Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 844/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 , art. 137 , art. 140 ust 4
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7 , art. 77 , art. 80 , art. 107 , art. 138
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151 , art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

\Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody z dnia 15 czerwca 2016 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia 22 marca 2013 r., znak [...] , po rozpatrzeniu wniosku Z.K. o zwrot nieruchomości, orzekł:

1. o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,1127 ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] , poł. w obr. [...], jedn. ewid. P. miasto K. , na rzecz Z.K.

2. o zobowiązaniu osoby wymienionej w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 7.243,42 zł, odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

3. o tym, że należność określoną w punkcie 2 należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

4. o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0057 ha, powstałej z podziału działki nr [...] , objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. P. m. K. na rzecz Z.K.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 136 ust. 3, art. 137, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1 - 3, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej "u.g.n." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., nr 267; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a." i art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia 27 października 2005 r. Wojewoda po potwierdzeniu na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych: nr [...] , nr [...] i nr [...] że wskazane działki stanowią własność Gminy K. , wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu działek: nr [...] , nr [...] i nr [...] położonych w obr. [...], jedn. ewid. P. m. K. , prowadzonej z wniosku Z.K.

Dalej organ wskazał, że podstawą do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości są przepisy u.g.n. Przywołał art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 u.g.n..

Wskazał, że stosownie do postanowień wyżej cytowanych przepisów ustawy przesłankami zwrotu nieruchomości są:

po pierwsze wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot,

po drugie objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 u.g.n.;

po trzecie zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie.

Organ uznał, że dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, że pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem wnioskodawczyni jest poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, a wywłaszczenie (nabycie) na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 13 marca 1973 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wymienionego w art. 216 u.g.n.. Granice wywłaszczenia oraz sposób projektowanego zagospodarowania terenu w przedmiotowej sprawie określała wydana przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 2 października 1970 r. nr [...] z przeznaczeniem pod budowę zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni [...] " w K. . Decyzja ta wskazana była również w ww. akcie notarialnym.

Dla stwierdzenia, czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, organ dokonał oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia.

Organ wskazał, że pismem z dnia 6 listopada 1992 r. Z.K. zwróciła się z wnioskiem o zwrot parceli l.kat. [...] o pow. 0,2784 ha, poł. w b. gm. kat. Ł. wywłaszczonej pod budowę zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni [...] ".

Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej, parcela l.kat. [...] o pow. 0,2784 ha, b. gm. kat. Ł. zgodnie z planem sytuacyjnym podziału nr ew. [...] z dnia 7 sierpnia 1968 r. sporządzonym przez Dzielnicową Pracownię Geodezyjną [...] , podzieliła się na parcele: l.kat. [...] o pow. 0,1434 ha i l.kat. [...] o pow. 0,1350 ha. Następnie parcela l.kat. [...] o pow. 0,1434 ha, podzieliła się na parcele: l.kat. [...] o pow. 0, 0169 ha i l.kat. [...] o pow. 0,1265 ha, natomiast parcela l.kat. [...] o pow. 0,1350 ha, podzieliła się na parcele: l.kat. [...] o pow. 0,1156 ha i l.kat. [...] o pow. 0,0194 ha, co potwierdza wykaz zmian gruntowych z operatu nr [...] z dnia 12 lipca 1971 r. Sporządzony w dniu 24 lipca 2003 r. przez geodetę uprawnionego J.K. wykaz zmian gruntowych (równoważników) l. ks. rob. [...] dowodzi, że parcelom: l.kat. [...] o pow. 0,0169 ha i l.kat. [...] o pow. 0,1158 ha, poł. w b. gm. kat. Ł. odpowiada działka nr [...] o pow. 0,1353 ha, poł. w obr. [...] m. K. , na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny nr [...] przy ul. [...] .

Na podstawie powyższego wykazu zmian dokonano wpisu w księdze wieczystej nr [...] w zakresie oznaczenia nieruchomości (dotychczas w księdze wieczystej ujawnione były parcele).

Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 6 lutego 2007 r. nr [...], działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , obj. księgą wieczystą nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0169 ha i nr [...] o pow. 0,1184 ha, poł. w obr. [...] m. K . Powyższy podział został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 22 stycznia 2007 r. pod nr [...] .

Starosta K. decyzją z dnia 21 września 2006 r. nr [...] odmówił zwrotu działek: nr [...] o pow. 0,0877 ha, obj. księgą wieczystą nr [...] oraz nr [...] o pow. 0,0879 ha, obj. księgą wieczystą nr [...] , poł. w obr. [...] , jedn. ewid. P. m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l.kat. [...] b. gm. kat. Ł . Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 21 października 2006 r.

Niniejsza decyzja rozstrzygnęła sprawę zwrotu działki nr [...] i działki nr [...] , powstałych z podziału działki nr [...], poł. w obr. [...] m. K . Natomiast w stosunku do działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K , rozstrzygnięcie nastąpiło w drodze odrębnej decyzji.

Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nr [...] działka nr [...] o pow. 0,1184 ha, poł. w obr. [...] m. K. stanowi własność Gminy Miejskiej K.

W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu Rejonowego w K. , decyzją z dnia 3 sierpnia 1994 r. nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz Z.K. części działki nr [...] oznaczonej po podziale jako działka nr [...] o pow. 0,1201 ha, poł. w obr. [...] m. K.

Na skutek wniesionego przez wnioskodawczynię odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 15 maja 1995 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 30 grudnia 1995 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w K. ponownie orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,1201 ha, poł. w obr. [...] m. K. i ponownie po rozpatrzeniu odwołania Z.K. , Wojewoda K. decyzją z dnia 6 marca 1996 r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w całości.

Z uwagi na nieostateczność decyzji orzekającej o zwrocie działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , nie został zatwierdzony podział działki nr [...] , sporządzony na potrzeby tego postępowania.

Kolejną decyzją w przedmiotowej sprawie wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu 5 listopada 2001 r. nr [...] , orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 maja 2002 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Prezydenta Miasta K. i wskazując na zbędność działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Dla potrzeb prowadzonego postępowania pozyskano informacje w zakresie posiadania i eksploatacji sieci infrastruktury technicznej zlokalizowanej na przedmiotowej działce.

Z pism Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A w K. z dnia: 7 września 2006 r. i 15 maja 2007 r. nr [...] i nr [...] wynika, że przez przedmiotową działkę przebiega przyłącze kanałowe oraz przyłącze ø 100 mm, będące w eksploatacji MPWiK S.A.

[...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w piśmie z dnia 16 października 2006 r. nr [...] zawarła informację, że przez działkę nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , od strony północno-wschodniej przebiega sieć gazowa średnioprężna ø 63 mm PE.

Natomiast [...] SA pismem z dnia 12 września 2006 r. nr [...] poinformował, że przez teren działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania przebiega sieć kablowa średniego napięcia. Są to dwie linie kablowe o relacjach: 3807-3533 - kabel typu HAKFtA 3x 70mm2 - rok budowy 1966 i 3200-3807 - kabel typu HAKFtA 3x 70 mm2 - rok budowy 1979.

Z kolei Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w K. w piśmie z dnia 1 marca 2007 r. nr [...] , poinformowało, że przez przedmiotową działkę biegnie sieć cieplna 2x Dn 200.

Z treści pisma Telekomunikacji Polskiej S.A. z dnia 12 września 2006 r. nr [...] wynika, iż przez działkę nr [...] poł. w obr. [...] m. K przebiega kanalizacja teletechniczna należąca do TP S.A.

Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. pismem z dnia 14 lipca 2011 r. nr [...] przesłał kopię mapy z wyrysowanym przebiegiem pasa drogowego ul. [...] na odcinku przedmiotowej działki. Z treści tej mapy wynika, że na części działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K. znajduje się przystanek autobusowy oraz że część tej działki zajęta jest pod pas drogowy ul. [...]

Ponadto Zarząd Budynków Komunalnych w K. pismem z dnia 20 lipca 2012 r. nr [...] przesłał kopię czterech umów najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] Organ przywołał art. 138 ust. 2 u.g.n. Wskazał, że z treści ww. przepisu wynika, że umowy najmu dotyczące lokali mieszkalnych w budynku przy ul.[...] , wygasną z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Przeprowadzona w dniu 10 czerwca 2011 r. rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości wykazała, że na przedmiotowej działce znajduje się wykonany z pustaków barak mieszkalny oznaczony nr [...] oraz komórki z blachy falistej, a także przystanek MPK oraz studzienka kanalizacyjna. Działka porośnięta jest drzewami i krzewami oraz częściowo koszoną trawą.

Organ I instancji uznał, że z przytoczonego powyżej opisu wynika, iż na będącej przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomości brak jest śladów jakichkolwiek działań związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia 2 października 1970 r. nr [...] ustalała szczegółową lokalizację budowy zakładu produkcyjnego branży metalowej dla Spółdzielni [...] na terenie położonym w K. –P. w rejonie ul. [...] i projektowanej ul.[...] , oznaczonym kolorem zielonym na załączonej mapie w skali 1:1000, która to mapa jako załącznik graficzny stanowi integralną część decyzji. Na powyższej mapie wykreślono planowany sposób zagospodarowania terenu objętego wywłaszczeniem. Plan ten został potwierdzony podpisem Głównego Architekta K.

Z porównania mapy - planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej terenu, a także opisu sposobu wykorzystania terenu dokonanego podczas przeprowadzonych oględzin wynika ponad wszelką wątpliwość, iż wnioskowana do zwrotu działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. znajduje się w całości poza granicą terenu objętego planem realizacyjnym budowy zakładu produkcyjnego Spółdzielni [...] w K .

Na potrzeby postępowania zlecono geodecie uprawnionemu naniesienie granic działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K . na plan realizacyjny budowy zakładu produkcyjnego Spółdzielni [...] w K . Wykonane przez geodetę w dniu 10 grudnia 2012 r. opracowanie potwierdza, że ww. działka nr [...] leży poza terenem, na którym lokalizowano budowę zakładu produkcyjnego branży metalowej dla Spółdzielni [...] " w K .

Z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pozyskano także zdjęcia lotnicze wykonane w okresie 2 lat i 9 lat od daty wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości. Fotografie te, potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n..

Analiza ww. zdjęć wykazała, że na przedmiotowej nieruchomości nie rozpoczęto żadnych prac związanych z planowaną budową. Powyższe okoliczności wskazują więc na fakt, że działka ta była od początku zbędna na cel wywłaszczenia.

W celu określenia przedmiotu zwrotu zlecono geodecie uprawnionemu przeprowadzenie czynności związanych z podziałem działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. P. m. K. oraz sporządzenie projektu podziału działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K . Powyższy podział miał na celu wydzielenie z działki nr [...] poł. w obr.[...] m. K. , części zajętej pod pas drogowy ul. [...]

Zgodnie z mapą z projektem podziału wraz z opisem zmian i wykazem zmian, sporządzoną w dniu 13 lipca 2012 r. przez geodetę uprawnionego i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 lipca 2012 r. pod nr[...] , działka nr [...] o pow. 0,1184 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0057 ha i nr [...] o pow. 0,1127 ha. Przedmiotem zwrotu w niniejszym postępowaniu jest działka nr [...] o pow. 0,1127 ha, powstała z podziału działki nr [...] o pow. 0,1184 ha, poł. w obr. [...] m. K . W dniu 13 lipca 2012 r. geodeta uprawniony okazał granice nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody organ ocenił jako wskazujące, że należy uznać działkę nr [...] poł. w obr. [...] m. K. za zbędną, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. i orzec o jej zwrocie. Powyższa działka stanowi własność Gminy K. , w związku z czym jej stan prawny również nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o zwrocie.

Dalej organ wskazał, że orzeczenie o zwrocie nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania. Przywołał art. 140 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.g.n..

W oparciu o treść aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia 13 marca 1973r. rep. [...] organ ustalił, że ówczesna właścicielka, tj. Z.K. zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako parcela l.kat. [...] o pow. 0,2784 ha, za łączną kwotę 36.675,6 zł, w tym: 35.562 zł za grunt oraz 1.113,6 zł za składniki rolne.

Przedmiotem zwrotu jest działka nr [...] o powierzchni 0,1127 ha, poł. w obr. [...] m. K . Do waloryzacji przyjęto kwotę 14.391,79 zł, która stanowi odszkodowanie za grunt ustalone z tytułu wywłaszczenia (nabycia) ww. nieruchomości w wysokości odpowiadającej zwracanej powierzchni tj. 0,1127 ha. Powyższa kwota została zwaloryzowana, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 227 u.g.n., przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, za okres od marca 1973 r. do lutego 2013 r. i wynosi 7.243,42 zł.

Organ przywołał art. 140 ust. 4 oraz art. 139 u.g.n. Stwierdził, że na podlegającej zwrotowi działce nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , nie zostały poczynione nakłady związane z realizacją celu wywłaszczenia, mające wpływ na wysokość odszkodowania, które poprzedni właściciel zobligowany jest zwrócić Gminie Miejskiej K. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 140 ust. 4 u.g.n.

Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania następuje na rzecz Gminy Miejskiej K. z uwagi na fakt, iż w chwili wydania decyzji o zwrocie jest ona właścicielem przedmiotowej działki.

Organ odmówił natomiast zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0057 ha, powstałej z podziału działki nr [...] , poł. w obr. [...] m. K. , pomimo jej zbędności na cel wywłaszczenia, gdyż działka ta znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej ul.[...] . Organ wskazał podstawę prawną i okoliczności faktyczne uzasadniające uznanie, że ta część działki znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej i nie podlega zwrotowi.

Gmina K. wniosła od powyższej decyzji odwołanie w części orzekającej o zwrocie działki nr [...] oraz rozliczeniach z tytułu jej zwrotu (pkt 1, 2, 3 sentencji decyzji).

Podniosła m.in., że faktycznie objęta niniejszym postępowaniem działka znajduje się poza linią zaznaczoną na mapie w skali 1:1000 stanowiącej załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 2 października 1970 r. nr[...] , lecz analiza ww. dokumentu wskazuje, iż działka nr [...] znajduje się w części bezpośrednio przy tej linii, w terenie położonym pomiędzy ulicą [...] a planowanymi budynkami zakładu. Na tym obszarze zaplanowano w dacie wywłaszczenia dwa wjazdy do zakładu, powiązane z układem dróg wewnętrznych na terenie tego obiektu. Wjazdy te miały przebiegać po terenie działki aktualnie oznaczonej nr [...] . Na planie widoczny jest także zarys budynku oznaczony nr [...] .

Na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1975 r. (tj. 2 lata po dacie wywłaszczenia) zauważyć można już trwające prace budowlane obiektów planowanych w dacie wywłaszczenia zakładów produkcyjnych, w tym 2 drogi dojazdowe łączące plac budowy z ulicą [...] oraz budynek położony przy ul [...] . Analogiczny stan zagospodarowania wynika także ze zdjęcia pochodzącego z 1982 r. (9-ty rok po dacie wywłaszczenia). Uwidoczniony na zdjęciach budynek położony na działce oznaczonej nr [...] odpowiada miejscu położenia budynku, wrysowanego na załączniku graficznym do ww. decyzji lokalizacyjnej.

W toku prowadzonego postępowania, w odwołaniu z dnia 17 sierpnia 1994 r. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 3 sierpnia 1994 r. Przedsiębiorstwo [...] w K. podniosło, iż budynek położony na działce nr [...] (stanowiącej obecnie część działki nr [...] ) obr. [...] oraz wiata stalowa zostały protokołem z dnia 20 listopada 1984 r. odpłatnie przejęte od [...] Ww. budynek położony przy ul. [...] stanowił zaplecze tymczasowe byłej budowy Spółdzielni [...] ". Barak po wykonaniu robót adaptacyjnych realizowanych w oparciu o projekt techniczny został dostosowany na mieszkania zastępcze dla karnie eksmitowanych dozorców, a wiata na pomieszczenie gospodarcze. Działka nr [...] nie była zbędna na cel wywłaszczenia określony opisowo w umowie sprzedaży. Działka ta znajdowała się w kompleksie działek niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (układ komunikacyjny) oraz budowy zakładów produkcyjnych Spółdzielni [...] w K. (zaplecze wykonawcy).

Faktyczne wykorzystanie terenu, także przedmiotowej działki, odpowiada zagospodarowaniu przewidzianemu w dacie wywłaszczenia, w dokumencie planistycznym. Zebrany materiał dowodowy potwierdza także, iż planowane budynki oraz drogi powstały w terminach wskazanych wart. 137 ust. u.g.n. Podniesiono także, iż błędnie organ I instancji ustalił, iż nie zostały na przedmiotowej nieruchomości poczynione nakłady związane z realizacją celu wywłaszczenia zwiększające lub zmniejszające wartość, a przez to nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 140 ust. 4 u.g.n. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zachodzi odmienny stan faktyczny, niż zaistniały w sprawach rozpoznawanych w powołanych orzeczeniach. Budynek oznaczony nr [...] znajdował się na planie realizacyjnym uzasadniającym wywłaszczenie, a dopiero po 11 latach od daty wywłaszczenia został wykorzystany w inny sposób. W przypadku zwrotu, zasadnym byłoby sporządzenie operatu szacunkowego ustalającego różnicę wartości nieruchomości wynikającą z działań podjętych na niej po dacie wywłaszczenia, w tym wzniesienia budynku oraz doprowadzenia linii przesyłowych mediów.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 14 maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone punkty: 1, 2 i 3 decyzji Starosty K. z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] .

W wyniku rozpoznania skargi Gminy Miejskiej K. na ww. decyzję Wojewody [...] wyrokiem z 23 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1016/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na naruszenie przez organ II instancji art. 28 K.p.a. w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.n. - poprzez pozbawienie statusu strony i rozpoznanie odwołania bez udziału najemców lokali znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Sąd wskazał przy tym, że nie dokonał merytorycznej oceny pozostałych zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organ.

Następnie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 281/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Krakowie, wskazując, że rozróżnienie sytuacji prawnej najemcy nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o zwrot, od sytuacji prawnej najemcy lokalu mieszkalnego znajdującego się na wywłaszczonej w przeszłości nieruchomości, w kontekście przymiotu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jest nieuprawnione.

W dniu 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił Wojewodzie [...] akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem celem podjęcia dalszych czynności w sprawie.

Wojewoda [...] , rozpatrując ponownie odwołanie Gminy Miejskiej K. , decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. znak [...] na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone punkty: 1, 2 i 3 decyzji Starosty K. z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na związanie oceną prawną i wskazaniami zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a."

W pierwszej kolejności organ zauważył, iż przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego obecnie przez Wojewodę jest kwestia rozpatrzenia odwołania od części decyzji (punkty 1, 2, 3) dotyczącej zwrotu działki nr [...] o pow. 0,1127 ha, powstałej z podziału działki nr [...] obj. księgą wieczystą nr [...] , poł. w obr. [...] m. K oraz rozliczeń związanych ze zwrotem tej działki. W pozostałej zaś części (punkt 4) ww. decyzja, z uwagi na fakt jej niezaskarżenia w tym zakresie stała się ostateczna.

Organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z przepisami prawa, orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny prawa, zaś zarzuty podnoszone przez stronę odwołującą uznał za nieuzasadnione. Powtórzył również ocenę stanu faktycznego, prawnego i argumentację organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał, że należy mieć na uwadze w sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11.

Organ II Instancji zauważył, że cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Analiza pozyskanego do akt sprawy załącznika graficznego do ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] , przedstawiającego teren przeznaczony pod budowę ww. inwestycji, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] (na potrzeby niniejszego postępowania wydzielona z działki nr [...] ), obr. [...] , jedn. ewid. [...] , znajdowała się poza obszarem wyznaczonym granicami tego opracowania.

Dodatkowo pozyskane przez organ I instancji zdjęcia lotnicze z lat 1975 i 1982 potwierdzają, iż na stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy nieruchomości nie zrealizowano żadnego obiektu w ramach inwestycji pn. budowa zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni [...] w K . , a zatem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zaistniały przesłanki jej zbędności na cel wywłaszczenia, uzasadniające zwrot nieruchomości na rzecz uprawnionego podmiotu.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ II instancji wskazał, iż zdaniem organu odwoławczego ocena prawna zawarta w powołanym wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie znajduje zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, gdyż zwracana obecnie nieruchomość znajdowała się poza obszarem wyznaczonym granicami ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] , a zatem była ona od początku zbędna na ustalony powyżej cel jej wywłaszczenia.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że wbrew twierdzeniom odwołania, wspomniane drogi dojazdowe do terenu objętego granicami lokalizacji nie powstały na nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, co obrazują wspomniane wcześniej zdjęcia lotnicze tego terenu z lat 1975 i 1982. Nie można zatem podzielić argumentów strony skarżącej, w ocenie której zwracana obecnie działka nr [...] nie stała się zbędna na cel wywłaszczania. Jak to już bowiem wyżej wskazano, powoływane w treści odwołania drogi dojazdowe do terenu objętego granicami lokalizacji nie obejmują stanowiącej przedmiot postępowania działki nr [...]

Organ II Instancji wskazał również, że wybudowanie budynku pełniącego funkcję zaplecza technicznego dla wykonawcy inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia, także nie stanowi samo przez się o niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, skoro z założenia budynek taki stanowi obiekt tymczasowy, zrealizowany na potrzeby prowadzenia prac przez wykonawcę inwestycji zasadniczej, a nie dla realizacji inwestycji stanowiącej ten cel. Przyjęcie takiej możliwości stanowiłoby zastosowanie wykładni rozszerzającej celu wywłaszczenia, co w kontekście jednolitego w tym zakresie orzecznictwa oraz poglądów doktryny prawa byłoby niedopuszczalne. O tymczasowym charakterze obiektu świadczy także pismo Spółdzielni [...] z dnia 10 września 2001 r., która wskazała, iż: "W roku 1984 kiedy został wybudowany nowy zakład i miał być przekazany do eksploatacji – generalny wykonawca musiał dokonać rozbiórki baraku socjalno-biurowego i magazynowego. W tym też okresie Urząd Dzielnicowy K. –P. zwrócił się z prośbą do Spółdzielni by nie rozbierać baraku, ale w takim stanie technicznym nieodpłatnie przekazać do użytkowania, do czasu rozpoczęcia przebudowy ulicy [...] Urzędowi Dzielnicowemu. Pod koniec 1984 r. Spółdzielnia grunt wraz z nieruchomościami przekazała do Urzędu Dzielnicowego K. –P. ". Jak zatem wynika z powyższego, znajdujący się obecnie na działce nr [...] obiekt, który został oddany w tymczasowe użytkowanie Urzędowi Dzielnicowemu K. –P. , miał charakter jedynie tymczasowy i docelowo miał podlegać rozbiórce.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ I instancji regulacji art. 140 ust. 4 u.g.n. organ II instancji wskazał, iż również nie zasługiwał on na uwzględnienie. Podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, uwzględnienie nakładów, o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n., może nastąpić w przypadku ustalenia, iż były one związane z realizacją celu wywłaszczenia, co jak ustalono nie miało w przedmiotowej sprawie miejsca, gdyż zwracana obecnie nieruchomość znajduje się poza obszarem wyznaczonym granicami decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] .

Nie budziło również wątpliwości organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie dokonanych przez ten organ rozliczeń pomiędzy poprzednim właścicielem, a Gminą K. , z tytułu zwrotu przedmiotowej nieruchomości - stosownie do treści art. 140 ust. 1 u.g.n..

Kwota wypłacona poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości za nieruchomość oznaczoną wówczas jako parcela l.kat.[...] o pow. 0,2784 ha, b. gm. kat. Ł. wyniosła 35.562,00 zł (wartość gruntu), co w kontekście powierzchni zwracanej nieruchomości (1127 m2) uzasadniało przyjęcie do waloryzacji kwoty 14.391,79 zł. Powyższą wartość należało zwaloryzować zgodnie z art. 227 u.g.n. w oparciu o wskaźniki cen towarów usług konsumpcyjnych zamieszczone na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie nie są one ogłaszane w drodze obwieszczeń), w wyniku czego uzyskano kwotę 7.243,42 zł, jaką winna zwrócić Z.K. na rzecz aktualnego na dzień zwrotu właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. Gminy K.

Organ wskazał także, że stosownie do zaleceń zawartych w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1016/14, organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty K. z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] została wydana w oparciu o postanowienia art. 136 ust. 3 u.g.n. Organ wskazał, że status strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości przysługuje także najemcom lokali znajdujących się w budynku zlokalizowanym na nieruchomości, której dotyczy postępowanie o zwrot.

Gmina Miejska K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:

naruszenie zasad postępowania, tj. art. 7 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o zwrocie nieruchomości,

błędną wykładnię art. 140 ust. 4 u.g.n..

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Starosty K. w zakresie pkt 1, 2 i 3.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumenty wskazane w odwołaniu.

Strona skarżąca powołała wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 193/06, podnosząc, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele, niż cele określone w decyzji o wywłaszczeniu. Jeżeli jednak cel wywłaszczenia zostanie na nieruchomości zrealizowany, czyli nieruchomość ta została "użyta" na cel wywłaszczenia, to właściciel nieruchomości, który ją nabył w drodze wywłaszczenia, Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego - może nią swobodnie dysponować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Należy mieć na uwadze, że poddana kontroli Sądu decyzja została wydana wskutek uchylenia przez WSA w Krakowie poprzednio wydanych decyzji w sprawie (wyrok z 23 października 2014 r. sygn. II SA/Kr 1016/14 oraz wyrok NSA z 20 stycznia 2016 r. sygn. I OSK 281/15).

Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy czyniąc pogląd prawny nieaktualny.

W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej była ocena zgodności z prawem pkt 1-3 decyzji Wojewody , orzekającej o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,1127 ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] poł. w obr.[...] , jedn. ewid. [...] miasto K. , na rzecz Z.K. oraz rozliczeniach związanych z tym zwrotem.

Należy przy tym wskazać, że słusznie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja w pkt 4 o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0057 ha, powstałej z podziału działki nr [...] , objętej księgą wieczystą nr [...] poł. w obr. [...] m. K. na rzecz Z.K. , nie została zaskarżona, stała się ostateczna i nie podlegała badaniu przez Sąd w niniejszej sprawie.

Spornym zagadnieniem w sprawie było przede wszystkim zaistnienie przesłanki zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, a dokładnie, czy cel ten został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości. Strona skarżąca podnosiła, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, z czym trafnie nie zgodziły się organy.

Przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. przewiduje, iż zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy podlega nieruchomość zbędna na cel wywłaszczenia, a zbędność wykazana jest poprzez spełnienie przesłanek ustawowych zawartych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Tak więc zbadanie przesłanek zwrotu nieruchomości przez organ rozpatrujący sprawę i wypełnienie tych przesłanek jest podstawową materialnoprawną podstawą wydania pozytywnej decyzji o zwrocie nieruchomości.

Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Regulacja ta oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel wywłaszczenia, oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 u.g.n..

Rozumienie tego przepisu zostało doprecyzowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11, zgodnie z którym art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. I OSK 1433/10, wyrok NSA z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi zatem zostać poprzedzone ustaleniem, na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona oraz dokonaniem identyfikacji wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terenie, a także ustaleniem sposobu jej zagospodarowania oraz dokonaniem oceny, czy wywłaszczona nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Dokonanie prawidłowej subsumcji normy prawnej z art. 137 u.g.n. wymaga precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia danej nieruchomości oraz zbadania terminu realizacji celu wywłaszczenia, z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przy czym cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle.

W toku prowadzonego postępowania organy prawidłowo dokonały wszystkich wyżej wskazanych ustaleń, w tym również odniosły się do przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Trafnie organy ustaliły, że w zakresie działki nr [...] o powierzchni 0,1127 ha, poł w obr. [...] m. K. nie zostały zrealizowane prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, wskazanego w decyzji lokalizacyjnej Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 2 października 1970 r. nr [...] , tj.: budową zakładu produkcyjnego branży metalowej dla Spółdzielni [...] ", na terenie oznaczonym kolorem zielonym na załączonej do decyzji mapie będącej integralną częścią decyzji. Zatem w sprawie precyzyjne określenie celu wywłaszczenia wynika wprost z decyzji o lokalizacji szczegółowej i nie nastręcza trudności interpretacyjnych.

Należy w tym miejscu wskazać na fakt, że nabycie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 13 marca 1973 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79), wymienionego w art. 216 u.g.n..

Zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy, regulujące instytucję zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa między innymi na podstawie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Organy zastosowały zatem prawidłowe przepisy prawa materialnego.

Trafnie organ wskazał, że z porównania mapy - planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej terenu, a także opisu sposobu wykorzystania terenu dokonanego podczas przeprowadzonych oględzin wynika, iż wnioskowana do zwrotu działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. znajduje się w całości poza granicą terenu objętego planem realizacyjnym budowy zakładu produkcyjnego Spółdzielni [...] w K

W decyzji lokalizacyjnej wskazano co prawda, że "Płd wsch. granica terenu zostanie definitywnie ustalona po ukończeniu proj. drogowego ul. [...] jednak pozostaje to bez znaczenia, jako że niniejsza sprawa dotyczy działki położonej od strony zachodniej inwestycji.

Również strona skarżąca przyznała, że przedmiotowa działka znajduje się poza linią graniczną inwestycji, w części bezpośrednio przy tej linii, w terenie położonym pomiędzy ulicą [...] , a planowanymi budynkami zakładu.

Zgodnie z przedmiotową mapą rzeczywiście, jak podniosła strona skarżąca, na obszarze działki nr [...] zaplanowano w dacie wywłaszczenia wjazdy do zakładu. Pozostaje to jednak bez znaczenia w sprawie, skoro wjazdy te nie zostały nigdy zrealizowane, co wynika m.in. ze zdjęć lotniczych oraz pism zgromadzonych w aktach administracyjnych.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, brak jest na załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej budynku położonego na działce nr [...] .

Odnośnie zarzutów strony skarżącej, należy wskazać, że wbrew jej twierdzeniom budynek położony na działce nr [...] (stanowiącej obecnie część działki nr [...] ) obr. [...] oraz wiata stalowa, które protokołem z dnia 20 listopada 1984 r. zostały odpłatnie przejęte od [...] w K. , nie można uznać za zrealizowane w celu budowy zakładu produkcyjnego branży metalowej dla Spółdzielni [...] ".

Potwierdza to tymczasowy charakter ww. budynku, jako czasowego zaplecza technicznego budowy dla wykonawcy inwestycji, pierwotnie planowanego do rozbiórki po zakończeniu tej budowy. Nie sposób również uznać, że barak dostosowany na mieszkania zastępcze dla karnie eksmitowanych dozorców spełnia cel wywłaszczenia. Przyjęcie takiej możliwości stanowiłoby zastosowanie wykładni rozszerzającej celu wywłaszczenia, co w kontekście jednolitego w tym zakresie orzecznictwa oraz poglądów doktryny prawa byłoby niedopuszczalne. Fakt, że dysponowanie przedmiotową działką przez wykonawcę inwestycji było wygodne i użyteczne w trakcie prowadzenia prac budowlanych, nie może przesądzać o niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Zatem zasadnie organ stwierdził, że na działce nr [...] nie zrealizowano żadnego obiektu w ramach inwestycji pn. budowa zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni [...] " w K a zatem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zaistniały przesłanki jej zbędności na cel wywłaszczenia, uzasadniające zwrot nieruchomości na rzecz uprawnionego podmiotu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organy art. 140 ust. 4 u.g.n. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.

Prawidłowo organ wskazał, iż uwzględnienie nakładów, o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n. może nastąpić w przypadku ustalenia, iż były one związane z realizacją na tej nieruchomości celu wywłaszczenia. Jak wykazano w niniejszej sprawie żadne nakłady na działce nr [...] nie miały związku z realizacją celu wywłaszczenia. Nieruchomość ta bowiem znajduje się poza obszarem wyznaczonym granicami decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] , a przy tym nie wzniesiono na niej żadnych obiektów realizujących cel wywłaszczenia (por. wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. I OSK 1971/10).

Uznanie zwrotu nieruchomości za zasadę urzeczywistniającą konstytucyjną ochronę własności musi rzutować na sposób wykładni przepisów szczegółowych związanych z realizacją "roszczenia" zwrotowego, w tym zwrotu odszkodowania. Inny sposób ujmowania tej kwestii godziłby w zasady ustanowione w Konstytucji RP, zwłaszcza w art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 ustawy zasadniczej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. II SA/Rz 904/10).

Nie budzi również wątpliwości Sądu rozstrzygnięcie organu w zakresie dokonanych przez ten organ rozliczeń pomiędzy poprzednim właścicielem, a Gminą K. , z tytułu zwrotu przedmiotowej nieruchomości - stosownie do treści art. 140 ust. 1 oraz art. 5 u.g.n.. Na marginesie należy wskazać, że przywołany przez organ odwoławczy art. 227 u.g.n., obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, został uchylony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. (Dz.U. z 2015 poz.985) zmieniającej u.g.n. z dniem 14 października 2015 r., a kwestię waloryzacji uregulował art. 5 u.g.n., zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. (Dz.U. z 2015 poz. 985), jednakże ta okoliczność pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Należy też uznać, że organ prawidłowo wypełnił normę z art. 153 P.p.s.a. i zastosował się do zaleceń zawartych w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach przyjmując, że status strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości przysługuje także najemcom lokali, znajdujących się w budynku zlokalizowanym na nieruchomości, której dotyczy postępowanie o zwrot. Organ zapewnił najemcom możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Podsumowując, jak słusznie stwierdziły organy, ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z dokumentów planistycznych, zdjęć lotniczych, map archiwalnych i pism zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że na przedmiotowym terenie nie zostały wykonane do dnia złożenia wniosku o zwrot prace inwestycyjne związane z celem wywłaszczenia określonym na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] jako budowa zakładu produkcyjnego branży metalowej dla Spółdzielni [...] " w K.

Za takie prace nie można bowiem uznać wzniesienia wiaty i tymczasowego baraku socjalno-biurowego i magazynowego, przekształconych następnie na pomieszczenia dla dozorców, a następnie na mieszkania komunalne. Faktyczne wykorzystanie nieruchomości na ww. cele nie może świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia.

Należy podkreślić, że nawet zrealizowanie na nieruchomości innych celów publicznych niż cel wywłaszczenia, nie jest obecnie przesłanką do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W u.g.n. obowiązywał wcześniej art. 229a, który został uchylony jako niekonstytucyjny.

Miał on brzmienie: "Przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia". Art. 229a został uznany za niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. (Dz.U.08.59.369). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc z dniem 9 kwietnia 2008 r.. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku, instytucja wywłaszczenia ma ze swojej natury charakter wyjątkowy i szczególny, uzasadniony celami publicznymi, których celów tych nie można zrealizować za pomocą innych środków prawnych. W konsekwencji zasadę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości należy traktować jako oczywistą konsekwencję art. 21 ust. 2 Konstytucji, który – dopuszczając wywłaszczenie jedynie na cele publiczne – tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Dopuszczenie możliwości braku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w przypadku zrealizowania na niej innego, niż pierwotny, celu wywłaszczenia powodowałoby powstanie sytuacji, w której traciłby na znaczeniu wyjątkowy charakter wywłaszczenia.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest możliwości odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, z uwagi na realizację innego celu publicznego.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n., nieruchomość nie może być użyta na cel inny, niż określony w akcie o wywłaszczeniu. Jednolite i utrwalone stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, iż cel wywłaszczenia należy rozumieć bardzo ściśle. Wiąże się bowiem z nim zakaz przeznaczania wywłaszczonych nieruchomości na inne cele, w tym także inne cele publiczne. Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05, wskazując na obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia.

W innym wyroku z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01 Trybunał podkreślił, że po wejściu w życie Konstytucji RP zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu, a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy.

Odnośnie wskazanych przez organ urządzeń infrastruktury technicznej istniejących obecnie na terenie przedmiotowej działki, Sąd wskazuje, że zbudowanie infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2015 r., sygn. II SA/Łd 370/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2011 r., II SA/Po 158/11, LEX 993579, wyrok NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I OSK 643/12).

Należy też podkreślić, że wykorzystanie nieruchomości na inny cel, niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu jest niedopuszczalne, zarówno w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak i obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W przypadku nieruchomości wywłaszczonej w trybie ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jeżeli jest ona od początku zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny wykorzystania tej części nieruchomości na cel wywłaszczenia przez pryzmat art. 137 u.g.n. (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1683/16).

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada równej mocy dowodowej wszystkich dowodów, dopuszczanych na wniosek, bądź z urzędu. Można posłużyć się wszystkimi środkami dowodowymi, które są zgodne z prawem i mogą stać się podstawą do zupełnego wyjaśnienia sprawy.

W świetle powyższego nie ma podstaw, by podzielić twierdzenie strony skarżącej, że na działce nr [...] o pow. 0,1127 ha, powstałej z podziału działki nr [...], poł. w obr. [...] miasto K. , cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Organy przeprowadziły postępowanie rzetelnie, ustalając cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Przeprowadzono wnikliwe postępowanie dowodowe w oparciu o wiele źródeł zawartych w stosownych dokumentach. Powyższe stanowi o prawidłowym wypełnieniu nakazanych m.in. przez art. 7 i art. 77 K.p.a. reguł gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organy również, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., szeroko i wyczerpująco odniosły się do ww. kwestii w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji.

Bezzasadny jest zatem zarzut strony skarżącej naruszenia przez organ II instancji art. 136 i art. 137 u.g.n..

Mając na uwadze wszystko powyższe należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żaden z jej zarzutów nie okazał się uzasadniony, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa, co uzasadniało wydanie orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a..