Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 392/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 Protokołu nr 4
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi G. K. - PHU "R." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, określenie kwoty cła i podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B.P. na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68 poz.623), załącznik IV nr 5 ust. 6 do Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 90 z 2004 r. poz. 864 ze zm.), art. 13 §1, §3 i §4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.), ust. 1 lit. a, ust. 2 lit. a, ust. 5 pkt 1, ust. 6, części A postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (załącznik do Dz. U. z 2002r. Nr 226, poz. 1885 ze zmianami), art. 13, art. 16 ust.1 lit. a i b, art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dnia [...], w Oddziale Celnym w L. według dokumentu SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu używany kombajn zbożowy typ Class Mega 204 numer fabryczny [...], rok produkcji 1996, sprowadzony z Danii, pochodzący z Niemiec. Do zgłoszenia celnego Strona przedłożyła min. fakturę nr [...] z dnia [...], deklarację wartości celnej, ocenę techniczną, świadectwo przewozowe EUR.[...] z dnia [...].

Z uwagi na fakt, iż pochodzenie towaru zostało udokumentowane świadectwem przewozowym EUR.1 nr [...] z dnia [...], zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. W związku z wątpliwościami co do autentyczności i zasadności wystawienia ww. dokumentu pochodzenia Dyrektor Izby Celnej w B.P. działając w oparciu o postanowienia art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego przesłał oryginał świadectwa przewozowego, za pośrednictwem Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów w Warszawie do weryfikacji przez duńskie władze celne.

Jak dodał organ II instancji pismem nr [...] z dnia [...] duńskie władze celne poinformowały, że towary, których dotyczy weryfikowany dowód pochodzenia są bez pochodzenia wymaganego do preferencyjnego traktowania zgodnie z warunkami protokołu Nr 4 Porozumienia między Unią Europejską a Polską. Kontrola potwierdziła fakt że świadectwo jest prawdziwe i zostało wydane przez właściwe władze celne, jednak duński eksporter nie był w stanie przedstawić na żądanie władz celnych kraju eksportu żadnych dokumentów świadczących o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Fakt ten stanowił nową okoliczność w sprawie i uzasadniał wszczęcie postępowania celnego celem zastosowania właściwej stawki celnej. Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem Nr [...] z dnia .[...] wszczął z "urzędu" postępowanie w sprawie uznania zgłoszenia celnego nr jw. za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty cła oraz wykazanej kwoty podatku od towarów i usług.

Pismem dnia [...], Doradca Podatkowy P.W. działający w imieniu firmy PHU R. wyjaśnił, że zastosowanie obniżonej stawki celnej 0% było zasadne gdyż, towar posiada unijne pochodzenie, a dokumenty od producentów potwierdzające unijne pochodzenie zostaną przedstawione w terminie późniejszym. Jednocześnie pełnomocnik Strony wniósł o przedłużenie terminu do przedstawienia dodatkowych dowodów.

Jak zauważył organ odwoławczy pismem z dnia [...] pełnomocnik Strony przedłożył oświadczenie producenta importowanego kombajnu tj. niemieckiej firmy C., zgodnie z którym kombajn zbożowy typ Class Mega 204, numer fabryczny [...] został wyprodukowany w Niemczech i jego krajem pochodzenia są Niemcy.

Decyzją Nr [...] z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał zgłoszenie celne SAD Nr [...] z dnia [...], za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty cła oraz wykazanej kwoty podatku od towaru i usług VAT i określił kwotę cła z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej 9% oraz kwotę podatku VAT w prawidłowej wysokości wzywając do ich uiszczenia wraz z odsetkami. W dniu [...] do Urzędu Celnego w L. wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] wraz w oświadczeniem eksportera o zakupie kombajnu w Danii. Oświadczenie to było podstawą do wystawienia dokumentu EUR.1.

Jak następnie wskazał organ II instancji pismem z dnia [...] pełnomocnik strony skarżącej złożył odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] zarzucając organowi celnemu błędną interpretację art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony. W uzupełnieniu odwołania pełnomocnik Strony ponownie dołączył kopię oświadczenia producenta o wyprodukowaniu kombajnu w Niemczech oraz oświadczenia eksportera o nabyciu kombajnu na terenie Unii, co zdaniem pełnomocnika wypełnia całkowicie przesłanki uznania unijnego pochodzenia towaru. Rozpatrując odwołanie od decyzji, decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł G. K.– PHU "R.". W uzupełnieniu skargi dodatkowo dołączono urzędowe tłumaczenie pisma z dnia [...] Urzędu Celno- Skarbowego w N., w którym organ ten potwierdza, że produkt posiada preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem sygn. akt III SA/Lu [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, następnie Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem sygn. akt I GSK [...] z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że organ celny ponownie rozpoznając sprawę powinien ocenić dowody przedstawione przez skarżącego w postaci dokumentu urzędowego tj. pisma Urzędu Celno-Skarbowego w N., uwzględniając przy tym dodatkowo dowód nie korzystający z takiego statusu - potwierdzenia firmy C., która wyprodukowała sprowadzony kombajn.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wyznaczył skarżącej termin do przedstawienia dowodu w postaci oryginału pisma z dnia [...] Urzędu Celno-Skarbowego w N. Pismem z dnia [...].

Jak wynika z akt sprawy ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Celnej w B.P., pismem nr [...] z dnia [...] przesłał do władz celnych Danii oryginał pisma z dnia [...] Urzędu Celno-Skarbowego w N. oraz kopię pisma producenta z dnia [...] celem ustalenia pochodzenia towaru. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od powyższej decyzji.

W dniu [...] do Izby Celnej wpłynęło pismo nr [...] z dnia [...] duńskich władz celnych stanowiące odpowiedź na ww. zapytanie. Duńskie władze celne ponownie poinformowały, że kombajn nie ma pochodzenia, wobec czego nie można zastosować zasad pochodzenia preferencyjnego. Pismo Urzędu Celno-Skarbowego w N. z dnia [...] z dwoma duńskimi pieczęciami (z dnia [...] i [...]) jest autentyczne, jednak nie jest w żadnym stopniu dowodem na pochodzenie, jest natomiast wynikiem "żałosnej bezmyślności pracownika".

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej podjął z "urzędu" zawieszone postępowanie w sprawie odwołania od decyzji.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak nie wniosła ona nowych uwag w sprawie.

Jak podniósł organ II instancji, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, do spraw dotyczących długu celnego, stosuje się przepisy dotychczasowe, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Przepis zawarty w art. 83 Ustawy Kodeks celny umożliwia organom celnym przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku gdy z kontroli zgłoszenia celnego wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje dokumentów przedstawionych przez zgłaszającego, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były np. niekompletne, uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w danym zakresie. Nowe dane uzyskane w wyniku kontroli są podstawą do wszczęcia oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego i jeżeli potwierdzą się wyniki kontroli, organ celny wydaje decyzję w sprawie uwzględniając nowe dane. Na wydanie decyzji organ celny ma 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego zgodnie z art. 65 §5 Kodeksu celnego.

Jak dodał organ odwoławczy, zgodnie z ust. 6 załącznika IV nr 5 Traktatu między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r., w przypadku gdy dowód pochodzenia i/lub dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem przystąpienia i gdy wymagane jest dokonanie formalności celnych w odniesieniu do handlu towarami pomiędzy nowymi Państwami Członkowskimi a obecnymi Państwami Członkowskimi lub też pomiędzy samymi nowymi Państwami Członkowskimi, mają zastosowanie postanowienia Protokołów do właściwych Układów, dotyczących definicji "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.

Zdaniem organu II instancji w rozpoznawanej sprawie preferencyjne unijne pochodzenie towaru zostało potwierdzone w świadectwie przewozowym EUR.1 nr [...] z dnia [...], w związku z powyższym zastosowanie ma Protokół nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony. Zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrole ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą.

Postanowienia powyższego Protokołu 4 stanowią podstawę do udzielania przez Strony tego Protokołu wzajemnej pomocy, w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR.1 lub deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji podanych w tych dokumentach. Wyniki weryfikacji muszą być takie, aby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzany produkt można uznać za pochodzący w rozumieniu ww. Protokołu 4.

Dyrektor Izby Celnej nie ma wątpliwości, że wynik weryfikacji sporządzony przez uprawnione do tego zagraniczne organy państwowe oraz w czasie określonym przepisami prawa jest wiążący dla polskich organów występujących z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji. Zgodnie z ust. 5 pkt 1 części A postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, obniżone stawki celne wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), stosuje się do niektórych towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej.

Przepis art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi, iż preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów, spełniających wymogi tego Protokołu, które są transportowane bezpośrednio między Wspólnotami i Polską ( ... ).

Stosownie do art.16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego "produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty, z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:

a) świadectwa przewozowego EUR1, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III; lub

b) w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej "deklaracją na fakturze"). Warunkiem zastosowania obniżonej stawki celnej jest też bezpośredni transport towarów z obszaru Unii Europejskiej do Polski (art. 13 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ).

Jak wskazał organ odwoławczy z powyższego wynika, że o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie z kraju, z którym wiążą Polskę umowy o strefach wolnego handlu, bezpośredni transport towaru z obszaru Unii Europejskiej do Polski oraz przedstawienie prawidłowo wystawionego dowodu pochodzenia. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

W niniejszej sprawie nie został dochowany trzeci warunek, gdyż w kontekście ustaleń weryfikacyjnych nadesłanych przez duńskie władze celne bezspornym jest, iż dowód pochodzenia w postaci świadectwa EUR.1 nie może być potraktowany jako prawidłowy dokument uprawniający do zastosowania wobec przedmiotu importu preferencji celnych.

Zdaniem organu II instancji weryfikacja przeprowadzona przez duńskie władze celne wykazała, że świadectwo EUR.1 jest prawdziwe i zostało wydane przez właściwe władze celne, jednak towar, którego dotyczy jest bez pochodzenia wymaganego do preferencyjnego traktowania zgodnie z warunkami Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Duński eksporter nie był w stanie przedstawić na żądanie władz celnych kraju eksportu żadnych dokumentów świadczących o pochodzeniu preferencyjnym. W polu 14 dokumentu EUR.1 duńskie władze celne po dokonaniu procedury weryfikacyjnej, zaznaczyły kwadrat odnoszący się do wyników weryfikacji w brzmieniu: "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności". Informacja ta została potwierdzona podpisem i pieczęcią celną władz celnych kraju eksportu.

Przedłożone przez skarżącego dokumenty w postaci deklaracji producenta eksportera o unijnym pochodzeniu towaru potwierdzają, iż towar został wyprodukowany i zakupiony w Unii Europejskiej, jednak nie stanowią dowodu pochodzenia w rozumieniu art.16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ celny ponownie rozpoznając sprawę powinien ocenić dowody przedstawione przez skarżącego w postaci dokumentu urzędowego tj. pisma Urzędu Celno-Skarbowego w N. z dnia [...] oraz dowodu nie korzystającego ze statusu dokumentu urzędowego tj. potwierdzenia firmy, która wyprodukowała kombajn, przy czym decydujące znaczenie dla organu powinien mieć dokument urzędowy.

Stosując się do powyższego, organ odwoławczy przesłał do władz celnych Danii oryginał pisma z dnia [...] Urzędu Celno-Skarbowego w N. oraz kopię pisma producenta z dnia [...] celem ustalenia pochodzenia towaru. W odpowiedzi na zapytanie, duńskie władze celne poinformowały, że wyniki weryfikacji dotyczącej świadectwa EUR.1 nr [...] przeprowadzonej w 2005 roku są nadal aktualne, kombajn nie ma pochodzenia, stąd też nie można zastosować zasad pochodzenia preferencyjnego. Odnosząc się do pisma z dnia [...] Urzędu Celno-Skarbowego w N., władze celne potwierdziły, że pismo to jest autentyczne, jednak nie stanowi dowodu na pochodzenie.

Jak wskazał Dyrektor Izby Celnej w świetle art. 16 ust. 1 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, sprowadzony kombajn nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, wobec powyższego nie zachodzą przesłanki zastosowania do tego pojazdu obniżonej stawki celnej. Bez znaczenia jest fakt, iż przedmiotowy pojazd pochodził z kraju Unii Europejskiej, skoro nie zostały spełnione pozostałe wymogi Protokołu.

Organ odwoławczy podkreślił, że pisma duńskich władz celnych nr [...] z dnia [...] oraz nr [...] z dnia [...] są dokumentami urzędowymi w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej, bowiem zostały sporządzone przez organ obcego państwa powołany do sporządzenia takich dokumentów i dokumenty te dotyczą zakresu działania tego organu. Skoro zaś jest dokumentem urzędowym to stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy albo oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej).

Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej będzie dokument sporządzony przez organ władzy publicznej innego państwa i honorowany przez polskie władze na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organy celne, które są związane dokumentem urzędowym, zobowiązane są uznać za udowodnione to co wynika z jego treści. Organ, który prowadzi postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu. (wyrok WSA z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt III S.A/Lu 247/07, niepublikowany). W przedmiotowym wyroku sąd podzielił stanowisko organów celnych, że pismo weryfikacyjne zagranicznych władz celnych należy traktować jako dokument urzędowy w sprawie.

Przekazany wynik weryfikacji sporządzony został przez uprawnione władze duńskie, zgodnie z posiadanymi przez nie kompetencjami, określonymi w art. 32 ust. 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Forma przekazywanego wyniku nie została w sposób jednoznaczny określona przepisami Układu Europejskiego. Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 władze celne państwa importującego będą informowane o wynikach sprawdzania najszybciej jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski, lub z innego kraju wymienionego w artykule 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi tego Protokołu. Natomiast postanowienia ww. Protokołu nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikację. Oznacza to, iż organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani domagania się od władz weryfikujących szczegółowych wyjaśnień w jaki sposób władze celne ustaliły, że kontrolowane preferencyjne dowody pochodzenia nie stanowią prawidłowych dokumentów uprawniających do zastosowania obniżonej stawki celnej.

Należy również dodać, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zgodnie z którym jeżeli:

- brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia, albo

- jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności,

to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji.

Wyżej cytowany przepis nakłada na organ celny, w przypadku zaistnienia ww. przesłanek, obowiązek dokładnego przeanalizowania stanu faktycznego sprawy, pod kątem ewentualnych szczególnych okoliczności umożliwiających odstąpienie od przeprowadzenia postępowania celnego, mającego na celu obliczenie cła z uwzględnieniem rzeczywistego pochodzenia towaru.

Odnosząc się do pisma producenta, z którego wynika, ze kombajn wyprodukowano na terenie Niemiec, organ odwoławczy nie kwestionuje, że towar wyprodukowano w Unii Europejskiej, jednak fakt wyprodukowania nie towaru nie jest jedynym warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki celnej.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w B.P. w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, gdyż na wniosek o przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia została nadesłana odpowiedź duńskiej administracji celnej, której treść jest zgodna z postanowieniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zawierająca wyraźną informację, że pochodzenie maszyny rolniczej jest nieokreślone. Możliwość korzystania z preferencji celnych w stosunku do towarów pochodzących z Unii Europejskiej stanowi swojego rodzaju odstępstwo od zasady powszechności danin publicznych, do których zalicza się dług celny. Jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą zamierza skorzystać z preferencji celnych (zwolnień lub ulg) będących naruszeniem zasady powszechności danin publicznych, ma obowiązek przestawienia dowodu na istnienie okoliczności, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. Wprawdzie w niniejszej sprawie Strona przedłożyła poprawny formalnie dowód poświadczający preferencyjne pochodzenie towaru, jednakże moc tego dowodu została obalona po dokonaniu jego oceny materialnej przez powołane do tego celu instytucje. Przy ocenie dokumentów pochodzenia towarów jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego w trybie art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Zdaniem organu II instancji w świetle ustaleń weryfikacyjnych bezspornym jest, iż nie został spełniony warunek określony w ust. 5 części pierwszej A postanowień wstępnych Taryfy celnej tj. udokumentowanie pochodzenia dowodem pochodzenia określonym w Protokole nr 4 Układu Europejskiego. Wobec powyższego nie można zastosować wobec przedmiotowego towaru preferencji celnych.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora izby Celnej w B.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł G. K. – PHU "R.". Decyzję zaskarżył w całości wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 32 ust. 6 protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony; dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.) poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały wyjątkowe okoliczności pozwalające na ustalenie rzeczywistego pochodzenia produktu;

- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którymi przepisami organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B.P. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa, zatem skarga podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, jak i w wyniku skargi kasacyjnej - przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym organy celne rozstrzygając ponownie sprawę były zobowiązane odnieść się do wyroku NSA i wytycznych w nim zawartych.

Analiza akt sprawy prowadzi zatem do konstatacji, że organ administracji celnej przy ponownym rozstrzyganiu sprawy w prawidłowy sposób przeprowadził kontrolę i weryfikację dokumentów (dowodów) w postaci dokumentu urzędowego tj. pisma Urzędu Celno-Skarbowego w N. z dnia [...] oraz dowodu nie korzystającego ze statusu dokumentu urzędowego tj. potwierdzenia firmy, która wyprodukowała kombajn. Kontrola owych dokumentów miała na celu ustalenie czy towar (kombajn) może skorzystać z preferencyjnej stawki celnej.

Stosując się do wskazówek NSA, organ odwoławczy przesłał do władz celnych Danii oryginał pisma z dnia [...] Urzędu Celno-Skarbowego w N. oraz kopię pisma producenta z dnia [...] celem ustalenia pochodzenia towaru. W odpowiedzi na zapytanie, duńskie władze celne poinformowały, że wyniki weryfikacji dotyczącej świadectwa EUR.1 nr [...] przeprowadzonej w 2005 roku są nadal aktualne, kombajn nie ma pochodzenia, stąd też nie można zastosować zasad pochodzenia preferencyjnego. Należy jednoznacznie stwierdzić, że przekazany wynik weryfikacji sporządzony został przez uprawnione władze duńskie, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Kontrola w rozpatrywanej sprawie prowadzi również do wniosku, że nie wystąpiły przesłanki art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (którego naruszenie zarzucił skarżący), zgodnie z którym jeżeli:

- brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia, albo

- jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności,

to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji.

Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że na wniosek o przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia została nadesłana odpowiedź duńskiej administracji celnej, której treść jest zgodna z postanowieniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, zawierająca wyraźną informację, że pochodzenie maszyny rolniczej jest nieokreślone. Możliwość korzystania z preferencji celnych w stosunku do towarów pochodzących z Unii Europejskiej stanowi pewne odstępstwo od zasady powszechności danin publicznych, do których zalicza się dług celny. Jeżeli podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą zamierza skorzystać z preferencji celnych (zwolnień lub ulg) będących naruszeniem zasady powszechności danin publicznych, ma obowiązek przestawienia dowodu na istnienie okoliczności, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. Wprawdzie w niniejszej sprawie Strona przedłożyła poprawny formalnie dowód poświadczający preferencyjne pochodzenie towaru (pismo Urzędu Celno-Skarbowego w N.), jednakże moc tego dowodu została obalona po dokonaniu jego oceny materialnej przez powołane do tego celu instytucje. Przy ocenie dokumentów pochodzenia towarów jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importera są bowiem informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego w trybie art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.