Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2587/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 141 par. 4, art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 183 par. 1 i 2, art. 189, art. 174 pkt 1 i 2, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 9, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 1, art. 18 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur ( spr. ) Sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy asystent Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S.-C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1666/10 w sprawie ze skargi A. S.-C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od skarżącego A. S.-C. na rzecz organu Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1666/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.S.–C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a."), cofnął skarżącemu A.S.–C. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. W uzasadnieniu podał, że stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy, osoba posiadająca pozwolenie na broń palną wydane w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia: lekarskie i psychologiczne potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Natomiast skarżący nie przedłożył wymaganych orzeczeń i tym samym zaistniała przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane w trybie i na zasadach określonych w ustawie, potwierdzają zdolność fizyczną i psychiczną posiadacza pozwolenia do dysponowania bronią i jest to niewątpliwie istotna okoliczność z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa oraz porządku publicznego ze względu na cel posiadania broni palnej i ewentualne skutki jej użycia. Dlatego też nie może być żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej, co do zdolności posiadacza pozwolenia na broń palną do bezpiecznego jej posiadania i używania. Stąd też nie leży w interesie publicznym zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń palną, bowiem nie zastosował się on do obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy.

Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2009 r. skarżący wniósł o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 § 1 i 2 k.p.a. poprzez objęcie nią faktu, że organ nie dopełnił i nie odniósł się do obowiązku przewidzianego w art. 61 § 2 k.p.a. Wskazał, że pozwolenie na posiadanie broni uzyskał na zasadzie "starej" ustawy i nabyte w tym względzie prawo jest bezterminowe, zaś organ nie odniósł się do owej kwestii. Reasumując, organ nie odniósł się i nie udzielił odpowiedzi na dwa pytania postawione we wnioskach z dnia 24 października 2009 r. i z dnia 23 listopada 2009 r., a mianowicie czy decyzje o wydaniu pozwolenia na broń zostały unieważnione i czy prawo działa wstecz.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 § 1 i 2 k.p.a. odmówił uzupełnienia decyzji, zaś w uzasadnieniu podał, że wyliczenie składników decyzji w powyższych przepisach jest wyczerpujące, zaś sama decyzja jest kompletna oraz zawiera rozstrzygnięcie i pouczenie.

W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. od decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż obowiązek określony w art. 15 ust. 4 ustawy wprowadziła ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, która weszła w życie 20 marca 2000 r. Od tej też daty biegnie pięcioletni termin aktualizacji tych orzeczeń dla osób posiadających pozwolenie na wymieniony rodzaj broni, w tym pozwolenie uzyskane jeszcze na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, a właśnie takie posiada strona. Ustawa ta omawianego obowiązku nie przewidywała i dlatego brak jest adnotacji o nim w pozwoleniu strony. Nowa regulacja objęła posiadaczy dawnych pozwoleń na broń wszystkimi powinnościami wynikającymi z jej przepisów, w tym również obowiązkiem z art. 15 ust. 4 bowiem zachowała ważność tych pozwoleń (art. 52 ustawy o broni i amunicji, na który wskazał już organ I instancji w piśmie z dnia 4 listopada 2009 r.). Prawo nie zadziałało zatem wstecz, a ustalony w art. 15 ust. 4 ustawy obowiązek zmaterializował się w przypadku strony w 2005 r. Dlatego nieprzedstawienie przez stronę wymaganych orzeczeń, uwzględniając przy tym kwestionowanie przez nią tego obowiązku (choć winna, jako posiadacz reglamentowanego uprawnienia, samodzielnie śledzić zmiany przepisów prawa w tym zakresie), jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia interesu społecznego (art. 7 k.p.a.). Tym samym prymat w niniejszej sprawie należy przyznać temu właśnie interesowi, bowiem jego racją jest, aby bronią palną mogły dysponować jedynie osoby dające gwarancję bezpiecznego i zgodnego z prawem obchodzenia się z nią. Do kwestii psychofizycznej zdolności do dysponowania bronią ustawodawca przywiązuje dużą wagę, o czym świadczy fakt, że obecnie każda osoba ubiegająca się o pozwolenie zobowiązana jest przedstawić omawiane orzeczenia (art. 15 ust. 3 ustawy), a w ich braku uprawnienia tego w myśl art. 17 ust. 4 ustawy otrzymać nie może. Właściwy organ Policji ma też prawo, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że posiadacz pozwolenia utracił zdolność do dysponowania bronią, zobowiązać go do przedstawienia takich orzeczeń (art. 15 ust. 5), czemu nie stoi na przeszkodzie fakt, że osoby dysponujące bronią przeznaczoną m. in. do ochrony osobistej winni obowiązek ten wypełniać okresowo, aktualizując co 5 lat orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Zastosowanie zatem wobec skarżącego przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy znajduje uzasadnienie w okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z czym decyzja organu I instancji nie jest bezpodstawna. Odnosząc się zaś do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących wszczęcia postępowania w sprawie wskazano, że organ administracji publicznej działa na wniosek strony albo z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.), zaś przepis art. 61 § 2 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy w sprawie wymagającej wniosku strony organ, wobec jego braku, ze względu na szczególnie ważny interes strony wszczyna postępowanie z urzędu, ale zarazem ciąży na nim obowiązek uzyskania na to jej zgody w toku postępowania. Przepis ten nie ma więc zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem organ I instancji wszczął postępowanie nie ze względu na ważny interes strony, lecz wskutek niewypełnienia przez nią obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, a więc w interesie społecznym. Dlatego też organ I instancji nie był zobowiązany uzyskać na swoje działanie zgody strony, lecz do zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 k.p.a.). Niezasadny jest także zarzut naruszenia praw strony (art. 10 § 1 k.p.a.), bowiem organ pouczył go o tych prawach oraz stworzył mu możliwość ich realizacji w toku całego postępowania, w tym przed wydaniem decyzji, o czym świadczy jego aktywność polegająca na przedstawieniu własnego stanowiska w sprawie oraz złożeniu wniosków o umorzenie postępowania i uzupełnienie decyzji. Faktem jest natomiast, iż organ I instancji powiadomił stronę o przyczynach nie załatwienia jej sprawy w terminach, o których mowa w art. 35 k.p.a. tylko jeden raz, jednakże wynikło to ze zbiegu wyznaczonego terminu (30 listopada 2009 r.) z czasem, przez jaki organ winien był zaczekać z wydaniem rozstrzygnięcia, by strona miała możliwość (jest to kolejny dowód na brak uchybienia przez organ dyspozycji art. 10 k.p.a.) wypowiedzenia się przed tą czynnością co do zgromadzonego materiału dowodowego, a pismo w tej sprawie strona odebrała w dniu 23 listopada 2009 r. Zatem zwlekanie przez organ I instancji z wydaniem decyzji do dnia [...] grudnia 2009r. było uzasadnione możliwością wpływu do niego po dniu 30 listopada 2009 r. korespondencji nadanej przez stronę na poczcie ostatniego dnia wyznaczonego jej terminu, a więc właśnie 30 listopada 2009 r. Organ odwoławczy uznał, iż zasadny jest natomiast zarzut o bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku strony o uzupełnienie decyzji, ale wynika to z błędnego skierowania sprawy przez referenta do archiwizacji (notatka z dnia 11.05.2010r.). Niewątpliwie błąd ten obarcza organ, jednakże pozostaje bez wpływu na merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, bowiem w wyniku przedmiotowej zwłoki Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach nie utracił właściwości do jej wydania (przywołane przepisy k.p.a. mają charakter jedynie instrukcyjny), a strona nie poniosła z tego tytułu szkody, ponieważ termin do wniesienia odwołania od decyzji cofającej jej pozwolenie na broń biegł nie od daty doręczenia tej decyzji, lecz postanowienia w przedmiocie jej uzupełnienia (art. 111 § 2 k.p.a.). Nie ma przy tym racji skarżący, że odmowa uzupełnienia decyzji winna mieć również formę decyzji. Jakkolwiek w przypadku niepełnego załatwienia sprawy decyzją administracyjną uzupełnienie jej rozstrzygnięcia o brakującą część następuje w formie decyzji, a uzupełnienie decyzji o stosowne pouczenie odbywa się "tylko" w formie postanowienia, wydaje się racjonalnym, by odmowa uzupełnienia decyzji, a więc brak ingerencji w rozstrzygnięcie sprawy, również miała formę postanowienia, zwłaszcza że wspomniany "brak ingerencji" odpowiada treści art. 123 § 2 k.p.a., dotyczącego postanowień. Gdyby jednak nawet przyjąć, że odmowa uzupełnienia decyzji winna mieć formę decyzji, to i tak w doktrynie panuje zgoda, że od rozstrzygnięcia wydanego w tej kwestii nie przysługuje stronie żaden odrębny środek zaskarżenia, ponieważ tworzyłoby ono możliwość udaremnienia wykonania decyzji. Odnosząc się natomiast do merytorycznej strony postanowienia organu I instancji odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji, Komendant Główny Policji stwierdził, iż również w tym zakresie wskazany organ wydał słuszne rozstrzygnięcie. W myśl art. 111 § 1 k.p.a. strona może żądać uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa do odwołania (...). Przepis ten wyznacza zatem dwa zakresy ewentualnego uzupełnienia decyzji. Jeśli chodzi o zakres drugi, tj. pouczenie o prawie do odwołania, powództwa bądź skargi do sądu powszechnego lub administracyjnego albo też sprostowania pouczenia w tych kwestiach, to pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach należy uznać za pełne, pozwalające stronie na realizację jej procesowych uprawnień, czego dowodem jest niniejsze odwołanie i zawarte w nim zarzuty. Jeżeli zaś chodzi o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, to tego rodzaju żądanie jest zasadne w przypadku, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy bądź niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydano decyzję w samej rzeczy częściową, chociaż w ocenie organu ją wydającego miała ona załatwiać całą sprawę. Kompletność decyzji ocenia się natomiast stosownie do treści art. 104 § 2 k.p.a., a więc w jakim zakresie zakończono sprawę co do jej istoty – w całości, czy też tylko w części. Istotą niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie co do prawa skarżącego do dysponowania bronią palną gazową do ochrony osobistej, zaś decyzja organu I instancji cofająca wymienionemu to prawo, rozstrzyga jego sprawę administracyjną w całości, a zatem nie wymagała uzupełnienia także w tym zakresie. Reasumując, organ odwoławczy stwierdza, że w interesie społecznym, z uwagi na brak aktualnych orzeczeń potwierdzających zdolność strony do dysponowania bronią palną nie leży zachowanie jej pozwolenia na broń, bowiem skarżący od 10 lat, tj. z chwilą wprowadzenia obowiązku okresowego potwierdzania zdolności do dysponowania bronią służącą do ochrony osobistej, pozostaje poza kontrolą "medyczną" w tym zakresie. Organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji nie naruszył zasady praw nabytych, skoro akt prawa powszechnie obowiązującego, jakim jest ustawa o broni i amunicji, przewiduje przypadki cofnięcia pozwolenia na broń. Dlatego posiadacz pozwolenia na broń, w tym gazową do ochrony osobistej, która jest objęta reglamentacją niewypełniający ustawowych obowiązków nie może oczekiwać, że organy Policji, zobowiązane przez ustawodawcę, m.in. do podejmowania działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie podejmą stosownych w takiej sytuacji czynności i zachowają jej pozwolenie na broń, pomimo ustalenia przesłanek określonych w art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z ar. 15 ust. 4 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A.S.-C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wskazując na argumenty podnoszone na wcześniejszym etapie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2011r. stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, iż do skarżącego odnosi się obowiązek dostarczania aktualnych orzeczeń lekarskich. Bezsporne jest, że uzyskał on pozwolenie na broń pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. z 1961 r. Nr 6, poz. 43 z późn. zm.). W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. nowej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, która uchyliła ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Nie oznacza to jednak, że osób tych nie obowiązują regulacje wynikające z nowych przepisów. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy, wymóg ten dotyczy wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń wydanych w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia niezależnie od tego, czy uzyskali pozwolenia pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, czy też na podstawie ustawy z 1961 r. Nie ma również znaczenia, czy na takich pozwoleniach znajduje się adnotacja "pozwolenie bezterminowe", jak w przypadku skarżącego. Sąd I instancji wyjaśnił, że osoby posiadające pozwolenie na broń wydane na podstawie ustawy z 1961 r., które zachowały ważność na podstawie art. 52 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, w tym także skarżący, są zobowiązane wykonać powinności wprowadzone wobec nich przez przepisy nowej ustawy. Jedną z tych powinności jest obowiązek aktualizacji orzeczeń lekarskich i psychologicznych raz na pięć lat przez osoby posiadające pozwolenie na broń wydane w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Sąd I instancji wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wywiązał się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz przedstawienia orzeczenia lekarskiego. Co więcej, po otrzymaniu pisma z dnia 30 września 2009 r. nr [...], zawiadamiającego go o wszczęciu postępowania dotyczącego cofnięcia mu pozwolenia na broń, nie tylko nie podjął starań o uzyskanie wymaganych prawem orzeczeń lekarskich celem ich przedstawienia właściwym organom policyjnym, ale w trakcie całego postępowania administracyjnego kontestował podleganie obowiązkowi przedstawiania wyżej wskazanych orzeczeń lekarskich i żądał umorzenia postępowania, powołując się na bezterminowość swojego pozwolenia na broń. Odnosząc się do zawartych w skardze wywodów dotyczących zastosowania art. 61 § 1 i 2 k.p.a. Sąd I instancji podkreślił, iż postępowanie dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej nie należy do kategorii postępowań, których wszczęcie jest uzależnione od zgody strony. Nadto przywołując treść art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 3-5 ustawy wskazał, iż zgodnie z wolą ustawodawcy, na podstawie wyżej wskazanych przepisów, właściwe organy policji mogą wszczynać postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, gdy osoby uprawnione do jej posiadania nie wypełniają obowiązków nałożonych przez nich w wyżej wskazanej ustawie. Uzależnienie zatem możliwości wszczęcia tego rodzaju postępowania od zgody strony w praktyce uniemożliwiłoby właściwym organom policyjnym egzekwowanie wypełnianie swoich obowiązków. Sąd I instancji uznał, iż skarżący miał, zgodnie z wymogami art. 10 k.p.a., możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w sposób właściwy został powiadomiony o jego wszczęciu, przebiegu, składał również wnioski w trakcie jego trwania. Sąd nie dopatrzył przy tym czynności, które byłyby podjęte bez udziału skarżącego. W ocenie Sądu I instancji nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, iż nierozpoznanie wniosku w terminie określonym w art. 35 k.p.a. jest równoznaczne z jego uwzględnieniem, czy przyjęciem zaproponowanego w nim rozstrzygnięcia. Natomiast skarżący ma całkowitą rację zarzucając organom bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 19 grudnia 2009 r. dotyczącego uzupełnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., co stwierdził też Komendant Główny Policji w zaskarżonej decyzji, jednakże uchybienie to w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnośnie argumentacji dotyczącej art. 53 ustawy o broni i amunicji Sąd I instancji podkreślił, iż błędnie skarżący interpretuje powyższy przepis, stojąc na stanowisku, iż skoro otrzymał pozwolenie na broń w reżimie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, to dotyczą go obowiązki zawarte tylko w tej ustawie i nie ma możliwości ich modyfikowania w drodze późniejszych przepisów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia wniósł A.S.-C. reprezentowany przez adwokata. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik spawy tj.:

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 7 i art. 9 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., w szczególności nie wyjaśnienie całego stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący, nie poinformowania w sposób wyczerpujący strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo i czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji nadto wniesiono o zasadzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w zakresie przygotowania: wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, skargi kasacyjnej oraz zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, przeglądania akt w sprawie oraz pozostałych kosztów zgodnie z przedstawionym na rozprawie zestawieniem kosztów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż organom i Sądowi I instancji jest z urzędu znana tzw. "fikcja powszechnej znajomości prawa", która przy zastosowaniu przepisu art. 9 k.p.a., czyli obowiązku udzielania informacji prawnej stronom przez organy prowadzące postępowanie, powinna doprowadzić w niniejszej sprawie do wezwania przed wszczęciem przez organ postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń bądź równolegle z nim skarżącego do przedstawienia w wyznaczonym przez organ terminie aktualnego badania lekarskiego i psychologicznego zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji w nowym jej brzmieniu pod rygorem skutków prawnych wskazanych w tej ustawie. Jedynie bowiem takie działanie organu nie doprowadziłoby do poniesienia przez stronę szkody i doprowadziło do wyjaśniania stronie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych w postępowaniu o wydanie i cofniecie pozwolenia na posiadanie broni. Podniesiono, iż pismem zawiadamiającym o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń skarżący nie został wezwany do wykonania badań i przedłożenia stosownych zaświadczeń, lecz jedynie zaproszono go do udziału w sprawie. Tym samym organ nie wyjaśnił dlaczego zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Organ nie sprecyzował też jakie działania i w jakim terminie ma podjąć strona, aby uniknąć negatywnych skutków zaniechania. O treści obowiązujących, nowych przepisów skarżący został pouczony dopiero na późniejszym etapie postępowania, tj. w piśmie z dnia 4.11.2009 r. - a więc przeszło cztery lata od daty, w której minął termin do przedstawienia orzeczeń lekarskich wskazanych w treści nowego brzmienia ustawy o broni i amunicji i przeszło dziewięć lat od daty zmiany tych przepisów. Powyższym pismem organ wezwał skarżącego, w sposób nieprecyzyjny, do "uzupełnienia" tych orzeczeń w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma nie wskazując rygoru nie przedstawienia przez skarżącego rzeczonych orzeczeń. A zatem cofnięcie pozwolenia nie mogło nastąpić, ponieważ skarżący przed wszczęciem postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na broń nie był, stosownie do art. 9 k.p.a., uprzedzony o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Powyższego obowiązku nie spełnia również "suche" wskazanie przepisów ustawy o broni i amunicji w jej nowym brzmieniu. Organy orzekające w tej sprawie nie wypełniły obowiązku wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy i ich rozważenia, a zatem wydając kolejne decyzje każdorazowo naruszały przepis art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że zamiast dokonać wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie - czyniono jedynie ogólne uwagi na temat braku dostarczenia przez skarżącego zaświadczeń, lecz nie wskazywały ich rzeczywistej przyczyny. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie zbadał czy prowadzące postępowanie wyjaśniające stan faktyczny organy nie naruszały przepisów prawa. Wskazane powyżej naruszenia przepisów procedury są istotne, gdyby, bowiem organ w pierwszej kolejności szczegółowo wyjaśnił skarżącemu konieczność przedstawienia przez niego stosownych zaświadczeń, wskazując przy tym podstawę prawną i zakreślił stosowny termin do przedstawienia tych dokumentów pod rygorem skutków prawnych wskazanych w ustawie o broni i amunicji wówczas skarżący otrzymałby jasną i klarowną informację od organu i miałby możliwość wykonania wezwania organu, a jego prawa nie zostałyby naruszone.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, iż mimo kierowania przez organy Policji wezwań o przedstawienie wymaganych orzeczeń i udzielania informacji skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie poddał się wymaganym badaniom. W tej sytuacji nie można zatem uznać, iż decyzje organów Policji oraz zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie przepisów postępowania.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie zauważyć należy, iż posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym zasadniczym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345). Z uwagi na szczególny charakter uprawnienia do posiadania broni, jej posiadacz zobowiązany jest zatem do rygorystycznego przestrzegania zasad związanych z jej posiadaniem i używaniem.

Niesporne jest, że Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach w piśmie z dnia 30 września 2009 r. zawiadamiającym stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wskazał na treść art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 4. Zatem skarżący został poinformowany o przyczynie wszczęcia postępowania, którą w tym przypadku było niedopełnienie obowiązku przedstawienia przez skarżącego aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

Przy ocenie postępowania organów po wszczęciu postępowania, którego przedmiotem jest badanie, czy zaistniała przesłanka uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na broń nie można było więc pominąć działań strony, której dotyczy wynik postępowania. Zatem, jeżeli strona, która uzyskała pozwolenie na broń na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych - tak jak w rozpoznawanej sprawie – stanowczo kwestionuje istnienie po jej stronie obowiązku przedłożenia obowiązkowych zaświadczeń lekarskich i w toku postępowania nie podejmuje żadnych kroków zmierzających do uzyskania stosownych orzeczeń lekarskich, to okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę zarówno przez organy orzekające jak i przez Sąd I instancji rozpoznający skargę na decyzje tych organów cofającą pozwolenie na broń - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym zakresie należy podzielić tezę wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 977/07, iż "Obowiązek przedkładania zaświadczeń lekarskich i psychologicznych (art. 15 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji) dotyczy wszystkich posiadaczy pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej - zarówno wydanych na podstawie obecnie obowiązujących jak i wcześniejszych przepisów" (dostępne w CBOIS, https://cbois.nsa.gov.pl).

Zatem jako całkowicie bezpodstawny należało uznać zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy art. 7, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. Bowiem zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia, że organ administracji po ustaleniu, że nie zostało mu przedstawione aktualnie orzeczenie lekarskie i psychologiczne zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, mające na celu ustalenie przyczyn braku takiego orzeczenia oraz wezwać skarżącego do przedstawienia stosownego orzeczenia. Dopiero po wykonaniu tych czynności organ, w ocenie skarżącego, może cofnąć pozwolenie na broń.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Cytowane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny nakładają na osobę, której wydano pozwolenie na broń, obowiązek przedkładania stosownych orzeczeń lekarskich. Jest to jeden z warunków jakie należy spełniać, aby korzystać z przywileju jakim jest pozwolenie na posiadanie broni. Jeżeli strona z jakichś przyczyn nie jest w stanie przedstawić orzeczenia powinna poinformować organ o przeszkodach w wykonaniu obowiązku, tak aby uniknąć negatywnych konsekwencji tego zaniedbania. Trudno oczekiwać, aby organ administracji prowadził postępowanie zmierzające do wyjaśnienia przyczyn niewykonania obowiązków przez stronę, skoro od wykonania tych obowiązków uzależnione jest korzystanie przez stronę z przyznanego jej uprawnienia.

Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego, w kontekście ustalenia spełnienia przesłanki z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, są całkowicie niezasadne.

Podkreślić należy, iż organy administracji nie mają obowiązku indywidualnego powiadamiania obywateli o zmianach obowiązujących przepisów prawa. Akty prawne mające moc ogólnie obowiązującą ogłaszane są w Dziennikach Ustaw i każdy może samodzielnie zapoznać się z ich treścią. Nie można w tym zakresie skutecznie powoływać się na niewiedzę, nieznajomość prawa lub występować z roszczeniem do organów administracji. Oceniając zebrany materiał dowodowy w świetle dyspozycji z art. 7 k.p.a. należało w niniejszej sprawie przyznać bezwzględny prymat interesu społecznego przed słusznym interesem strony w posiadaniu pozwolenia na broń.

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał także drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Bowiem prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że organy należycie zebrały i oceniły cały materiał dowodowy. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Stan faktyczny w uzasadnieniu wyroku został przez Sąd przedstawiony prawidłowo także ustalenia dokonane przez Sąd I instancji są prawidłowe i wynikają z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyczerpują podstawowe wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.