Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 542/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku J. R. (dalej jako: "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. na należności z tytułu kosztów postępowania administracyjnego.

W dniu [...] września 2017 r. Skarżącemu doręczono ww. tytuł wykonawczy. Pismem z dnia [...] października 2017 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. Naczelnik US w B. wystąpił do wierzyciela z prośbą o stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], PINB w H. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wierzyciel poinformował, że Skarżący wniósł na ww. postanowienie zażalenie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W związku z powyższym, Naczelnik US w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], uznał wniesione przez Skarżącego zarzuty za nieuzasadnione, powołując się na stanowisko wierzyciela w przedmiocie złożonych zarzutów.

Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując istnienie dochodzonego obowiązku. Zdaniem Skarżącego, egzekucję administracyjną w celu wyegzekwowania przedmiotowej należności wszczęto przedwcześnie, gdyż kwestia zwolnienia Skarżącego z kosztów postępowania administracyjnego nie została prawomocnie rozstrzygnięta.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ powołał treść przepisów art. 33, art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."). Wskazał, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do wykonania obowiązków wynikających z rozstrzygnięć wydawanych w odrębnych postępowaniach lub wprost z przepisów prawa; w niniejszej sprawie zobowiązanie ujęte w tytule wykonawczym wynika z postanowienia PINB w H. z dnia [...] listopada 2012 r.

Dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym zaległości to należność z tytułu kosztów postępowania administracyjnego, orzeczone na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Zgodnie z art. 265 k.p.a. wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Egzekucja w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna, w związku z tym nie został naruszony art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Organ wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r., nr [...] wierzyciel wskazał, że dwoma postanowieniami z dnia [...] listopada 2012 r. zostały ustalone koszty postępowania administracyjnego w kwocie 984 zł stanowiące płatność za sporządzenie ekspertyzy technicznej oraz odmówiono zwolnienia Skarżącego od poniesienia tych kosztów postępowania administracyjnego. Ze stanowiska wierzyciela wynika, że koszty postępowania administracyjnego istnieją, są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej. Postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r., stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, jest ostateczne i podlega wykonaniu. Fakt prowadzenia postępowania w sprawie zwolnienia z kosztów postępowania pozostaje bez wpływu na istnienie obowiązku na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. W postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie stanowiska wierzyciela PWINB w B. stwierdził jedynie, że w związku z ponownym rozpatrywaniem wniosku o zwolnienie z kosztów wierzyciel winien wystąpić do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to w świetle powołanych przepisów Dyrektor IAS w B. nie może kwestionować tego rozstrzygnięcia.

Skarżący wywiódł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości, zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt, art. 144 i art. 267 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., w wyniku przeprowadzenia postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywatela do organów Państwa, zaniechania podjęcia na wniosek Skarżącego kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącego, a także przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością, przy jednoczesnym braku wyczerpującego informowania Skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych;

b) art. 77, 78, 80, 81 k.p.a. w zw. z art. 267 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez:

- brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przede wszystkim w związku z niesłusznym stwierdzeniem, iż zarzuty złożone przez Skarżącego w przedmiocie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], są nieuzasadnione, kiedy to do dnia obecnego nie została prawomocnie i ostatecznie rozstrzygnięta kwestia całościowego zwolnienia Skarżącego z kosztów postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w H. (postanowienie PINB w H. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]) – w chwili obecnej sprawę tę rozstrzyga WSA w Białymstoku pod sygn. II SA/Bk 295/18;

- brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przede wszystkim w związku z niesłusznym stwierdzeniem, iż zarzuty złożone przez Skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2017 r., nr [...], są nieuzasadnione, kiedy to do dnia obecnego nie została prawomocnie i ostatecznie rozstrzygnięta kwestia unieważnienia postanowienia PWINB w B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie PINB w H. z dnia [...] października 2017 r., odmawiające uwzględnienia zarzutów Skarżącego na wystawiony przez PINB w H. tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2017 r., nr [...];

c) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6, 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, przez niesłuszne stwierdzenie, iż Naczelnik US w B. w obecnym stanie faktycznym i prawnym ma prawo prowadzić egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PINB w H. z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w stosunku do Skarżącego, kiedy to kwestia całościowego zwolnienia Skarżącego z kosztów postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w H. nie została jeszcze ostatecznie i prawomocnie zakończona (postanowienie PINB w H. z dnia [...] lutego 2018 r.) oraz kiedy to kwestia unieważnienia postanowienia PWINB w B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie PINB w H. z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów Skarżącego na wystawiony przez PINB w H. tytuł wykonawczy również do dnia obecnego nie została ostatecznie i prawomocnie zakończona.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, przez brak zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki;

b) art. 7 Konstytucji RP, przez naruszenie zasady praworządności;

c) art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z ogólnie pojętym zakazem nadużywania praw przez organy administracji publicznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 12 grudnia 2018 r. WSA w Białymstoku postanowił odmówić wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie wskazanego w skardze zagadnienia prawnego oraz odmówić przeprowadzenia dowodu z akt postępowania sądowego o sygn. II SA/Bk 630/17 i II SA/Bk 295/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wniesionych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 (nieistnienie obowiązku) i 6 (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej) u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,

a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni podzielił stanowisko organów administracji.

Podkreślić zatem należy, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do wykonania obowiązków wynikających z rozstrzygnięć wydawanych w odrębnych postępowaniach lub wprost z przepisu prawa. W rozpoznawanej sprawie zobowiązanie ujęte w tytule wykonawczym wynika z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] listopada 2012 r.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Organ zasadnie zwrócił uwagę na fakt, że wierzyciel wyrażając swoje stanowisko w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku wskazał, cyt.: "dwoma postanowieniami z [...].11.2012 r. znak: [...] zostały ustalone koszty postępowania administracyjnego w kwocie 984, 00 zł stanowiąc płatność za sporządzenie ekspertyzy technicznej oraz odmówiono zwolnienia P. J. R. od poniesienia wskazanych wyżej kosztów postępowania administracyjnego."

Ze stanowiska wierzyciela wynika zatem, że koszty postępowania administracyjnego istnieją, są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej. Postanowienie z [...].11.2012 r., stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest ostateczne i podlega wykonaniu.

W postanowieniu z [...].11.2017 r. w sprawie stanowiska wierzyciela P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził jedynie, że w związku z ponownym rozpatrywaniem wniosku o zwolnienie z kosztów wierzyciel winien wystąpić do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to w świetle ww. przepisów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. zauważyć należy, że dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym zaległości to należność z tytułu kosztów postępowania administracyjnego orzeczone na podstawie przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 265 k.p.a. wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Zatem egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna. W związku z powyższym nie został naruszony art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Zobowiązany uzasadniając swoje zarzuty względem zaskarżonego postanowienia, powołał się przede wszystkim na to, że kwestia zwolnienia z kosztów postępowania administracyjnego oraz kwestia unieważnienia postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...].11.2017 r. Nr [...], dotyczącego stanowiska wierzyciela w zakresie wniesionych zarzutów, nie zostały prawomocnie i ostatecznie rozstrzygnięte.

W ocenie Sądu rację ma organ administracji wskazując, że fakt prowadzenia postępowania w sprawie zwolnienia z kosztów postępowania oraz toczące się postępowanie dotyczące "unieważnienia" ww. postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., pozostają bez wpływu na istnienie obowiązku na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Postanowienie z [...].11.2012 r., stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest ostateczne i podlega wykonaniu. Organ podkreślił również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia PWINB z [...].11.2017 r. Nr [...].

W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego.

Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie. Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zatem w sprawie nie doszło do naruszenia przywołanych w skardze art. 6, 7, 8, 9, 10, 77, 78, 80, 81 k.p.a. Postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w uwzględnieniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Tym samym nie naruszono art. 5 ust. 1 (zasada niedyskryminowania) w związku z art. 6 (zasada proporcjonalności) i 7 (zakaz nadużywania uprawnień) Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej. Tym bardziej w sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że organ odwoławczy prawidłowo orzekł, w zakresie uznania za niezasadne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym nie znalazł podstaw do uwzględnienia postulatu Skarżącego, zawartego w pkt 2 skargi o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem mającym na celu rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przedstawionego w skardze. Stanowisko organu jest prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach prawa.

W sprawie nie zaszły również podstawy do uwzględnienia wniosku dowodowego strony skarżącej, tym bardziej, że akta spraw sądowych znane są sądowi z urzędu.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).