (zainicjonowanego wnioskiem z 25 czerwca 2018 r.), nie powinna ponosić negatywnych skutków przedłużającego się postępowania wyłącznie z uwagi na fakt, że organ prowadzący to postępowanie nie zarezerwował wystarczającej puli środków niezbędnych do jego prawidłowego przeprowadzenia. Zdaniem strony skarżącej istnieje uzasadnione podejrzenie, że nowo wyznaczony termin przez Starostę również nie zostanie dochowany oraz będzie podlegał kolejnym przesunięciom z powodu konieczności pozyskania od biegłego wyceny nieruchomości, a także zarezerwowania czasu stronom postępowania celem ustosunkowania się do zgromadzonego materiału i dowodów.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca podniosła, że pomimo upływu niemal 16 miesięcy od dnia, w którym Wojewoda uchylił poprzednią decyzję Starosty, do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona. Co więcej, jedynymi merytorycznymi działaniami, jakie podjął w sprawie Organ było przesłuchanie świadka oraz Strony, wystosowanie jednego pisma do Archiwum Państwowego w Gdańsku o przeprowadzenie kwerendy oraz powołanie biegłego do sporządzenia wyceny nieruchomości. Podkreślono, że czynności te podjęto po upływie ponad trzech lat od zainicjowania postępowania

w sprawie i dopiero wskutek kolejnego już uchylania poprzednio wydawanych przez ten sam organ rozstrzygnięć.

W ocenie strony skarżącej sposób prowadzenia przez Starostę przedmiotowego postępowania świadczy o jego przewlekłości nie tyle jasno, co wręcz rażąco. Z kolei brak jakichkolwiek czynności Organu w dłuższych okresach nie da się poczytywać inaczej niż tylko jako bezczynność Starosty. Podniesiono, że wszystkie dotychczasowe działania Organu w niniejszej sprawie, a więc przeprowadzenie dwóch przesłuchań, wystosowanie jednego pisma oraz wydanie postanowienia powołującego biegłego, mogły z powodzeniem zostać przedsięwzięte w przeciągu jednego czy góra dwóch miesięcy postępowania zaraz po otrzymaniu przez Starostę sprawy do ponownego prowadzenia. Za niewytłumaczalne uznano, dlaczego Organ czekał po kilka miesięcy na podjęcie kolejnych czynności. Podobnie trudne do zrozumienia jest, z jakich powodów Starosta od razu nie podjął stosownych czynności do wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego, a następnie zlecenia mu sporządzenia wyceny nieruchomości, celem ustalenia należnego Stronie odszkodowania.

Zwrócono uwagę, że Starosta dwukrotnie wyznaczał sobie 4-miesięczny termin załatwienia niniejszej sprawy. Ostatnio wyznaczony przez Organ termin minie za dwa miesiące, natomiast już teraz oczywiste jest, że Starosta nie zamierza w ogóle podjąć realnej próby zakończenia postępowania w wyznaczonym przez siebie terminie, gdyż dopiero pod koniec zeszłego miesiąca zlecił sporządzenie operatu szacunkowego, podczas gdy doskonale wiedział, że proces sporządzania takiej opinii jest działaniem najbardziej czasochłonnym. Do tego należy doliczyć czas na pozyskanie tej opinii przez Organ, który może trwać nawet parę tygodni, nie wspominając już o zastrzeżeniu dwutygodniowego terminu na złożenie ewentualnych uwag i wniosków do treści operatu.

Odnosząc się do przywoływanych kilkukrotnie przez Starostę okoliczności dotyczących znacznej ilości rozpatrywanych spraw odszkodowawczych dających się zaklasyfikować - jak wskazał sam Organ - "w typie" sprawy niniejszej, wskazano,

że w przypadku poprawnie działającego organu administracji fakt, że rozpatrywane przezeń sprawy wykazują daleko idące podobieństwo, powinien rzutować na skrócenie czasu ich rozpatrywania, a nie jego wydłużenie. Jednocześnie nie zgodzono się ze stanowiskiem Starosty, jakoby niniejsza sprawa wykazywała wysoki stopień złożoności czy skomplikowania.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie zwracając uwagę,

że specyfika sprawy, upływ 30 lat od dnia wydania decyzji podziałowej, będącej podstawą przejścia na własność Gminy działki nr [...] oraz obecnie obowiązujące przepisy dotyczące ustalenia odszkodowania powodują, że sprawa wymaga ostrożności

i wnikliwości w ocenie materiału dowodowego.

Pełnomocnik Organu opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując,

że ustalony na 31 stycznia 2023 r. termin załatwienia sprawy nie został przekroczony,

a jego wydłużenie było niezbędne, biorąc pod uwagę wyniki kolejno przeprowadzanych dowodów. Podkreślono, że przedmiotowe zagadnienia wymagają dużego zaangażowania w zgromadzeniu oraz rozpatrzeniu materiału dowodowego z należytą starannością, które jest niezmiernie czasochłonne. Ustalenie przebiegu uzgodnień sprzed 30 lat, w sytuacji gdy brak jest dokumentów z przeprowadzonych rozmów, jest zagadnieniem o znacznym stopniu skomplikowania.

W ocenie Starosty nie jest możliwe, aby sprawa była prowadzona w krótszym czasie z uwagi na bardzo dużą liczbę prowadzonych równocześnie tego typu postępowań. Podkreślono, że analiza wniosków jest bardzo pracochłonna i wymaga dużej wnikliwości. Wskazano, że na podstawie decyzji wydawanych przez Starostę, gminy oraz Skarb Państwa zobowiązane są wypłacać spadkobiercom byłych właścicieli odszkodowania, niejednokrotnie w bardzo wysokich kwotach. Rozpatrywane sprawy w dużej mierze dotyczą wniosków osób reprezentowanych przez występującego w ich imieniu pełnomocnika, ubiegając się o odszkodowanie, mimo że otrzymały je przed kilkudziesięciu laty lub zrzekły się go. Ponadto niemal w każdej sprawie, nawet niejednokrotnie, składane są przez pełnomocnika wnioskodawców nieuzasadnione ponaglenia na bezczynność Starosty, których przekazanie do Wojewody wymaga przygotowania niezbędnych materiałów angażując wiele czasu, który mógłby być przeznaczony na merytoryczne rozpatrywanie spraw. Dlatego, stojąc na straży praworządności, zgodnie z art. 7 k.p.a., Organ zobowiązany jest podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli, a nie tylko interes wnioskodawcy. W związku z tym trudno uznać bezczynność Organu, a ewentualna przewlekłość postępowania jest od niego niezależna.

Starosta przyznał, że w art. 12 § 1 k.p.a. ustanowiono obowiązek organów administracji publicznej działania w sprawie wnikliwie i szybko, przy zastosowaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia, jednak szybkość działania nie jest przesłanką bezwzględną i dominującą, bowiem występuje w koniunkcji z wnikliwością działania organu, co oznacza, że organ ma prowadzić postępowanie przestrzegając obu dyrektyw (tj. szybkości i wnikliwości) w równej mierze, co nie pozwala, aby dominujące znaczenie przypisać szybkości postępowania. Niedopuszczalne jest bowiem, aby stało się to kosztem wnikliwego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Odwołując się do orzecznictwa sądowego podkreślono,

że organy nie mogą, w imię zasady szybkości postępowania, zrezygnować z obowiązku działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), stania na straży praworządności, czy z realizacji zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.). Tym samym czas trwania postępowania nie jest wiodącą przesłanką, prowadzącą wprost do uznania jego przewlekłości.

W piśmie procesowym z 31 stycznia 2023 r. Starosta poinformował, że 17 stycznia 2023 r. wydał i wysłał do stron decyzję administracyjną (kserokopię decyzji załączono).

W piśmie procesowym z 14 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył,

że podtrzymuje skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) stanowi,

że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego

w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi B. N. zwalcza bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę Wejherowskiego postępowania

w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z 25 czerwca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem

z 4 października 2022 r. Skarżący wniósł do Wojewody ponaglenie na bezczynność Organu (na niezałatwienie sprawy w terminie oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy), które postanowieniem z 31 października 2022 r. zostało uznane za nieuzasadnione. Tym samym Skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym

w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane

z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3

(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo

z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki

w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Bezczynność organu i przewlekłe prowadzenia postępowania są to dwa stany zaniechania odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne. Wobec sygnalizowanego przez praktykę i doktrynę problemu rozgraniczenia znaczenia obu pojęć, ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) znowelizowano od 1 czerwca 2017 r. art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym

w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36

§ 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania zaś to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37

§ 1 pkt 2 k.p.a.). Bezczynność zachodzi zatem wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/2018, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewlekłość występuje natomiast

w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia

w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza opieszałe, niesprawne

i nieskuteczne lub nieporadne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1156/16,

z 31 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 1903/15, czy z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12).

Należy podkreślić, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych w art. 35 k.p.a. terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Nie ulega przy tym wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy zarówno bezczynności, jak

i przewlekłości. W tym zakresie w doktrynie wskazuje się, że przedmiotem postępowania

w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu jest ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W obu sprawach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi (tak: P. Kornacki, glosa krytyczna do wyroku WSA w Krakowie

z 20 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Kr 67/11, ZNSA 2012, nr 3; G. Rząsa, glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, OSP 2021/1/5). W związku z tym przyjmuje się, że w przypadku wniesienia tego rodzaju skargi, sąd ma obowiązek zbadać ją zarówno w aspekcie bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy. Sąd rozstrzyga następnie, która z tych form występuje w sprawie, bądź też może stwierdzić, że występują one jednocześnie. Taka konstatacja sądu powinna jednak znaleźć swoje odzwierciedlenie w sentencji orzeczenia.

Należy również podkreślić, że celem skargi na bezczynność/przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,

że do dnia wniesienia skargi wniosek Skarżącego z 25 czerwca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie został rozpoznany, jednak 17 stycznia 2023 r. Starosta wydał decyzję, którą ustalił na rzecz Strony odszkodowanie w wysokości 30.947 zł za prawo własności działki nr [...] o powierzchni 0.0153 ha, położonej

w B., gmina Wejherowo, która na podstawie decyzji Wójta z 16 marca 1993 r.

o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości została wydzielona i przeznaczona pod drogę.

Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się więc w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Starosta wydał decyzję ustalającą wysokość odszkodowania. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi Organ rozpoznał wniosek Strony z 25 czerwca 2018 r. w przewidzianej prawem formie, bowiem wydał decyzję administracyjną, to niniejsze postępowanie sądowe

w zakresie zobowiązania Starosty do rozpatrzenia wniosku Skarżącego podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r. sygn. akt

I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także

w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo tego, że w dniu wniesienia skargi Starosta pozostawał w bezczynności, wobec rozpoznania wniosku Strony przed rozpoznaniem skargi zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. nakazania Organowi rozpoznania wniosku.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł

o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Starosty do rozpoznania wniosku Skarżącego z 25 czerwca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za prawo własności nieruchomości (pkt 1 wyroku).

Niezależnie od powyższego Sąd doszedł do wniosku, że postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącego o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość było prowadzone przez Organ dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy, a więc w sposób przewlekły (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a., względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA

z 2 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 449/21) lub też podejmowanych w znacznych odstępach czasu. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy więc do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego

i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 30 marca 2021 r. sygn. akt

III SAB/Wr 1687/20). W ocenie Sądu właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia

w niniejszej sprawie.

Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Wojewodę (co miało miejsce 2 maja 2022 r.) Starosta pismem z 16 maja 2022 r. poinformował strony, że ze względu na wymogi procedury, w tym konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także bardzo dużą ilość prowadzonych obecnie postępowań, zakończenie postępowania w ustawowym terminie nie jest możliwe. Wskazano, że prawdopodobny termin załatwienia wniosku to 30 września 2022 r.

Kolejne czynności Organ podjął 8 czerwca 2022 r. kiedy wezwał na przesłuchania: D.R. w charakterze świadka i Skarżącego w charakterze strony.

Po prawie dwóch tygodniach (21 czerwca 2022 r.) Starosta zwrócił się do Archiwum Państwowego w Gdańsku z prośbą o przeprowadzenie kwerendy w zasobie akt Archiwum oraz o udzielenie informacji, czy zachowały się dokumenty dotyczące uzgodnień co do wysokości odszkodowania za działkę nr [...] między Wójtem a Skarżącym.

Po wpłynięciu do Organu pism z Archiwum Państwowego w Gdańsku, co miało miejsce 6 i 21 lipca 2022 r., Starosta po ponad miesiącu (24 sierpnia 2022 r.) wystąpił do Wójta o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu działki nr [...] w m.p.z.p. na dzień

16 marca 1993 r.

Sąd nie kwestionuje, że ustalenie odszkodowania za działki wywłaszczone wiele lat temu wymaga dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jednakże analizując przedstawioną powyżej chronologię podejmowania poszczególnych czynności w sprawie przez Starostę należy stwierdzić, że mogły one zostać podejmowane wcześniej aniżeli po miesiącu.

Zdaniem Sądu czynności procesowe Starosty nie charakteryzowały się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a., a między poszczególnymi czynnościami Organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które skutkowały nieakceptowalnym

z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużeniem czasu trwania postępowania. W konsekwencji też Starosta dwukrotnie wskazywał nowy termin załatwienia sprawy. Pismem z 16 maja 2022 r. Starosta, jeszcze przed podjęciem czynności wyjaśniających, poinformował strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na 30 września 2022 r., wskazując na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z uwagi na dużą liczbę prowadzonych przez Starostę postępowań. Natomiast pismem z 28 września 2022 r. Organ poinformował strony, że ze względu na oczekiwanie na środki finansowe

z budżetu państwa zakończenie postępowania we wskazanym wcześniej terminie jest niemożliwe. Starosta podał, że przystąpi do czynności mających na celu wycenę nieruchomości przez biegłego po zabezpieczeniu i przekazaniu przez Wojewodę środków finansowych z budżetu państwa na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Wskazał również, że prawdopodobny termin załatwienia wniosku to 31 stycznia 2022 r.

Należy zauważyć, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu

w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada bowiem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 188/21). Z przewlekłością postępowania będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy wprawdzie nie minął termin do załatwienia sprawy (czy to wynikający z art. 35 k.p.a., czy też wskazany przez organ w trybie art. 36 k.p.a.), lecz dotychczasowe postępowanie jest prowadzone

w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, mnożenie czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy bądź czynności pozorne. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania oznacza takie działanie organu (opieszałe, niesprawne, nieskuteczne, pozorne), które nie prowadzi do niezwłocznego załatwienia sprawy lub w terminach prawem przewidzianych, jak również nieuzasadnione przedłużanie przez organ terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA

z 19 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1459/17).

Zdaniem Sądu wyznaczenie przez Starostę w piśmie z 16 maja 2022 r. tak odległego terminu załatwienia sprawy nie zostało należycie wyjaśnione. W piśmie tym Organ wskazał na "wymogi procedury, w tym konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także bardzo dużą ilość prowadzonych obecnie postępowań". Należy zauważyć, że w odpowiedzi na żądanie pełnomocnika Skarżącego (pismo z 7 czerwca 2022 r.) Starosta nie wyjaśnił konkretnie, jakie czynności udało się już w sprawie wykonać, a jakie są jeszcze konieczne do przeprowadzenia, aby uczynić zadość wynikającym

z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasadom prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania dowodowego.

Należy również wskazać, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem długiego rozpoznania wniosku nie mogą usprawiedliwiać takie przyczyny, jak np. zbyt mała obsada kadrowa pracowników organu w stosunku do znacznej liczby wpływających spraw (zob. wyroki NSA: z 15 września 2020 r. sygn. akt I OSK 889/20, z 27 lutego 2020 r.

sygn. akt II OSK 2585/19, z 23 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1471/18).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że działania Organu w postępowaniu odszkodowawczym nie były podejmowane dostatecznie sprawnie i efektywnie. Kolejne czynności procesowe dzielił nieuzasadniony, długi odstęp czasu. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują na odwlekanie przez Starostę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co czyni prowadzone przez niego postępowanie administracyjne przewlekłym.

Podsumowując, wobec przedstawionej powyżej chronologii działań Organu na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie stwierdzenia przewlekłości, jako że Starosta nie rozpatrzył wniosku Skarżącego o ustalenie odszkodowania w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujący z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Oceniając prowadzone dotychczas postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości Organu.

Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy przewlekłość Starosty miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to,

że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić

z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego

2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami, postawa organu i charakter sprawy.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak

i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1602/21).

Jak już wyżej wskazano czynności Starosty nie charakteryzowały się wystarczającą koncentracją, Organ nie przekazał także żądanej przez Stronę informacji o planowanych czynnościach, przedstawiając jedynie lakoniczną odpowiedź, że konieczne jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, a zagadnienia wymagające wyjaśnienia ujawniają się w miarę gromadzenia dowodów.

Uwzględnienia jednak wymaga, że prowadzone przez Starostę postępowanie cechowało się znacznym stopniem skomplikowania, z uwagi chociażby na znaczny upływ czasu od wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału działki nr [...], wiążący się

z koniecznością poszukiwania świadków i dokumentów archiwalnych oraz wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych w celu poczynienia istotnych ustaleń faktycznych. Ze względu zatem na skomplikowany charakter sprawy Organ zmuszony był do wnikliwego zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a następnie dokonał szeregu czynności celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Charakter prowadzonego postępowania miał zatem wpływ na czas jego trwania. Uzasadnione było także przesłuchanie w sprawie świadka, co niewątpliwie ma wpływ na czas trwania postępowania. W rezultacie w niniejszej sprawie uchybienia Organu nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, wobec czego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 sentencji.

Powyższa ocena, w konfrontacji z analizą charakteru prawnego sumy pieniężnej,

o którą wnioskowano w skardze, skutkowała odmową zasądzenia od Starosty na rzecz Skarżącego tej sumy, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 wyroku). Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych

w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA

z 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21), przy czym środek ten nabiera większego uzasadnienia w okolicznościach stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności czy przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy, o czym mowa była powyżej, Sąd nie stwierdził kwalifikowanego charakteru przewlekłości, a postępowanie administracyjne zostało zakończone po wniesieniu skargi, a przed jej rozpatrzeniem przez Sąd, co prowadzi do wniosku, że podstawowy cel, dla którego skarga ta została wniesiona został osiągnięty. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy opisane powyżej Sąd uznał,

że nie zachodzą podstawy do zasądzenia sumy pieniężnej.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od Starosty na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi było przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej (art. 119 pkt 4 P.p.s.a.).[pic]