Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2250/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83  ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Danuta Kania Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca

2012 r. nr [...] o odmowie przyznania H. A renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2012 r. H. A wystąpiła do Prezesa ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że nigdzie nie pracuje i znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Podała, że przepracowała 12 lat (w tym 8 lat składkowych i 4 lata nieskładkowe). Jest chora na chorobę [...]. Na mocy orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] lutego 2012 r. została uznana za częściowo niezdolną do pracy. Wyjaśniła również, że odmówiono jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym. Wskazała także, że jest na wyłącznym utrzymaniu męża, który jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu.

Prezes ZUS decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.), odmówił H. A przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie

w przypadku, gdy wnioskodawca spełnia łącznie następujące przesłanki:

- jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;

- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczność;

- nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;

- nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Organ zaznaczył, że powołany wyżej przepis może być zastosowany tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy mimo dołożenia wszelkiej staranności zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na ogólnych zasadach.

Prezes ZUS podniósł, że z dokumentacji rentowej wynika, iż wnioskodawczyni na przestrzeni 56 lat życia udowodniła łącznie 10 lat, 11 miesięcy okresów składkowych i nieskładkowych. Przy czym okresy nieskładkowe zostały uwzględnione w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Wskazał również, że w 10-leciu przed powstaniem niezdolności do pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, H. A nie udowodniła żadnego z tych okresów. Ponadto w okresie od [...] lipca 1986 r. do [...] sierpnia 1990 r. wnioskodawczyni nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Dodatkowo od zaprzestania pobierania zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] listopada 1993 r. do dnia dzisiejszego wnioskodawczyni nie podjęła zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.

Organ wskazał także, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia [...] lutego 2012 r. ustaliła, iż H. A jest częściowo niezdolna do pracy od [...] marca 2011 r. do [...] lutego 2013 r.

W ocenie Prezesa ZUS nie zostały wykazane szczególne okoliczności, uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi i nabyciu świadczenia w trybie zwykłym, ponieważ w wymienionych wyżej okresach przerw w ubezpieczeniu H. A nie miała orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i nie istniały przeszkody w kontynuowaniu ubezpieczenia.

Podsumowując, organ stwierdził, że renta z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku nie może być przyznana, ponieważ H. A nie spełnia przesłanek określonych w art. 83 ustawy. Nie została orzeczona wobec niej całkowita niezdolność do pracy oraz nie osiągnęła ona wieku emerytalnego, wynoszącego dla kobiet 60 lat. Wyjaśnił również, iż ustalona częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza, a nie uniemożliwia wnioskodawczyni całkowicie wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.

H. A złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku wyraziła niezadowolenie z powyższej decyzji. Podniosła, że brak wystarczającego stażu ubezpieczeniowego nastąpił z przyczyn od niej niezależnych, ponieważ musiała się opiekować niepełnosprawnym mężem, a ponadto zajmowała się wychowywaniem dzieci. Wskazała również, że orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS jest dla niej niezrozumiałe i odbiega od stanu faktycznego. Jej zdaniem Komisja niezbyt dokładnie zapoznała się z dokumentacją lekarską. Wyjaśniła również, że w dniu [...] lipca 2012 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. zaliczył ją do stopnia niepełnosprawności znacznego. Opisała również swoją trudną sytuację materialną oraz życiową.

Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2012 r. H. A uznana została za całkowicie niezdolną od pracy od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] września 2013 r.

Organ podtrzymał jednak swoją wcześniejszą argumentację, dotyczącą przerw w ubezpieczeniu wnioskodawczyni oraz braku okoliczności, które mogłyby je usprawiedliwiać. Prezes ZUS wskazał przy tym, że wprawdzie świadczenie w drodze wyjątku nie jest wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak staż ten nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Okres ubezpieczenia powinien być zatem adekwatny do wieku wnioskodawcy. Tylko zaś wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowały okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że rezygnacja z zatrudnienia na rzecz opieki nad dziećmi nie usprawiedliwia braku odpowiedniego okresu ubezpieczenia i nie wystarcza do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Poświęcenie się obowiązkom rodzinnym nie może być uznane za szczególną okoliczność, usprawiedliwiającą bezczynność zawodową. Zdaniem organu, niezależnie od tego, jak wielkie znaczenie ma dla dzieci ciągła obecność i opieka rodzica, czas spędzony w domu nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. Nie czyni bowiem osoby sprawującej opiekę niezdolną do pracy. Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, zaprzestanie pracy zawodowej i poświęcenie się opiece nad członkiem rodziny nie jest okolicznością niezależną od woli ubezpieczonej lecz jego wyborem i dokonując takiego wyboru osoba ubezpieczona powinna liczyć się z jego konsekwencjami.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że H. A nie spełnia również przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku w postaci braku niezbędnych środków utrzymania. Z akt sprawy wynika bowiem, że wnioskodawczyni mieszka z mężem, który pobiera emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie. Dochód przypadający na osobę w rodzinie wynosi zatem [...] zł miesięcznie i nie pozwala na uznanie, iż H. A pozbawiona jest niezbędnych środków utrzymania. Organ wyjaśnił przy tym, że dla oceny braku niezbędnych środków utrzymania należy posiadane środki utrzymania ocenić na tle wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2012 r. wynosi 799,18 zł miesięcznie.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, H. A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2012 r. w całości oraz o przyznanie renty w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organu, dotyczącymi jej stażu ubezpieczeniowego. Wskazała, że z decyzji o ustaleniu kapitału początkowego z dnia [...] marca 2007 r. wynika, iż jej staż ubezpieczeniowy wynosi 8 lat, 2 miesiące, 7 dni okresów składkowych, a ponadto 4 lata, 6 miesięcy, 15 dni okresów nieskładkowych. Podniosła jednocześnie, że wskazana kwota emerytury jej męża jest kwotą brutto, natomiast na rękę jej mąż otrzymuje [...] zł. Podała też, iż z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy, tym bardziej, że od 34 lat opiekuje się mężem. Podniosła również, że ustalenie jej aktualnego stanu zdrowia wymagałoby zwrócenia się do Akademii Medycznej w [...] w celu uzyskania informacji na temat jej choroby oraz rokowań na przyszłość.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że orzeczona w stosunku do skarżącej niezdolność do pracy nie daje jej żądnych uprawnień rentowych. Zwrócił też uwagę, że łączny okres aktywności zawodowej skarżącej przekracza 35 lat, przy czym w zatrudnieniu pozostawała przez około 1/6 tego okresu.

W pismach procesowych z dnia 10 stycznia 2013 r. oraz 12 kwietnia 2013 r. skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze.

Pełnomocnik skarżącej w złożonym na rozprawie piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2013 r. podniósł, że art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie uzależnia prawa do świadczenia w drodze wyjątku od stażu ubezpieczeniowego ani od długości przerw w ubezpieczeniu. Ważne są powody, dla których nie było możliwe spełnienie przesłanek do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Należało zatem uwzględnić stan zdrowia skarżącej, wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania, oceniane przez pryzmat bezrobocia i dostępności pracy.

W ocenie pełnomocnika skarżącej organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organ nie tylko nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale również nie uzasadnił należycie swej decyzji, pomijając istotne okoliczności faktyczne, mające bezpośredni związek z przesłankami orzekania o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku.

Pełnomocnik zarzucił również, że twierdzenie organu, iż orzeczona w okresie od [...] marca 2011 r. do [...] marca 2012 r. częściowa niezdolność do pracy nie wykluczała podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, tylko ją ograniczała jest, wobec braku uzasadnienia tego stanowiska, dowolne i wykraczające poza ramy luzu decyzyjnego.

Podniósł także, że przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania powinna być oceniana przy zachowaniu wnikliwego zbadania sytuacji materialnej skarżącej. Organ nie rozważył natomiast takich czynników jak niepełnosprawność małżonka skarżącej, stan zdrowia skarżącej oraz związanych z tym wydatków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r.

nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych

w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu

na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie

w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki, warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami;

po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.

Przesłanką do uzyskania świadczenia w trybie art. 83 powołanej ustawy nie może być więc sama trudna sytuacja materialna wnioskodawcy. Przyznanie tego świadczenia jest możliwe tylko w przypadku, gdy można wykazać, że ubezpieczony wykazał wolę podejmowania pracy i opłacania składek, ale na skutek wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli, okoliczności nie spełnia wymagań

do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym i tylko z tego powodu przyznanie świadczenia w trybie wyjątkowym jest zasadne.

Konieczne jest zatem wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności.

Z brzmienia art. 83 ust. 1 wynika, że jest to przepis, na podstawie którego właściwy w sprawie organ wydaje decyzję, kierując się uznaniem administracyjnym. Określenie, że muszą zaistnieć szczególnie uzasadnione okoliczności, usprawiedliwiające brak wymaganych okresów w opłacaniu składek, należy do oceny organu, który okoliczności danej sprawy musi poddać wnikliwej analizie, indywidualizując każdy rozpatrywany przypadek. To jednak podmiot wnoszący

o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie powinien wskazać wszelkie okoliczności, wiążące się z dochodzonym świadczeniem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szeroko uzasadnił swoje stanowisko co do braku po stronie skarżącej przesłanki szczególnych okoliczności, z powodu których nie nabyła ona prawa do emerytury lub renty w trybie zwykłym. Zauważyć jednak należy, że niezależnie od niespełnienia przesłanki szczególnych okoliczności, skarżąca nie spełnia także przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania i już sama ta okoliczność eliminuje ją z kręg osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku.

Dochód na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżącej wynosi [...] zł brutto. W subiektywnym odczuciu skarżącej dochód ten

z pewnością nie jest wystarczający i nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Należy jednak zauważyć, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uzależnia możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku od braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Ocenie zatem podlega, czy środki utrzymania jakie posiada wnioskodawca są wystarczające do zaspokojenia jego najbardziej podstawowych, a nie wszystkich potrzeb.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organ dokonał prawidłowej oceny spełniania przez skarżącą przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, odnosząc przypadający w rodzinie skarżącej dochód na jedną osobę do wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2012 r. wynosiła 799, 18 zł. Przyjęcie bowiem takiego miernika pozwala na najbardziej obiektywną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Przyjęcie innego kryterium do dokonania takiej oceny, jak np. kryterium wydatków wnioskodawcy, nie zapewniłoby obiektywizmu.

Wykazane przez skarżącą środki utrzymania mogą nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych skarżącej, ale nie pozwalają uznać, że jest ona pozbawiona niezbędnych środków utrzymania.

Powyższe okoliczności mają, w ocenie Sądu, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie i w sposób jednoznaczny wskazują, iż skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 83 ust 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jak wskazano bowiem już wyżej przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W tej sytuacji nie zachodziła konieczność analizowania przez organ pozostałych przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ww. ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 4189/2001, orzeczenie niepublikowane, Lex nr 83733).

Organ prawidłowo jednak wywiódł, iż w przypadku skarżącej nie można również stwierdzić, że na skutek szczególnych okoliczności nie spełniła ona warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do renty w trybie zwykłym.

Kwestią kluczową w tym zakresie były przerwy, jakie wystąpiły w ubezpieczeniu skarżącej w okresach: od [...] lipca 1986 r. do [...] sierpnia 1990 r. oraz od [...] listopada 1993 r. do [...] marca 2012 r. Przerwy te spowodowały, że na przestrzeni 56 lat życia skarżąca posiada udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie 10 lat i 11 miesięcy okresów składkowych. Organ zaznaczył przy tym, że uwzględnił okresy nieskładkowe w wymiarze 1/3 okresów składkowych. Taki sposób obliczania podstawy do ustalenia prawa do świadczeń wskazuje bowiem art. 5 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W okresach przerw w ubezpieczeniu skarżąca nie miała orzeczonej całkowitej, lub chociażby częściowej niezdolności do pracy. Częściowa niezdolność do pracy został orzeczona w stosunku do skarżącej dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. z ustaleniem, że powstała ona od [...] marca 2011 r. Całkowita niezdolność do pracy została natomiast ustalona dopiero w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2012 r. W orzeczeniu tym stwierdzono jednocześnie, że całkowita niezdolność do pracy powstała u skarżącej w dniu [...] marca 2012 r. Nie istniały zatem żadne obiektywne przeszkody w podjęciu przez skarżącą zatrudnienia we wskazanych wyżej okresach przerw w zatrudnieniu. Na szczególną uwagę zasługuje tu okres od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia powstania częściowej niezdolności do pracy, tj. do dnia [...] marca 2011 r., a więc ponad 17 lat.

Jedyną przeszkodą w podjęciu zatrudnienia w tym okresie była podnoszona przez skarżącą konieczność sprawowania opieki nad mężem oraz wychowywanie dzieci. Zgodzić należy się jednak z oceną organu, iż okoliczności te nie mogą zostać uznane za szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Było to bowiem efektem dokonanego przez skarżącą wyboru. Nie była to więc okoliczność zewnętrzna, całkowicie niezależna od jej woli.

Słusznie zatem Prezes ZUS wywiódł, że w przypadku skarżącej nie można mówić, iż niespełnienie przesłanek do nabycia świadczenia w trybie zwykłym nastąpiło wskutek szczególnych okoliczności.

Skarżąca niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Trudna sytuacja materialna nie wystarcza jednak do przyznania świadczenia typu ubezpieczeniowego, jakim jest świadczenie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie jest to bowiem świadczenie socjalne, zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej nawet, gdy są one uzasadnione.

Zarzut pełnomocnika skarżącej, dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a., także nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ w sposób dokładny wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w związku z zwartymi w nim zarzutami, dotyczącymi orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS, doszło do ponownej oceny stanu zdrowia skarżącej, co znalazło wyraz w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2012 r. Ustalenia organu co do przerw w zatrudnieniu skarżącej oraz okoliczności, które mogłyby je usprawiedliwić, są także wyczerpujące i nie budzą żadnych wątpliwości. Ocena przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania nie wymagała zaś, w świetle zaprezentowanych powyżej wywodów, dokonywania dodatkowych ustaleń, np. co do skali wydatków skarżącej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2012 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.