Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1594/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 152 ust.4, ust.4 a pkt.1
journal: Dz.U. 2016 poz 672
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art.9 ust.1 pkt.14, art. 43, art. 115 ust.1 pkt.3 lit.b  oraz art. 120 ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 5 ust.1 pkt.2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w stosunku do rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni ścieków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy K. decyzją z 5 lipca 2016 r. znak [....] , po rozpatrzeniu wniosku R.S. , wniósł sprzeciw w stosunku do rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [....] , obręb [....] , stanowiącej własność M.S. i R.S. .

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016, poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 152 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 672), dalej "P.o.ś.", art. 9 ust. 1 pkt 14, art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015, poz. 469 ze zm.), art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2015 r., poz. 139; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 328), dalej "ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu", a także § 17 pkt. 2 lit. b rozporządzenia nr 4/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [....] Wisły (Dz. Urzęd. Woj. Małopol. z 2014 r., poz. 317), dalej "rozporządzenie nr 4/2014".

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 20 lutego 2015 r. wpłynęło do niego zgłoszenie eksploatacji ww. przydomowej oczyszczalni ścieków. Przywołał art. 152 ust. 1 P.o.ś. wskazując, że strona dopełniła wynikającego z niego obowiązku przedkładając zgłoszenie wraz z kompletem dokumentów.

Następnie Burmistrz Gminy K. decyzją znak [....] z 4 marca 2015 r. wniósł sprzeciw w stosunku do rozpoczęcia eksploatacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków, wskazując, że eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska.

Od ww. decyzji M.S. i R.S. wnieśli odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 22 maja 2015 r. znak [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, argumentując, że wniesiony przez Burmistrza Gminy K. sprzeciw jest uzasadniony z uwagi na obowiązujący na terenie K. zakaz wprowadzania do ziemi ścieków, a tym samym eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska.

Następnie, na skutek złożonej przez strony skargi na ww. decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 października 2015 r. sygn. II SA/Kr 865/15 uchylił decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z 4 marca 2015 r., wskazując w uzasadnieniu na konieczność uzupełnienia braków w postępowaniu wyjaśniającym dot. oceny rodzaju cieczy opuszczającej przydomową oczyszczalnię ścieków.

Kolejno Burmistrz Gminy K. decyzją z 12 lutego 2016 r. znak [....] ponownie wniósł sprzeciw. Po ponownym odwołaniu od decyzji Burmistrza z dnia 12 lutego 2016 r., Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego jej rozpatrzenia. Zdaniem Kolegium Burmistrz w sposób niewystarczający wykazał, że przydomowa oczyszczalnia ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach odrębnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.), dalej "ustawa o utrzymaniu czystości".

W związku z powyższym Burmistrz Gminy K. przystąpił do ponownego rozpatrzenia wniosku dot. rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków z uwzględnieniem uwag wskazanych przez powyższe organy.

Organ przywołał art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości.

Organ zwrócił uwagę na definicję ścieków zawartą w art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo wodne oraz w art. 2 pkt 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. W oparciu o powyższe stwierdził, że ciecz pochodząca z przydomowej oczyszczalni ścieków zużyta na cele bytowe i wprowadzana do ziemi, winna być definiowana jako ściek. Wskazał ponadto, że w chwili obecnej nie ma możliwości zbadania cieczy, która miałaby wypływać z instalacji, z uwagi na fakt, że do nie rozpoczęto jej eksploatacji.

Organ wskazał, że już sam opis planowanej inwestycji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków określa, że w wyniku jej działania powstaje oczyszczony ściek z możliwością odprowadzania do cieku wodnego, do studni chłonnej lub do gruntu, poprzez rozsączenie.

Dalej organ wskazał, że Gmina K. stanowi obszar wyjątkowy pod względem przyrodniczym, szczególnie jeśli chodzi o zasoby wód. Na terenie gminy K. ustanowiona jest strefa ochrony pośredniej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki R. na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. (rozporządzenie nr 1/2011 Dyrektora RZGW w K. z dnia 6 lipca 2011 r. zmienione rozporządzeniem nr 2/2012 z dnia 18 lipca 2012 r. - Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2012r. poz.3582).

Ponadto K. wchodzą w skład aglomeracji K. zgodnie z Krajowym Programem Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK), który został zatwierdzony przez Rząd RP w dniu 16 grudnia 2003 r. i przynależą do obrębu obszaru górniczego utworzonego dla wód leczniczych siarczkowych – K. (koncesja nr ..... Ministra Środowiska z dnia 31 października 2010 r.). Co więcej, na wskazanym terenie występują następujące formy ochrony przyrody: [....] Park Krajobrazowy (rozporządzenie nr 83/06 Wojewody Małopolskiego z dnia 17 października 2006r.) oraz obszary Natura 2000: [....] i [....] . Miasto i gminę objęto szeregiem przepisów miejscowych ustanowionych dla tego obszaru, mających na celu zapewnienie właściwej ochrony środowiska na tym terenie.

Już na etapie opiniowania projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla miasta i gminy K. , Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. stał na stanowisku, że rozwiązaniem najkorzystniejszym dla środowiska gruntowo-wodnego obszaru jest, aby ścieki z terenów nieskanalizowanych Gminy odprowadzane były do szczelnych zbiorników na nieczystości i następnie wywożone do oczyszczalni ścieków, gdzie zostaną oczyszczone w wyższym stopniu niż w przypadku korzystania z oczyszczalni przydomowych. Zapisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla 17 sołectw położonych na terenie gminy K. w kwestii regulacji gospodarki ściekowej jasno wskazują, iż zabrania się odprowadzania ścieków do gruntu. Dla miasta K. nie został do chwili obecnej uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego, jednak trwają prace w kierunku jego przyjęcia.

W celu uporządkowania gospodarki ściekowej na terenie kraju oraz uszeregowania faktycznych potrzeb w zakresie ich realizacji w sposób dający możliwość wywiązania się ze zobowiązań traktatowych, wynikających z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 roku dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych), utworzono KPOŚK. Pierwotnie Wojewoda [....] na terenie gminy K. wyznaczył 3 aglomeracje: aglomerację [....] (rozporządzenie nr 37/06 dnia 14 czerwca 2006 r.), aglomerację [....] (rozporządzenie nr 38/06 z dnia 14 czerwca 2006r.) i aglomerację [....] (rozporządzenie nr 53/06 z dnia 12 lipca 2006r.). Miasto K. należy do aglomeracji o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 (uchwała nr ..... Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 lutego 2015r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji K. ) i zgodnie z założeniami wskazanego programu, powinno być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych.

Natomiast dla stworzenia narzędzi wspomagających osiągnięcie wyznaczonych w planie gospodarowania wodami na obszarze całego kraju (zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną) celów środowiskowych związanych z ochroną wód, opracowano warunki korzystania z wód regionu wodnego. Podstawą do sporządzenia warunków korzystania z wód regionu wodnego [....] Wisły stanowi "Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły", zatwierdzony przez Radę Ministrów 22 lutego 2011 r. W tym właśnie regionie umiejscowiona jest gmina K. Ustalenie warunków korzystania z wód regionu wodnego spoczywa na Dyrektorze Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, co wynika z art. 120 ust. 1 ustawy Prawo wodne. W świetle powołanego przepisu, w drodze aktu prawa miejscowego, Dyrektor RZGW w K. , rozporządzeniem nr 4/2014 ustalił te warunki. Organ przywołał § 17 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, wskazując, że podstawą prawną wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z wód wskazanych w tym rozporządzeniu jest art. 115 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo wodne.

Organ stwierdził, że ww. przepis rozporządzenia jednoznacznie wskazuje na brak możliwości wprowadzania do ziemi ścieków i skutkuje zakazem nie dającym żadnych możliwości wprowadzania ścieków, nawet pod warunkiem uzyskania jakichkolwiek parametrów ich jakości, nie dotyczy jedynie wód opadowych i roztopowych. W ten sposób bezwzględnie została wykluczona możliwość wprowadzania ścieków do ziemi na wskazanym obszarze, do którego zalicza się lokalizację działki M.S. i R.S. .

Organ opisał stanowisko w sprawie przedstawione przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K.

Stwierdził, że w oparciu o rozporządzenie nr 4/2014 na terenie aglomeracji, w tym przypadku aglomeracji K. , od 1 lutego 2014 r. obowiązuje zakaz wprowadzania ścieków do ziemi.

Ponadto organ ustalił, że istotnym aspektem uniemożliwiającym wyrażenie zgody na eksploatację urządzenia będącego przedmiotem postępowania jest fakt lokalizacji działki nr ewid. [....] w obrębie obszaru górniczego utworzonego dla wód leczniczych siarczkowych - [....] . Organ wskazał, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na gromadzenie ścieków oraz odpadów w obrębie obszarów górniczych utworzonych dla wód leczniczych. Wynika z tego, iż już do samego gromadzenia ścieków wprowadza się obwarowania prawne. Art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne wskazuje też, że zabrania się wprowadzania ścieków do ziemi w przypadku, jeżeli stopień oczyszczania ścieków lub miąższość utworów skalnych nad zwierciadłem wód podziemnych nie stanowi zabezpieczenia tych wód przed zanieczyszczeniem.

Organ opisał, że dysponent koncesji nr ..... z 31 października 2000 r. na wydobycie wody leczniczej ze złoża "[....] " tj. Ośrodek "[....] SP ZOZ wniósł o niewyrażenie zgody na eksploatację przydomowej oczyszczalni ścieków, której dotyczy postępowanie, argumentując, że w odległości około 150 m na południowy zachód od nieruchomości zlokalizowane jest źródło wód leczniczych, siarczkowych "[....]". Świadczy to o bardzo płytkim zaleganiu złoża wód podziemnych na tym terenie a tym samym dużym zagrożeniu dla ich jakości. Stopień oczyszczenia ścieków oraz techniczne warunki użytkowania biologicznej oczyszczalni ścieków nie gwarantują zabezpieczenia złoża wód leczniczych przed zanieczyszczeniem. Miąższość utworów czwartorzędowych na tym terenie jest niewielka (zwykle nie przekracza kilku metrów), dlatego istnieje zagrożenie migracji zanieczyszczeń do wód podziemnych.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że zważając na obowiązujące regulacje prawne ochrony środowiska i lokalne uwarunkowania nie ma możliwości rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, w oparciu na art. 152 ust. 4 i 4a P.o.ś.

M.S. i R.S. wnieśli od opisanej na wstępie decyzji odwołanie podnosząc, że poprzednio uchylając decyzję Burmistrza SKO wskazało, że organ I instancji:

- niewystarczająco wykazał brak spełnienia wymogów określonych w przepisach o utrzymaniu czystości, przez biologiczną oczyszczalnię ścieków Typu NV1 Firmy [....] ,

nie zastosował się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 1 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 865/15,

nie udowodnił w odpowiedni i wystarczający sposób, że podniesione fakty uzasadniają wniesienie sprzeciwu.

Ponadto odwołujący się podnieśli, że przytoczona w uzasadnieniu decyzji opinia Dyrektora [....] nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Ujęcie "[....] " to niewielki wyciek wody, ze źródła do rowu melioracyjnego o nazwie [....] , znajdującego się obok budynku dawnego lazaretu. Odległość posadowienia oczyszczalni do wycieku w linii prostej to około 400 m przy około 30 m różnicy wysokości.

Biologiczna Oczyszczalnia Ścieków Typu NV1 Firmy [....] spełnia wymagania określone w art. 152 ust. 4a P.o.ś., co potwierdza polski atest i europejski certyfikat zgodności.

Kolejny, trzeci sprzeciw Burmistrza, odwołujący się oceniają jako uporczywe działanie niesłużące środowisku i ekologii. Obecnie oczyszczalnia funkcjonuje jak zwykły zbiornik fekalny. Pomimo poniesionych kosztów na jej budowę, zamiast oczyszczać domowe ścieki, generuje dodatkowe koszty związane z jego opróżnianiem i powiększa poniesioną szkodę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 20 października 2016 r., znak [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 152 ust. 4, ust. 4a i ust. 5 P.o.ś, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ze skargi odwołujących się wniesionej do Rady Miasta K. na działalność Burmistrza wynika, że zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zostało złożone do Starostwa K. w październiku 2014 r. Dnia 19 października 2014 r. wniosek został uzupełniony o dokumenty informujące o braku w tym rejonie kanalizacji sanitarnej oraz, że budynek, który ma obsługiwać oczyszczalnia został wybudowany legalnie i jest przyjęty do użytkowania. Pod koniec listopada wybudowana została oczyszczalnia, na której budowę został zaciągnięty kredyt celowy w kwocie 14.000 zł. Skarżący podnieśli, że nie zostali uprzedzeni o bezcelowości inwestycji. Wskazano na spełnienie przez instalacje wymogów i norm, co potwierdza atest i europejski certyfikat zgodności.

Dalej organ odwoławczy przywołał art. 152 ust. 1 i ust. 3 P.o.ś. Wskazał, że organ przyjmujący zgłoszenie może zgłosić sprzeciw. Zgłaszając sprzeciw zobowiązany jest do wykazania z jakimi konkretnymi zagrożeniami będzie wiązać się funkcjonowanie instalacji.

Przywołując art. 152 ust. 4a i art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 P.o.ś. organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca doprecyzował, w jakich przypadkach organ przyjmujący zgłoszenie ma obowiązek wniesienia sprzeciwu. Zapis tego przepisu wskazuje, iż sprzeciw nie powinien być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w tym przepisie.

Dalej organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przedstawił argumenty natury prawnej i faktycznej wskazujące na podstawy do wniesienia sprzeciwu.

Organ odwoławczy wskazał, że rozumiejąc argumenty skarżących, którzy poczynili znaczne wydatki na zakup oczyszczalni, przychyla się jednak do stanowiska organu I instancji.

Organ odwoławczy uzupełniająco wskazał, że rozporządzenie nr 4/2014 wprowadzające zakazy zostało wydane w oparciu o delegację z ustawy Prawo wodne i stanowi prawo obowiązujące.

Organ przywołał art. 9 ust. 1 pkt 14 i ust. 15 ustawy Prawo wodne. Wskazał, że ścieki bytowo-gospodarcze powstają z wód wykorzystywanych w gospodarstwach domowych - do utrzymywania higieny osobistej, spłukiwania urządzeń sanitarnych, przygotowywania posiłków itp. Przepisy nie przewidują przy tym podziału na ścieki oczyszczone/nieoczyszczone.

Organ opisał procesy biochemiczne zachodzące w przydomowych oczyszczalniach ścieków i ich skutki.

Przywołał okoliczności prawne i dowody w sprawie na poparcie swojego rozstrzygnięcia, m.in. zakwalifikowanie oczyszczalni tego typu do zgłoszenia właściwym organom ze względu na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Na podstawie bowiem delegacji ustawowej w oparciu o art. 153 ust. 1 P.o.ś. Minister Środowiska wydał w dniu 2 lipca 2010 roku rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. z 2010 r., nr 130, poz. 880). W § 2 ust. 1 tego rozporządzenia przewidziano, iż zgłoszenia z uwagi na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wymagają oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. Tak wiec już ustawodawca na gruncie P.o.ś. założył, że z oczyszczalni ścieków o przepustowości do 5 m3 wprowadzane są "ścieki" do wód lub do ziemi.

Organ wskazał, że w niewielkiej odległości, około 150 m na południowy zachód od nieruchomości nr [....] jest zlokalizowane jest źródło wód leczniczych siarczkowych "[....] ", co potwierdza - wbrew twierdzeniom odwołania - po pierwsze mapa sytuacyjno-wysokościowa z oznaczeniem tego źródła oraz fakt wydania koncesji nr ..... z 31 października 2000 r. na wydobycie wody leczniczej. Przebieg granic obszaru i terenu górniczego został ustalony w koncesji i jest oznaczony na wskazanej mapie (linia przerywana) i ma zasięg maksymalny od ok. 600 m do ok. 1,8 km od źródła.

Organ dokonał także wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości.

M.S. i R.S. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej:

- obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), dalej "P.b.", poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż korzystanie z przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczne z rozporządzeniem Dyrektora RZGW, a co za tym idzie wniesienie przez organ I instancji sprzeciwu w tym zakresie było zasadne, podczas gdy prawidłowo analiza zapisów rozporządzenia w połączeniu z obowiązującymi przepisami winna prowadzić do wniosku przeciwnego,

- obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w tym prawidłowego ustalenia jakości powstałych na skutek działania oczyszczalni płynów, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli,

- obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszystkich dowodów jak chociażby opinia biegłego w zakresie ustalenia jakości powstałego na skutek działania oczyszczalni płynu i jego wpływu na środowisko, a oparcie się jedynie na oświadczeniach RZGW w K. , co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i interesem obywateli.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnieśli brak konsekwencji organów administracyjnych. Wskazali, że dokonali zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków już w październiku 2014 r. do Starosty K. , który nie wniósł sprzeciwu i wydał zaświadczenie o braku wniesienia sprzeciwu. Powyższe skarżący uznali za jednoznaczną zgodę w zakresie budowy i korzystania z przydomowej oczyszczalni ścieków.

W związku z tym skarżący zaciągnęli zobowiązanie na poczet budowy ww. urządzenia. Przedstawili dokumentację dotyczącą jakości oczyszczanej wody jako kategorii drugiej zdanej do ponownego użytku gospodarczego, do czego organy administracyjne nie ustosunkowały się w decyzjach.

Nadto po raz kolejny, mimo wyraźnej sugestii WSA w Krakowie, organy opierają się na rozporządzeniach czyli aktach prawa miejscowego, które występują niżej w hierarchii, niż regulacje ustawowe, takie jak ustawa o utrzymaniu czystości. Podnieśli, że rozporządzenie Dyrektora RZGW, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia aktów prawnych powszechnie obowiązujących wyższego rzędu, w tym ustaw.

Dodatkowo skarżący wskazali, że P.o.ś. w definicji ścieków, na którą powołują się organy administracyjne, zawiera również stwierdzenie, iż ściekami są również wykorzystane solanki, wody lecznicze i termalne.

Skarżący przywołali orzeczenie NSA w Warszawie z dnia 3 października 2008r. sygn. akt II OSK 1115/07.

Podkreślili niedokonanie przez organy prawidłowych, naukowych analiz płynów powstałych na skutek działania oczyszczalni. Zarzucili bazowanie na stanowisku RZGW w K.

Dodatkowo skarżący wskazali, iż z definicji ścieków z P.o.ś., którą posługują się organy administracyjne wynika, że ściekiem będą ciecze (płyny) wprowadzone do wód lub do ziemi bezpośrednio. Natomiast definicji tej zdaniem skarżących nie sposób rozszerzyć na ciecze i płyny najpierw poddane oczyszczaniu (w tym przypadku przydomowej oczyszczalni ścieków), a następnie rozprowadzone w gruncie. Taka interpretacja byłaby interpretacją rozszerzającą, na którą w tym przypadku nie sposób sobie pozwolić.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 30 ust. 6 P.b., jako że przepis ten nie był w ogóle podstawą prawną kwestionowanej decyzji, a podstawę taką stanowił art. 152 ust. 4, 4a i 5 P.o.ś.

Podniesiono, że Kolegium nie kwestionuje, że powołane przez skarżących wykorzystane wody termalne lub solanki wchodzą w zakres definicji ustawowej ścieku, a zatem także nie mogłyby być odprowadzane na przedmiotowym terenie do gruntu, z uwagi na ochronę wód podziemnych i złóż wód leczniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 5 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Kr 1594/16 odrzucił skargę R.S. jako wniesioną po terminie, natomiast skarga M.S. została rozpoznana merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bada zaskarżony akt organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie pod kątem celowości, czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Sąd z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia procedury i prawa materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przechodząc do oceny kontrolowanych decyzji z punktu widzenia przywołanego kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca sprzeciwu co do przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Decyzja poddana kontroli sądowej, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana na podstawie art. 152 ust. 4 i ust. 4a P.o.ś. Organy obu instancji uznały, że sprzeciw jest uzasadniony, z uwagi na obowiązujący na terenie K. zakaz wprowadzania do ziemi ścieków (w tym ścieków oczyszczonych), a tym samym eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby w tym przypadku przekroczenie standardów jakości środowiska.

W sprawie bezsporne jest, że inwestorzy przydomowej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [....] , obręb K. , dokonali nakazanego prawem zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowej oczyszczalni do Starosty K. Starosta nie zgłosił sprzeciwu, uznając inwestycję za dopuszczalną i zgodną z prawem.

Nie jest też sporne, że po wykonaniu inwestycji inwestorzy dokonali nakazanego prawem (art. 152 ust. 1 w zw. z ust. 3 P.o.ś.) zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia eksploatacji przedmiotowej oczyszczalni do organu ochrony środowiska – w sprawie niniejszej – Burmistrza Gminy K.

Kwestią sporną, rozstrzygającą możliwość eksploatacji przydomowej oczyszczalni, a w konsekwencji prawidłowość wniesionego przez Burmistrza sprzeciwu, jest charakter cieczy opuszczającej przydomową oczyszczalnię, ze względu na zakaz odprowadzania ścieków wynikający z przepisów ustawy Prawo wodne uszczegółowionych rozporządzeniem Dyrektora RZGW nr [....]. Organy w sprawie słusznie ustaliły, że ciecz ta, w świetle obowiązujących przepisów ustawowych, musi zostać zakwalifikowana jako ściek.

Przechodząc do dalszych rozważań trzeba zarazem zauważyć, że Sąd w niniejszej sprawie był obowiązany do uwzględnienia faktu, że sprawa, której dotyczy postępowanie, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonej w prawomocnym wyroku z 1 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 865/15.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 1998 r., sygn. I SA 1663/96 -powołane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl).

Należy podkreślić, że taka zmiana stanu prawnego w niniejszej sprawie nie miała miejsca, a zatem ocena prawna wyrażona w wyroku z 1 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 865/15 wiąże organy i Sąd w niniejszej sprawie.

Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że błędne jest wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o uregulowanie zawarte w § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia nr [....] , poprzez uznanie, że powołany przepis rozporządzenia stanowi wystarczającą podstawę do zakazu korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków na obszarze K.

Sąd nakazał organom uwzględnienie i rozważenie przepisów rangi ustawowej, odnoszących się do kwestii odprowadzania ścieków do ziemi, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości. Sąd nakazał organom ustalenie, czy opuszczająca przydomową oczyszczalnię ścieków ciecz nadal może być zakwalifikowana jako ścieki, tym bardziej, że instalacja w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków jest traktowana przez ustawodawcę jako równoważna sieci kanalizacyjnej.

Sąd nakazał organom interpretować treść rozporządzenia nr .... z uwzględnieniem regulacji ustawowych, w szczególności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości, przepisów ustawy Prawo wodne oraz przepisów P.o.ś., w tym - art. 152 ust. 4a pkt. 1.

Trzeba tu stwierdzić, że organy w prowadzonym ponownie postępowaniu w całości wypełniły wskazania Sądu, stosując się do sformułowanej przez sąd oceny prawnej.

Przechodząc do dalszych rozważań należy wskazać, że problematyka przydomowych oczyszczalni ścieków regulowana jest w szeregu aktów prawnych, zarówno w ustawach, rozporządzeniach jak i przepisach prawa miejscowego.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków są urządzeniami służącymi do neutralizacji ścieków wytwarzanych w domu lub małym zgrupowaniu domów, a następnie odprowadzeniu oczyszczonych ścieków do gruntu lub wód.

Brzemienne w skutki okazało się w sprawie, że inny jest organ właściwy do rozpatrzenia zgłoszenia robót budowlanych przydomowej oczyszczalni ścieków (Starosta .....), a inny organ jest właściwy do zgłoszenia przystąpienia do eksploatacji (użytkowania) – Burmistrz Gminy K. Starosta K. nie wniósł sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych stwierdzając, że jest ono kompletne i zgodne z art. 30 P.b. Powyższe skutkowało przeprowadzeniem przez inwestorów procesu budowlanego.

Należy jednak wskazać, że brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej nie determinuje obligatoryjnej zgody na eksploatację (użytkowanie) obiektu, szczególnie w przypadkach, gdy zastosowanie mają przepisy dotyczące ochrony środowiska.

Trzeba podkreślić, że niewniesienie sprzeciwu przez Starostę K. nie może być przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej, jako znajdujące się poza granicami niniejszej kontrolowanej sprawy.

Należy wskazać, że przystąpienie do użytkowania (eksploatacji) przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga zgłoszenia w związku z art. 152 P.o.ś., zgodnie z którym instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8 (ust 1). Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust 4).

Stosownie do art. 152 ust. 4a P.o.ś. sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli:

1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska;

2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2.

Z kolei przepis art. 76 P.o.ś. przesądza, iż nowo zbudowany lub przebudowany obiekt budowlany, zespół obiektów lub instalacja nie mogą być oddane do użytkowania, jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska, o których mowa w ust. 2 (ust. 1). Wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko (ust. 2 pkt 1).

Analiza tych przepisów pozwala na stwierdzenie, że sprzeciw właściwego organu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, co do zasady uzasadnia stwierdzenie przez organ, iż obiekt ten – przydomowa oczyszczalnia ścieków, której zamiar eksploatacji (użytkowania) zgłoszono, nie spełnia określonych przepisami lub decyzjami administracyjnymi wymagań odnośnie środków technicznych chroniących środowisko.

Trafnie zatem organ wskazał, że ustawodawca doprecyzował w ww. przepisach, w jakich przypadkach organ przyjmujący zgłoszenie ma obowiązek wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw nie powinien być wnoszony w innych przypadkach, niż wyszczególnione w tym przepisie. Fakty uzasadniające wniesienie sprzeciwu muszą być przez organ administracji w odpowiedni sposób udowodnione.

Jak wynika bowiem z art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Z przepisu tego wnika, jak trafnie wskazał organ, że ustawodawca przewidział dwie równorzędne możliwości wykonania obowiązku spoczywającego na właścicielu nieruchomości, który nie ma możliwości podłączenia swojej zabudowy do zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej, z założeniem, że odprowadzanie ścieków do przydomowej oczyszczalni ścieków może odbywać się jedynie warunkowo, po spełnieniu odrębnych wymagań.

Trzeba tu podkreślić, że równorzędność ww. rozwiązań pod względem spełnienia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości, nie oznacza identyczności faktycznego działania zbiornika bezodpływowego i przydomowej oczyszczalni, w szczególności w zakresie dalszego odprowadzania ścieków.

Przepis art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości, wprowadza zasadę, że jeżeli przydomowa oczyszczalnia ścieków spełnia wymogi techniczne stawiane tym urządzeniom, jej eksploatacja jest prawnie dopuszczalna a korzystający z tego urządzenia spełnia kryteria utrzymania czystości i porządku na nieruchomości.

Należy wskazać, że P.o.ś. wyraźnie wskazuje podstawę prawną, w oparciu o którą organ zgłasza sprzeciw. Nie ma w niej mowy - w przeciwieństwie do sprzeciwu o którym mowa w art. 30 ust. 6 P.b., o sprzeczności inwestycji z prawem miejscowym. Okoliczność ta (czy inwestycja jest zgodna z zapisami prawa miejscowego) rozważana jest na etapie zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych, tj. zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i może być przedmiotem sprzeciwu właściwego organu, ale na tym właśnie etapie, a nie na etapie dopuszczenia tego urządzenia (legalnie zrealizowanego) do eksploatacji (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 listopada 2016 r., sygn. II SA/Kr 1022/16).

Powyższa zasada doznaje jednak ograniczeń wynikających nie tyle z aktów prawa miejscowego, jak w niniejszej sprawie z rozporządzenia Dyrektora RZGW, ale z innych przepisów rangi ustawowej.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wyposażenie nieruchomości bądź w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych musi zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości, spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych. Za takie przepisy odrębne należy uznać regulacje ustawowe dotyczące możliwości odprowadzania ścieków, wraz z ich konkretyzacją w formie przepisów prawa miejscowego.

Kluczowe dla sprawy niniejszej pojęcie ścieków jest zdefiniowane w art. 3 pkt 38 P.o.ś., a także w art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo wodne oraz w art. 2 pkt 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Zgodnie z jednobrzmiącymi w ww. ustawach definicjami ścieki to m.in. wprowadzone do wód lub do ziemi wody zużyte, w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze.

Z kolei art. 3 pkt 38a P.o.ś., art. 9 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo wodne oraz art. 2 pkt 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, definiują ścieki bytowe, jako ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków.

Nie ulega wątpliwości, że przydomowa oczyszczalnia, której dotyczy niniejsza sprawa, przyjmuje do oczyszczania ścieki bytowe. Słusznie zatem organ uznał, że ciecz pochodząca z przydomowej oczyszczalni ścieków, stanowiąca wodę zużytą na cele bytowe i wprowadzaną do ziemi, winna być traktowana jako ściek.

Bez znaczenia przy tym jest faktyczna ocena cieczy opuszczającej oczyszczalnię, w tym możliwość jej ewentualnego zbadania, skoro przepisy ustaw jednoznacznie przesądzają jej charakter jako ścieku, a nie wody.

W myśl przytoczonych przepisów, ciecz opuszczająca instalację nie może być nigdy uznana za wodę, bowiem same przepisy definiują taką ciecz jako ściek i to niezależnie od jej parametrów biologicznych lub chemicznych.

Słusznie organ stwierdził, że biologiczne oczyszczalnie ścieków bytowo-gospodarczych z wykorzystaniem przydomowych oczyszczalni ścieków odbywa się na drodze procesów biochemicznych, które mają na celu zmniejszenie ilości związków azotu, fosforu i zawiesin i które to instalacje, jak w przedmiotowej sprawie posiadają stosowne atesty. Niemniej w wyniku zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków nie następuje całkowita redukcja zanieczyszczeń. Po oczyszczeniu ścieków w przydomowej oczyszczalni ścieków otrzymujemy ciecz, która nadal jest ściekiem (zużyta woda o specyficznych cechach) i jest wprowadzana na działce inwestycyjnej drenażem rozsączającym do gruntu, który to grunt jest wykorzystywany do ostatecznego oczyszczenia ścieków.

Nawet jeżeli oczyszczalnia ścieków uzyskuje wodę w II klasie czystości - to w rozumieniu obowiązujących przepisów nadal pozostaje ona ściekiem i nie może być niekontrolowanie wprowadzana do gruntu. Stanowi bowiem w rozumieniu ww. przepisów ściek - czyli wodę zużytą w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze. Wskutek użycia woda ta uległa takim zmianom fizycznym, chemicznym czy biologicznym w wyniku, których nie może być użyta do tego samego celu. Przepisy prawa nie wprowadzają podziału na ścieki oczyszczone i nieoczyszczone (por. wyrok WSA w Krakowie z 17 grudnia 2014 r. sygn. II SA/Kr 1615/14).

Efekt oczyszczenia ścieku, pomimo spełnienia wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1800), czy wskazanego przez organ, poprzedzającego go rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. z 2006 r., nr 137, poz. 984), pozostaje tu bez znaczenia, gdyż ciecz opuszczająca przydomową oczyszczalnię ścieków, zgodnie z ustawową definicją, zawsze pozostaje ściekiem.

Powyższe stwierdzenie potwierdza opis planowanej inwestycji przedstawiony przez inwestorów, w którym wskazano, że w wyniku działania przydomowej oczyszczalni ścieków powstaje oczyszczony ściek z możliwością odprowadzania do cieku wodnego, do studni chłonnej lub do gruntu poprzez rozsączanie i w wyniku procesów biochemicznych następuje redukcja zanieczyszczeń (karta 14 akt administracyjnych), a więc nie całkowite oczyszczenie. Ponadto w opisie wskazano, że opracowanie obejmuje sposób oczyszczania oraz odprowadzania ścieków do ziemi (k. 15)

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić jednoznacznie, że P.o.ś., ustawa Prawo wodne i ustawa o utrzymaniu czystości, definiują ścieki bardzo szeroko, co może budzić niezrozumienie skarżącej. Niewątpliwie jednak w zakresie znaczeniowym pojęcia ścieków mieści się ciecz opuszczająca przydomową oczyszczalnię ścieków.

Następnie należało w sprawie ocenić, czy na obszarze, w którym leży działka skarżącej, rzeczywiście niedopuszczalne jest odprowadzanie ścieków oczyszczonych za pomocą przydomowej oczyszczalni do wód lub ziemi. W tym zakresie istotne i rozstrzygające będą przede wszystkim przepisy ustawy Prawo wodne.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 tej ustawy, warunki korzystania z wód regionu wodnego oraz warunki korzystania z wód zlewni ustala, w drodze aktu prawa miejscowego, dyrektor regionalnego zarządu, po ich uzgodnieniu z Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, kierując się ustaleniami planu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1a.

Stosownie zaś do art. 115 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo wodne, warunki korzystania z wód regionu wodnego określają ograniczenia w korzystaniu z wód na obszarze regionu wodnego lub jego części albo dla wskazanych jednolitych części wód niezbędne dla osiągnięcia ustalonych celów środowiskowych, w szczególności w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.

W celu wykonania art. 115 ust.1 pkt 3 lit. b, na podstawie art. 120 ust. 1, Dyrektor RZGW w K. wydał rozporządzenie nr 4/2014. Zgodnie z § 17 pkt 2 ww. rozporządzenia wprowadzono ograniczenia w korzystaniu z wód, polegające na zakazie wprowadzania do ziemi ścieków, z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy Prawo wodne:

a) na obszarze występowania głównego użytkowego poziomu wodonośnego wieku triasowego;

b) na obszarze aglomeracji, o których mowa w art. 43 ustawy Prawo wodne;

c) w odległości mniejszej niż 100 metrów od linii wyznaczonej rzędną maksymalnego piętrzenia zbiornika wodnego.

Trzeba tu jednoznacznie podkreślić, że rozporządzenie to jest przepisem prawa miejscowego, ale wydane jest na podstawie upoważnienia ustawowego i nie wykracza poza to upoważnienie. Przepisy rozporządzenia jedynie doprecyzowują i wypełniają treścią nakazy i zakazy ustanowione ustawą.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 powinny być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych, zgodnie z ustaleniami krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych.

Ilekroć jest mowa o:

1) aglomeracji - należy przez to rozumieć teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków albo do końcowego punktu zrzutu tych ścieków;

2) równoważnej liczbie mieszkańców - należy przez to rozumieć ładunek substancji organicznych biologicznie rozkładalnych wyrażonych jako wskaźnik pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5) w ilości 60 g tlenu na dobę;

Stosownie do art. 43 ust. 2a aglomeracje, o których mowa w ust. 1, wyznacza, w drodze uchwały, sejmik województwa. Jeżeli aglomeracja obejmowałaby tereny położone w dwóch lub więcej województwach, właściwy do wyznaczenia aglomeracji jest sejmik tego województwa, na którego terenie będzie się znajdować największa część aglomeracji.

Miasto K. należy do aglomeracji o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 (uchwała nr ..... Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji K).

Także i ta uchwała jest aktem prawa miejscowego, wydanym na podstawie i w zakresie upoważnienia ustawowego (art. 18 pkt 20 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.) oraz art. 43 ust. 2a i 2b ustawy Prawo wodne), który uszczegóławia przepisy ustawy.

Zgodnie ze wskazanymi przepisami, teren, na którym znajduje się działka skarżącej, powinien być wyposażony w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych.

Należy zdecydowanie podkreślić, że jak podnosiła skarżąca, akty prawa miejscowego są źródłami prawa stojącymi niżej w hierarchii od ustaw, a ponadto art. 94 Konstytucji stanowi, że mogą one być wydawane jedynie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Przywołane rozporządzenie nr ... i uchwała nr ...... stanowią akty prawa miejscowego, które są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły, o czym mowa w art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego, zasadnym i koniecznym jest obligowanie właścicieli nieruchomości do przestrzegania tych przepisów.

Sąd nie stwierdził wykroczenia ograniczeń możliwości stosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości, regulowanych przepisami ww. aktów prawa miejscowego, poza granice upoważnień zawartych w art. 43, art. 115 i art. 120 ustawy Prawo wodne.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 30 ust. 6 P.b., jako że przepis ten nie był podstawą prawną kwestionowanej decyzji, a podstawę taką stanowił art. 152 ust. 4 i ust. 4a P.o.ś.

Z kolei odnośnie zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., Sąd stwierdza, że organy w sprawie dokładnie i rzetelnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a w szczególności prawną ocenę charakteru powstałych na skutek działania oczyszczalni płynów oraz ustalony przepisami ustaw skutek działania oczyszczalni i jego wpływ na środowisko.

Na powyższą ocenę nie mogła wpłynąć, bez względu na jej treść, również opinia biegłego w zakresie ustalenia jakości płynów.

Brak jest także podstaw prawnych do różnicowania, jak chce tego skarżąca, ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi bezpośrednio i pośrednio przez oczyszczalnię przydomową.

Przywołane przez organ oświadczenia RZGW w K. , czy też dysponenta koncesji górniczej na wydobycie wody leczniczej, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Przywołany przez skarżącą wyrok z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1115/07 nie jest miarodajny dla niniejszej sprawy, ponieważ po pierwsze, dotyczy sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych, po drugie sprzeciwu w odniesieniu do przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan też jest aktem prawa miejscowego, ale o charakterze diametralnie innym, niż mające zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenie Dyrektora RZGW, czy uchwała. Miejscowy plan jest wyrazem władztwa planistycznego gminy i wprowadza nowe uregulowania, natomiast akty wydane na podstawie ustawy Prawo wodne mają charakter wykonawczy i są wydawane w celu osiągnięcia celów uregulowanych przepisami ustawy.

Organ odwoławczy słusznie uznał, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przedstawił argumenty natury prawnej i faktycznej wskazujące na podstawy do wniesienia sprzeciwu, bowiem stan prawny (przepisy ustaw wraz z uszczegółowieniem w prawie miejscowym) wskazują, że eksploatacja tej instalacji powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska.

Podniesione w skardze zarzuty okazały się bezzasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Przepisy mające zastosowanie w sprawie zostały należycie zastosowane i zinterpretowane. Sąd nie znalazł też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.