Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 684/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 1 ust. 1, ust. 2, 25 ust. 1, 41 ust. 2 pkt 5, 43 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2020 r. sprawy ze skargi L.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ), rozkazem personalnym

nr [...] z [...] stycznia 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r.

poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania L.S. (dalej: policjant, skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji

w P. (dalej Komendant) nr [...] z [...] października 2019 r.

w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.; dalej ustawa

o Policji) z dniem [...] października 2019 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.

Zastępca Prokuratora Rejonowego w J. pismem z [...] czerwca

2019 r. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w K., że w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę wydano postanowienie

o przedstawieniu zarzutu podległemu mu funkcjonariuszowi – [...] L.S. Zarzut dotyczył popełnienia przestępstwa uporczywego nękania,

tj. z art. 190a § 1 Kodeksu karnego (Kk.). Jak wynika z ww. pisma podejrzanemu zarzutu nie ogłoszono w związku z jego dwukrotnym niestawiennictwem

na wezwania, przy czym [...] czerwca 2019 r. wymieniony przedłożył zaświadczenie lekarza sądowego o niezdolności do udziału w czynnościach do dnia [...] lipca 2019 r. Wobec powyższego postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Prokuratura zawiesiła śledztwo.

Na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w K., Prokuratura Rejonowa w J. przekazała postanowienie z [...] maja 2019 r. o przedstawieniu zarzutów [...] L.S.

Zgodnie z treścią zarzutu ww. policjant w okresie od lipca 2018 r. Do [...] marca 2019 r. w K., pow. [...], woj. [...] uporczywie nękał J.S. poprzez wielokrotne wysyłanie na telefon pokrzywdzonej wiadomości tekstowych sms, mms oraz wiadomości głosowych, co wzbudzało uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia u pokrzywdzonej i istotnie narusza jej prywatność,

tj. o czyn z art. 190a § 1 Kk..

Wobec powyższego Komendant Powiatowy Policji w K. postanowieniem z [...] czerwca 2019 roku wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko ww. wymienionemu policjantowi. Zarzucił, że ten w okresie od lipca

2018 r. Do [...] marca 2019 r. w K., pow. [...], woj. [...] uporczywie nękał J.S. poprzez wielokrotne wysyłanie na telefon pokrzywdzonej wiadomości tekstowych sms, mms oraz wiadomości głosowych, co wzbudza uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia u pokrzywdzonej

i istotnie narusza jej prywatność oraz swoim postępowaniem szkodził społecznemu wizerunkowi Policji jako formacji, w której służy, nie dbając o godność, dobre imię służby, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej określone w § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz. KGP z 2004 r. nr 1, poz. 3).

Prokuratura Rejonowa w J. w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. wskazała, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. [...] L.S. przedstawiony został zarzut

z art. 190a § 1 Kk. oraz wydane zostało postanowienie o zastosowaniu wobec ww. funkcjonariusza środków zapobiegawczych w postaci dozoru Policji polegającego na: zobowiązaniu do stawiania się jeden raz w tygodniu, w każdą środę, w Komendzie Powiatowej Policji w K., zakazie kontaktowania się z pokrzywdzoną J.S. w jakikolwiek sposób, zakazie zbliżania się do pokrzywdzonej J.S. na odległość mniejszą niż 100 metrów, oraz zawieszeniu podejrzanego w wykonywaniu czynności służbowych, w tym jako funkcjonariusza Policji, związanych z dostępem

do broni palnej.

Do ww. pisma załączony został odpis postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego, z uzasadnienia którego wynika, iż jedną z przyczyn zastosowania środków zapobiegawczych była obawa, iż podejrzany popełni przestępstwo na szkodę pokrzywdzonej, zwłaszcza, iż z jej zeznań złożonych po wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutu wynika, że nie zaprzestał on zachowań stanowiących znamię zarzucanych mu czynów. Nadto, w dniu [...] lipca 2019 r. podejrzany na portalu społecznościowym [...] umieścił dane adresowe pokrzywdzonej z informacją "nie wiecie, do czego jestem zdolny", co w kontekście wcześniejszych zachowań należy traktować, jak wskazała Prokuratura, jako kontynuację czynu zabronionego i zachowanie mające na celu zastraszenie pokrzywdzonej i wzbudzenie u niej poczucia zagrożenia.

Wobec powyższego rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia

2019 r. Komendant Powiatowy Policji w K. zawiesił policjanta

w czynnościach służbowych na okres od [...] sierpnia 2019 r. do [...] listopada 2019 r.

Nadto postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w K. zmienił i uzupełnił zarzuty w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko ww. policjantowi, wskazując, że będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w K., w czasie poza służbą, nie dochował on obowiązku wynikającego z roty złożonego przy przyjęciu do Policji ślubowania polegającego na przestrzeganiu prawa, w ten sposób, że w okresie od [...] czerwca 2019 r. Do [...] sierpnia 2019 r. w K. pow. [...], woj. [...] będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta od obowiązku tego odstąpił w ten sposób, że nie przestrzegał zasad poprawnego zachowania oraz poszanowania godności [...] M.S. dzielnicowego Posterunku Policji w K. poprzez uporczywe, wielokrotne wysyłanie na komunikatorze [...] wiadomości tekstowych o treści naruszającej jego prywatność, czym działał na szkodę Policji jako formacji, nie dbając o godność i dobre imię służby oraz o jej społeczny wizerunek czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej określone w § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji

z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).

Komendant Powiatowy Policji w K. ocenił, że charakter przestępstwa zarzucanego [...] L.S. ma bardzo negatywny wydźwięk

z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Zwrócił uwagę na objęcie policjanta dwukrotnie procedurą "Niebieskiej Karty" oraz przeprowadzone wobec niego w 2018 r. i 2019 r. postępowania dyscyplinarne, zakończone prawomocnymi orzeczeniami.

W konsekwencji Komendant Powiatowy Policji w K. wnioskiem

z [...] sierpnia 2019 r. zwrócił się do Komendanta o zwolnienie L.S. – wówczas pozostającego w jego dyspozycji i pełniącego obowiązki służbowe na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w K. – ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant pismem z [...] września 2019 r. zawiadomił policjanta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji

na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także pouczył go

o przysługujących mu uprawnieniach strony tego postępowania, w szczególności

o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, wynikającym z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.).

Pismem z [...] września 2019 r. zwrócono się w przedmiotowej sprawie o opinię do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] w opinii wskazał: "Działając w imieniu i upoważnienia ZW NSZZ Policjantów województwa [...] po zapoznaniu się z informacjami przekazanymi przez Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w P. w dniu [...] września 2019 roku w piśmie, ldz. [...] z dnia [...] września br. uważam, że czyny których mógł z dużym prawdopodobieństwem dopuścić się funkcjonariusz nie dają podstaw do pozostawienia go w służbie".

W dniu [...] października 2019 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w P. zgłosił się adwokat B.M. w celu zapoznania się z zebranym

w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym. Przedłożył stosowne pełnomocnictwo i oświadczył, iż do [...] października 2019 r. zobowiązuje się wnieść wnioski dowodowe.

Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2019 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił L.S. ze służby z dniem [...] października 2019 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa., nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant wskazał w szczególności, że fakt przedstawienia ww. policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa oraz zastosowania wobec niego środków zapobiegawczych, tj. dozoru Policji oraz zawieszenia podejrzanego w wykonywaniu czynności służbowych nie może zostać niezauważony w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję o zwolnieniu i powinien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, gdyż znaczenie tego rodzaju zachowań, zwłaszcza

w odbiorze społecznym co do zasady negatywnym, wpływa niekorzystnie

na wizerunek organów Państwa.

Policjant, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego Komendanta zaskarżając go

w całości i zarzucając:

1. naruszenie art. 7 Kpa. w zw. z art. 77 § 1 Kpa. oraz art. 80 Kpa., poprzez niedokonanie dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ

I instancji wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i zwolnienia ww. policjanta ze służby w Policji;

2. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie mimo braku przesłanek faktycznych do rozwiązania stosunku służbowego na wskazanej podstawie prawnej.

Mając na względzie powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umożliwienie stronie pełnienie służby.

W uzasadnieniu wskazał zaś na zasadę domniemania niewinności oraz podkreślił, iż "zarzuty postawione L.S. opierają się głównie na zeznaniach J.S., z którą podejrzany pozostaje od dłuższego czasu

w konflikcie, związanym z toczącym się postępowaniem rozwodowym".

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego KGP zwrócił uwagę na zasady dotyczące rozpatrywania sprawy na skutek złożonego odwołania. Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia strony ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

KGP wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jak stwierdził organ, mając na względzie bogactwo możliwych stanów faktycznych, ustalenie treści ww. pojęcia ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Dodał, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też, jak uznał, jeżeli ustawodawca pozostawił kwestie zwolnienia policjanta ze służby uznaniu organu zwalniającego, to organ ten zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich.

KGP stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w stanie faktycznym tej sprawy pozostawienie L.S. w służbie narusza jej ważny interes. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu

i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

KGP wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości

co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie (o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie

i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje.

Zdaniem KGP podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne

do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą

w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby.

Jak podał KGP, w niniejszej sprawie bezspornym jest, że w stosunku do ww. prowadzone jest postępowanie karne, w którym wymienionemu policjantowi przedstawiono zarzut o to, że w okresie od lipca 2018 r. Do [...] lipca 2019 r.

w K., pow. [...], woj. [...] uporczywie nękał żonę J.S. poprzez wielokrotne wykonywanie połączeń telefonicznych, wysyłanie na telefon pokrzywdzonej wiadomości tekstowych sms, mms oraz wiadomości głosowych oraz poprzez upublicznienie na portalu społecznościowym [...] danych adresowych pokrzywdzonej, co wzbudza uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia u pokrzywdzonej i istotnie narusza jej prywatność, tj. o czyn z art. 190a

§ 1 Kodeksu karnego. KGP uznał, że policjant, który podejrzany jest o wskazane przestępstwo niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. W opinii KGP, wymieniony policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa, tymczasem sam został podejrzany

o popełnienie przestępstwa przeciwko wolności i to na szkodę osoby najbliższej.

KGP zwracając uwagę na charakter zarzucanego ww. przestępstwa, stwierdził, że policjant nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie.

W ocenie KGP materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wskazuje, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko ww. postępowania karnego, uzasadnione jest rozwiązanie z nim stosunku służbowego

z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, jak podał KGP, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działania sprzeczne z prawem.

KGP uznał, że decyzja Komendanta spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek uzasadniających przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Komendant mógł i powinien był użyć wszelkich przewidzianych prawem środków, aby jak najszybciej rozwiązać stosunek służbowy

z osobą, której pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem tejże służby. Podkreślił, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny KGP z [...] stycznia 2020 r., zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa. w zw. z art. 77 § 1 Kpa., art. 80 Kpa. oraz art. 136 Kpa. poprzez niedokonanie dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji do zwolnienia ze służby w Policji L.S. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, pomimo że w toku prowadzonego przeciwko skarżącemu śledztwa Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. złożył wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 31 § 1 Kodeksu karnego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 41 ust. 2

pkt 5 ustawy o Policji, mimo braku przesłanek faktycznych do zwolnienia L.S. ze służby na przytoczonej podstawie prawnej, wskutek stwierdzenia Prokuratury Rejonowej w J., że skarżący z powodu choroby psychicznej

w postaci zaburzeń urojeniowych miał w czasie popełnienia czynu całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu, a co za tym idzie ustalenia, iż sprawca nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz przywrócenie do służby

w Policji.

Wniósł również o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o przedłożenie akt sprawy o sygnaturze akt [...] i przeprowadzenie dowodu z akt tej sprawy karnej na okoliczność zniesienia przez L.S. zdolności rozpoznania czynów ze względu na chorobę psychiczną.

Jak stwierdził pełnomocnik skarżącego, mając na względzie okoliczność, że

w prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. złożył w dniu [...] listopada 2019 r. wniosek o umorzenie śledztwa wobec stwierdzenia, że podejrzany w powodu choroby psychicznej

w postaci zaburzeń urojeniowych miał w czasie popełnienia czynu całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, a co za tym idzie ustalenia, iż sprawca nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa, nie sposób podzielić twierdzeń organów Policji, że skarżący stracił przymiot nieskazitelności charakteru, a także wiarygodność i autorytet, które są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się

ze służbą w organach ścigania.

W ocenie pełnomocnika skarżącego powyższe powoduje utratę zasadności argumentacji przedstawianej przez organ, który winien na kanwie art. 136 § 1 przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów

i materiałów w sprawie, aby zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ocenę faktycznego wypełnienia przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz wszechstronne wyjaśnienie okoliczności zaistniałych

w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organ wskutek zaniechania przeprowadzenia rzeczonego postępowania nie powziął wiadomości

o złożeniu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. wniosku

o umorzenie śledztwa przeciwko skarżącemu, w którym stwierdzono, że ww. nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa ze względu na zniesioną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Okoliczność ta wpływa znacząco na zasadność podjętej w niniejszej sprawie decyzji, gdyż sprawia, że odpada przesłanka zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wskutek uznania, iż ww. nie jest winny zarzucanym mu czynom, a co za tym idzie nie naraża on na szwank dobrego imienia formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa

i porządku publicznego oraz nie narusza ważnego interesu służby. Nie można wszakże przyjąć, jak podał pełnomocnik, że zaburzenia urojeniowe, na które cierpi skarżący, prowadzą do utraty przymiotu "nieskazitelności charakteru" i wpływają demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie a odnosząc się

do zarzutów sformułowanych w skardze stwierdził, że postanowienia wydawane

w postępowaniu karnym mają walor dokumentów urzędowych i korzystają

z domniemania prawdziwości. Oznacza to, że organ administracji musi przyjąć, iż doszło do wydania takiego zarzutu, ma on określoną treść oraz wywołuje konsekwencje prawne i faktyczne. Jednocześnie KGP za prawidłowy uznał pogląd, zgodnie z którym przedstawienie policjantowi zarzutów w postępowaniu karnym pozbawia go przymiotu nieposzlakowanej opinii. Podkreślił, że jeśli opinia o stanie zdrowia psychicznego skarżącego jest w aktach sprawy karnej, to tym bardziej zaskarżony rozkaz personalny jawi się jako zasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje

na uwzględnienie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy

w realiach faktycznych towarzyszących jej rozstrzygnięciu istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.

W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi

w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.

Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego"

(S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego.

Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu

i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy,

do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona

bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby

w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne

do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.

W świetle przedstawionej argumentacji nie może budzić najmniejszej wątpliwości, że funkcjonariusz Policji obowiązany jest pełnić służbę w taki sposób, by czynić zadość wszystkim postawionym przed nią wymaganiom. Jeśli nie byłoby to

w pełni możliwe, zachodzi konieczność wyważenia dobra służby, jako interesu publicznego i interesu indywidualnego funkcjonariusza, z czym każdy pełniący służbę mundurową musi się godzić w chwili jej podejmowania.

Tak też w orzecznictwie sądów administracyjnych rozumiane jest pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie

art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji. Uznaje się bowiem, że przez ważny interes służby należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji nawet, gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA

z dnia 12 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 710/17, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy

o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby

o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13; publ. j.w.).

Sądy administracyjne podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt

I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji

w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne (na dzień [...] listopada 2020 r. niezakończone jak wynika z ustaleń poczynionych w Sądzie Rejonowy w K. – por. stosowna notatka służbowa w aktach sprawy), w którym wymienionemu policjantowi przedstawiono zarzut o to, że w okresie od lipca 2018 r. Do [...] lipca 2019 r.

w K., pow. [...], woj. [...] uporczywie nękał żonę J.S., poprzez wielokrotne wykonywanie połączeń telefonicznych, wysyłanie na telefon pokrzywdzonej wiadomości tekstowych sms, mms oraz wiadomości głosowych oraz poprzez upublicznienie na portalu społecznościowym Facebook.com danych adresowych pokrzywdzonej, co wzbudza uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia u pokrzywdzonej i istotnie narusza jej prywatność, tj. o czyn z art. 190a

§ 1 Kodeksu karnego.

Jak trafnie przyjął KGP, przestępstwo, o które podejrzany był skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu powyższe okoliczności skutkują tym, że skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu ustawy o Policji. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111).

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy

i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego

w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem,

o którym organ Policji powziął wiedzę od organu postępowania karnego – Prokuratora Rejonowego w J., było w szczególności postanowienie

o przedstawieniu zarzutów. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów.

To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę – oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.

W sprawie zasięgnięto opinii organizacji związkowej Policji do czego obliguje przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, jednak, co należy podkreślić, nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 816/15). Niezależnie od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże ona organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji,

a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych. Niemniej, jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, organ związkowy uznał, że czyny których mógł z dużym prawdopodobieństwem dopuścić się funkcjonariusz nie dają podstaw do pozostawienia go w służbie.

Wobec powyższych twierdzeń, jako pozostający bez wpływu

na prawidłowość wydanego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego, uznać należy fakt złożenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. wniosku

o umorzenie śledztwa przeciwko skarżącemu, w którym stwierdzono, że ww. nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa ze względu na zniesioną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Okoliczność ta wzmacnia jedynie stanowisko zajęte przez organ odnośnie do utraty przez skarżącego zdolności do dalszego pełnienia służby w Policji. Należy zwrócić w tym miejscu uwagę na przepis art. 1 ust. 2 pkt 1-4 ustawy o Policji, określający

podstawowe zadania tej formacji, których realizacja wymaga, jak stwierdził w cyt. wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną

i psychiczną do służby w tej formacji.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa..

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325

ze zm.) orzekł, jak w sentencji.