Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 93/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5 ust. 1, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 234
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 145a par. 1, art. 145b par. 1, art. 149 par. 3,art. 148 par. 2, art. 6, art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r.,

nr K-AP-2.7840.110-1.2021.PP, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", po rozpoznaniu odwołania W. P., dalej: skarżąca", "strona", utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia 20 października 2021 r., nr [...], odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji nr [...] z dnia 24 listopada 2017 r., zatwierdzającej A. i P. K. oraz B. K. projekt budowlany oraz udzielającej im pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta S..

Zaskarżona decyzja została wydana po ustaleniu następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. Starosta S. , w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, właścicielki działki nr [...], sąsiadującej z działką objętą pozwoleniem na budowę, wznowił postępowanie zakończone wyżej opisaną własną decyzją ostateczną. Następnie decyzją z dnia 20 października 2021 r. orzekł, iż nie uchyla we wznowionym postępowaniu decyzji Nr [...] z dnia 24 listopada 2017 r., o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w piśmie o wznowienie postępowania W. P. powołuje się na zapisy wynikające z decyzji Burmistrza Miasta S. o warunkach zabudowy z dnia 04.07.2016 r. dotyczące jej następującego fragmentu: "Warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacyjnej: odprowadzenie wód opadowych - na warunkach podanych przez Urząd Miejski w S.. W przypadku spływu wód opadowych na sąsiednie działki inwestor zobowiązany jest zastosować na swojej działce studnie chłonne lub zbiorniki".

Starosta podał, że z zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji nr [...] z dnia 24 listopada 2017 r. i zawartego w nim opisu technicznego w pkt 8.0 na stronie 14 dot. odprowadzenia wód opadowych wynika, iż "Wody opadowe odprowadzane z połaci dachowej za pośrednictwem rynien i rur spustowych stalowych ocynkowanych powlekanych bezpośrednio na teren działki nr [...]. Wielkość wód opadowych odprowadzonych z powierzchni zadaszonej ani konfiguracja terenu nie uzasadnia konieczności realizacji studzienek chłonnych czy konieczności podłączenia się do instalacji deszczowej".

Organ powołał art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: "u.p.b.", art. 32 ust. 4, art. 20 ust. 4 u.p.b., odnosząc je do projektu budowlanego i wskazał, że z rzędnych wysokościowych odczytanych z ogólnodostępnego portalu mapowego geoportal.gov.pl wynika, iż rzędna wysokościowa na granicy działki nr [...] (obr. [...] m. S.) z działką nr [...] (obr. 0001 m. S.) wynosi około 22.2 m, rzędna terenu przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie działki nr [...] wynosi około 22.3, natomiast rzędna w środkowej części działki nr [...] wynosi około 21.9 m. Dokonując dalszej analizy ukształtowania terenu i biorąc pod uwagę działkę graniczącą od południa z działką nr [...] obręb [...] m. S. (własność Państwa K. rzędna wysokościowa przy budynku zlokalizowanym na terenie działki nr [...] wynosi około 21.4 m.

Starosta dodał, że planowana inwestycja wypełnia w tym zakresie zasady przewidziane w przepisach odrębnych tj. w szczególności w § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) w którym zakazano dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

Ponadto organ wskazał, że analiza obejmująca zgodność z pozostałymi przepisami odrębnymi w tym zachowanie odległości określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.", zostały zachowane. Najmniejsza odległość projektowanego budynku wynosi 6m od granicy z działką drogową, natomiast od granicy z działką należącą do W. P. odległość wynosi około 15.5 m. Ponadto spełnione zostały wymagania § 13 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń oraz minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń.

Starosta stwierdził również, że działka nr [...] obręb ewidencyjny [...] miasta S., nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zabudowania ww. działki. Innymi słowy W. P. może bez przeszkód zagospodarować i zabudować działkę, której jest właścicielem, zaś realizacja spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania.

W związku z powyższym obszar oddziaływania przedmiotowego budynku zamknie się w całości w granicach terenu objętego inwestycją, tzn. na działkach należących do inwestora, a tym samym nie spowoduje ograniczeń w użytkowaniu sąsiadujących działek i obiektów na nich zlokalizowanych. Nieruchomość skarżącej nie znajduje się bowiem w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, określonym w art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Według organu z treści art. 28 ust. 2 u.p.b. wynika jednoznacznie, że przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje z samej racji bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której mają być prowadzone roboty budowlane objęte pozwoleniem. Konieczne jest wykazanie, że owa nieruchomość znajduje się w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja - na podstawie przepisów odrębnych - wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tejże nieruchomości. Sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zabudowie nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała w szczególności, że jako właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji powinna być uznana za stronę postępowania, tym bardziej, że zapisy decyzji o warunkach zabudowy wskazują na konieczność zastosowania przez inwestora studni chłonnych lub zbiorników na wody opadowe, mające chronić nieruchomości sąsiednie przed spływem tych wód poza teren inwestycji.

Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, w wymienionej na wstępie decyzji, Wojewoda podał, że treść wniosku, sprawdzonego pozytywnie co do zachowania terminu wniesienia (art. 148 § 2 k.p.a.) i wydania przez Starostę postanowienia z dnia 6 października 2021 r. wskazuje, iż przesłanka wznowienia postępowania zasadza się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Po powołaniu art. 149 § 2 k.p.a. i 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 u.p.b. organ odwoławczy ustalił, że odwołująca się, jest właścicielką działki nr [...], która od północnej strony bezpośrednio sąsiaduje z działką nr [...], na której przewidziano realizację inwestycji, a decyzją nr [...] z 24 listopada 2017 r. starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i P. K. oraz B. K. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], na której, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (rys. nr 01), projektowana inwestycja przewidziana została do realizacji. Teren inwestycji od strony północnej ograniczony jest zabudowaną działką nr [...] skarżącej.

Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu projektowany budynek usytuowany jest na działce nr [...] w taki sposób, że wszystkie ściany tego budynku znajdują się w odległości nie mniejszej niż 4,0 m od granicy z sąsiednimi działkami, tj. 6,00 m od granicy działki nr [...] m od granicy działki nr [...], 15,0 m od granicy działki nr [...] i 15,5 m od granicy działki nr [...]. Takie usytuowanie projektowanego budynku nie narusza wymagań określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodne jest z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia.

Projektowany na działce nr [...] budynek to budynek o zwartej bryle o wysokości 8,93 m. Jak można odczytać z mapy stanowiącej projekt zagospodarowania terenu, budynek ten zbliżony jest w kierunku działki skarżącej na odległość ok. 15,5 m. Zatem z uwagi na to, że budynki usytuowane na działce nr [...] są również oddalone od jej granic (budynek gospodarczy o ok. 6,5 m, zaś budynek mieszkalny o ok. 16,0 m od granicy z działką nr [...]), nie występuje zjawisko przesłaniania. Powyższe potwierdza, że nie zostanie także naruszony przepis dotyczący nasłonecznienia określony w § 60 rozporządzenia, Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że przepisy ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie odnoszą się do kwestii nasłonecznienia i zacienienia terenu działki, a jedynie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Następnie Wojewoda przedstawił szereg parametrów inwestycji i dotyczących ich ocen prawnych. Miejsce postojowe znajdujące się w północnej części działki nr [...] jest oddalone od granicy z działką nr [...] o minimum 3 m - zgodnie z §19 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (ok. 12,5 m). Miejsce gromadzenia odpadów stałych zaprojektowano w odległościach - zgodnych z § 23 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. - co najmniej 3 m od granicy działki skarżącej (ok. 12,5 m). Projektowana lokalizacja nie narusza przepisów p.poż., t.j. § 271-273 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Dla inwestycji sporządzono opracowanie w postaci warunków ochrony przeciwpożarowej (pkt 7.0, str. 13-14).

Organ odwoławczy ustalił, że dla przedmiotowego terenu nie obowiązują zapisy planu miejscowego, wobec czego Burmistrz Miasta S. dnia 4 lipca 2016 r. wydał dla powyższej inwestycji decyzję o warunkach zabudowy. Analizując treść powyższej decyzji w kontekście zarzutów wskazanych w odwołaniu Wojewoda wskazał, że w warunkach obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji dotyczących odprowadzenia wód opadowych wskazano, iż w przypadku spływu wód opadowych na sąsiednie działki inwestor zobowiązany jest zastosować na swojej działce studnie chłonne lub zbiorniki. Zgodnie z projektem budowlanym (pkt 3.0 ocena stanu nośności podłoża gruntowego, str. 5) do głębokości 1,2 m p.p.t. nie stwierdzono występowania lustra wód gruntowych, zaliczając jednocześnie istniejące grunty złożone z piasków średnich i piasków pylastych do pierwszej kategorii geotechnicznej. Jednocześnie w opracowaniu wskazano, że wody opadowe odprowadzane będą z połaci dachowej za pośrednictwem rynien i rur spustowych na działkę inwestora, zaś wielkość wód opadowych odprowadzanych z powierzchni zadaszonej ani konfiguracja terenu nie uzasadnia konieczności realizacji studzienek chłonnych czy konieczności podłączenia się do instalacji deszczowej.

Dodatkowo według organu II instancji, z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że teren działki nr [...] mimo, iż nie jest terenem "płaskim", to jego ukształtowanie nie wskazuje by istniała możliwość zalewania działki nr [...] należącej do skarżącej, na co wskazuje analiza rzędnych. Usytuowanie zatem projektowanego budynku w centralnej, a zarazem najniższej części działki nr [...] nie wskazuje, by stosunki gruntowo-wodne zostały naruszone i uległy pogorszeniu oraz by zmianie uległ naturalny spływ wód. Powyższe wskazuje zatem, że inwestycja nie naruszy treści art. 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne, przy założeniu dotrzymania warunków realizacji i eksploatacji inwestycji, w ocenie Wojewody, zamknie się w granicach przedmiotowej nieruchomości gruntowej, tym samym nie spowoduje zmian warunków gruntowo-wodnych w otoczeniu przedmiotowej inwestycji. Ponadto ocenił, że z charakterystyki inwestycji nie wynika, aby emitowała ona zanieczyszczenia czy promieniowanie, które powodowałyby konieczność zachowania przez właścicieli działek znajdujących się w otoczeniu parametrów ograniczających ich w użytkowaniu nieruchomości.

Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b., należy do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś posiadanie statusu strony przez skarżącą na etapie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy nie determinuje posiadania powyższego statusu przed organem architektoniczno-budowlanym. Ponadto kwestia sprawdzenia czy projekt budowlany sporządzony został w zgodzie z treścią decyzji o warunkach zabudowy nie uzasadnia obligatoryjnego uznania za stronę postępowania właścicieli działek sąsiednich.

W odniesieniu do wskazanego w dokumentacji sprawy naruszenia stosunków wodnych w wyniku projektowanego odprowadzania wód opadowych na teren własnej nieruchomości, co może mieć wpływ na nieruchomość skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany wskazuje także, że spływ wód z powyższego terenu odbywa się w kierunku południowym, zatem przeciwnym do lokalizacji nieruchomości skarżącej w stosunku do działki inwestycyjnej (co wynika z oświadczenia inwestorów z dnia 21 października 2021 r.). Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę fakt przerwania na działce inwestycyjnej podczas prac budowlanych prowadzonych na jej terenie kanalizacji odprowadzającej wody z działki skarżącej organ odwoławczy ustalił, że urządzenia te, stanowiące drenaż odprowadzający wody opadowe, nie mają uregulowanego stanu prawnego (nie widnieją na mapach ewidencyjnych ani hydrologicznych), w tym w zakresie korzystania z powyższej instalacji przez skarżącą. Fakt ten stanowi przedmiot odrębnego postępowania przed Burmistrzem Miasta S. , zaś kwestia naprawy uszkodzonych urządzeń i związane z nimi postępowania przed odpowiednimi organami administracji bądź właściwymi sądami nie mogą być przedmiotem oceny organu architektoniczno- budowlanego w odniesieniu do prawidłowości ustalenia stron postępowania w toku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

W ocenie organu odwoławczego nie występują ponadto inne, wynikające z przepisów prawa, ograniczenia w możliwości zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], których źródłem mogłaby być inwestycja projektowana na działce nr [...]. Zatem budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] nie ma wpływu na ograniczenie zagospodarowania i korzystania z działki nr [...]. Zdaniem organu II instancji argumenty podnoszone przez skarżącą należy zatem rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami wynikającymi z realizacji i użytkowania obiektu. Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanego nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W ocenie Wojewody skarżąca nie może być uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], gdyż ww. budowa nie oddziałuje na działkę nr [...] w sposób, który mógłby ograniczyć prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania tej nieruchomości i użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem. Nie powoduje negatywnych skutków, które mieściłyby się w pojęciu "ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. Skarżąca nie wykazała, iż nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego, koncentrując się na próbie wykazania naruszenia interesu faktycznego przez sporną inwestycję. Nie wskazała konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, które powodowałoby w sposób realny i konkretny ograniczenie korzystania z jej nieruchomości. Wobec powyższego brak jest okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że projektowana zabudowa będzie oddziaływała na nieruchomość skarżącej, wprowadzając ograniczenia w możliwości jej zagospodarowania, w szczególności w jej zabudowie.

Wskazując na brak podstaw prawnych do przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, organ odwoławczy uznał zarzuty powołane przez skarżącą, dotyczące prawidłowości sporządzenia projektu budowlanego w zgodzie z decyzją o warunkach zabudowy, za pozostające bez wpływu na ustalenie statusu skarżącej jako strony postępowania.

W. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. na powyższą decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 8 grudnia 2021 r. zaskarżając decyzję i ją poprzedzającą w całości oraz wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła organowi naruszenia prawa materialnego:

- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" i przyjęcie że status strony przysługiwałby właścicielowi nieruchomości sąsiadującej jedynie wtedy kiedy planowana inwestycja może powodować ograniczenie w zabudowie jego nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości, kiedy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to obszar w którym istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym;

- naruszenie prawa materialnego tj. § 29 i 30 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. i art. 80 k.p.a. poprzez ich pominięcie co doprowadziło do dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdzenia, że planowana inwestycja nie oddziałuje na działkę strony tj. nr [...] położoną w S.;

Skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa procesowego tj. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie dotychczasowej decyzji wobec wystąpienia przesłanki z art, 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. i nie wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

W uzasadnieniu skargi nie zgadzając się z argumentacją orzekających organów, strona wskazała m.in., że doszło do naruszenia jej praw jako właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, która uzyskała pozwolenie na budowę. W jej ocenie pominięto ją w tym postępowaniu co doprowadziło do wydania decyzji, która w żaden sposób nie uwzględniła wpływu inwestycji na jej nieruchomość. Okazało się bowiem że po rozpoczęciu prac budowlanych, zdaniem skarżącej, doszło do naruszenia stosunków wodnych i skierowania na nieruchomość strony spływu wód, które to wody zalały piwnice jej domu, podkreślając, że przed prowadzeniem prac budowlanych nie dochodziło nigdy do zalań.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs indeks 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych, po uprzednim nieuzyskaniu jednoznacznej woli wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym. Sąd rozpatrywał sprawę w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron, oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zatem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.- sąd administracyjny uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższy przepis zakreśla granice orzekania sądu i oznacza, że przy rozpoznawaniu sprawy sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Istotne jest jednak, aby kontrola sprawowana przez sąd mieściła się w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, wydanej we wznowionym postępowaniu, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

Odnosząc się do przedmiotu postępowania nie sposób nie zasygnalizować, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było co najmniej jedną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Do jednej z takich wad należy wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka ta może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Postępowanie wznowieniowe przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego składa się z dwóch faz: fazy wstępnej oraz fazy właściwej. Faza wstępna inicjowana jest wnioskiem o wznowienie, kiedy to następuje wstępne, formalne badanie dopuszczalności wznowienia tj. badanie formalnych podstaw wznowienia obejmujące kwestie zachowania terminu oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W fazie tej brak jest jakiejkolwiek dowolności organu, co oznacza, że w przypadku wskazania we wniosku przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które jednak nie przesądza jeszcze o istnieniu podstaw wznowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Z kolei negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi – zgodnie z dyspozycją art. 149 § 3 k.p.a. - do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego wynika, że w fazie wstępnej organ nie może oceniać, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły, albowiem kwestia ta podlega ocenie dopiero w fazie właściwej, następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Samo wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania w oparciu o jedną ze wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego, zatem czynności podejmowane przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie są czynnościami procesowymi dokonywanymi w ramach tego postępowania, wobec czego w ich ramach nie mieści się ewentualne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kwestii posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony postępowania.

Zatem, w razie powoływania się we wniosku o wznowienie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy i badania jego legitymacji procesowej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją mogą być dokonywane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. (por. Wyrok NSA w Warszawie z 3.07.2000 r., II SA 648/00, LEX nr 55304, Wyrok NSA z 5.10.2007 r., I OSK 1390/06, ONSA i WSA 2008, nr 6, poz. 91, P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 149.).

Niesporne jest to, że skarżąca dochowała wymogu zgłoszenia wniosku w terminie miesięcznym określonym w art. 148 § 2 k.p.a., a także to, że powołała przesłankę do wznowienia postępowania – opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy).

W przedmiotowej sprawie skarżąca, właścicielka działki nr [...] położonej

w obrębie ewidencyjnym [...] miasta S. zażądała wznowienia postępowania

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną z dnia 24 listopada 2017 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. i P. K. oraz B. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta S..

W niniejszej sprawie przyczynę wznowieniową skarżąca wywodzi z zapisów decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej decyzji tj. warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji dotyczących odprowadzania wód opadowych wskazując, że inwestycja oddziałuje na sąsiednie działki, w tym na działkę skarżącej, co powoduje, zdaniem skarżącej, że przysługuje jej status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a więc wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty S. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu wskazując, że, w przedmiotowym postępowaniu argumenty podnoszone przez W. P. należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami wynikającymi z realizacji i użytkowania obiektu podlegającego zainwestowaniu. Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanego nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z argumentacją Wojewody.

Należy zauważyć, że z uwagi na brak obowiązywania na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestorzy decyzją Burmistrza Miasta S. z 4 lipca 2016 r. uzyskali dla powyższej inwestycji decyzję o warunkach zabudowy. Analiza treści powyższego dokumentu przez organ odwoławczy, zdaniem Sądu, wykazała, że projektowana inwestycja nie narusza jej zapisów. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z jej treścią w przypadku spływu wód opadowych na sąsiednie działki inwestor zobowiązany jest zastosować na swojej działce studnie chłonne lub zbiorniki. Zgodnie z projektem budowlanym, na terenie działki nr [...] do głębokości 1,2 m p.p.t. nie stwierdzono występowania lustra wód gruntowych, zaliczając jednocześnie istniejące grunty do pierwszej kategorii geotechnicznej. Jednocześnie w opracowaniu wskazano, że wody opadowe odprowadzane będą z połaci dachowej za pośrednictwem rynien i rur spustowych na działkę inwestora, bowiem wielkość wód opadowych odprowadzanych z powierzchni zadaszonej ani konfiguracja terenu nie uzasadnia konieczności realizacji studzienek chłonnych czy konieczności podłączenia się do instalacji deszczowej.

W myśl z art. 5 ust. 1 u.p.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Wykonanie odpowiednich opracowań należy do osoby posiadającej uprawnienia budowlane o odpowiedniej specjalności. Na projektancie spoczywa zatem odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania techniczne. Jednocześnie obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektant w niniejszej sprawie dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie zobowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zaś w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe osób sporządzających projekt budowlany spornej inwestycji.

Przeprowadzona przez Wojewodę analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w ocenie Sądu, potwierdziła ponadto, że ukształtowanie terenu działki nr [...] nie wskazuje by istniała możliwość zalewania działki nr [...] należącej do skarżącej. Analiza rzędnych terenu wykazała, że spadek działki inwestorskiej skierowany jest przeciwnie do działki nr [...]. Jednocześnie rzędne terenu na działce strony są zbliżone do rzędnych występujących na działce inwestorów. Budynek usytuowano ponadto w centralnej części działki, z dala od granicy z działką skarżącej, w związku z czym ograniczono dodatkowo możliwość naruszenia stosunków wodnych oraz zmiany naturalnego spływu wód.

Ponadto przeprowadzona przez organ II instancji analiza, jak wykazano szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pozwala stwierdzić, że projektowany obiekt budowlany spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. u sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie usytuowania obiektu względem granic nieruchomości (§ 12, 13, 19, 23, 60, 271-273 rozporządzenia). Analiza wykazała również brak naruszenia § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowiącego, iż dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. W związku z powyższym zarzut jego niezastosowania przez organ odwoławczy należy uznać za niezasadny.

Jednocześnie w odniesieniu do kwestii naruszenia w toku prowadzonych robót budowlanych struktury drenażu odprowadzającego wody opadowe zlokalizowanego na działce inwestycyjnej nie można pominąć wskazywanej przez organ II instancji okoliczności, że postępowanie w tej sprawie prowadzone przez Burmistrza Miasta S. nie ma wpływu na ustalenie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dopiero jego wynik stanowić będzie mógł podstawę do wykonania przez inwestorów niezbędnych prac mających na celu usunięcie ewentualnie stwierdzonych przez odpowiednie organy szkód. Wskazać należy, że zmiana stosunków wodnoprawnych podlega ochronie na podstawie regulacji art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.).

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że słusznie Wojewoda uznał, że argumenty podnoszone przez Skarżącą należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami wynikającymi z realizacji i użytkowania obiektu. Interes ten, pomimo, iż istotny dla zainteresowanego, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Oceny prawne Wojewody powstałe w wyniku przeprowadzonej w toku postępowania odwoławczego analizy dokumentacji projektowej pozwalają Sądowi stwierdzić, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działki stanowiącej własność skarżącej, tak w rozumieniu ustawy prawo budowlane, jak i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Z analizy tej dokumentacji wynika także, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a inwestycja nie powoduje ograniczenia w zabudowie jej nieruchomości. Oddziaływanie spornej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora.

Jednocześnie, w ocenie Sądu, w postępowaniu przed organem II instancji konieczny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy został zebrany w całości. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa

i zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym nie uchybia naczelnym zasadom procesu administracyjnego wyrażonym w art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, zasadnym było stwierdzenie przez organ II instancji, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wskazana we wniosku

o wznowienie postępowania przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji Starosty z dnia 20 października 2021 r. odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej Starosty S. nr [...] z 24 listopada 2017 r.

Podsumowując, w ocenie Sądu, Wojewoda należycie zbadał sprawę

i prawidłowo ocenił dostępny materiał dowodowy w kontekście przesłanki wznowienia postępowania oraz zarzutów strony i następnie wydał zgodnie z prawem rozstrzygnięcie kończące wznowione postępowanie.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.