Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1349/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 pkt.6, art. 28 ust.1, art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [....] z dnia 24 listopada 2014 r. znak: [....] działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] – ziemskiego w K. nakazał E.C. , A.C. , B.C. i innym ...., rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [....] w S. w wymiarach w rzucie po obrysie 25,30 m x 8,70 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [....] 2012 r. stwierdzono, że na działce nr [....] w S. budowany jest budynek, którego wymiary w rzucie po obrysie wynoszą 8,70 m x 25,30 m. Stan zaawansowania robót budowlanych określono jako: ściany zewnętrzne parteru, murowane z pustaków żużlobetonowych z trzema ścianami wewnętrznymi, w jednym pomieszczeniu przygotowano deskowanie pod wylanie stropu żelbetowego. Budynek został częściowo podpiwniczony. Pomierzona odległość ściany budynku od siatki ogrodzeniowej ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działką nr [....] i nr [....] w S. wyniosła ok. 3,20 m.

Organ I instancji podał, że zawiadomieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] - ziemskiego w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [....] w S. gmina I. Następnie w dniu 10 lipca 2012 r. na terenie działki nr [....] w S. przeprowadzono oględziny z udziałem E.C. , która okazała projekt budowy budynku gospodarczego sporządzony przez R.K. bez daty sporządzenia, opieczętowany pieczęcią Urzędu Gminy I. W dniu oględzin pomierzono budynek po obrysie ścian zewnętrznych. Podano, że jego wymiary wyniosły 25,35 m x 8,70 m, w części gospodarczej budynku wykonano piwnicę, ściany przyziemia wewnętrzne i zewnętrzne ze schodami na piętro, strop nad przyziemiem, oraz konstrukcję więźby dachowej drewnianej z częściowym pokryciem z blachy. W części garażowej wykonano ściany zewnętrzne: północną, zachodnią i południową bez bram garażowych. Całość została przekryta dachem dwuspadowym z pokryciem z blachy trapezowej. Pomierzona odległość narożnika północno - zachodniego i narożnika północno - wschodniego od ogrodzenia znajdującego się pomiędzy działkami nr [....] i nr [....] w S. wyniosły odpowiednio 3,25 m i 2,28 m. E.C. poinformowała, że granica pomiędzy ww. działkami przebiega 1,0 m za ogrodzeniem - na sąsiedniej działce. Oświadczyła, że ogrodzenie budował jej mąż W.C. , odsuwając się od granicy w stronę działki nr [....] w S. W protokole oględzin stwierdzono, że wobec braku graniczników zastabilizowanych w gruncie przy ogrodzeniu położonym pomiędzy działką nr [....] w S. , a działką nr [....] w S. (własności J.T. ) nie było możliwości stwierdzenia odległości realizowanej inwestycji od granicy pomiędzy ww. działkami.

Następnie podano, że E.C. zobowiązała się do wystąpienia do Gminy Iwanowice oraz do Wydziału Architektury, Budownictwa, Inwestycji i Remontów Filii w W. o wypożyczenie dokumentacji projektowej oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. E.C. poinformowała organ, że uzyskała informację, że nie została wydana decyzja w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego wybudowanego na działce nr [....] w S. W dniu 13 sierpnia 2012 r. E.S. okazała wniosek złożony w tym dniu w Sądzie Rejonowym dla [....] o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężu W.C.

PINB wyjaśnił, że ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu [....] 2012 r. sprawiły, że koniecznym stało się doprecyzowanie przedmiotu postępowania, dlatego zawiadomieniem z 30 stycznia 2013 r. PINB poinformował, że przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczo – garażowy na działce [....] w S. gmina I.

Postanowieniem PINB z 30 stycznia 2013 r. zawieszono postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy nabycia spadku po W.C. i zobowiązano E.C. do niezwłocznego dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu. W dniu 31 maja 2013 r. E.C. dostarczyła postanowienie Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt VI Ns 712/12/S o stwierdzeniu nabycia spadku po W.C. zmarłym w dniu [....] 2012 r. Sąd stwierdził, że spadek nabyli z mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona E.C. z domu R. w 5/20 części oraz dzieci: A.C. , B.C. , małoletnia B.C. , małoletni S.C. , małoletni W.C. - po 3/20 części każde z nich.

Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. podjęto z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. nakazano spadkobiercom inwestora wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy realizacji ww. budynku gospodarczo - garażowego i przedłożyć w Inspektoracie w terminie do dnia 27 września 2013 r. następujące dokumenty:

– zaświadczenie Wójta Gminy I. o zgodności zrealizowanego budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [....] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectwa S. zatwierdzonego uchwałą nr XI/62/03 z dnia 1 października 2003 r. wskazano, że należy dodatkowo dostarczyć opracowania wynikające z art. 33 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, tj.:

– cztery egzemplarze projektu budowlanego budynku gospodarczo – garażowego wybudowanego na ww. działce wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem osoby sporządzającej projekt o jej przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego;

– oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Współwłaściciele działki dostarczyli cztery egzemplarze projektu budowlanego budynku gospodarczo – garażowego.

Organ I instancji podał, że ze względu na występujące braki w projekcie budowlanym postanowieniem z 12 maja 2014 r. nałożono na współwłaścicieli działki nr [....] w S. obowiązek usunięcia braków w przedłożonym opracowaniu zatytułowanym "budynek gospodarczo - garażowy" na terenie działki nr [....] w S. gmina I. poprzez: przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu w terminie do 30 czerwca 2014 r. Zaznaczono, że w dostarczonym projekcie budowlanym zabrakło odniesienia się przez projektanta do usytuowania ściany północnej, której odległość od granicy z działką nr [....] w S. na odcinku ok. 7,0 m zmniejsza się do 2,5 m oraz nie podano sposobu rozwiązania konstrukcyjnego zawierającego zakres robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu zapewnienia zachowania warunków technicznych usytuowania budynku w stosunku do granicy z sąsiednią działką. Wskazano, że w ścianie północnej budynku (w elewacji tylnej) projektant wrysował okno, które narusza zapis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto na stronie 37 w opisie Natura 2000 należało poprawić nazwę inwestycji zamiast domu jednorodzinnego - budynek gospodarczo - garażowy, a także należało dołączyć do części nazwanej, jako ekspertyza techniczna, zamiast projekt budowlany konstrukcyjny, uprawnienia budowlane upoważniające autora projektu do sporządzania projektów w branży konstrukcyjnej zamiast dołączonych uprawnień budowlanych (wykonawczych) dotyczących kierowania robotami budowlanymi. W przypadku odebrania przyłącza wodociągowego należało dostarczyć protokół odbioru tego przyłącza.

W dniu [....] 2014 r. do organu zgłosił się R.K. - autor projektu budowlanego w celu dokonania poprawek po wypożyczeniu trzech egzemplarzy projektu. Do dnia 5 listopada 2014 r. nie zwrócił poprawionych egzemplarzy projektu. W dniu 26 sierpnia 2014 r. E.C. dostarczyła do wglądu oryginał mapy do celów projektowych sporządzonej 10 lipca 2013 r. przez M.M. , sprawdzonej przez J.M. - geodetę uprawnionego i przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu 24 lipca 2013 r. Mapa ta przedstawiała zabudowania na działce nr [....] wraz z wybudowanym budynkiem, będącym przedmiotem postępowania, a także przebieg granicy pomiędzy działką nr [....] i nr [....] . Na podstawie dostarczonej mapy, stwierdzono, że narożnik budynku gospodarczo – garażowego wybudowanego na działce nr [....] znajduje się w odległości 2,5 m od granicy położonej pomiędzy działkami nr [....] i nr [....] w S. E.C. podała, że geodeta J.M. poinformował ją, że przebieg granic pomiędzy działką nr [....] i nr [....] został okazany na ww. mapie. E.C. poinformowała, że ma zamiar przeprowadzić rozmowę z współwłaścicielem działki nr [....] R.T. o dokupienie pasa tej działki o szerokości 0,5 m na długości swojej działki w celu dostosowania budynku do zgodności z warunkami technicznymi, w związku z czym wniosła o zawieszenie postępowania do czasu załatwienia formalności związanych z zakupem części działki nr [....] w S. Została poinformowana, że działania jakie zamierza podjąć nie stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Ze względu na to, że R.T. jako współwłaściciel działki nr [....] w S. nie brał udziału w toczącym się postępowaniu, zawiadomieniem z dnia 22 września 2014 r. poinformowano go o wszczęciu w dniu 30 stycznia 2013 r. postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczo – garażowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [....] w S.

PINB uznał, że na budowę ww. budynku wymagane było pozwolenie na budowę, którego współwłaściciele nieruchomości nie posiadają. Wskazał, że brak pozwolenia na budowę jest naruszeniem przepisu art. 28 Prawa budowlanego, co skutkuje uznaniem obiektu jako samowoli budowlanej. Ze względu na to, że usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego narusza przepisy techniczno – budowlane i nie przedstawiono prawidłowo sporządzonego projektu uwzględniającego doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, to zasadne jest nakazanie jego rozbiórki.

W odwołaniu od ww. decyzji E.C. wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że jest ona przedwczesna. Nie zakończono bowiem czynności związanych z ustaleniem granicy pomiędzy działką nr [....] a działką nr [....] , a w dniu 5 listopada 2014 r. Wójt Gminy wszczął postępowanie rozgraniczeniowe.

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z 19 sierpnia 2015 r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja PINB została wydana prawidłowo oraz podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym postępowanie rozgraniczające nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu budowlanego. Przywołał wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 310/11, w którym wskazano, że kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Podał też, że ustalił, iż postępowanie Wójta Gminy I. znak: [....] nie zakończyło się, a zatem zarówno organ I instancji, jak i II instancji orzekał według poprawnie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Wobec tych okoliczności uznał, że nie można mówić o przedwczesności wydawanych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć.

Na decyzję MWINB w K. E.C. wniosła skargę do WSA w Krakowie, domagając się jej uchylenia. Zaskarżanemu rozstrzygnięciu zarzuciła, że wydane zostało z naruszeniem prawa, które miało na wynik sprawy, a to:

1) art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie regulacji tych przepisów do stanu faktycznego, w którym nie ustalono obwodowo, w jakiej części sporny obiekt budowany był w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. nr [....] wydanego przez Wójta Gminy I. , czyli wbrew dyspozycji regulacji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, które zastrzega zastosowanie tych przepisów jedynie do sytuacji wykonywania budowy bez pozwolenia lub stosownego zgłoszenia, ewentualnie wbrew sprzeciwowi;

2) art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie regulacji tych przepisów do stanu faktycznego, w którym organy nie ustaliły, w jakiej części sporny obiekt budowany był w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 12 sierpnia roku nr [....] wydanego przez Wójta Gminy I. czyli nie jest budowany bez pozwolenia na budowę, zgłoszenia, ewentualnie mimo wniesienia sprzeciwu, co skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki co do całości obiektu w sytuacji, gdy brak podstaw dla takiego rozstrzygnięcia;

3) art. 52 Prawa budowlanego poprzez skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na której obiekt ten się znajduje a nie do inwestora a w razie jego braku do zarządcy tej nieruchomości lub innej osoby, która daje rękojmie wykonania tego nakazu;

4) art. 7 kpa poprzez błędnie ustalony w sprawie stan faktyczny i przyjęcie, że obiekt, będący przedmiotem postępowania, znajduje się w odległości mniejszej niż 4 (dokładnie 3,2 metra, co jest odległością wystarczającą dla ściany bez okien) od granicy działki, na której się znajduje, oraz że obiekt ten jest w całości obiektem odrębnym od obiektu wznoszonego w ramach pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. wydanego przez Wójta Gminy I., jak też że obiekt ten powstał jedynie latach 2007- 2009 , co powoduje, że postępowanie w sprawie toczone jest nie w zakresie wykonywania prac zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę przynajmniej w części lecz w sprawie o prowadzenie prac bez takiego pozwolenia, jak też poprzez nie ustalenie inwestora prac ewentualnie zarządcy nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt dającego rękojmię wykonania nakazu rozbiórki, co skutkuje skierowaniem jej do osób które nie dają gwarancji wykonania tego, w tym nieletnich;

5) art. 9 kpa poprzez zaniechanie przez organy administracyjne poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz brak wykonania przez te organy obowiązku czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez stosowne wyjaśnienia i wskazówki, co spowodowało brak informacji ze strony wnoszącej skargę, że wykonywany obiekt będący przedmiotem postępowania jest budowany w części w ramach istniejącego pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. wydanego przez Wójta Gminy I. , a co za tym idzie nie stanowi samowoli budowlanej;

6) art. 15 kpa poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy indywidualnego rozpoznania sprawy i oparcie się w rozstrzyganiu jedynie na wnioskach organu I instancji poprzez powielenie ustaleń faktycznych organu I instancji i nieskonfrontowanie ich z informacją o posiadanym pozwoleniu na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. wydanym przez Wójta Gminy I. , co skutkuje utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym;

7) art. 50 kpa poprzez zaniechanie wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało błędami polegającymi na nieustaleniu przez organy, że sporny obiekt jest budowany w ramach istniejącego pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r.;

8) art. 11 § 1 kpa poprzez zaniechanie przez organy zebrania i rozpatrzenia całościowo materiału dowodowego w sprawie poprzez przeprowadzenie dowodów wskazujących na faktyczną odległość usytuowania obiektu od granic działki, termin wykonania prac budowlanych, wydanie przez organy właściwe decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie spornej działki nr [....] , co skutkowało błędnym ustaleniem, że wznoszony obiekt znajduje się w odległości mniejszej niż 4m (dokładnie 3,2 m, co jest odległością wystarczającą dla ściany bez okien) od granicy działki oraz stanowi w całości odrębny od wykonywanego w ramach pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. obiektu budowlanego budynek; jak też poprzez nieprzeprowadzenie dowodów dla ustalenia inwestora prac ewentualnie zarządcy nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt dającego rękojmię wykonania nakazu rozbiórki, co skutkuje skierowaniem jej do osób które nie dają gwarancji jego wykonania;

9) art. 80 kpa poprzez ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i nielogiczny oraz oderwany od zasad doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że położenie i kwalifikacja budynku były bezsporne w sprawie oraz przyjęcie, że budowa wykonywana została jedynie w latach 2007-2009, co miało wynikać z projektu budowlanego faktycznie niezłożonego (gdyż zwróconego do poprawy i nieuzupełnionego) w sprawie w świetle powołanego pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. oraz faktu, że sprawą przedmiotowej inwestycji zajmował się zmarły uczestnik, a pozostali adresaci decyzji o rozbiórce nie posiadali stosownej wiedzy w tym zakresie, co prowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego;

10) art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest położenie granicy działek [....] i [....] , przez co wydane rozstrzygnięcie nie zostało oparte na bezspornym ustaleniu oddalenia obiektu od faktycznej granicy działek;

11) art. 107 § 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez zawarcie w decyzji rozstrzygnięcia nienadającego się do wykonania w zakresie, w jakim nie oznaczono w decyzji, które elementy obiektu zostały wykonane bez pozwolenia na budowę a które w ramach pozwolenia z 12 sierpnia 1999 r., co uniemożliwia wykonie rozbiórki;

12) art. 107 § 1 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, jakie prace budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę a jakie w oparciu o pozwolenie na budowę z 12 sierpnia 1999 r., co skutkowało faktycznym brakiem możliwości interpretacji zakresu przedmiotowego nakazu rozbiórki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co do twierdzeń skarżącej związanych z pozwoleniem na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r., podniósł, że w trakcie postępowania skarżąca nigdy nie kwestionowała daty budowy obiektu, ani też nie podnosiła aby był on budowany w części na podstawie ww. decyzji.

Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. zwolnił skarżącą od wpisu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skarga E.C. podlegała oddaleniu.

Podkreślić trzeba, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym prawidłowo zakwalifikowano roboty budowlane wykonane na działce nr [....] w S. jako budowę (w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) budynku gospodarczo – garażowego o wymiarach w rzucie po obrysie 25,30 m x 8,70 m. Jest niewątpliwe, że na wykonanie tego rodzaju robót budowlanych konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), czego zresztą w trakcie postępowania nikt nie kwestionował. Z ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego obu instancji jednoznacznie wynika, że przed rozpoczęciem spornych robót budowlanych inwestor ( W.C.) nie dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, podobnie jak i jego następcy prawni, którzy po jego śmierci kontynuowali budowę. Zatem trafnie organy potraktowały wykonane roboty jako samowolę budowlaną. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie się do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że orzeczenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę musi być poprzedzone procedurą legalizacyjną, w ramach której organy dokonują oceny tego, czy dana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.

W kontrolowanym postępowaniu stosowna procedura legalizacyjna została wszczęta i jak wskazano wyżej, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. nakazano spadkobiercom inwestora wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy realizacji przedmiotowego budynku i przedłożyć opisane wyżej dokumenty niezbędne dla skutecznego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Inwestorzy przedłożyli jedynie cztery egzemplarze projektu budowlanego, które, zdaniem organu I instancji, zawierały istotne braki. Termin wyznaczony inwestorom do usunięcia tych braków upłynął bezskutecznie i okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Skoro więc w zakreślonym terminie nie przedłożono wymaganych dokumentów, to zasadnie przyjęły organy, że inwestorzy nie skorzystali z możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. W takiej sytuacji zaistniał obowiązek wydania wobec inwestorów nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, co jednoznacznie wynika z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Dlatego, w ocenie Sądu, nałożenie obowiązku rozbiórki spornego budynku gospodarczo – garażowego było prawidłowe. Podkreślić trzeba też, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, lecz jedynie uprawnieniem, z którego inwestor może skorzystać. W kontrolowanym postępowaniu inwestorzy nie przedłożyli w zakreślonym terminie wszystkich wymaganych do legalizacji dokumentów i tym samym nie skorzystali ze swojego uprawnienia do zalegalizowania samowoli budowlanej. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego trwało bardzo długo (pierwsza kontrola miała miejsce 25 maja 2012 r., a decyzja organu I instancji została wydana dopiero w dniu 24 listopada 2014 r.), zatem inwestorzy mieli wystarczająco dużo czasu aby dopełnić stosownych formalności potrzebnych do skutecznego zakończenia legalizacji. W konsekwencji zarzuty skargi naruszenia art. 48 Prawa budowlanego były niezasadne.

W skardze powołano się na pozwolenie na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. (k. 22 akt adm. II instancji), którego treść, zdaniem skarżącej, nie została uwzględniona przez organy nadzoru budowlanego, a w ocenie skarżącej kwestionowany nakaz rozbiórki dotyczył w części robót budowlanych wykonanych na podstawie tego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że zarzuty skargi odwołujące się do pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1999 r. nie mogły doprowadzić do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji, albowiem treść tego pozwolenia na budowę jednoznacznie wskazuje, że obejmuje ono roboty budowlane w postaci modernizacji stodoły na działce nr [....] w S. Wyraźnie więc chodzi o inną działkę (por. k. 1- 3 a.a. I inst.) oraz inny zakres prac niż te, które zostały objęte zaskarżonym nakazem rozbiórki dotyczącym obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr [....] . Poza tym w kontrolowanym postępowaniu ustalono, że nielegalne roboty budowlane były wykonywane w 2012 roku. Zatem inwestor tych robót nie mógł ich realizować na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w 1999 roku, co wynika z treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego.

Kwestionowany nakaz rozbiórki został prawidłowo skierowany do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek, ponieważ ci współwłaściciele (spadkobiercy pierwotnego inwestora) powinni zostać zobowiązani do dokonania rozbiórki wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego. W wyroku z dnia 9 września 2005 r. sygn. akt II OSK 6/05 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zasadą jest, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora. Jednak gdy nie jest to możliwe, np. z powodu śmierci inwestora będącego osobą fizyczną, nakaz ten kierować należy do następcy prawnego, czyli do aktualnego właściciela (współwłaścicieli) obiektu budowlanego powstałego w warunkach samowoli, o jakiej mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Zatem zarzut naruszenia art. 52 Prawa budowlanego nie był zasadny.

Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 9, art. 15, art. 50, art. 77 § 1 i art. 80 kpa) za nietrafne, ponieważ, jak wskazano wyżej, wszystkie istotne okoliczności dotyczące legalności robót budowlanych wykonanych przy spornym budynku zostały wyjaśnione, a część z tych okoliczności nie była kwestionowana także przez inwestorów. Jeśli więc w kontrolowanym postępowaniu stwierdzono wykonanie robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę bez uzyskania takiego pozwolenia oraz nieskuteczność prawidłowej procedury legalizacyjnej, to brak jest podstaw do wskazania na takie naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 1 kpa, uznając, że kwestionowany nakaz rozbiórki wystarczająco precyzyjnie wskazuje swój przedmiot.

Ponadto za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd, że kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nieprzedłożenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie określonych dokumentów powoduje zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (tak np. NSA w wyroku z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2012/13 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić dodatkowo trzeba też, że zawieszenie postępowania ze względu na toczące się postepowanie rozgraniczające i nawet korzystne dla skarżących ustalenie granicy z działką nr [....] w S. pozostawałoby bez wpływu na wynik sprawy skoro inwestorzy nie uzupełnili pozostałych obowiązków nałożonych postanowieniem nr [....] z dnia 12 maja 2014 r. (nie dotyczących jedynie odległości od działki sąsiedniej).

W konsekwencji Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie występowało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a rozstrzygnięcie kwestii przebiegu granicy działek nr [....] i [....] nie było niezbędne do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia nakazu rozbiórki.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.