Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1861/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 61, art 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z [...] maja 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych Nr [...] z [...] stycznia 2013 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 roku Nr [...], orzekającej o skreśleniu Stowarzyszenia "Towarzystwo [...]" z Rejestru Stowarzyszeń i Związków.

Stan sprawy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przedstawiał się następująco.

Wnioskiem z 20 czerwca 2011 r. Towarzystwo [...] wniosło o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 r. Nr [...], orzekającej o skreśleniu Stowarzyszenia "Towarzystwo [...]" z Rejestru Stowarzyszeń i Związków, prowadzonego przez Prezydium oraz stwierdzenie, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Strona skarżąca wskazała, że ustawą z dnia [...] października 1951 r. [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...]) powołano [...], przy czym mocą art. 55 cyt. ustawy ustawodawca nadał Radzie Ministrów upoważnienie do wydania przepisów niezbędnych "w celu wprowadzenia w życie organizacji nauki, opartej na przepisach niniejszej ustawy". Rada Ministrów Uchwałą Nr [...] z [...] grudnia 1952 r,, postanowiła o przejściu z dniem [...] 1953 r. urządzeń i składników majątkowych Towarzystwa [...] (powstałego w 1907 r. jako kontynuacja działalności Towarzystwa [...]) na rzecz [...], a ponadto mocą § 1 przedmiotowej uchwały postanowiono, iż "działalność Towarzystwa [...] ustaje z dniem [...] grudnia 1952 roku". Następnie decyzją Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 r. Stowarzyszenie pod nazwą Towarzystwo [...] zostało skreślone z Rejestru Stowarzyszeń i Związków.

Z kolei na mocy decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 1981 r. pod numerem [...] wpisane zostało Towarzystwo [...]. Powyższy wpis został - zdaniem strony skarżącej - dokonany po uprzednim reaktywowaniu Towarzystwa i wyborze Zarządu Tymczasowego (w uzasadnieniu wniosku o wpis podkreślono, że Towarzystwo [...] powstało w 1907 r. i stanowi kontynuację działalności Towarzystwa [...]). Reasumując wnioskujący stwierdził, że proces likwidacji Towarzystwa [...] został przeprowadzony nieprawidłowo i z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa, a kończąca postępowanie decyzja Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 r., obciążona jest wadami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Pismami z 28 lipca 2011 r. oraz 14 września 2011 r. organ zwrócił się o nadesłanie uzasadnienia oraz dokumentów mogących potwierdzić, iż obecnie działające Towarzystwo [...] jest legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanej we wniosku. Ponadto mając na uwadze, że stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest jedynie wówczas, gdy zawiera ona przynajmniej jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "kpa", konieczne było także jednoznaczne wskazanie, którą wadą dotknięta jest decyzja Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 r., Nr [...].

Postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa [...], na podstawie art. 61 a § 1 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady [...] w m. W. z dnia [...] lutego 1954 roku nr [...] orzekającej o skreśleniu Stowarzyszenia "Towarzystwo [...]" z Rejestru Stowarzyszeń i Związków prowadzonego przez Prezydium.

W ocenie organu wnioskodawca nie spełniał wymogów określonych dla strony w postępowaniu decyzji dotyczącej likwidacji (rozwiązania). Organ wywodził, że skutecznie kwestionować zgodność z prawem decyzji o likwidacji stowarzyszenia mogą jedynie członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia, ponieważ to ich praw dotyczyła ta decyzja. Powołując art. 28 kpa wskazał, że zgodnie z orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną upoważnioną w rozumieniu tego przepisu, do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozwiązania stowarzyszenia mogą być wyłącznie byli członkowie tych stowarzyszeń, natomiast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej przeznaczenia majątku po zlikwidowanym stowarzyszeniu może wystąpić stowarzyszenie reaktywowane przez jego byłych członków.

Organ zaakcentował, że stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia mogą być tylko osoby fizyczne - byli członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia. Są oni legitymowani do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej bytu stowarzyszenia (strefa organizacyjna), nie są oni jednak - jako osoby fizyczne - legitymowani do takiego żądania dotyczącego sfery majątkowej. Weryfikacja przez właściwy organ decyzji o likwidacji stowarzyszenia w części orzekającej o majątku tego stowarzyszenia może nastąpić tylko na wniosek statutowych organów stowarzyszenia powstałego po reaktywowaniu jego działalności w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia. Organ zajmując takie stanowisko powołał się na wyrok NSA z 18 marca 1995 r., ONSA 1996/2/75.

Organ wskazał ponadto, iż mimo tej samej nazwy skreślone stowarzyszenie i obecnie istniejące Towarzystwo [...] są to dwa odrębne podmioty, a zatem skoro wniosek został złożony przez podmiot nieuprawniony, organ administracyjny miał obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Towarzystwo [...] 6 lutego 2013 r. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z [...] maja 2013 roku Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych, podtrzymując argumentację zawartą w swoim uprzednim rozstrzygnięciu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Dodatkowo, organ wskazał, iż w jego ocenie tożsamość zlikwidowanego stowarzyszenia z istniejącym obecnie mogłaby być rozważana wyłącznie w okolicznościach stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z rejestru, o co wnosiła strona skarżąca nieuznana przez Ministra za stronę postępowania.

W skardze stwierdzono, że doszło do naruszenia przepisu art. 61 a, w zw. z art. 28 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkującą odmową wszczęcia postępowania z uwagi na nieuznanie Towarzystwa [...] za stronę postępowania; naruszenie przepisu art. 157 kpa, w wyniku niewszczęcia postępowania z urzędu, mimo istnienia podejrzenia, że kwestionowana decyzja wydana została w warunkach rażącego naruszenia prawa.

Ponadto wskazano na obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia tożsamości obecnego Towarzystwa [...] z "Towarzystwem [...]" zlikwidowanym Uchwałą Rady Ministrów nr [...]; uchybienia w zakresie zasad logicznego rozumowania w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zdaniem strony skarżącej Minister błędnie uznał, że przymiot strony w rozumieniu art 28 kpa przysługuje w niniejszym postępowaniu jedynie osobom fizycznym — członkom zlikwidowanego stowarzyszenia.

Argumentowała, że zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 50/11, LEX nr 1219156 "Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz równiej każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji".

Powyższe oznacza - w ocenie strony skarżącej - że podmiot, który w postępowaniu zwykłym nie byłby uznany za stronę, może mieć taki status w postępowaniu nadzwyczajnym, chociażby ze względu na skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ulega zaś wątpliwości, zdaniem skarżącej, iż wszczęcie postępowania nadzorczego w odniesieniu do kwestionowanej decyzji Prezydium Rady [...] w m. W. z [...] lutego 1954 r. oraz ostateczny wynik tegoż postępowania nadzorczego dotyczy bezpośrednio interesów obecnie istniejącego stowarzyszenia.

Towarzystwo [...] wywodziło, że jeśli bowiem, w toku postępowania nadzorczego, zostanie ustalone, iż likwidacja i skreślenie stowarzyszenia w 1954 r. były dokonane z naruszeniem prawa, to oznacza, że rację mają Skarżący twierdząc, iż Towarzystwo [...] nie utraciło bytu prawnego, a zatem obecne stowarzyszenie jest następcą prawnym tego utworzonego jeszcze w 1907 r. Postępowanie w przedmiocie skreślenia uprzednio istniejącego stowarzyszenia, którego kontynuację stanowi podmiot reprezentujący stronę skarżącą w niniejszej sprawie, dotyczy jego interesu prawnego, a zatem nawet jeśli obecnie istniejące stowarzyszenie nie było - jako poprzednik prawny - stroną postępowania o skreśleniu z rejestru, to należy go tak traktować.

Strona skarżąca wyraziła stanowisko, że reaktywacja Towarzystwa była możliwa właśnie z tego powodu, iż proces likwidacji został przeprowadzony nieprawidłowo i z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów. Na podstawie art. 29 pkt g statutu T[...] tylko zebranie ogólne mogło podjąć uchwałę o rozwiązaniu i zamknięciu czynności Towarzystwa. Zgodnie z art. 72 statutu, w razie rozwiązania, majątkiem Towarzystwa rozporządzić miało ostatnie Zebranie ogólne. Statut ten został uchwalony na ogólnym zebraniu administracyjnym Towarzystwa 30 marca 1930 roku; wpis do Rejestru Stowarzyszeń i Związków nastąpił na zasadzie postanowienia Komisarza Rządu m. W. z [...] kwietnia 1930 r. pod nr [...].

Następnie na mocy decyzji Prezydenta m. W. z [...] grudnia 1946 r. T[...] zgodnie z art. 21 Prawa o stowarzyszeniach, zostało wpisane do Rejestru Stowarzyszeń i Związków pod nr [...]. Decyzją z [...] lutego 1954 roku Stowarzyszenie pod nazwą T[...] zostało skreślone z Rejestru Stowarzyszeń i Związków Prezydium. Ponowny wpis został dokonany na mocy decyzji Prezydenta m. W. z [...] grudnia 1981 roku pod nr [...], po uprzednim podjęciu uchwały o reaktywowaniu Towarzystwa i wyborze Zarządu Tymczasowego.

W tych warunkach - zdaniem strony skarżącej - nie ulega wątpliwości, iż Stowarzyszenie ma interes do wystąpienia z rzeczonym wnioskiem oraz ma legitymację do brania udziału w postępowaniu nadzorczym w charakterze strony.

Ponadto strona skarżąca zauważyła, że z przepisu art. 157 § 2 kpa wynika możliwość wszczęcia postępowania zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu. W jej ocenie z urzędu organ winien wszcząć postępowanie w każdym przypadku, gdy istnieje wątpliwość co do tego czy dana decyzja jest zgodna z prawem. Przywołała na poparcie swego stanowiska wyrok Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I CSK 402/11, LEX nr 1169138.

Dalej wywodziła, że biorąc pod uwagę sformułowanie Ministra, zgodnie z którym w jego ocenie tożsamość zlikwidowanego stowarzyszenia z istniejącym obecnie, podlegałaby rozważeniu w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z rejestru, wskazuje to na pewne wątpliwości organu co do kwestii prawidłowości rzeczonej decyzji.

Ponadto wskazała, że przepisy kpa nakładają na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Zakres postępowania dowodowego, które organ ma obowiązek przeprowadzić celem wyjaśnienia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego.

Z kolei obowiązek wynikający z treści art. 77 § 1 kpa obarcza nie tylko stronę, ale i prowadzący postępowanie organ. Dyspozycja przepisu art. 77 kpa przesądza bowiem o tym, że ciężar prowadzenia postępowania dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej. Strona postępowania ma prawo czynnie uczestniczyć w każdym jego stadium, jest to jednak uprawnienie strony, nie zaś jej obowiązek. Wobec powyższego, strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku dokumentów niezbędnych do rozpoznania danej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 1985 r., sygn. akt II SA 318/85, COSA, podkreślił, iż obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę, a zatem jeśli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Fakt, że brak jest wszystkich niezbędnych dokumentów wykazujących następstwo prawne stowarzyszenia, nie może stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

W skardze zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania: art. 61 a kpa, w związku z art. 28 kpa, poprzez błędną wykładnię, skutkującą odmową wszczęcia postępowania z uwagi na nieuznanie T[...] za stronę postępowania, art. 157 kpa, poprzez brak wszczęcia postępowania z urzędu, art. 7, 8 oraz 77 § 1 i 4 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko akcentując, że w skardze strona skarżąca nie przytoczyła nowych argumentów czy dowodów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska organu, przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą w uzasadnieniu wniesionej skargi należy zauważyć, iż na gruncie powoływanego wyżej rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach wypracowane zostało jednolite stanowisko interpretacyjne, bazujące na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia mogą być tylko osoby fizyczne - byli członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia. Roszczenie o restytucję administracyjnoprawną rozwiązanego stowarzyszenia jest bowiem uprawnieniem osobistym jego członków i jest pochodną ich prawa do udziału w pracach stowarzyszenia. Zatem tylko byli członkowie Stowarzyszenia (Towarzystwa) mają interes prawny w żądaniu weryfikacji decyzji dotyczącej bytu tego podmiotu, ponieważ to ich praw dotyczyła ta decyzja. Ich następcy prawni takiego uprawnienia już nie posiadają.

Na aprobatę zasługuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 1995 r., I SA 2035/93, ONSA 1996/2/75, że jedynie byli członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia są legitymowani do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej bytu stowarzyszenia (strefa organizacyjna), nie są oni jednak - jako osoby fizyczne - legitymowani do takiego żądania dotyczącego sfery majątkowej. Weryfikacja przez właściwy organ decyzji o likwidacji stowarzyszenia w części orzekającej o majątku tego stowarzyszenia może nastąpić tylko na wniosek statutowych organów stowarzyszenia powstałego po reaktywowaniu jego działalności w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia.

Niekwestionowana przez strony jest okoliczność, że pełnomocnik wnioskodawcy, Pan R. N. występował w imieniu Towarzystwa [...], a pełnomocnictwa udzielił mu prof. dr hab. M. K. - Wiceprezes, z kontrasygnatą prof. dr. hab. W.W. - Skarbnika Towarzystwa, jako osoby uprawnione do działania w imieniu Towarzystwa [...]. Słusznie organ odwołał się do tych okoliczności i zwrócił uwagę, że ze złożonej do akt administracyjnych Alfabetycznej listy członków T[...] od 1907 do 2009 roku włącznie, wynika, iż pan M. K. członkiem Towarzystwa został dopiero w 1990 roku, a pan W. W. - w roku 1989.

Zaaprobować należy pogląd organu, że ze względu na brak tożsamości podmiotów nie było podstaw do przyjęcia, że Towarzystwu [...], powołanemu w 1981 r. i wpisanemu obecnie do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...] przysługiwał status strony w ww. postępowaniu.

Dodatkowo Sąd zaznacza, że według przeważającej obecnie koncepcji (S. Grzybowski, J. Brol, A. Kidyba, M. Pazdan, K. Pietrzykowski, uchwała składu 7 sędziów SN z 15 października 1985 r., III CZP 40/85) statut jest umową zawartą przez zawiązujących stowarzyszenie, do której przystępują dalsi członkowie tego stowarzyszenia. Uchwalenie statutu spełnia przesłanki wymagane przy dokonywaniu czynności prawnych i stanowi o złożeniu przez członków - założycieli oświadczeń woli. Z istoty rzeczy takie oświadczenia, same przez się, nie mogą przesądzić o tożsamości prawnej czy też prawnym następstwie nowego związku. O tym stanowić mogą jedynie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż przesłanką niezbędną do powstania podmiotu będącego następcą prawnym (kontynuatorem) zlikwidowanego na podstawie decyzji stowarzyszenia jest uprzednie stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Do czasu funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o likwidacji (rozwiązaniu, wykreśleniu) stowarzyszenia sytuacja taka nie jest możliwa.

Na marginesie Sąd zaznacza, że o następstwa prawnych decyzji o likwidacji stowarzyszenia wypowiadały się Sądy wskazując, iż nie powoduje ono odzyskania przez dawne stowarzyszenie bytu prawnego, lecz jedynie stwarza prawną możliwość jego restytucji (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r. sygn. akt OSK 1177/09, CBOSA).

Jednocześnie słusznie organ wywodził, w aspekcie ograniczenia przedmiotowego zakresu postępowania. Organ zasadnie stwierdził bowiem, że na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania. Wstępne postępowanie, które winno poprzedzić odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego z uwagi na jego niedopuszczalność, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych, np. czy żądanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot i czy ma on zdolność do czynności prawnych (przesłanki podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego), a także czy w obrocie prawnym znajduje się akt, którego unieważnienia domaga się wnioskodawca (przesłanka przedmiotowa odmowy). Nie może ono natomiast dotyczyć wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności decyzji administracyjnej rzeczywiście miały miejsce (tak wyrok WSA w Warszawie z 28 września 2010 r., sygn. IV SA/Wa 558/10, CBOSA).

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym braku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, należy zaaprobować stanowisko organu, że obowiązek dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zakres postępowania prowadzonego przez organ zdeterminowany jest po pierwsze - o czym była wyżej mowa - dopuszczalnym przedmiotem postępowania we wstępnym etapie. Po drugie okoliczność, że organ porusza się w zakreślonych przez ustawodawcę ramach co do przedmiotu postępowania, będąc zobowiązany do określonego sposobu postępowania, nie oznacza, że organ ma być pozbawiony informacji pochodzących od strony postępowania i przedkładanych z jej inicjatywy.

NSA w wyroku z 10 października 2007 r., sygn. akt I GSK 172/07, CBOSA, zwrócił bowiem uwagę, iż nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. (...) Z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa nakładających wspomniane obowiązki nie można w szczególności wyprowadzić wniosku, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu

twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia — mimo istnienia obowiązku — środków

takich nie przedstawią lub gdy twierdzenia strony są ogólnikowe bądź lakoniczne.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że organ spełnił nałożone nań wymogi, bowiem pismami z 28 lipca 2011 r. oraz 14 września 2011 r. zwrócił się o nadesłanie uzasadnienia oraz dokumentów mogących potwierdzić, iż obecnie działające Towarzystwo [...] jest legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanej we wniosku. Zarzuty wywiedzione przez stronę w tym zakresie należy zatem uznać za bezzasadne.

Co konieczności wdrożenia postępowania w sprawie stwierdzenia

nieważności z urzędu Sąd zauważa, że wypowiedź na ten temat leży poza kognicją

Sądu w postępowaniu limitowanym ze względu na przedmiot tego postępowania wyłącznie do kwestii legitymacji wnioskującego o stwierdzenie nieważności do wdrożenia takiego postępowania. Wypowiedź co do obowiązku wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu bądź braku takiej powinności oznaczałaby ingerowanie w kwestie merytoryczne, a nie te które mogą być poddane analizie, tj. formalne. Oczywiście Sąd podziela twierdzenie, że jeżeli istnieje podejrzenie występowania w decyzji którejś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, organ ten może wszcząć z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zapewnić możliwość: udziału w nim wszystkim stronom. Organ powinien wówczas kierować się zasadą praworządności, wysłowiona m.in. w art. 7 kpa.

Z powyższych względów , na podstawie art. 151 ustawy ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd orzekł jak w sentencji.