Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 44/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
journal: M.P. 2013 poz 1024
law: Uchwała Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w  zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...], uchylająca decyzję Burmistrza Nysy z dnia 22 kwietnia 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i przyznająca T. R. zasiłek celowy w wysokości 90 zł z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności.

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 3 marca 2014 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie pomocy finansowej wskazując, że jest zainteresowany wypłaceniem ekwiwalentu stanowiącego równowartość posiłków wydawanych przez Dzienny Dom Pomocy Społecznej w [...].

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2014 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej działająca z upoważnienia Burmistrza Nysy, odmówiła przyznania T. R. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 2 i 8 ust. 1 i ust. 3, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji, organ podał, że w dniu 10 grudnia 2013 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę nr 221 w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2013 r. poz. 1024, ze zm.), zwana dalej uchwałą nr 221. Organ wskazał, że w ramach tego programu udziela się wsparcia m.in. osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Dalej odnotował, że kryterium dochodowe dla skarżącego wynosi 542 zł. Na podstawie zaś przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ ustalił, iż T. R. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania w lutym 2014 r. była renta inwalidzka w wysokości 685,23 zł (po potrąceniu tytułem należności alimentacyjnych kwoty 386,94 zł). Poza tym organ podniósł, że na podstawie pisma Burmistrza Nysy ustalił, iż T. R. jest żonaty, jednak w dniu 11 września 2013 r. klient oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wydatki wnioskodawcy w miesiącu lutym wyniosły: telefon i internet - 135 zł, energia elektryczna - 79,50 zł, gaz 56,16. Odnotowano również, że klient nie reguluje opłat czynszowych, co doprowadziło do powstania zadłużenia, które na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosiło 39.381,17 zł. W trakcie przesłuchania skarżącego w dniu 13 marca 2014 r. organ dodatkowo ustalił, że oczekuje on pomocy finansowej w kwocie 225 zł, m.in. na zakup artykułów spożywczych dostosowanych do konieczności stosowania diety ubogolipidowej. Następnie, wskazując na art. 2 ustawy organ podał, iż osoby ubiegające się o pomoc społeczną są przede wszystkim zobowiązane do wykorzystania własnych środków, możliwości i uprawnień, a także muszą brać pod uwagę, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, ponieważ rodzaj, forma i rozmiar pomocy muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również od możliwości finansowych ośrodka. Tymczasem skarżący od sierpnia 2010 r. nie odbiera przyznanych mu przez organ świadczeń, które na dzień wydania decyzji wyniosły 2825,83 zł. Nie podaje również żadnych racjonalnych przyczyn nieodebrania przyznanych przez organ świadczeń pieniężnych. Powyższe, w ocenie organu, świadczy, iż skarżący nie stara się wykorzystywać własnych zasobów, możliwości i uprawnień mających na celu doprowadzenie do polepszenia swojej sytuacji bytowej z posiadanych środków. Nadto kwota nieodebranych świadczeń wskazuje, iż skarżący może zaspokoić potrzeby życiowe z własnych środków finansowych. Nie można bowiem uznać, iż sytuacja, w jakiej znajduje się obecnie skarżący wymaga zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Końcowo organ wyjaśnił, iż w 2014 r. przeznaczył na realizację programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" kwotę średnio 150.000 zł miesięcznie, z tego 80% środków pochodziło z budżetu Państwa, a 20% z budżetu Gminy. W ramach tych środków finansowane jest dożywianie dorosłych oraz dzieci i uczniów, a także przyznawane są zasiłki celowe na zakup żywności. W marcu 2014 r. wysokość zasiłków celowych na zakup żywności w ramach programu kształtowała się w granicach od 60 zł do 300 zł w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. W marcu 2014 r. z zasiłków celowych na zakup żywności w ramach powyższego programu skorzystało 96 osób i rodzin, natomiast z pomocy w formie posiłków skorzystało 393 osoby dorosłe i 454 dzieci w przedszkolach i w szkołach.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. R. wniósł o jej zmianę. Zarzucił, że decyzja narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania, tj. ustawę o pomocy społecznej, ustawę o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz odpowiedź Ministra Pracy i Polityki Społecznej na "zapytanie 1212", wyroki WSA w Opolu z dnia: 10 stycznia 2006 r. i 14 marca 2006 r., a także obowiązującą linię orzecznictwa NSA. Zażądał dopuszczenia dowodu i wyegzekwowanie od Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, a tym samym od Gminy Nysa jego akt, w tym dotyczących orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, a także kwartalnych rozliczeń i wniosków o dotację kierowanych do Wojewody Opolskiego, zaświadczenia z ZUS o wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy. Wniósł ponadto o ponowne zweryfikowanie i przeliczenie wszystkich przyznanych świadczeń i wyrównanie ich poziomu do kwoty 225 zł miesięcznie, która to kwota pokrywa koszt 30 posiłków. W razie wątpliwości, odwołujący zwrócił się o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego o zasadność ograniczania i pozbawiania gorącego posiłku osoby niepełnosprawnej, trwale niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji, wymagającej stosowania diety, żyjącej w niedostatku, ubóstwie, samodzielnie prowadzącej gospodarstwo domowe. Domagał się zasądzenia na jego rzecz kosztów odwoławczych określonych ustawą. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację życiową spowodowaną niepełnosprawnością zarzucając, że organ nie wyjaśnił jak ma rozdysponować posiadane środki. Zarzucił też, że organ nie wyjaśnił, jakie są przyczyny nieodbierania przez niego świadczeń i pominął, że zgromadzone środki zostały niewypłacone z powodu nierespektowania pełnomocnictw. Podniósł, że organ czyni mu zarzut, że nie ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazał na nadużycia organu przy rozdysponowaniu środków na pomoc społeczną a także, że liczba uprawnionych do pomocy społecznej spadła, a mimo to kwoty świadczeń nie wzrastają.

W dniu 19 lipca 2014 r. skarżący przekazał organowi odwoławczemu dwa zaświadczenia z ZUS-Oddział w [...] z dnia 13 czerwca 2014 r. o wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy za czerwiec 2014 r. oraz z dnia 16 czerwca 2014 r. stwierdzające, że wyrokiem Sądu Okręgowego Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], został uznany na stałe za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zwróciło się do organu I instytucji o podanie jak kształtowała się w sierpniu 2014 r. wysokość zasiłków celowych na zakup żywności lub posiłku w ramach programu; jakie kryteria przyjęto przy przyznawaniu zasiłku celowego w ramach tego programu we wrześniu 2014 r.; od czego zależy kwota tego świadczenia, a także ilu osobom/rodzinom pomoc została udzielona w sierpniu 2014 r. oraz w jakiej formie przyznawana jest pomoc w ramach ww. programu, czy w formie pieniężnej (zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności), czy też w formie niepieniężnej, tj. w formie posiłków, i jakie względy o tym decydują.

W piśmie z dnia 2 września 2014 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie wyjaśnił, że pomoc w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", jako zasiłek celowy, kształtowała się w granicach od 90 zł do 480 zł w zależności od ilości osób w gospodarstwie domowym. Nadto przyznanie pomocy w ramach ww. programu w formie świadczeń pieniężnych uzależnione jest od sytuacji, beneficjenta np. w przypadku, kiedy strona ma zalecaną przez lekarza prowadzącego dietę, która wyklucza możliwość korzystania ze zbiorowego żywienia lub z powodu, gdy w miejscu zamieszkania strony nie ma stołówki wydającej posiłki. Ośrodek, informując o analityce rozdysponowanych w miesiącu sierpniu 2014 r. środków w ramach ww. programu wskazał, iż zasiłek na zakup posiłku lub żywności udzielany jest na osobę samotnie gospodarującą w wysokości 90 zł, natomiast na osobę w rodzinie kwota zasiłku celowego wynosi 60 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu opisaną na wstępie decyzją z dnia 23 września 2014 r., uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego i orzekło co do istoty sprawy przyznając T. R. zasiłek celowy w ramach ww. programu w wysokości 90 zł z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności. Po zrelacjonowaniu stanu faktycznego i przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie Kolegium przypomniało, że z dniem 1 stycznia 2014 r. weszła w życie uchwała nr 221. Podało, że ze środków przekazywanych w ramach ww. programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Odnosząc się do argumentacji organu I instancji Kolegium wskazało, iż podane w zaskarżonej decyzji powody nie mogą decydować o odmowie przyznania skarżącemu pomocy. Zdaniem Kolegium, tylko w sytuacji marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem, marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej może stanowić natomiast m.in. brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Natomiast fakt niedokonania odbioru przez stronę przyznanego jej świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, jak też nieudzielenie innej osobie upoważnienia do obioru tych środków, czy też nie wskazanie konta bankowego, na które środki pieniężne mogłyby być przelane, nie stanowi podstaw do uznania, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości oraz uprawnień w celu polepszenia swojej sytuacji życiowej, czy też marnotrawi własne zasoby. Stąd, w ocenie Kolegium, okoliczność, że skarżący ma przyznane świadczenia z pomocy społecznej w łącznej kwocie 2825,83 zł, którego dotychczas nie odebrał, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, o które aktualnie się ubiega. Dalej organ zauważył, iż wprawdzie z uwagi na wysokość dochodu uzyskanego w lutym 2014 r. skarżący nie jest uprawniony do otrzymania zasiłku celowego, natomiast jest uprawniony do otrzymania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego. Zgodnie z § 1 uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 13 lutego 2014 r. nr XLIII/645/14 w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (Dz. Urz. Woj. Op. z 2014 r., poz. 501) do 150 % podwyższono kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, dla celów przyznawania pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób i rodzin wymienionych w uchwale nr 221. Przedstawiając wyniki przeprowadzonego w dniu 13 marca 2014 r. wywiadu środowiskowego Kolegium skonstatowało, iż wysokość dochodu skarżącego w miesiącu lutym 2014 r., po odliczeniu potrąceń i dodaniu dodatku pielęgnacyjnego wyniosła 619,08 zł. Zauważyło, że dochód wnioskodawcy, będącego osobą samotnie gospodarującą nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 813 zł. Nadto, jak wynika z przesłuchania skarżącego z dnia 13 marca 2014 r., T. R. wymaga zachowania diety ubogolipidowej, dlatego uprawniony jest do otrzymania świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności.

Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia dla osoby samotnie gospodarującej Kolegium argumentowało, iż przyznana kwota 90 zł zgodna jest z zarządzeniem Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 10 lipca 2013 r., nr 15/13. Żądanie zaś wypłacania świadczenia w wysokości 225 zł uznało za nieuzasadnione, bowiem wykraczałoby poza zasady rozdziału świadczeń w ramach ww. programu, jakie zostały ustalone przez organ I instancji. Poza tym przyznawanie danej osobie, rodzinie, świadczenia w wysokości, o jaką się zwraca powodowałoby, że dla innych osób, rodzin, nie wystarczałoby środków na przyznanie pomocy w ramach programu. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w tym powołanej przez stronę ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", gdyż wskazany akt już nie obowiązuje. Stąd - wbrew stanowisku strony - nie mogło dojść do ich naruszenia. Organ odwoławczy stwierdził też brak podstaw do przychylenia się do pozostałych wniosków strony zgłoszonych w odwołaniu, gdyż nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie. Wskazał, że argumenty zaprezentowane w piśmie procesowym, jakie wpłynęło do Kolegium w dniu 19 lipca 2014 r., także w żaden sposób nie mają wpływu na wynik sprawy.

W skardze skierowanej do tut. Sądu T. R., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji Kolegium poprzez przyznanie T. R. zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego w wysokości 225 zł, w tym o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 4 ustawy oraz prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 7, art. 77, a także 80 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący podał, że przyznanie zasiłku celowego w kwocie 90 zł zostało oparte jedynie o kryteria przyjęte zarządzeniem Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 10 lipca 2013 r. bez ich przełożenia na realia rozpoznawanej sprawy. Organ nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących stanu finansów gminy, w tym Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. W szczególności przemilczano kwestie wysokości środków jakimi dysponuje ośrodek w odniesieniu do liczby osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o jej oddalenie. Kolegium odnotowało, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika z uchybieniem ustawowego terminu. Odnośnie żądania oddalenia skargi stwierdziło, że podtrzymuje w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 44/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uwzględnienia skargi, albowiem nie narusza prawa.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że kwestię wydawania przez organ administracji decyzji w postępowaniu odwoławczym reguluje przepis art. 138 § 1 K.p.a. Przepis ten określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji albo uchylić tę decyzję i merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych, tj. umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.) lub przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 K.p.a.).

Kontrolowana decyzja jest decyzją merytoryczną reformatoryjną wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który to przepis daje organowi II instancji możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie samodzielnego orzeczenia co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna) - por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1993 r., SA/Wr 1384/92, ONSA 1994, nr 1, poz. 32.

W przypadku, gdy zaskarżona decyzja narusza jedynie przepisy o postępowaniu administracyjnym, wówczas organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzone naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, chyba że był obowiązany do usunięcia uchybień tego rodzaju (np. wyrok NSA z dnia 29 września 1987 r., IV SA 220/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 67). Zastosowanie instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy ograniczone jest zatem łącznym zaistnieniem dwóch warunków. Po pierwsze, organ odwoławczy musi zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji, co w istocie oznacza, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego jest niezgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji. Po drugie, organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, w myśl art. 136 K.p.a. Obie te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy zakwestionował stanowisko organu I instancji, z którego wynikało, że skarżący nie jest uprawniony do otrzymania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Takie stanowisko organu I instancji nie znajduje uzasadnienia prawnego, na co prawidłowo wskazał w wydanej decyzji organ odwoławczy podając, iż z uwagi, że uzyskany przez T. R. w miesiącu lutym 2014 r. dochód w kwocie 619,08 zł nie przekracza 150 % kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty 813 zł, jest on uprawniony do otrzymania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". To stanowisko organu odwoławczego (wraz z jego uzasadnieniem) skład orzekający w całej rozciągłości podziela. W konsekwencji uznać należy, że wobec prawidłowo ustalonego w rozpatrywanej sprawie stanu faktycznego trafnie również Kolegium rozpatrzyło sprawę merytorycznie.

Jak zasadnie wskazało Kolegium, wieloletni program dożywiania obecnie realizowany jest w trybie ustawy o pomocy społecznej, stosownie do postanowień powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania na lata 2014-2020 (M.P. poz. 1024 - dalej także zwana uchwałą nr 221). Uchwała ta przewiduje pomoc w zakresie dożywiania dla osób, spełniających warunki do uzyskania pomocy w trybie ustawy o pomocy społecznej oraz spełniających kryterium dochodowe.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią zatem również przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm, dalej również jako ustawa).

Stosownie do zapisu pkt V. 1. uchwały nr 221 ze środków przekazywanych w ramach Programu, gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki do otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy. Kryterium to obecnie wynosi 542 zł miesięcznie, co oznacza, że podwyższone dla potrzeb uchwały nr 221 kryterium dochodowe to kwota 813 zł. Takie samo kryterium określa również uchwała Rady Miejskiej w Nysie, powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów, skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Jego dochód w miesiącu lutym 2014 r. wynosił 619,08 zł, zatem nie przekroczył 150 % kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej w wysokości 813 zł. Nadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, z uwagi, iż wymaga on zachowania diety istnieje podstawa do przyznania mu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności.

Badając natomiast legalność kwestionowanych decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór pomocy, którą uzna za najwłaściwszą w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych Ośrodka. Dokonując kontroli pod tym kątem, Sąd stwierdził, że w procesie dochodzenia do decyzji właściwe organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadził jego trafną ocenę, która uzasadniała przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 90 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organ ten szczegółowo przeanalizował sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, samotnym gospodarowaniem, a także jego sytuacją materialną i życiową. Działając w ramach uznania administracyjnego słusznie wskazał, że położenie, w jakim znalazł się T. R., uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie dożywiania. Ustalając wysokość świadczenia organ zbadał sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt posiadania możliwości samodzielnego przygotowania posiłków. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał kryteria, jakimi kierował się przy rozdziale posiadanych środków, odwołując się do zarządzenia nr 15/13 Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie wprowadzenia procedury postępowania w sprawach pomocy społecznej w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie oraz zasad postępowania w sprawie wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wedle którego zasiłek na zakup posiłku lub żywności udzielany osobie samotnie gospodarującej wynosi 90 zł. Wskazał także na przeciętną wysokość przyznawanych zasiłków celowych w postaci świadczeń pieniężnych na zakup żywności w ramach Programu. Stwierdził mianowicie, że kształtuje się ona w zależności od ilości członków rodziny w granicach od 60 zł do 480 zł. W ocenie Sądu, zrozumiałe i racjonalne jest postępowanie organów administracji, które przyznają kwotowo wyższą pomoc na dożywianie w rodzinach wielodzietnych, niż osobom samotnie gospodarującym. Oczywiste jest bowiem, że liczniejsza rodzina potrzebuje większego wsparcia, by zaspokoić swoje minimalne potrzeby.

W tym miejscu odnotowania wymaga, że pomimo powołania w uzasadnieniu decyzji odwoławczej treści przepisu o charakterze wewnętrznym, tj. zarządzenia nr 15/13 Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, organ odwoławczy wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które zostały podane i omówione. Przyjdzie również dostrzec, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie wskazał, jakie organ I instancji posiadał środki finansowe na pomoc społeczną, podczas gdy nieuwzględnienia oczekiwań skarżącego odnośnie wyższego świadczenia upatrywał w szczupłości tych środków i wciąż wzrastającej liczbie osób kwalifikujących się do pomocy. Mając jednak na względzie to, że Kolegium przeprowadziło w tym zakresie postępowanie wyjaśniające (patrz: pismo organu I instancji z dnia 2 września 2014 r.) i posiadało z decyzji pierwszoinstancyjnej wiedzę, co do możliwości finansowych Ośrodka w skali miesiąca oraz liczby wnioskodawców domagających się pomocy, to stwierdzony brak nie może wpływać na zapadłe rozstrzygnięcie w tym zakresie. Omówione naruszenie, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Reasumując w sytuacji ograniczonej ilości środków organ uprawniony jest do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, a wspomniane zarządzenie pozwala na racjonalne ich rozdysponowanie, zgodnie z regułami przejrzystymi i jednakowymi dla wszystkich zainteresowanych osób. W końcu, podkreślenia wymaga, że dla zapewnienia pomocy osobom jej potrzebującym, jak najbardziej celowe jest przyjęcie obiektywnych kryteriów, według których dokonuje się rozdziału środków finansowych. Wydaje się to tym bardziej konieczne, gdy środków tych jest zbyt mało i nie pozwalają one na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez te osoby wysokości. Ponadto zgodnie z przyjętymi regułami, organ kieruje się przede wszystkim koniecznością niesienia pomocy rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, osobom samotnym bez dochodu lub o niskim dochodzie oraz udziela pomocy w sytuacjach zagrożenia podstawowych warunków egzystencji rodziny. Przy tym rozmiar pomocy musi być odpowiedni nie tylko do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, ale również do realnych możliwości finansowych organu. Przedstawiona w decyzji ułomna analityka i zasady ich rozdziału są – w ocenie Sadu – wystarczające.

Dodać trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za przyznaniem skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W sposób dostateczny wytłumaczyło też skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego miała ograniczona wysokość środków finansowych pozostających w dyspozycji Ośrodka. Stąd, za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w przedmiocie wysokości przyznanej pomocy.

Skoro z zaskarżonej decyzji wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 90 zł, to nie można uznać za zasadny zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Natomiast przytoczone przepisy, stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia i wykładane w sposób wcześniej zaprezentowany, nie budzą wątpliwości co do ich legalności. Organ odwoławczy dokonał właściwej ich subsumcji do ustalonego stanu faktycznego. Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skargi, jakoby stanowisko organu II instancji było gołosłowne i niepoparte zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa proceduralnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, dlatego oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.