Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 661/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 183, 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 728/10 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej zezwolenia na odzysk odpadów 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od H. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II OSK 661/11

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi H. W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej zezwolenia na odzysk odpadów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Starosta B., na podstawie art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, po rozpatrzeniu wniosku M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]", udzielił stronie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne.

W dniu [...] lipca 2009 r. H. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. podnosząc, iż bez swojej winy, będąc stroną, nie uczestniczyła w tym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej (choć nie bezpośrednio) z nieruchomością M. S., posiada w myśl art. 28 kpa przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Starosta B. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Starosta B. odmówił uchylenia i wstrzymania wykonalności decyzji z dnia [...] maja 2009 r., jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Starosta B., na podstawie art. 146 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 26 i 27 ustawy o odpadach ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o zezwoleniu na prowadzenie działalności w przedmiocie odzysku odpadów. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że nieuznanie H. W. za stronę przy wydawaniu decyzji zezwalającej M. S. na odzysk odpadów, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem wnioskodawca spełniał wszystkie wymogi wynikające z ustawy. Ustalenia dokonane w oparciu o raport oddziaływania na środowisko, opracowanie pt. "Przegląd ekologiczny punktu zbierania odpadów na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości J. Gmina T.", badania próbek ziemi na okoliczność zanieczyszczenia węglowodorami ropopochodnymi i ołowiem, pomiary akustyczne przeprowadzone na terenie należącym do H. W.– nie potwierdziły negatywnego oddziaływania na działkę H. W. działalności prowadzonej przez M. S., co zdaniem organu świadczy o braku podstaw prawnych do uznania jej za stronę postępowania. Jednocześnie zaznaczono, iż art. 29a wprowadzony ustawą o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw z dnia 22 stycznia 2010 r. jednoznacznie określa, że stronami postępowania o wydanie decyzji lub zezwoleń, w tym zezwolenia na odzysk odpadów, są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której prowadzony będzie odzysk. Za strony nie można zatem uznać właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania H. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 2 kpa, utrzymało w mocy powyższą decyzję Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że warunki, od których uzależnione jest wznowienie postępowania zostały spełnione, albowiem podanie wniesiono z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa, jak również strona wskazała przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 §1 pkt 4 kpa. W dalszej kolejności wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania umożliwiło organowi przeprowadzenie merytorycznej oceny materiału sprawy i dokonanie weryfikacji twierdzeń wnoszącej podanie odnośnie posiadania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 kpa i podkreślił, iż przymiot strony oparty jest na kryterium interesu prawnego, oznacza interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Wskazując na brak uregulowania w ustawie o odpadach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji zezwalającej M. S. na odzysk odpadów, kwestii dotyczącej stron postępowania podniesiono, iż źródłem interesu prawnego w sprawach dotyczących ochrony środowiska jest prawo własności nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być prowadzona bądź funkcjonuje działalność mogąca negatywnie oddziaływać na grunty sąsiednie. Za nieruchomość sąsiednią uznaje się nie tylko nieruchomość położoną w bezpośrednim sąsiedztwie, ale również znajdującą się w zasięgu negatywnego oddziaływania prowadzonej działalności. Stwierdzenie przez organ po wznowieniu postępowania, że wnioskodawca nie jest stroną, zdaniem Kolegium, obliguje organ do odmowy uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa Z samego bowiem faktu wznowienia postępowania nie wynika jeszcze posiadanie przez wnioskodawcę przymiotu strony. Zdaniem organu odwoławczego, dodany do ustawy o odpadach przepis art. 29a, który wszedł w życie po wznowieniu przedmiotowego postępowania stanowiący, że stronami postępowania o wydanie decyzji lub zezwoleń, w tym zezwolenia na odzysk odpadów, są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której będzie prowadzony odzysk, jednoznacznie pozbawia przymiotu strony właścicieli sąsiednich nieruchomości. W tym stanie rzeczy brak podstaw do uznania, że H. W. przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu. Zatem wobec ustalenia, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Starosta B. prawidłowo zatem odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] maja 2009 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 145 § 1 oraz art. 28 kpa. Skarżąca podniosła, że udzielenie M. S. zezwolenia na odzysk odpadów na terenie zwartej zabudowy wiejskiej, na nieruchomości położonej zaledwie kilka metrów od posesji skarżącej narusza jej uzasadniony interes. Powołany przez organ przepis art. 29a ustawy o odpadach, obowiązuje dopiero od marca 2010 r. i nie powinien mieć zastosowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną znacznie wcześniej. Skarżąca podniosła, że według jej wiedzy w okresie poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nie przeprowadzono żadnych badań ani analiz uzasadniających stwierdzenie, iż działalność prowadzona przez M. S. nie powoduje ujemnego wpływu na nieruchomości sąsiednie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego dającym podstawę do jej uchylenia.

Sąd I instancji uznał za błędny pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, że dla oceny przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa istotne znaczenie ma treść art. 29a ustawy o odpadach. Przepis art. 29a został dodany do ustawy o odpadach, ustawą o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 145) i wszedł w życie z dniem 12 marca 2010 r. Powyższe oznacza, że przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania ostatecznej decyzji Starosty B. z dnia [...] maja 2009 r., udzielającej firmie [...] M. S. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne. Zawarta zatem w nim reguła, że stroną w postępowaniu o wydanie decyzji lub zezwoleń, w tym zezwolenia na odzysk odpadów są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której będzie prowadzony odzysk, nie mogła mieć zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem opisanej decyzji Starosty B. Badanie bowiem na etapie wyjaśniania przyczyn wznowienia postępowania, czy wystąpiła wskazana we wniosku o wznowienie postępowania przyczyna wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dotycząca pozbawienia strony bez jej winy udziału w postępowaniu, organy administracji powinny prowadzić w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie prowadzenia postępowania, w którym wnioskodawca został pominięty.

Dokonując oceny prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji Kolegium prawidłowo wywiodło, że w dacie udzielenia M. S. zezwolenia na odzysk odpadów, obowiązująca ustawa o odpadach nie zawierała samodzielnej regulacji dotyczącej stron postępowania o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gospodarki odpadami. Konsekwencją takiego ustalenia winno być zatem przyjęcie, że w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym tej decyzji przymiot strony H. W. należało oceniać według przepisu art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny to zatem realnie istniejąca potrzeba prawnej ochrony. Ma on charakter osobisty przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. O tym czy dany podmiot ma interes prawny przesądzają przepisy prawa materialnego administracyjnego. Przepisy te w określonego rodzaju sprawach winny być interpretowane w związku z przepisami prawa cywilnego. Interes prawny może bowiem wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale również z przepisów prawa cywilnego, wiążących się bezpośrednio z sytuacją prawną określonego podmiotu, kształtowaną decyzją administracyjną (por. A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz). Sąd I instancji wyjaśnił, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie przez niego prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005r., sygn. OSK 682/04).

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że przepis art. 28 kpa nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i w konsekwencji nie wyjaśniło, czy w rozumieniu niniejszego przepisu Halina Wyrzykowska posiada przymiot strony, uzasadniający przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, której wystąpienie otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie administracyjne z uwzględnieniem przedstawionych wywodów, a w szczególności w oparciu o regulację art. 28 kpa ustali, czy H. W. powinna być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] maja 2009 r.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosło zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 29a ustawy o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania przy ustalaniu, czy H. W. posiada przymiot strony, podczas gdy wszczęcie postępowania w trybie wznowienia wszczyna nowe postępowania administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego i ocena, czy podmiot ma interes prawny w domaganiu się uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 151 § 1 kpa powinno nastąpić na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu orzekania na podstawie art. 151 § 1 kpa;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 140 kc poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że ocena, czy H. W. ma przymiot strony powinna być dokonywana na podstawie art. 28 kpa w zw. z art. 140 kc, podczas gdy po wznowieniu postępowania ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić z uwzględnieniem art. 29a ustawy o odpadach;

2) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 i art. 28 kpa w powiązaniu z art. 140 kc przez ich wykładnię, że ocena czy skarżąca ma przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym powinna być dokonywana na podstawie art. 28 kpa, podczas gdy powinno nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących w dniu orzekania na podstawie art. 151 § 1 kpa;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 29a ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że art. 29a ustawy o odpadach nie stanowi podstawy do oceny, czy H. W. ma przymiot strony w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne nakazanie Kolegium, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalenie przymiotu strony nastąpiło w oparciu o art. 28 kpa w zw. z art. 140 kc, nie zaś na podstawie art. 29a ustawy o odpadach.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne, w stosunku do postępowania zwykłego, a sprawę rozstrzyga się tak, jakby nie była wcześniej rozstrzygana. Obowiązkiem organu jest zatem stosowanie przepisów materialnego, które obowiązują w chwili orzekania. Ustalając zatem, czy po wznowieniu postępowania H. W. ma przymiot strony postępowania, należało stosować przepis art. 29a ustawy o odpadach obowiązujące w dniu wydania skarżonej decyzji. Z treści tego przepisu wynika zaś jednoznacznie, iż stroną postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na odzysk odpadów nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów. Słusznie zatem Kolegium przyjęło, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowania, a przyjęcie poglądu przeciwnego oznaczałoby, że legitymację skarżącej należy oceniać w oparciu o art. 28 kpa, mimo że zgodnie z art. 29a ustawy o odpadach nie przysługuje jej status strony.

Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, aczkolwiek istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, na jakiej podstawie należy ustalić, czy H. W. przysługuje status strony w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie udzielenia M. S. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne.

Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi fakt, iż kwestionowana przez H. W. decyzja Starosty B. z dnia [...] maja 2009 r., udzielająca M. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...]", zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, wydana została na podstawie art. 26 i art. 27. Z uwagi na fakt, że w okresie, w którym prowadzone było postępowanie zakończone powyższą decyzją przepisy ustawy o odpadach nie zawierały przepisów szczególnych dotyczących sposobu ustalania kręgu stron takiego postępowania, zastosowanie znajdowały zasady ogólne wyrażone w art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd I instancji słusznie zauważył, że o tym czy dany podmiot ma interes prawny przesądzają przepisy prawa materialnego i to nie tylko prawa administracyjnego, ale również prawa cywilnego, które wiążą się bezpośrednio z sytuacją prawną określonego podmiotu, kształtowaną decyzją administracyjną. Nie ulega zatem wątpliwości, że właściciel nieruchomości sąsiedniej może mieć interes prawny, wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego, do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie przez niego prawa własności.

Przyjęcie, że H. W., jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością M. S., mogła mieć status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. stało się podstawą do wznowienia postępowania na mocy postanowienia Starosty B. z dnia [...] września 2009 r.

Podkreślenia jednak wymaga, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r., IV SA 116/98 czy z dnia 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06), jeśli wniosek o wznowienie postępowania oparty zostaje o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje dopiero w fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji przeprowadza merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonuje weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Wskazać przy tym wypada, że wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego, zatem nowe rozstrzygnięcie powinno zapaść z uwzględnieniem aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Tym samym organ, który bada sprawę po wznowieniu postępowania, obowiązany jest do zastosowania przepisów prawa materialnego, które obowiązują w dacie orzekania w sprawie po wznowieniu, nie zaś w dacie wydania pierwotnego rozstrzygnięcia. Powyższe zasady rządzące wznowionym postępowaniem okazują się być istotne dla odpowiedzi na sformułowane na wstępie rozważań pytanie.

Otóż w tym miejscu należy zauważyć, iż na podstawie art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 28, poz. 145) w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.) dodany został art. 29a. Zgodnie z art. 29a ust. 1 znowelizowanej z dniem 12 marca 2010 r. ustawy o odpadach stronami postępowania o wydanie decyzji lub zezwoleń, o których mowa m.in. w art. 26 są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przepisem ust. 2 art. 29a ustawodawca sprecyzował przy tym, że stronami postępowań, o których mowa w ust. 1, nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów.

Konsekwencją wprowadzenia art. 29a do ustawy o odpadach było fakt, iż w dacie orzekania przez organy obu instancji H. W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia M. S. zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, co uprawniało do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

Reasumując, za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania art. 29a ustawy o odpadach. W świetle powyższych rozważań należy bowiem stwierdzić, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy dla ustalenia statusu strony we wznowionym postępowaniu nie znajduje zastosowania art. 29a ustawy o odpadach, a przymiot strony w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania winien być badany w oparciu o art. 28 kpa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to należy uznać, że mają one charakter wtórny w stosunku do zarzutów naruszenia prawa materialnego. W konsekwencji należy uznać, iż chociaż są one zasadne, to nie przesądzają o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, gdyż są jedynie wynikiem naruszenia prawa materialnego.

Mając zatem na uwadze fakt, iż zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego, a jednocześnie uznając, iż nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do uchylenia wyroku Sądu meriti i rozpoznania skargi.

Oddalając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie przede wszystkim fakt, iż – jak już zostało wskazane – w dacie orzekania przez organy obu instancji H. W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia M. S. zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, a to z uwagi na treść art. 29a ustawy o odpadach, co uprawniało do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Niemniej jednak wypada zauważyć, iż postępowanie organów obu instancji nie było wolne od uchybień.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. została wydana w oparciu o art. 146 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, jednak powołanie się na te przepisy nie do końca znajduje usprawiedliwienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosty B. Otóż z pierwszej części uzasadnienia wynika, iż organ I instancji w wyniku wznowienia postępowania rozpatrzył sprawę pod względem merytorycznym i stwierdził, że "nieuznanie H. W. za stronę przy wydawaniu decyzji zezwalającej na odzysk odpadów nie miało wpływu na kształt tej decyzji, jako że jej treść byłaby taka sama, ponieważ wnioskodawca spełnił wszystkie wymogi wynikające z ustawy, na podstawie której wydana została ta decyzja, czyli ustawy o odpadach". Natomiast w części końcowej uzasadnienia organ stwierdził, że w świetle art. 29a ustawy o odpadach nie ma podstaw do uznania H. W. za stronę postępowania. Z motywów decyzji organu I instancji wynika zatem, że organ ten zastosował jednocześnie przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawiając uchylenia decyzji z uwagi na brak podstawy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 151 § 2 kpa stwierdzając, że podstawa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa wprawdzie zaistniała, jednak decyzja nie może zostać uchylona uwagi na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 146 § 2 kpa. Powyższa niespójność nie została zauważona przez organ odwoławczy. Co więcej, do czego z kolei nie odniósł się Sąd I instancji, utrzymując zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 151 § 2 kpa, mimo że z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji odmówił H. W. statusu strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe uchybienia nie wpłynęły jednak na prawidłowość samego rozstrzygnięcia, gdyż biorąc pod uwagę treść art. 29a ustawy o odpadach, organy administracji publicznej zasadnie odmówiły uchylenia dotychczasowej decyzji, zatem skarga H. W. podlegała oddaleniu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. jak w pkt 2.