Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2507/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] stała się z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), tj. z dniem 21 listopada 1945 r. własnością gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r. własnością Skarbu Państwa.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W., Oddział Ksiąg Wieczystych Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. tytuł własności ww. nieruchomości był uregulowany jawnym wpisem na imię W. J. z W. - co do połowy, J. z W. - co do 1/4 części i Z. z W. - co do 1/4 części.

Wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości w trybie art. 7 dekretu został złożony w dniu 16 lutego 1949 r. Akta sprawy nie zawierają wniosku, natomiast strona posiada jego kopię oraz dowód opłaty wraz z numerem pod którym został on zarejestrowany. Rejestr wniosków dekretowych, znajdujących się w [...] Urzędzie Wojewódzkim, także potwierdził fakt zarejestrowania wniosku pod nr [...] z datą [...] lutego 1949 r.

Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1948 r., Rep. nr [...] J. U. i Z. R. sprzedały swojej siostrze, współwłaścicielce W. B. wszystko to, co stanowi ich własność i co posiadają i posiadać mają prawo z tego, co znajduje się na powyższej nieruchomości oraz przelewają wszystkie prawa przysługujące im do gruntu powyższej nieruchomości, jako dotychczasowych właścicieli gruntu - na mocy dekretu.

Zgodnie z postanowieniem Wydziału [...] Cywilnego Sądu Rejonowego W. sygn. akt [...] Ns [...] z dnia [...] lutego 1989 r., spadek po W. J. B. z domu W. na podstawie ustawy nabyli E. B. oraz S. S. po 1/ 2 części spadku każde z nich.

W wyniku rozpatrzenia wniosku dekretowego Wydział Terenów Urzędu Dzielnicowego W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1976 r. odmówił dawnym właścicielom przyznania prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu i jednocześnie stwierdził, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Państwa.

Z dniem 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Dzielnicy Gminy W. - co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. (dz. nr [...]), a obecnie stanowi własność Miasta W..

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2002 r., sygn. [...] stwierdziło, iż ww. decyzja Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] maja 1976 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w związku z powyższym stwierdziło jej nieważność.

W tej sytuacji pozostał do rozpoznania wniosek dekretowy dawnych właścicieli z dnia [...] lutego 1949 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Prezydent W. rozpoznał ww. wniosek ustanawiając prawo użytkowania wieczystego gruntu do działki nr [...] i nr [...], z obrębu [...] na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli hipotecznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpoznaniu odwołania M. G. (właściciela wykupionego lokalu mieszkalnego) - decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. [...] uchyliło ww. decyzję Prezydenta W. uzasadniając, iż nie była ona doręczona wszystkim stronom postępowania.

Ponownie rozpoznając wniosek Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do [...] części gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] - na rzecz E. B. w udziale wynoszącym [...] części oraz na rzecz S. S. w udziale wynoszącym [...] części, a także ustalił "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do powyższego gruntu w wysokości [...] zł netto.

Natomiast w punkcie 3 decyzji odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części ww. gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom 9-ciu lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] znajdujących się w budynku frontowym przy ul. [...].

Stwierdził także, iż powyższy grunt w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego dzielnicy [...] oznaczony był symbolem [...] i przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową o charakterze śródmiejskim, usługi ponadlokalne i lokalne oraz administrację. Natomiast aktualnie teren ten nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Dodał, że grunt, do którego ustanawia się prawo użytkowania wieczystego, zabudowany jest budynkiem mieszkalnym, murowanym, wybudowanym przed 1945 rokiem. Budynek frontowy (w części niesprzedanej) zgodnie z art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, stanowi odrębną od gruntu nieruchomość pozostającą własnością następcy prawnego dotychczasowego właściciela hipotecznego.

Poinformował również, iż rozpoznanie wniosku co do pozostałej części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nastąpi odrębną decyzją.

W uzasadnieniu orzeczenia Prezydent stwierdził, że zgodnie z Uchwałą Rady W. z [...] października 2006 r., Nr [...] w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego W. – przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze oznaczonym jako [...] Dla strefy centralnej ustala się rozwój funkcji usługowych o znaczeniu międzynarodowym, krajowym, regionalnym i ogólnomiejskim. W związku z tym uznał, iż nieruchomość położona w W. przy ul. [...] spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Dodał, że frontowy budynek mieszkalny położony przy ul. [...] znajdował się na posesji w dniu 21 listopada 1945 r. i jako uszkodzony w skutek działań wojennych zostały odbudowany. Spełnia, więc warunki określone w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279).

Natomiast odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do [...] niepodzielnej części gruntu z ogólnej pow. [...] m2, pochodzącego z granic dawnej hipoteki nr [...], stanowiącego działkę ewid. Nr [...] z obrębu [...], uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym (front), nastąpiła z uwagi na to, iż ww. część gruntu została oddana w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - wykupionych aktami notarialnymi. Zatem nie można ustanowić prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych przedmiotowej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. G.. Podniósł w nim, iż organ nie dokonał kompleksowych ustaleń, co do budynku jakim zabudowana jest nieruchomość. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia z jakich względów orzeka się o nim w decyzji administracyjnej, bowiem nie zostało udowodnione, że istniał w dniu wejścia w życie dekretu. Ponadto nieprawidłowo ustalono strony postępowania, gdyż E. P. zbyła swoje prawo własności lokalu.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [....] listopada 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że przepisy dekretu warszawskiego z 1945 r., przejmując z mocy art. 1 na własność grunty, na podstawie art. 5 pozostawiały budynki na własność dotychczasowym właścicielom. Dotychczasowi właściciele i ich następcy prawni uprawnieni byli na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu do złożenia wniosku - w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę - o przyznanie na tym gruncie prawa własności czasowej lub prawa zabudowy.

Do czasu rozstrzygnięcia wniosku budynki pozostały własnością dotychczasowego właściciela i stanowiły nadal jego własność jeżeli gmina uwzględniła wniosek na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W przypadku odmowy przyznania własności czasowej lub prawa zabudowy właścicielowi służyło odszkodowanie za grunt. Natomiast stosownie do art. 8 wszystkie budynki położone na gruncie przechodziły na własność gminy również za odszkodowaniem, które gmina zobowiązana była wypłacić właścicielowi za budynki nadające się do użytkowania lub naprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, począwszy od uchwały z dnia 11 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 9/95, ONSA 1996, nr 1, poz. 7, a następnie uchwały z dnia 23 października 2000 r., sygn. akt OPK 11/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 60, przyjmuje się, iż rozstrzyganie wniosków złożonych w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Dlatego też w decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego nie można przenosić własności budynku, gdyż brak jest ku temu podstawy prawnej, zaś decyzja, stanowiąca o tym, dotknięta jest wadą nieważności.

Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja przenosi własność istniejącego na gruncie budynku, bowiem walor konstytutywny mają jedynie trzy pierwsze punkty zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niemniej na organie I instancji ciąży obowiązek wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, dotyczy to więc niewątpliwie charakteru istniejącego na nieruchomości budynku.

Dodało, że materiał sprawy nie potwierdza zarzutów odwołującego się, bowiem w aktach znajduję się m.in. karta rejestracyjna nieruchomości pochodząca z dnia [...] października 1948 r., z której wynika, iż nieruchomość jest zabudowana budynkiem użytkowanym od 1946 r., po przeprowadzonej odbudowie. W karcie była możliwość wskazania, iż budynek jest budową nową - jednakże zaznaczono wyraźnie, iż budynek został odbudowany.

Natomiast w zakresie zarzutów nie zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania, Kolegium wskazało, iż z informacji z ewidencji wynika, że właścicielką lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku jest E. P.. Natomiast przepis art. 23 prawa geodezyjnego i kartograficznego nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisów aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Jeśli zatem nastąpił obrót prawem własności lokalu nr 1 w chwili, kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło o aktualne dane z ewidencji, zmiana danych winna być już znana organowi i uwidoczniona w ewidencji.

Ponadto z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja skierowana do E. P. została podjęta. Nie wpłynęło również żadne pismo od ewentualnego nowego właściciela nieruchomości wskazujące, iż nie zapewniono mu udziału w postępowaniu. Jednocześnie odwołujący nie przedłożył żadnego innego dowodu z którego wynikałoby, że nastąpił obrót prawem własności lokalu. Wobec powyższego nie ma podstaw do przyjęcia, iż strony sprawy ustalono w sposób nieprawidłowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - wniósł M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzji tej zarzucił:

- naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby zmarłej,

- naruszenie przepisu art. 10 kpa poprzez dowolne ustalanie stron postępowania,

- obrazę przepisów postępowania – art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wnikliwej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż krąg stron postępowania został ustalony nieprawidłowo i jako dowód przedłożył akt zgonu E. K. P.. Dodał też, że wątpliwości budzi udział w sprawie właścicieli lokalu nr [...] – państwa Z..

Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. została doręczona Z. Z., natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] została doręczona – według rozdzielnika – J.Z. , zaś decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. została doręczona – według rozdzielnika – J. Z.i Z. K. Z..

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekło o uwzględnieniu skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w całości oraz uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie przychyliło się do zarzutu skarżącego i zauważyło, iż organ odwoławczy dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. W związku z tym obowiązkiem organu odwoławczego jest uwzględnianie zmian zachodzących po stronie podmiotowej - jak przedmiotowej w postępowaniu.

Mając na uwadze złożony do akt sprawy akt zgonu E. K. P., krąg osób, którym winno zapewnić się udział w toczącym się postępowaniu, nie został ustalony prawidłowo. W tej sytuacji zaistniały przesłanki do uchylenia zarówno orzeczenia Kolegium, jak i decyzji organu I instancji. Organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w zakresie istnienia następców prawnych tej osoby. Przeprowadzenie takiego postępowania przed Kolegium naruszałoby uprawnienie stron w zakresie dwuinstancyjności postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. B. i S. B. - wnosząc o jej uchylenie wskazując, że wydając orzeczenie o uchyleniu decyzji Prezydenta W. i przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 §2 kpa - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten, daje bowiem możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, która ma miejsce w niniejszej sprawie, postępowania wyjaśniającego nie trzeba przeprowadzać ani w całości, ani w znacznej części. Do ustalenia przez organ orzekający pozostaje jedynie kwestia następstwa prawnego po zmarłej E. K. P., która z pewnością nie uzasadnia przekazywania sprawy do organu I instancji.

Ponadto skarżący stwierdzili, iż w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta. W., uczestniczka E. P. żyła. Brak jest więc podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, który prawidłowo ustalił krąg osób mających status strony w przedmiotowym postępowaniu. Ustalenie kręgu osób zainteresowanych było obowiązkiem organu orzekającego w II instancji. Organ wydając decyzję powinien uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydawania decyzji drugoinstancyjnej. Niezrealizowanie takiego obowiązku wiąże się z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: II SA/Kr 541/09).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2196/10 uchylił decyzję Samorzadowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zweryfikowało w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania zakończonego ww. decyzją, bowiem została ona skierowana do osoby już nieżyjącej w dniu jego wydania – E. P..

Na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez M. G. od ww. Orzeczenia Sądu - a nastepnie jej cofnięcia - Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1048/12 umorzył postępowanie kasacyjne, zaś uprzednio wskazany wyrok stał się prawomocny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Natomiast art. 119 ww. ustawy stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli:

1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;

2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydenta W. naruszają prawo.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ppsa, uwzględniło skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w całości, uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uprzednio wskazanym orzeczeniem z dnia z dnia [...] czwerwca 2010 r. Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r.

Wojewódzki Sąd Admisnitracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2196/10 uchylił decyzję z dnia [...] września 2010 r., przez co została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, zaś skarga M. G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. na orzeczenie Kolegium z dnia [...] czerwca 2010 r. - podlega rozpoznaniu.

W każdym postępowaniu administracyjnym winny brać udział wszystkie podmioty, które posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa i stanowiskiem doktryny stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki decyzji (np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92 - ONSA 1995 nr 1 poz. 32) - przy czym interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i oparty o przepis prawa administracyjnego.

Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 k.c. zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. W konsekwencji w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania; nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie akty administracyjne.

W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i organ I instancji nie zweryfikowały w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania.

Z załączonej do skargi M. G. kopii odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że E. P. zmarła w dniu [...] czerwca 2010 r.

Natomiast decyzja Prezydenta W. (organu I instancji) została wydana w dniu [...] listopada 2009 r. - a więc jeszcze za życia uczestniczki postępowania. Z kolei z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzje Kolegium oraz Prezydenta W. zostały doręczone Z. Z. (w rozdzielniku decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. błędnie wskzanej jako Z. Z.).

Tymczasem ze znadjującego się w aktach sądowych prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego W z dnia [...] listopada 2000 r., sygn. akt [...] Ns [...] wynika, że osoba ta zmarła w dniu [...] czerwca 2000 r., zaś spadek po niej nabyli mąż J. M. Z. i oraz syn J. P. Z..

Wobec powyższego zarówno decyzja Prezydenta W. jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. została nieprawidłowo skierowana do osoby zmarłej, tj. Z. Z., zaś orzeczenie organu odwoławczego do nie żyjącej w dniu jego wydania – E. P..

W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt. I SA 2462/99 (LEX nr 82653) oraz w wyroku z dnia 30 września 2009 r. w sprawie sygn. akt. I OSK 1429/08.

Mając zaś na uwadze, że zapadłe w sprawie administracyjnej decyzje podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny - Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem - uznając to za przedwczesne.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy.