Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2208/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28  ust. 1,  art. 28  ust. 1,  art. 3  pkt  4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] marca 2020r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 256) nakazał [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] rozbiórkę pawilonu handlowego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...]z obrębu [...] przy ul. [...] w [...](na wysokości budynku przy ul. [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z pismem Straży Miejskiej [...] z [...] sierpnia 2018r., przeprowadził w dniu [...] września 2018r. czynności kontrolne. W ich wyniku ustalono, iż w rejonie skrzyżowania ulic [...] i [...] zlokalizowany jest pawilon handlowy. Na dachu obiektu zamontowana jest konstrukcja metalowa pod nośnik reklamowy.

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] wezwał właściciela obiektu do przedłożenia dokumentacji dotyczącej ww. pawilonu handlowego (w tym m.in. zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej) oraz umowy dzierżawy części ww. nieruchomości pod budowę przedmiotowego obiektu. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.

W wyniku oględzin dokonanych [...] października 2018r. stwierdzono, iż przedmiotowy pawilon handlowy posiada wymiary w rzucie: 5m x 4m, dach jednospadowy, wysokość obiektu zmienna. 2,5rn do 3m. Ponadto ustalono, iż metalowa konstrukcja na dachu pawilonu została zdemontowana.

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] ponownie wezwał właściciela obiektu do przedłożenia dokumentacji dotyczącej pawilonu handlowego (w tym m.in. zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej) oraz umowy dzierżawy nieruchomości pod budowę obiektu.

Spółka [...] przedstawiła decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2018r. zezwalającą na zajęcie pasa drogowego pod tymczasowy pawilon handlowy o powierzchni 20m2.

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] wezwał właściciela obiektu budowlanego do przedłożenia zdjęcia lotniczego z 1995r., ukazującego przedmiotowy pawilon handlowy, pobranego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Dokument ten nie został przedłożony.

W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] września 2019r. ustalono, iż stan faktyczny nie zmienił się od uprzednio dokonanych oględzin.

Organ nadzoru budowlanego zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o wyjaśnienie czy posiada dokumentację dotyczącą pawilonu handlowego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...]z obrębu [...] przy ul. [...] w [...](na wysokości budynku przy ul. [...]). Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] poinformował, że nie posiada w swoich zasobach decyzji o pozwoleniu na budowę ww. pawilonu handlowego. Uzyskano jedynie dokumentację dotyczącą prac remontowych w tym obiekcie.

Właściciel obiektu, spółka z o.o. [...], był kilkukrotnie wzywany do przedłożenia dokumentacji, na podstawie której wybudowano pawilon handlowy oraz wskazania daty zakończenia budowy obiektu. Dokumentacja taka nie została przedłożona.

Organ wskazał, że decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego pod ww. pawilon handlowy, którą legitymuje się właściciel obiektu, nie uprawniała do realizacji pawilonu handlowego. Wykonywanie robót budowlanych w pasie drogowym, podlega ogólnym zasadom ustanowionym w ustawie Prawo budowlane oraz dodatkowym wymogom określonym w ustawie o drogach publicznych.

Zezwolenie na lokalizację obiektu wydawane jest w formie decyzji administracyjnej i stanowi pozwolenie szczególne w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, którego uzyskanie warunkuje wydanie pozwolenia na budowę. Zgoda zarządcy drogi na budowę obiektu nie zastępuje pozwolenia na budowę czy zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 1998r., sygn. akt: II SA 1414/97).

W ocenie organu nadzoru budowlanego przedmiotowy pawilon handlowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tworząc przestrzeń zamkniętą oraz jest trwale związany z gruntem.

Trwałe związanie z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. Dla określenia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano czy też rodzaj materiału z jakiego wykonany jest sporny obiekt.

Stwierdzony stan faktyczny wypełnił przesłanki z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.

Postanowieniem z [...] listopada 2019r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego zawierającego ocenę techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisał techniczno-budowlanymi, 2) zaświadczenie Prezydenta [...] o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarować przestrzennego, 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na ce budowlane. Zobowiązany nie przedłożył dokumentów wymaganych postanowieniem z [...] listopada 2019r.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, tj. organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od powyższego rozstrzygnięcia, odwołanie złożyła [...] Sp z o.o.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U z 2020 r., poz. 1333) po rozpoznaniu odwołania [...] Sp z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].03.2020r., nakazującej dokonanie rozbiórki pawilonu handlowego usytuowanego na terenie działki ew. nr [...]obręb [...] przy ul. [...] w [...](na wysokości budynku przy ul. [...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wezwał skarżącą do przedłożenia - w terminie 30 dni dokumentów wymaganych postanowieniem PINB dla [...] z dnia [...].11.2019r.

W odpowiedzi [...] Sp. z o.o. wskazała na bezpodstawność wezwania przedkładając jednocześnie kopię decyzji Prezydenta [...] z dnia 2.03.2020r. zezwalającą na zajęcie pasa drogowego pod tymczasowy pawilon handlowy o powierzchni 20m2 w okresie od [...].02.2018r. do [...].10.2019r.

W ocenie [...]WINB organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz oględzin ustalono, że u zbiegu ulic [...] i [...] w [...]zlokalizowany jest pawilon handlowy o wymiarach 4m x 4m i wysokości zmiennej od 2,5m do 3m. Pawilon posiada dach jednospadowy i jest konstrukcji szkieletowej umieszczonej na podmurówce betonowej. Obiekt jest trwale związany z gruntem. Zgodnie z oświadczeniem obecnego w trakcie oględzin z dnia [...].10.2018r. prezesa [...] Sp. z o.o., obiekt istnieje od co najmniej 10 lat.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31." Jednym z wyjątków przewidzianych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy jest realizacja obiektu tymczasowego, na który wymagane jest jedynie zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego "Ilekroć w ustawie jest mowa o: tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe".

Brak jest podstaw, aby sporny obiekt budowlany uznać za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Przepis ten kwalifikuje obiekt budowlany jako tymczasowy w sytuacji, gdy jest on przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, dla którego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie. Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.

O tymczasowości obiektu decyduje zatem okres jego posadowienia na gruncie oraz kwestia jego związania z gruntem. Cecha trwałego związania gruntem nie musi oznaczać fizycznego połączenia z gruntem obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.05.2009r. (II OSK 735/08) oraz z dnia 23.06.2006r. (II OSK 923/05) - dla określenia trwałego związania z gruntem "nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano ".

Skarżąca nie przedłożyła zgłoszenia wykonania tymczasowego obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...], potwierdzającego jego charakter oraz legalność. Choć w dniu [...].03.2008r. do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego wpłynęło zgłoszenie J. M., to jednak dotyczyło ono wyłącznie prac remontowych w tym obiekcie, tj. wymiany witryn okiennych i drzwiowych, instalacji elektrycznej i podłogi, malowania ścian i sufitu oraz zamontowania oświetlenia, nie zaś jego budowy.

Ponadto obiekt jest usytuowany w tym samym miejscu od wielu lat (zgodnie z oświadczeniem prezesa [...] Sp. z o.o. istnieje od co najmniej 10 lat. )

Obiekt budowlany, który jest usytuowany w jednym miejscu dłużej niż 180 dni, przestaje być obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] [...] poinformował, iż nie posiada w swoich zasobach archiwalnych decyzji o pozwoleniu na budowę tego pawilonu handlowego.

Skarżąca posiada tylko decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].03.2020r. (uprzednia decyzja z dnia [...].05.2018r. została uchylona na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2018r.), zezwalają na zajęcie pasa drogowego ulicy [...] (dz. ew. nr [...]obręb [...]) w [...] na okres od [...].02.2018r. do [...].10.2019r. w celu umieszczenia na nim tymczasowego pawilonu handlowego, wydaną na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z tym przepisem "1.Zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2ci lub 2c.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 .

Budowę obiektów budowlanych normuje ustawa Prawo budowlane. Natomiast decyzja zarządcy drogi, nie zastępuje decyzji o pozwoleniu na budowę i nie zezwala na realizację obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów ww. ustawy, a jedynie na zajęcie pasa drogowego na cele związane z taką budową. Realizacja przedmiotowego pawilonu handlowego, oprócz uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymagała - w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie posiada.

W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że właściwym trybem prowadzenia postępowania był art. 48 ustawy Prawo budowlane. PINB dla [...] postanowieniem z [...].11.2019r. nałożył na skarżącą spółkę obowiązek. Przedłożenia określonych dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej. Postanowienie to było dwukrotnie awizowane w dniach 12.11.2019r. i 20.11.2019r. (pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...].12.2019r.).

Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów (także pomimo wezwania organu II instancji z dnia [...].07.2020r.). Nieprzedstawienie wymaganych dokumentów, zobowiązywało do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Wbrew twierdzeniom skarżącej postanowienie z dnia [...].11.2019r. zostało jej skutecznie doręczone zgodnie z dyspozycją art. 44 Kpa.

Zawiadomieniem z dnia [...].09.2018r. skarżąca została poinformowana przez organ powiatowy o przewidywanych oględzinach (zawiadomienie o terminie oględzin zaplanowanych na dzień [...].10.2018r. odebrane zostało w dniu 26.09.2018r.).

Zapewniona została możliwość uczestniczenia w tej czynności dowodowej, a z protokołu nr [...] wynikało, iż strona brała czynny w niej udział.

Choć skarżąca nie została poinformowana o terminie przeprowadzonej w dniu [...].09.2019r. kontroli oraz przeprowadzonych w dniu [...].10.2019r. oględzinach, to jednak czynności te przeprowadzone zostały przez organ powiatowy z urzędu. O ich wynikach skarżąca mogła dowiedzieć się w siedzibie organu powiatowego (ewentualnie złożyć wyjaśnienia). Możliwość taka została zagwarantowana spółce zawiadomieniem z dnia 30.01.2020r., którym organ powiatowy poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszenia żądań.

W trakcie tych czynności dowodowych nie potwierdzono żadnych nowych okoliczności faktycznych, niż wynikających z uprzednio zebranego materiału dowodowego sprawy. Nadto organ wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują przedawnienia samowoli budowlanej.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 79 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych bez udziału strony: oględzin z dnia[...] września 2019 r. i 18 października 2019 r., przez co organ błędnie ustalił, że pawilon jest trwale związany z gruntem.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 kpa zw. z art. 140 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez pozbawienie strony prawa do zapoznania się z aktami sprawy po zakończeniu postępowania, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że obiekt jest trwale związany z gruntem i stanowi samowolę budowlaną.

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez błędne ustalenie charakteru przedmiotowego obiektu w zakresie trwałego związania z gruntem, tymczasowości obiektu, pominięcie okoliczności, że strona decyzją Prezydenta [...] NR [...] z dnia [...] maja 2018 r. została zobowiązana do przesunięcia obiektu, pominiecie, że obiekt znajduje się na obszarze pasa drogowego co samo wskazuje na jego tymczasowy charakter.

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7b kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nieustalenie treści Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, pominięcie ze skarżąca zobowiązana została do jego przeniesienia.

6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, art. 8 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez niezbadanie jaki charakter ma "znak legalizacji", na który powołał się Prezydent [...] w decyzjach o pozwoleniu na zajęcie pasa drogowego, co doprowadziło do błędnego uznania, że obiekt jest samowolą budowlaną i konieczna jest jego rozbiórka.

7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie wzbudzania zaufania do państwa.

8. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 86 kpa poprzez niepoinformowanie strony o rozstrzygnięciu wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu tj. dowodu z opinii biegłego celem ustalenia stopnia związana obiektu w gruntem, oraz dowodu z przesłuchania strony.

9. naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 § 1 prawa budowlanego poprzez wskazanie, że doszło do ciągu samowoli budowlanej, strona nie była inwestorem, który prowadził budowę przedmiotowego pawilonu, obiekt został postawiony kilkanaście lat temu.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie zawiadomił o oględzinach nieruchomości w dniu [...] września 2019 r., 18 października 2019 r. Przeprowadzenie oględzin bez zawiadomienia i bez udziału strony stanowiło rażące naruszenie art. 79 § 1 i § 2 kpa. Gdyby przedstawiciel strony uczestniczył w oględzinach mógłby złożyć wyjaśnienia co do tytułu prawnego do obiektu, co do braku trwałego związania z gruntem, co historii pawilonu.

Podczas kontroli w dniu [...].10.2018 r. ustalono wymiary obiektu na 5 m x 4 m, zaś w trakcie czynności w 2019 r. ustalono wymiary obiektu 4 m x 4 m. Obiekt jest konstrukcji szkieletowej, co wyklucza możliwość stwierdzenia trwałości związania.

[...]WINB nie wykonał obowiązku z art. 10 k.p.a. i wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem stanowiska strony. Organy nie wykazały inicjatywy dowodowej i nie zrealizowały obowiązku ustalenia prawdy materialnej - co stanowi naruszenie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa.

Obowiązkiem organów było skierowanie zapytań do J. M., czy w 2008 r. zgłaszała prace remontowe w przedmiotowym obiekcie oraz do Zarządu Dróg Miejskich w [...] celu ustalenia jakie podmioty były beneficjentami decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego.

Organy pominęły fakt, że obiekt w najbliższym czasie zostanie przeniesiony w inne miejsce. Wynika to, z decyzji Prezydenta [...] NR [...] z dnia [...] maja 2018 r. oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...]Nie można na stronę nakładać obowiązku rozbiórki obiektu tylko z tego powodu, że przedłuża się procedura uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.

Organy obu instancji nie ustaliły jaki charakter ma "znak legalizacji", na który, powołuje się Prezydent [...] w decyzjach o pozwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Powyższe, doprowadziło do błędnego uznania, że obiekt jest samowolą budowlaną i konieczna jest jego rozbiórka. Bezpodstawnie nałożyły na stronę szereg niemożliwych do wykonania zobowiązań, a ich niewykonanie skutkowało nakazem rozbiórki obiektu.

W odwołaniu strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów:

- z przesłuchania strony na okoliczność rodzaju obiektu, sposobu jego związania z podłożem, historii obiektu.

- z opinii biegłego celem ustalenia jakiego rodzaju jest to obiekt - stały czy tymczasowy, w jaki sposób jest związany z gruntem, czy możliwe jest jego przesunięcie, czy wymagał pozwolenia na budowę.

Organ nie rozstrzygnął powyższych wniosków dowodowych.

Doszło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę mimo, że kwestia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie została przez organ należycie ustalona, tymczasowość obiektu wyłącza możliwość nakazania rozbiórki, strona nie była inwestorem, który prowadził budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest bezzasadna.

Z akt sprawy wynikało, że postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego zainicjowało pismo II Oddziału Terenowego Straży Miejskiej [...], o przeprowadzenie kontroli przedmiotowego pawilonu oraz znajdującej się na nim metalowej konstrukcji.

Przedstawiciel PINB dla [...] przeprowadził w dniu [...].09.2018r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że na rogu skrzyżowania ulic [...] i [...] zlokalizowany jest pawilon handlowy podzielony na dwie części tj. sklep z e-papierosami i sklep z chemią. Na dachu pawilonu umiejscowiona jest konstrukcja metalowa pod reklamy wystająca poza obrys pawilonu.

PINB dla [...] wezwał właściciela obiektu [...] Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentacji dotyczącej pawilonu handlowego w tym m.in. zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej na jego powstanie. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Organ powiatowy zwrócił się także do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] [...] o wskazanie, czy organ administracji architektoniczno - budowlanej wydał decyzję o pozwoleniu na budowę lub przyjął zgłoszenie zamiaru budowy obiektu.

W dniu [...].10.2018r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził ponowne oględziny, w trakcie których stwierdzono, że pawilon posiada wymiary w rzucie: 5m x 4m, dach jednospadowy i wysokość zmienną 2,5m do 3m. Znajdująca się na dachu przedmiotowego obiektu stalowa konstrukcja została zdemontowana. Pawilon jest w dobrym stanie technicznym. Zgodnie z oświadczeniem obecnego w trakcie oględzin prezesa [...] Sp. z o.o. przedmiotowy obiekt istnieje od co najmniej 10 lat.

Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] [...] poinformował organ powiatowy, iż nie posiada w swoich zasobach decyzji o pozwoleniu na budowę ww. pawilonu handlowego.

Organ powiatowy ponownie wezwał [...] Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentacji dotyczącej w pawilonu handlowego (w tym m.in. zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej) oraz umowy dzierżawy terenu pod budowę przedmiotowego obiektu.

[...] Sp. z o.o., przedłożyła decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].05.2018r. nr [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego pod tymczasowy pawilon handlowy o powierzchni 20m2 w okresie od 2.02.2018r. do 31.01.2023r.

W dniu [...].09.2019r. przeprowadzono czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że stan faktyczny nie uległ zmianie w stosunku do stanu stwierdzonego w protokole z dnia [...].10.2018r. Kolejne oględziny przeprowadzone zostały w dniu [...].10.2019r. Jak wynikało ze sporządzonego protokołu będący przedmiotem rozpoznania pawilon posiada wymiary w rzucie 4 x 4 m i jest konstrukcji szkieletowej umieszczonej na podmurówce betonowej. Pawilon jest trwale związany z gruntem.

Postanowieniem PINB dla [...] z [...].11.2019r. nałożono na [...] Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia opisanych w nim dokumentów w celu legalizacji. Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazanych w tym postanowieniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31." Jednym z wyjątków przewidzianych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy jest realizacja obiektu tymczasowego, na który wymagane jest jedynie zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego "Ilekroć w ustawie jest mowa o: tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe".

Brak jest podstaw, aby sporny obiekt budowlany uznać obecnie za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Przepis ten kwalifikuje obiekt budowlany jako tymczasowy w sytuacji, gdy jest on przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, dla którego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie. Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.

Dla określenia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano.

Skarżąca nie przedłożyła zgłoszenia wykonania tymczasowego obiektu budowlanego potwierdzającego jego charakter oraz legalność Takim dokumentem nie jest w szczególności zgłoszenie dokonane przez J. M. w dniu [...].03.2008r. do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego, gdyż dotyczyło prac remontowych w tym obiekcie, tj. wymiany witryn okiennych i drzwiowych, instalacji elektrycznej i podłogi, malowania ścian i sufitu oraz zamontowania oświetlenia, nie zaś jego budowy.

Nie było kwestionowane, że obiekt jest usytuowany w tym samym miejscu przez czas dłuższy niż 180 dni (zgodnie z oświadczeniem prezesa [...] Sp. z o.o., istnieje od co najmniej 10 lat).

Obiekt budowlany, który jest usytuowany w jednym miejscu dłużej niż 180 dni, przestaje być obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] [...] poinformował, iż nie posiada w swoich zasobach archiwalnych decyzji o pozwoleniu na budowę tego pawilonu handlowego.

Skarżąca posiada tylko decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].03.2020r. Okoliczność, że skarżąca deklaruje przeniesienie obiektu w inne miejsce, nie miała prawnego znaczenia w kontekście prawnej powinności organu nakazania rozbiórki.

Budowę obiektów budowlanych normuje ustawa Prawo budowlane. Natomiast decyzja zarządcy drogi, nie zastępuje decyzji o pozwoleniu na budowę i nie zezwala na realizację obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów ww. ustawy, a jedynie na zajęcie pasa drogowego na cele związane z taką budową. Realizacja przedmiotowego pawilonu handlowego, oprócz uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymagała - w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie posiada.

W związku z tym prawidłowo ustalono, że właściwym trybem do prowadzenia postępowania był art. 48 ustawy Prawo budowlane. PINB dla [...] postanowieniem z [...].11.2019r. nałożył na skarżącą spółkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów (do czego wzywał również organ II instancji). Nieprzedstawienie wymaganych dokumentów, zobowiązywało nadzór budowlany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

W świetle zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że skarżąca została poinformowana zawiadomieniem z dnia [...].09.2018r. o przewidywanym na dzień [...].10.2018r. terminie oględzin (zawiadomienie zostało odebrane w dniu [...].09.2018r.). Tym samym zapewniona została możliwość uczestniczenia w tej czynności dowodowej - w której strona brała czynny udział (protokołu nr [...]).

Istotnie skarżąca nie została poinformowana o kontroli przeprowadzonej w dniu [...].09.2019r. oraz przeprowadzonych w dniu [...].10.2019r. oględzinach, to jednak czynności te nie miały charakteru innego jak potwierdzający dotychczasowe ustalenia w zakresie istotnym dla sprawy. Dokonana później korekta wymiarów pawilonu w rzucie, była niewielka i miała charakter techniczny, pozostający bez znaczenia dla możliwości zostawania przepisów będących podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia.

W trakcie tych czynności dowodowych nie potwierdzono żadnych nowych okoliczności faktycznych, niż wynikające już z uprzednio zebranego materiału dowodowego sprawy. Zawiadomieniem z dnia [...].01.2020r., organ powiatowy poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się a aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszenia żądań.

W świetle powyższego nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.