Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1753/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: oddalono wnioski o zwolnienie od kosztów
oddalono wnioski o zwolnienie od kosztów
Zwolniono od kosztów sądowych
Zwolniono od kosztów sądowych
Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3 , art. 246 par 1 pkt 2 w zw. z art. 258 par 1 i par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , A.K.J. , M.K.J. , J.K.J. , Z.K.J. , A.K.J. , W.K. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko p o s t a n a w i a zwolnić J.K.J. od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1753/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 lutego 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , A.K.J. , M.K.J. , J.K.J. , Z.K.J. , A.K.J. i W.K. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1753/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 lutego 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , A.K.J. , M.K.J. , , J.K.J. , Z.K.J. , A.K.J. , W.K. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko p o s t a n a w i a zwolnić M.K.J. od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1753/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 lutego 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , A.K. J. , , M.K.J. , J.K.J. , Z.K.J. , A.K. J. i W. K. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko p o s t a n a w i a zwolnić M.K.J. od kosztów sądowych P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 lutego 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , A.K.J. , M.K.J. J.K.P. , Z.K.J. A.K.J. i W.K. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko p o s t a n a w i a oddalić wniosek Z.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko skarżący J.K.J. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił braki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. , synem M. ur. [...]1977 r. oraz córką M. ur. [...] 1974 r. Ich miesięczny dochód wynosi 2.650,19 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, emerytura jego żony w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w wysokości [...] zł. Syn M. jest osobą bezrobotną, pozostaje na utrzymaniu rodziców. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 110 m², nieruchomość rolna wielkości 0,1726 ha. Żona jest właścicielką gospodarstwa rolnego wielkości 0,5555 ha oraz starego domu gospodarczego o powierzchni 60 m². Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż wraz z żoną otrzymują niskie emerytury, z których pokrywają koszty utrzymania i koniecznego leczenia. Na utrzymaniu pozostaje bezrobotny syn M. Skarżący oświadczył, iż nie posiada dochodów z nieruchomości rolnej, nie korzysta z dopłat unijnych. Nieruchomość wykazana przez skarżącego w rubryce 7 wniosku stanowi gospodarstwo rolne teściowej wnioskodawcy (budynek gospodarczy z roku 1940), który otrzymała jego żona za opiekę. O,3755 m² stanowi łąka, a pozostała część, to jest 0,1800 m, oddalona o 5 km, jest też używana jako łąka. Opłaty ponoszone przez skarżącego przedstawiają się następująco: prąd 147,14 zł, gaz 55 zł, ścieki 47,87 zł, telefon 48,40 zł, lekarstwa 70 zł, środki czystości 100 zł miesięcznie. Poza tym na zakup opału skarżący wydaje kwotę 3.500 zł rocznie, podatek od nieruchomości 272 zł, podatek od nieruchomości żony 316 zł rocznie, ubezpieczenie budynku 260 zł, a budynku gospodarczego żony 156 zł rocznie.

Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że ani on, ani osoby pozostające wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie osiągają dochodów innych, poza wykazanymi we wniosku. Skarżący nie posiada samochodów, ani maszyn rolniczych, poza traktorem Ursus C-330 rok produkcji 1983 z dawnych czasów, kiedy prowadzone było gospodarstwo rolne (obecnie jest wyrejestrowany). Skarżący nie posiada rachunków bankowych.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.

W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że źródłem utrzymania rodziny skarżącego są świadczenia emerytalne skarżącego oraz jego żony w łącznej wysokości 1.358,04 zł, a także wynagrodzenie za pracę córki w wysokości 1.292,19 zł. Łączny dochód wszystkich członków rodziny wynosi 2.650,19 zł i przypada na cztery osoby, na utrzymaniu skarżącego pozostaje bowiem bezrobotny syn. Oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota 662,55 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. Wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów wystarcza zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej. Nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.

Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Sygn. akt II SA/Kr 1753/11

U Z A S A D N I E N I E

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko skarżący A.K.J. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił braki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi dom mieszkalno – gospodarczy o powierzchni 70 m² oraz ponad 2 ha gruntu. Nie dysponuje on cennymi przedmiotami, ani oszczędnościami.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nigdzie nie pracuje, utrzymuje się jedynie z prac dorywczych w okresie letnim. Jego gospodarstwo nie spełnia unijnych wymogów, dlatego nie pobiera żadnych dopłat do gruntów. Nie korzysta z pomocy społecznej. Nie posiada nikogo na utrzymaniu. Na zimę zakupuje 2 tony węgla, drewno na opał posiada na swoich działkach. Nie posiada telefonu.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie z czego aktualnie się utrzymuje, czy prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy też z innymi osobami, udokumentowanie ponoszonych wydatków na utrzymanie, wyjaśnienie czy skarżący, bądź osoby wspólnie z nim gospodarujące posiadają nieruchomości lokalowe, gruntowe, samochody, maszyny rolnicze, wyjaśnienie czy skarżący osiąga dochód z tytułu posiadanego gruntu rolnego oraz podanie jaka działalność rolnicza, czy inna, jest na nim prowadzona, wyjaśnienie czy skarżący osiąga dochody np. z tytułu wynajmu, czy też innego źródła, prac dorywczych oraz przedstawienie zeznania podatkowego za 2010 rok i określenie wysokości tegoż dochodu, a także przedstawienie rachunków bankowych skarżącego oraz osób wspólnie gospodarujących z ostatnich trzech miesięcy.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w okresie zimowym utrzymuje się z oszczędności, jakie uzyskał z prac dorywczych w okresie letnim. Skarżący mieszka sam, nie ma nikogo na utrzymaniu, nie ma żadnych dochodów z gospodarstwa. Odnośnie wydatków na wyżywienie – nie posiada żadnych dokumentów. Najczęściej wydaje na chleb, tłuszcz, makaron, wędliny, mięso, jarzyny i mleko. W bieżącym roku skarżący nie kupił węgla, ogrzewa się drewnem z własnego gruntu. Płaci rachunki za prąd, kupuje butlę gazu na trzy miesiące, żyje skromnie. Gospodarstwo rolne, które posiada skarżący ma powierzchnię ponad 2 ha gruntu, w tym: pastwiska, łąki, las i grunty rolne. Maszyn rolniczych nie posiada. Jest współwłaścicielem w ¼ części gospodarstwa rolnego o obszarze ponad 1 ha po zmarłym bracie. Gospodarstwo rolne wnioskodawcy nie odpowiada wymogom unijnym, dlatego nie pobiera on żadnych dopłat. Nie prowadzi na gruncie żadnej innej działalności. Skarżący nie prowadzi wynajmu, ponieważ obecnie są ogromne wymogi z tym związane, a sam nie byłby w stanie im podołać. Nie posiada rachunków bankowych. W ocenie skarżącego niniejsza sprawa jest wynikiem bezprawnego działania urzędników Gminy, którzy wkraczają w prywatną własność, dlatego prosi on o zwolnienie od ponoszenia postępowania.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku we własnym utrzymaniu.

Zdaniem orzekającego skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącego wykonane w ograniczonym zakresie.

Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.

Brak było przede wszystkim informacji o wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego. We wniosku A.K.J. jako źródło utrzymania wskazał prace dorywcze wykonywane w okresie letnim. Na pytanie z czego aktualnie utrzymuje i jaka jest wysokość tego dochodu skarżący odpowiedział, że z oszczędności, jakie poczynił pracując latem. Nie udzielił jednak odpowiedzi jaka jest wysokość uzyskiwanych dochodów. Orzekający pragnie w tym miejscu zaakcentować także pewną nieścisłość. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A.K.J. dokonał zakreślenia w rubryce 7.2.1 "Posiadane zasoby pieniężne (oszczędności, pap. Wartościowe itp. – wysokość nominalna)", czyli oświadczył, że zasobami takimi nie dysponuje. Tymczasem w piśmie z dnia 27 grudnia 2011 roku skarżący stwierdził, że w okresie zimowym utrzymuje się z oszczędności, jakie uzyskał z prac dorywczych w okresie letnim. Oświadczenie skarżącego w tym przedmiocie nie jest zatem wiarygodne. Mimo wyraźnego wezwania skarżący nie udokumentował także wydatków ponoszonych na utrzymanie. Nie podał nawet szacunkowej wysokości tych wydatków.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie uwiarygodnił w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że to jego obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez skarżącego oświadczenie co do stanu majątkowego jest niepełne, brak w nim danych dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu.

Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko skarżący M.K.J. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił braki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący jest bezrobotny i nie posiada żadnych dochodów, ani zasiłków. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna wielkości 0,5902 ha.

Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że ani on, ani osoby pozostające wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie osiągają żadnych dochodów. Skarżący nie posiada maszyn rolniczych. Posiada samochód osobowy, rok produkcji 1944, który wymaga kapitalnego remontu, lecz czasem jest wykorzystywany do przewozu rodziców do lekarza. Wnioskodawca nie posiada rachunków bankowych.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.

W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że M.K.J. jest osobą bezrobotną. Pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców. Jak wynika z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie przez ojca skarżącego – J.K.J. - wysokość świadczeń emerytalnych pobieranych przez rodziców wnioskodawcy wynosi łącznie 1.358,04 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje także siostra wnioskodawcy M.K.J. , pobierająca wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. Łączny dochód wszystkich członków rodziny wynosi 2.650,19 zł i przypada na cztery osoby, co oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota 662,55 zł. Wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów wystarcza zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Skarżący, ani członkowie jego rodziny nie uzyskują żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej. Nie dysponują oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.

Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko skarżąca M.K.J. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła braki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami A. i J.K. oraz 35-letnim bratem M.K.J. . Miesięczny dochód skarżącej z wynagrodzenia za pracę wynosi 1.292,15 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna wielkości 0,4318 m. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M.K.J. podniosła, iż posiada nieduży dochód, który starcza na bieżące wydatki. Zamieszkuje wraz z rodzicami. Nie posiada dochodów z nieruchomości rolnej. Miesięczne dochody skarżącej są "lekko ruchome" i wynoszą około 1.300 zł. Przeznacza je na dojazdy do pracy, posiłki w pracy, zakup środków czystości, butów, pościeli, ręczników, bielizny oraz maści, które leczą jej problemy skórne (łuszczyca). Skarżąca partycypuje również w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego.

Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że ani ona, ani osoby z nią gospodarujące, nie posiadają dochodów innych, niż wymienione we wniosku. Skarżąca nie posiada samochodu, ani maszyn rolniczych. Nie dysponuje rachunkiem bankowym.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.

W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Wnioskodawczyni dysponuje co prawda stałym miesięcznym dochodem z wynagrodzenia za pracę, jednakże dochód ten nie jest wysoki, wynosi bowiem [...] zł. M.K.J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i bezrobotnym bratem. Łączny dochód wszystkich członków rodziny wynosi 2.650,19 zł i przypada na cztery osoby, co oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota 662,55 zł. Wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów wystarcza zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie uzyskują żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej. Nie dysponują oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.

Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko skarżąca Z.K.J. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła braki przesyłając wypełniony formularz "PPF". Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż Z.K.J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych dochodów. W skład majątku skarżącej wchodzi dom mieszkalny z 1928 roku o powierzchni 150 m² oraz nieruchomość rolna o areale ponad 2 ha. Wnioskodawczyni nie dysponuje cennymi przedmiotami, ani oszczędnościami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż 35 lat przepracowała w Sądzie Rejonowym w Z. . W dniu 16 kwietnia 2010 r. zostało jej wręczone wypowiedzenie umowy o pracę. Od 19 kwietnia 2010 r. do 31 lipca 2010 r. wykorzystała zaległy urlop, zaś od września 2010 r. do września 2011 r. przebywała na bezrobociu pobierając zasiłek dla bezrobotnych. Obecnie w dalszym ciągu jest osobą bezrobotną, lecz nie pobiera już zasiłku. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności. Do roku 2009 spłacała zaciągnięty kredyt. Gospodarstwo rolne nie spełnia wymogów unijnych, dlatego nie korzysta ona z dopłat.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie z czego aktualnie się utrzymuje, czy prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy też z innymi osobami, udokumentowanie ponoszonych wydatków na utrzymanie, wyjaśnienie czy skarżąca, bądź osoby wspólnie z nią gospodarujące posiadają nieruchomości lokalowe, gruntowe, samochody, maszyny rolnicze itp., wyjaśnienie czy skarżąca osiąga dochód z tytułu posiadanego gruntu rolnego oraz podanie jaka działalność rolnicza, czy inna, jest na nim prowadzona, wyjaśnienie czy skarżąca osiąga dochody np. z tytułu wynajmu, czy też innego źródła, prac dorywczych oraz przedstawienie zeznania podatkowego za 2010 rok i określenie wysokości tegoż dochodu, a także przedstawienie rachunków bankowych skarżącej oraz osób wspólnie gospodarujących z ostatnich trzech miesięcy.

W odpowiedzi na wezwanie Z.K.J. oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada maszyn rolniczych, ani samochodów. Nie osiąga dochodów z posiadanego gruntu rolnego, ani z wynajmu. Posiada stary dom, który wymaga remontu. Skarżąca obecnie nie pracuje, jest na bezrobociu. Żyje bardzo skromnie. Za telefon płaci 44 zł, za prąd ok. 30 zł. Opał w postaci drewna ma z własnego lasu. Nie posiada żadnych oszczędności.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku we własnym utrzymaniu.

Zdaniem orzekającego skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącą wykonane w ograniczonym zakresie.

Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.

Brak było przede wszystkim informacji o źródle utrzymania skarżącej, biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni od września 2010 roku jest osobą bezrobotną, a od września ubiegłego roku nie pobiera już zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej, ani z wynajmu, nie posiada też żadnych oszczędności. Oświadczenie skarżącej w tym przedmiocie nie jest wiarygodne. Skoro nie uzyskuje żadnych dochodów, ani nie dysponuje oszczędnościami - z jakich zatem środków pokrywa rachunki za telefon w kwocie 44 zł i za energię elektryczną w kwocie ok. 30 zł, a ponadto skąd czerpie środki chociażby na zakup żywności i środków czystości. Mimo wyraźnego wezwania skarżąca nie udokumentowała wydatków ponoszonych na utrzymanie. Oświadczenie skarżącej nie może być zatem uznane za rzetelne.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie uwiarygodniła w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że to ją obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez skarżącą oświadczenie co do stanu majątkowego jest niepełne, brak w nim danych dotyczących zarówno źródła, jak i wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu.

Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).