Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1518/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2 a pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1c, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 271/20 w sprawie ze skargi [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...], [...] i [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian danych ewidencji gruntów i budynków 1. prostuje oczywistą omyłkę w rubrum wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ten sposób, że w wierszu 11 od góry wyraz "skarg" zastępuje wyrazem "skargi" oraz w sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że wyraz "skargi" zastępuje wyrazem "skargę", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 marca 2021 r. IV SA/Po 271/20 oddalił skargę [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...], [...],[...], [...] i [...] (Skarżący) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (Inspektor) z 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian danych w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :

Wnioskiem z 27 kwietnia 2017 r. właściciele lokali wyodrębnionych z budynku położonego na działce nr [...] (obręb Poznań) oraz "[...] " sp. z o.o. spółka komandytowa (Spółka) – właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr 36 (obręb Poznań) – wystąpili do Prezydenta Miasta Poznania (Prezydent) o dokonanie w prowadzonym rejestrze ewidencji gruntów i budynków (w skrócie EGiB) zmiany danych ewidencyjnych dotyczących księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr [...] i [...] (obręb Poznań) oraz księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr [...] i [...] (obręb Poznań) poprzez:

1) zmianę danych w EGiB w następujący sposób:

a) dla działki nr [...] (ark. mapy 39, obręb Poznań) w rubryce "księga wieczysta" – ujawnienie księgi wieczystej numer [...],

b) dla działki nr [...] (ark. mapy 38, obręb Poznań) w rubryce "księga wieczysta" –ujawnienie księgi wieczystej numer [...],

c) dla działki nr [...] (ark. mapy 39, obręb Poznań) w rubryce "księga wieczysta" –ujawnienie księgi wieczystej numer [...],

d) dla działki nr [...] (ark. mapy 38, obręb Poznań) w rubryce "księga wieczysta" – ujawnienie księgi wieczystej numer [...];

2) przeniesienie:

a) wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionych dla działki nr [...] do rubryki "właściciel/władający/adres/siedziba" działki nr [...],

b) wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionych dla działki nr [...] do rubryki "właściciel/władający/adres/siedziba" działki nr [...].

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnicy stron wyjaśnili, że działki nr [...] i [...] są działkami zabudowanymi, sąsiadującymi ze sobą. Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, z którego nie są wyodrębnione prawnie lokale. Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, z którego wyodrębniono 18 lokali mieszkalnych i 1 lokal usługowy. Poszczególne lokale, których właścicielami są wnioskodawcy, zostały wyodrębnione z budynku znajdującego się na działce nr [...]. W EGiB lokale te są omyłkowo przyporządkowane do działki nr [...].

Prezydent decyzją z 3 sierpnia 2017 r. działając na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm., obecnie j.t. Dz.U. z 2019 poz. 725 ze zm. - dalej p.g.k.) odmówił dokonania zmian danych ewidencyjnych, dotyczących nieruchomości położonych w Poznaniu przy ul. [...] i [...]. Decyzją z 12 października 2017 r. nr Inspektor utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z 3 sierpnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1172/18, uchylił decyzję Inspektora, wskazując, że organ odwoławczy nie dokonał oceny terminowości wniesienia odwołań.

Inspektor ponownie orzekając w sprawie decyzją z 13 lipca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z 3 sierpnia 2017 r.

Po rozpoznaniu skarg wniesionych na decyzję inspektora przez Spółkę oraz [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...], [...],[...] i [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 grudnia 2018 r. IV SA/Po 868/18 uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę Inspektor decyzją z 25 kwietnia 2019 r. uchylił decyzję Prezydenta z 3 sierpnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent decyzją z 30 października 2019 r., odmówił dokonania zmian danych ewidencji gruntów i budynków, dotyczących nieruchomości położonych w Poznaniu przy ul. [...] i [...]:

- zapisanej w księdze wieczystej Kw [...], prowadzonej dla działek ewidencyjnych nr [...] z arkusza mapy 39 i nr [...] z arkusza mapy 38 obrębu Poznań,

- zapisanej w księdze wieczystej Kw [...], prowadzonej dla działek ewidencyjnych nr [...] z arkusza mapy 39 i nr [...] z arkusza mapy 38 obrębu Poznań,

poprzez wzajemną zamianę ich numerów ksiąg wieczystych oraz danych ujawnionych w kartotece budynków dla budynków znajdujących się na tych nieruchomościach z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia żądania.

Organ pierwszej instancji ustalił, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków właścicielem nieruchomości zapisanej w księdze nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, są właściciele poszczególnych lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Nieruchomość ta oznaczona jest jako zabudowana działka ewidencyjna nr [...] z arkusza mapy 39 obręb Poznań, położona przy ul. [...]. Natomiast działka nr [...] z arkusza mapy 38, obręb Poznań, oznaczona jest jako droga i stanowi własność Miasta Poznania.

Na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego organ I instancji ustalił, że działkom [...] i [...] w katastrze odpowiadały parcele oznaczone nr [...] i [...]. Ich właścicielką ujawnioną w artykule matrykuły nr 408 dawnego katastru była [...] z d. [...]. Jej prawo do nieruchomości było zapisane w księdze wieczystej [...] tom 6 karta 139.

Aktem notarialnym z 12 maja 1994 r., rep. [...], od spadkobierców [...], nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej [...] tom 6 karta 139 składającą się z oznaczonych numerami geodezyjnymi parcel [...] i [...] nabył [...]. Do aktu przedłożono "Wyciąg z wykazu zmian gruntowych" z 3 marca 1992 r. oraz dokument pod nazwą "Opis i mapa". Z wyciągu tego wynika, że parceli nr [...] odpowiada działka ewidencyjna nr [...] z arkusza mapy 39, a części parceli nr [...] działka nr [...] z arkusza mapy nr 38. Zawiadomieniem Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w Poznaniu z 20 czerwca 1994 r. w ewidencji gruntów i budynków dokonano zmiany oznaczenia księgi wieczystej prowadzonej dla działki [...] i [...], w związku z zamknięciem księgi wieczystej [...] tom 6 karta 139 i przepisaniem jej treści do księgi wieczystej nr [...] (po migracji do księgi elektronicznej numer [...]). Budynek na nieruchomości objętej umową notarialną z 30 maja 1994 r. oznaczony był numerem porządkowym 21, który wykazany został przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków. Wcześniej, w katastrze, dla tej nieruchomości figurował numer [...]. Zmiana numeracji wynikała z operatu pomiarowego sporządzonego w lutym 1971 r. zawierającego wykaz zmian gruntowych i była następstwem ustaleń dokonanych w terenie. Wynika to z "protokołu ustalenia stanu władania", sporządzonego w 1965 r. przez geodetę na potrzeby założenia ewidencji gruntów i budynków.

Z rejestru ewidencji gruntów i budynków wynika, że właścicielem nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, składającej się z działki nr [...] z arkusza mapy 39 i działki [...] z arkusza mapy 38, położonej przy ul. [...] jest Spółka. Działkom tym zgodnie z danymi z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego odpowiadały dawne parcele nr [...] i [...] ujawnione w artykule matrykuły nr 407 dawnego katastru. Ich właścicielką była [...] z d. [...]. Zgodnie z ww. artykułem matrykuły jej prawo do nieruchomości zapisane było w księdze wieczystej [...] tom 4 karta 83. Po jej zamknięciu treść dawnej księgi została przeniesiona do księgi wieczystej [...] (po migracji do księgi elektronicznej [...]). W 2002 r. na podstawie wyciągu z wykazu zmian gruntowych sprostowano dział I księgi wieczystej i dawną parcelę oznaczoną nr [...] oznaczono jako działkę ewidencyjną o numerze ewidencyjnym [...], natomiast dawną parcelę nr [...] oznaczono jako działkę ewidencyjną o numerze ewidencyjnym [...]. Zmieniono też numer porządkowy budynku usytuowanego na działce [...] z [...] na [...]. Zmiana ta była zgodna z wykazem zmian gruntowych z lutego 1971 r. Po kupnie udziałów spadkowych po [...] właścicielem działki [...] stała się Spółka i jest nią do chwili obecnej. Natomiast działka [...] oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako droga i stanowi własność Miasta Poznania.

Odnośnie punktów adresowych organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z bazą ewidencji miast, ulic i adresów oraz ewidencją gruntów i budynków, budynek usytuowany na działce [...] oznaczony jest numerem porządkowym [...], a budynek usytuowany na działce [...] - numerem porządkowym [...]. Dane te zostały wprowadzone do systemu w 2006 r. na podstawie map z przeprowadzonego w kwietniu 2000 r. wywiadu terenowego. Stan ten znajduje obecnie odzwierciedlenie w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, natomiast zachodzi konieczność sprostowania w tym zakresie działu I obu ksiąg wieczystych.

Zdaniem organu I instancji, wpisy w księgach wieczystych dotyczących działek nr [...] i [...] są spójne z ewidencją gruntów i budynków. Ponadto w ewidencji gruntów i budynków zachodzi ciągłość w zakresie oznaczeń geodezyjnych przedmiotowych nieruchomości, działek i ich powierzchni, kolejnych właścicieli, a także numerów ksiąg wieczystych.

Inspektor decyzją z 14 stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że w trakcie postępowania dowodowego ustalono, że zgodnie z rejestrem publicznym ewidencją miejscowości, ulic i adresów (EMUiA), prowadzonym przez organ gminy, budynek położony na działce [...] ma przypisany numer porządkowy [...], natomiast budynek usytuowany na działce nr [...] ma numer [...] (zapis taki istniał przed zamianą danych adresowych do jakich doszło w związku ze sporządzonym w 1971 r. wykazem zmian gruntowych). Z poczynionych ustaleń wynika, że źródłem numeracji wykazanej w ewidencji gruntów i budynków od chwili jej założenia nie był rejestr numeracji porządkowej. Można domniemywać, że dane adresowe ujawnione w ewidencji zostały pozyskane z "protokołu ustalenia stanu władania", sporządzonego w 1965 r. przez geodetę na potrzeby założenia ewidencji gruntów i budynków. Z dokumentu tego wynika, że parceli nr [...] (obecnie działka [...]) przypisano wówczas błędnie numer porządkowy [...] o parceli [...] (obecnie działka nr [...]) przyporządkowano numer [...]. Błąd ten został następnie powielony w 1971 r. przy sporządzaniu wykazu zmian gruntowych. Wykazana w tym wykazie zmiana punktów adresowych dla działek [...] i [...] nie została wprowadzona do ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, w związku z tym nie powinna była również zaistnieć w ewidencji gruntów i budynków. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z bazą EMUiA budynek położony na działce [...] ma numer porządkowy [...], natomiast budynek usytuowany na działce nr [...] ma numer [...]. Stan ten znajduje odzwierciedlenie zarówno w części opisowej jak i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków.

Oznaczało to w ocenie Inspektora, że w aktualnych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych, a zwłaszcza wobec późniejszych (względem operatu pomiarowego z 1971 r.) czynności rozporządzających podejmowanych przez strony i osoby trzecie w odniesieniu do tych nieruchomości lub ich części, żądanie dokonania w prowadzonym rejestrze ewidencji gruntów i budynków zmiany danych ewidencyjnych dotyczących księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr [...] i [...] oraz księgi wieczystej prowadzonej dla działek [...] i [...] poprzez ich wzajemną zamianę nie mogło zostać uwzględnione.

Odnosząc się do działek [...] i [...] zajętych pod ul. [...], wyjaśniono, że 12 lutego 2019 r. w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana ich właściciela, którym obecnie jest Miasto Poznań. Podstawą wpisu była decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 7 sierpnia 2018 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Reasumując w ocenie Inspektora organ I instancji prawidłowo ustalił i zasadnie przyjął, że aktualne zapisy w ewidencji gruntów i budynków są w pełni zgodne z materiałami źródłowymi i nie zawierają żadnego błędu w oznaczeniu numerów ksiąg wieczystych. Brak jest zatem podstaw do dokonania zmian w ewidencji zgodnie z wnioskiem skarżących. W ramach postępowania ewidencyjnego organy administracji nie są uprawnione, jak oczekują tego skarżący do załatwienia kwestii związanej z prawem własności (tj. ustalenia komu przysługuje i jaki jest jego zasięg), lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących wpisów.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...], [...],[...],[...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...] (Skarżący).

Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez zaniechanie kompletnego wykonania wskazań sądu administracyjnego zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 13 grudnia 2018 r.;

- naruszenie art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przedsięwzięcia wszelkich dostępnych prawnie środków do usunięcia błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji odmowę dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych pomimo ich niezgodności z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, podczas gdy organ dysponując zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym protokołem oględzin nieruchomości, powinien był przeprowadzić aktualizację operatu ewidencyjnego zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i słusznym interesem stron;

- naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaniechanie dokonania wszystkich istotnych ustaleń faktycznych oraz w konsekwencji błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą w szczególności na kontrfaktycznym przyjęciu, że dane figurujące w ewidencji odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny nieruchomości i są prawidłowe;

- naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść stron, których interesy są zgodne w postępowaniu.

Skarżący zarzucili również mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku złożenia wniosku o aktualizację danych w operacie ewidencyjnym przez właściciela nieruchomości informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji wyłącznie w przypadku, gdy zmiany danych wynikają z okoliczności wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k., podczas gdy w przypadku złożenia wniosku o aktualizację operatu ewidencyjnego możliwość dokonania zmian w operacie ewidencyjnym nie jest ograniczona do przypadków wynikających z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu lub wykrycia błędnych informacji, lecz może być dokonana na każdej podstawie ujawnionej w toku postępowania administracyjnego,

- naruszenie § 44 pkt 2 w zw. z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm., obecnie j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm. – dalej : "rozporządzenie") poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że organ administracji publicznej nie posiada kompetencji do aktualizacji operatu ewidencyjnego na podstawie dowodów innych niż wymienione w art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k., podczas gdy organ obowiązany jest dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego w każdym przypadku udokumentowanej niezgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym i prawnym,

- naruszenie § 45 ust. 2 w zw. z § 35 pkt pkt 7 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że dane uzyskane na podstawie oględzin nieruchomości nie mogą stanowić podstawy aktualizacji operatu ewidencyjnego i w konsekwencji niezastosowanie ww. przepisów, podczas gdy okoliczności ujawnione w wyniku przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości uzasadniały dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego zgodnie z wnioskiem stron.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Inspektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Spółka pismem procesowym z 31 sierpnia 2020 r. oświadczyła, że w pełni podziela zarzuty skargi oraz wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wobec cofnięcia skargi przez [...] i [...] postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że w kontrolowanej sprawie zapadły już dwa prawomocne wyroki sądu administracyjnego, a mianowicie:

- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1172/18 oraz

- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 grudnia 2018r. sygn. akt IV SA/Po 868/18.

W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji wykonując zalecenia zawarte w wyroku dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 868/18 dokonały szczegółowych ustaleń w zakresie przyczyn przyporządkowania nieruchomości niewłaściwym punktom adresowym i dokonały obszernej analizy dokumentacji, na mocy której ujawnione zostały w ewidencji gruntów dane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe.

Sąd wskazał, że istota wniosku i stanowiska Skarżących do którego przyłączyła się Spółka dotyczy oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków konkretnym numerem działki gruntu należącej do Skarżących, które to oznaczenie Skarżący uznają za wadliwe i domagają się jego zmiany w trybie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Skarżących należy dokonać zatem zmiany wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionych dla działki nr [...] do rubryki "właściciel/władający/adres/siedziba" działki nr [...] oraz wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionych dla działki nr [...] do rubryki "właściciel/władający/adres/siedziba" działki nr [...].

Odnosząc się do tak zakreślonego zagadnienia Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy p.g.k. oraz rozporządzenia obejmujące problematykę tworzenia, utrzymania i aktualizacji EGiB. Z przepisów tych wynika, że EGiB stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 p.g.k.). Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny, co oznacza, że nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają stan prawny nieruchomości powstały wcześniej. Wpisy w EGiB nie powodują powstania nowego prawa podmiotowego, choć mają znaczenie prawne (por. wyroki NSA: z 4 marca 1999 r., sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214; z 7 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 119/99, Lex nr 46215; z 7 grudnia 2007 r., I OSK 1716/2006, LexisNexis nr 1997041; por. również P. Hoffmann, Charakter prawny wpisów do ewidencji gruntów i budynków, "Rejent" 2000, nr 12, s. 55-79; J. Ignatowicz, Prawo rzeczowe, Warszawa 2000, s. 323).

W ocenie Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono, że aktualne zapisy w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z materiałami źródłowymi i nie zawierają błędu w oznaczeniu numerów ksiąg wieczystych. Ustalenia co do stanu faktycznego Sąd w pełni zaakceptował i przyjął za własne.

Sąd wyjaśnił następnie, że wykonując zalecenia zawarte w wyroku sygn. akt IV SA/Po 868/18 organy orzekające w sprawie uzupełniły dokumentację i podjęły próbę ustalenia przyczyny obecnego stanu rzeczy. Próba ta jednak nie zakończyła się powodzeniem. Sąd stwierdził, że zgromadzona dokumentacja nie pozwala na jednoznaczną odpowiedź na pytanie co do źródła występującej nieprawidłowości.

Sąd pierwszej instancji przypomniał, że w wyroku w sprawie IV SA/Po 868/18 podkreślono, że brzmienie art. 27 ust. 1 i 2 u.k.w.h. wskazuje, że to ewidencja determinuje treść księgi wieczystej. Przepis ten dotyczy przypadku, w którym występuje niezgodność pomiędzy danymi zamieszczonymi w katastrze nieruchomości a informacjami ujawnionymi w księdze wieczystej. Chodzi jedynie o niezgodność dotyczącą oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej w zakresie np. zmiany numeracji działek ewidencyjnych gruntu, połączenia lub podziału działek gruntu, różnic w powierzchni nieruchomości, niezgodność adresu nieruchomości, nieujawnienia budynku w księdze wieczystej, gdy wymagają tego przepisy Sprostowanie w trybie art. 27 u.k.w.h. ma na celu odzwierciedlenie w treści księgi wieczystej aktualnych właściwości faktycznych określonej nieruchomości. Nie może prowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych co do numerów ewidencyjnych działek nie dotyczy stanu prawnego nieruchomości (postanowienie SN z 26 czerwca 2001 r., III CKN 766/2000, Lexis.pl nr 7288511). Art. 27 u.k.w.h. nie znajduje zatem zastosowania do innych przypadków niezgodności niż oznaczenie nieruchomości. W szczególności przepis ten nie obejmuje niezgodności dotyczących oznaczenia właściciela nieruchomości lub innego uprawnionego, istnienia określonego prawa lub jego przedmiotu (por. Tomasz Czech, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz, LexisNexis, 2014 r.)

W postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie IV CZ 9/19 Sąd Najwyższy (LEX nr 2653411) wskazał, że dział I księgi wieczystej służy do oznaczenia nieruchomości, a zatem do ujawnienia danych faktycznych identyfikujących nieruchomość zgodnie z dokumentami urzędowymi, a nie do ujawnienia praw do niej przysługujących. Z tego względu wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie są objęte ani domniemaniem prawdziwości wpisów w księdze wieczystej (art. 3 u.k.w.h.), ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.). Wpis w dziale I nie odzwierciedla bowiem stanu prawnego nieruchomości, a jedynie jej faktyczny opis wynikający z dokumentów urzędowych będących podstawą wpisu. Orzeczenie o sprostowaniu (aktualizacji) oznaczenia nieruchomości dziale I księgi wieczystej nie rozstrzyga zatem o prawach ujawnionych w księdze wieczystej. Nawet prawomocne orzeczenie sądu wieczystoksięgowego dotyczące oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej może być w każdej chwili zmienione na podstawie nowych dokumentów, dotyczących oznaczenia danej nieruchomości. Koresponduje z tym orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3 u.k.w.h.), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.) a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami, gdyż domniemanie dotyczy prawa, a nie danych faktycznych opisujących nieruchomość. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalne w oparciu o wskazane rozporządzeniem źródłowe dokumenty, gdyż zmiany w opisie nieruchomości nie naruszają prawa własności (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 300/19).

Odnosząc się do wskazanej w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k. przesłanki aktualizacji informacji ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w przypadku wykrycia błędnych informacji Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko, że aktualizacja operatu ewidencyjnego poprzez usuwanie błędów czy omyłek w ewidencji powinna się odbywać w sytuacji gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych – w świetle przedłożonych organowi dokumentów – mają charakter oczywistych pomyłek. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, a zatem nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedla w sposób prawidłowy aktualny stan prawny (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II SA/Bk 381/15; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 października 2010r. sygn. akt III SA/Kr 277/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że zgłoszone żądanie dotyczy w istocie zmiany zasięgu prawa własności i powstania innego stanu prawnego nieruchomości, innego niż ten, który wynika w istniejących ksiąg wieczystych.

Tymczasem nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. Jacek Lang (red.), Maćkowiak Jarosław (red.), Myśliński Tomasz (red.), Stefańska Ewa (red.), Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, WKP 2018). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają bowiem wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i mają potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem organy samodzielnie tego stanu kształtować.

Zaistnienie zatem jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości nie pozwala na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że sprawie Skarżący i Spółka twierdzą wprawdzie zgodnie, że nie istnieje spór o prawo własności, jest to jednak okoliczność irrelewantna dla rozstrzygnięcia sprawy. W zakresie treści ujawnionych w EGiB skutki uwzględnienia żądania wnioskodawców byłyby bowiem porównywalne do skutków wynikających z umowy zamiany, a tym samym stanowiłyby ingerencję w materię stosunków cywilnoprawnych. Rzeczą organów administracji musiałoby być w takiej sytuacji w istocie rozstrzyganie jaka rzecz jest własnością jakiego podmiotu. Takie rozstrzygnięcia ewidentnie wykraczają poza kompetencje organów administracji prowadzących ewidencję, która ma znaczenie jedynie informacyjno-techniczne, zaś wpisy mają charakter deklaratoryjny. Zmiany w ewidencji nie mogą zaś nadawać ani ujmować praw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie I OSK 162/19, CBOSA).

Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia § 44 pkt 2 w zw. z § 45 ust. 1 pkt 1 oraz § 45 ust. 2 w zw. z § 35 pkt 7 rozporządzenia. Uwzględnieniu wniosku o zmianę danych ewidencyjnych stoi na przeszkodzie bowiem przede wszystkim – co słusznie podniósł Inspektor – brak kognicji organów w zakresie rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu lub budynku.

Skarżący wnieśli od wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną zaskarżając go w całości i zarzucając mu :

1. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:

- przyjęcie, że w sprawie rozstrzygana jest kwestia uprawnień do gruntu lub budynku, podczas gdy stan własnościowy jest jasny i znany wszystkim uczestnikom postępowania, a wyłącznie dane zawarte w operacie ewidencyjnym nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego,

- przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki obligujące do aktualizacji danych ewidencyjnych pomimo ich oczywistej niezgodności z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, w sytuacji gdy organ dysponując zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym protokołem oględzin nieruchomości, powinien był przeprowadzić aktualizację operatu ewidencyjnego zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i słusznym interesem stron;

b. naruszenie 145 § i pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 45 ust. 2 w zw. z § 35 pkt 7 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że dane uzyskane na podstawie oględzin nieruchomości nie mogą stanowić podstawy aktualizacji operatu ewidencyjnego i w konsekwencji niezastosowanie ww, przepisów, podczas gdy okoliczności ujawnione w wyniku przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości uzasadniały dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego zgodnie z wnioskiem stron;

2. w oparciu o art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a. naruszenie art, 24 ust. 2a pkt 2 u.g.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku złożenia wniosku o aktualizację danych w operacie ewidencyjnym przez właściciela nieruchomości informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji wyłącznie w przypadku, gdy zmiany danych wynikają z okoliczności wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 1 u.g.k., podczas gdy w przypadku złożenia wniosku o aktualizację operatu ewidencyjnego możliwość dokonania zmian w operacie ewidencyjnym nie jest ograniczona do przypadków wynikających z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4. materiałów zasobu lub wykrycia błędnych informacji, lecz może być dokonana na każdej podstawie ujawnionej w toku postępowania administracyjnego,

b. naruszenie § 44 pkt 2 w zw. z § 45 ust 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ administracji publicznej nie posiada kompetencji do aktualizacji operatu ewidencyjnego na podstawie dowodów innych niż wymienione w art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, podczas gdy organ obowiązany jest dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego w każdym przypadku udokumentowanej niezgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym i prawnym.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi na podstawie art 188 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z 30 października 2019 r. ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślili, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, postulowane zmiany zmierzają tylko i wyłącznie do sprostowania nieprawidłowych danych, jakie znajdują się w operacie ewidencyjnym i księgach wieczystych. Oczywistość nieprawidłowości owych danych stwierdzona została m. in. w ramach przeprowadzonych oględzin, czego dowodem jest ich protokół znajdujący się w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka przyłączyła się do wyrażonego w niej stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarżący zarówno na etapie postępowania przed organami administracji, sądem pierwszej instancji jak również w skardze kasacyjnej podkreślali, że wnoszą o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia żądanych przez Skarżących zmian wskazując, że wpisy w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości są spójne z ewidencją gruntów i budynków, zaś w ewidencji gruntów i budynków zachodzi ciągłość w zakresie oznaczeń geodezyjnych przedmiotowych nieruchomości, ich powierzchni, usytuowania, kolejnych właścicieli a także numerów ksiąg wieczystych. Organ drugiej instancji podzielił powyższe ustalenia i uznał, że zgłoszone w sprawie żądanie stron dotyczy zmiany zasięgu prawa własności i powstania nowego stanu prawnego nieruchomości innego niż ten, który wynika z istniejących ksiąg wieczystych. Stanowisko to podzielił Sąd pierwszej instancji.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji zostało zakwestionowane przez Skarżących kasacyjnie. Podkreślają oni, że stan własnościowy jest jasny i znany wszystkim uczestnikom postępowania, a wyłącznie dane zawarte w operacie ewidencyjnym nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego.

Odnosząc się do tego zarzutu przypomnieć należy jak kształtowały się zmiany w ewidencji gruntów oraz w księgach wieczystych w zakresie oznaczeń obu nieruchomości.

Obecna działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] oznaczona była w katastrze nieruchomości jako dz [...]. Jej właścicielką była ujawniona w artykule matrykuły 408 [...], zaś jej prawo do nieruchomości zapisane było w księdze wieczystej [...] tom 6 karta 139. Aktem notarialnym z 12 maja 1994 r. [...] kupił tę nieruchomość od spadkobierców [...]. Do aktu notarialnego - jak ustaliły organy a Skarżący faktu tego nie kwestionowali, dołączono wciąg z wykazu zmian gruntowych z 3 marca 1992 r. oraz opis i mapę z których wynika, że parceli [...] odpowiada działka [...] o powierzchni 450m2, zabudowana budynkiem, od strony południowej granicząca z działką nr [...] a od strony północnej z działką [...] (uprzednio oznaczoną jako [...]). Księga wieczysta [...] tom 6 karta 139 została następnie zamknięta i utworzono dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] księgę wieczystą [...], po migracji [...]. Niesporne jest również, że od 1998 r. zawierane były kolejne umowy ustanowienia odrębnej własności lokali w budynku opisanym jako posadowiony na działce [...], objętej księgą wieczystą [...]. Obrót lokalami w tymże budynku miał miejsce zarówno w trakcie postępowania administracyjnego jak i w trakcie postępowania sądowego o czym świadczy umorzenie postępowania ze skargi [...] i [...] na skutek cofnięcia przez nich skargi w związku ze zbyciem lokalu. Jak wynika również z zapisów w księdze wieczystej, [...] przeniósł na [...] umową z 13 czerwca 2016 r. udział w prawie własności nieruchomości.

Działka nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], oznaczona była w katastrze nieruchomości jako dz [...] i ujawniona w artykule matrykuły nr 407 dawnego katastru. Jej właścicielką była [...], ujawniona w księdze wieczystej [...] tom 4 karta 83, następnie w księdze wieczystej KW [...] (po migracji [...]). Na podstawie wykazu zmian gruntowych w miejsce parceli [...] wpisano dz nr [...] o powierzchni 438m2. Spadkobiercy [...] przenieśli prawo własności powyższej nieruchomości na rzecz Spółki będącej uczestnikiem niniejszego postępowania.

Jak wynika z aktualnej treści księgi wieczystej prowadzonej dla tejże nieruchomości, Spółka nabyła prawo własności do nieruchomości na podstawie umowy z 8 marca 2012 r. Już po wniesieniu skargi, nieruchomość ta została obciążona hipoteką łączną na kwotę 10.200.000 złotych na rzecz Banku Spółdzielczego w [...].

Sąd kasacyjny wyjaśnia w tym miejscu, że treść wpisów w księgach wieczystych prowadzonych dla obu nieruchomości uznał za fakt powszechnie znany w rozumieniu art. 106 § 4 p.p.s.a. brany przez sąd pod uwagę z urzędu.

Skarżący żądali wprowadzenia zmian w ewidencji polegających na :

1. wpisaniu dla działki nr [...] w rubryce księga wieczysta nr [...], czyli księgi wieczystej obejmującej obecnie działkę nr [...], której właścicielem jest Spółka i obciążonej hipoteką do kwoty 10.200.000 złotych,

2. przeniesieniu wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionego dla działki 35 do rubryki właścicieli/władających/adres siedziba działki nr [...]

3. wpisaniu dla działki nr [...] w rubryce księga wieczysta nr [...], czyli księgi wieczystej obejmującej obecnie działkę nr [...], nieobciążoną żadnymi prawami osób trzecich,

4. przeniesieniu wszystkich informacji z kartoteki budynku ujawnionego dla działki 36 do rubryki właścicieli/władających/adres siedziba działki nr [...].

Zatem wbrew twierdzeniom Skarżących dokonanie żądanych przez nich zmian w ewidencji nie prowadzi wyłącznie do dostosowania wpisów w ewidencji do istniejącego stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z istniejącym stanem prawnym [...] nabył działkę nr [...] dla której prowadzona była księga wieczysta [...] tom 6 karta 139. Księga ta została zamknięta a dla nieruchomości utworzono księgę wieczystą kw nr [...]. To z tej księgi wieczystej dokonywano następnie odłączenia kolejnych lokali i do działki objętej tą księgą wieczystą ustanawiano następnie prawo współwłasności związane z prawem odrębnej własności lokali .

Również zgodnie z istniejącym stanem prawnym Spółka na skutek umowy z 8 marca 2012 r. stała się właścicielką działki nr [...] oznaczonej uprzednio jako działka dz [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...] tom 4 karta 83, następnie w księdze wieczystej KW [...].

Wniosek Skarżących zmierza zatem w istocie do zmiany oznaczenia działek dla których prowadzone są księgi wieczyste a w konsekwencji do zmiany ich właścicieli. Jak wskazał Sąd Najwyższy w przywołanym przez Sąd pierwszej instancji postanowieniu z 26 czerwca 2001 r., III CKN 766/00, sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych co do numerów ewidencyjnych działek nie dotyczy stanu prawnego nieruchomości. Jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy skutkiem wnioskowanych przez Skarżących zmian nie byłoby sprostowanie numerów ewidencyjnych działek ale zmiana przedmiotu prawa własności, tak by dotychczasowy właściciel działki nr [...] stał się właścicielem działki nr [...], a dotychczasowi współwłaściciele działki [...], współwłaścicielami działki nr [...].

Z protokołu oględzin wynika, że budynek, w którym wyodrębnione zostały lokale mieszkalne nie znajduje się na działce nr [...] tylko na działce [...]. W toku postępowania administracyjnego nie udało się jednak ustalić przyczyny tej rozbieżności. W toku postępowania administracyjnego organy pozyskały dokumentację z inwentaryzacji poszczególnych lokali z 1998 r. w której stwierdzono, że przedstawione w niej rzuty lokali znajdują się na zabudowanej nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] składającej się z działki nr [...] i oznaczonej adresem [...]. Organ pierwszej instancji uznał, że stwierdzenia zawarte w tej dokumentacji nie odpowiadają prawdzie, w świetle danych pozyskanych w trakcie oględzin nieruchomości.

Wyjaśnienie przyczyn, dla których sporządzona została powyższa dokumentacja (zawierająca, jak uznały organy, nieprawidłowe dane) jak również przyczyn, dla których [...], który nabył działkę nr [...] dokonał rozporządzeń lokalami znajdującymi się w budynku położonym na działce [...] a następnie doprowadzenie do zgodności pomiędzy treścią wpisów w ewidencji gruntów, księgach wieczystych oraz postanowieniami umów przekracza kompetencje zarówno organów administracji jak i sądów administracyjnych. Pojawia się bowiem pytanie, co było rzeczywistym przedmiotem umów z 1994 r. i następujących po nich umów ustanowienia prawa odrębnej własności lokali i dalszego nimi obrotu jak również co było przedmiotem umowy z 2012 r.

Sąd kasacyjny zwraca w tym miejscu uwagę, że zrealizowanie żądania Skarżących prowadziłoby do powstania sytuacji, w której zgodnie z ich żądaniem staliby się właścicielami nieruchomości obciążonej hipoteką umowną w wysokości 10.200.000 złotych. Hipoteka ta jest ustanowiona na nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Następnie zwrócić należy uwagę na przerwanie ciągłości czynności prawnych rozporządzających nieruchomościami, których dotyczy wniosek jak również na problem dotyczący przedmiotu umów sprzedaży zarówno co do dotychczasowej działki nr [...] jak i co do dotychczasowej działki nr [...]. W 1994 r. [...] nabył działkę oznaczoną nr [...], której odpowiadała działka nr [...]. Następnie na przełomie lat 90 i 2000 ustanawiał i zbywał prawa odrębnej własności lokali znajdujących się w budynku posadowionym na działce nr [...]. Nabywcy lokali dokonywali kolejnych rozporządzeń lokalami oznaczonymi jako znajdujące się w budynku posadowionym na działce nr [...].

W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo podzielając stanowisko organów obu instancji, że nie zachodzą przesłanki obligujące do aktualizacji danych ewidencyjnych. Niezasadne są zatem zarzuty objęte punktem 1a petitum skargi kasacyjnej.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w zarzucie objętym punktem 1.b. petitum skargi kasacyjnej przyczyną odmowy aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów nie było uznanie, że protokół z oględzin nieruchomości nie może stanowić podstawy aktualizacji operatu ewidencyjnego. Podstawą odmowy było uznanie, że zakres żądanych zmian nie mieści się w kompetencjach organu administracji określonych art. 24 p.g.k.

Za niezasadne uznać należało również zarzuty naruszenia prawa materialnego objęte puntem 2 petitum skargi kasacyjnej,

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zostało stwierdzone, że w przypadku wniosku o aktualizację danych w operacie ewidencyjnym poprzez właściciela nieruchomości informacje w nim zawarte podlegają aktualizacji wyłącznie w razie zaistnienia stanów faktycznych objętych art. 24a ust. 2a pkt 1 p.g.k. Sąd nie wskazał również w uzasadnieniu wyroku, że organ nie ma kompetencji do aktualizacji operatu na podstawie innych dokumentów niż wymienione w art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.k. Sąd wskazał jedynie, że organ nie ma kompetencji do aktualizacji operatu poprzez wprowadzenie zmian własnościowych, a stanowisko to sąd kasacyjny w pełni podziela.

Sąd kasacyjny zwraca również uwagę, że Sąd pierwszej instancji dostrzegł, że co do zasady nie ma sporów o własność pomiędzy Skarżącymi a Spółką. Jednak zakres zmian, których żądają strony postępowania wykracza poza zmiany, które wprowadzić może do operatu ewidencyjnego organ. Zakres żądanych zmian zmierza do wprowadzenia zmian w stosunkach własnościowych, wynikających z czynności cywilnoprawnych dokonanych również przez podmioty trzecie w stosunku do obecnych stron postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

W punkcie 1 wyroku orzeczono o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zaistniałej w rubrum i sentencji wyroku Sądu pierwszej instancji.

W rubrum wyroku wskazano, że Sąd pierwszej instancji rozpoznawał sprawę ze skarg Skarżących zaś w sentencji wskazano, że oddalił skargi. Tymczasem jak wynika z akt sądowych wszyscy Skarżący wnieśli jedną skargę i następnie ta skarga została oddalona wyrokiem Sądu pierwszej instancji. Świadczy o tym również treść uzasadnienia sądu pierwszej instancji, w którym wskazano, że Skarżący wnieśli skargę, która okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

W myśl art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Dodatkowo zgodnie z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji.

Uznając, że w wyroku sądu pierwszej instancji zaistniał oczywisty błąd pisarski Naczelny Sąd Administracyjny sprostował go z urzędu.

W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.