Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1716/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 820/14 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za część nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 820/14, oddalił skargę J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt nr GN-III.7581.389.2013.AW w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za część nieruchomości.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

J. O. wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2008r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o uregulowanie stanu prawnego działki nr [...] zajętej pod drogę publiczną ul. W. w Ł. za odszkodowaniem.

Ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzono nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto Ł. między innymi własności części nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. W. zajętej pod drogę publiczną, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,2066 ha.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej: ustawa przepisy wprowadzające) oraz art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: u.g.n.) odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz J. O. za część nieruchomości położonej w Ł. przy ul. W., zajętej pod drogę publiczną (ulicę W.), oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,2066 ha, argumentując, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony w dniu 4 kwietnia 2008 r., a więc już po upływie przewidzianego w art. 73 ust. 4 ustawy przepisy wprowadzające terminu, który upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r.

W odwołaniu od tej decyzji J. O. podniosła, iż wielokrotnie przed dniem 31 grudnia 2005 r., w pismach, które trafiały do Prezydenta Miasta Ł., żądała odszkodowania za wywłaszczenie działek o numerach [...] oraz [...]. Na potwierdzenie powyższego załączyła do odwołania kopię oświadczenia z dnia 23 maja 2005 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując, że nie można uznać, iż zawarta w oświadczeniu z dnia 23 maja 2005 r. propozycja zbycia przedmiotowej działki nr [...] na rzecz Gminy Ł. stanowi o złożeniu przez J. O., w ustawowym terminie, wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające. O ile, zawarte w tym oświadczeniu żądanie można byłoby zakwalifikować jako wniosek o ustalenie odszkodowania, o tyle – w przekonaniu Wojewody – nie został on złożony do organu administracji publicznej. W ocenie Wojewody brak jest także podstaw do zastosowania przepisu art. 65 § 2 k.p.a., ponieważ Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o. o., do którego skierowane zostało wspomniane żądanie, nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast dla zachowania terminu w sposób, o którym mowa w art. 65 § 2 k.p.a., pismo musi być wniesione do podmiotu będącego organem administracji publicznej. Wojewoda zauważył także, że przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy oświadczenie J. O. z dnia 23 maja 2005 r. zostało przekazane do Prezydenta Miasta Ł. przed końcem 2005 r. Z informacji uzyskanych od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. wynika, iż oświadczenie to nie wpłynęło do organu administracji przed upływem terminu zakreślonego przez ustawodawcę. Również Prezydent Miasta Ł. potwierdził, iż przed dniem 31 grudnia 2005 r. nie wpłynęło do urzędu żadne pismo J. O., zawierające żądanie ustalenia odszkodowania za działkę nr [...]. Organ stwierdził jednocześnie, że nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim biegu terminu do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, jest zarzut odwołania, iż przed podjęciem przez Wojewodę [...] postępowania strona nie posiadała wiedzy, że należące do niej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością gminy. Przepisy prawa nie wprowadzają możliwości prawnych obrony przed skutkami prawnymi uchybienia terminu materialnego. Nie ma możliwości jego przywrócenia. Bez znaczenia jest nadto fakt, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Ponadto ustawodawca nie uzależnił możliwości złożenia wniosku o rekompensatę od posiadania ostatecznej decyzji właściwego wojewody. Także żaden przepis prawa materialnego nie nałożył na organy administracji publicznej obowiązku informowania byłych właścicieli nieruchomości o terminie wskazanym w art. 73 ustawy przepisy wprowadzające. Obowiązku takiego nie można też wyprowadzać z art. 9 k.p.a. Postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości drogowe nabyte z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z woli ustawodawcy nie są bowiem wszczynane z urzędu, lecz na wniosek byłego właściciela takiej nieruchomości. Zatem dopiero z chwilą złożenia podania przez byłego właściciela nieruchomości staje się on stroną postępowania i od tego momentu przysługuje mu ochrona przewidziana w art. 9 k.p.a.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody wywiodła J. O., zarzucając naruszenie prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. przejawiające się w dokonaniu przez organ dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznaniu, że oświadczenie z dnia 23 maja 2005 r. obejmujące propozycję zbycia działki [...] na rzecz Gminy Miasta Ł. nie stanowi o złożeniu przez skarżącą wniosku o odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające, oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w mocy, mimo iż decyzja ta oparta została na błędnym ustaleniu faktycznym, że wniosek skarzacej o odszkodowanie w trybie art. 73 przepisów wprowadzających został złożony dopiero w dniu 4 kwietnia 2008 r.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wskazał, że zaskarżona decyzja została podjęta z poszanowaniem norm obowiązującego prawa materialnego i procesowego, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu I instancji organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną został złożony w dniu 4 kwietnia 2008 r., a więc po upływie zakreślonego przepisem art. 73 ust. 4 ustawy terminu. Sąd uznał za trafną argumentację organu, że przedmiotowy termin jest terminem ustawowym, materialnoprawnym, który nie może ulec przedłużeniu ani skróceniu, a wskutek bezczynności uprawnionego następuje wygaśnięcie roszczenia. Zdaniem Sądu złożony po terminie wniosek skarżącej, jako dotyczący roszczenia, które wygasło, organy prawidłowo uznały za bezskuteczny. Sąd I instancji podzielił stanowisko Wojewody [...], że oświadczenie skarżącej z dnia 23 maja 2005 r. nie mogło zostać potraktowane jako złożenie wniosku o ustalenie odszkodowania. Zdaniem Sądu argumenty organu w tym względzie nie budzą zastrzeżeń. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano ponadto, że z nadesłanego na wezwanie Sądu pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. wynika, iż M. G., która podpisała oświadczenie z dnia 23 maja 2005 r., jako Kierownik Zespołu Dokumentacji Prawnej ZWiK Sp. z o.o. w Ł., nie jest i nigdy nie była pracownikiem organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał również rację organowi odwoławczemu, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że z treści art. 9 k.p.a. nie można wywodzić obowiązku informowania właścicieli nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa lub gminę w trybie przewidzianym w art. 73 przepisów wprowadzających o przysługującym im roszczeniu odszkodowawczym jeszcze przed wszczęciem postępowania w tej sprawie. Prawo to uregulowane jest w powszechnie obowiązującym, opublikowanym akcie prawnym i jedynie od woli uprawnionego z tego tytułu podmiotu zależy, czy z prawa tego skorzysta i złoży w tym zakresie stosowny wniosek. Przepis ten nie nakłada na organy administracji obowiązku informowania stron o ich prawach poza ramami konkretnego postępowania administracyjnego. Sąd wskazał także, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że skarżąca nie posiadała wiedzy o tym, iż należące do niej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stały się własnością Gminy Miasto Ł.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła J. O., zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na nieuchyleniu w całości przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. naruszeniem art. 7, 77, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., polegającym na uznaniu przez organy, iż wniosek skarżącej z dnia 23 maja 2005 r., obejmujący propozycję zbycia m. in. działki nr [...] na rzecz Gminy Miasta Ł., nie stanowi wniosku o odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające złożonego w ustawowym terminie. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nakazuje przyjąć, że wniosek skarżącej z dnia 23 maja 2005 r. był wnioskiem o odszkodowanie złożonym w trybie wskazanej wyżej ustawy z zachowaniem przewidzianego terminu, ewentualnie nakazuje przyjąć, że wymagane są dalsze czynności dowodowe mające na celu wyjaśnienie roli pracownika odbierającego w dniu 23 maja 2005 r. oświadczenie od skarżącej. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy wskazano też na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. polegające na nieuchyleniu w całości przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. naruszeniem art. 7 w związku z art. 9 k.p.a. polegającym na nieuwzględnieniu w toku postępowania przez organy słusznego interesu obywatela, tj. nieuwzględnieniu okoliczności, iż decyzja stwierdzająca nabycie przez Gminę Miasto Ł. przedmiotowej nieruchomości, została wydana na długo po upływie terminu do złożenia oświadczenia w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a także okoliczności, iż w oświadczeniu z dnia 23 maja 2005 roku występują sformułowania wyraźnie sugerujące, zwłaszcza osobie nieposiadającej wykształcenia prawniczego, że oświadczenie odbierane jest przez osobę upoważnioną przez Gminę Miasto Ł. do odbioru oświadczeń w zakresie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodziła.

Organy obu instancji uznały, że wniosek skarżącej o ustalenie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość pod drogę publiczną nie mógł być uwzględniony, bowiem został złożony dnia 4 kwietnia 2008 r. Natomiast stosownie do treści art. 73 ust. 4 ustawy przepisy wprowadzające, wniosek byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości musi być złożony do 31 grudnia 2005 r., po upływie tego terminu roszczenie o odszkodowanie wygasa. Skarżąca twierdzi, że dotrzymała tego terminu, bowiem wniosek taki jest zawarty w oświadczeniu z dnia 23 maja 2005 r., skierowanym do właściwego organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącej nie jest uzasadnione.

Na wstępie należy podać, że wskazywane przez skarżącą oświadczenie z dnia 23 maja 2005 r. zostało spisane pomiędzy skarżącą a Zakładem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ł. reprezentowanym przez Kierownika Zespołu Dokumentacji Prawnej M. G. W oświadczeniu tym skarżąca wyraziła wstępną zgodę na budowę kanału sanitarnego na działkach [...] i [...] w latach 2006-2008. Przy tym, ostateczna zgoda na zajęcie terenu określająca warunki czasowego zajęcia nieruchomości, miała zostać podpisana przez strony, bezpośrednio przed rozpoczęciem robót. W dodatkowych ustaleniach skarżąca zaproponowała "zbycie w/w działek na rzecz Gminy Ł.".

Organy, pomimo istnienia dużych wątpliwości, interpretując treść tego oświadczenia z korzyścią dla skarżącej, przyjęły, że zwiera ono wniosek o odszkodowanie za działkę nr [...]. Jednak uznały, co zaaprobował Sąd pierwszej instancji, że wniosek ten nie został złożony do organu administracji. To między innymi wykluczało zastosowanie przepisu art. 65 § 2 k.p.a., zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (patrz. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 645/1,1 pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten zapewnia bowiem ochronę strony wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko organów i Sądu jest trafne. Oświadczenie z dnia 23 maja 2005 r. zostało sporządzone na etapie prac przedprojektowych dla planowanej inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej w ulicy W., w ramach wykorzystania funduszy Unii Europejskiej i miało charakter wstępny. Oświadczenia takie podpisywane z osobami ujawnionymi w dokumentacji projektowej jako właściciele nieruchomości, miały wykazać, czy inwestor będzie miał możliwość realizacji inwestycji na gruntach stanowiących własność prywatną. Inwestorem budowy kanału sanitarnego była [...] Sp. z o.o. w Ł. Oświadczenie nie było zatem podpisywane w związki z budową drogi publicznej, którą wykonano już znacznie wcześniej. Nie budzi wątpliwości, że zarówno inwestor kanalizacji sanitarnej jak i Spółka Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ł., wykonująca czynności wstępne związane z budową kanalizacji, a która przyjęła oświadczenie od skarżącej, nie są organami administracji publicznej. Z przedmiotowego oświadczenia wynika, że osoba je podpisująca M. G. reprezentuje spółkę. W treści tego oświadczenia nie ma zapisów wskazujących, że jest ona także pełnomocnikiem Gminy Miasta Ł. lub Prezydenta Ł. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, takiego upoważnienia nie sposób też wywieść, w sposób dorozumiany, z zapisów tego oświadczenia. Zapis dotyczący konieczności uregulowania spraw formalno-prawnych przez Gminę Ł., związanych z lokalizacją kanalizacji, był jedynie informacją dotyczącą warunków pod jakimi dojdzie do realizacji inwestycji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapis ten nie wskazuje na istnienie jakiegokolwiek pełnomocnictwa dla osoby podpisującej oświadczenie do działania także w imieniu organu jakim jest Prezydent Miasta Ł.

Organ drugiej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia czy oświadczenie skarżącej zostało przekazane Prezydentowi Miasta Ł. przed końcem 2005 r. Z uzyskanych informacji od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ł. i od [...] Sp. z o.o. w Ł. wynika, ze oświadczenie to nie było przesłane do Prezydenta Miasta Ł., co ten potwierdza, bowiem nie było takiej potrzeby. Ponadto Sąd pierwszej instancji odraczając rozprawę, zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o informację, zmierzającą do wyjaśnienia kwestii ewentualnego upoważnienia M. G. do działania w jego imieniu. Z odpowiedzi tego podmiotu, zawartej w dwóch pismach, jednoznacznie wynika, że nie miała ona takiego upoważnienia. Zawodowy pełnomocnik skarżącej, obecny na rozprawie, na której Sąd sformułował pytania do Prezydenta Miasta Ł., nie wnosił o ich sprecyzowanie. Niezrozumiałe są zatem jego zastrzeżenia, co do precyzji tych pytań, formułowane w skardze kasacyjnej przez tego samego pełnomocnika skarżącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności sprawy zostały wyczerpująco wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym, a Prezydent Miasta Ł., dodatkowo w postępowaniu sądowym potwierdził, że M. G. nie była pracownicą Urzędu Miasta Ł. i jednostek organizacyjnych podległych temu Urzędowi, nie mogła zatem być pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Ł. jako organu. Zatem zbędne jest dodatkowe bardziej szczegółowe wyjaśnianie tej kwestii, w szczególności przesłuchanie M. G., o które również po raz pierwszy zawnioskowano w skardze kasacyjnej.

Na niekorzystną dla skarżącej ocenę oświadczenia z 23 maja 2005 r. nie może wpływać brak wiedzy skarżącej co do tego, że należąca do niej nieruchomość posiadała cechy, które powodowały, że z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością gminy. Ta okoliczność nie miała też żadnego wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania i jego upłyniecie. Podkreślić też trzeba, że ustawodawca nie uzależnił możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie od posiadania ostatecznej decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa takiej nieruchomości( por. wyrok NSA z dnia 21kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 171/10 pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego nie ma w sprawie znaczenia to, że decyzja stwierdzająca nabycie nieruchomości przez Gminę Miasto Ł., została wydana na długo po upływie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie.

Nie można zgodzić się także z twierdzeniem skarżącej, że organy administracji powinny ją zawiadomić o przysługującym jej uprawnieniu do odszkodowania. Żaden przepis prawa materialnego nie nałożył takiego obowiązku na organy administracji. Takiego obowiązku nie można wyprowadzić także z art. 9 k.p.a. który obliguje organy do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jak to już wskazał Wojewoda, postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości drogowe nabyte z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z woli ustawodawcy, nie są bowiem wszczynane z urzędu, lecz na wniosek byłego właściciela takiej nieruchomości. Zatem dopiero z chwilą złożenia wniosku przez byłego właściciela takiej nieruchomości, staje się on stroną postępowania i od tego momentu przysługuje mu ochrona przewidziana w art. 9 k.p.a. Ponadto jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1796/11 (pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przepis ten nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania stron o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. Potwierdził to także Trybunał Konstytucyjny w sprawach, w których przedmiotem kontroli był art. 73 ust. 4 ustawy przepisy wprowadzające, stwierdzając, że utratę prawa do odszkodowania na skutek niezłożenia wniosku do 31 grudnia 2005 r., należy rozpatrywać w kategorii skutków braku dbałości o własne sprawy, a nie pozbawienia prawa do słusznego odszkodowania (por. wyroki TK z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09 i z 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07). Te okoliczności uniemożliwiają przyjęcie za słuszne stanowiska skarżącej, o złożeniu w terminie wniosku o odszkodowanie tylko ze względu na brak jej wykształcenia prawniczego czy też jej słuszny interes do otrzymania odszkodowania.

W rezultacie za nietrafne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 9, 77 § 1, 80 107 § 3 k.p.a. Dlatego Sąd pierwszej instancji nie naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.