Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 641/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 11, art. 2 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]" Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego , działając z upoważnienia Wojewody (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 14 stycznia 2016r., którą organ I instancji działając w trybie wznowienia postępowania orzekł o:

- uznaniu decyzji ostatecznej z dnia "[...]"., nr "[...]", w sprawie uznania Pani E. S.(dalej jako: "skarżąca") z dniem 1 września 2005r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2005r., na okres 6 miesięcy, jako decyzji wydanej z naruszeniem prawa;

- uznaniu decyzji ostatecznej z dnia "[...]"r., nr "[...]", w sprawie utraty przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 marca 2006r., jako decyzji wydanej z naruszeniem prawa;

- uznaniu decyzji ostatecznej z dnia "[...]"r., nr "[...]", w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lipca 2006r., jako decyzji wydanej z naruszeniem prawa;

- uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia "[...]"., nr "[...]" w sprawie uznania skarżącej z dniem 10 lipca 2014r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 lipca 2014r. do 9 lipca 2015r.;

- odmowie uznania skarżącej z dniem 10 lipca 2014 r. za osobę bezrobotną;

- odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 lipca 2014r. do dnia 9 lipca 2015r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że skarżąca zarejestrowała się w Miejskim Urzędzie Pracy (dalej: "MUP") w dniu 1 września 2005r. Decyzją z dnia "[...]" r. Organ I instancji orzekł o uznaniu skarżącej z dniem 1 września 2015r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2005r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku miesięcznie. Decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku od dnia 9 marca 2006r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Decyzją z dnia "[...]"r. organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lipca 2006r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). W dniu 10 lipca 2014r. skarżąca ponownie zarejestrowała się w MUP. Decyzją z tego dnia organ I instancji orzekł o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej w okresie od 10 lipca 2014r. do 9 lipca 2015r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku, tj. 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz 783,20 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 24 lipca 2014r. skarżąca oświadczyła, że od 10 lipca 2006r. pracowała na umowę o dzieło w ROD K. do 2009r. i nie posiada dokumentu dotyczącego wykonywanej pracy. W dniu 2 marca 2015 r. do MUP wpłynęło pismo Prezesa ROD K., z którego wynika, że skarżąca pełniła w ROD funkcję księgowej. W piśmie stwierdzono także, że skarżąca prowadziła i prowadzi nadal księgowość. Z załączonych dokumentów wynikało, że skarżąca prowadzi księgowość dla: ROD "[...]", ROD "[...]", ROD "[...]", ROD "[...]" i ROD "[...]".

Postanowieniem z dnia 5 marca 2015r. organ I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2016r. poz. 23 - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: "k.p.a."), wznowił z urzędu postępowania zakończone wymienionymi na wstępie decyzjami ostatecznymi, dotyczącymi statusu bezrobotnego i związanych z tym uprawnień, przyznanych skarżącej.

Pismami z dnia 26 marca 2015r., Dyrektor MUP zwrócił się do Prezesów ww. ROD z wnioskiem o wskazanie, czy w latach 2005 - 2006 oraz od 2014r. skarżąca wykonywała w poszczególnych ogrodach działkowych pracę. Zwrócono się o podanie okresów pracy i wskazanie rodzaju umowy, na podstawie której praca była wykonywana.

W odpowiedzi na zapytanie, Prezesi ROD "[...]" poinformowali organ I instancji, że skarżąca w latach 2005-2006 nie wykonywała żadnej pracy, natomiast w 2014 r. wykonywała pracę na umowę o dzieło do dnia 30 czerwca 2014r. Prezes ROD K. podał, że skarżąca: w okresie od 4 stycznia 2005r. do 5 sierpnia 2005r. - bez lutego - wykonywała pracę w ramach umowy zlecenia; w okresie od 5 września 2005r. do 1 czerwca 2006r. wykonywała pracę w ramach umowy o dzieło; w okresie od 1 lipca 2006r. do 31 grudnia 2006r. wykonywała pracę w ramach umowy zlecenia. Dodano, że w 2014r. skarżąca nie była zatrudniona. Prezes ROD przedłożył dokumenty potwierdzające wykonywanie przez skarżącą czynności w ramach umowy w wyszczególnionych okresach.

W dniu 9 kwietnia 2015r. do MUP wpłynęło pismo ROD "[...]",

w którym poinformowano, że w latach 2005 - 2006 nie zatrudniano skarżącej; w 2014r. zawarto ze skarżącą jednorazowo umowę ustną na sporządzenie bilansu za 2013r. oraz sprawdzenie i zaksięgowanie dokumentów księgowych za okres do czerwca 2014r., na co w dniu 20 czerwca 2014r. została zawarta umowa o dzieło. W lipcu wypłacono kwotę 428 zł netto przelewem na konto wskazane prze skarżącą, natomiast do urzędu skarbowego wpłacono podatek w wysokości 72 zł.

W dniu 10 kwietnia 2015r. do MUP wpłynęło pismo ROD "[...]" informujące, że w latach 2005 - 2006 skarżąca nie wykonywała prac na rzecz ogrodu;

w 2014 r. od stycznia do czerwca włącznie wykonywała usługi na umowę o dzieło, a od lipca 2014r. z uwagi na małą ilość pracy wykonuje ją społecznie.

Dodatkowo organu I instancji uzyskał informacje od Prezes Polskiego Związku Działkowców, że skarżąca sporządziła i złożyła sprawozdania finansowe ROD za 2014r. z 5 ogrodów: "[...]". Jednocześnie poinformowano, że na podstawie danych zawartych w bilansie nie można ustalić, na podstawie jakiej umowy księgowa była zatrudniona oraz jakie z tego tytułu otrzymywała wynagrodzenie.

Państwowa Inspekcja Pracy, Okręgowy Inspektorat Pracy, pismem

z dnia 30 kwietnia 2015r. poinformował MUP o wynikach przeprowadzonych czynności kontrolnych i wyjaśniających w ogrodach działkowych: "[...]". Podano m.in. że skarżąca w ROD: "[...]"w czerwcu 2014 r. złożyła oświadczenie, iż od dnia

1 lipca 2014 r. nie będzie wykonywała pracy zarobkowo, jedynie będzie świadczyła usługi społecznie bez żadnego wynagrodzenia. W ogrodach tych, za ich zgodą, skarżąca od 1 lipca 2014r. świadczy usługi, których przedmiotem jest księgowanie

i dekretacja dokumentów w księgach rachunkowych. Ponadto z oświadczeń Prezesów ROD "[...]" wynika, że skarżąca wykonuje czynności samodzielnie, w dowolnym miejscu i czasie, niewyznaczanym przez ROD. W piśmie podano także, że Zarząd ROD "[...]" w dniu 5 lutego 2015r. zawarł ze skarżącą ustną umowę o dzieło na czynności polegające na zaksięgowaniu dokumentów finansowych za II półrocze 2014r. i sporządzeniu bilansu za 2014r. Do pisma dołączono umowę o dzieło, zawartą w dniu 5 lutego 2015r. między ROD "[...]" a skarżącą, dotyczącą okresu od 22 lutego 2015r. do 11 kwietnia 2015r .

W toku postępowania skarżąca wywodziła, że w okresie od 1 lipca 2014 r. nie świadczyła usług na rzecz żadnego ogrodu działkowego. Argumentowała, że wykonywała na rzecz przywołanych ogrodów niektóre czynności związane

z księgowaniem i dekretacją dokumentów w księgach rachunkowych, w tym sporządziła sprawozdania finansowe za 2014 r., bez żadnego wynagrodzenia, społecznie. Nie miała zawartej żadnej umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej ze wskazanymi ogrodami działkowymi, nie osiągała z tego tytułu żadnego przychodu.

Decyzją z dnia "[...]"r. organ I instancji orzekł, jak wskazano na wstępie.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca przekonywała, że wykonywanie czynności

z zakresu księgowości na rzecz ROD-ów nie stanowiło o braku gotowości do podjęcia pracy. Z definicji bezrobotnego nie wynika bowiem, by zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia należało utożsamiać z brakiem jakiegokolwiek zajęcia czy też z brakiem jakiejkolwiek formy organizacji wolnego czasu. Oceniła, że bezrobotny, nie pozostając

w zatrudnieniu, może czas wolny spędzać w różny sposób - zgodnie ze swoim wyborem, nie powinno to jedynie kolidować z realną możliwością podjęcia przez niego zatrudnienia. Skarżąca dodała, że wykonywanie przez nią czynności z zakresu księgowości było spowodowane jej wyborem i od jej woli zależało, czy będzie je świadczyć.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego postepowanie wyjaśniające nie było

w przedmiotowej sprawie wystarczające. Nie ustalono bowiem jednoznacznie, jaki zakres, szczególnie czasowy, miały prace wykonywane przez skarżącą.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji zwrócił się do prezesów wymienionych ROD o udzielenie informacji i ewentualnie przedłożenie wszelkich dokumentów mogących potwierdzić zakres obowiązków pełnionych przez skarżącą w okresie od 10 lipca 2014 r. do 4 lutego 2015r., np. gdzie i jak często wykonywała wskazane czynności, jak często przebywała w ROD w celu wykonywania czynności związanych z księgowością, czy podpisywała dokumenty związane

z księgowością, czy i jak często przyjmowała wpłaty od członków ROD (czy były ustalone stałe terminy), czy uczestniczyła w szkoleniach.

Prezes ROD "[...]" odpowiedział, że: od 1 lipca 2014r. skarżąca wykonywała usługi nieodpłatnie do końca roku wraz z bilansem zamknięcia, w domu. W 2015r. nie prowadziła księgowości w ogrodzie; w ROD przebywała raz w miesiącu na zebraniu Zarządu; dokumenty księgowe dekretowała i podpisywała; nie przyjmowała wpłat od członków ROD.

Prezes ROD "[...]" poinformował, że skarżąca w okresie od 10 lipca 2014r. do 4 lutego 2015r. nie była zatrudniona, wykonywała jedynie usługi z zakresu księgowości społecznie i bez żadnego wynagrodzenia, do czego zobowiązała się w oświadczeniu

z dnia 28 czerwca 2014r. W piśmie dodano, że skarżąca nie podpisywała żadnych dokumentów związanych z księgowością ROD, nie pobierała żadnych wpłat od członków ogrodu, ponieważ wpłat dokonuje się bezpośrednio na konto bankowe; nie przebywała w ogrodzie, gdyż nie było takiej potrzeby; szkoleń ogród nie organizuje. Stwierdzono, że dokumenty dostarczane był w różnych miejscach, np. w siedzibie Okręgu, banku, ulicy, aby były zapisane na odpowiednie konta w czasie dogodnym dla skarżącej. Do pisma dołączono oświadczenie skarżącej z dnia 28 czerwca 2014r., iż od 1 lipca 2014 r. nie będzie wykonywała pracy zarobkowo, jedynie będzie świadczyła usługi społecznie bez żadnego wynagrodzenia.

W dniu 23 września 2015r. do MUP wpłynęło pismo skarżącej, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreśliła, iż wbrew twierdzeniom urzędu, w okresie od 1 lipca 2014r. nie świadczyła usług na rzecz żadnego ogrodu działkowego. Dodała, że wykonywała na rzecz ogrodów niektóre czynności związane

z księgowaniem i dekretacją dokumentów w księgach rachunkowych, w tym sporządziła sprawozdania finansowe za 2014r., ale bez żadnego wynagrodzenia - społecznie. Czynności te były wykonywane w wybranym przez nią miejscu i czasie, nie określonym przez ogrody działkowe. Czynności te nie zajmowały wiele czasu, wykonywane były okazjonalnie, a w poszczególnych ogrodach przebywała sporadycznie.

W dniu 24 września 2015r. do MUP wpłynęło pismo Prezesa ROD "[...]",

w którym poinformował, że: w okresie od 10 lipca 2014r. do 4 lutego 2015r. skarżąca, przedkładając we wcześniejszym terminie oświadczenie, wykonywała w ogrodzie prace społecznie bez żadnego wynagrodzenia, nie posiadając żadnego zakresu obowiązków, w dowolnym terminie; w ogrodzie przebywała trzy razy podczas zebrań zarządu; nie zbierała żadnych pieniędzy od działkowców, pieniądze wpłacane były do skarbnika bądź bezpośrednio na konto do banku; dokumenty podpisuje prezes zarządu,

a księgowa tylko w celu sporządzenia bilansu, dokonując dekretacji 17 lutego 2015r.,

tj. następnego roku za rok sprawozdawczy celem oddania go do Okręgowego Zarządu do końca kwietnia 2015r.; ogród nie organizuje żadnych szkoleń, w związku z czym skarżąca nie osiągnęła z tego tytułu żadnych przychodów; w ogrodzie wykonywała pracę dla przyjemności; dokumenty były dostarczane na zebraniu lub osobiście na telefon w miejscu umówionym.

Prezes ROD "[...]’ podał w piśmie z dnia 25 września 2015r., że skarżąca wykonuje prace związane z księgowaniem dokumentów związanych z ogrodem.

W okresie od 10 lipca 2014r. do 4 lutego 2015r. nie otrzymywała i w dalszym ciągu nie otrzymuje wynagrodzenia za wykonaną pracę i nie posiada żadnego zakresu obowiązków. Prace związane z księgowaniem wykonuje w wolnym dla siebie terminie

i w swoim miejscu zamieszkania. Prezes dodał, że dokumenty do księgowania dostarcza osobiście na telefon lub skarżąca odbiera je na posiedzeniach Zarządu, na które jest zapraszana i przychodzi; zebrania odbywają się raz w miesiącu. Skarżąca nigdy nie przyjmowała wpłat od członków. Skarżąca podpisuje dokumenty związane

z księgowaniem ogrodu i sporządza bilans roczny z działalności ogrodu. Dodano, że ogród nie organizuje szkoleń związanych z księgowością i w związku z tym skarżąca nie osiągała żadnych przychodów. W piśmie nadmieniono, że szkolenia organizuje Okręgowy Zarząd raz w roku dla księgowych, obecność jest obowiązkowa; w 2014r. szkolenie odbyło się w okresie jesiennym, z tego tytułu księgowa nie otrzymuje wynagrodzenia.

W dniu 28 września 2015r. I. B. – skarbnik w ROD "[...]" zeznała, że raz w miesiącu przekazywała skarżącej dokumenty do zaksięgowania; dokumenty przekazywane były w Okręgowym Zarządzie w Olsztynie. Skarżąca brała dokumenty i księgowała je u siebie. W ROD nie przebywała, gdyż nie ma tam świetlicy ani pomieszczenia na spotkania. Podała, że skarżąca dekretowała i księgowała wszystkie dokumenty księgowe, tj. m.in. faktury. Przedłożyła dokumenty księgowe, na których była dekretacja i podpis księgowej. Okazane dokumenty za okres od 10 lipca 2014r. do 31 grudnia 2014r. opatrzone były numerami od 82/14 do 156/14. Świadek podała, ze skarżąca nie przyjmowała żadnych wpłat, wszystkie wpłaty dokonywane są przez działkowców na konto ROD. Poinformowała, że w sądzie toczy się sprawa dotycząca skarżącej, gdzie oskarżycielem jest Państwowa Inspekcja Pracy, a sprawa dotyczy umowy o dzieło zawartej w dniu 5 lutego 2015r. Dodała, że bilans od 19 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r. skarżąca sporządziła w dniu 17 lutego 2015r. Od 1 stycznia 2015r. księgowość prowadzi biuro rachunkowe, zrezygnowano z usług skarżącej. Umowa o dzieło z lutego 2015r. dotyczyła księgowania i sporządzenia bilansu za 2014r., z tytułu tej umowy w dniu 8 czerwca 2015r. wysłano skarżącej przelewem kwotę 428 zł oraz 72 zł podatku do urzędu skarbowego. W dniu 13 sierpnia 2015 r. skarżąca dokonała zwrotu wynagrodzenia na konto ROD. Świadek wskazała, że w sądzie skarżąca przedstawiła oświadczenie z dnia 20 czerwca 2014r., iż usługi księgowe w ROD od 1 lipca 2014r. będzie wykonywała społecznie bez żadnego wynagrodzenia. Jednak w żadnym okresie nikt z Zarządu ani z Komisji Rewizyjnej nie otrzymał od skarżącej tego oświadczenia. Zdaniem świadka, gdyby tak było to nie byłoby sensu wystawiania umowy o dzieło z dnia 5 lutego 2015r., a podpisanej w dniu 1 kwietnia 2015r. na walnym zebraniu.

W dniu 30 września 2015 r. do MUP wpłynęło pismo Prezesa Okręgu Polskiego Związku Działkowców, w którym poinformował, że skarżąca współpracuje z 3 ogrodami, tj. "[...]". Dodano, że Okręg nie posiada danych, na podstawie jakiej umowy księgowa jest zatrudniona w ogrodzie, jakie z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie; nie posiada też danych określających zakresu obowiązków, które wykonuje. Wyjaśniono, że organizowane przez Okręg szkolenia dla księgowych ROD odbywają się co najmniej raz w roku, a udział księgowych jest dobrowolny i bezpłatny.

W dniu 8 stycznia 2016 r. do MUP wpłynęło zawiadomienie o przesłaniu przez Prokuraturę Rejonową do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia przeciwko skarżącej o czyn z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zb. z art. 12 kk. Dokumentacja zawierała również postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącej w części – co do okresu od 10 lipca 2014 r. do 6 lutego 2015 r. w O., podejrzanej o to że działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągniecia korzyści majątkowej, doprowadziła MUP do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 5.935 zł, stanowiącej kwotę nienależnie wypłaconego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników urzędu, składając pod rygorem odpowiedzialności karnej fałszywe oświadczenie dotyczące zatrudnienia –wobec braku dostatecznych danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

W dniu 13 stycznia 2016 r. do MUP wpłynęło pismo Sądu Rejonowego

VII Wydziału Karnego, zawiadamiające MUP jako pokrzywdzonego, że rozprawa w sprawie VII K 1253/15 odbędzie się 24 marca 2016 r.

Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", organ I instancji orzekł, jak wskazano na wstępie. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że skarżąca nie powinna posiadać statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 września 2005r., co oznacza, że nie powinna posiadać prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2005r. Rejestrując się jako osoba bezrobotna z dniem 1 września 2005r. nie poinformowała bowiem, że pracowała na umowę cywilnoprawną od dnia 4 stycznia 2005r. w ROD K.. Nie poinformowała również urzędu w ustawowym terminie o podjęciu pracy w ROD K. od 5 września 2005r. Organ I instancji za istotny uznał fakt, iż Wojewoda rozpatrując odwołanie od uprzedniej decyzji nie kwestionował dokonanych ustaleń w tym zakresie, uznając je za prawidłowe. Dodano, że w tej kwestii Prokuratura Rejonowa przesłała akt oskarżenia przeciwko skarżącej.

Następnie organ I instancji odniósł się do ponownej rejestracji skarżącej jako bezrobotnej w dniu 10 lipca 2014r. Podał, że wpisy i czynności podejmowane

w zakresie księgowości w ROD "[...]" nie były dokonywane jednego określonego dnia tygodnia, ale były dokonywane systematycznie od początku lipca 2014r. do końca 2014r., w różnych dniach jak i w zależności od wykonywanych czynności. Stwierdzono, iż w świetle wyjaśnień przedstawiciela ROD umowa o dzieło z lutego 2015r. miała jedynie umożliwić wypłatę wynagrodzenia za czynności dokonane w 2014r. oraz sporządzenie bilansu za 2014r. Za nieważny uznano fakt, iż następnie wskazane wynagrodzenie skarżąca zwróciła. Nadmieniono, iż Państwowa Inspekcja Pracy wskazała, że skarżąca w 2015r. zawarła ustne umowy o dzieło na czynności polegające na zaksięgowaniu dokumentów finansowych ROD "[...]" za II półrocze 2014r. i sporządzenie bilansu za 2014r. Organ uznał, iż gdyby się okazało, że skarżąca jedynie okazjonalnie wykonuje działania z zakresu księgowości i faktycznie nie prowadzi spraw księgowych w pięciu ROD-ach, to mogłaby posiadać status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Przyjął jednak, że strona od dnia 1 lipca 2014r. na bieżąco i w sposób ciągły wykonywała zadania związane z księgowością pięciu ROD-ów, co powoduje brak gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Uznał, że w przypadku skarżącej ma miejsce wykonywanie obowiązków stricte zawodowych dla pięciu ROD-ów (których nie jest członkiem), za które do 30 czerwca 2014r. otrzymywała regularne wynagrodzenie z tytułu podpisanych umów cywilnoprawnych. Stwierdził, że po 30 czerwca 2014r. nie zmieniły się wykonywane zadania. Reasumując, organ I instancji wskazał, że decyzje: nr "[...]". zostały wydane z naruszeniem prawa, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy, który m.in. stanowi, że bezrobotny oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej. Stwierdzono ponadto, że w związku z istnieniem przesłanek na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylono decyzję z dnia "[...]", ponieważ skarżąca w rzeczywistości, w związku z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, nie mogła posiadać statusu osoby bezrobotnej oraz uzyskać prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z powyższym orzeczono o odmowie uznania skarżącej z dniem 10 lipca 2014 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca domagała się jej uchylenia

w związku z naruszeniem:

- art. 80 w zw. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że od dnia 1 lipca 2014r. na bieżąco i w sposób ciągły wykonuje zadania związane z księgowością pięciu ROD-ów, co powoduje brak gotowości

i zdolności do podjęcia zatrudnienia, pomimo iż z wyjaśnień złożonych przez nią oraz ROD-y wynika, iż charakter wykonywanych prac wymagał niewiele nakładu pracy oraz miała możliwość swobodnego wyboru czasu i miejsca ich wykonywania;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez;

- przyjęcie, iż ustalenia zawarte w decyzji z dnia 8 lipca 2015r., dotyczące statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku w latach 2006-2007 są wystarczające pomimo braku takiego stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia 27 sierpnia 2015r.;

- przyjęcie, iż odwołująca się nie poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pomimo braku jakichkolwiek dowodów w tym przedmiocie;

- przerzucenie na stronę ciężaru wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, pomimo iż to na organie ciąży obowiązek rzetelnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wskazaną na wstępie decyzją, organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji, uznając, że bezspornym jest, że skarżąca, będąc związaną od dnia

5 września 2005r. umową o dzieło z ROD K., nie mogła legitymować się od tego dnia statusem osoby bezrobotnej. W związku z powyższym nie mogło jej także przysługiwać od dnia 9 września 2005 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W takim stanie rzeczy zasadnym było stwierdzenie, że decyzje: z dnia ‘[...]" były wydane z rażącym naruszeniem prawa. W myśl bowiem art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Wyjaśniono, że w decyzji z dnia 27 sierpnia 2015r. organ odwoławczy podzielił argumentację skarżącej, uznając, iż czynności wykonywane na rzecz ogrodów działkowych nie miały charakteru ciągłego, a ich wykonywanie nie kolidowało z możliwością posiadania statusu osoby bezrobotnej. Analiza ponownie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania postawiła sprawę w nowym świetle i pozwoliła stwierdzić, iż bieżące wykonywanie zadań w zakresie księgowości pięciu ROD-ów powodowało brak gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia. Uznano za bezsprzeczny również fakt, że skarżąca w dniu 10 lipca 2014r., tj. ponownej rejestracji i później w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej i pobierania zasiłku, wykonywała na rzecz pięciu ogrodów działkowych zadania związane z prowadzeniem księgowości i sporządzaniem sprawozdań. Zdaniem organu odwoławczego dla rozstrzygnięcia niniejszego postepowania istotne znaczenie ma charakter tych zadań. Podniósł, że z mocy ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ROD, jako stowarzyszenie ogrodowe jest podmiotem nieprowadzącym działalności gospodarczej. W praktyce oznacza to, że jako osoba prawna ROD ma obowiązek stosować przepisy ustawy o rachunkowości, tj. prowadzić księgi rachunkowe, których zapisy obejmują wszystkie wpływy i wydatki w ROD. Księgowość prowadzona jest za pomocą księgi głównej z zastosowaniem planu kont. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.), księgi rachunkowe prowadzone są przez jednostkę, co w praktyce sprowadza się do prowadzenia księgowości przez osobę związaną z tą jednostką umową o pracę bądź umową cywilnoprawną. Jednocześnie w tym samym art. 11 dopuszcza się powierzenie prowadzenia ksiąg rachunkowych, jednak tylko przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3 lub przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w tym zakresie z innego państwa członkowskiego. Organ zważył, że przywołany art. 76a w pierwszej kolejności stanowi, że usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług w zakresie czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6, tj. prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym, okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów, wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, sporządzanie sprawozdań finansowych oraz gromadzenie przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje oraz wynikający z akt sprawy zakres czynności realizowanych przez skarżącą na rzecz ogrodów działkowych, organ II instancji stwierdził, że jej działalność, jako prowadzona bez stosownej umowy lub zarejestrowanej działalności gospodarczej stoi w sprzeczności z przepisami prawa. Zaznaczył, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie prawidłowości zatrudnienia skarżącej. Jednak biorąc pod uwagę uregulowania w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych zawarte w ustawie rachunkowości, a także związaną z tym odpowiedzialność, nie do przyjęcia jest założenie, że wykonywanie tego zajęcia w sposób zorganizowany i ciągły, co bez wątpienia ma miejsce w tym przypadku, jest jedynie sposobem na spędzanie wolnego czasu. Przyznał, że dopuszczalne jest społeczne, nieodpłatne świadczenie usług na rzecz stowarzyszenia, jednak nawet w takim przypadku konieczne jest sporządzenie odpowiedniej umowy, np. umowy wolontariatu czy porozumienia o współpracy. Zauważył, że w aktach sprawy, poza deklaracjami o rezygnacji z wynagrodzenia za prowadzenie księgowości, brak jest innych dokumentów potwierdzających charakter wzajemnych relacji ogrodów działkowych i skarżącej. Organ stwierdził, że pomijając fakt czy jest to zabieg celowy, mający na celu ukrycie rzeczywistych powiązań, uznać należy, że wobec braku właściwych dokumentów, ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia, a tym samym spełniania jednego z podstawowych warunków legitymowania się statusem osoby bezrobotnej pozostaje w gestii urzędu pracy. Zdaniem organu odwoławczego, zobowiązanie odwołującej się do ciągłego wykonywania określonych zadań, których wypełnienie wiąże się ze znaczną odpowiedzialnością, mimo iż nie uregulowane zgodnie z wymogami prawa, nosi znamiona zatrudnienia. Argumentowano, że takie samo zdanie wyraziła Państwowa Inspekcja Pracy, która po kontroli przeprowadzonej w przedmiotowym zakresie oceniła, że działalność skarżącej na rzecz ROD-ów uznać należy za ustną umowę o dzieło.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wskazała, że zaskarża powyższą decyzję w całości. Wniosła o jej uchylenie

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem:

-art. 80 i art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że charakter wykonywanych przez nią czynności na rzecz rodzinnych ogrodów działkowych ma charakter ciągły i nosi znamiona zatrudnienia pomimo tego, że z treści pism Prezesów ROD wynika, że przebywała w ROD raz w miesiącu, wszelkie czynności wykonywała w domu, nie pozostawała w stosunku zatrudnienia, nie podpisywała żadnych dokumentów, dokumenty były jej dostarczane w uprzednio uzgodnionym miejscu, nie otrzymywała

i nie otrzymuje wynagrodzenia, prace związane z księgowaniem wykonuje w wolnym dla siebie terminie;

-art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji z dnia 14 stycznia 2016r., w sytuacji gdy organ

I instancji wbrew wyjaśnieniom złożonym przez rodzinne ogrody działkowe przyjął, że skarżąca od dnia 1 lipca 2014r. na bieżąco i w sposób ciągły wykonuje zadania związane z księgowością pięciu ROD-ów oraz nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności zaniechał przesłuchania prezesów rodzinnych ogrodów działkowych;

-art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jakie okoliczności legły u przyjęcia, że skarżąca wykonuje prace na rzecz ROD-ów w sposób zorganizowany i ciągły. Podkreśliła, że wnikliwa analiza pism Prezesów ROD-ów wskazuje, że skarżąca wykonywała usługi księgowe sporadycznie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 lipca 2016r. skarżąca podtrzymała skargę. Wyjaśniła, że pracowała na rzecz ogrodów działkowych społecznie, bez umowy i wynagrodzenia. Podała, że posiada działkę na terenie jednego z ogrodów, a obsługę innych ogrodów działkowych prowadziła tylko po to, aby utrzymać z nimi kontakt. Wskazał, że rozprawa przed sądem karnym już się odbyła i sąd zobowiązał skarżącą do zwrotu pieniędzy na rzecz Urzędu Pracy. Nie pamięta sygnatury akt i nie ma odpisu orzeczenia, ale zaskarżyła wyrok do sądu II instancji. Sąd karny uznał, że w 2005r. pieniądze z Urzędu Pracy pobierała bezprawnie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie

w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu

w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale

w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku strony skarżącej nie narusza prawa. W szczególności Sąd uznał, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu organu II instancji uwzględnia konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z unormowania tego wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oznacza to, że organy administracji publicznej stosując przepis prawa powszechnie obowiązującego wobec tych samych rodzajowo sytuacji faktycznych i prawnych powinny zastosować jednakową miarę oceny i tak też uczyniono w rozpatrywanym przypadku.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2015r. poz. 149 ze zm.), dalej jako: "u.p.z.", który określa definicję bezrobotnego przyjmując, iż oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub

w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a – l.

Treść tego przepisu daje podstawę do przyjęcia normy prawnej zgodnie z którą, statusu bezrobotnego nie może uzyskać osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 przez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa

w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. W myśl powyższego, statusu bezrobotnego nie mogą nabyć osoby wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie zawartego porozumienia. Nie powinna mieć tutaj znaczenia wysokość zarobku i zakres etatu. Użytego przez ustawodawcę przymiotnika "zarobkowa" nie należy utożsamiać z koniecznością uzyskania wynagrodzenia, ale z zajęciem, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne. W ten sposób ustawodawca zwolnił organy zatrudnienia z obowiązku dochodzenia rzeczywistej treści umowy łączącej strony. Niedopuszczalne jest bowiem łączenie statusu bezrobotnego z wykonywaniem jakiejkolwiek pracy zarobkowej, którą mogłaby wykonywać dodatkowo osoba faktycznie zatrudniona, dorabiając do pełnego etatu lub prowadząca na własny rachunek działalność gospodarczą. Nie ma tutaj zasadniczego znaczenia rodzaj pracy i predyspozycje strony, która potrafi zorganizować czas, aby spełnić odrębną przesłankę "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie". Jest to dodatkowa okoliczność, która musi być spełniona kumulatywnie

z warunkiem "niezatrudnienia" lub "niewykonywania innej pracy zarobkowej". W świetle obowiązującego prawa tej samej osobie nie może bezwzględnie jednocześnie przysługiwać przymiot pracownika i bezrobotnego. Przekonuje co do tego

w szczególności treść art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.z., który stanowi, że nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym. Wobec sprecyzowania przez prawodawcę tego wyjątku, przytoczone zapisy należy odczytywać ściśle. Nie może mieć więc znaczenia, że ubiegający się o przyznanie statusu bezrobotnego oświadczy, że bezpłatnie świadczy usługi, które zwyczajowo, powszechnie są odpłatne, jeżeli nie są spełnione przesłanki opisane w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U.

z 2016r. poz. 239). Zgodnie z art. 42 ust. 3 tej ustawy członek stowarzyszenia

(a w takiej formie prowadzone są rodzinne ogrody działkowe, o czym stanowi art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U.

z 2014r. poz. 40) może również wykonywać świadczenia, jako wolontariusz, na rzecz stowarzyszenia, którego jest członkiem. W myśl art. 44 ust. 1 świadczenia wolontariuszy są wykonywane w zakresie, w sposób i w czasie określonych

w porozumieniu z korzystającym. Porozumienie powinno zawierać postanowienie

o możliwości jego rozwiązania. Na żądanie wolontariusza korzystający jest obowiązany potwierdzić na piśmie treść porozumienia, o którym mowa w ust. 1, a także wydać pisemne zaświadczenie o wykonaniu świadczeń przez wolontariusza, w tym o zakresie wykonywanych świadczeń (art. 44 ust. 2 ustawy). Natomiast jeżeli świadczenie wolontariusza wykonywane jest przez okres dłuższy niż 30 dni, porozumienie powinno być sporządzone na piśmie (art. 44 ust. 4 ustawy).

Odnosząc powyższe unormowania prawne do poczynionych w sprawie przez organy administracji publicznej bezspornych ustaleń faktycznych, stwierdzić należy, że to na skarżącej ciążyła inicjatywa dowodowa mająca na celu wykazanie, że usługi świadczyła w spornych okresach na zasadzie wolontariatu. Sama skarżąca przy tym przyznała na rozprawie, że jest członkiem tylko jednego z wymienionych pięciu rodzinnych ogrodów działkowych, dla których świadczyła usługi księgowe. Tym samym bezsprzecznie w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.z.

Zasadnie organ odwoławczy przytoczył regulacje prawne z ustawy

o rachunkowości, akcentując, że zakres wykonywanych przez skarżącą usług księgowych wymagał świadczenia pracy.

Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości Sądu, że w dniu 1 września 2005r., jak i 10 lipca 2014r, kiedy skarżąca zgłosiła się do MUP w celu rejestracji jako bezrobotna, wykonywała inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.,

o czym nie poinformowała i okoliczność ta nie była znana organowi I instancji w dacie wydawania weryfikowanych decyzji. W związku z tym zaistniała przesłanka do wznowienia postępowań w sprawie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania

z tego tytułu zasiłku i rozstrzygnięcia ponownie w tym przedmiocie, co też prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.