Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1151/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a ust. 2, 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lipca 2020 r. nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 22 lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 stycznia 2020 roku nr [...] o nałożeniu na A Sp. z o.o. w K kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych. Jako podstawa prawna decyzji wskazane zostały przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zwanej dalej kpa), art. 4 pkt 22 lit. v), 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7, ust. 11 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej utd), art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b), art. 50 ust. 2 i 3, art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 797), art. 38 ust. 2, art. 55a ust. 1 pkt 4 i art. 72 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 8) oraz lp. 1.10 i 1.14 załącznika nr 3 do utd.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 15 października 2019 r. w D (droga krajowa nr [...]) miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki SCANIA o nr rej. [...] wraz z naczepą marki KNAPEN o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego wspólnie z inspektorami Inspekcji Ochrony Środowiska. Zespołem pojazdów kierował Ł. K., wykonując przewóz we własnym imieniu (B USŁUGI TRANSPORTOWE Ł. K.). Kontrola inspektorów ITD została udokumentowana protokołem nr [...].

Zgodnie z okazanym do kontroli dowodem ważenia, załadunek towaru w postaci odpadów o kodzie 17 09 04 - zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 nastąpił w B w oddziale A sp. z o.o. Odbiorcą ładunku miała być A POLSKA sp. z o.o. w miejscowości L - G.

Podczas oględzin przewożonego ładunku i części środkowej naczepy stwierdzono po lewej i po prawej stronie od spodu pojazdu ciągły wypływ substancji ropopochodnej, czarnej, oleistej, o zapachu rozpuszczalnika. Oględziny przestrzeni ładunkowej wykazały, że przewożony ładunek stanowił odpad w postaci mieszaniny odpadów z budowy, remontów i demontażu wraz z opakowaniami po olejach. Na tę okoliczność sporządzono dokumentację fotograficzną. Wedle protokołu kontroli nr [...] sporządzonego przez inspektorów WIOŚ, na podstawie wstępnej oceny eksperckiej, kontrolujących przewożone odpady powinny zostać zaklasyfikowane jako odpady o kodach 17 09 03* i 15 01 10*. Odpady o kodzie 17 09 03* to inne odpady z budowy, remontów i demontażu (w tym odpady zmieszane) zawierające substancje niebezpieczne, natomiast odpady o kodzie 15 01 10* to opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (np. środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności - bardzo toksyczne i toksyczne).

Decyzją z dnia 22 listopada 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta zobowiązał A Sp. z o.o. do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodach 17 09 03* i 15 01 10* przetrzymywanych w naczepie zatrzymanego pojazdu (naczepa o nr rej. [...]); zabezpieczenia naczepy na czas transportu odpadów do uprawnionego odbiorcy w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów (w tym wyciek) poza środek transportu; przekazania do Urzędu Miasta K karty przekazania odpadów niezwłocznie po przejęciu odpadów przez uprawnionego odbiorcę, tj. C Sp. z o.o.

Przedsiębiorca Ł. K. (B USŁUGI TRANSPORTOWE Ł. K.) został wpisany do rejestru BDO, jednakże wpisane kody odpadów, które przedsiębiorca może transportować, nie obejmowały kodów 17 09 03* i 15 01 10*.

Pismem z dnia 27 listopada 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona złożyła wyjaśnienia pismem z dnia 18 grudnia 2019 r.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia 17 stycznia 2020 r. nr [...] nakładającej na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 złotych w związku z ustaleniem naruszeń polegających na:

• umieszczaniu w liście przewozowym lub innych dokumentach związanych z przewożonym ładunkiem danych lub informacji niezgodnych ze stanem faktycznym (lp. 1.10 załącznika nr 3 do utd);

• zleceniu przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego, w szczególności uprawnień wymaganych odpowiednio do rodzaju wykonywanego przewozu (lp. 1.14 załącznika nr 3 do utd).

W odwołaniu od decyzji wniesionym pismem z 29 stycznia 2020 r. pełnomocnik strony zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez dokonanie przez organ ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegających na przyjęciu, że przewożony ładunek stanowił mieszaninę odpadów niebezpiecznych, podczas gdy zanieczyszczenie odpadów miało charakter nieznaczny, niemożliwy do wykrycia podczas załadunku odpadów; skarżąca miała wpływ lub godziła się na pomieszanie lub zanieczyszczenie odpadów. Strona zarzuciła organowi brak podjęcia dostatecznej inicjatywy dowodowej, w szczególności poprzez zaniechanie dokonania oceny laboratoryjnej odpadów uznanych błędnie za niebezpieczne. Spółka zarzuciła decyzji także naruszenie art. 92a ust. 1 utd poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca dopuściła się naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego; naruszenie art. 92a ust. 11 w zw. z ust. 1 utd polegające na przyjęciu, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia, podczas gdy w sprawie istnieje szereg niewyjaśnionych okoliczności; art. 189 § 1 ust. 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej załączonej do odwołania na okoliczność ustalenia rzeczywistej ilości odpadów na pierwszy rzut oka wyglądających na niebezpieczne. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Spółka podniosła, że cały przewożony ładunek ważył 14,580 kg, natomiast waga odpadów niebezpiecznych wynosiła 20 kg, według ustaleń C sp. z o.o., gdzie odpady zostały ostatecznie zagospodarowane. W ocenie Strony na jedynym tylko zdjęciu można zauważyć opakowanie po oleju, które mogło stanowić odpad niebezpieczny. Strona twierdziła, że odpady zostały wytworzone przez klientów spółki, którzy sami nadawali im kody. Odwołała się do załącznika nr 4 do ustawy o odpadach twierdząc, że aby zaklasyfikować odpad jako niebezpieczny, musi on zawierać w sobie określone składniki chemiczne, dlatego konieczne dla oceny charakteru odpadu były badania laboratoryjne. Spółka zauważyła, że przewoźnik złożył wniosek o poszerzenie bazy transportowanych odpadów o kod 13 08 99* i 501 10*, co zostało zaktualizowane w systemie BDO 23 października 2019 r., następnie 25 października 2019 r. wystąpił o dopisanie kodu 17 09 03*, co zostało zaktualizowane tego samego dnia. Spółka powołała się na art. 59 ustawy o odpadach twierdząc, że podmiot ma termin do 30 dni od zaistnienia potrzeby na złożenie wniosku aktualizującego. Strona uważała, że nie można jej przypisać winy, co wyłącza jej odpowiedzialność. Wskazała na konieczność zastosowania w sprawie art. 92a ust. 11 utd. Podniosła, że z protokołu kontroli [...] wynika, że oceny odpadów dokonano na podstawie wstępnej oceny eksperckiej, bez wskazania podstawy i metodologii badania. Strona twierdziła, że podczas załadunku nie stwierdzono obecności odpadów niebezpiecznych.

Organ odwoławczy wskazał na podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz ustalenia faktyczne w sprawie.

Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, organ odwoławczy uznał, że decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w łącznej wysokości 12000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 1.10 i 1.14 załącznika nr 3 do utd należało utrzymać w mocy.

Organ podniósł, że bezspornym jest, że w trakcie wykonywania zadania przewozowego kontrolowanym pojazdem przewożono odpady o kodach 17 09 03* (inne odpady z budowy, remontów i demontażu (w tym odpady zmieszane) zawierające substancje niebezpieczne) i 15 01 10* (opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (np. środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności - bardzo toksyczne i toksyczne). Wynika to ze wstępnej eksperckiej oceny przeprowadzonej przez pracownika WIOŚ, treści zeznań kierowcy złożonych na okoliczność pochodzenia odpadów, materiału zdjęciowego wskazującego na wyciek substancji oleistej z naczepy oraz protokołu z dokonanych czynności sporządzonego przez inspektorów WIOŚ stwierdzającego po lewej i po prawej stronie od spodu pojazdu ciągły wypływ substancji ropopochodnej, czarnej, oleistej, o zapachu rozpuszczalnika. Organ zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajdują się wyjaśnienia złożone przez przewoźnika, Ł. K. (pismo z 29 października 2019), który przyznał, że podczas załadunku nieumyślnie został załadowany pojemnik z substancją niewiadomego pochodzenia, który podczas transportu uległ pęknięciu.

Organ wskazał, że argumenty strony dotyczące braku wpływu na powstanie naruszeń są niezasadne. Celowość działania sprzecznego z prawem nie ma znaczenia dla oceny odpowiedzialności wykonawcy przewozu czy innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym. Załadunek odpadów odbył się w oddziale Skarżącej spółki, dokonał go jej pracownik.

Organ, powołując się na treść art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach wskazał, że w omawianym przypadku wpływ na klasyfikację odpadów miało źródło ich powstania (odpady z budowy, remontów i demontażu) i właściwości powodujące, że są odpadami niebezpiecznymi (zmieszanie odpadów z substancją ropopochodną, czarną, oleistą, o zapachu rozpuszczalnika). Wbrew przekonaniu pełnomocnika strony dla oceny, czy odpad ma charakter niebezpieczny, nie jest konieczne dokonanie badania laboratoryjnego próbki odpadu. Załącznik nr 4 do ustawy o odpadach zawiera jedynie wykaz składników, które mogą powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Żaden przepis ustawy o odpadach nie przewiduje obowiązku zbadania procentowej zawartości jednego bądź wielu składników wymienionych w załączniku nr 4 w danym ładunku odpadów oraz nie określa minimalnej wartości koniecznej dla uznania, że odpad jest odpadem niebezpiecznym. Dlatego argument pełnomocnika spółki o tym, że ilość odpadu niebezpiecznego była nieznaczna, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że oceny charakteru odpadów i ich klasyfikacji dokonali pracownicy WIOŚ, posiadający specjalistyczną wiedzę. Załączony do odwołania materiał zdjęciowy, będący w posiadaniu organu, nie mógł wpłynąć na odmienną ocenę charakteru odpadów przewożonych w dniu kontroli.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że wbrew przekonaniu pełnomocnika strony przepis art. 59 ustawy o odpadach, wskazujący na obowiązek zaktualizowania danych w rejestrze BDO w terminie do 30 dni od powstania zmiany, nie oznacza, że transportujący odpady ma prawo wykonywać transport odpadów nieuwzględnionych w rejestrze BDO. Transportujący odpady może przewozić tylko taki rodzaj odpadów, który na moment rozpoczęcia zadania przewozowego jest wpisany w rejestrze BDO. Obowiązkiem nadawcy ładunku jest sprawdzenie w rejestrze BDO przed rozpoczęciem przewozu, czy dany transportujący ma prawo przewozić dany rodzaj odpadu.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że protokół kontroli, który jest w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa dokumentem urzędowym, został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Tym samym kierowca będący jednocześnie wykonawcą przewozu, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń, w jego ocenie potwierdził prawidłowość ustaleń kontrolujących i nie kwestionował podjętej procedury kontrolnej.

W ocenie organu odwoławczego zamieszczenie w dowodzie ważenia informacji, że przewożony towar stanowi odpad o kodzie 17 09 04, było niezgodne ze stanem faktycznym. Odpowiedzialność za zamieszczenie w liście przewozowym prawidłowych danych spoczywa na nadawcy ładunku, czyli A sp. z o.o. Skarżąca spółka jest również odpowiedzialna za powierzenie wykonania przewozu podmiotowi (przedsiębiorcy Ł. K.), który nie posiadał uprawnień do realizacji transportu odpadów o kodach 17 09 03* i 15 01 10*.

W dalszej kolejności organ wskazał, że podjęcie kontroli przez uprawnione służby na podstawie art. 67 ust. 1 utd było uzasadnione, bowiem organy uczestniczące w kontroli działały w celu zapobiegnięcia zagrożeniu bezpieczeństwa osób w związku z uzasadnionym podejrzeniem, że przewożony towar stanowią odpady niebezpieczne.

Organ wskazał, iż w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej, a przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną.

Organ wyjaśnił, że niniejsze postępowanie toczyło się w stosunku do strony jako nadawcy ładunku, a zatem w sprawie znajdzie zastosowanie art. 92a ust. 11 utd. Z literalnego brzmienia tego przepisu wprost wynika, że na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym nakłada się karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 w sytuacji, gdy miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W ocenie organu w omawianym przypadku A Sp. z o.o., pełniąc rolę nadawcy ładunku, miała wpływ na powstanie naruszenia, bowiem to ona dokonała załadunku i przygotowała dokumentację przewozową. Jej zadaniem było umieszczenie w liście przewozowym (dowodzie ważenia) wszystkich wymaganych informacji, zgodnie z art. 38 ustawy Prawo przewozowe. Wpisanie w dowód ważenia nieprawidłowego kodu odpadu świadczy o braku staranności strony w wykonywaniu swoich obowiązków, a nie o zaistnieniu przesłanki braku wpływu na powstanie naruszenia. Strona ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu działalności gospodarczej. W omawianym przypadku załadunek odpadów został dokonany przez jej pracownika w oddziale spółki. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe nadawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z podania w liście przewozowym lub w innej formie wskazań i oświadczeń niezgodnych z rzeczywistością i nieścisłych, niedostatecznych lub wpisanych w niewłaściwym miejscu, a także za brak, niekompletność lub nieprawidłowość dokumentów wymaganych w przepisach szczególnych. W ocenie organu strona miała wpływ i się godziła na powstanie naruszeń, nie dochowując należytej staranności przy załadunku i wyborze transportującego odpady.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, bowiem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie wystarczy tylko zakwestionowanie swojej odpowiedzialności, a ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku strona nie przedłożyła wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Strona ograniczyła się wyłącznie do przedstawienia w odwołaniu tez kwestionujących jej odpowiedzialność.

Następnie organ wskazał na treść art. 77 § 1, art. 75 § 1 Kpa oraz art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 utd. Podstawę wydania decyzji w I instancji stanowiły wyniki kontroli ITD zawarte w protokole oraz wyniki kontroli przeprowadzonej przez inspektorów WIOŚ, który to materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 1.10 i 1.14 załącznika nr 3 do utd.

Oceniając zaistnienie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z art. 189f § 1 Kpa, organ podniósł, że przepisu tego nie stosuje się w przypadku naruszeń z ustawy o transporcie drogowym ze względu na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 uld, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 utd.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła A Sp. z o.o. w K. Zarzuciła w niej naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 Kpa,

- art. 92 a ust. 1 utd,

- art. 92 a ust. 11 w zw. z art. 92a ust. 1 utd,

- art. 189 § 1 ust. 1 Kpa.

Uzasadnienie skargi stanowi zasadniczo ponowienie treści zarzutów zawartych w odwołaniu. W konsekwencji Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), zgodnie z którym: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 i ograniczone możliwości techniczne Sądu uzasadniają stwierdzenie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, a kwestionowana przez Skarżącą decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył tego, czy zasadnie organy nałożyły na Skarżącą karę pieniężną za umieszczenie w liście przewozowym lub innych dokumentach związanych z przewożonym ładunkiem danych lub informacji niezgodnych ze stanem faktycznym oraz za zlecenie przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego.

Stosownie do art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Natomiast załącznik nr 3 do utd w lp. 1.10. precyzuje, że umieszczanie w liście przewozowym lub innych dokumentach związanych z przewożonym ładunkiem danych lub informacji niezgodnych ze stanem faktycznym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3000 zł, a zgodnie z lp. 1.14 za zlecenie przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego, w szczególności uprawnień wymaganych odpowiednio do rodzaju wykonywanego przewozu wymierza się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Zgodnie z art. 92a ust. 3 utd suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Głównym zarzutem Skarżącej było dokonanie przez Organ dowolnej oraz niewszechstronnej oceny materiału dowodowego, które w konsekwencji doprowadziło do podjęcia przez organ ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wydanych na ich podstawie decyzji potwierdza wynikające z nich stanowisko organów, że w sprawie prawidłowo - stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 § 1 Kpa i wyrażonej w art. 80 Kpa zasady swobodnej oceny dowodów - ustalono stan faktyczny, stwierdzając naruszenia z lp. 1.10 i 1.14 załącznika nr 3 do u.t.d.

Jako podstawę ustaleń faktycznych w sprawie organ przyjął ustalenia dokonane w dniu 15 października 2019 r. w D podczas kontroli drogowej pojazdu, przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego wspólnie z inspektorami Inspekcji Ochrony Środowiska. Kontrole inspektorów zostały udokumentowane protokołami odpowiednio Inspekcji Transportu Drogowego (nr [...]), podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń oraz Inspekcji Ochrony Środowiska (nr [...]). Co więcej, podczas kontroli wykonano też dokumentację fotograficzną załączoną do akt sprawy.

Klasyfikacja odpadów jako niebezpiecznych – kody 17 09 03* oraz 15 01 10* – została dokonana na podstawie wstępnej eksperckiej oceny przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, treści zeznań kierowcy pojazdu oraz materiału zdjęciowego i treści protokołu z dokonanych czynności sporządzonego przez inspektorów WIOŚ stwierdzającego po lewej i po prawej stronie od spodu pojazdu ciągły wypływ substancji ropopochodnej, czarnej, oleistej, o zapachu rozpuszczalnika. Sam przewoźnik, Ł. K. (pismo z 29 października 2019 r.) przyznał, że podczas załadunku nieumyślnie został załadowany pojemnik z substancją niewiadomego pochodzenia, który podczas transportu uległ pęknięciu. Co więcej, organ uzyskał informację z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wedle której Ł. K. nie był w momencie przeprowadzenia kontroli wpisany do rejestru BDO w zakresie odpadów o kodach 17 09 03* i 15 01 10*.

Tak zgromadzony materiał dowodowy w ocenie Sądu był wystarczający dla stwierdzenia naruszenia z lp. 1.10 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na umieszczaniu w liście przewozowym lub innych dokumentach związanych z przewożonym ładunkiem danych lub informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Jak słusznie wskazano w orzecznictwie, postępowanie kontrolne jest bowiem postępowaniem szczególnym, w którym stronę (podmiot wykonujący przewóz drogowy) reprezentuje kierowca kontrolowanego pojazdu (w przypadku kontroli drogowej), a dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół kontroli (por. wyr. WSA w Warszawie z 5.5.2006 r., VI SA/Wa 2494/05, CBOSA). Protokół kontroli powinien odpowiadać wymaganiom z art. 68 Kpa, a jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (tak m.in. wyr. NSA z 12.4.2012 r., II GSK 371/11, CBOSA).

Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentów urzędowych o wskazanej wyżej szczególnej mocy dowodowej, a także zeznań świadka oraz dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że przewożono odpady o kodach 17 09 03* (inne odpady z budowy, remontów i demontażu (w tym odpady zmieszane) zawierające substancje niebezpieczne) oraz 15 01 10* (opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone).

Katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych zawiera Rozporządzenie ministra klimatu w sprawie katalogu odpadów z dnia 2 stycznia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 10), do którego odsyła art. art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Natomiast sposób ich klasyfikowania określa art. 4 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając:

1) źródło ich powstawania;

2) właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określone w rozporządzeniu (UE) nr 1357/2014 i w rozporządzeniu (UE) 2017/997, oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5;

3) składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Składniki te określa załącznik nr 4 do ustawy o odpadach.

Natomiast zgodnie z art. 6 tej ustawy, odpadami niebezpiecznymi są odpady wskazane w katalogu odpadów, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, jako odpady niebezpieczne, z zastrzeżeniem art. 7.

Oleje napędowe, gazowe czy opałowe bez wątpienia, jako substancje łatwopalne, stanowią substancje niebezpieczne w rozumieniu ustawy o odpadach, czego zresztą nie neguje skarżąca. Zgodnie natomiast z załącznikiem III do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępującego załącznik III do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE. L nr 365, str. 89), właściwości łatwopalne odpadów czynią z nich odpady niebezpieczne.

Wobec powyższego, uznanie na podstawie profesjonalnej ekspertyzy inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska, którzy posiadają odpowiednią wiedzę fachową w zakresie klasyfikacji odpadów, że znajdujące się w pojeździe odpady, zmieszane z substancją ropopochodną, czarną, oleistą, o zapachu rozpuszczalnika, są odpadami niebezpiecznymi, było w pełni uzasadnione. Żaden przepis obowiązującego prawa nie nakłada na organy bezwzględnego obowiązku pobierania próbek substancji i wykonywania badań laboratoryjnych. Organ może poprzestać na opinii eksperckiej, jeśli pozwala ona jednoznacznie stwierdzić po samych oględzinach substancji, zbadaniu jej konsystencji, koloru i zapachu, czy ma ona charakter substancji niebezpiecznej. Wobec powyższego, w niniejszym stanie faktycznym przeprowadzenie badań laboratoryjnych okazało się zbędne, z uwagi na fakt, że zebrane dowody stanowiły wystarczającą podstawę do odpowiedniego zaklasyfikowania przewożonych odpadów, z uwzględnieniem czynników określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach.

Jak bowiem wskazał organ, w niniejszej sprawie wpływ na klasyfikację odpadów miało źródło ich powstania (odpady z budowy, remontów i demontażu) i właściwości powodujące, że są odpadami niebezpiecznymi (zmieszanie odpadów z substancją ropopochodną, czarną, oleistą, o zapachu rozpuszczalnika).

Nie sposób również przyznać racji skarżącemu w zakresie, w jakim twierdzi on, że z dokumentacji zdjęciowej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli nr [...] wynika, iż zanieczyszczenie miało charakter nieznaczny, śladowy, de facto niemożliwy do wykrycia podczas załadunku odpadów. Z dokumentacji zdjęciowej jednoznacznie wynika bowiem, że ustalenia kontrolujących w zakresie, w jakim stwierdzili oni wyciek substancji ropopochodnej, czarnej, oleistej, o zapachu rozpuszczalnika, były w pełni uzasadnione. Fakt ten bezspornie potwierdzają załączone fotografie, na których bez dogłębnej analizy można zauważyć czarne plamy ciemnej substancji zarówno na pojeździe, jak i pod nim. Ilości te nie są zatem z pewnością znikome. Co więcej, na fotografiach widać również opakowania po olejach, co stanowi dodatkowe potwierdzenie przewożenia substancji łatwopalnych, niebezpiecznych. Dla wykazania tego faktu organ dokonał wszechstronnego zbadania materiału dowodowego, nie tylko w postaci eksperckiej opinii pracowników Inspekcji Transportu Drogowego oraz Inspekcji Ochrony Środowiska, jak twierdzi skarżąca, ale również dokumentacji zdjęciowej, protokołów kontroli oraz zeznań kierowcy pojazdu. Również twierdzenia skarżącej, wedle których organ nie udowodnił jakoby w opakowaniu, które na pierwszy rzut oka wygląda na odpad niebezpieczny, w rzeczywistości znajdowały się resztki oleju, a tym samym, że w rzeczywistości w opakowaniu tym znajdują się odpady niebezpieczne, są bezpodstawne. Fakt wycieku oleju był zauważalny "gołym okiem", a znajdujące się wśród odpadów opakowania po olejach jedynie niezaprzeczalnie go potwierdziły. Odnosząc się natomiast do faktu podpisania protokołu kontroli bez zastrzeżeń przez kierowcę, należy zauważyć, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia, dlatego podpisanie protokołu bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną stanowi dowód w sprawie (tak m.in. wyr. WSA w Warszawie z 3.12.2015 r., VI SA/Wa 1027/15, CBOSA).

Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ wskazał, dlaczego zakwalifikowano przedmiotowe odpady jako odpady niebezpieczne – bezspornie chodziło bowiem o substancję ropopochodną, czarną, oleistą, o zapachu rozpuszczalnika, która wyciekała z naczepy. Natomiast twierdzenia skarżącej, wedle których organ uznał, że odpady mogą być zanieczyszczone środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności- bardzo toksyczne i toksyczne nie polegają na prawdzie. Organ wskazał te substancje jedynie jako przykładowe substancje niebezpieczne, zawarte w opakowaniach, o których mowa w kodzie 15 01 11* katalogu odpadów.

Również stwierdzenie naruszenia z lp. 1.14. załącznika nr 3 do utd miało swoje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W celu zbadania tej okoliczności organ zwrócił się z zapytaniem do Urzędu Marszałkowskiego [...]. W odpowiedzi organ pismem z 12 listopada 2019 r. wyjaśnił, że przedsiębiorca Ł. K. został wpisany do rejestru BDO, jednakże wpisane kody odpadów, które przedsiębiorca może transportować, nie obejmowały kodów 17 09 03* i 15 01 10*. Natomiast obowiązkiem nadawcy ładunku jest sprawdzenie w rejestrze BDO przed rozpoczęciem przewozu, czy dany transportujący ma prawo przewozić określony rodzaj odpadu, czego skarżąca nie zweryfikowała. Tym samym, nie może ona uchylić się odpowiedzialności za zlecenie przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu uprawnień wymaganych odpowiednio do rodzaju wykonywanego przewozu.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ nie dopuścił się naruszeń art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 Kpa.

Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej, Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 92a ust. 11 utd. Przepis ten wymienia podmioty (m.in. nadawcę), wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, które ponoszą odpowiedzialność za naruszenia z utd. Ich odpowiedzialność aktualizuje się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia.

Jak wskazuje się w literaturze, "na organach administracji prowadzących postępowanie spoczywa obowiązek wykazania, że na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem może zostać nałożona kara pieniężna, zatem prowadzone postępowanie administracyjne musi zmierzać do ustalenia, czy podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstałe naruszenia (tak P. Daniel, Odpowiedzialność administracyjna, s. 42). Niezbędne jest wykazanie związku między stwierdzonym naruszeniem a zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, ale nie jego winy (P. Daniel, Odpowiedzialność administracyjna, s. 42). Poczynione ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji" (zob. A. Piszcz, w: Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz., red. M. Etel, wyd. 6, 2020, art. 92a, Legalis).

Organ prawidłowo przypisał odpowiedzialność za powstanie naruszeń nadawcy, tj. skarżącej, bowiem okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. W tym zakresie bowiem organ słusznie zauważył, że załadunek odpadów odbył się w oddziale skarżącej spółki, a załadunku dokonał jej pracownik. Dokument ważenia został wystawiony w imieniu spółki. Okoliczności podnoszone przez skarżącą, wedle których odpady, które zostały załadowane na pojazd zostały wytworzone przez jej klientów, którzy samodzielnie nadali im określony kod i zakwalifikowali je jako odpady pobudowlane i poremontowe (bez odpadów niebezpiecznych), nawet gdyby zostały wykazane, co nie nastąpiło, nie pozwalają na stwierdzenie, że Skarżąca nie miała wpływu i nie godziła się na powstanie naruszeń. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za działania osób, którym powierza wykonanie czynności na jej rachunek (art. 430 Kodeksu cywilnego). Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny. Spółka natomiast nie wykazała okoliczności pozwalających na uwolnienie jej odpowiedzialności, takich jak siła wyższa czy zachowania osób trzecich, którym nie była w stanie się przeciwstawić. Poprzestała jedynie na gołosłownych twierdzeniach, które nie mają wpływu na zasadność przypisania jej deliktu administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej bowiem, ilość substancji niebezpiecznej, która znajdowała się wśród odpadów nie pozwala na uwolnienie spółki od odpowiedzialności. Nawet stosunkowo niewielka ilość substancji łatwopalnej (choć z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że nie była to ilość znikoma, bowiem plamy oleju były wyraźnie zauważalne na fotografiach) może mieć diametralne znaczenie, gdyż jej zmieszanie z innymi odpadami może nieść daleko idące skutki w postaci zmiany właściwości całego załadunku. Oceny tej okoliczności w niniejszej sprawie dokonali wykwalifikowani inspektorzy, którzy po oględzinach załadunku i zbadaniu ilości znajdującego się na nim oleju uznali, że odpad zawiera substancje niebezpieczne. Również utrudniony w ocenie Spółki sposób wykrycia substancji niebezpiecznej wśród innych odpadów nie uzasadnia zwolnienia Skarżącej z obowiązku poniesienia kary pieniężnej. Bezwzględnym obowiązkiem nadawcy jest bowiem baczenie na zawartość przewożonych odpadów i ich odpowiednią klasyfikację, w szczególności jeśli chodzi o odpady niebezpieczne. Spółka mogła z łatwością przewidzieć, że załadowane przez nią odpady mogą zawierać substancje niebezpieczne, a także konsekwencje ich zmieszania z odpadami budowlanymi. To zachowanie spółki, która nie dołożyła należytej staranności przy załadunku odpadów i sporządzaniu dokumentu ważenia, doprowadziło do powstania naruszeń. Organ wykazał powyższy związek, a zatem nałożenie przez niego kary pieniężnej było uzasadnione. Tym samym argumenty skarżącej dotyczące braku wpływu na powstanie naruszeń okazały się niezasadne.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. oparty na twierdzeniu, że waga naruszonego prawa była znikoma, spółka zaprzestała jego naruszenia, a zatem zaistniały dwie przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu.

Należy bowiem wskazać, jak słusznie zauważył organ, że z uwagi na treść ustawy o transporcie drogowym, w odniesieniu do naruszeń w niej przewidzianych wyłączone jest zastosowanie Działu IV a k.p.a. (art. 189a § 2 k.p.a.). Ustawa ta zawiera bowiem kompletną regulację w zakresie wysokości kary i przesłanek odstąpienia od jej nałożenia. Stąd też znikoma waga naruszenia (w ocenie skarżącej), nie mogła uzasadniać uwzględnienia zarzutów skargi. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na gruncie przedmiotowej sprawy przewiduje natomiast art. 92c ust. 1 utd, którego przesłanki, jak wskazano wyżej, nie zostały spełnione w niniejszej sprawie.

W tym stanie sprawy, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.