Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 547/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] grudnia 2015 r. Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 2 ust 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm., dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania G. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2015 r. nr [...].

Powyższą decyzją organ I instancji, na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1 - 3 P.r.d. i art. 104 § 1 K.p.a., nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

W zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] maja 2015 r. w miejscowości T., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. G., który wykonywał przejazd z ładunkiem kantówki dębowej litej, kantówki sosnowej łączonej oraz lameli sosnowej litej w imieniu Strony. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.

Organ wskazał, że droga krajowa nr [...] na odcinku, na którym doszło do zatrzymania pojazdu została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., mocą rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. poz. 1061).

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,3 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej normy o 2,3 t, czyli 23 % dopuszczalnej wartości. Nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów pojazdu.

Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] kwietnia 2015 r., który zatwierdzał stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 31 października 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

GITD zgodził się z organem I instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 zł, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. Wskazał również, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II. Stosownie natomiast do treści art. 140ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d. i uznał, że Strona nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 P.r.d.

Odnosząc się do wątpliwości Strony, czy kontrola pojazdu została przeprowadzona zgodnie z instrukcją obsługi wag SAW 10C, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z tą instrukcją w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Odnosząc się natomiast do zarzut Strony, że w protokole kontroli nie wskazano danych dotyczących poziomicy oraz niwelatora, za pomocą których dokonano pomiaru miejsca ważenia pojazdu, organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola została przeprowadzona w miejscowości T., na miejscu do ważenia pojazdów, legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów sporządzonego [...] kwietnia 2015 r., po przeprowadzeniu pomiarów przez uprawnionego geodetę oraz zatwierdzeniu tego miejsca przez zarządcę drogi. Przed przeprowadzeniem pomiarów pojazdu, kontrolujący inspektorzy nie mierzyli zatem za pomocą niwelatora czy też poziomicy strefy ważenia i dlatego też nie wskazano danych dotyczących tych urządzeń w protokole kontroli.

GITD wyjaśnił również, że odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to, że odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym.

W skardze z [...] lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z [...] grudnia 2015 r., Skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 2 pkt 35a P.r.d. w zw. z art. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w drodze uznania pojazdu Skarżącego za pojazd nienormatywny, w oparciu o ustalenia kontroli z [...] maja 2015 r. podczas, gdy z treści protokołu wynika, iż nacisk osi nienapędowej był znacznie mniejszy od dopuszczalnego, przewidzianego dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, a wyłącznie jedna oś (napędowa) wywierała nacisk nieznacznie większy od dopuszczalnego, co zostało usunięte przez przewoźnika w trakcie trwania kontroli poprzez równomierne rozłożenie ładunku,

2) art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ładunek w postaci lameli sosnowych litych, kantówki dębowej litej oraz kantówki sosnowej łączonej, nie stanowi drewna w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu i obciążenie Skarżącego karą w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII, pomimo, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że postępowanie powinno zostać na tej podstawie umorzone,

3) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez dowolne uznanie wyniku pomiaru dokonanego przez Inspekcję Transportu Drogowego [...] maja 2015 r., za zgodny z stanem rzeczywistym przy pominięciu wewnętrznych przepisów regulujących postępowanie podczas kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych, tj. instrukcji ważenia producenta wagi statycznej użytej do pomiaru masy całkowitej oraz nacisku na osie pojazdu Skarżącego oraz poprzez nieustalenie przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku wyłącznie jednej osi napędowej w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna, a w konsekwencji nieustalenie, czy przekroczenie nacisku na wyłącznie jedną oś spowodowane zostało okolicznościami, których podmiot nie mógł przewidzieć oraz na które nie mógł mieć wpływu,

4) art. 2 pkt 35a P.r.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do zakwalifikowania pojazdu jako nienormatywnego wystarczające jest przekroczenie przez niego nacisku już na jedną oś przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej, a zarazem przy nacisku na drugą oś mniejszym od dopuszczalnego limitu o wartość większą niż ta, o którą przekroczona została dopuszczalna wartość nacisku przez pierwszą oś - w sytuacji, gdy przepis stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest m.in. pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych,

5) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1173, dalej: "P.p."), poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie, że podmiotem odpowiedzialnym za czynności ładunkowe jest nadawca towaru.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podniósł, że organ dokonał błędnej wykładni art. 2 pkt 35a P.r.d., uznając, że do zakwalifikowania pojazdu jako nienormatywnego wystarczające jest przekroczenie przez niego nacisku już na jedną oś, podczas gdy przepis definiując pojazd nienormatywny, jednoznacznie posługuje się sformułowaniem przesłanki takiej kwalifikacji stawiając wymaganie, iż "naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych". Zakładając realizację postulatu racjonalności ustawodawcy nie sposób uznać, by przepis od którego zależy nałożenie sankcji karnej mógł być interpretowany niezgodnie z jego literalnym brzmieniem, tj. w sposób zawężający ochronę obywatela działającego w zaufaniu do organów administracji publicznej. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, odstępstwo od sensu językowego przepisu bez uzasadnionych powodów stanowi wykładnię contra legem (wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2008 r., II CSK 650/07, LEX nr 391825). Przedstawiona zasada pozwala unikać sytuacji, w których opieranie się na sensie językowym przepisu w jawny sposób kłóciłoby się ze zdrowym rozsądkiem. Przykładem sytuacji, która uzasadnia odstąpienie od wykładni językowej może być fakt, że prima facie jasny i nie budzący wątpliwości wynik wykładni językowej prowadzi albo do absurdów (argumentum ad absurdum) albo do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Na gruncie niniejszej sprawy organ nie wskazał jednak zaistnienia ważnych podstaw uzasadniających odstąpienie od literalnej wykładni interpretowanego przepisu prawnego. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, w sytuacji, gdy prawodawca stawia wymóg przekroczenia nacisków osi pojazdu przez ładunek używając wprost i wyłącznie liczby mnogiej, nie istnieje uzasadnienie do kreowania przez organ stosujący prawo wymogu nieprzekroczenia nacisku na którąkolwiek, pojedynczą oś pojazdu, jako przesłanki kwalifikacji pojazdu nienormatywnego.

Pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że w sprawie zaniechano ustalenia przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku wyłącznie jednej osi napędowej w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna, a w konsekwencji nie ustalono, czy przekroczenie nacisku na wyłącznie jedną oś spowodowane zostało okolicznościami, których Skarżący nie mógł przewidzieć oraz na które nie mógł mieć wpływu. Skarżący natomiast jako profesjonalny podmiot przyjmując określony towar do przewozu pozyskał wiedzę odnośnie nie tylko jego ciężaru ale i właściwości, a także jego wpływu na obciążenie osi transportującego go pojazdu. Powyższe wynika wprost z dokumentów przewozowych przedłożonych przez Skarżącego w postaci zlecenia spedycyjnego oraz dokumentów WZ. Skarżący odwołał się do niemożności kontroli pobranego ładunku w zakresie nacisku na osie, a w braku możliwości zważenia pojazdu, pomocne nie okazały się również jego oględziny przez kierowcę, który nie miał praktycznego wpływu na sposób załadunku. Towar został bowiem rozmieszczony przez załadowcę tak, aby możliwe było jego wydawanie kolejnym odbiorcom bez konieczności ingerencji w towar przeznaczony dla kolejnych kontrahentów. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, w świetle przedstawionych aktów staranności przewoźnika stanowisko Skarżącego o niemożliwości zbadania wprost masy całkowitej pojazdu w chwili załadunku uznać należy za wystarczające do uwolnienia się Skarżącego od odpowiedzialności za dokonanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem o przeciążonej jednej osi. Pełnomocnik Skarżącego dodał, że zgodnie z art. 43 ust. 2 P.p. podmiotem odpowiedzialnym za czynności ładunkowe jest nadawca towaru. Jak wynika z tego przepisu, to nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych, a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Jednocześnie, zabrania się nadawcy umieszczania w liście przewozowym i innych dokumentach danych i informacji niezgodnych ze stanem faktycznym (art. 55a ust. 1 pkt 4 P.p.). W konsekwencji zachowanie nadawcy przesyłki na gruncie niniejszej sprawy rozpatrywać należy w kategoriach wprowadzenia Skarżącego w błąd, zaś stanowisko organu wskazuje na uchybienie przepisom prawa materialnego.

Pełnomocnik Skarżącego podniósł ponadto, że w niniejszej sprawie brak jest postaw do przyjęcia przez organ, że ładunek w postaci lameli sosnowych litych, kantówki dębowej litej oraz kantówki sosnowej łączonej nie stanowi drewna w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d. Organ nie uzasadnił jaki stopień przetworzenia drewna powoduje, że jest ono traktowane jako inny ładunek. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, uznać należy, iż przetworzenie musi prowadzić do utraty przez ładunek właściwości, które posiada drewno w postaci nieprzetworzonej. Wobec lamele i kantówki opisane powyżej nie stanowią produktu finalnego, a ich właściwości są w istocie identyczne, jak drewna nieprzetworzonego.

Pełnomocnik Skarżącego podniósł następnie, że w protokole kontroli brak jest danych wskazujących, by użyte przez ITD urządzenie pomiarowe było zgodnie z wymaganiami określonymi dla użytkownika wagi wydanej przez producenta oraz spełniającej wymogi rozporządzenia wydanego w oparciu o art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach wagi. Nie sposób pominąć, że akta sprawy w ogóle nie zawierają instrukcji użytkowania wagi wydanej przez producenta, na pomiarach której organ oparł swoje rozstrzygnięcie, ani też świadectw legalizacji Głównego Urzędu Miar. Nie wskazano również poziomicy, ani niwelatora, przy pomocy których dokonano sprawdzenia równości podłoża, co wyklucza uznanie, iż doszło w ogóle do takiej czynności przed dokonaniem pomiaru masy pojazdu oraz nacisku na osie.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, nie odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci kantówki dębowej litej, kantówki sosnowej łączonej oraz lameli sosnowej litej. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze krajowej nr [...], na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 59 załącznika nr 1 do, obowiązującego w dniu kontroli drogowej, rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,3 t, czyli o 23 % dopuszczalnej normy, przy nacisku tej osi 12,3 t.

Przy tego rodzaju naruszeniu, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieszczą się przewożone przedmiotowym pojazdem palety z ananasem.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W niniejszej sprawie zostały stwierdzone naruszenie dotyczące nacisku pojedynczej osi napędowej przekraczające tą wartość. Jak wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII, 15.000 zł, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Stwierdzony w wyniku kontroli drogowej nacisk pojedynczej osi przekroczył dopuszczalną wartość o więcej niż 20%, organ I instancji zatem, zdaniem Sądu, prawidłowo nałożył na Skarżącego, karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji.

Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut błędnej wykładni art. 2 pkt 35a P.r.d., definiującego pojazd nienormatywny. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, w sytuacji, gdy prawodawca stawia wymóg przekroczenia nacisków osi pojazdu używając liczby mnogiej, nie istnieje uzasadnienie do kreowania przez organ wymogu nieprzekroczenia nacisku na którąkolwiek, pojedynczą oś pojazdu, jako przesłanki kwalifikacji pojazdu nienormatywnego. Skarżący zaproponował zatem, interpretację przedmiotowego przepisu, w świetle której nie jest pojazdem nienormatywnym pojazd, w którym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku tylko jednej osi. Z powyższą interpretacją art. 2 pkt 35a P.r.d., definiującego pojazd nienormatywny, nie można się zgodzić. Odnosząc się do powyższych poglądów Skarżącego, należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie wskazuje się na możliwość odstąpienia od literalnego znaczenia przepisu prawa, na co zresztą zwrócił uwagę pełnomocnik Skarżącego. Dopuszczalne jest zatem stosowanie wyjątków od zasady pierwszeństwa wykładni językowej poprzez uzupełnienie jej bądź też niekiedy zastąpienie wykładnią funkcjonalną lub systemową. Dopuszczalne odstępstwo od wykładni językowej ma miejsce m.in. w sytuacji, gdy zastosowanie wykładni językowej prowadziłoby do wypaczenia treści przepisu. Zaprezentowana przez Stronę, literalna interpretacja art. 2 pkt 35a P.r.d., prowadzi do nieracjonalnych wniosków o możliwości bezkarnego poruszania się po drogach publicznych pojazdem którego nacisk pojedynczej osi napędowej przekracza, jak w niniejszej sprawie, o 23% wartość dopuszczalnej normy, ale też o każdą inną wartość, dopóki nie zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk którejkolwiek z pozostałych osi. Tymczasem uzasadnieniem regulacji prawnej określającej dopuszczalne normy nacisku osi, są kwestie niszczenia dróg poprzez przeciążone pojazdy, jak i kwestie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie sposób zatem zgodzić się z zaproponowaną przez Skarżącego interpretacją omawianego przepisu. W ocenie Sądu, należy dać pierwszeństwo funkcjonalnej i systemowej wykładni art. 2 pkt 35a P.r.d., która w niniejszej sprawie oznacza objęcie regulacją tego przepisu, pojazdy w których został przekroczony dopuszczalny nacisk również jednej osi. Nie budzi to wątpliwości na gruncie mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., którego treść należy analizować w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b P.r.d., gdzie jest mowa o karze w sytuacji gdy przekroczony jest nacisk jednej osi. W konsekwencji też nie ma znaczenia w sprawie, podnoszona przez pełnomocnika Skarżącego okoliczność, że nacisk na drogę drugiej osi pojazdu, jak i masa całkowita pojazdu, mieściły się w granicach dopuszczalnych prawnie norm.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., poprzez jego niezastosowanie, co pełnomocnik Skarżącego upatruje w zaniechaniu przez organy, ustalenia przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku wyłącznie jednej osi napędowej w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, nie ustalono, czy przekroczenie nacisku na oś spowodowane zostało okolicznościami, których Skarżący nie mógł przewidzieć oraz na które nie mógł mieć wpływu.

Zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności np. załadowcy. Pomimo jednak, że do nienormatywności pojazdu może dojść na skutek nierównomiernego rozłożenia ładunku przez załadowcę, odpowiedzialność za przejazd takiego pojazdu po drogach publicznych może ponieść również podmiot wykonujący przejazd, jeżeli nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub miał wpływu na powstanie naruszenia.

Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać normy, z której wynika, że ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Powyższa norma prawna przekłada się na obowiązki podmiotu wykonującego przejazd, w ten sposób, że podmiot ten przed wyjazdem na drogę publiczną powinien znać rzeczywiste parametry pojazdu, aby mieć gwarancję, iż nie zostały one przekroczone względem wymogów prawnych. W ocenie Sądu zatem, nie ulega wątpliwości, że nie mieści się w granicach dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów, dokonanie przewozu towarów bez znajomości rzeczywistych parametrów wagowych pojazdu wraz z ładunkiem.

W ocenie Sądu, Skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, ponieważ okoliczności sprawy potwierdzone dowodami zgromadzonymi w aktach administracyjnych sprawy, jak również wyjaśnienia przedstawione w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze wskazują, że kierowca kontrolowanego w niniejszej sprawie pojazdu, wyjechał na drogę publiczną nie znając wartości nacisków osi pojazdu. Strona wyjaśniła, że towar został rozmieszczony przez załadowcę tak, aby możliwe było jego wydawanie kolejnym odbiorcom bez konieczności ingerencji w towar przeznaczony dla kolejnych kontrahentów. Strona podkreślała w toku postępowania administracyjnego, że zgodnie ze zleceniem waga towaru miała wynosić 6,5 t, jednak w dokumentacji przewozowej została podana jedynie objętość towaru, a nie jego waga. Ponadto Skarżący zwrócił uwagę na brak możliwości zważenia pojazdu po jego załadunku, przed rozpoczęciem przejazdu. Powyższe okoliczności nie potwierdzają twierdzenia Skarżącego, że został on wprowadzony w błąd przez załadowcę, dowodzą natomiast braku znajomości wagowych parametrów pojazdu przez przewoźnika. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że kierowca rozpoczął przejazd pojazdem, nie znając wartości nacisków jego osi na drogę, co jest okolicznością przesądzającą o braku dołożenia należytej staranności przez podmiot zawodowo zajmujący się przewozem towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz o niemożności zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

W świetle powyższego, za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia w niniejszej sprawie przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, art. 43 ust. 2 P.p. Na Skarżącego została bowiem nałożona kara pieniężna, nie za czynności załadunkowe, za które odpowiedzialność ponosi załadowca, lecz za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, przy niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.

Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Zdaniem Skarżącego naruszenie przytoczonego przepisy polega na uznaniu przez organy obu instancji, że ładunek w postaci lameli sosnowych litych, kantówki dębowej litej oraz kantówki sosnowej łączonej, nie stanowi drewna w rozumieniu tego przepisu.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów w przedmiotowej kwestii. Podkreślenia wymaga, że celem omawianego przepisu, jest nie pociąganie do odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, gdy przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu, a ładunek ma taką postać, która uniemożliwia jego równomierne rozłożenie lub utrzymanie takiego rozłożenia w trakcie przewozu. W przypadku drewna, chodzi właśnie o taką jego postać, która uniemożliwia jego równomierne rozłożenie na pojeździe. Dotyczy to surowego drewna w postaci nieprzetworzonej. Przewożony ładunek w postaci lameli sosnowych litych, kantówki dębowej litej oraz kantówki sosnowej łączonej, stanowi przetworzoną już postać drewna, która daje się równomierni rozłożyć na pojeździe. Z tych względów organy I instancji prawidłowo przyjęły, że przewożony w niniejszej sprawie ładunek nie stanowił drewna w rozumieniu omawianego przepisu.

Sąd nie zgadza się również z zarzutem skargi, dotyczącym dowolnego uznania wyniku pomiaru dokonanego przez Inspekcję Transportu Drogowego, za zgodny z stanem rzeczywistym przy pominięciu wewnętrznych przepisów regulujących postępowanie podczas kontroli parametrów pojazdów, tj. instrukcji ważenia producenta wagi statycznej użytej do pomiaru masy całkowitej oraz nacisku na osie pojazdu. Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że akta sprawy w ogóle nie zawierają instrukcji użytkowania wagi wydanej przez producenta, ani też świadectw legalizacji wag (w tym przypadku są to świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 31 października 2016 r.). Ponadto Skarżący w istocie rzeczy nie wskazuje w jakim aspekcie ważenie nacisku osi zostało przeprowadzone niezgodnie z instrukcją obsługi producenta. Sąd natomiast nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie, ani też wad protokołu sporządzonego w niniejszej sprawie podczas kontroli drogowej. Dodać też należy, że w aktach sprawy znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] kwietnia 2015 r., który zatwierdzał stanowisko do ważenia pojazdów, co wyklucza sugestię Skarżącego, że nie dokonano w ogóle sprawdzenia równości podłoża na przedmiotowym stanowisku ważenia pojazdów.

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 i art. 88 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Jak wskazano powyżej organy Inspekcji Transportu Drogowego, rozstrzygające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły parametry wagowe pojazdu, przyczyny odpowiedzialności przewoźnika związane z niedochowaniem należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz charakter przewożonego towaru, który nie jest drewnem w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), oddalił skargę.