Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1988/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 153,  art.170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 58
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. H. i R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 547/17 w sprawie ze skarg M. H. oraz R. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 547/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. H. oraz R. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy M. H. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] maja 2012 r. w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach 9,80 m x 8,20 m, trwale połączonego z gruntem, realizowanego na działce nr [...] w m. B., oddalił skargi.

Jednobrzmiące skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli M. H. i R. H., zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skarg, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie wykazali w swoich skargach, że organy administracji pierwszej i drugiej instancji nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, tj.:

– w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r. (błędnie podano datę - winno być 17 maja), sygn. akt II OSK 2188/14, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 920/13,

– w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2017 r. (błędnie podano datę - winno być 17 maja 2016 r.), sygn. akt II OSK 2141/14, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 916/13;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skarg, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie wykazali, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z [...] maja 2017 r., które odmawia M. H. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów z [...] października 2012 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2012 r., podczas gdy zarzuty podniesione w zażaleniach uzasadniały uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z [...] maja 2017 r. i orzeczenie co do istoty sprawy w tym zakresie poprzez przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów z [...] października 2012 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2012 r.;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skarg, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie wykazali, że zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skarg, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie wykazali, że postanowienia organów administracji obydwu instancji zawierają błędne uzasadnienia;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji błędnego uzasadnienia wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r., w którym sąd pierwszej instancji sformułował błędną ocenę prawną, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Na podstawie przytoczonych zarzutów, wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział II z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 547/17 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz każdego ze skarżących kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia adwokackiego).

W obszernym uzasadnieniu skarg kasacyjnych przedstawiono argumentację na poparcie sformułowanych w nich zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej jako: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skargi kasacyjne są niezasadne.

W niniejszej sprawie zarzuty podniesione w skargach kasacyjnych są w zasadzie tożsame z zarzutami, jakie zostały sformułowane w skargach i w zażaleniach od postanowienia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów podzielając stanowisko prawne zawarte w postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko.

Ustalenia faktyczne oraz ocena prawna wraz z jej uzasadnieniem nie budzą, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastrzeżeń, bowiem sąd wojewódzki w sposób należyty skontrolował legalność zaskarżonego postanowienia, prawidłowo przyjmując, że organ administracji nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 153 i 170 p.p.sa.

Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast art. 170 p.p.s.a dotyczy tak zwanej prawomocności materialnej, zakresu związania prawomocnym orzeczeniem stanowiąc, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] związany był prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r. w sprawach o sygn. akt II OSK 2141/14 i II OSK 2188/14. Sąd orzekający obecnie jest nimi również związany na podstawie powołanego wyżej przepisu.

Przypomnieć zatem należy, że w sprawie II OSK 2141/14, w której NSA oddalił skargi kasacyjne M. i R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 916/13. Sąd ten kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2013 r., który uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., oddalające zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną M. H. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach rzutu 9,80 m x 8,20 m, trwale związanego z gruntem, wybudowanego na działce nr [...] w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę, wynikającego z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2001 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, że postanowienie oddalające zarzuty było przedwczesne, bowiem organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zgłoszone po upływie ustawowego terminu, natomiast nie odniósł się do wniosku o przywrócenie tego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej wyżej sprawie sygn. akt II OSK 2141/14 wyjaśnił, że "M. H. wniosła zarzuty [...] października 2012 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu (który upływał w dniu [...] czerwca 2012 r.). Odrębnym pismem (również z datą [...] października 2012 r.) wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Aby zatem organ egzekucyjny mógł odnieść się merytorycznie do podnoszonych w zarzutach kwestii, musiał najpierw ocenić zasadność wniosku o przywrócenie terminu, dopiero bowiem po przywróceniu terminu można było uznać zarzuty za skutecznie wniesione (co nie oznaczałoby ich zasadności). Tymczasem w niniejszej sprawie organ egzekucyjny I instancji wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów, nie bacząc na fakt wniesienia ich po terminie, jak i na fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu." Ma rację sąd I instancji, że zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., rozpoznając ponownie sprawę dokonali analizy wniosku zobowiązanej M. H. z dnia [...] października 2012 r. o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, rozstrzygając zgodnie z oceną prawną wyrażoną w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz kierując się wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tych wyrokach. Natomiast w sprawie II OSK 2188/14, w której Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne M. i R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 920/13, sąd ten kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2013 r., którym uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] sierpnia 2013 r., oddalające zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego R. H. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki tego samego obiektu budowlanego, wynikającego również z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2001 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał tu także, że powyższe postanowienie oddalające zarzuty było przedwczesne, bowiem organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zgłoszone po upływie ustawowego terminu, natomiast nie odniósł się do wniosku o przywrócenie tego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II OSK 2188/14 wyjaśnił, że "ze zwrotnego poświadczenia odbioru odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2012 r. wynika, iż doręczyciel przekazał w dniu [...] maja 2012 r. przesyłkę z ww. dokumentem, pod adresem zobowiązanego R. H., dorosłemu domownikowi – G. H., która zobowiązała się przekazać przesyłkę adresatowi. Okoliczność ta potwierdzona została podpisem G. H.." Wskazał, że doszło w dniu [...] maja 2012 r. do skutecznego doręczenia R. H. tytułu wykonawczego. "R. H. wniósł zarzuty w dniu [...] października 2012 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu, który upływał w dniu [...] czerwca 2012 r. Odrębnym pismem (również z datą [...] października 2012 r.) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Aby zatem organ egzekucyjny mógł odnieść się merytorycznie do podnoszonych w zarzutach kwestii, musiał najpierw ocenić zasadność wniosku o przywrócenie terminu, dopiero bowiem po przywróceniu terminu można było uznać zarzuty za skutecznie wniesione (co nie oznaczałoby ich zasadności). Tymczasem w niniejszej sprawie organ egzekucyjny I instancji wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów nie bacząc na fakt wniesienia ich po terminie, jak i na fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu."

I tu także słusznie uznał sąd wojewódzki, że zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., rozpoznając ponownie sprawę, dokonał analizy wniosku zobowiązanego R. H. z dnia [...] października 2012 r. o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, rozstrzygając zgodnie z oceną prawną wyrażoną w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i NSA oraz kierując się wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tych wyrokach. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt.5 skargi kasacyjnej) poprzez "niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji błędnego uzasadnienia wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r., w którym sąd pierwszej instancji sformułował błędną ocenę prawną, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego." Zauważyć należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). W drodze zarzutu naruszenia omawianego przepisu można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zakresie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest jasne, logiczne i przede wszystkim odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz poddaje się kontroli instancyjnej. Ponadto sąd wojewódzki wyjaśnił, i to bardzo dokładnie dlaczego jego zdaniem należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji, a to, że skarżący kasacyjnie nie uznają tej argumentacji lub uznają ją za mało wystarczającą nie świadczy o naruszeniu przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są ze sobą ściśle powiązane i sprowadzają się do kwestionowania odmówienia M. H. i R. H. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.

Po raz kolejny, za sądem I instancji należy przypomnieć, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący tę przesłankę spełnili poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem sądu I instancji, że ta przesłanka nie została spełniona przez skarżących kasacyjnie. Zarówno M. H. jak i R. H. uznają, że przesłanką braku ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów egzekucyjnych jest ich przeświadczenie, że budowa obiektu budowlanego, którego dotyczył tytuł wykonawczy, została zalegalizowana i w konsekwencji tego decyzja nakazująca rozbiórkę wygasła, a zatem nie będzie egzekwowana. Ma rację sąd wojewódzki, że wadliwe przekonanie skarżących o nieistnieniu obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nie stanowi niezależnej od nich przyczyny niezachowania terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania tego obowiązku, a świadczy o lekkomyślnym zignorowaniu znaczenia doręczonego im tytułu wykonawczego. Nie można zgodzić się też, że o braku winy M. H. w uchybieniu terminu świadczy fakt, że (jak twierdzi), nie została ona prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia zarzutów, pouczenie było niejasne, zostało umieszczone drobnym drukiem na drugiej stronie tytułu wykonawczego i skarżąca nie zrozumiała jego treści, a ponadto z pouczenia nie wynika gdzie się wnosi zarzuty. Przedmiotowy tytuł wykonawczy, który znajduje się w aktach administracyjnych sporządzony jest według wzoru wynikającego z przepisów prawa. Zawiera on pouczenie z którego wynika, że zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazano w nim prawidłowy środek zaskarżenia jak i termin do jego wniesienia. Skoro organem egzekucyjnym w sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., oczywistym było, że właściwym organem, do którego wnosi się zarzuty, jest właśnie ten organ. Nie do zaakceptowania jest też pogląd skarżących kasacyjnie, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez winy R. H., gdyż nie doręczono mu odpisu tytułu wykonawczego. O tym, że doręczenie tytułu wykonawczego było prawidłowe i skuteczne była już mowa w niniejszym uzasadnieniu (k. 6), co zostało potwierdzone w sprawie o sygn. akt II OSK 2188/14. Na zakończenie stanowczo należy podkreślić, że podniesione przez skarżących okoliczności nie uprawdopodobniają w żaden sposób braku ich winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze, że skargi kasacyjne nie zawierały usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.