Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 117/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi Witolda K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta . z dnia [...]r. nr [...], orzekającej o odmowie wymeldowania W. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego pod ww. adresem.

Uchyloną przez organ odwoławczy decyzję z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., wydał po rozpatrzeniu wniosku J. K. – matki W. K..

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że w stosunku do W. K. nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem W. K., ze względu na konfliktową sytuację z matką, jedynie ograniczył pobyt w lokalu. W dalszym ciągu jednak przychodzi do lokalu, posiada w nim swoje rzeczy, a także wyraża wolę powrotu do lokalu, z chwilą zakończenia spraw sądowych.

Od powyższej decyzji J. K. złożyła odwołanie.

Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] r., w której nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu, bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu i opuszczenia lokalu. Powołując treść przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaznaczył, że zamieszkiwanie w lokalu powinno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby, przez które rozumie się miejsce, w którym dana osoba stale mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, posiada zgromadzone przedmioty majątkowe, osobiste, itp.

Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że lokal nr [...] położony w Ł. przy ul. A. nie stanowi centrum życiowego W. K..

Zdaniem Wojewody, organ pierwszej instancji nie dokonał wnikliwej analizy zeznań świadków powołanych w niniejszej sprawie. Ponadto nie podzielił stanowiska organu I instancji, że zeznania świadków oparte były na informacjach uzyskanych jedynie od J. K..

Szczegółowo opisując przebieg postępowania w niniejszej sprawie oraz zajmując stanowisko wobec rozbieżnych stanowisk zarówno J. K. jak i W. K. organ odwoławczy uznał, że W. K. nie zamieszkuje w lokalu w znaczeniu art. 6 ustawy, nie nocuje w nim, nie prowadzi gospodarstwa domowego, a jego bytność pod spornym adresem, jest sporadyczna. Zdaniem Wojewody, fakt ten został potwierdzony przez świadków, Policję, a także przez strony. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów, wynika że W.K. na skutek własnej decyzji opuścił wraz z zamieszkującą z nim partnerką swe dotychczasowe miejsce pobytu stałego i do chwili obecnej nie podjął żadnych działań w celu powrotu do lokalu. Wprawdzie w świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, iż u podstaw tej decyzji zaważyła napięta sytuacja z matką, to jednak z punktu widzenia celowości ustawy i jej rejestracyjnego charakteru, okoliczność ta nie może działać na korzyść W. K. i skutkować odmową jego wymeldowania. Według organu odwoławczego W. K. przeniósł swe centrum życiowe pod inny adres. Chociaż adresu tego nie udało się organowi ustalić, a sam zainteresowany adresu tego nie ujawnił, to jednak dla wyniku sprawy nie ma to znaczenia, bowiem w aktualnym stanie prawnym ustalenie tego miejsca nie stanowi ustawowej przesłanki koniecznej do wymeldowania. Także to, że W. K. posiada klucze od mieszkania, przechowuje w nim część rzeczy, a nawet sporadycznie do niego przychodzi nie może świadczyć na jego korzyść, albowiem jak już wcześniej wskazano miejscem pobytu stałego jest miejsce, w którym dana osoba koncentruje swe sprawy życiowe, a nie miejsce przechowywania rzeczy, czy też sporadycznych wizyt. Na korzyść W. K. nie może także świadczyć deklarowany zamiar powrotu do lokalu. Ewidencja ludności służy bowiem rejestracji stanu faktycznego dotyczącego zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).

Organ wskazał również, że jak wynika z oświadczenia W. K., uzależnia on swój powrót do lokalu od chwili zakończenia toczących się wobec niego i matki postępowań sądowych i ustabilizowania sytuacji w domu. Zatem jeżeli w przyszłości W.K. powróci do spornego lokalu i zamieszka w nim z zamiarem stałego pobytu, będzie mógł ponownie dokonać w nim zameldowania.

Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w stosunku do W. K. spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, zatem utrzymywanie w zbiorach ewidencji ludności zapisu, że miejscem jego pobytu stałego jest lokal nr [...] przy ul. A. w Ł., byłoby utrzymywaniem ewidentnej fikcji meldunkowej, niezgodnej z przepisami prawa. W. K. winien dopełnić obowiązku meldunkowego w miejscu swojego faktycznego pobytu.

Organ podkreślił, że decyzja w żadnym razie nie pozbawia W. K. prawa do współwłasności spornego lokalu, a jedynie stwierdza fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Na powyższą decyzję W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte zbadanie materiału zgromadzonego w postępowaniu a w szczególności pominięcie przy jego ocenie okoliczności, że pozostaje w ostrym konflikcie z matką. W ocenie skarżącego może to wpływać na wiarygodność jej zeznań. Ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 6 oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że ustał jego pobyt stały w lokalu przy ul. A. mimo, że z materiału dowodowego wynika, iż nie doszło do tego w sposób dobrowolny i trwały.

Powołał się na fakt, że przeciwko J. K. został skierowany akt oskarżenia do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, w sprawie [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt administracyjnych załączony został druk "Zgłoszenie pobytu stałego", złożony przez W. K. do SM "J." w dniu 9 stycznia 2013 r (k. 100, 101 akt admin.).

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Złożył do akt sprawy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania z dnia [...] r. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego zapadały rozbieżne rozstrzygnięcia, co do zameldowania skarżącego pod adresem przy ul A. w Ł. Wyjaśnił, że w ostatnim okresie skarżący nie przebywał w lokalu ale posiada do niego tytuł prawny i mieszkał w nim nieprzerwanie od 7 lat. Wyjaśniał, że ma on zamiar powrotu do lokalu, gdy ustabilizuje się sytuacja z matką. Oświadczył, że skarżący jest w tym momencie zameldowany na pobyt czasowy w innym miejscu, ale takie zameldowanie nie przeczy zameldowaniu na pobyt stały. Wyjaśniał, że siedziba prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej nadal znajduje się w lokalu, z którego skarżący został wymeldowany, a rejestracja działalności gospodarczej w lokalu przy ul. A. wskazuje na zamiar stałego przebywania w tym miejscu. Podniósł, że skarżący opuścił lokal z uwagi na zagrożenie ze strony uczestniczki postępowania. Skarżący podejmuje próby uzyskania dostępu do lokalu, ale uczestniczka postępowania wymieniła zamki w drzwiach. Oświadczył, że nie zostało wniesione powództwo o naruszenie posiadania spornego lokalu, ale skarżący ma zamiar wnieść takie powództwo. Wskazał, iż od przedstawionej Sądowi decyzji z dnia [...] r. złożone zostało odwołanie.

Uczestniczka postępowania wnosiła o oddalenie skargi wyjaśniając, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A. od roku. Opisała konflikt z synem powołując się na toczącą się równolegle sprawę karną. Oświadczyła, że wymieniła zamki w drzwiach wejściowych po wydaniu decyzji Wojewody [...] o wymeldowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga W. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t. j.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 t. j.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy meldunkowe w toku postępowania administracyjnego wynika, iż skarżący W. K. opuścił swoje miejsce pobytu stałego około 20 marca 2012 r. wraz z partnerką E. F.. Bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu był konflikt z matką – J. K..

Materiał dowodowy zawiera ponadto oświadczenia zarówno W. K. jak i J. K.. I tak, z oświadczenia J. K. z dnia 19 czerwca 2012 r. wynika, że po opuszczeniu lokalu przez W. K. w mieszkaniu pozostały jego rzeczy i ubrania, które zabierał, przychodząc do mieszkania pod jej nieobecność. Ostatni raz pojawił się w mieszkaniu w dniu 17 czerwca 2012 r. i był w nim około 20 minut. Do chwili wydania zaskarżonej decyzji posiadał klucze do mieszkania. Do opłat za mieszkanie dokładał się jedynie w okresie od listopada 2011 r. do kwietnia 2012 r. J. K. powołała świadków mogących potwierdzić powyższe okoliczności. Natomiast głównym argumentem podnoszonym przez W. K. jest fakt, iż lokal nr [...] przy ul. A. jest jego współwłasnością i pod tym adresem ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, co ma świadczyć o jego stałym pobycie w tym mieszkaniu. Ponadto W. K. wskazywał, że J. K. jest osobą agresywną i awanturniczą, co zmusiło go do opuszczenia lokalu i do odwiedzania miejsca stałego zameldowania zawsze w towarzystwie osób trzecich, w tym policjantów. Skarżący podkreślał również, że ma zamiar wrócić do mieszkania nr [...] przy ul. A. w Ł., gdy unormuje się sytuacja konfliktowa z matką.

Należy zaznaczyć iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest decyzją reformatoryjną – uchylającą decyzję organu I instancji i zmieniającą wydane przezeń rozstrzygnięcie, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, zaprezentowane w uzasadnieniu tejże decyzji.

Wojewoda [...] zasadnie bowiem uznał, iż organ pierwszej instancji nie dokonał wnikliwej analizy zeznań świadków oraz wyjaśnień składanych przez strony postępowania. Zbyt pochopne było uznanie przez organ I instancji, iż świadkowie powołani w niniejszej sprawie jedynie przez J. K., oparli swe zeznania tylko na informacjach uzyskanych przez matkę skarżącego. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, W. K. brał czynny udział podczas przeprowadzania tychże dowodów i mógł się do nich odnosić przez cały czas trwania postępowania. Jednak zakwestionował jedynie zeznanie jednego ze świadków – Z. G., dotyczące kwestii zdemontowania przez niego mebli kuchennych. Przyznał, że z uwagi na stan zdrowia matki, zdemontował całe wyposażenie kuchni i przeniósł je do swojego pokoju. Nie kwestionował zaś kluczowej w sprawie kwestii – charakteru opuszczenia przezeń lokalu.

Stanowisko organu Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał za zasadne. Warto podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09, LEX nr 597803, wskazał ponadto, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane zostało stanowisko, iż nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem przy ul. A. w Ł., w którym do 20 marca 2012 r. przebywał na stałe.

Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX NR 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.).

Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego prowadzi do wniosku, iż fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez W. K. z nie budzi wątpliwości. Skarżący sam przyznał, że nie przebywa i nie zamieszkuje w lokalu. Obecnie zameldowany jest czasowo w innym miejscu, którego lokalizacji nie podał, zaś organom nie udało się go ustalić. Podkreślić ponadto należy, że skarżący wielokrotnie modyfikował przedstawianą przez siebie wersję zdarzeń. Na początku postępowania utrzymywał, że nie opuścił spornego lokalu i stale w nim zamieszkuje (oświadczenie z dnia 20 czerwca 2012 r. w aktach administracyjnych sprawy). W kolejnym oświadczeniu, także z dnia 20 czerwca 2012 r. wskazał, że przebywa w lokalu zawsze w towarzystwie osób trzecich m. in. policjantów. W dniu 2 sierpnia 2012 r. zeznał, że do końca maja 2012 r. zamieszkiwał w sposób ciągły w spornym lokalu wraz z matką i osobą towarzyszącą. Po tym czasie, ze względu na zachowanie matki, opuścił lokal obawiając się o swoje życie i zdrowie. Ostatni raz nocował w nim w maju.

Skarżący wskazywał, iż jego meble, dokumenty i rzeczy znajdują się jego w jego pokoju. Do maja regularnie ponosił koszty utrzymania mieszkania, a teraz płaci procentowo, w zależności od częstotliwości przebywania w mieszkaniu. Następnie, podczas oględzin lokalu przeprowadzonych w dniu 4 września 2012 r. oświadczył, że od miesiąca bywa w nim 1-2 razy w tygodniu, zaś od 1,5 miesiąca nie opłaca żadnych świadczeń, ponieważ nie zamieszkuje w nim w sposób ciągły. Podkreślał, że przyczyną opuszczenia lokali był konflikt z matką i że nie uczynił tego dobrowolnie. Nie rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu i powróci do niego, z chwilą zakończenia postępowań sądowych i ustabilizowania sytuacji w domu. Wskazywał, że jest współwłaścicielem lokalu i ma w nim zarejestrowana działalność gospodarczą.

Jednak w ocenie Sądu, za trwałością opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca stałego zameldowania i dobrowolnością tego opuszczenia w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawia fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Za opuszczenie dobrowolne przyjmuje się bowiem także sytuację, gdy strona opuszcza miejsce zameldowania na skutek konfliktu rodzinnego i nie podejmuje działań mających na celu powrót do dotychczasowego mieszkania. Godzi się na opuszczenie miejsca zameldowania, by uniknąć konfliktów w przyszłości, nie podejmując przy tym żadnych kroków zmierzających do powrotu do spornego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez skład w niniejszej sprawie, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt SA 1424/99, LEX NR 79243, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA 3078/00, LEX nr 78937).

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela również stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 352/07) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. W rozpoznawanej sprawie skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie podnosił, aby zostały przez niego podjęte jakiekolwiek działania, zmierzające do powrotu do miejsca zameldowania. Dopiero na rozprawie przez Sądem jego pełnomocnik oświadczył, iż zamierza on wnieść powództwo o naruszenie posiadania. Ponadto należy podkreślić, iż nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia zarówno fakt, że W.K. jest współwłaścicielem spornego lokalu, a zatem ma tytuł prawny do przebywania w nim jak i fakt, że wobec uczestniczki postępowania toczy się postępowanie karne dotyczące przywłaszczenia mienia. Zamiaru stałego przebywania w lokalu nie uzasadnia również fakt zarejestrowania w nim działalności gospodarczej. Zarejestrowanie działalności gospodarczej w lokalu, w którym prowadzący działalność nie mieszka, nie może mieć znaczenia w sprawie, gdyż nie potwierdza, że skarżący nadal koncentruje w nim swoje centrum życiowe.

Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania już od dłuższego czasu i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.

Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma natomiast nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Dla zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, by organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Reasumując Sąd podkreśla, że uprawnień do przebywania w lokalu można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych meldunek ma bowiem charakter jedynie rejestracyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu. Na etapie czynności wymeldowania nie bada się więc w żadnym razie tytułu prawnego do lokalu. Dlatego też nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że organy meldunkowe przyjmując w dniu 9 stycznia 2013 r. "Zgłoszenie pobytu stałego" wypełnione przez W.K. potwierdziły tym samym fakt zamieszkiwania strony w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł.. Działanie organu w tym przypadku nie miało charakteru rozstrzygającego, lecz stanowiło czynność materialno-techniczną. Jak wynika zresztą z przedstawionej na rozprawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. (k. 35 akt sądowych), wobec ustalenia, że skarżący nie przebywa na stałe w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł., czynność materialno-techniczna zameldowania została przez organ uchylona. Ustawodawca wiąże bowiem uprawnienie i obowiązek zameldowania się w określonym lokalu z faktem zamieszkania w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Ewidencja ludności ma bowiem potwierdzać jedynie fakt przebywania w lokalu. Przytoczone przepisy ustawy w żadnym razie nie łączą uprawnienia, czy też obowiązku zameldowania się w lokalu z samym tylko przysługiwaniem prawa własności do lokalu, chyba, że w tym lokalu właściciel równocześnie przebywa w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Dokument potwierdzający przysługiwanie danemu podmiotowi prawa do lokalu jest wprawdzie dokumentem uprawniającym do zameldowania w lokalu, ale w przypadku stwierdzenia, że właściciel w lokalu faktycznie nie przebywa, organ uprawniony jest - w zależności od sytuacji - do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania lub wymeldowania właściciela z pobytu stałego. Zameldowanie nie służy bowiem potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona.

e.o.