Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 953/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...]WITD) nakładającą na przedsiębiorcę P. K. prowadzącego działalność w K. pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A" (dalej skarżący, przedsiębiorca) karę pieniężną w łącznej wysokości 8.800 zł (800 zł+8 000 zł) z tytułu uchybienia obowiązkowi zgłoszenia organowi licencyjnemu zmiany danych wymaganych art.7a i art. 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej: "utd") oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd. Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej: "kpa"), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

6 lutego 2019 r. w L. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki Skoda Oktawia nr rej. [...] kierowanego przez M. M., kierowcę wykonującego krajowy transport drogowy osób. Samochód był własnością firmy "B" SA, nieoznakowany nalepkami informującymi o usługowym przewozie osób. Samochód był przystosowany do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Nie miał też zainstalowanej kasy fiskalnej ani taksometru. Kierowca przewoził pasażerów na trasie ul. [...], ul. [...] w L. i nie posiadał licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób. Okazał fakturę zakupu paliwa wystawioną na firmę "A". Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli oraz przesłuchano pasażera. Z jego zeznań wynikało, że usługę przewozu zamówił za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Nie zawierał z kierowcą żadnej umowy ani nie uiszczał należności za przejazd. Opłata została uregulowana za pośrednictwem aplikacji. Dalsze ustalenia wskazały, że kierowca wykonał usługę w imieniu firmy skarżącego, z którym łączyła go umowa zlecenia i najmu samochodu z 1 sierpnia 2018 r. Współpracuje ze skarżącym w zakresie przewozu osób, gdyż posiada on licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i do rzeczonej licencji zgłoszono jeden pojazd o nr. [...]. Licencja jest ważna do 2068 r. Firma nie posiada uprawnień transportowych i nigdy o takowe nie występowała. Zdaniem kontrolujących w dacie kontroli skarżący wykonywał przewóz drogowy osób pojazdem niezgłoszonym do posiadanej licencji, czym naruszył art. 14 ustawy. Jednocześnie stwierdzono wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. Przewóz nie był wykonywany taxówką a samochód nie był własnością ani leasingowany przez przedsiębiorcę.

Ustalenia kontroli stanowiły podstawę faktyczną do wszczęcia 6 lutego 2019 r. postępowania administracyjnego, a następnie wydania [...] r. decyzji przez [...]WITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie łącznej 8 800,00 zł na podstawie art. 92a ust. 1,6,7 utd w zw. z ldz. 1.5. i 2.11 załącznika nr 3 do ustawy. Jednocześnie na podstawie art. 105 § 1 i 2 kpa organ umorzył postępowanie w części dotyczącej wykonywania przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji.

Decyzja ta została zaskarżona wniesieniem odwołania. Przedsiębiorca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 kpa przez poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli; nieustalenie czy doszło do naruszenia art. 5b w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do utd w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego; art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy. Nadto skarżący podniósł, że organ nie przeprowadził dowodów na okoliczność, iż to skarżący, a nie kierowca był wykonawcą przewozu z dnia kontroli, gdyż działalność gospodarcza powinna być prowadzona w sposób ciągły i powtarzalny. Jednocześnie podkreślił, że definicję przewozu okazjonalnego należy wywieść z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 co potwierdzi, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami czego nie można powiedzieć o jego działalności.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i 4b art. 92a ust. 1, 7 oraz pozycje załącznika nr 3 do ustawy. Przypomniał ustalenia faktyczne sprawy opisane w protokole kontroli oraz wynikające z przesłuchania świadków (kierowcy, pasażera) oraz oświadczeń i wyjaśnień samego skarżącego wraz z okazanymi dokumentami/umowami. Na podstawie ich ponownej oceny stwierdził, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli był skarżący- przedsiębiorca. Przewóz był wykonywany w jego imieniu a samochodu nie zgłosił do licencji, gdyż nie był jego właścicielem ani leasingodawcą. Skarżącego z kierowcą wiązała umów zlecenia i najmu pojazdu zawarta 1 sierpnia 2018 r. w oparciu o którą dokonał rozliczenia dokonując wpłaty na jego rachunek bankowy. Potwierdził tym samym współpracę z kierowcą w zakresie przewozów drogowych osób. Zgodnie z § 1 w zw. z § 3 umowy zlecenia zleceniodawca (skarżący) zlecił zleceniobiorcy (kierowcy) wykonywanie w sposób samodzielny usług poprzez platformę [...] w formie elektronicznej przez czas trwania umowy w miejscu i czasie wybranym przez zleceniobiorcę za wynagrodzeniem. Powyższe oznacza, że kierujący pojazdem wykonywał czynności dla przedsiębiorcy polegające na przewozie osób, za co otrzymywał od skarżącego wynagrodzenie. Zatem bezspornie odpowiedzialność za przewóz z dnia kontroli ponosi skarżący. Bez znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy jest oświadczenie skarżącego, iż nie jest partnerem platformy [...]. Skarżący przyznał bowiem, że dokonał rozliczenia z kierowcą za przewóz zrealizowany w dniu kontroli. Nadto kierowca podczas kontroli wskazał stronę jako wykonawcę przewozu w ramach współpracy w zakresie przewozów osób.

Organ podkreślił, że przewoźnik drogowy czyli przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 utd), jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 utd). Obowiązek ten jest konsekwencją innego obowiązku adresowanego do przewoźnika - obowiązku uzyskania odpowiedniej licencji (zezwolenia) na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego. W omawianym przypadku organ nie przyjął, że przedsiębiorca wykonywał transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu od 6 lutego 2019 r. (dzień kontroli) do dnia wydania decyzji w I instancji ([...] r.), co stanowi 114 dni i w tym czasie strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wręcz stwierdziła, że nie dopełniła tego obowiązku, gdyż nie była właścicielem pojazdu ani jego leasinobiorcą. Tym samym nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 (osiemset) złotych z tego tytułu było zasadne. Nie ma też wątpliwości, w świetle art. 774 kodeksu cywilnego, że umowa przewozu, jest umowa o świadczenie usług i może ja zawrzeć przedsiębiorca posiadający wymagane prawem uprawnienia, tj. licencję. Transport drogowy został zdefiniowany w art. 4 pkt 1 udt, a w pkt 11 przewóz okazjonalny. Nie są to pojęcia tożsame. Ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, taksówką. Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 utd. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. W przypadku wykonywania przewozu okazjonalnego wymóg posiadania zezwolenia dotyczy wyłącznie przewozów okazjonalnych w transporcie międzynarodowym. W krajowym transporcie drogowym do wykonywania przewozu okazjonalnego konieczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji, w zależności od rodzaju wykonywanego przewozu - w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu a do których ustawodawca ograniczył świadczenie usług przewozu okazjonalnego. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określone w art. 18 ust. 4b utd. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...] (obecnie [...]), co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b utd). Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Tym samym również nałożenie kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z 1p. 2.11 załącznika ni- 3 do utd było zasadne.

W ocenie organu nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92c utd, zgodnie z którym; Nie wszczyna się postępowania' w sprawne nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w' art. 92a ust. 1 udt na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej .sprawne umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzenie których na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony podmiot. Nie jest nią nieznajomość prawa a innych przesłanek skarżący nie wykazał.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przedsiębiorca zaskarżył decyzję w całości. Wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie: art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b utd w zw. z lp 2.10 załącznika nr 3 do ustawy przez przyjęcie, że czynności wykonywane przez skarżącego dowodziły wykonywania przewozu okazjonalnego, podczas, gdy wykonawcą tego przewozu był kierowca a nie skarżący ani jego pracownik; art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c utd przez pominięcie faktu płatności za przejazd na rzecz [...]; art. 92a ust. 1 i 6 utd przez nałożenia kary pieniężnej bez podstawy prawnej; art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez zaniechanie ustaleń istotnych dla sprawy, jak posiadanie uprawnień przedsiębiorcy przez kierowcę, sposobu skojarzenia pasażera i kierowcy, działalności aplikacji oraz brak odniesienia się do zarzutów odwołania oraz utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji. W szczególności skarżący wskazała, że nie przewoził grupy osób, czego wymaga przewóz okazjonalny, nadto nie on świadczył usługę, tylko kierowca, który został skojarzony z pasażerem przez aplikację.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w tożsamych stanach faktycznych jest jednolite i wykładnia przepisu o przewozie okazjonalnym nie budzi wątpliwości. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że w okolicznościach niniejszej sprawy ukarany winien być kierowca wykonujący przejazd. Wykonywał on przewóz na rzecz skarżącego i z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność administracyjną. Sam charakter stwierdzonych naruszeń wyklucza odpowiedzialność kierowcy. Opłata za przejazd została zrealizowana na rzecz skarżącego, który rozliczył się z kierowcą na podstawie odrębnej umowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Co więcej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "ppsa").

Sąd zauważa, że istota problemu w niniejszej sprawie, zasadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę czy też, jak wskazuje skarżący winien nałożyć ją na kierowcę, który fizycznie wykonał usługę przewozu pasażera zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...].

W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, prawidłowo uznały, że ujawniona w trakcie kontroli i opisana w protokole z 6 lutego 2019 r. usługa przewozu wykonywana była na podstawie licencji posiadanej przez skarżącego nr [...] w zakresie transportu drogowego osób i podpisanej z kierowca umowy zlecenia na świadczenie usług poprzez platformę [...] oraz umowę najmu samochodu.

W ocenie skarżącego udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na kierowcę samochodu. Skarżący jako przedsiębiorca legitymuje się bowiem licencją na wykonywanie przewozu osób, a wykonywany w dniu kontroli przejazd nie powinien być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny, a tym bardziej przewóz okazjonalny wykonywany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Opisane w protokole kontroli zdarzenie nie wypełnia bowiem ani znamion naruszenia określonego w lp. 1.5., ani w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Postępowanie administracyjne prowadzone jako konsekwencja kontroli powinno zostać zatem w całości umorzone.

Najdalej idącymi zarzutami skierowanymi przeciw zaskarżonej decyzji są zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i wadliwego ustalenia stanu faktycznego, do którego zastosowano przepisy materialne. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Wbrew twierdzeniom skarżącego podstawa faktyczna obowiązku zapłaty kary za wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego z naruszeniem prawa nie budzi wątpliwości. W sprawie nie jest kwestionowane, że 6 lutego 2019 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Skoda, kierowanego przez kierowcę, który odbył kurs na wskazanej trasie w L. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej [...] przez osobę, którą przywiózł kierowca, a który wylegitymował się wobec kontrolującym. Nie dysponował on licencją a jedynie świadczył usługę przewozu na rzecz skarżącego również wynajętym na jego rzecz samochodem i na jego koszt o czym świadczy faktura zakupu paliwa z 5 lutego 2019 r. nr [...] do tego samochodu.. Zdaniem Sądu nie jest możliwe świadczenie usługi przewozu osób nie dysponując samochodem i nie ponosząc kosztów ani nie osiągając z tego tytułu dochodu. Kierowca otrzymał tylko wynagrodzenia za kierowanie pojazdem na wskazanej trasie przez platformę [...]. Czynił to w ramach podpisanej ze skarżącym umowy zlecenia za co otrzymał stosowna zapłatę dokonana na jego konto przez skarżącego. Sam skarżący posiada licencję na krajowy przewóz osób, do której jednak nie zgłosił wynajętego samochodu i kierowcy. Jak wyjaśnił, nie miał takiej możliwości, gdyż ustaw wprowadza w tym zakresie ograniczenia do prawa własności samochodu lub jego leasingu (pismo z 8.03.2019 r.). Nie jest sporne, że obie umowy zostały podpisane nie przez osobę fizyczną ale przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU "A". Płatności wynikające z umów są uiszczane przez skarżącego na wskazany rachunek bankowy kierowcy. Skarżący wskazał też osobę zarządzającą transportem w jego firmie, która jest A. H. zam. w M., jak również, ze nie jest partnerem platformy [...].

Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie są kwestionowane również przez stronę skarżącą co powoduje, że spór jest wyrazem odmiennej oceny tych samych okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący naruszył zasady wykonywania transportu drogowego. Organ pierwszej jak i drugiej instancji orzekł zaś o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej przewidzianej w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł". Nałożona na skarżącego kara została orzeczona przez organ pierwszej i drugiej instancji w tej samej wysokości (8.800 zł) i wynikała z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym przez zarobkowe świadczenie usług przewozu osób samochodem osobowym niebędącym taksówką, niezgłoszonym do poddanej przez skarżącego licencji na przewóz osób i nie spełniającym wymogów, od których ustawodawca uzależnił legalne świadczenie tego rodzaju usług w ramach przewozów okazjonalnych. Nadto skarżący odmiennie kwalifikuje w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym te same okoliczności faktyczne, to jest wykonywanie przewozu osób samochodem pięcioosobowym przy wykorzystaniu możliwości aplikacji internetowej [...] przez kierowcę pomijając łączącą ich umowę zlecenia.

W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ wykonany w dniu kontroli przewóz osób niewątpliwie naruszał zasady transportu drogowego wynikające z przepisów obowiązującego prawa. Organ odwoławczy prawidłowo, to jest w zgodzie z przepisami prawa materialnego zakwalifikował udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie jako wykonywanie przez skarżącego zarobkowego okazjonalnego przewozu osób, w sposób naruszający przepisy ustawy o transporcie drogowym. Nie wyklucza tego stwierdzenia posiadanie przez skarżącego ważnej licencji na krajowy przewóz osób, gdyż nie zgłoszono do niej samochodu osobowego Skoda [...] najmowanego przez skarżącego w celu świadczenia usług przewozu osób, co ujawniła kontrola.

W sprawie nie jest sporne, że skarżący posiada licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym z 27 czerwca 2018 r. wydaną przez Prezydenta Miasta K. Występując z wnioskiem o przyznanie licencji skarżący wskazał jednak, że na jej podstawie chce wykonywać transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr rej [...] i w takim też kształcie wniosek ten został uwzględniony (k. 35 akt). W związku z uzyskaniem licencji przedsiębiorca, czy też inne osoby działające na jego zlecenie, nie mogły więc w sposób zgodny z prawem wykonywać przewozu osób innymi pojazdami niż te, których licencja rzeczywiście dotyczyła.

W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie wywiódł zatem w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, że przedsiębiorca wykonywał 6 lutego 2019 r. samochodem osobowym Skoda [...] nr rej [...] przewóz okazjonalny.

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a tej ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok NSA z 20.09.2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w gdańsku III SA/Gd 149/19 z 30.05.2019 r, wyrok WSA w Lublinie III Sa/Lu 271/19 z 7.11.2019 r., WSA w Ł. III SA/Łd 900/17 z 8.02.2018 r.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak stanowi art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a: prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa (C).

Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywał 6 lutego 2019 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej zatrudniony przez skarżącego na postawie umowy zlecenia kierowca, kierując wynajętym przez skarżącego samochodem wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził na zamówionej przez pasażera trasie.. Przewóz wykonywany był samochodem marki Skoda nr rej. [...] który nie był objęty posiadaną przez skarżącego licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie, którą pobrano z jego konta.

Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, że opłata za przejazd następuje na rzecz podmiotu [...], zaś w tym wypadku opłata nie została w ogóle pobrana. Należy zgodzić się ze skarżącym, że dla oceny stanu faktycznego sprawy ma istotne znaczenie, że zatrudniony przez skarżącego kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...]. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak - a przeciwnie potwierdza - że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokoły zeznań kierowcy ("za przewóz z miejsca do miejsca została pobrana opłata") oraz pasażera ("opłata została pobrana z karty kredytowej, której dane zostały podane w aplikacji"). Fakt, że zapłata została dokonana za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie oznacza, że skarżący nie wykonał usługi. Nie wykonał jej osobiści ale przez zatrudnionego kierowcę i wynajętym samochodem, zatankowanym na jego koszt i któremu winien zapłacić za wykonane zlecenie. Bezspornym tez jest, że sługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz że zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca nie prowadził własnej działalności i nie działał samodzielnie. Czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu bowiem aplikacja [...] jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja [...] służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. [...] jako przedsiębiorca nie jest więc podmiotem świadczącym usługi przewozu, a jedynie podmiotem udostępniającym aplikację służącą "skojarzeniu" innych podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.

Przewóz miał charakter odpłatny i bez znaczenia pozostaje do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Skarżący musi go rozliczyć z kierowcą. Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował zatrudniony przez skarżącego kierowca, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Z uwagi na to, że kierowca wykonał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego skutkowało to zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym. Okoliczność, że kierowca działał na zlecenie skarżącego i z wykorzystaniem jego licencji wynika z informacji samego skarżącego i przedstawionych przez niego umów zlecenia i najmu samochodu. Ponieważ skontrolowany a nieujęty w licencji pojazd jest samochodem pięcioosobowym organ odwoławczy zasadnie przypisał skarżącemu odpowiedzialność za naruszenie z lp. 2.11 z załącznika nr 3 do cyt. ustawy polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzecznie jest natomiast, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza zarówno dowód rejestracyjny jak i wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. W tej sytuacji aby wykonać legalnie przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym, niezgłoszonym do licencji skarżący winien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Jak zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji przedsiębiorca nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczy sama forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty a nałożona kara 8000 zł na podstawie 1p.2.11 była zasadna.

Podkreślić należy, że w toku postepowania nie składała wniosków dowodowych ale aktywnie współpracowała z organami przedstawiając wskazane dokumenty.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się niezasadne a stwierdzone naruszenia uzasadniały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w łącznej kwocie 8 800 zł na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 utd w zw. z lp. 1.5 i 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 18 ust. 4a i 4b tej ustawy, które zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym.

Mając powyższe na wzgledzie Sąd na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.