Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 559/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Maciej Dybowski as.sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant ref. – staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skarg W. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2004 r. nr [...] i [...]kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w części odmawiającej przyznania przedmiotowego świadczenia na leki, 2. w pozostałym zakresie oddala skargę. /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/


UZASADNIENIE

IV SA/Po 559/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...].12.2003 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. nr [...]na podstawie art. 2, art. 4 ust. 1, art. 32 oraz art. 43 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) odmówił W. M.przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup zamka do drzwi, na roboty elektryczne, na zakup kuchenki elektrycznej oraz kurtki zimowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w części dotyczącej pomocy na zakup zamka do drzwi, jego zamontowanie nie jest niezbędną potrzebą życiową, którą należy zabezpieczyć. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w zajmowanym lokalu nie występuje problem z niemożnością zamknięcia drzwi wejściowych.

W sprawie pomocy finansowej na roboty elektryczne organ wskazał, że przesunięcie licznika gazu w inne miejsce nie jest wymogiem Grupy Energetycznej ENEA, a jedynie inicjatywą W. M.W wyniku kontaktu z pracownikiem ENEA ustalono, iż kontrola odbywa się każdorazowo przy odczycie liczników. Stwierdzono, że licznik w mieszkaniu W. M. nie wymaga żadnych napraw i nie zachodzi konieczność dokonywania żadnych prac. Tym samym wszelkie naprawy związane z wadliwym działaniem licznika należy zgłosić w ENEA. Wszelkie prace dotyczące przeniesienia licznika w inne miejsce mogą odbywać się jedynie za pisemną zgodą Grupy Energetycznej ENEA i przy poniesieniu kosztów we własnym zakresie.

W sprawie pomocy na zakup kuchenki elektrycznej organ stwierdził, że na mocy decyzji nr [...]z dnia [...].10.2003 r. została przyznana pomoc na zakup dwupalnikowej kuchenki elektrycznej w wysokości 195 zł.

Odnośnie kurtki zimowej organ zapewnił skierowanie do PKPS, gdzie można nabyć odzież nieodpłatnie.

Decyzją z dnia [...]02.2004 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. nr [...]na podstawie art. 2, art. 4 i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 43 ust. 1 i 3 w/w ustawy przyznał W. M.zasiłek celowy z przeznaczeniem na leki w kwocie 30 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że dokonanie wyceny leku zapisanego przez lekarza rodzinnego było niemożliwe z uwagi na problemy z odczytaniem jego nazwy. Ustalono w aptece przy ul. [...], iż można zakupić lek o nazwie Venitan krem o wartości 14,94 zł. W związku z tym przyznano kwotę 30 zł na zaspokojenie tych potrzeb.

Decyzją z dnia [...]04.2004 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 32 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].12.2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył argumenty zawarte w utrzymanej decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...].04.2004 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie wyżej cytowanych przepisów utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].02.2004 r. Uzasadniając tą decyzję organ powołał się na twierdzenia wskazywane w zaskarżonej decyzji.

W dniu [...].05.2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęły skargi W. M. na powyższe decyzje. Skarżący podnosi, że złożył zapotrzebowanie na trzy zamki oraz, że trudno prowadzić gospodarstwo domowe bez trzech palenisk. Nadto twierdzi, że nazwa przepisanego mu leku jest czytelna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia na leki.

W toku postępowania ustalono, że W.M. w październiku 2003 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, nie posiadał żadnego dochodu, oczekiwał na posiedzenie komisji lekarskiej ZUS w celu przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Nadto ustalono, że nie jest nigdzie zatrudniony, nie jest zarejestrowany w PUP w P.

Zgodnie z art. 32 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Przesłanką pozwalającą na przyznanie pomocy w formie bezzwrotnej jest spełnienie przez osobę ubiegającą się o pomoc kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1. W myśl tego przepisu "prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza:

- na osobę samotnie gospodarującą – 461 zł

- na pierwszą osobę w rodzinie - 418 zł

- na drugą osobę w rodzinie powyżej 15 lat - 294 zł

- na dalsze osoby w rodzinie poniżej 15 lat - 210 zł

przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionej w art. 3 pkt 2 – 11". Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wydanego w dniu [...]11.2003 r. wynika, że W. M. jest całkowicie niezdolny do pracy do listopada 2005 r. Kryterium ustawowe co do dochodu wynosi 461 zł. Brak dochodu oraz całkowita niezdolność do pracy stanowi zatem podstawę do przyznania pomocy.

W dniu 30.10.2003 r. lekarz chorób wewnętrznych, specjalista medycyny rodzinnej H. K. – K. wystawiła na nazwisko W. M. receptę na 2 opakowania leku o nazwie trudnej do odczytania. Z odpowiedzi zawartej w piśmie specjalisty medycyny rodzinnej M. B. wynika, że nie wie ona jaki to jest lek – na pewno nie jest niezbędny w procesie leczenia choroby na którą cierpi W. M., nie figuruje litera :"P" w rubryce choroby przewlekłe. Z notatki służbowej z dnia [...].01.2004 r. (k. 88) wynika, że W. M.oczekiwał na leki z przeznaczeniem na żylaki. Próby ustalenia rodzaju i kosztu leku nie powiodły się. Pracownicy trzech aptek nie potrafili określić ani rodzaju, ani kosztu leku. Z apteką przy ul. [...]ustalono, że istnieje lek o nazwie Venitan krem, którego cena wynosi 14,94 zł. W celu zabezpieczenia potrzeby wnioskodawcy przyznano pomoc na zakup leków w kwocie 30 zł.

W ocenie Sądu organ I instancji nie przeprowadził wnikliwie postępowania w tej sprawie. Bezsporne jest, iż lekarz chorób wewnętrznych, specjalista medycyny rodzinnej H.K. – K.. wystawiła receptę dla W. M.. Organowi nie udało się ustalić nazwy przepisanego leku. W pierwszej kolejności zasadne byłoby zwrócenie się do lekarza wystawiającego receptę. Z akt sprawy nie wynika, że organ próbował skontaktować się z tym lekarzem. Specjalista medycyny rodzinnej, internista M. B. stwierdziła, że nie wie jaki to jest lek. Okoliczność ta nie przesądza faktu, że taki lek istnieje. Organ nie podjął możliwych działań pozwalających na ustalenie o jaki lek chodzi. W rezultacie organ zaproponował inny lek na dolegliwości związane z żylakami.

Zgodnie z art. 45 pkt 1 ustawy z dnia 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2002 r. nr 21, poz. 204 z późn. zm.) to lekarz może ordynować te środki farmaceutyczne i materiały medyczne, które są dopuszczone do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Decyzja o zaaplikowaniu danego leku należy do lekarza a nie do farmaceutów. Z akt sprawy nie wynika, żeby organ z jakimkolwiek lekarzem ustalił jaki lek zastępczy może otrzymać pacjent. Poza stwierdzeniem, że lek jest nieznany i nie można ustalić jego nazwy organ, nie wykazał nic więcej. Nadto w wyniku rozmowy z W. M. ustalił jedynie, że jest to lek na żylaki. Na skutek poczynionych ustaleń odnośnie przeznaczenia leku organ po rozmowie z farmaceutą znalazł inny odpowiednik leku.

Takie postępowanie w ocenie Sądu jest niewłaściwe albowiem bez konsultacji z lekarzem nie jest możliwe wskazanie innego leku. Odnośnie skargi na decyzję organu w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup zamka do drzwi, roboty elektryczne, zakup kuchenki elektrycznej oraz kurtki zimowej, Sąd uznał ją za niezasadną.

W toku postępowania organ I instancji prawidłowo ustalił, że nie zachodzi konieczność zamontowania dodatkowego zamka do drzwi. W lokalu zajmowanym przez Skarżącego jest zamek i nie ma problemu z niemożnością zamknięcia drzwi wejściowych.

Ustosunkowując się do wniosku w części dotyczącej prac elektrycznych należy podnieść, że przesunięcie licznika gazu w inne miejsce nie jest wymogiem Grupy Energetycznej ENEA, a jedynie inicjatywą Skarżącego. W wyniku kontaktu z pracownikiem ENEA ustalono, iż kontrola odbywa się każdorazowo przy odczycie liczników. Nie stwierdzono żadnych wad w działaniu licznika ani też konieczności jego przesunięcia z powodów technicznych instalacji elektrycznej. Tym samym wszelkie naprawy związane z licznikiem są dokonywane z własnej inicjatywy Skarżącego. Wszelkie prace dotyczące przeniesienia licznika w inne miejsce mogą odbyć się jedynie za pisemną zgodą Grupy Energetycznej ENEA i przy poniesieniu kosztów we własnym zakresie.

W sprawie pomocy na zakup kuchenki elektrycznej podkreślić należy, że na mocy decyzji nr [...]z dnia [...]10.2003 r. przyznano W. M. pomoc na zakup dwupalnikowej kuchenki elektrycznej w wysokości 195 zł. W związku z powyższym nie zachodzi potrzeba przyznania pomocy na zakup kuchenki elektrycznej w wysokości 71 zł, bo pomoc w tym zakresie została już wcześniej udzielona.

Odnośnie prośby dotyczącej kurtki zimowej organ zapewnił skierowanie do PKPS, gdzie można uzyskać odzież nieodpłatnie.

W ocenie Sądu organ w tym zakresie postąpił prawidłowo.

Świadczenie pomocy ma charakter uznaniowy i fakultatywny, co oznacza, że organy pomocowe mogą lecz nie muszą przyznać tę pomoc. Organy pomocy społecznej nie mają obowiązku przejęcia w całości na siebie pełnego utrzymania osób zwracających się o udzielenie pomocy. Niewątpliwie udzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana i nie zawsze może zaspokoić oczekiwane przez stronę potrzeby. Organy pomocowe limitowane są w swych rozstrzygnięciach przede wszystkim celami pomocy społecznej, co generalnie sprowadza się do formuły, iż pomoc winna odpowiadać nie tylko potrzebom osób o nią się ubiegających ale także środkom jakimi na ten cel dysponują organy pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie uznaniowe musi odpowiadać ogólnym kryteriom procedury administracyjnej i opierać się na sprawdzalnych, a więc zobiektywizowanych kryteriach (porównaj wyroki NSA z 24.09.1996 r. SA/Gd/3281/95, z 5.03.1998 r.I SA 984/97, z 9.02.2001 r. I SA 2116/00).

Celem ustawowym pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób, poprzez umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki i możliwości. Stąd też organ orzekający winien przede wszystkim ustalić wszystkie okoliczności dotyczące osoby wnioskodawcy, czyli jego sytuację finansową, rodzinną, zdrowotną. Nadto obowiązkiem organu jest także rozważenie materiału sprawy ze szczególną starannością przy uwzględnieniu potrzeb i możliwości wnioskodawcy.

Mając na uwadze te okoliczności, w ocenie Sądu w decyzji z dnia [...]10.2003 r. nr [...]i z dnia [...]04.2004 r. nr [...]r. organy orzekające w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał.

Podkreślenia wymaga fakt, że W. M. wielokrotnie korzystał z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P.. Decyzją z dnia [...]09.2003 r. nr [...] przyznano mu zasiłek celowy na dożywianie w kwocie 100 zł, decyzją dnia [...]09.2003 r. nr [...]r. pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie w okresie od 17.09. do 30.09.2003 r. Decyzją z dnia [...]09.2003 r. nr [...] przyznano Skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na leki w wysokości 51 zł, decyzją z dnia[...].09.2003 r. nr [...]pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie w okresie od 1.10. do 31.10.2003 r.

W świetle zebranego materiału organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny w zakresie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup zamka do drzwi, na roboty elektryczne, na zakup kuchenki elektrycznej oraz kurtki zimowej.

Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do łącznego rozpoznania i wyrokowania sprawy ze skarg W. M. na decyzje SKO z dnia [...]04.2004 r. nr [...]oraz z dnia [...].04.2004 r. nr [...]i sprawę prowadził pod łączną sygn. akt IV SA/Po 559/04.

W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi" (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w pkt 1 sentencji. W pozostałej części na podstawie art. 151 powołanej ustawy skargę należało oddalić.

/-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski

KB/