Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 778/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, art. 16, art. 32 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2021 r. znak [...] Prezydent [...] odmówił M. L. na podstawie art. 2 pkt 2, art. 16, art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej jako u.ś.r.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2018 r., poz. 1497) oraz art. 104, art. 107, art. 130 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256, z późn. zm. dalej jako k.p.a.) przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie zostały spełnione warunki umożliwiające przyznanie wnioskodawcy zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

2. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku;

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.

4. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości [...] miesięcznie.

5. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

5a. Osobom, o których mowa w ust. 2 i 3, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

6. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

7. Osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego.

Organ wskazał, że skarżący [...] listopada 2020 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, do którego załączył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r. wydane przez Miejski Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności w [...]. Z ww. orzeczenia wynika, że wnioskodawca posiada stopień niepełnosprawności umiarkowany ale daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Zgodnie z art. 16 pkt.3. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje.

Na skutek złożonego odwołania przez M. L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...] na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ wskazał, że warunki nabywania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art.16 ust.1-3). SKO podniosło, że M. L. nie jest osobą, o jakiej mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący urodził się [...] września 1999 r. Z dołączonego przez niego do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wypisu z treści orzeczenia Miejskie go Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności w [...] z [...] października 2020 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawności M. L. nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2020 r., tj. po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Organ podkreślił, że do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ustawodawca wymaga, aby w orzeczeniu właściwej jednostki do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało wprost i bez żadnych wątpliwości ustalone, że niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. Ustalenie faktu niepełnosprawności, stopnia niepełnosprawności oraz daty powstania niepełnosprawności odbywa się na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności. Organy właściwe do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie są uprawnione do badania daty powstania niepełnosprawności i winny oprzeć się na treści dołączonego do wniosku o przyznanie zasiłku orzeczenia. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, czy daty stwierdzenia określonego stopnia niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia - orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Kolegium wyjaśniło, że powstanie niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia jest przesłanką - obok orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - mającą wynikać z orzeczenia lekarskiego i nie może być, jak tego chce skarżący, przedmiotem samodzielnych ustaleń organu orzekającego w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt przedłożenia przez M. L. dokumentacji medycznej, z czego tenże wywodzi, że niepełnosprawność powstała u niego w wieku do ukończenia 21 roku życia, a tym samym, że spełnia przesłanki z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

M. L. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i zarzucił zaskarżonej decyzji;

1. naruszenie art. 81a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony w sprawie, gdzie przedmiotem postępowania jest odebranie stronie uprawnienia. Zdaniem skarżącego miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pomimo przedstawienia przez skarżącego obszernego materiału dowodowego, organ podjął niekorzystną dla niego decyzję pozbawiając skarżącego prawa do świadczenia.

2. naruszenie art. 7a §1 k.p.a. przez przyjęcie interpretacji przywołanych przepisów tj. art. 16 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 81a k.p.a. w sposób niekorzystny dla skarżącego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż przyczyniło się do pozbawienia skarżącego uprawnienia do zasiłku.

3. naruszenie art. 10, art. 79a, art. 80 k.p.a. przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, nie odniesienie się przez organ do wszystkich kwestii poruszonych w odwołaniu oraz niepowiadomienie skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o prawie do wypowiedzenia, czy też możliwości wglądu do akt sprawy, mimo wydania decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego, co mogło mieć pośredni wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż skarżący został pozbawiony możliwości odniesienia się do ustaleń organu i ewentualnego przedłożenia dodatkowych dowodów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. oraz decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2021 r. Uzasadniając zarzuty skarżący wskazał, że do wniosku została dołączona przez niego dokumentacja medyczna obejmująca okres od [...] października 2019 r. do [...] września 2020 r. Ponadto, załączone zostało zaświadczenie lekarskie z [...] września 2020 r. Zdaniem skarżącego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane tylko i wyłącznie na podstawie przebiegu jego schorzenia z okresu przed ukończeniem 21 roku życia, a ostatnia wizyta, na której wystawiono zaświadczenie lekarskie, odbyła się [...] września 2020 r., kiedy skarżący miał 20 lat. Skarżący podniósł, że biorąc pod uwagę specyfikę medyczną zdiagnozowanych chorób - [...] ([...]),[...] ([...]) oraz [...] ([...]) nie jest możliwe, aby wywołały one niepełnosprawność "z dnia na dzień", a raczej długotrwale wpłynęły na obniżenie możliwości funkcjonowania. Skarżący podkreślił, że pod opieką [...] pozostawał już w okresie gimnazjum, a taka informacja znalazła się w zaświadczeniu od [...] prowadzącego leczenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcia - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2021 r. jak i decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2021 r., naruszają przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Powodem odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie przez organ I Instancji że po pierwsze – ustalona data powstania niepełnosprawności u M. L. po ukończeniu [...] lat przekreśla spełnienie przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia określonej w art. 16 ust. 1pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych tj. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Wskazać zatem należy, że podstawę materialnoprawną wskazanych wyżej decyzji stanowił art. 16 u.ś.r.. Przepis ten stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat (ust. 2). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 3).

Stan faktyczny istotny dla rozpoznania złożonego przez skarżącego [...] września 2020 r. wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jest niesporny. Skarżący urodził się w 1999 roku i legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2020 r.., który zaliczył M. L. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i wydał powyższe orzeczenie na okres do [...] października 2023 r.. W pkt IV orzeczenia określono, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność skarżącego, a w pkt V określono, że ustalony stopień niepełnosprawności zgodnie datuje się od [...] września 2020 r.

Analiza stanu faktycznego sprawy sprowadza się do rozważenia czy skarżący odpowiada warunkom określonym w ust. 3 art. 16 u.ś.r. Stwierdzić należy, że niewątpliwie skarżący spełnia warunek posiadania ukończonych lat 16 i orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Przedmiotem sporu jest natomiast ocena, czy została spełniona przesłanka powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia. W tym zakresie organy obu instancji uznały, że przesądzające są punkty IV i V orzeczenia o niepełnosprawności z [...] października 2020 r. W pkt IV ww. orzeczenia zespół orzeczniczy stwierdził, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność skarżącego istnieje. Konsekwencją tego jest treść pkt V orzeczenia stanowiący, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2020 r. – tj. od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Organy ponadto uznały, że nie są uprawnione do samodzielnego ustalania stopnia niepełnosprawności, a także daty, od której niepełnosprawność ta istnieje. Wskazano, że orzeczenie Zespołu d/s Niepełnosprawności wydane zostało przez uprawnioną jednostkę i na nim organy powinny się oprzeć. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono również, że organy są związane tym orzeczeniem zarówno w zakresie daty powstania niepełnosprawności, jak i jego stopnia.

Z kolei skarżący wywodzi, że do wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności dołączył dokumentację medyczną obejmującą okres od [...] października 2019 r.- [...] września 2020 r., a jego choroba – [...] i [...],[...] i [...] nie wywołały z dnia na dzień jego niepełnosprawności ale długotrwale wpłynęły na obniżenie możliwości funkcjonowania. Sąd odnosząc się do tych zarzutów wskazuje, że argumentacja przyjęta przez organy obu instancji jest prawidłowa i co do zasady Sąd w całości ją podziela. Sposób i tryb prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego regulują obecnie przepisy § 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U z 2017r., poz.1466). Ustalenie faktu niepełnosprawności i jego stopnia odbywa się na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z ugruntowanym na przestrzeni lat orzecznictwem sądów administracyjnych, rozpoznając wniosek w przedmiocie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego organy administracji, jak i sądy administracyjne, były związane zawartym w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności rozpoznaniem oraz terminem jej powstania. Podkreślenia nadto wymaga, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony.

Jednak, jak wyżej wskazano kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest interpretacja przepisu art. 16 ust. 3 u.ś.r. w zakresie, w jakim dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - w przypadku orzeczenia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym - wymaga się spełnienia przesłanki "powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia". Faktem jest, że przedłożone organowi I instancji przez skarżącego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r. stanowi w pkt IV, że nie da się ustalić od kiedy niepełnoprawność istnieje. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 11 i 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tj. Dz.U. 2015 r. poz. 1110), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 3, datę lub okres powstania niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustala się na podstawie przebiegu schorzenia, dokumentacji medycznej lub orzeczeń o inwalidztwie, niezdolności do pracy, wydanych przez organy na podstawie przepisów odrębnych. Z kolei zgodnie z ust. 4 tego przepisu, jeżeli z przedłożonej dokumentacji, przebiegu schorzenia, orzeczeń o inwalidztwie lub niezdolności do pracy osoby zainteresowanej nie da się ustalić daty lub okresu powstania niepełnosprawności, należy wpisać wyrazy "nie da się ustalić". Z przepisów tych jednoznacznie zatem wynika, że powyższe kwestie ustalane są po merytorycznej ocenie wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, obejmującej dokumentację medyczną choroby oraz inne wskazane tam okoliczności. Przedłożone przez skarżącego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r. nie określa daty powstania jego niepełnosprawności, ponieważ daty tej, jak uznał zespół orzeczniczy, "nie da się ustalić". Zarazem jednak ustalenie tej materii stanowi istotny element stanu faktycznego w sprawie o przyznanie wnioskowanego przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego, w oparciu o art. 16 ust. 3 u.ś.r. W świetle stanowisk judykatury, organ przyznający świadczenia jest związany takim orzeczeniem i niewątpliwie nie może czynić w tym zakresie własnych ustaleń. Rzeczą skarżącego było ewentualne kwestionowanie owego orzeczenia we właściwym trybie odwoławczym, czego jednak nie uczynił (tak wynika z akt sprawy), godząc się z jego treścią i skutkami (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 259/12). Jednakże, w opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, powyższe stanowisko nie przesądza jeszcze o sposobie rozpatrzenia wniosku skarżącego. W realiach niniejszej sprawy należy bowiem mieć na uwadze, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego skarżący złożył w dniu [...] września 2020 r. W tych okolicznościach należało mieć na względzie przepis art. 81a k.p.a., który wszedł w życie 1 czerwca 2017 r. w związku z ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 poz. 935). Zgodnie z art. 81a k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony (§ 1). Zgodnie z § 2 przepisu § 1 nie stosuje się:

1) jeżeli w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich;

2) jeżeli przepisy odrębne wymagają od strony wykazania określonych faktów;

3) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego;

4) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.

Powołany przepis formułuje zasadę rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony oraz określa wyjątki od tej zasady. Uzasadnieniem dla zasady rozstrzygania na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego jest przekonanie, że należy przyjąć postawę proobywatelską i zakładać, że istnieje taki stan faktyczny sprawy, który jest korzystny dla strony. O istnieniu niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego można mówić dopiero wówczas, gdy nie ma dowodów, przy pomocy których można ustalić istnienie lub nieistnienie określonej okoliczności albo pomimo przeprowadzenia wszelkich możliwych dowodów nie udało się ustalić jednoznacznie istnienia lub nieistnienia określonej okoliczności.

Natomiast przez rozstrzyganie wątpliwości "na korzyść strony" należy rozumieć wybór takiego sposobu oceny zebranego materiału dowodowego, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Mówiąc inaczej, należy wybrać sposób oceny optymalny dla strony na tle innych sposobów oceny, które okazały się możliwe i równie prawdopodobne. Jeżeli więcej niż jeden sposób oceny materiału dowodowego można uznać za korzystny dla strony, organ winien uzyskać stanowisko strony co do wyboru najkorzystniejszej dla niej oceny (tak: Komentarze do art. 81 a k.p.a. Lex: Przybysz Piotr Marek).

Bezpośrednim adresatem normy wynikającej z powyższego przepisu jest organ administracji dokonujący oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W realiach przedmiotowej sprawy, wobec braku podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia przez Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności co do ustalenia daty powstania niepełnosprawności u skarżącego, którego udokumentowane schorzenia wiążą się ze zdiagnozowanymi na co najmniej rok przed ukończeniem 21 roku życia zaburzeniami natury [...], należało uznać, że pkt IV orzeczenia nie wiąże organu administracji w zakresie, w jakim stwierdzono brak możliwości ustalenia, kiedy niekwestionowana niepełnosprawność u skarżącego wystąpiła. W takim przypadku, właśnie z uwagi na specyfikę postępowania organu świadczeniowego, który nie mogąc ustalać istotnych dla sprawy okoliczności musi podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne, zastosowany powinien zostać przepis art. 81a k.p.a.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (Sejm RP VIII kadencji Nr druku: 1183) powyższa regulacja odnosi się do sytuacji, gdy po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, w dalszym ciągu istnieć będą niejasności lub wątpliwości dotyczące oceny stanu faktycznego, których nie da się usunąć. W uzasadnieniu projektu ustawy zwrócono jednocześnie uwagę, że niektóre przepisy ustanawiają szczególnie zaostrzone, ściśle sformalizowane reżimy dowodowe albo przewidują rozwiązania dostosowane do charakteru regulowanego obszaru, które mogą inaczej kształtować kwestię dowodów w postępowaniu, w szczególności zaostrzając standard dowodu. Omawiana zasada nie będzie zatem stosowana w tych sytuacjach, gdy strona ma do spełnienia określone, wymagane prawem wymogi, bez których organ nie może wydać pozytywnej decyzji. W tej sytuacji strona, tak jak w obecnym stanie prawnym, będzie musiała te przesłanki spełnić. Jednocześnie jednak wskazano, że wyjątek od powyższego będą mogły stanowić jedynie przypadki, gdy obowiązek, jaki spoczywa na stronie, nie jest obiektywnie możliwy do wykonania, także w przypadku siły wyższej. W opinii Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku.

Uwzględniając powyższe, Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające zastosowanie art. 81a k.p.a. Stanowiska tego nie zmienia fakt braku zaskarżenia przez skarżącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2020 r., bowiem w związku z treścią pkt IV tego orzeczenia i obiektywnym brakiem możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności (co zespół d/s orzekania o niepełnosprawności jednoznacznie przesądził), nie może stanowić przeszkody do rozważenia możliwości uwzględnienia jego wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w związku z obowiązującym przepisem art. 81a k.p.a. Z kolei niezastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w sytuacji, gdy sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję uzna, że istniały ustawowe przesłanki do zastosowania tego przepisu. W opinii Sądu w realiach rozpatrywanej sprawy niezastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stanowisko organów, zgodnie z którym w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 16 ust. 3 u.ś.r., gdyż w oparciu o przedstawione orzeczenia nie da się ustalić, czy niepełnosprawność skarżącego powstała przed końcem 21 roku życia, jako przedwczesne nie może się ostać. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią przedstawione wyżej rozumienie art. 81a k.p.a.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają art. 81 a k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu.