Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 349/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1, ust. 2 pkt 3,
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 7 i art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 49 § 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy Miasto R. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011r., nr [...] wydana w wyniku rozpoznania odwołania Gminy Miasto R. - BGM Miasta R. oraz R.C. i J.C., utrzymująca w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie przedstawiał się następująco.

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek M.C., J.C. i R.C. o zwrot nieruchomości położonej w R., oznaczonej w chwili przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako działki nr: 5/1, 5/4, 5/5, 9 w dawnym obrębie 18 miasta R.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] Starosta R. orzekł:

- w pkt I o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R., obr. 213 R.-B., oznaczonej jako działki nr: 293/5, 290/7, 216/57, 299/14, 299/13, 299/11, 299/4, 290/2 stanowiącej własność Gminy Miasto R.;

- w pkt II o zwrocie nieruchomości położonej w R., obr. 213 R.-B., oznaczonej jako działki nr: 299/12, 299/10, 216/55, 216/51, 216/56, 216/58, 216/42, 290/4, 290/3, 290/6, na rzecz M.C. w 4/6 częściach, J.C. w 1/6 części i R. C. w 1/6 części;

- w pkt III o zwrocie na rzecz Gminy Miasta R. zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w łącznej kwocie 65. 078, 00 zł,

w następujących wysokościach :

1. M.C. 43. 385, 34 zł

2. J.C. 10. 846, 33 zł

3. R.C. 10. 846, 33 zł

W podstawie prawnej organ I instancji powołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 136 ust. 3, art. 137 i następne oraz art. 216 i 217 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. , Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą.

U podstaw wydania wskazanej wyżej decyzji w pkt I legło stwierdzenie, że na nieruchomości obejmującej działki wymienione w pkt I decyzji został zrealizowany cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Natomiast na nieruchomościach obejmujących działki wymienione w pkt II i III decyzji organu I instancji cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, w związku z czym orzeczono o ich zwrocie. Kwota odszkodowania został ustalona w operacie szacunkowym, jako zwaloryzowane odszkodowanie jakie otrzymali byli właściciele za wywłaszczony grunt, przy czym wartość rynkowa nieruchomości obejmującej działki podlegające zwrotowi ustalona została na kwotę 1. 177 .453, 00 zł.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli Gmina Miasto R. oraz R.C. i J. C.

W odwołaniu Gminy Miasto R. podniesiono, że działki objęte obowiązkiem zwrotu, zajęte są pod infrastrukturę techniczną niezbędną dla przesyłania płynów, gazów, i energii elektrycznej, przesyłania i odprowadzania ścieków, stanowiących nierozłączną część osiedli B. III i IV. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 136 i 137 ustawy.

W odwołaniu J.C. i R.C. zarzucono decyzji organu I instancji zawyżoną wartość rynkową nieruchomości ustaloną przez rzeczoznawcę, a tym samym zawyżoną wysokość zwaloryzowanego odszkodowania. Uzasadniając swoje twierdzenie odwołali się do faktu, że wzdłuż wszystkich działek przebiega linia wysokiego napięcia oraz linia niskiego napięcia, co powoduje, że szerokość pasa ochronnego, na którym nie można prowadzić żadnej inwestycji budowlanej przekracza szerokość działek, o których mowa w decyzji.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołań i uznawszy, że zarzuty w nich podniesione nie podważają legalności zaskarżonej decyzji organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty R.

W podstawie prawnej organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9a ustawy.

Uznał za bezsporne fakty ustalone przez organ I instancji, a to fakt, że aktami notarialnymi z dnia [...] września 1979r. M.C. i S.C. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 9 położoną w R. w obr. 18 otrzymując za nią odszkodowanie w kwocie 121. 392 zł, nr 5/1 położoną w R. w obr. 18 za odszkodowaniem w kwocie 6. 825, 60 zł, natomiast aktem notarialnym z dnia 28 lipca 1986 r. działki nr 5/4 i 5/5 położone w R. w obr. 18 za odszkodowaniem w kwocie 867. 734 zł. Nieruchomości te niezbędne były Skarbowi Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego "B.IV". Ustalono również, ze spadek po S.C. nabyli M.C., R.C. i J.C. po 1/3 części.

Z zalegającej w aktach sprawy dokumentacji geodezyjno – prawnej wynika, że działkom przejętym na rzecz Skarbu Państwa, położonym w R. w obr. 18 odpowiadają obecnie:

- działce nr 9 obr. 18 – działka nr 216/42, część działki 293/3, część działki nr 216/52, część działki nr 216/51, część działki nr 216/53, działka nr 299/9, działka nr 299/4, działka 299/5;

- działce nr 5/1 obr 18 – część działki 216/52, część działki 216/51, część działki nr 216/53;

- działkom nr 5/4, 5/5 obr 18 – działka nr 290/4, działka nr 290/5, działka 290/2, działka nr 290/3.

Materialnoprawną podstawą do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest przepis art. 136 § 3 ustawy, który stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do treści przepisu art. 137 ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 216 ustawy natomiast, rozszerza stosowanie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości m.in. w stosunku do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., Nr 10, poz. 64 oraz z 1982r. Nr 11, poz. 79) oraz do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30 poz. 127, z późn. zm.)

Jak wskazał organ, z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji wynika, że w stosunku do części nieruchomości odpowiadającej działkom: 293/5, 216/57, 290/7, 299/14, 299/13, 299/11, 299/4 i 290/2 poprzez budowę ulic [...] i [...], został zrealizowany cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "B.IV" wraz z niezbędną infrastrukturą, w związku z powyższym organ I instancji odmówił ich zwrotu

W stosunku natomiast do pozostałych działek: 216/42, 216/58, 216/56, 216/51, 216/55, 299/10, 290/6, 299/12, 290/3, 290/4 obr. 213 R. – B. zostały one zgodnie z prawem zwrócone poprzednim właścicielom, gdyż cel na jaki je przejęto nie został zrealizowany.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 136 i 137 ustawy poprzez zwrot działek zajętych pod infrastrukturę techniczną, zawartych w odwołaniu Gminy Miasto R., uznano, że jest on nieuzasadniony. Organ wskazał, że nie jest negatywną przesłanka zwrotu nieruchomości fakt, że jest ona zajęta od infrastrukturę techniczną.

Odnosząc się do kwestii zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość, podniesionej przez R.C. i J.C., organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 140 ust 4 ustawy zd. 2 wysokość odszkodowania ustala się wg stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu. Wartość wywłaszczonej nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi. W przedmiotowej sprawie zostało ono ustalone na podstawie operatu szacunkowego nieruchomości gruntowych, sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] czerwca 2010r.

Organ wskazał, że analiza operatu pozwala na stwierdzenie, że odpowiada on wymogom określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004r., Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) Wysokość odszkodowania wyliczona w oparciu o operat szacunkowy na kwotę 65. 078, 00 zł ustalona została wg stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. Organ podkreślił, że sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego opinia korzysta z domniemania prawidłowości, a strony skarżące nie podjęły próby udowodnienia, że wartość nieruchomości może być odmienna poprzez przedłożenie operatu szacunkowego sporządzonego we własnym zakresie, ani innej opinii sporządzonej przez uprawniony podmiot, która podważyłaby wiarygodność operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie.

Dodatkowo organ naprowadził, że istnienie infrastruktury w postaci sieci przesyłowych nie uniemożliwia korzystania z danej nieruchomości. Jeżeli jednak korzystanie z nieruchomości jest ograniczone lub niemożliwe jest jej pełne zagospodarowanie, to właściciel może wystąpić z roszczeniem o wykup w trybie art. 231 § 2 kc albo w trybie art. 124 ust. 5 ustawy.

Gmina Miasto R. zaskarżyła powyższą decyzję w części, w której utrzymuje w mocy pkt II i III decyzji organu I instancji oraz wniosła o jej uchylenie w zaskarżonej części. Zarzuciła decyzji naruszenia art. 216 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 ustawy oraz art. 7 i 77 k.p.a. Wskazała, że działki 290/4, 290/3 i 290/6 pochodzą z działek nabytych przez Skarb Państwa na podstawie umowy z dnia [...] lipca 1986r. Jej zdaniem w materiale dowodowym sprawy brak jest wystarczających danych, aby uznać, iż umowa ta była umowa wywłaszczeniową, w szczególności nie świadczy o tym oferta z dnia [...] czerwca 1986r. Ponadto organy nie ustaliły zdaniem skarżącej stanu faktycznego w sposób wystarczający pod kątem zajścia okoliczności przewidzianych w art. 137 ustawy. Zdaniem skarżącej skoro celem wywłaszczenia była budowa osiedla B. wraz z infrastrukturą, fakt istnienia infrastruktury na zwracanych działkach oznacza, że jej budowa mogła być realizacją celu wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując tak, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a w szczególności wskazanych w skardze przepisów k.p.a oraz przepisów ustawy.

Stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, co wynika z treści art. 137 ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 137 ustawy, możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości istnieje wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione 3 przesłanki: o taki zwrot wystąpi poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie enumeratywnie wyliczonych przepisów prawa, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym pod pojęciem zbędności rozumie się następującą sytuację:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ustawy).

W tej sprawie jest poza sporem, że o zwrot wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby: M.C. – poprzednia właścicielka spornych nieruchomości oraz R.C. i J.C. – następcy prawni po poprzednim właścicielu tychże nieruchomości S.C.

Poza sporem pozostaje również, że nieruchomości wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. Nr 10 poz. 64 z 1974r.) – w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych pierwotnie numerem 5/1 oraz 9, oraz na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) – w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych pierwotnie numerem 5/4 i 5/5, zastosowanie więc w przedmiotowej sprawie mają przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości zawarte w rozdziale IV działu III ustawy. Stosownie bowiem do treści art. 216 ust. 1 ustawy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, natomiast stosownie do treści art. 216 ust. 2 pkt 3 odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Przedmiotowe nieruchomości stanowiące obecnie działki nr 299/12 (powstałą z podziału działki nr 299/5), nr 299/10 (powstałą z podziału działki nr 299/9), 216/55 (powstałą z podziału działki nr 216/53), nr 216/51, nr 216/56 (powstała z podziału działki nr 216/52), nr 216/58 (powstałą z podziału działki nr 216/52), nr 216/42, nr 290/4, nr 290/3, nr 290/6 (powstała z podziału działki nr 290/5) w dacie wywłaszczenia oznaczone były numerami 5/1, 5/4, 5/5 oraz nr 9. Na podstawie dwóch odrębnych umów z dnia [...] września 1979r. M.C. i S.C. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działki nr 5/1 oraz nr 9 z powołaniem się na art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a przy ich podpisywaniu przedłożono m.in. ostateczną decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydaną przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w R. w dniu [...] maja 1978 r., nr [...] stwierdzającą, że między innymi działki nr 9 oraz nr 5/1 są niezbędne Skarbowi Państwa z przeznaczeniem dla Wojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej pod budowę osiedla mieszkaniowego B.IV.

Na podstawie umowy z dnia [...] lipca 1986r. M.C. i S.C. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 5/2 – podzielona następnie na działki nr 5/4 i nr 5/5, z powołaniem się na art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Podpisanie tej umowy poprzedziło złożenie przez Urząd Miejski w R. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami M.iS.C. oferty sprzedaży powyższych działek z dnia [...] czerwca 1986r., w której została zawarta informacja, że nieruchomości nr 5/4 i nr 5/5 zgodnie z decyzją z dnia [...] lipca 1984r., nr [...] przeznaczone są pod budowę osiedla mieszkaniowego B.IV – jedn. B. W ofercie powyższej organ powołując się na art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wskazał ze brak oświadczenia w przedmiocie dobrowolnego zbycia w terminie 14 dni od daty doręczenia oferty uzasadni wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

Powyższe jednoznacznie przesądza o celu wywłaszczenia spornych działek, jakim była budowa osiedla B.IV w R.. Równocześnie wskazać należy, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, nawiasem mówić nie popartym jakimkolwiek uzasadnieniem, jakoby umowa z dnia [...] lipca 1986r. nie byłą umową wywłaszczeniową. O takim jej charakterze przesądza, zdaniem Sądu, powołana w niej podstawa prawna oraz fakt, że jej zawarcie było bezpośrednio poprzedzone ofertą sprzedaży, w której jednoznacznie, z powołaniem się na decyzję z dnia [...] lipca 1984r., określono cel sprzedaży oraz konsekwencje niezawarcia umowy sprzedaży – wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

Treść wskazanych wyżej dokumentów – umów wywłaszczeniowych z dnia [...] września 1979r. oraz z dnia [...] lipca 1986r. oraz oferty z dnia [...] czerwca 1986r. pozwala na jednoznaczne określenie celu wywłaszczenia spornych działek, jakim była budowa osiedla B.IV w R. Cel ten został wprost określony w umowach z 1979 roku, natomiast w odniesieniu do umowy z 1986 roku cel ten należy ustalić w oparciu o jej treść umowy oraz treść poprzedzającej jej zawarcie oferty.

Poza sporem pozostaje okoliczność, na ww. działkach nie zrealizowano żadnych budynków i tę okoliczność organy administracji udowodniły w toku postępowania przeprowadzając w dniu [...] października 2006r. oględziny przedmiotowych nieruchomości. Treści ustaleń tych oględzin żadna ze stron nie kwestionowała. Ustalono, że odpowiednio działka nr 299/5 – stanowi w przeważającej części teren porośnięty trawą, natomiast w pozostałej części od strony wschodniej stanowi fragment chodnika z kostki brukowej i jezdni asfaltowej – fragment pasa drogowego ulicy [...], działka nr 290/3 stanowi w części teren zielony, natomiast w części wyłożona jest płytami betonowymi typu jumbo ogrodzonymi ogrodzeniem trwałym, działki nr 290/2 i 299/4 wchodzą w skład pasa drogowego ulicy [...], część działki nr 290/5 odpowiadająca wywłaszczonej nieruchomości stanowi teren zielony oraz fragment pasa drogowego, część działki nr 299/9 stanowi teren zielony oraz wejście do punktu usługowego, działki nr 290/4, 216/53, 216/51 oraz 216/42 stanowią teren porośnięty trawą, część działek nr 216/52 oraz 293/3 stanowi urządzony dojazd do parkingu i garaży.

Oględziny, o których mowa powyżej, stały się podstawą do dokonania podziału wymienionych wyżej działek. W odniesieniu do wydzielonych nieruchomości, zagospodarowanych pasami drogowymi ulic [...] i [...] organ administracji publicznej odmówił ich zwrotu w niezaskarżonej części decyzji - pkt I. W odniesieniu do pozostałych działek, na których cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, organ w pkt II zaskarżonej decyzji orzekł o ich zwrocie. Należy w tym miejscu stwierdzić, iż zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że wywłaszczone w 1979 roku oraz w 1986 roku nieruchomości odpowiadające działkom o numerach wskazanych w pkt II zaskarżonej decyzji stały się zbędne na cel określony w umowach wywłaszczeniowych, skoro mimo upływu wskazanego w art. 137 ustawy terminie nie zrealizowano na ich obszarze osiedla B.IV.

Bez znaczenia w kontekście zwrotu wywłaszczonych nieruchomości pozostaje podniesiona w skardze okoliczność, że na zwracanych działkach istnieje infrastruktura techniczna. Przede wszystkim celem wywłaszczenia, zostało to już wskazane, była budowa osiedla mieszkaniowego B.IV, a nie była budowa infrastruktury technicznej, jakkolwiek powstanie takowej zawsze związane jest z budową osiedla. Ustosunkowując się do tak podniesionego argumentu należy wyjaśnić, iż nie może on stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że wedle aprobowanego przez Sąd orzekający orzecznictwa sądów administracyjnych wybudowanie infrastruktury technicznej (uzbrojenia terenu) nie stanowi przeszkody wyłącza zwrotu nieruchomości. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 30 czerwca 2000 r. I SA 1088/99, niepubl.: "budowa infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji wraz z przyłączami - z natury rzeczy - nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli." Analogiczne stanowisko zawarte zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2008 r. II SA/Kr 556/2008 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.: "Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie są częściami składowymi nieruchomości, o ile wchodzą w skład przedsiębiorstwa (art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego). Prawo cywilne pozwala na uregulowanie relacji między właścicielem gruntu, a właścicielem sieci (urządzeń pozwalających na przesyłanie energii, cieczy, gazów, itp.). Tym samym nie ma przeszkód przed zwrotem nieruchomości, na której wybudowano urządzenia infrastruktury technicznej na rzecz byłego właściciela (..)."

Nie sposób podzielić zarzutu skarżącej naruszenia art. 7 i 77 k.p.a i twierdzenia, jakoby organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób wystarczający pod kątem zajścia okoliczności przewidzianych w art. 137 ustawy. Zdaniem Sądu organy precyzyjnie i dokładnie ustaliły przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynikające z wskazanego przepisu: kwestię legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, kwestię podstawy prawnej wywłaszczenia oraz sprawę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Konkludując powyższe należy uznać, że zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności.

Tym samym działając na podstawie art. 151 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji wyroku i skargę oddalił.