Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 750/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Asesor WSA - Jacek Fronczyk Asesor WSA - Andrzej Kołodziej Protokolant - Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy w M. - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] w dniu [...] listopada 2004 r., mając za podstawę art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz. U. Nr 95, poz. 602 ze zm.), wezwał Radę Gminy M. do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego K. L. w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania.

Następnie Wojewoda [...] zarządzeniem zastępczym z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], działając na mocy art. 98a ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 ust.1 pkt 2a cytowanej ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich, stwierdził z dniem [...] kwietnia 2003 r. wygaśnięcie K. L. mandatu radnego Rady Gminy w M. W uzasadnieniu podał, że przeprowadzone w trybie nadzoru postępowanie wyjaśniające wykazało, iż wyżej wymieniony radny na podstawie umowy z dnia [...] listopada 1991 r. i z dnia [...] grudnia 1991 r. wynajmuje od gminy M. dwa lokale użytkowe, położone w M. przy skrzyżowaniu ulic P. i [...], na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] wraz z prawem korzystania z pasa ruchu położonego na zapleczu pawilonów. Z wykorzystaniem wskazanego wyżej mienia komunalnego prowadzi działalność gospodarczą, którą rozpoczął przed objęciem mandatu radnego. Wobec powyższego miał on obowiązek wynikający z art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, zaprzestania działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Ponieważ przepis ów wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003, przeto trzymiesięczny termin, o którym mowa w tym przepisie, biegnie od dnia 1 stycznia 2003 r., mimo że radny złożył ślubowanie w dniu 19 listopada 2002 r. i skoro nie zaprzestał działalności gospodarczej prowadzonej z wykorzystaniem mienia komunalnego, przeto z dniem 1 kwietnia 2003 r. nastąpiło wygaśnięcie jego mandatu. Ponadto Rada Gminy w M. nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu i to również po wezwaniu z dnia [...] listopada 2004 r., przeto zachodzą przesłanki z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich i w tym stanie rzeczy należało wydać powyższe zarządzenie.

O powyższym zarządzeniu, Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Rada Gminy w M. wniosła o uchylenie zarządzenia zastępczego Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. z uwagi na fakt, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na uznaniu działania prawa wstecz. W uzasadnieniu, nie kwestionując stanu faktycznego co do prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, skarżąca stwierdziła, że zarówno w chwili podjęcia decyzji o kandydowaniu na radnego, jak i w trakcie prowadzenia kampanii wyborczej oraz w dniu wyborów i w dniu złożenia ślubowania (19 listopada 2002 r.), przepis art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym jeszcze nie obowiązywał i wszedł on w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2003 r. Spowodowało to, że radny K. L. przed przystąpieniem do wyborów nie miał możliwości dokonania oceny, czy startować w wyborach licząc się z koniecznością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto ukształtowane już orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie przeciwstawia się zmianie regulacji prawnych mogących zaskakiwać obywateli w trakcie realizacji powierzonych im zadań. Reasumując, stosowanie powyższego przepisu nie może mieć zastosowania do radnych aktualnej kadencji, lecz do radnych następnych kadencji na co – zdaniem skarżącej – wyraźnie wskazuje brzmienie cytowanego przepisu. Ponadto Wojewoda [...] nie odniósł się do tej części przepisu, który stanowi, że radny jest zobowiązany do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania i bezkrytycznie uznał, iż trzymiesięczny termin zaczyna swój bieg od dnia 1 stycznia 2003 r.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, a w sytuacji nieuwzględnienia powyższego wniosku, o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, a w kwestii odrzucenia podniósł, że Przewodniczący Rady Gminy jest nieuprawniony do reprezentowania gminy i w konsekwencji do wniesienia skargi, bowiem organem wykonawczym gminy jest wójt. Natomiast co do obowiązywania przepisu art. 24f ust.1a ustawy o samorządzie gminnym wojewoda podał, że został on dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 214, poz. 1806 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy radny jednostki samorządu terytorialnego wybrany w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002 r. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia jednostki samorządu terytorialnego, obowiązany jest wykonać te obowiązki w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Ponadto sam zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek wynika wprost z treści art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem dodany przepis ust. 1a art. 24f nie wprowadza nowej zasady, lecz wskazuje jedynie na termin, w jakim wybrany radny ma doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Nietrafne są zatem – zdaniem organu – zarzuty skarżącej o retrospektywnym działaniu prawa i zaskakiwaniu obywateli zmianami regulacji prawnej w trakcie realizacji powierzonych im zadań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Na wstępie rozważyć należy kwestię legitymacji rady gminy do reprezentowania gminy w sprawach skarg do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia nadzorcze, w tym zarządzenia zastępcze wojewody.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2001 r., Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym zarządzenia zastępcze, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Stosownie zaś do art. 98 ust. 3 tej ustawy w brzmieniu nadanym przepisem art. 43 pkt 52 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.), do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie skargi na zarządzenie zastępcze jest gmina, jako wyposażona w osobowość prawną jednostka samorządu terytorialnego, nie zaś jej organ w postaci rady gminy lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ustawodawca wskazuje, iż podstawą do wniesienia przez gminę skargi na zarządzenie zastępcze jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W niniejszej sprawie organ nadzoru nie wydał rozstrzygnięcia wobec uchwały lub zarządzenia organu gminy. Dlatego zastosowanie znajdzie cytowany wyżej przepis art. 98 ust. 3 drugie zdanie w części wskazującej na uprawnienie do podjęcia uchwały stanowiącej podstawę do wniesienia przez gminę skargi do sądu administracyjnego przez organ, którego rozstrzygniecie nadzorcze dotyczy. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego nie była uchwała Rady Gminy w M., lecz jej bezczynność w sytuacji, w której była ona zobowiązana do przepisanego prawem działania. Dlatego nie ulega wątpliwości, iż zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. dotyczy Rady Gminy w M., która w dniu [...] lutego 2005 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego.

Osobną kwestią wymagającą rozważenia jest legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru stwierdził, iż skarga jest bezskuteczna, ponieważ została podpisana przez przewodniczącego rady gminy, czyli osobę nieuprawnioną do reprezentowania gminy. Tymczasem do złożenia skargi uprawniony jest organ wykonawczy gminy, czyli wójt. Dlatego zdaniem Wojewody [...], skarga ta jest obarczona wadą formalną uzasadniającą jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 98 ust. 3, art. 26 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W ocenie Sądu zarzut bezskuteczności skargi nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. –Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Kompetencje organów gminy określa ustawa o samorządzie gminnym, która stanowi w art. 26, iż organem wykonawczym gminy jest wójt. Ponadto, stosownie do art. 31 przedmiotowej ustawy, wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. W świetle unormowań ustawy o samorządzie gminnym nie wywołuje więc wątpliwości, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest organem, któremu przypisane zostały kompetencje zarówno do kierowania bieżącymi sprawami gminy, jak i do reprezentowania jej na zewnątrz, czyli składania oświadczeń woli w imieniu osoby prawnej i składania środków prawnych. Jednakże, analizując przepisy dotyczące reprezentacji gminy na zewnątrz nie można czynić tego w oderwaniu od dwóch podstawowych kwestii.

Po pierwsze przepis art. 31 należy interpretować łącznie z przepisami dotyczącymi pozostałych kompetencji organu wykonawczego gminy, w tym art. 30 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, iż wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Ustawodawca wskazał w art. 30 ust. 2 na katalog zadań, które w szczególności pozostają wyłączną prerogatywą organu wykonawczego gminy. Zaliczył do nich przygotowywanie projektów uchwał rady gminy, określanie sposobu wykonywania uchwał, gospodarowanie mieniem komunalnym, wykonywanie budżetu oraz zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Wspomniany katalog nie ma charakteru wyczerpującego, niemniej jednak wskazuje na podstawowe obszary działania, w których wyłączne kompetencje przysługują organowi wykonawczemu gminy. Brzmienie przytoczonych oraz pozostałych unormowań zawartych w ustawie o samorządzie gminnym i innych aktach prawnych wskazuje, iż zasada reprezentacji gminy nie pozostawia wątpliwości, jeżeli chodzi o reprezentację gminy w sferze spraw majątkowych, ekonomicznych i innych wynikających z bieżącej działalności gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego, w tym prowadzenia działalności komunalnej polegającej na zaspokajaniu bieżących potrzeb mieszkańców gminy. Jednakże – w ocenie Sądu – pewne wątpliwości w tym zakresie mogą powstać w odniesieniu do sytuacji prawnych ściśle związanych z organem stanowiącym rady gminy, co wiąże się z drugą wymagającą rozważenia kwestią.

W dniu 3 sierpnia 2002 r. weszła w życie ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta (z wyjątkiem art. 28 – 81, art. 82 pkt 1 i 6 oraz art. 83 – 99, które weszły w życie w dniu wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w związku z zakończeniem kadencji tych organów wybranych w dniu 11 października 1998 r.), która zmieniła ustrój samorządu gminnego oraz wprowadziła zupełnie nowe uregulowania w zakresie sposobu wybierania organu wykonawczego gminy. W konsekwencji w sposób zasadniczy zmieniły się też wzajemne relacje organów gminy, z których wójt jest wybierany w drodze wyborów powszechnych przez mieszkańców gminy i nie jest już przewodniczącym kolegialnego organu, czyli zarządu gminy wybieranego i odwoływanego przez radę gminy. Nie można więc wykluczyć, iż w obecnym stanie prawnym wójt, mający zupełnie odmienne niż rada gminy poglądy na sprawy dotyczące bieżącego funkcjonowania gminy, nie znajdzie uzasadnienia dla złożenia określonego środka prawnego, w tym skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej funkcjonowania organu stanowiącego. Mogłoby to doprowadzić do sytuacji, w której dany akt nadzoru nie byłby w ogóle poddany weryfikacji przez sąd administracyjny pod względem zgodności z prawem.

W kontekście analizowanej kwestii na uwagę zasługuje również brzmienie art. 98 ust. 3a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego, dotyczące uchwały rady gminy, doręczone po upływie kadencji rady, uprawniona jest rada gminy następnej kadencji w terminie 30 dni od dnia wyboru przewodniczącego rady. Bezsporne jest, że przedmiotowa regulacja ma zastosowanie do sytuacji zmiany kadencji rady gminy. Jednakże stanowi ona również pewną wskazówkę pozwalającą na przyjęcie tezy, iż ustawodawca uznał za sprawę o pierwszorzędnym znaczeniu kwestię zagwarantowania gminie i jej mieszkańcom tworzącym z mocy prawa wspólnotę samorządową, konstytucyjnego prawa do sądu. W konsekwencji Sąd uznał skargę za dopuszczalną, natomiast zaskarżone zarządzenie zastępcze wymaga kontroli pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Przechodząc do merytorycznych rozważań należy wskazać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 98a ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. (art. 98 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zgodnie z przepisem ust. 3 tego artykułu, przepisy art. 98 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się odpowiednio.

Powyższy przepis stanowi podstawę do podjęcia przez organ nadzorczy odpowiednich działań, gdy pomimo wystąpienia wynikającego z przepisów prawa obowiązku, organ gminy nie podejmuje czynności, do których jest zobligowany. Wskazuje więc, iż w przypadku zaistnienia zdarzenia uzasadniającego konieczność podjęcia przez właściwy organ gminy przewidzianego prawem działania i pozostawania tego organu w bezczynności wojewoda, po uprzednim wezwaniu organu gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni i po jego bezskutecznym upływie oraz po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydaje zarządzenie zastępcze.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] wydał zarządzenie zastępcze w oparciu o przepis art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gminy, rad powiatów i sejmików województw (tekst jedn. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.) oraz w zw. z art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Organ nadzorczy powołał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu na art. 24f ust. 1a, który stanowi, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (ust. 1a). Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gminy, rad powiatów i sejmików województw. Stosownie do art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Przepis art. 190 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż wygaśnięcie mandatu radnego w takim przypadku stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2a, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (ust. 5). W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w art. 190 ust. 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od upływu tego terminu.

Przepis art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 214, poz. 1806 ze zm.). Zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej, jeżeli do dnia jej wejścia w życie radny jednostki samorządu terytorialnego wybrany w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002 r. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia jednostki samorządu terytorialnego, w której został wybrany, obowiązany jest wykonać te obowiązki w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, czyli od dnia 1 stycznia 2003 r. W świetle powyższego należy stwierdzić, że radny wybrany w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002 r. i wyczerpujący swoim zachowaniem hipotezę art. 24f ust. 1, obowiązany był do zaprzestania działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego w terminie do dnia 31 marca 2003 r. W przypadku niewypełnienia powyższego obowiązku przez radnego, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego stwierdza wygaśnięcie jego mandatu najpóźniej po upływie miesiąca od dnia upływu podanego wyżej terminu.

W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt prowadzenia przez radnego K. L. działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że K. L., na podstawie umowy z dnia [...] listopada 1991 r. i [...] grudnia 1991 r. wynajmuje od gminy M. dwa lokale użytkowe, położone w M. przy skrzyżowaniu ulic P. i [...], na działkach ewidencyjnych [...] i [...] z prawem korzystania z pasa ruchu położonego na zapleczu pawilonów. K. L. wykorzystuje przedmiotowe mienie do prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek. Przedmiotową działalność gospodarczą radny rozpoczął przed objęciem mandatu, co nastąpiło w listopadzie 2002 r. Faktu tego nie neguje również Rada Gminy M. Dlatego Sąd uznał powyższą okoliczność za dostatecznie wyjaśnioną i nie budzącą wątpliwości.

Rada Gminy w M. zarzuciła w skardze Wojewodzie [...], iż swoim działaniem sankcjonuje działanie prawa wstecz oraz podniosła argument, iż stosowanie przepisu art. 24f nie może mieć zastosowania do radnego K. L., który złożył ślubowanie w dniu 19 listopada 2002 r., lecz do radnych następnych kadencji. Odnosząc się do tych zarzutów Sąd stwierdził, iż w wyroku z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt K 20/03 Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się co do konstytucyjności m. in. przepisów art. 1 pkt 1 lit. a i art. 9 powołanej wyżej ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw uznając, iż w zakresie, w jakim wprowadzają one zmiany do ustawy o samorządzie gminnym są zgodne z art. 2 oraz z art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Należy wskazać, że poza wszelkim sporem pozostaje fakt, iż w dniu 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jak wskazano wyżej, wprowadziła ona opisany obowiązek zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego wybranego w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002 r. (a zatem również K. L.), w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Nie ulega również wątpliwości, że radny K. L. nie wykonał tego obowiązku i nie zaprzestał prowadzenia objętej ustawowym ograniczeniem działalności do dnia 31 marca 2003 r. Rada Gminy M. była więc zobowiązana do podjęcia odpowiedniej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego K. L., czego – pomimo wezwania organu nadzoru oraz bezskutecznego upływu terminu – nie uczyniła. W tej sytuacji istniała podstawa do podjęcia przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego w postaci zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego K. L. w trybie art. 98a ustawy o samorządzie gminnym.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.