Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1658/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, , , po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 4 listopada 2003 r. Dyrektor Izby Celnej zwolnił R. O. ze służby celnej z dniem otrzymania tejże decyzji w związku z wniesieniem przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 3 listopada 2003 r. do Izby Celnej w G. wpłynęła z Sądu Rejonowego w G. informacja potwierdzająca wniesienie w dniu 19 grudnia 1997 r. aktu oskarżenia przeciwko R. O. o przestępstwo z art. 266 § 1 Kodeksu karnego. W tej sytuacji, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej zwolnienie ze służby jest obligatoryjne.

W piśmie z dnia 7 listopada 2003 r. R. O. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej. Działaniu tegoż organu zarzucił:

- naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 81 § 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby,

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 § 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez uniemożliwienie udziału w w/w postępowaniu,

- naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności,

- naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady domniemania niewinności oraz art. 2 ustawy zasadniczej, tj. zasady ochrony praw nabytych w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, poprzez podjęcie działań represyjnych w postaci zwolnienia ze służby przed wydaniem prawomocnego wyroku skazującego,

- zwolnienie ze służby w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż wbrew dyspozycji art. 61 § 4 k.p.a. organ nie zawiadomił go o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby celnej. Co więcej, organ uniemożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, naruszając tym samym dyspozycję art. 10 ust. 1 k.p.a. W ocenie skarżącego, brak było również podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 108 k.p.a., umożliwiające jego nadanie. Odnośnie natomiast samego zwolnienia ze służby, skarżący wskazał, iż w jego mniemaniu, treść art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności, wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero moment uprawomocnienia się orzeczenia uzasadnia zastosowanie wobec obywatela sankcji określonych przepisami prawa. W tym kontekście przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, pozwalający na stosowanie wobec obywatela represji w postaci zwolnienia z pracy, jest sprzeczny z Konstytucją i jako taki nie może być stosowany. Nadto, w ocenie skarżącego, w niniejszym postępowaniu naruszona została zasada praw nabytych, gdyż dyspozycję art. 25 ust. 1 pkt 8a zastosowano do stanu rzeczy zaistniałego przed wejściem życie nowelizacji, którą wprowadzono tenże przepis.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej nakłada bezwarunkowy obowiązek zwolnienia ze służby funkcjonariusza, przeciwko któremu wniesiono akt oskarżenia o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zarzuty skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ uznał za chybione. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału zainteresowanego w postępowaniu następuje dopiero od chwili złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ten sam przepis stanowi, iż złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji, a to oznacza, że o terminie jej wykonania decyduje pracodawca, uwzględniając okoliczności sprawy. Nadto organ podkreślił, iż cel regulacji art. 25 ust. 1 pkt 8a - w kontekście zadań służby celnej - wymagał, by w okolicznościach niniejszego przypadku, zastosować unormowanie wynikające z art. 108 k.p.a. i opatrzyć decyzję rygorem natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej z Konstytucją organ wskazał, iż nie ma kompetencji do badania zgodności aktów prawnych o niższej mocy z ustawą zasadniczą. Organ wskazał ponadto, że funkcjonariusz celny nie podlega regulacji wynikającej z kodeksu pracy, lecz ustawie o Służbie Celnej, a ta nie zakazuje zwalniania funkcjonariuszy w okresie niezdolności do służby z powodu choroby.

Na powyższą decyzję skargę złożył R. O., zarzucając jej:

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i sprzeczności logiczne w treści uzasadnienia,

- naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 81 § 2 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 § 2 tejże ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 4 listopada 2003 r. wydanej pomimo nie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby,

- naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

- naruszenie art. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej poprzez zwolnienie ze służby celnej pomimo braku prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione z winy umyślnej,

- naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady domniemania niewinności oraz art. 2 ustawy zasadniczej, tj. zasady ochrony praw nabytych poprzez podjęcie działań o charakterze represyjnym w postaci zwolnienia ze służby przed wydaniem prawomocnego wyroku skazującego,

- naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej do zdarzeń zaszłych przed dniem wejścia w życie art. 25 ust. 1 pkt 8a tejże ustawy, tj. naruszenia zasady lex retro non agit,

- zwolnienie w czasie przebywania na leczeniu w szpitalu.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż decyzją z dnia 4 listopada 2003 r. Dyrektor Izby Celnej zwolnił go ze służby celnej w oparciu o art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy o Służbie Celnej. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc kwestie związane z wadliwością postępowania. W ocenie skarżącego, Dyrektor Izby Celnej jedynie zdawkowo odniósł się do przedstawionych zarzutów, arbitralnie stwierdzając, iż są chybione i nie przedstawiając żadnego logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. W przekonaniu skarżącego decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 listopada 2003 r. naruszyła dyspozycję art. 107 § 3 kp.a. w zw. z art. 81 ust. 2 cytowanej ustawy, gdyż Dyrektor Izby Celnej nienależycie wywiązał się z obowiązku uzasadnienia decyzji. Skarżący wskazał także, iż krótkie i lakoniczne uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera w swej treści sprzeczności. Dyrektor Izby Celnej w decyzji wskazuje, iż do postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby nie stosuje się przepisów k.p.a., by już w dalszej części przy wyjaśnieniu przesłanek nadania decyzji z dnia 4 listopada 2003 r. rygoru natychmiastowej wykonalności powoływać się właśnie na przepisy tegoż kodeksu, a dokładnie na art. 108 § 1 k.p.a.. Tymczasem, jak argumentuje skarżący, zgodnie z konstytucyjnym obowiązkiem spoczywającym na organach administracji, mogą one działać jedynie w oparciu i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Niedopuszczalne jest domniemywanie określonych kompetencji. Organ obowiązany jest znać i wyraźnie wskazywać podstawy swojego działania, a nie raz wskazywać, iż do danego postępowania nie stosuje się danych przepisów, a następnie w odniesieniu do czynności tego samego postępowania powoływać się na wcześniej wykluczony przepis. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie decyzji z dnia 13 listopada 2003 r. nie spełnia wymagań określonych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. w takim zakresie, w jakim pomija wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem konkretnych przepisów. Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącego, do postępowania dotyczącego zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby stosuje się, przez art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przepisy k.p.a.. Natomiast postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem zasad tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 61 § 4 k.p.a. organ wszczynając postępowanie ma obowiązek powiadomić o tym osobę, której postępowanie dotyczy. Instytucja ta ma zapewnić zainteresowanemu czynny udział w postępowaniu. Tymczasem skarżący nie został poinformowany o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby. Co więcej, Dyrektor Izby Celnej nie umożliwił mu w żaden sposób wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz przedstawienia stanowiska w sprawie, tym samym naruszając zasadę wynikającą z art. 10 ust. 1 k.p.a. W ocenie skarżącego, organ błędnie i bez jakiegokolwiek uzasadnienia nadał swemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego, brzmienie art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej nie przyznaje Dyrektorowi Izby Celnej uprawnienia do swobodnego decydowania o wykonalności decyzji, w zakresie uwzględniającym okoliczności sprawy. W sytuacji wydania decyzji o zwolnieniu ze służby nie mógł znaleźć zastosowania art. 108 k.p.a., który w sposób jednoznaczny określa przesłanki nadania takiego rygoru. Wskazując na przesłanki zastosowania tegoż przepisu oraz podkreślając jego wyjątkowy charakter skarżący argumentuje, iż brak było jakiegokolwiek uzasadnienia dla nadania decyzji o zwolnieniu ze służby takiego rygoru. Tym bardziej, iż od 1997 r., tj. od momentu wniesienia przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia, do chwili zwolnienia go zaskarżoną decyzją ze służby wykonywał swoje obowiązki nienagannie. Niezależnie od powyższych zarzutów, skarżący wskazał, iż materialna podstawa wydania zarówno decyzji z dnia 4 listopada 2003 r., jak i decyzji z dnia 13 listopada 2003 r., tj. art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy o Służbie Celnej stoi w jawnej sprzeczności z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności każdego obywatela (art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Z domniemania tego każdy obywatel korzysta aż do momentu stwierdzenia jego winy prawomocnym karnym wyrokiem sądu. Dopiero moment uprawomocnienia się takiego wyroku uzasadnia, zdaniem skarżącego, zastosowanie wobec obywatela określonych przepisami prawa sankcji w postaci utraty przysługujących mu praw. Dlatego też, w ocenie skarżącego, przepisy pozwalające na stosowanie wobec obywatela sankcji karnych, czy jakiejkolwiek innej formy represji przed zapadnięciem wobec niego prawomocnego wyroku karnego, jako sprzeczne z Konstytucją, nie mogą znaleźć ani uzasadnienia ani zastosowania.

W kontekście powyższego skarżący wskazał również na sprzeczność zapisów art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy o Służbie Celnej z art. 2 pkt 3 tejże ustawy. Ten ostatni przepis jednoznacznie przyznaje prawo do pełnienia służby osobie niekaranej za przestępstwo umyślne i jednocześnie stanowi gwarancję tego prawa dla każdego niekaranego wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne funkcjonariusza Służby Celnej. Cytowany wyżej zapis, w ocenie skarżącego, stanowi - na gruncie podstawowej dla Służby Celnej ustawy - jednoznaczne potwierdzenie konstytucyjnej zasady domniemania niewinności i ustanawia tę zasadę jako jedną z zasad rządzących stosunkami wynikającymi ze stosunków służby celnej. Zasada ta znajduje ponadto swoje wyraźne potwierdzenie w instytucji zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza Służby Celnej w sytuacji wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego. To jest bowiem środek służący sprawowaniu nadzoru i kontroli nad prawidłowością wykonywania służby, z którą niewątpliwie wiąże się problematyka zaufania publicznego. Natomiast art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, w ocenie skarżącego, w rzeczywistości pozbawia funkcjonariusza Służby Celnej prawa do pełnienia służby w momencie wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia, obejmuje swoim zakresem również szerszą grupę przypadków, a mianowicie również przypadki dotyczące przestępstw popełnionych nieumyślnie. Z tego też względu, w przekonaniu skarżącego, stosowanie w/w art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy, budzi również poważne wątpliwości w świetle zasady praw nabytych wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącego, nawet gdyby stanąć na stanowisku, iż przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie umożliwiające zwolnienie funkcjonariusza ze służby w przypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia nie naruszało konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, to zwolnienie w oparciu o art. 25 ust 1 pkt. 8a ustawy ze służby funkcjonariusza, który stanowisko to uzyskał przed wejściem w życie kwestionowanego przepisu i uzyskał również ochronę przewidziana art. 2 pkt. 3 ustawy, stanowi oczywiste naruszenie zasady praw nabytych. Jak wskazał skarżący, zasada lex retro non agit stanowi właśnie podstawę do ochrony praw już nabytych przez obywatela. Odstępstwo od zasady lex retro non agit możliwe jest tylko wówczas, gdy jest to uzasadnione "zupełnie wyjątkowymi okolicznościami" lub gdy tak wprowadzane przepisy nie wprowadzają niekorzystnych zmian dla obywateli. Jak podkreślił skarżący, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości fakt, iż wprowadzona art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy zmiana znacząco pogorszyła sytuację obywateli, którzy w chwili wejścia w życie tego przepisu byli funkcjonariuszami Służby Celnej, a w szczególności tych funkcjonariuszy w stosunku, do których prowadzone było postępowanie karne - zwłaszcza już po wniesieniu aktu oskarżenia. Z dnia na dzień bowiem funkcjonariusze stracili uprawnienie do pełnienia wykonywania dotychczasowej pracy. Charakterystycznym jest również fakt, iż zaistnienie kwestionowanego przepisu przerzuciło na tych funkcjonariuszy Służby Celnej skutki przewlekłości sądowych postępowań karnych i niewydolności polskiego wymiaru sprawiedliwości. Skarżący podkreślił również okoliczność, iż obie decyzje Dyrektora Izby Celnej wyprowadzają w stosunku do niego konsekwencje ze zdarzeń, które zaszły jeszcze przed wejściem w życie kwestionowanego przepisu. Jego zdaniem, winien on bowiem zawierać przepisy przejściowe regulujące wprost przedmiotowe zagadnienia. Również z przedmiotowego punktu widzenia kwestionowany zapis nie może znajdować zastosowania, jako naruszający zagwarantowane mu Konstytucją prawa nabyte.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby stanowi przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122), która weszła w życie z dniem 10 lipca 2003 r.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) uznał, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, iż przedmiotem swoich rozważań uczynił przepisy art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b oraz art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy. Wobec tego, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) kwestia konstytucyjności przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej została rozstrzygnięta. Zatem zarzuty skarżącego dotyczące sprzeczności przedmiotowego przepisu z Konstytucją i wyrażoną w niej zasadą domniemania niewinności należy uznać w świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału za bezpodstawne.

W świetle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego również za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia zasady praw nabytych. Dodatkowo należy stwierdzić, że funkcjonariusz Służby Celnej uzyskując mianowanie na stanowisko nie nabywa prawa do tego, że nie zostanie zwolniony ze służby w związku wystąpieniem okoliczności uznanych, przez ustawodawcę za uzasadniające takie zwolnienie w okresie po podjęciu służby. Nadto przepisy ustawy o Służbie Celnej nie przewidywały, że funkcjonariusz Służby Celnej nie może zostać zwolniony ze służby z uwagi na wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego do czasu prawomocnego skazania przez sąd. Wręcz przeciwnie postawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, wniesienie aktu oskarżenia mogło uzasadniać zwolnienie ze służby w przyczyn wskazanych w art. 26 pkt 10-12 ustawy o Służbie Celnej. Wprawdzie nie była to przyczyna samoistna, jednakże wprowadzenie jako obligatoryjnej, samoistnej przyczyny zwolnienia ze służby - "wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego"- nie oznacza naruszenia praw nabytych gdyż nie doszło do nabycia żadnych praw w tym zakresie.

Przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej stanowi, że funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.

Polski proces karny skonstruowany jest według skargowego modelu procesu, co oznacza, że żądanie uprawnionego podmiotu, czyli skarga, stanowi warunek wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Wyrazem tej zasady jest art. 14 § 1 k.p.k., w myśl którego wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. Podmiotem uprawnionym do wniesienia aktu oskarżenia jest prokurator, który jest oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami (art. 45 § 1 i 2 k.p.k.).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniesienie aktu oskarżenia powoduje wszczęcie postępowania sądowego, tzn. stan zawisłości sprawy przed sądem karnym, który trwa do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zainicjowanej jego wniesieniem. Zatem w cytowanym przepisie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej nie chodzi wyłącznie o samo wniesienie aktu oskarżenia jako czynność procesową, która miała miejsce w określonym dniu, lecz o wniesienie aktu oskarżenia, jako czynność procesową skutkującą wszczęciem postępowania sądowego. Stan ten trwa, jak wyżej wskazano, do czasu zakończenia procesu karnego prawomocnym orzeczeniem sądu. Dlatego też, w ocenie Sądu, przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a cytowanej ustawy ma zastosowanie również do tych funkcjonariuszy celnych, przeciwko którym wniesiono akty oskarżenia, określone tym przepisem, przed dniem jego wejścia w życie, tj. przed dniem 10 lipca 2003 r., jeżeli nadal trwa postępowanie karne zainicjowane ich wniesieniem. Istotne dla możliwości zastosowania przedmiotowego przepisu, jako podstawy prawnej zwolnienia ze służby, jest czy wniesiony został akt oskarżenia o określonej treści przeciwko funkcjonariuszowi służby celnej, tj. czy doszło do wszczęcia postępowania sądowego o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z skarżenia publicznego oraz czy nadal trwa stan zawisłości sprawy przed sądem, zainicjowany jego wniesieniem. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z działaniem prawa wstecz lecz z bezpośrednim jego działaniem w związku z istnieniem stanu faktycznego (zawisłości sprawy karnej przed sądem wskutek wniesienia aktu oskarżenia o określonej treści) w dacie obowiązywania przedmiotowego przepisu.

Przyjęcie interpretacji dokonanej przez skarżącego naruszałoby art. 2 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusz celny musi cieszyć się nieposzlakowaną opinią. Podkreślenia w tym miejscu wymaga szczególny charakter służby celnej oraz zadania mające prowadzić do zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z tego obszaru (art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Specyfika Służby Celnej nie uzasadnia zróżnicowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych, wobec których toczy się po dniu 10 lipca 2003 r. postępowanie sądowe, wszczęte wniesieniem aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego w zależności od daty wniesienia aktu oskarżenia.

Jak wynika z akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 3 listopada 2003 r. został poinformowany o toczącym się w Sądzie Rejonowym w G. postępowaniu sądowym, wszczętym aktem oskarżenia o popełnienie czynu z art. 271 § 1 i 3 k.k., wniesionym w dniu 19 grudnia 1997 r. Zatem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po dniu 10 lipca 2003 r., kiedy obowiązywał już przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Oznacza to, że organ prawidłowo zastosował podstawę zwolnienia skarżącego ze służby, obowiązującą w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji administracyjnej.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, iż uchyleniem decyzji skutkować może wyłącznie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.).

Jak wynika z treści art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) postępowanie w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego jest postępowaniem administracyjnym, gdyż stosunek służbowy jest stosunkiem administracyjnoprawnym i do jego rozwiązania dochodzi w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego wbrew twierdzeniom organu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby od samego początku, a nie dopiero od chwili złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepis art. 81 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, iż do postępowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis niniejszy odnosi się do wszystkich postępowań, określonych w ustępie 1, a nie jedynie do postępowania po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wykładnia niniejszego przepisu dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowa, gdyż stoi w sprzeczności z istotą postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednakże należy mieć na względzie, iż w przedmiotowej sprawie przyczynę zwolnienia skarżącego ze służby stanowiło wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Wobec tego jedyną okolicznością wymagającą ustalenia w niniejszym postępowaniu była kwestia, czy przeciwko skarżącemu taki akt oskarżenia został wniesiony i czy w związku z jego wniesieniem toczy się postępowanie przed sądem. Okoliczność ta z całą pewnością jest okolicznością znaną skarżącemu. Należy mieć na względzie, iż skarżący otrzymał decyzję o zwolnieniu ze służby i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w pełni skorzystał z prawa udziału w postępowaniu i zachował prawo do podniesienia wszystkich zarzutów, dotyczących podstawy zwolnienia. Zatem brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby nie stanowi uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów za chybiony należy uznać także zarzut zawarty w punkcie 7 skargi.

Również Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest obszerne, jednakże odnosi się do zarzutów stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z treści art. 27 ustawy o Służbie Celnej wynika, że zawiadomienie o zwolnieniu ze służby celnej doręcza się funkcjonariuszowi z odpowiednim wyprzedzeniem, w przypadkach zwolnienia z przyczyn określonych w art. 25 ust. 1 pkt 9 i 11 oraz w art. 26. Oznacza to, że ustawodawca przewidział swego rodzaju okres wypowiedzenia stosunku służbowego w ściśle określonych przypadkach. W konsekwencji w pozostałych przypadkach dochodzi do natychmiastowego rozwiązania stosunku służbowego, nie wymagającego odpowiedniego wyprzedzenia. Wobec tego do rozwiązania stosunku służbowego dochodzi automatycznie po wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby, co oznacza, iż nie ma potrzeby badania na podstawie art. 108 k.p.a., czy zachodzi konieczność szybkiego jej wykonania. Dlatego też nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wykonalność decyzji od razu po jej wydaniu, wynikającą z ustawy o Służbie Celnej. Zatem nie można mówić, aby doszło w tym przypadku do naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Natychmiastowy skutek decyzji wynika z przepisów prawa, co oznacza, iż organ działał na podstawie i w granicach prawa w rozumieniu art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.