Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 585/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 33 ust. 1, ust. 4, art. 34 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 12, par. 6, par. 9 ust. 1, ust. 2a
journal: Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Trzciński Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. I. "Z." w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1258/10 w sprawie ze skargi S. I. "Z." w Z. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz S. I. "Z." w Z. kwotę 337 (trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1258/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalił skargę S. I. "Z."

w Z. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis przedsiębiorcy prowadzącemu zakład pracy chronionej na dzień [...] października 2009 r. w kwocie 53 484,14 zł.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że indywidualny program rehabilitacji może służyć wyposażeniu miejsc pracy, ale jedynie w takim stopniu, w jakim stanowi on zmniejszenie lub wyeliminowanie ograniczeń zawodowych pracownika objętego programem. Wątpliwości organu budzi fakt eliminowania ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika poprzez sfinansowanie wydatku związanego z zakupem samochodu marki V. C. Z przedstawionego przez stronę indywidualnego programu rehabilitacji utworzonego dla J. B. nie wynika, aby określony tam wydatek miał związek z niepełnosprawnością osoby, dla której opracowano program. Objęty programem wykonywał pracę kierowcy. Zdaniem organu zakup samochodu nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, a jedynie poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego, czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny. Klimatyzacja, fotel z podpórką lędźwiową oraz nowoczesny układ amortyzacyjny wpływają na poprawę komfortu wykonywanej pracy oraz zwiększają bezpieczeństwo przy kierowaniu pojazdem każdej osobie bez względu czy na tym stanowisku zatrudniona jest osoba pełnosprawna czy niepełnosprawna. W ocenie organu wydatek ten powinien zostać sfinansowany ze środków własnych pracodawcy.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że stosownie do treści art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych) prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2. Środki funduszu rehabilitacji (...) przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. określa szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w ramach pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87, art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE.L z 2006 r. Nr 379, s. 5). Pomoc ta może być udzielana, jeżeli spełnione zostaną łącznie warunki dotyczące przyznawania takiej pomocy, określone w ww. rozporządzeniu (§ 2), dotyczące m.in. przeznaczenia pomocy na sfinansowanie wydatków, o których mowa w § 4 rozporządzenia. Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przedsiębiorcy przez organ udzielający pomocy. Prowadzący zakład pracy chronionej w celu uzyskania zaświadczenia przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania wraz ze stosownymi dokumentami (§ 5 ww. rozporządzenia). W zakresie nieuregulowanym postanowieniami ww. aktów prawnych znajdują zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. – Wydawanie zaświadczeń.

Zgodnie z § 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm., dalej: z.f.r.o.n.), środki zakładowego funduszu rehabilitacji przeznacza się na indywidualne programy rehabilitacji mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane inne koszty ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji (lit. f).

W ocenie Sądu trudno uznać zakup samochodu za eliminowanie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, jak również trudno stwierdzić, aby osoba z przeciwwskazaniami do pracy w wymuszonej pozycji ciała została uznana za zdolną do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Z opinii doradcy zawodowego załączonego do zażalenia, zaburzenia w zakresie nadciśnienia tętniczego niepełnosprawnego pracownika spowodowane były nadmierną temperaturą w kabinie pojazdu nie posiadającego układu klimatyzacyjnego.

Sąd I instancji stwierdził, że jako przeciwwskazania do wykonywania pracy przez niepełnosprawnego pracownika wskazano pracę w ciągłym stresie, ciężką fizycznie, wymagającą ciągłego stania i chodzenia, w wymuszonej pozycji ciała, uniemożliwiającej regularne spożywanie leków i posiłków. Kierowca zajmuje się również załadunkiem i rozładunkiem przewożonej produkcji. Trudno przyjąć, że nawet korzystanie z nowoczesnego samochodu, wyposażonego w fotel z podpórką lędźwiową, klimatyzacją oraz nowoczesnym układem amortyzacyjnym spowoduje, ze pozycja ta nie będzie wymuszona i ustaną problemy, jakie dla pracownika może powodować jazda samochodem.

Dodatkowo Sąd stwierdził, że wyposażenie stanowiska pracy w odpowiedni sprzęt jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Zakup ten jest warunkiem niezbędnym do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy bez względu czy chodzi o osobę pełnosprawną czy niepełnosprawną. Brak jest zatem podstaw do uznania, że stanowi on koszt dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W ocenie Sądu I instancji nie ma podstaw do obciążania rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych kwotą wydatkowaną na wyposażenie stanowiska oraz do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Ponadto prawidłowo ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S. I. "Z." wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

1. § 2 ust. 1 pkt 12 z.f.r.o.n., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do sfinansowania innych kosztów poniesionych w celu realizacji programu opracowanego przez komisję rehabilitacyjną, a także pozwalającą na przyjęcie, że zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej musi wynikać z rodzaju i stopnia niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej;

2. § 2 ust. 1 pkt 12 oraz § 6 z.f.r.o.n., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezasadnego uznania, że dokonanie zakupu samochodu dla kierowcy nie będzie prowadzić do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej oraz uznania, że z oceny dokonanej przez komisję rehabilitacyjną nie wynika zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej;

3. § 6 w zw. z § 9 z.f.r.o.n., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że ocena zasadności wydatku dokonanego w celu realizacji programu ustalonego przez komisję rehabilitacyjną i w konsekwencji ocena czy zastosowana metoda, na którą poniesiony został ten wydatek, zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej, należy do kompetencji organu administracji, a nie komisji rehabilitacyjnej. Przyjęcie takiego błędnego stanowiska przez Sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na jego podstawie skarżącej odmówiono uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis.

4. art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zw. z art. 7 i art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4) przepisów z.f.r.o.n., poprzez błędną ich wykładnię, prowadzącą do stwierdzenia, że środki z.f.r.o.n. przeznaczone na finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji nie mogą być wykorzystane na wyposażenie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych gdyż wyposażenie stanowisk pracy jest obowiązkiem pracodawcy.

II. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego poprzez:

Dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło w konsekwencji do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych, to jest niezasadnego przyjęcia, że w celu eliminacji ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika niemożliwy jest zakup samochodu. Skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te są ze sobą spójne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do odmówienia im wiarygodności. Podkreślić trzeba, że indywidualny program rehabilitacji zawiera orzeczenie lekarskie, doradcy zawodowego, które jest sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajduje poparcie w przeprowadzonych badaniach, jest prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione a zatem wiąże organ orzekający w danej sprawie. Organ administracyjny nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie zmniejszenia ograniczeń zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki opracowujące w tym zakresie indywidualny program rehabilitacji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej S. wskazała, że wydatki w ramach IPR reguluje § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) z.f.r.o.n., który stanowi, że środki z PFRON można wydatkować na indywidualne programy rehabilitacyjne mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których finansowane są koszty "inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji". Zapis ten pozwala sfinansować każdy koszt pod warunkiem, że zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej i nie musi wynikać bezpośrednio z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Ocenę stanu zdrowia ocenia komisja rehabilitacyjna (§ 6 z.f.r.o.n.).

Wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że objęty programem ma schorzenie narządu ruchu – choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i choroby współistniejące mające istotny wpływ na niepełnosprawność. Przeciwwskazania do zatrudnienia to praca w ciągłym stresie, ciężka fizycznie, wymagająca stałego stania i chodzenia, w wymuszonej pozycji ciała, uniemożliwiająca spożywanie leków i posiłków. Kontynuowanie pracy starym samochodem uniemożliwiało objętemu programem kontynuację zatrudnienia zmniejszając jego ograniczenia zawodowe.

Komisja rehabilitacyjna na podstawie preferencji zawodowych pracownika jego motywacji do pracy, samooceny, przeciwwskazań do zatrudnienia wskazała celem zmniejszenia ograniczeń zawodowych wymianę stanowiska pracy, by umożliwić osobie niepełnosprawnej kontynuację zatrudnienia. Komisja opracowuje indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W związku z powyższym pracodawca może sfinansować wydatki wskazane przez tę komisję rehabilitacyjną, ponieważ to ona ocenia zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej. Organ administracji może jedynie zbadać sposób wydatkowania przekazywanych środków, tj. czy zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem (z celem wskazanym w rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2007 r.). Katalog wydatków jest otwarty i można w ramach indywidualnych programów rehabilitacji sfinansować wszystkie wydatki służące realizacji programu rehabilitacji pod warunkiem, że zmniejszają ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej objętej programem.

S. wskazała, że środki funduszu należy przeznaczyć na finansowanie rehabilitacji zawodowej. Zgodnie z art. 8 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia, a do realizacji tego celu niezbędny jest m.in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie co zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej umożliwiając wykonanie pracy.

Wnosząca skargę kasacyjną odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania wskazała, że rzeczą organów administracyjnych a w dalszej kolejności Sądu jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Zdaniem Spółdzielni nie było podstaw by odmówić orzeczeniom lekarskim wiarygodności i orzec w sposób z nimi sprzeczny.

Ponadto Sąd nie wziął pod uwagę całej załączonej do skargi opinii specjalistów (doradcy zawodowego i lekarza). Odniósł się wyłącznie do jednego zdania, pomijając całość dokonanej oceny.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sądu odwoławczego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przytoczenie podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem stanowi konieczny element materialny skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.), którego brak nie podlega sanowaniu i skutkuje uznaniem zarzutu za bezskuteczny.

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania nie odpowiada w pełni stawianym mu wymogom. Skarżąca podnosząc zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nie wskazała konkretnego przepisu postępowania, co uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma bowiem obowiązku domyślać się, o jakie przepisy skarżącej chodziło, jak też ich poszukiwać.

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, należy na wstępie przypomnieć, iż przedmiotem postępowania administracyjnego był wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 i ust. 4 ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: fundusz rehabilitacji), którego środki są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

Rodzaj wydatków i sposób ich ponoszenia z funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, regulują szczegółowo przepisy z.f.r.o.n.

W § 2 z.f.r.o.n. zostały określone rodzaje wydatków, na które przeznaczone są środki funduszu rehabilitacji. Wśród tych wydatków w pkt 12 lit. a - f ujęto finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji, mających na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. W ramach tych celów finansowane są w szczególności koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (§ 2 ust. 1 pkt 12 lit. e), ale także inne koszty, niż wymienione pod lit. a – e (§ 2 ust. 1 pkt. 12 lit. f).

Stosownie do § 6 z.f.r.o.n. warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 jest opracowanie indywidualnego programu rehabilitacji.

Z kolei warunkiem zakwalifikowania wydatków sfinansowanych przez pracodawcę z funduszu rehabilitacji do pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy (§ 9 ust. 1 z.f.r.o.n.).

Tak więc, aby konkretny wydatek mógł być zaliczony do pomocy de minimis musi być poniesiony w ramach indywidualnego programu rehabilitacji (§ 6 ust. 1 z.f.r.o.n.), musi mieć na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, musi być przeznaczony na sfinansowanie pomocy, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 z.f.r.o.n., a także musi być sfinansowany ze środków funduszu rehabilitacji (§ 9 ust. 2a z.f.r.o.n.).

Zatem odmowa uznania wydatków za pomoc de minimis mogłaby dotyczyć tylko tych wydatków, które nie byłyby objęte programem, albo nie miałyby na celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, co następnie zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji, poddały pod wątpliwość fakt eliminowania ograniczeń zawodowych pracownika poprzez zakup nowego samochodu, wyposażonego w klimatyzację, fotel z podpórką lędźwiową oraz nowoczesny układ amortyzacyjny, mimo, iż zgodnie z indywidulanym programem rehabilitacji było to wskazane, ze względu na pogarszający się stan zdrowia pracownika objętego indywidualnym programem rehabilitacji.

Organy uznały bowiem, że tego rodzaju wydatki nie mogą wchodzić w zakres pomocy realizowanej w ramach indywidualnego programu rehabilitacji, który nie może stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi w miejsce zużytych, czy też nabyciem nowych środków transportowych. Organy uznały też, że tego rodzaju wydatki nie mogą dotyczyć wyposażania stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania czynności zawodowych na danym stanowisku, zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, ponieważ wchodzi to w zakres podstawowych obowiązków pracodawcy. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów, skarżąca mogła co najwyżej sfinansować ze środków funduszu rehabilitacji zakup fotela z podpórką lędźwiową i klimatyzację, do czego uprawniał ją § 2 pkt 12 lit. e) z.f.r.o.n. Nadto organy, dokonując własnej oceny stopnia niepełnosprawności pracownika objętego indywidualnym programem rehabilitacji i wynikających z tego ograniczeń zawodowych, uznały, iż pracownik nie jest osobą o obniżonej sprawności ruchowej, a co za tym idzie brak jest związku między ograniczeniami wynikającymi z niepełnosprawności a zakupem samochodu.

W związku z czym należy zauważyć, iż, z treści § 2 z.f.r.o.n., a także pozostałych przepisów rozporządzenia nie wynika bezwzględny wymóg ponoszenia wydatków według ściśle określonej kolejności, co oznacza, że zostało to pozostawione do uznania pracodawcy. Nadto zwrot "inne koszty", z uwagi na brak definicji legalnej, należy rozumieć szeroko, zakładając, że chodzi o wszelkie wydatki, wcześniej nie wymienione w § 2 z.f.r.o.n., finansujące pomoc zmniejszającą ograniczenia zawodowe pracownika, dla którego został utworzony indywidualny program rehabilitacji. Zatem w ramach powołanego przepisu jest możliwe dokonywanie wydatków, które służą zmniejszeniu ograniczeń zawodowych spowodowanych niepełnosprawnością, jak też podnoszą komfort i bezpieczeństwo pracy. Wbrew twierdzeniom organu i Sądu I instancji, za wydatek ze środków funduszu rehabilitacji można uznać zakup związany ze stanowiskiem pracy i mający na celu zmniejszenie uciążliwości wykonywania czynności zawodowych spowodowanych niepełnosprawnością pracownika. Czym innym jest bowiem finansowanie wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, a czym innym wywiązywanie się pracodawcy z ciążącego na nim obowiązku zapewnienia pracownikowi odpowiedniego stanowiska pracy. Są to dwie niezależne od siebie rzeczy. Z treści § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) z.f.r.o.n. nie wynika też, aby wydatkowanie z tego tytułu było uzależnione od stopnia niepełnosprawności. Dlatego też należy przyjąć, iż w ramach tego przepisu wydatki mogą dotyczyć wszelkich ograniczeń zawodowych, obniżających sprawność funkcji fizycznych, psychicznych bądź umysłowych, stwierdzonych orzeczeniem o niepełnosprawności. Za trafną należy więc uznać uwagę skarżącej, że jeśli organ chciał skutecznie zakwestionować wydatek poniesiony w oparciu o utworzony indywidualny program rehabilitacji, to powinien był w pierwszej kolejności podważyć zasadność wskazań zwartych w indywidualnym programie rehabilitacji, co do dalszych działań, jakie powinny być podjęte w celu likwidacji ograniczeń zawodowych pracownika objętego tym programem, co z kolei, jak zauważa skarżąca, wiąże się z potrzebą zasięgnięcia opinii specjalisty w dziedzinie medycyny zdrowia.

Podsumowując, w wyniku wydania zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f), w związku z § 6 i § 9 z.f.r.o.n., jak też art. 34 ust. 4 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w związku z art. 7 i art. 8 tej ustawy.

Jak wcześniej zostało wywiedzione § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) z.f.r.o.n., zawiera otwarty katalog wydatków, co niewątpliwie ma związek z funkcją i celem ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Należy bowiem pamiętać, iż co do zasady rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej ( art. 7 ust. 1 ustawy), co może być osiągnięte przy pomocy różnorodnych działań trudnych do przewidzenia i skatalogowania. W sferze zawodowej rehabilitacja ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej nie tylko uzyskania, ale też i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia oraz awansu zawodowego (art. 8 ust. 1 ustawy). Temu celowi służy tworzony w zakładach pracy chronionej fundusz rehabilitacji. Treść indywidualnego programu rehabilitacji wskazywała, że proponowany w nim zakup samochodu służyć miał likwidacji, czy też zmniejszeniu ograniczeń zawodowych pracownika spowodowanych niepełnosprawnością, a więc mieścił się w unormowaniu § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) z.f.r.o.n.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.