Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 362/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 a ust. 1 i 6, art. 4 pkt 22 lit. h, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 8 ust. 1-4, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi C spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 roku, którą to decyzją w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80 , art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r, poz.267 – dalej "k.p.a." ), art. 87 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a) ust. 1 i 6 i art. 4 pkt 22 lit. h), art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku poz. 1414 – dalej "ustawa" ) i Lp.5.3.1, 5.3.2 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, art. 8 ust. 1-4, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L,06.102.1 - dalej "rozporządzenie (WE) 561/2006, po rozpoznaniu odwołania strony C Sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2013 roku utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] listopada 2013 roku w przedmiocie nałożenia na składającego odwołanie kary pieniężnej.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu [...] lipca 2013 roku o godz.17.35 na wjeździe na T z drogi krajowej [...], uprawnieni funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą [...] o nr rej. [...], prowadzony przez kierowcę R.R..

Kontrolowanym środkiem transportu, którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 ton, był realizowany zarobkowy przewóz drogowy towaru z Polski do Belgii na rzecz firmy C Sp. z o.o..

Kierowca do kontroli okazał m.in. wypis z licencji na wykonywanie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR, umowę o pracę oraz kartę kierowcy z tachografu cyfrowego.

Z czynności kontrolnych został sporządzony przez funkcjonariuszy celnych protokół kontroli [...] z dnia [...] lipca 2013 roku, z treści którego wynika, iż skontrolowano okres pracy kierowcy od [...] czerwca 2013 roku do [...] lipca 2013 roku, w którym to okresie stwierdzono naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców;

- skrócenie dziennego odpoczynku o 4 godziny i 48 minut w 24- godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03.22 dnia [...] czerwca 2013 roku do godziny 03.22 dnia [...] czerwca 2013 roku,

- nieposiadanie i nieprzedstawienie do kontroli zaświadczenia o działalności (urlopówki) za okres od dnia [...] czerwca 2013 roku od godziny 00.00. do [...] czerwca 2013 roku do godziny 03.18.

Pismem z dnia [...] września 2013 roku organ I instancji zawiadomił C Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonych w dniu [...] lipca 2013 roku naruszeń przepisów o czasie pracy kierowców, dokonanych przez kierowcę zatrudnionego w firmie skarżącego. Jednocześnie organ powołując się m.in. na art. 92b ustawy zwrócił się o przedstawienie dokumentów świadczących o prawidłowej organizacji pracy i zasadach wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie.

W odpowiedzi skarżący pismem noszącym datę [...] września 2013 roku stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Spółkę ustalono, że kierowca R.R. przyznał, iż w/w przekroczenie norm czasu pracy kierowcy powstało na skutek błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia i spółka C nie miała bezpośredniego wpływu na jego działanie. Podkreślono, że kierowcy zatrudnieni w Spółce podlegają ciągłej kontroli, podpisują oświadczenia pod rygorem rozwiązania umowy o pracę w przedmiocie przestrzegania rozporządzenia WE 561/2006. Nadto Spółka dokłada starań w trakcie podejmowanych zadań spedycyjnych mających na celu zapewnienie kierowcy odpowiednich warunków pracy, kierowca ma planowana trasę zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi, w jego gestii pozostaje jedynie wykonanie przewozu. Jednocześnie poinformowano, że wobec niedopełnienia obowiązków przez kierowcę R.R. rozwiązano z nim umowę o pracę. Do powyższego pisma Spółka dołączyła kserokopię oświadczeń złożonych przez R.R. a dotyczących nie używania urządzeń zakłócających pracę tachografu, wpływających na fałszowanie danych o czasie pracy i przerw w pracy, zapoznania się z obowiązującym w zakładzie pracy regulaminem pracy wraz z dodatkowymi załącznikami dotyczącymi zasad wynagradzania i zobowiązania się do przestrzegania tego regulaminu wraz z instrukcjami bhp i ppoż, o zapoznaniu z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców i zobowiązaniu się do jej przestrzegania, zobowiązaniu się do nieprzewożenia na trasie Białoruś w kierunku Rosji oraz w drodze powrotnej żadnej ilości papierosów, alkoholu, benzyny i innych podejrzanych przedmiotów. Nadto dołączono odpis wniosku R.R. z dnia [...] lipca 2013 roku o rozwiązanie umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron, świadectwa pracy wystawionego przez firmę i opis stanowiska pracy – zakres obowiązków R.R. jako kierowcy samochodu ciężarowego.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 roku Naczelnik Urzędu Celnego w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. poinformował Spółkę o zebraniu materiału dowodowego pozwalający na wydanie decyzji w sprawie naruszenia warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i przysługującym Spółce prawie do zapoznania się z tym materiałem dowodowym i prawie do wypowiedzenia się w sprawie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku Naczelnik Urzędu Celnego powołując się na art. 104 § 1, art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 89 ,art. 92a ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie rogowym, art. 8 ust. 1-4, art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Ne 561/2006 z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zmieniające rozporządzenie Rady ( EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 nałożył na firmę C Spółka z o.o. karę pieniężną w łącznej wysokości 900 złotych tj. za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03:22 dnia [...] czerwca 2013 roku do godziny 03:22 dnia [...] czerwca 2013 roku o 4 godziny i 48 minut, w tym za czas powyżej 15 minut do jednej godziny 100 złotych, a za każdą następną rozpoczętą godzinę po 200 złotych czyli 800 złotych za 4 godziny.

Firma C Sp. z 0o.o. złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji:

- naruszenie zasady prawa do informacji wyrażonej w art. 9 k.p.a poprzez zaniechanie powiadomienia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o doniosłości prawnej okoliczności wskazania osoby zarządzającej przedsiębiorstwem skarżącego pomimo, że miało to istotny wpływ na wymiar nałożonej kary pieniężnej,

- braku rzetelnego przeanalizowania art. 92a, art. 92b oraz art. 93c ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym,

- obrazę prawa materialnego tj. art. 92a w zw. z art. 92a ust. 6 w zw. z pkt 3.3. załącznika nr 3 do ustawy poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec skarżącej spółki i nałożenie na nią kary pieniężnej. W związku z powyższymi zarzutami Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przed wydaniem decyzji Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia [...] grudnia 2013 roku zwrócił się do strony przedstawienia dowodów i materiałów na okoliczności podnoszone w odwołaniu, a w szczególności przedłożenie umowy zleceń na wykonywanie usług transportu w dniach [...] czerwca 2013 roku, wskazanie miejsc, dat i terminów zleceń i faktycznie wykonanych rozładunków i załadunków towarów dla powyższych zleceń oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających te czynności, przedłożenie dokumentów dotyczących planowania trasy przewozu w dniach [...] czerwca 2013 roku z uwzględnieniem planowanych przerw, odpoczynków oraz czasu przeznaczonego na wykonanie danego transportu. Wnosząca odwołanie Spółka nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo, ani też nie przedłożyła żadnych dokumentów na okoliczności wskazane w piśmie organu. Jedynie wskazała, że w daniach [...] czerwca 2013 roku R.R. pracował w obsadzie podwójnej jako drugi kierowca na innym pojeździe. Jedyną samodzielną trasę wykonywał w trasie z dnia kontroli.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 roku Dyrektor Izby Celnej powołując się na art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80 , art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 87 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a) ust. 1 i 6 i art. 4 pkt 22 lit. h), art. 93 ust. 1 ustawy i Lp.5.3.1, 5.3.2 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy oraz art.8 ust. 1-4, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, dokonane ustalenia faktyczne oraz przytoczono treść przepisów prawnych stanowiących podstawę nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) 561/2006 kierowca korzysta między innymi z dziennego okresu odpoczynku, który zgodnie z art. 4 lit. g) oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje regularny dzienny odpoczynek oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin, alternatywnie – wykorzystywany w dwóch częściach, z których pierwszy musi trwać nieprzerwanie co najmniej 3 godziny a drugi co najmniej 9 godzin lub skrócony dzienny okres odpoczynku oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Stosownie do rat. 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia w każdym 24 – godzinnym okresie, po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeżeli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku ( art. 8 ust. 4 rozporządzenia). Natomiast w trakcie kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie ustalono, że kierowca R.R. zatrudniony w Spółce w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03:22 dnia [...] czerwca 2013 roku do godziny 03: 22 dnia [...] czerwca 2013 roku odebrał jedynie 4 godziny i 12 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 23:10 dnia [...] czerwca 2013 roku do godziny 03.22 dnia [...] czerwca 2013 roku skracając tym samym dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 48 minut. Odpoczynek ten winien trwać zgodnie z powołanymi wyżej przepisami minimum 9 godzin. Ustalono również, że kierowca nie okazał również w trakcie kontroli dokumentu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania w/w norm czasu pracy kierowców. Zatem organ I instancji zasadnie wymierzył Spółce karę pieniężną obliczoną w oparciu o Lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w łącznej wysokości 900 złotych tj. 100 złotych za przekroczenie czasu pracy powyżej 15 minut i po 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę. Nadto w uzasadnieniu decyzji podkreślono, że odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenie obowiązku wynikającego za art. 87 ust. 2 i 2 ustawy, a także za naruszenie przepisów o których mowa w art. 92b ust. 1 w zw. z ust. 2, odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i jest odpowiedzialnością odrębną w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy wynikającej z przepisu art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006 i art. 92a ust. 1 ustawy. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którym w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 92b ust. 1 ustawy, uzasadniające odstąpienie od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej, czy też w oparciu o art. 93c ust. 1 tejże ustawy, zgodnie z którym w sytuacjach w nim określonych nie wszczyna się postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. W dalszej części uzasadnienia organ dokładnie przedstawił okoliczności uzasadniające przyjęcia takiego stanowiska. Stwierdzono, że nie przedłożenie przez stronę dokumentacji dotyczącej planowania trasy przewozu oraz ram czasowych dziennych czasów odpoczynku dla kierowcy uniemożliwiło organowi ocenę, czy przejazd był zorganizowany i zaplanowany w sposób prawidłowy. Nadto przedsiębiorca nie wykazał okoliczności ujętych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowym, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Nadto organ stwierdził, że wobec ustalenia, że kierowca R.R. w dniu [...] czerwca 2013 roku o godzinie 3.22 rozpoczął swoją aktywność i przez 4 godziny i 08 minut prowadził pojazd pojedynczo, bez drugiego kierowcy, uwzględnia się zmianę roboczą trwającą 24 godziny jak dla pojedynczego kierowcy, a nie 30 godzinną zmianę załogi. Dopiero o godzinie 08.52 zarejestrowana została jazda w załodze w rozumieniu art. 4 lit o rozporządzenia (WE) 561/2006. Dopiero po kolejnym odpoczynku , gdy już kierowcy znajdują się w pojeździe można wykorzystywać okresy aktywności adekwatnej do zmiany roboczej załogi, czyli 30 godzin. Zatem w przedmiotowej sprawie uwzględniono zmianę roboczą 24 – godzinną.

W złożonej skardze na decyzję organu II instancji Spółka podniosła takie same zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji tj:

- naruszenie zasady prawa do informacji wyrażonej w art. 9 k.p.a poprzez zaniechanie powiadomienia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o doniosłości prawnej okoliczności wskazania osoby zarządzającej przedsiębiorstwem skarżącego pomimo, że miało to istotny wpływ na wymiar nałożonej kary pieniężnej,

- braku rzetelnego przeanalizowania art. 92a, art. 92b oraz art. 93c ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym,

- obrazę prawa materialnego tj. art. 92a w zw. z art. 92a ust. 6 w zw. z pkt 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec skarżącej spółki i nałożenie na nią kary pieniężnej. W związku z powyższymi zarzutami Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzające ją decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 roku poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli dokonują kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego, zgodnie z art. 151 p.p.s.a skargę oddala.

Istota zarzutów skargi złożonej w niniejszej sprawie sprowadza się do braku dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy i wnikliwego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów, których uwzględnienie miałoby stanowić podstawę do zastosowania art. 92b lub 92c ustawy, a w konsekwencji umorzenie postępowania w sprawie w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego w oparciu o przepis art. 92a w/w ustawy.

Skarżący nie kwestionował naruszenia przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w jego przedsiębiorstwie, tj. skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego 24 godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03:22 dnia [...] czerwca 2013 roku do 03:22 dnia [...] czerwca 2013 roku w wymiarze wskazanym w zaskarżonej decyzji tj. o 4 godziny i 28 minut. Powyższa okoliczność została stwierdzona w trakcie kontroli przeprowadzonej przez uprawnionych funkcjonariuszy urzędu celnego w dniu [...] lipca 2013 roku i dokonanej analizy zapisów zawartych na karcie kierowcy z tachografu cyfrowego. Zarówno w trakcie kontroli kierowca R.R. powyższych ustaleń nie kwestionował, co znalazło potwierdzenie w podpisaniu przez w/w protokołu z kontroli bez zgłoszenia zastrzeżeń, jak i w trakcie składania wyjaśnień w charakterze obwinionego o popełnienie wykroczenia określonego w art. 92 ust. 1 i 2 ustawy, który to protokół dołączono do akt niniejszej sprawy jako dowód z dokumentu. W trakcie kontroli, co również w niniejszej sprawie było bezsporne, kierowca nie okazał dokumentu o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, tj. wykresówki z urządzenia rejestrującego czas prowadzenia pojazdu lub karty pracy, na której odnotowałby przyczyny odstępstwa od przepisów określających maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganego postoju. W trakcie kontroli kierowca nie podnosił również okoliczności uzasadniających - usprawiedliwiających – odstępstwo od przepisów określających maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez odpoczynku. Strona skarżąca również nie przestawiła dowodów pozwalających poczynić w tym zakresie odmienne ustalenia. Tym samym poczynione w tym zakresie ustalenia przez organ i przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznać należy za w pełni wiarygodne, a przeprowadzone w tym zakresie postępowanie za przeprowadzone zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 k.p.a., z kolei dokonaną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego zgodną z wymogami określonymi w art. 80 k.p.a. Brak jest więc podstaw do zakwestionowania poczynionych w tym zakresie przez organ ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego twierdzenia zawarte w skardze, a dotyczących planowania tras wykonywania transportu kierowcom w ten sposób, że kierowca ma wyznaczaną nie tylko trasę, ale także czas i miejsca odpoczynku, a w jego gestii pozostaje jedynie wykonanie przewozu. Poza takim twierdzeniem zawartym m.in. w piśmie z dnia [...] września 2013 roku oraz w skardze, skarżąca Spółka nie przedstawiła dowodów powyższe potwierdzających.

Skarżący zarzucał – i do tego sprowadza się istota sporu w niniejszej sprawie- że organy nie przeprowadziły dostatecznego postępowania wyjaśniającego i w szczególności nie rozpatrzyły w sposób dostateczny przedłożonych przez przedsiębiorcę dokumentów w celu wykazania okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy mających świadczyć o braku wpływu skarżącego na naruszenie, którego dopuścił się kierowca.

W związku z powyższym należy wyjaśnić, że powołany przepis art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynków, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych umożliwiających przestrzeganie przez kierowców stosownych przepisów oraz wprowadził prawidłowe zasady wynagradzania kierowców, niezawierające składników wynagradzania lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji podkreślono, że w przedsiębiorstwie skarżącego obowiązują prawidłowe zasady wynagradzania kierowców. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, w tym umowy o pracę z kierowcą i regulaminu pracy i wynagrodzenia nie wynika aby wysokość otrzymywanego przez kierowcę wynagrodzenia lub premii wynikała np. od ilości przejechanych kilometrów lub ilości przewiezionego towaru. Zasadnie jednak organ przyjął, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący nie zapewnił w swoim przedsiębiorstwie jako podmiot wykonujący przewozy, właściwą organizację i dyscyplinę pracy. W tym miejscu wskazać należy, co stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż dla uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy nie wystarczy samo odesłanie do treści stosunków prawnych łączących przewoźnika z jego pracownikami, w szczególności kierowcami, które spełniać miałyby funkcję motywującą i dyscyplinującą, ale również niezbędną jest ocena organizacji pracy, w tym także logistycznych rozwiązań, czasu oznaczonego na realizację danego przedsięwzięcia (przewozu), które faktycznie wymuszają i umożliwiają zachowanie określonych w przepisach zasad bezpieczeństwa drogowego. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów dotyczących planowanych miejsc postojów w celu odebrania przez kierowcę wymaganych przez przepisy przerw w jeździe czy też dziennego okresu odpoczynku. Strona w toku postępowania administracyjnego w swoich pismach wskazywała, iż dokłada starań w trakcie podejmowania zadań spedycyjnych, planuje trasy zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi, jednakże pomimo wezwania przez organ II instancji, co miało miejsce w piśmie adresowanym do Spółki z dnia [...] grudnia 2013 roku, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że w dniach [...] czerwca 2013 roku zaplanowała przewóz w sposób umożliwiający kierowcy odebranie dziennego czasu odpoczynku zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) 561/2006. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane zostało stanowisko, że celem sankcji określonej aktualnie w art. 92a ustawy (uprzednio art. 92) jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Ma to zapewnić między innymi właściwy dobór kierowców jak i ułożenie planu ich pracy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.01.2009 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2207/08 opubli. Lex 1062133, wyrok NSA w Warszawie z dnia 17.11.2010 sygn. akt II GSK/976/07, wyrok NSA w Warszawie z dnia 28.04.2010 sygn. akt II GSK 566/09, CBOSA). To podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisy dotyczące między innymi czasu pracy i powinien w taki sposób organizować ich pracę, aby umożliwić sobie wypełnienie ciążących na nim obowiązków. Wskazać trzeba, że wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzeniu szkoleń, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu się do przestrzegania przepisów dotyczących m.in. czasu pracy, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło jak i również wprowadzenie takiej organizacji ich pracy aby zapobiegać naruszeniu tych przepisów, w tym w zakresie na bieżąco ich sprawdzania w trakcie wykonywania przewozu. Analizując rodzaj naruszenia stwierdzonego w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013, oraz zgromadzony materiał dowodowy wyżej przedstawiony, należy stwierdzić, że skarżący jako przedsiębiorca organizujący transport nie wykazał, że zrobił wszystko, aby nie dopuścić do powstania stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń przepisów art. 8 rozporządzenia (WE) 561/2006. Skarżąca Spółka nie wykazała, że wyniku przeprowadzania kontroli czasu pracy wykryła przed dniem [...] lipca 2013 roku (tj. przed dniem kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy urzędu celnego) przekroczenie przez zatrudnionego kierowcę dziennego czasu odpoczynku w dniu [...] czerwca 2013 roku i podjęła stosowne kroki mające zapobiec powyższemu w przyszłości. Świadczy to, iż wbrew twierdzeniom zawartym w pismach skarżącej Spółki kontroli takich nie podejmowano lub z przyczyn dotyczących przedsiębiorcy były one nieskuteczne. Skuteczna kontrola, jak i podejmowanie konkretnych działań w przypadku stwierdzenia naruszeń stanowi niewątpliwie jedno z podstawowych działań zapobiegających naruszeniom przez kierowców norm czasu pracy. Ujawnianie takich naruszeń w drodze kontroli przeprowadzanej przez uprawnione organy stanowi dowód na brak właściwej organizacji pracy, o braku przeprowadzania skutecznych kontroli przez przedsiębiorcę. Stanowi, że organizacja i dyscyplina pracy nie jest wystarczająca i nie odpowiada ogólnie wymaganej, w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe, staranności. Podstawą do zwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, nie może być tylko organizowanie dla kierowców szkoleń w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz obsługi tachografów i składanie przez nich oświadczeń, w których zobowiązują się do przestrzegania przepisów oraz ustalanie wynagrodzenia kierowców niezależnie od przejechanych kilometrów, terminowości dostarczania ładunków. Konieczne są również skuteczne działania nadzorcze i kontrolne wobec zatrudnionych kierowców, czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Bez wątpienia istotne są w tym względzie środki bezpośredniej kontroli kierowców obowiązujące w firmie. Wprawdzie obowiązujące przepisy prawne nie precyzują szczegółowo obowiązków przedsiębiorcy w tym zakresie, jednak należy to odczytywać w ten sposób, że przedsiębiorcy wykonujący transport winni podejmować czynności zaradcze co do organizowanych przewozów adekwatne do sytuacji tj. takich, które pozwolą uniknąć naruszeń, a w przypadku ich stwierdzenia, do zapobiegania ich powtórzenia w przyszłości. Biorąc pod uwagę aktualny rozwój techniki, dostępność rozwiązań na rynku i zasady doświadczenia życiowego należy stwierdzić, że rozwiązania organizacyjne przyjęte przez skarżącego nie odpowiadają przesłankom określonym w art. 92b ustawy. Nie ma przecież przeszkód aby wprowadzić kontrolę kierowców wykonujących transport drogowy, a w szczególności odnośnie czasu ich pracy w postaci kontroli telefonicznej czy np. GPS. Dotyczy to przede wszystkim nowych kierowców świadczących pracę od kilkunastu tygodni. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał na czym polega kontrola w jego przedsiębiorstwie odnośnie przestrzegania przez kierowców czasu pracy, za wyjątkiem podpisywania w tym przedmiocie oświadczeń.

Zdaniem Sądu organ zasadnie również przyjął, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 92c ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

- okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

- za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

- od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad dwóch lat.

Istota sporu co do zastosowania powyższego przepisu pomiędzy skarżącym a organami sprowadza się do ustalenia czy naruszenie stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 roku miało charakter niezależny od strony, czy zachodzą podstawy do zwolnienia jej z odpowiedzialności, czy też nie. Strona w złożonej skardze podnosiła, że gro przewozów jest realizowana na terenie Federacji Rosyjskiej, gdzie kontrola pracy kierowców jest utrudniona ze względu na uwarunkowania polityczne i problemy z przebywaniem jej pracowników na terenie Federacji.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że wskazane w art. 92 c ust. 1 ustawy przesłanki egzoneracyjne ( zwalniające od odpowiedzialności ) odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. W/w przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajny, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy też wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite, a Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela prezentowane w nim stanowisko ( wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 roku, sygn. akt II GSK 71/10 Lex 1080160, wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 roku, sygn. akt IIISA/Lu 738/11 Lex 1139308, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Kr 1061/11 Lex 1159534). Trudności na jakie się powołuje strona a dotyczące pobytu i wykonywania przewozu na terenie Federacji Rosyjskiej nie zostały przez nią sprecyzowane. Odnoszą się, jak się wydaje, do sytuacji nie spowodowanej jakimś nadzwyczajnym i wyjątkowym zdarzeniem, a jedynie do ogólnych trudności wykonywania przewozu na tym terenie. Tym samym nie są to zdarzenia, których przedsiębiorca zawodowy, trudniący się przewozem, nie mógł przewidzieć. Powołują się na powyższą okoliczność skarżący nie wskazuje konkretnego zdarzenia mającego miejsce w trakcie konkretnego przewozu rzeczy podlegającego ocenie w niniejszej sprawie, a jedynie na ogólne trudności występujące na tym terenie, trwające od dłuższego czasu.

Przypomnieć należy, że wynikający z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Takie rozumienie wspomnianego obowiązku w istocie powodowałoby, że podmiot wykonujący przewozy mógłby powołać się na okoliczności ,,braku wpływu" czy ,,okoliczności, których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę. To zaś czyniłoby całą regulację dotyczącą odpowiedzialności przedsiębiorcy martwą. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy dokonały interpretacji obowiązującego stanu prawnego na tle zaistniałego stanu faktycznego i wyciągnęły trafne wnioski. Wbrew twierdzeniom skarżącego art. 92c ust. 1 ustawy wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęska żywiołowa, katastrofy, czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. W przedmiotowej sprawie kierowca zarówno w trakcie kontroli jak i strona w swoich pismach nie wskazywali na okoliczności nadzwyczajne, które miałby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony kierowca i profesjonalny podmiot organizujący przewozy drogowe, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Nie stanowią takich okoliczności naruszenia wynikłe z działań kierowcy. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd na drodze, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy, jednak okoliczności takich nie można kwalifikować w kategorii ,,braku wpływu" czy ,,okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć", nawet w sytuacji gdy przedsiębiorca pozostawił kierowcy podejmowanie decyzji o czasie i miejscu postojów. Przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe ma bowiem wpływ na działanie kierowcy poprzez odpowiedni dobór kierowców, właściwą organizację przejawiającą się zarówno w przeprowadzaniu szkoleń w zakresie przepisów dotyczących zasad wykonywania przewozów i czasu pracy, sprawdzania czy kierowca w sposób właściwy zrozumiał obowiązujące przepisy, nie tylko w formie podpisania pisemnego oświadczenia o odbyciu szkolenia i zobowiązaniu się do przestrzegania w tym zakresie obowiązujących przepisów oraz poprzez wprowadzenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru, który nie tylko będzie miał na celu ujawnianie popełnionych w tym zakresie wykroczeń, ale także ,,skłonienie" kierowcy do ich przestrzegania. Należy nadto podkreślić, że przeniesienie przez przedsiębiorcę wykonującego przewozy drogowe na kierowcę decyzji w sprawie planowania przerw w jeździe i dziennych okresów odpoczynku nie uwalnia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego w oparciu o przepis art.92a ustawy.

Przepisy art. 92b i art. 92c w/w ustawy zawierają ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy. W przesłankach tych nie mieści się przeniesienie na kierowcę części obowiązków związanych z organizacją i dyscypliną pracy, jak również nie może to stanowić podstawy przyjęcia, że nie miał w wyniku takiego podziału obowiązków wpływu na powstanie naruszenia.

Należy również stwierdzić – podzielając pogląd organów - że odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy oparta na art. 92a ustawy ma charakter odpowiedzialności administracyjnej, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest – co do zasady- stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. Wynika to z przytoczonego wyżej przepisu art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2005 oraz z przepisu art. 92a ustawy. Jest ona niezależna od odpowiedzialności kierowcy, która odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia ( art. 92 ust. 1 i 5 ) i jest odpowiedzialnością odrębną, opartą na zasadzie winy, w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy. Przedsiębiorca odpowiada za skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od powyższej odpowiedzialności zostały w sposób wyczerpujący określone w wyżej analizowanych przepisach art. 92b i art. 93c ustawy.

Nie jest również zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie stawia on jednak organów administracji w pozycji pełnomocnika strony, ponieważ uregulowany w tym przepisie obowiązek jest mimo wszystko ograniczony, a jego celem nie jest doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść obywatela, lecz jedynie "wyrównanie szans". Nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Organ II instancji wbrew twierdzeniom strony pismem z dnia [...] grudnia 2013 roku, w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a., związku z podniesionymi zarzutami, wezwał ją do przedłożenie, w terminie 7 dni, dowodów i materiałów na okoliczności wskazywane w odwołaniu, a nadto wskazał konkretnie jakich konkretnych okoliczności mają dotyczyć te dowody. Tym samym organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a.

Wskazując podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej organ zasadnie wskazał na załącznik nr 3 do ustawy i na pozycję Lp. 5.3.1, 5.3.2. , gdzie określono wysokość tej kary wymierzanej przedsiębiorcy w oparciu o art. 92a ust. 1 wyżej wskazanej ustawy. Natomiast przepis art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i załącznik nr 2 do tej ustawy dotyczy odpowiedzialności zarządcy przedsiębiorstwa lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuściła, chociażby nieumyślnie do powstania takich naruszeń. Orzekanie w tych sprawach następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia i jest odrębnym postępowaniem od postępowania administracyjnego, prowadzonego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.

Mając na uwadze, iż organy celne wydające decyzje w przedmiotowej sprawie podjęły wszelkie czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie a tym samym w pełni zrealizowały zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Tym samym jako bezzasadna w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.