Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 342/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1, art. 60 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowań egzekucyjnych.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] w części dotyczącej miesięcy maja, czerwca, lipca 2004 r. i umorzył postępowanie w sprawie określenia [...] T. K. i S-ka, Spółka Jawna w likwidacji (dalej również jako: spółka, skarżąca) zobowiązania za miesiąc czerwiec 2004 r. oraz określił zobowiązanie: za miesiąc maj 2004 r. w kwocie [...]zł, za miesiąc lipiec 2004 r. w kwocie [...]zł, w pozostałej części, tj. za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednak wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. I SA/Po 618/12 Sąd skargę tę oddalił. Wskutek oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. I FSK 731/13 orzeczenie oddalające skargę na wskazaną decyzję stało się prawomocne.

W dniu 09 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił tytuły wykonawcze dotyczące należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług : za okres maj 2004 r. - nr SM [...]/12 oraz za okres lipiec 2004 r. nr SM [...]/12 (zał. nr [...] akt adm.).

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny, wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spólki działając na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych o nr SM [...]/12 i SM [...]/12, obejmujących należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i okres lipiec 2004 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] (zał. nr [...]) dokonał zajęcia wierzytelności z przekazanych na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy pieniędzy ściągniętych w toku postępowania zabezpieczającego wobec Spółki (zał. nr [...]). Na tytułach wykonawczych: za maj 2004 r. oraz za lipiec 2004 r. wskazano datę 12 października 2012 r. jako datę zajęcia wierzytelności oraz datę 15 października 2012 r. jako datę uiszczenia zobowiązania. Pismem z dnia 17 października 2012 r. poinformowano Spółkę o zmianie wysokości zajęcia wraz z załącznikiem aktualnego wykazu egzekwowanych zobowiązań pieniężnych. W aktualnym wykazie nie wykazano już tytułów wykonawczych dotyczących uregulowanych zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. oraz za okres lipiec 2004 r.

Pismem sporządzonym dnia 07 grudnia 2015 r. (zał. nr [...]) Spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej jako: upea) z uwagi na wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia należności. Żądanie wniosku dotyczyło m.in. uregulowanych zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maja 2004 r. oraz lipca 2004 r. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik Spółki wskazał, że zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne (tj. WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Po 618/12 i I SA/Po 736/12 oraz NSA w wyrokach z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 731/13 i I FSK 632/13) uznały, iż w przedmiotowej sprawie, pomimo uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji (będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych), czynności egzekucyjne dokonane przed uchyleniem tych decyzji pozostały w mocy. W konsekwencji, stosownie do treści art. 70 § 4 O.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia należności, a zatem należności objęte tymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że kwestia przerwania biegu terminu przedawnienia, w sytuacji uchylenia decyzji podatkowych, na podstawie których wydano tytuły wykonawcze, została ostatecznie rozstrzygnięta w dniu 28 kwietnia 2014 r., uchwałą podjętą w składzie siedmiu sędziów NSA o sygn. akt I FPS 8/13. NSA w uchwale tej przesądził, że uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 upea powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 4 O.p. Zdaniem Strony przyjęcie odmiennego stanowiska pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającą z niej zasadą legalizmu.

W świetle powyższego, pełnomocnik Zobowiązanej Spółki stwierdził, że uchylenie decyzji podatkowych organu I instancji wydanych w 2009 r., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, i na podstawie których wydane zostały i doręczone stronie w 2009 r. tytuły wykonawcze, unicestwiło skutek prawny w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia należności, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...]. nr [...] (zał. nr [...]) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr SM [...]/12 i SM [...]/12 oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od SM [...]/12 do SM [...]/12.

W przewidzianym ustawą terminie wpłynęło zażalenie Spółki na powyższe rozstrzygnięcie, wskutek którego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. nr [...] (zał. nr [...]) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W następstwie powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...] (zał. nr [...]), działając na podstawie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016, poz. 599 – dalej jako: upea) oraz art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016, porz. 23 – dalej jako: kpa) w zw. z art. 18 upea odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr SM [...]/12 i SM [...]/12.

Organ I instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, z uwzględnieniem okoliczności mających wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia, z uwzględnieniem prowadzonego uprzednio postępowania zabezpieczającego. Jednocześnie, organ egzekucyjny argumentując swoje stanowisko wskazał, że w dniu złożenia przez Spółkę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, tj. w dniu 10 grudnia 2015 r., nie prowadził już postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych we wniosku tytułów wykonawczych.

Skarżąca spółka, w przewidzianym ustawą terminie wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. W zażaleniu podniesiono zarzuty naruszenia przepisów art. 61a § 1 kpa i art. 124 § 2 kpa w związku z art. 18 upea i art. 59 § 1 pkt 2 upea, poprzez podjęcie bezpodstawnego rozstrzygnięcia w postaci odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek nieuprawnionego zastosowania art. 61a § 1 kpa w związku z art. 18 upea, albowiem przepis ten - w opinii Spółki - nie znajduje, zastosowania do postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - a w konsekwencji bezzasadne zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 upea.

Pełnomocnik spółki podniósł, że organ egzekucyjny nie wykazał w sposób należycie wyczerpujący, aby w realiach niniejszej sprawy doszło do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie, Spółka podniosła, że wskazywana przez organ egzekucyjny okoliczność w postaci zajęcia wierzytelności nie może przesądzać o zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto, podkreślono, że należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług objęte tytułami wykonawczymi za maj 2004 r. oraz za lipiec 2004 r., na dzień ich wyegzekwowania, uległy już przedawnieniu.

W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] nr [...] (karty nr 23-28) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nr [...] z dnia [...]

Uzasadniając swoje stanowisko organ ten wskazał, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego został złożony 3 lata od momentu wyegzekwowania zobowiązania Spółki. Podkreślono, że istota sporu sprowadza się do tego czy możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku spółki o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 upea w sytuacji gdy w wyniku realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnych spółki, organ egzekucyjny uzyskał kwotę która w całości zaspokoiła dochodzone należności wraz z kosztami egzekucyjnymi.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, stosownie do treści art. 59 upea można wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, jednak nie jest możliwe merytoryczne rozpoznania żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy jak miało to miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, żądanie takie zgłoszono już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił też, że w niniejszej sprawie doszło do zbiegu zakończenia postępowania egzekucyjnego momentem zakończenia egzekucji poprzez realizację zajęcia wierzytelności pieniężnych, które w całości zaspokoiło dochodzone należności określone w tytułach egzekucyjnych wraz z kosztami egzekucyjnymi. Podkreślono, że po dniu 15 października 2012 r. nie było już do wykonania żadnych czynności procesowych związanych z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze dotyczące zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. oraz lipiec 2004 r. Skoro zatem wniosek wpłynął 3 lata po tej dacie, to należy przyjąć, że został złożony po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Wskazując, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożonego po zakończeniu tego postępowania organ wyjaśnił, że ziściły się przesłanki zastosowania przepisu art. 61a § 1 kpa i odmowy wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej.

W przewidzianym ustawą terminie spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na treść postanowienia, tj: art. 59 § 1 pkt 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji gdy zachodzą podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca wskazała, że ustawodawca nie definiuje pojęcia "uzasadnionych przyczyn", a zatem stwarza organowi możliwość każdorazowej oceny konkretnego przypadku, w oparciu o całokształt okoliczności występujących w sprawie. W konsekwencji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania jedynie w sytuacjach, gdy nie ma żadnej przesłanki do jego przeprowadzenia. Jeżeli jednak okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wskazują, nawet w przypadku zakończonego już postępowania, że nie powinno ono nigdy mieć miejsca, wówczas organ powinien podjąć działania mające na celu naprawienie krzywdy, która powstała w wyniku błędnego działania organu niższej instancji. Taki przypadek, zdaniem skarżącej, miał miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem w momencie zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. w dniu 15 października 2012 r. egzekwowana należność była już (wraz z końcem 2009 r.) przedawniona. Wobec tego, przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie powinno nigdy mieć miejsca.

Ponadto, Strona podkreśliła, że skuteczne przeprowadzenie egzekucji nie jest tożsame z zakończeniem postępowania egzekucyjnego, na które składa się cały szereg zdarzeń prawnych. Zatem niewłaściwym jest uznanie przez organ, że z powodu zakończenia egzekucji, zakończone zostało również postępowanie egzekucyjne. Powołując się na poglądy doktryny skarżąca wskazała, że nie ma wyraźnej regulacji która odnosiłaby się do zakończenia postępowania egzekucyjnego, dlatego też niewłaściwe jest arbitralne uznanie przez organ, że z powodu zakończenia egzekucji, zakończone zostało również postępowanie egzekucyjne. Skarżąca zauważyła, że w sytuacji gdy podstawą dla wszczęcia postępowania był obowiązek nieistniejący, a za taki należało uznać przedawnione w ocenie skarżącej w 2009 r. zobowiązania podatkowe, to postępowanie egzekucyjne należało umorzyć.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej również jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w październiku 2012 r. nastąpiło całkowite zaspokojenie dochodzonych od spółki należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i za okres lipca 2004 r. Bezsporne postają również ustalenia, że ostatnie udokumentowane czynności egzekucyjne w sprawie dotyczącej egzekucji zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. oraz okres lipiec 2004 r. podjęto z dniem 15 października 2012 r. kiedy w całości wyegzekwowano zobowiązania pieniężne spółki wraz z kosztami egzekucyjnymi. Poza sporem pozostaje fakt złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w grudniu 2015 r. Kwestią bezsporną pozostaje również fakt, że skargę na decyzję określającą skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. oraz za okres lipiec 2004 r. oddalono prawomocnie. Poza sporem pozostaje również fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. I FSK 731/13 oddalającym skargę kasacyjną spółki przesądził, że zobowiązanie skarżącej nie uległo przedawnieniu z uwagi na uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów egzekucyjnych.

Istota sporu sprowadza się do tego czy możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po jego zakończeniu. Spółka kwestionuje przy tym fakt zakończenia postępowania egzekucyjnego wraz z zakończeniem egzekucji. Zagadnieniem kwestionowanym przez skarżącą pozostają również ustalenia organów co do braku przedawnienia w 2009 r. zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za rok 2004. W tym zakresie, na etapie postępowania zażaleniowego, skarżąca odwoływała się do uchwały NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. II FPS 8/13.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentacji skargi Sąd wskazuje, że nie odmawia całkowicie racji skarżącej, jeżeli chodzi o kwestię uregulowań prawnych w zakresie momentu i sposobu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Uwadze skarżącej umyka jednak, że zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy. Zawodne bywa, bowiem formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie odmiennych stanów faktycznych.

W okolicznościach badanej sprawy skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i za okres lipca 2004 r. Nie ulega wątpliwości, że de facto intencją skarżącej jest anulowanie skutków przeprowadzonej egzekucji. Wskazuje na to argumentacja skargi, gdzie skarżąca podnosi, że postępowanie egzekucyjne nie powinno nigdy mieć miejsca, ponieważ egzekwowana należność już od roku 2009 była przedawniona (s. 3 skargi). W świetle powyższego jedynym zgodnym z intencją skarżącej rezultatem zainicjowanego postępowania byłoby umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i za okres lipca 2004 r. Skarżąca swoje żądanie opiera na brzmieniu art. 59 § 1 pkt 2 upea wskazując, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie. Jakkolwiek, zazwyczaj postępowanie egzekucyjne kończy się poprzez realizację tytułu wykonawczego, to niekiedy zakończenie go następuje w inny sposób, tj. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego np. z powodu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2012 r. sygn. II FSK 492/11 oraz R. Hauser, Z Leoński [w:] R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, s. 282). Kwestią, która nie może budzić wątpliwości spółki jest jednak fakt, że możliwe jest umorzenie wyłącznie trwającego postępowania egzekucyjnego. A skoro tak, to również ewentualne żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w celu osiągnięcia zamierzonego celu, musi zostać złożone w czasie trwania postępowania egzekucyjnego.

Trafnie skarżąca wskazuje, że co do zasady nie można utożsamiać zakończenia egzekucji z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Zgodzić należy się ze skarżącą, że nie ma wyraźnej regulacji która odnosiłaby się do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przenosząc jednak te ogólne rozważania na grunt okoliczności niniejszej sprawy trzeba również zauważyć, że fakt iż a priori nie można utożsamiać zakończenia egzekucji z zakończeniem postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że moment zakończenia egzekucji oraz zakończenia postępowania egzekucyjnego nie może być tożsamy. Pomimo, że pojęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji różnią się, to w sytuacji gdy zrealizowanie środka egzekucyjnego powoduje wykonanie obowiązku objętego egzekucją i jednocześnie nie zachodzi potrzeba podejmowania dalszych czynności procesowych w danym postępowaniu, zakończenie egzekucji oznacza jednocześnie zakończenie postępowania egzekucyjnego (por. T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2013, s. 111). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poza trafnymi uwagami, co do zasadności zbadania momentu zakończenia egzekucji i momentu zakończenia postępowania egzekucyjnego, spółka nie wskazuje jednak na żadne konkretne okoliczności, które w jej ocenie miałyby wskazywać na fakt, iż wbrew twierdzeniom organów postępowanie egzekucyjne w sprawie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i okres lipca 2004 r. nie zostało zakończone w październiku 2012 r., a co więcej, że trwało ono aż do grudnia 2015 r. kiedy złożono wniosek o jego umorzenie. Odwołując się do materiału dowodowego, należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania organ wskazał, że po wyegzekwowaniu należności w dniu 15 października 2012 r. nie było już do wykonania żadnych czynności procesowych związanych z tym postępowaniem. Co należy podkreślić, skarżąca nie kwestionuje tej argumentacji organu. W ocenie Sądu, natomiast stanowisko organu znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przede wszystkim – brak jakichkolwiek dokumentów, które przeczyłyby ustaleniom organów, co do tego, że po dacie 15 października 2012 r. nie było do wykonania żadnych czynności procesowych związanych z postępowaniem egzekucyjnym w niniejszej sprawie. Skarżąca na istnienie takich czynności również nie wskazuje. Po drugie – istnieją dokumenty potwierdzające wyegzekwowanie całej należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i okres lipca 2004 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi 15 października 2012 r. Skarżąca okoliczności tej również nie kwestionuje. Skarżąca nie tylko nie kwestionuje faktu wyegzekwowania zobowiązań podatkowych, ale nigdy nie kwestionowała też zmiany wysokości zajęcia, o której została poinformowana pismem z dnia 17 października 2012 r. wraz z załącznikiem aktualnego wykazu egzekwowanych zobowiązań pieniężnych. Zauważyć należy, że skarżąca jedynie wskazuje, że organ nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż postępowanie zostało zakończone. W tym zakresie należy jednak zauważyć, że sama skarżąca trafnie zwróciła uwagę, że nie ma żadnej wyraźnej regulacji która odnosiłaby się do zakończenia postępowania egzekucyjnego. W okolicznościach badanej sprawy nie sposób natomiast powziąć jakichkolwiek wątpliwości, co do tego że postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj 2004 r. i okres lipca 2004 r. zostało zakończone w październiku 2012 r.

W takim przypadku, przyjmując, że jak wynika z akt sprawy - wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożony został 3 lata po zakończeniu tego postępowania, to nie mógł on odnieść oczekiwanego skutku. Należy przypomnieć, że umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi jedną z form jego zakończenia. Już ta okoliczność przesądziła o tym, że wniosek skarżącej z 2015 r. zawierający żądanie o umorzenia zakończonego w 2012 r. postępowania egzekucyjnego nie mógł przynieść pożądanego rezultatu.

W postępowaniu zażaleniowym skarżąca kwestionowała formę rozstrzygnięcia wydanego przez organy w niniejszej sprawie przekonując, że w miejsce postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, należało wydać postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że żadne ze wskazanych rozstrzygnięć nie uczyni zadość oczekiwaniom skarżącej. Niezależnie, bowiem od przyjętej przez organy formy rozstrzygnięcia, rezultat zakończenia postępowania zarówno poprzez umorzenie postępowania z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jak również odmowa wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego rodzą dla skarżącej de facto analogiczne skutki, tzn. odmowę merytorycznego zbadania zasadności złożonego wniosku. Sądowi oczywiście są znane stanowiska odmawiające możliwości zastosowania przepisu art. 61a kpa w postępowaniu egzekucyjnym. Należy jednak zwrócić uwagę, że powoływane przez stronę skarżącą poglądy zostały sformułowane na gruncie odmiennych stanów faktycznych. Dogłębna analiza orzecznictwa wskazuje, że stanowisko o braku zasadności zastosowania art. 61a kpa sformułowane zostało na gruncie odmiennych od analizowanego stanów faktycznych, w których wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego był składany – w toku – trwającego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 06 kwietnia 2017 r. sygn. II GSK 1950/15, wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r. sygn. II FSK 2340/16, www.nsa.gov.pl). Sąd w pełni podziela stanowisko, że żądanie zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną, ale jest to wniosek co do zasady składany - w toku - postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r. sygn. II FSK 2513/14,www.nsa.gov.pl). Okoliczności badanej sprawy są jednak zasadniczo odmienne, ponieważ w kontrolowanej sprawie, w sytuacji gdy – nie toczyło się – postępowanie egzekucyjne wpłynął wniosek zawierający jasno określone żądanie, umorzenia zakończonego już postępowania egzekucyjnego.

Co do zasady więc nie lega wątpliwości, że złożenie wniosku o umorzenie trwającego postępowania egzekucyjnego nie inicjuje z natury rzeczy odrębnego postępowania, ale jest wnioskiem składanym w celu wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego. Podzielić należy pogląd, że nie może toczyć się odrębne postępowanie administracyjne co do umorzenia postępowania egzekucyjnego i to niezależnie czy postępowanie egzekucyjne się toczy, czy też nie (por. wyrok NSA z 06.04.2017 r. sygn. II GSK 1950/15). Trzeba jednak również zauważyć, że jeżeli nawet – jak w niniejszej sprawie - nie toczy się żadne postępowanie, a skarżąca złożyła do organu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, to wniosek taki złożony niezależnie od jakiegokolwiek postępowania egzekucyjnego wymagał załatwienia. Skoro natomiast w dacie złożenia przez skarżącą wniosku nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, to nie było realnej możliwości rozpatrzenia tego wniosku pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 59 upea, czego de facto żądała skarżąca. Trudno przy tym przyjąć, że w sytuacji gdy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie inicjuje odrębnego postępowania, a w konsekwencji organ nie może procedować w celu oceny zasadności przesłanek z art. 59 upea, to właściwą formą załatwienia tego wniosku powinno być umorzenie postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek skarżącej nie mógł dać impulsu do podjęcia rozważań o jego zasadności, ponieważ nie toczyło się postępowanie, którego miałby dotyczyć. Jednocześnie, jeżeli złożony w toku postępowania egzekucyjnego wniosek o jego umorzenie nie inicjuje odrębnej od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawy administracyjnej, to konsekwentnie należało przyjąć, że taki sam wniosek złożony również po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić impulsu inicjującego postępowanie niezależne od jakiegokolwiek innego postępowania. Jeśli nie toczyło się postępowanie egzekucyjne którego wniosek skarżącej by dotyczył, to podjęcie przez organ rozważań zainicjowanych złożonym przez nią wnioskiem musiałoby wiązać się ze wszczęciem postępowania. Skoro, bowiem sam wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie inicjuje odrębnego postępowania, to dla załatwienia wniosku skarżącej konieczne byłoby wszczęcie postępowania, jedynie w celu jego umorzenia. Przyjęcie natomiast tezy, że wniosek skarżącej powinien skutkować umorzeniem postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, oznaczałoby w istocie potwierdzenie, że wniosek o umorzenie nieistniejącego postępowania egzekucyjnego wszczął samoistne, niezależne od innego postępowanie. Umorzyć można, bowiem tylko postępowanie, które w sposób niewątpliwy zostało wcześniej zainicjowane. W takiej sytuacji trafnie organy przyjęły, ze – w okolicznościach badanej sprawy – zasadne było orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w trybie art. 61a § 1 kpa. W okolicznościach niniejszej sprawy, zasadnicze znaczenie miał, bowiem fakt, że nie toczyło się postępowanie, którego dotyczył złożony wniosek, a sama skarżąca zmierzała do anulowania skutków postępowania egzekucyjnego zakończonego wskutek realizacji tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do intencji wnioskodawczyni, wskazać należy, że złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po jego zakończeniu pozbawia zobowiązanego możliwości osiągnięcia pożądanego celu. Cel ten, w okolicznościach badanej sprawy nie zostanie osiągnięty niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, akademickiego w istocie rzeczy, sporu o sposób załatwienia wniosku o umorzenie zakończonego postępowania egzekucyjnego. W żadnym przypadku skarżąca nie osiągnie celu, jaki w istocie chciałaby uzyskać, a mianowicie nie spowoduje "przywrócenia do życia" zakończonego postępowania egzekucyjnego, a do tego zmierza zaprezentowana argumentacja skargi odnosząca się do kwestii przedawnienia zobowiązania. Należy jednak zwrócić uwagę, że argumentacja skargi nie zasługiwała na uwzględnienie. Niezależnie, bowiem od jednoznacznego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w okolicznościach niniejszej sprawy, stanowisko wyrażone w wydanej 2 lata po zakończeniu postępowania egzekucyjnego uchwale NSA dotyczyło umorzenia trwającego postępowania egzekucyjnego i jego skutków. W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie zostało zakończone wykonaniem tytułów wykonawczych w 2012 r., na podstawie decyzji administracyjnej co do której w kontekście podnoszonej przez skarżącą kwestii przedawnienia wypowiedział się w sposób wiążący Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższa uchwała nie neguje wniosków, co do braku możliwości "wskrzeszenia" złożonym w 2015 r. wnioskiem postępowania egzekucyjnego które zakończyło się w 2012 r.

Odnosząc się do argumentacji skargi należy wyjaśnić też, że za nie związane z okolicznościami niniejszej sprawy należy uznać rozważania dotyczące żądania powtórnego rozpatrzenia sprawy. Czym innym jest, bowiem przytoczone stanowisko doktryny wyrażone w kontekście problemu res iudicata, a dotyczące zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, która w ocenie strony skarżącej jest sprawą "nową", a czym innym dążenie do anulowania skutków zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wykonania tytułów wykonawczych.

Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.