Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2411/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]sierpnia 2013r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO w [...]), działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856) oraz art. 104 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpoznaniu w dniu [...]sierpnia 2013 r. wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji SKO w [...] z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...]uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] w sprawie cofnięcia M. M. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta [...] skierował M. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E oraz wyznaczył termin poddania się egzaminowi kontrolnemu do dnia 29 czerwca 2012 r.

Decyzją z dnia [...]czerwca 2012 r. SKO w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w części dotyczącej wyznaczonego terminu poddania się egzaminowi kontrolnemu, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...]Prezydent Miasta [...] cofnął M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu 26 stycznia 2006 r.

Decyzją z dnia [...]lutego 2013 r. nr [...] SKO w [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] w sprawie cofnięcia M. M. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...]stycznia 2006 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ponownie cofnął M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E, wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] stycznia 2006 r.

Od tej decyzji, w ustawowym terminie M. M. złożył odwołanie. Analizując treść odwołania i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, SKO w [...] stwierdziło istnienie podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...] uchylającej decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] SKO w [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...], a decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdziło nieważność wskazanej wyżej decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. M. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy charakter tego przepisu oraz okoliczności faktyczne sprawy przemawiają za jego niezastosowaniem,

2. § 5 pkt 1 ppkt 8 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami poprzez przyjęcie, że wydana decyzja organu pierwszej instancji spełnia przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie oraz jest tożsama ze skierowaniem, o którym mowa w tym przepisie,

3. art. 6, 7, 8 i art. 11 kpa poprzez niezasadne przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że toczące się przed nim postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy oraz poprzez niezasadne uznanie, że wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma charakter uznaniowy, a oceny tej uznaniowości zawsze należy dokonać w kontekście i w granicach zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Podniósł, że okoliczności faktyczne lub prawne sprawy mogą uzasadniać odstępstwo od tak uznaniowości. Wskazał, że jako adresat decyzji został pociągnięty do odpowiedzialności, pomimo niemożności zastosowania się do treści decyzji, albowiem był bowiem przez organ niedoinformowany w kwestii trybu oraz terminu poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami.

Po rozpoznaniu wniosku SKO w [...] wydało powołaną na wstępie decyzję z dnia [...]sierpnia 2013 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję SKO w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wskazany przepis obowiązuje do dnia 4 stycznia 2016 r., tj. do dnia wejścia w życie art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151), o czym stanowi art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 82), który wszedł w życie w dniu 18 stycznia 2013 r. Tym samym zasadnie SKO w [...] powołaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...]lutego 2013 r. nr [...]z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie SKO w [...] wyjaśniło, że zawiadomieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...] poinformowano stronę, że odwołanie z dnia 28 marca 2013 r. zostanie załatwione w trybie odwoławczym niezwłocznie po zakończeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...]lutego 2013 r. nr [...]. W postępowaniu tym organ ustosunkuje się do merytorycznych zarzutów zawartych zarówno w odwołaniu, jak i we wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. które na obecnym etapie postępowania nie mogą być analizowane.

Powołana na wstępie decyzja SKO w [...] z dnia [...]sierpnia 2013 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. M., który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej w I instancji oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, tj. niepodjęcie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego;

2) art. 107 § 3 kpa, do którego to naruszenia doszło wskutek nieprawidłowo skonstruowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem zawiera ono braki, które nie pozwalają stronie na ocenę jej prawidłowości;

3) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie w sprawie, tj. uznanie, że decyzja z 15 lutego 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

4) art. 139 kpa, tj. zakazu reformationis in peuis, czyli zakazu orzekania na niekorzyść strony;

5) art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez notoryczne błędy i pomyłki w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ zaniechał dokładnego i precyzyjnego wyjaśnienia stronie postępownia które fakty uznał za udowodonione oraz podania przyczyn, z powodu których innym dowodom w sprawie nie dał wiary. Zarzucił, że w części uzasadnienia, w której prezentuje swoje rozważania, organ dokonał powtórzenia stanu faktycznego oraz powołał jedynie przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa lub z powodu wydania decyzji bez podstawy prawnej. Organ tym samym naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący zauważył, że wskutek prowadzonych w sprawie postępowań administracyjnych, w obrocie prawnym aktualnie pozostają dwie decyzje pierwszoinstancyjne, wydane przez Prezydenta Miasta [...]: jedna z dnia [...] marca 2013 r. - wydana w konsekwencji decyzji SKO z dnia [...]lutego 2013 r., uchylającej i umarzającej postępowanie w I instancji oraz druga z dnia [...]grudnia 2012 r. - która powróciła do obrotu prawnego na skutek stwierdzenia nieważności decyzji ją uchylającej (tj. decyzji z [...] lutego 2012 r.), poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżący wskazał, że taki stan rzeczy jest niedopuszczalny i utwierdza stronę w przekonaniu o nieprawidłowości prowadzonego postępowania, z naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, co uzasadnia zaś zarzut naruszenia art. 8 kpa.

Na zakończenie M. M. podniósł, że organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Skarżący podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uchylającej decyzję I instancji oraz orzekającej o umorzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego jest orzeczeniem na jego niekorzyść.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że podlega ona oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zaskarżoną decyzją SKO w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]stwierdzającą nieważność decyzji tego organu z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...] z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Rozstrzygnięcie takie jest prawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że decyzją z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...] SKO w [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] w sprawie cofnięcia M. M. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E wydanego przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...]stycznia 2006 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, uznając, że między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpatrzeniem odwołania nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu SKO w [...] wskazało, że z dniem 19 stycznia 2013 r. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, który stanowił podstawę wydania decyzji o cofnięciu uprawnień przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz.151). W konsekwencji, skoro odpadła podstawa prawna decyzji organu I instancji wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami to organ odwoławczy zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie. Powyższe ustalenia i dokonana ocena były w sposób oczywisty błędne, co przyznało SKO w [...] wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...]. Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który stanowił podstawę decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] nie został uchylony i nie przestał obowiązywać. Wskazany przepis obowiązuje do dnia 4 stycznia 2016 r., tj. do dnia wejścia w życie art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151), o czym stanowi wprost art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 82), który wszedł w życie w dniu 18 stycznia 2013 r. W tej sytuacji, z oczywistych przyczyn należało stwierdzić, że decyzja SKO w [...] z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i należało ją wyeliminować w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 158 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wskazać, że pozostają one bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, która została wydana z powodu oczywistego ziszczenia się przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa ze względu na całkowicie błędne ustalenia poczynione przez SKO w [...] w decyzji z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...] i niewłaściwe uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. Nr [...] i umorzenie postępowania. Dlatego jako niezasadne należy ocenić zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Uzasadnienie decyzji organu jest bowiem całkowicie wystarczające do wyjaśnienia adresatowi treści rozstrzygnięcia i przyczyn jego podjęcia.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 8 kpa poprzez notoryczne błędy i pomyłki w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nalezy zauważyć, że zaskarżona decyzja ma właśnie na celu usunięcie z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia i doprowadzenia postępowania do stanu zgodnego z prawem. Wbrew twierdzeniom skarżącego wydanie zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do “pogubienia się organów", gdyż zarówno decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r., jak i decyzja tego organu z dnia [...]grudnia 2012 r. (która powróciła do obrotu prawnego) nie korzystają z przymiotu ostateczności. Zadaniem SKO w [...] będzie zatem rozpoznanie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sposób merytoryczny, przy jednoczesnym uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. i umorzeniu postępowania administracyjnego w odniesieniu do tej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady niedziałania na niekorzyść strony odwołującej się należy zuaważyć, że w niniejszej sprawie taki przypadek w ogóle nie wystąpił. M. M. złożył bowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji SKO w [...] z dnia [...]lutego 2013 r. Nr [...], a organ rozpoznając ten wniosek utrzymał swoją decyzję w mocy. W konsekwencji, w granicach postępowania nieważnościowego SKO w [...] wydało dwa tożsame rozstrzygnięcia nie pogarszając w żaden sposób sytuacji prawnej strony domagającej się ponownego rozpoznania sprawy.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ppsa w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.