Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 215/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi I. C. na bezczynność P. S.A. w [...] Oddział [...] w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I. C. (dalej także: "Skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie bezczynność P. S.A. z siedzibą w [...] Oddział [....] (dalej także: "Spółka") w przedmiocie informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, w piśmie datowanym na 22 lutego 2022 r., Skarżąca wezwał P. S.A. z siedzibą w [...] do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz wskazanej Spółki, dotyczącej posadowionych urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach stanowiącej Jej własność, a położonych w miejscowości W., gmina [...], powiat [...], województwo podkarpackie, nr ew. działki [...], nr księgi wieczystej [....] oraz nr ew. działki [...], nr księgi wieczystej [...], prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...], jak też do wypłaty wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z wymienionej działki. Skarżąca wskazała, że na przedmiotowych nieruchomościach, zgodnie z Jej wiedzą, znajdują się urządzenia przesyłowe w postaci linii elektroenergetycznej niskiego napięcia 110 kv o długości ok. 200 mb (działka nr [...]) oraz linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 0,4 kv o długości ok. 50 mb (działka nr [...]), które wchodzą w skład prowadzonego przez Spółkę przedsiębiorstwa. Jednocześnie Skarżąca wezwała Spółkę do udostępnienia w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma informacji publicznej poprzez wskazanie dokładnego rodzaju urządzeń oraz ich ilości na przedmiotowych nieruchomościach (tj. długości linii oraz rodzaju i ilości infrastruktury przesyłowej) stanowiących własność Spółki. Wezwała też Spółkę do udostępnienia informacji publicznej w postaci przesłania dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i bieżącej eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na tych nieruchomościach, w szczególności do przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji tych urządzeń na w/w nieruchomościach oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp., ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.) w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust, 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "u.d.i.p." pod rygorem podjęcia kroków prawnych określonych w art. 21 i art. 23 tej ustawy.

W piśmie z dnia 24 marca 2022 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na powyższe. Wskazała, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotem działalności P. S.A. Oddział [...] jest dystrybucja energii elektrycznej, przesyłanie lub obrót energią, jak i kontrola układów pomiarowych, dotrzymywanie zawartych umów z odbiorcami i prawidłowości rozliczeń (i udzielanie w tym zakresie wszelkich informacji). Spółka nie jest organem administracji publicznej, stąd nie ciąży na niej prawny obowiązek, ani nie leży w jej kompetencji, udzielanie odpisów lub kserokopii decyzji administracyjnych etc. W tej sprawie służy jedynie uprawnienie do wystąpienia do właściwych organów administracji publicznej lub właściwego archiwum państwowego ze stosownym wnioskiem, albowiem w gestii tych podmiotów mieści się władztwo administracyjne z zakresu spraw architektoniczno - budowlanych oraz publicznoprawny obowiązek udzielania stosownych odpisów lub kopii dokumentów. Spółka zaproponowała zwrócenie się do właściwego ośrodka kartograficzno - geodezyjnego w Starostwie Powiatowym i zapoznanie się z mapą zasadniczą jak i mapą ewidencyjną obejmująca działkę będącą przedmiotem wystąpienia. Mapy te zawierają między innymi elementy ewidencji gruntów i budynków (granice i numery ewidencyjne działek) oraz znajdujące się na działce urządzenia infrastruktury technicznej, z których to również można odczytać długości linii oraz ilości słupów. Spółka zauważyła, że Skarżącej chodziło o pozyskanie dokumentacji na użytek późniejszego ewentualnego sporu przed sądem powszechnym o ustanowienie służebności przesyłu i wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że żądanie nie dotyczyło sprawy publicznej, lecz prywatnej. Żądana informacja w okolicznościach sprawy absolutnie nie spełnia zatem ustawowych kryteriów uznania za informację publiczną, w związku z powyższym ustawa o dostępie do informacji publicznej nie miała w ogóle do niej zastosowania.

Spółka podniosła, że w sprawie infrastruktury energetycznej zlokalizowanej na nieruchomościach położonych w miejscowości W., gmina [...] działka nr [...] i [...] dla zajęcia stanowiska w sprawie niezbędne jest przedstawienie dokumentów potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości, tym samym uprawnienie do wnoszenia roszczeń w tej sprawie. Dlatego poprosiła o aktualny dokument (data wydania dokumentu nie wcześniej niż 6 miesięcy od daty przesłania pisma) wskazujący na przysługiwanie prawa własności do przedmiotowych nieruchomości w formie aktualnego odpisu z księgi wieczystej lub wydruku z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych jak również aktualnego wypisu z rejestru gruntów (uproszczony) a także aktualny wyrys z mapy zasadniczej i ewidencyjnej (data wydania dokumentu nie wcześniej niż 6 miesięcy od daty przesłania pisma) obejmujący działki będące przedmiotem wystąpienia. Zaznaczyła, że przedstawi swoje stanowisko w sprawie urządzeń energetycznych zlokalizowanych na nieruchomości po otrzymaniu ww. dokumentów.

We wskazanej na wstępie skardze I. C. zarzuciła nieudostępnienie pełnej informacji publicznej na wniosek z dnia 22 lutego 2022 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przy jednoczesnym niewydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 u.d.i.p. Skarżąca wniosła o:

- stwierdzenie bezczynności P. S. A. z siedzibą w [...] Oddział [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na Jej wniosek z dnia 22 lutego 2022 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.,

- zobowiązanie P. S. A. z siedzibą w [...] Oddział [...] do udzielenia informacji publicznej w zakresie i formie zgodnej w pełni z wnioskiem z dnia 22 lutego 2022 r. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wydanego wyroku w sprawie,

- zasądzenie od Spółki na Jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty od skargi, kosztów dwukrotności zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

- zasądzenie od Spółki na Jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.".

Skarżąca zauważyła, że zakresem Jej wniosku objęte były m. in. dokumenty związane z bieżącą eksploatacją urządzeń Spółki posadowionych na Jej nieruchomościach. Zważając więc na profesjonalizm podmiotu jakim jest Spółka, nie wydaje się możliwym i racjonalnym niekompletowanie dokumentacji związanej z bieżącą eksploatacją, modernizacją, przetargami etc. urządzeń przesyłowych, a takie stanowisko można wywieść z odpowiedzi Spółki, odmawiającej udostępnienia wnioskowanej dokumentacji. Skarżąca podniosła też, że podmiot, który zamierza zawiadomić stronę, że nie posiada jakichkolwiek wnioskowanych informacji, powinien po pierwsze w tym zakresie złożyć wobec strony oświadczenie, a po drugie twierdzenie takie w całości uwiarygodnić. Powiadomienie powinno zawierać informację, dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, która mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy.

Spółka, w odpowiedzi na skargę, wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że należy zauważyć, iż cel złożenia przez Skarżącej wniosku nie może być oceniany w oderwaniu od całokształtu korespondencji toczącej się pomiędzy Nią a Spółką. Z pism tych jednoznacznie wynika, że dokumentacja ta konieczna jest do dalszego toczenia sporu ze Spółką, tj. w indywidualnej sprawie Skarżącej. Z tej też przyczyny żądanie udostępnienia informacji publicznej powinno zostać ocenione w kontekście sporu ze Spółką, co - biorąc pod uwagę zakres żądanej dokumentacji w zakresie m.in. podstaw lokalizacji urządzeń jest w pełni uzasadnione. Powyższe wskazuje na subiektywny interes Skarżącej w udostępnieniu informacji/dokumentów. W kontekście powyższego, wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być potraktowany jako próba nadużycia prawa do informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wedle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 359 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jednym z dopuszczalnych przedmiotów kontroli sądowej jest bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 do 4, a zatem brak wydania decyzji, postanowienia, czy też podjęcia aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w sytuacji, kiedy istniał obowiązek podjęcia któregoś z tych działań. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd – jak stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a.: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa niniejsza dotyczy wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, a zatem istotne znaczenie miały w niej również regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej. Akt ten normuje kwestie dotyczące podmiotów obowiązanych do udzielenia tego typu informacji, jak też wskazuje co należy rozumieć pod tym pojęciem. Dopiero spełnienie warunku podmiotowego, jak i przedmiotowego przesądza o możliwości zastosowania przedmiotowej ustawy.

Podmiot, do którego został w niniejszej sprawie skierowany wniosek to P. S.A. z siedzibą w [...], z tym że został on następnie przekazany Oddziałowi Rzeszów z uwagi na położenie działek, których dotyczy. Jak wynika z Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jedynym akcjonariuszem tej Spółki jest P1. S.A., w której Skarb Państwa posiada akcje reprezentujące ponad 57 % kapitału zakładowego. Tym samym, nie ulega wątpliwości – zresztą okoliczność ta nie była w sprawie kwestionowana – że adresat wniosku z dnia 22 lutego 2022 r. mieści się w grupie podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest bowiem osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nadto, niewątpliwie wykonuje on zadania publiczne nałożone na niego ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm.). Akt ten normuje bowiem obowiązki przedsiębiorstw energetycznych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego poprzez zaopatrzenie w paliwo i energię (art. 1 ust. 1, ust. 2). Przedsiębiorstwo energetyczne zajmuje się zatem przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, ich magazynowaniem i jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1). Są to kwestie niezwykle istotne z puntu widzenia prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa tj. życia na określonym poziomie. Nie ma też znaczenia, że Oddział w [...] jest jednostką organizacyjną Spółki. W utrwalonym orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że oddział taki spełnia warunek podmiotowy z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (por wyroki NSA: z 4.04.2013 r. I OSK 102/13, z 15.10.2013 r. I OSK 830/13).

Sporna była natomiast kwestia tego, czy dane i dokumenty, których zażądała Skarżąca można zakwalifikować do informacji publicznej. Spółka uznała, że nie mają one takiego charakteru, dlatego w piśmie z dnia 24 marca 2022 r. odmówiła ich udostępnienia.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać trzeba, że orzecznictwo sądowe wypracowało na gruncie tego rodzaju spraw dwa stanowiska. Niezależnie od tego jednak, które uznać za uzasadnione, to skarga nie mogła podlegać uwzględnieniu.

Według pierwszego z prezentowanych poglądów, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W przypadku pism składanych w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. W sytuacji więc, gdy przedmiotem pisma danego podmiotu jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów tego podmiotu, to pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy tej ustawy starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie [tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA): z 7.07.2021 r. III OSK 3156/21, z 28.12.2022 r. III OSK 3378/21 i powołane w nich liczne inne orzeczenia tego Sądu].

Z kolei, wedle drugiego poglądu, określone fakty czy dane nie tracą waloru informacji publicznej przez to tylko, że są lub będą przedmiotem, czy dowodem w innych sprawach. Nie można wszak przymiotu np. dokumentu urzędowego oceniać wedle jego sposobu wykorzystania. Jego charakter jest zdeterminowany sposobem wytworzenia, jego pochodzeniem, czy wreszcie treścią, a nie potrzebą, jaka jest źródłem udostępnienia. Innym natomiast zagadnieniem jest kwestia udostępnienia owej informacji wnioskodawcy w takich okolicznościach. W takiej sytuacji - nie tracąc charakteru publicznego (obiektywnie rzecz ujmując) - informacja publiczna nie powinna być udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p. Jeśli zatem ze sprawy wynika, że żądający nadużywa swego prawa, albo ma możliwość uzyskania informacji w innym trybie, zwłaszcza w toczącym się postępowaniu przed organami państwa lub planowanym postępowaniu, nie może korzystać z przepisów ustawy. Jest to bowiem sprzeczne z jej celem. Jeżeli zatem z przedłożonych dokumentów można odczytać cel jaki przyświeca wnioskodawcy, to niepodobna go nie dostrzec. Jakkolwiek od składającego żądanie udostępnienia informacji publicznej nie można domagać się wykazania interesu faktycznego, ani prawnego w żądaniu udostępnienia informacji publicznej, to jednak nie można pomijać regulacji art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wedle której nie narusza ona innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisy szczególne regulujące to zagadnienie mogą wyłączać stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej co do zasady bądź co do sposobu udzielenia informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej nie jest prawem nieograniczonym, absolutnym. W orzecznictwie sądowym reprezentującym to stanowisko podniesiono także, iż publiczne prawo podmiotowe zasadza się na interesie prawnym. Każdy podmiot publicznego prawa podmiotowego jest tym samym podmiotem interesu prawnego. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidualnym. Gdyby kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej zależała od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, to oznaczałoby to, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). (tak np. wyroki NSA: z 24.02.2022 r. III OSK 4236/21, z 26.11.2021 r. III OSK 4568/21).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę opowiada się za drugim z przedstawionych stanowisk. Jak już wyżej zaznaczono, Oddział Spółki jest podmiotem publicznym, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem zobowiązanym zasadniczo do udostępnienia znajdujących się w jego posiadaniu informacji publicznych. Bardzo ogólna definicja tego rodzaju informacji umieszczona została w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wedle którego, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pewne uszczegółowienie w tym zakresie zawarte jest natomiast w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Stanowi on w pkt 2 lit. f, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i., w tym o majątku, którym dysponują, zaś w pkt 3 lit. f o zasadach funkcjonowania takich podmiotów, w tym o prowadzonych przez nie rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Nadto, w świetle art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.

We wniosku z dnia 22 lutego 2022 r. Skarżąca wskazała, że domaga się udostępnienia danych odnośnie do rodzaju urządzeń oraz ich ilości na nieruchomościach stanowiącej Jej własność, a położonych w miejscowości W., gmina [...], oznaczonych numerami [...] i [...] tj. długości linii oraz rodzaju i ilości infrastruktury przesyłowej, stanowiących własność Spółki. Wezwała też Spółkę do udostępnienia informacji publicznej w postaci przesłania dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i bieżącej eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na przedmiotowych nieruchomościach. Dane te i dokumenty bez wątpienia dotyczą majątku Spółki wykorzystywanego w realizacji zadań publicznych, a ich część ma formę dokumentu urzędowego w postaci decyzji administracyjnych, a tym samym stanowią informację publiczną podlegającą co do zasady udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Zdaniem Sądu, dla oceny charakteru żądanych informacji nie ma natomiast żadnego znaczenia planowany przez Skarżącą sposób ich przyszłego wykorzystania. Ten natomiast wynika w sposób jasny ze złożonego wniosku, którego wstępną część stanowi wezwanie Spółki do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na jej rzecz, jak też do wypłaty wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z działek Skarżącej. Wniosek ten dowodzi tego, że istniał bądź też nadal istnieje ewidentny związek pomiędzy żądaniem udostępnienia informacji publicznej a dochodzeniem ochrony prawnej na drodze postępowania cywilnego.

Sąd nie aprobuje twierdzenia, iż sama tego rodzaju okoliczność tj. powiązania motywów wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej z indywidualną sferą praw i obowiązków wnioskodawcy stanowi wystarczający powód uznania, że nie wystąpiono o informację publiczną. Tego rodzaju negatywną przesłankę nie sposób bowiem wyprowadzić z brzmienia art. 61 Konstytucji RP, ustanawiającego prawo obywatela dostępu do informacji publicznej, czy też ze stanowiących jego konkretyzację przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Akt ten wprowadza w art. 1 ust. 1 regułę, iż informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, zaś w ust. 2 tego artykułu stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ponadto, w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. prawodawca wyraźnie podkreślił, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to równocześnie, że cele, dla których z wnioskiem wystąpiono winny znajdować się poza zakresem zainteresowania podmiotu publicznego w aspekcie kwalifikacji przedmiotu żądania do informacji publicznej. Wyjątkowo tylko w przypadku żądania informacji przetworzonej ustawodawca wymaga wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Treść powołanych przepisów nie pozwala więc, zdaniem Sądu, na tworzenie jakichś dodatkowych przesłanek pozytywnych czy negatywnych w zakresie samego pojęcia informacji publicznej, bowiem stanowiłoby to działanie contra legem. Powyższa konstatacja nie przeczy równocześnie możliwości przyjęcia, że właśnie z uwagi na powody, jakimi kieruje się wnioskodawca (jeśli zostaną one ujawnione w toku postępowania), nie jest możliwe przychylenie się do jego wniosku. Chodzi w takiej sytuacji o tzw. nadużycie prawa podmiotowego, która to koncepcja nie neguje istnienia tego prawa, a jedynie uniemożliwia jego wykonanie.

Jak słusznie podkreślono w orzecznictwie sądowym, wprawdzie w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być więc oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaś zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków w oparciu o inne procedury (tak np. wyroki NSA: z 14.02.2017 r. I OSK 2642/16, z 23.11.2016 r. I OSK 1601/15, z 26.01.2023 r. III OSK 7265/21).

Skoro zatem z żądania Skarżącej wynika subiektywny Jej interes, bowiem wnioskowane dane mają posłużyć do załatwienia indywidualnej sprawy tego wnioskodawcy, a nie do kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej czy podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to nie przesądza to wprawdzie o braku posiadania przez przedmiot wniosku przymiotu informacji publicznej, lecz daje możliwość odmowy przychylenia się do niego z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, czego skutkiem jest odmowa ochrony tego prawa.

Taka właśnie sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, w której Skarżąca wystąpiła do Spółki w związku z potrzebą pozyskania dowodów potrzebnych Jej w przyszłym postępowaniu cywilnym dotyczącym ustanowienia służebności przesyłu oraz żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z należącej do Niej nieruchomości. Dane i dokumenty, o które wnioskuje będzie mogła uzyskać w toku takiego postępowania.

W takich uwarunkowaniach i przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań Sąd oddalił złożoną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.