Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1007/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.134 par.1, art.135, art.145 par.1 pkt 1 lit a, art.152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.2 pkt 11, art.80 ust.1, ust.2 pkt 1 i 2, ust.3 pkt.3
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art.90 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. , nr [...] Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu odwołania P.P. , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego.

Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego.

W dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący nabył na terytorium Niemiec samochód osobowy marki [...] o pojemności skokowej silnika 1.389 cm- , wyprodukowany w roku 1994 , który następnie przemieścił na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Cena nabycia wymienionego samochodu wynosiła 160 EURO.

W dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący złożył organowi celnemu deklarację uproszczoną AKC-U nr [...], w której wykazał kwotę podatku akcyzowego należną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyżej wymienionego samochodu , w wysokości 423 zł.

Kwotę zobowiązania w wymienionej wysokości skarżący zapłacił w dniu złożenia deklaracji , a organ wydał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Pismem z dnia 18 stycznia 2006 r. skarżący działając przez pełnomocnika wniósł o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego oraz o jego zwrot wraz z należnymi odsetkami. Uzasadniając żądanie pełnomocnik skarżącego twierdził , że Rzeczpospolita Polska w negocjacjach prowadzonych przed wstąpieniem do Unii Europejskiej w dziedzinie podatków zadeklarowała gotowość przyjęcia i wdrożenia całokształtu prawodawstwa wspólnotowego z dniem uzyskania członkostwa. Polska nie wnosiła o żaden okres przejściowy co do podatku akcyzowego na sprowadzane auta , a zgodziła się na przyjęcie całego ustawodawstwa unijnego w tej dziedzinie . Z tego powodu nie można pobierać wspomnianego podatku akcyzowego. Postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) , spełniające warunki bezpośredniej skuteczności norm prawa wspólnotowego , są zdolne do wywierania bezpośredniego skutku zarówno horyzontalnego , jak i wertykalnego. Dlatego też bezpośrednio skuteczne są przepisy art. 23, 28-30 , 39, 43, 49, 81 i 90 TWE. Zgodnie ze wspomnianymi przepisami , jeżeli na towary importowane państwo członkowskie nakłada wyższe podatki niż na podobne towary krajowe (auta używane kupowane w kraju nie są objęte akcyzą) - ze względu na ich dyskryminacyjny charakter , osoba uiszczająca ten podatek może domagać się zwrotu nienależnie zapłaconego podatku , powołując jako podstawę roszczeń art. 90 TWE.

Według pełnomocnika podatnika przepisy nakładające akcyzę na pojazdy sprowadzane z Unii Europejskiej są niezgodne także z Konstytucją RP , tj. art. 9 , art. 87 pkt 1 , art. 91 pkt 2 i 3 tego aktu.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 423 zł .

W zakresie niezgodności krajowych przepisów dotyczących podatku akcyzowego , to jest ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) , z przepisami TWE organ pierwszej instancji stwierdził, iż stosownie do przyjętej w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zasady praworządności , organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta jest zgodna z normą konstytucyjną, określoną w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), nakazującą organom państwowym działanie na podstawie i w granicach prawa. W ocenie organu pierwszej instancji organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygnięcia zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE oraz wydanymi dyrektywami Rady.

W konkluzji organ podatkowy stwierdził , że uiszczony przez skarżącego podatek akcyzowy został zadeklarowany i zapłacony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego. Tym samym zasadnie zastosowano w sprawie art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

W złożonym odwołaniu skarżący podtrzymał swoje żądanie dotyczące zwrotu naliczonego i pobranego podatku akcyzowego. Zarzucał naruszenie przywołanych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty przepisów TWE oraz Konstytucji RP przez niezastosowanie przepisów unijnych , pomimo ich pierwszeństwa przed polskimi przepisami podatkowymi. Argumentował , że przepisy unijne będące integralną częścią polskiego porządku prawnego , w związku z akcesją Polski do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. , korzystają z pierwszeństwa , wykluczając nałożenie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy stwierdził , jak organ pierwszej instancji, że organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygnięcia zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE. Taka ocena może być dokonana tylko przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że dyrektywa Rady nr 92/12/EWG z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania i wydana przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej dla realizacji jej zaleceń ustawa o podatku akcyzowym, dostosowują krajowy porządek prawny w zakresie opodatkowania wyrobów akcyzowych do norm obowiązujących we Wspólnocie.

Jakkolwiek dyrektywa dotyczy głównie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, to jednak art. 3 ust. 3 tego aktu stanowi, że państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymywania podatków na wyroby inne niż wyroby akcyzowe zharmonizowane, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi.

W ocenie organu drugiej instancji z powyższego wynika, że istnieje możliwość unormowania w ustawie o podatku akcyzowym zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych niezhramonizowanych, w tym samochodów i przyjęcie w tym zakresie rozwiązań uznanych przez polskiego ustawodawcę za najwłaściwsze.

W tym też znaczeniu przepisy zawarte w ustawie o podatku akcyzowym nie są sprzeczne z art. 90 TWE.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji podatkowych obu instancji , wywodząc takie same zarzuty , co zgłoszone wcześniej w odwołaniu , dotyczące niezastosowania na zasadzie pierwszeństwa przepisów unijnych , które wykluczają nałożenie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , cyt. dalej jako P.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami tej skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zgodności prawa krajowego - zastosowanego przez organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonych decyzji - z prawem wspólnotowym, a mianowicie z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) - TWE.

Zgodzić się należy ze stroną skarżącą , że z dniem 1 maja 2004 r., wraz z przystąpieniem Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, częścią polskiego porządku prawnego stał się autonomiczny system prawa wspólnotowego, do przestrzegania którego zobowiązane są wszystkie organy państwa polskiego. Na dorobek wspólnotowy składają się m. in. ogólne zasady prawa wspólnotowego, w tym zasady bezpośredniego skutku tego prawa oraz jego pierwszeństwa przed prawem państw członkowskich, wywiedzione z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich . Z zasad tych wynika, że przepisy prawa wspólnotowego, cechujące się bezpośrednią skutecznością, w razie sprzeczności z normami prawa krajowego mają pierwszeństwo w zastosowaniu; sąd krajowy ma obowiązek pominąć w takiej sytuacji przepis prawa krajowego i oprzeć swe orzeczenie na prawie wspólnotowym (por. wyrok ETS z 9 marca 1978 r., 106/77 Simmenthal, ECR 1978, s. 00629). Jednocześnie należy wspomnieć, że nad poszanowaniem prawa wspólnotowego w jego wykładni i stosowaniu czuwają ETS i Sąd Pierwszej Instancji, każdy w zakresie swojej właściwości (art. 220 TWE); ETS jest m.in. właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatu (art. 234 lit.a TWE).

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał przy tym na względzie, że w analogicznej sprawie, również dotyczącej zgodności z prawem wspólnotowym opodatkowania podatkiem akcyzowym, nałożonym na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego, ETS na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał w dniu 18 stycznia 2007 r. w trybie prejudycjalnym wyrok w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński v. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie (niepubl.). Należy bowiem podkreślić, że zawarta w tym wyroku interpretacja odnośnych przepisów prawa wspólnotowego, wiąże nie tylko sądy orzekające w sprawie, w której wystosowano pytanie prawne do ETS , ale i inne organy państwa członkowskiego, co wynika z celu postępowania uregulowanego w art. 234 TWE, jakim jest zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa wspólnotowego (por. wyroki ETS: z dnia 16 stycznia 1974 r., 166/73 Rheinmühlen - Düsseldorf v. Einfuhr- und Vorratsstelle für Getreide und Futtermittel, ECXR 1974, s. 00033 oraz z dnia 13 maja 1981 r., 66/80 SpA International Chemical Corporation v. Amministrazione delle Finanze dello Stato, ECR 1981, s. 01191). Związanie sądów krajowych wykładnią przepisów wspólnotowych określoną przez ETS w orzeczeniach wydanych na podstawie art. 234 TWE ma również uzasadnienie w wywodzonej z art. 10 TWE zasadzie efektywności prawa wspólnotowego, która byłaby zagrożona, gdyby sądy krajowe odmawiały stosowania tego prawa w rozumieniu przyjętym przez ETS. Znajduje to również pośrednie potwierdzenie w treści art. 292 TWE, zobowiązującego państwa członkowskie do niepoddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu procedurze rozstrzygania innej niż w nim przewidziana. Wyroki ETS ustalające wykładnię przepisów prawa wspólnotowego są przy tym skuteczne ex tunc, a zatem sądy krajowe są obowiązane stosować te przepisy w znaczeniu ustalonym przez ETS także do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia wstępnego (por. wyrok ETS z dnia 27 marca 1980 r., 61/79 Amministrazione delie finanze delio Stato v. Denkavit Italiana S.r.I., ECR 1980, s. 01205).

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że ETS w wyroku C-313/05 Brzeziński stwierdził, że podatek taki jak podatek akcyzowy, uregulowany ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, nie stanowi cła sensu stricto ani opłaty o skutku równoważnym, nie jest bowiem nakładany na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy (pkt 21-23 i 25 wyroku). W omawianym wyroku ETS uznał również, że wspomniany podatek jest częścią ogólnego, wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE (pkt 24 wyroku). Zgodnie z tym przepisem, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (ust. 1). Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty (ust. 2).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zastosowanie znajdzie ustęp 1 art. 90 TWE, ponieważ porównywane jest opodatkowanie dwóch kategorii produktów podobnych w rozumieniu tego przepisu, mianowicie używanych samochodów osobowych znajdujących się już na rynku krajowym oraz używanych samochodów nabytych w innych państwach członkowskich (por. pkt 30 i 31 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński). Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że jest to przepis wywołujący bezpośredni skutek w systemie prawnym państw członkowskich (por. wyrok ETS z dnia 16 czerwca 1966 r., 57/65 Alfons Lütticke GmbH v. Hauptzollamt Sarrelouis, ECR 1966, s. 00205).

Z kolei, w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Jak wynika z tych regulacji, podatek akcyzowy jest nakładany tylko raz na wszystkie pojazdy przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowe, jak i używane, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich (co podkreślił ETS w pkt 33 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński}. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - w znaczeniu nadanym temu sformułowaniu przez art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym - powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym).

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) - w stanie prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego obciążającego skarżącego - stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz.515, ze zm.), z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przewidywał, że w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, dokonywanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosowało się procentowe stawki akcyzy obliczone według zamieszczonego tam wzoru, z uwzględnieniem stawek akcyzy określonych odpowiednio w poz. 27 załącznika nr 1 (przy sprzedaży krajowej) oraz w poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia (przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym). Stawki te, ustalane zgodnie z owym wzorem, rosły wraz z wiekiem pojazdu, jednak - stosownie do § 7 ust. 3 rozporządzenia - nie mogły być wyższe niż stawka akcyzy przewidziana w art. 75 ust. 1 ustawy, tj. 65% podstawy opodatkowania.

Poz. 27 załącznika nr 1 oraz poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia przewidywały analogiczne stawki akcyzy, uzależnione od pojemności silnika: dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 stawka ta wynosiła 13,6%, dla pozostałych samochodów- 3,1%.

Przedstawiony powyżej mechanizm opodatkowania samochodów osobowych podatkiem akcyzowym należy zatem porównać z zasadami wynikającymi z art. 90 TWE. Zgodnie z konsekwentnym poglądem ETS przepis ten służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z zagranicy (por. wyrok w sprawie C-387/01 Weigel, pkt 66). Jakikolwiek podatek nakładany przez państwo członkowskie nie może zatem obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe (por. pkt 29 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński). Dane opodatkowanie może zostać uznane za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, nie wywołując w żadnym razie dyskryminujących skutków ( pkt 40 cyt. wyroku).

W konsekwencji, w powołanym orzeczeniu w sprawie C-313/05 Brzeziński ETS stwierdził, że art. 90 ust. 1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa "rezydualną" kwotę tego podatku zawartą w cenie nabycia podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek (teza 2 wyroku). Wyrok w tej sprawie stanowi konsekwentne rozwinięcie utrwalonej linii orzecznictwa ETS dotyczącego wykładni art. 90 (dawniej 95) TWE w analogicznych sytuacjach (por. wyroki: z dnia 11 grudnia 1990 r., C-47/88 Comission v. Denmark, ECR 1990, s. I-4509; z dnia 9 marca 1995 r., C-345/93 Fazenda Pública i Minist-rio Público v. Americo Joao Nunes Tadeu, ECR 1995, s. I-00479; z dnia 23 października 1997 r., C-375/95 Comission v. Greece, ECR 1997, s. I-05981; z dnia 22 lutego 2001 r., C-393/98 Minist-rio Público i António Gomes Valente v. Fazenda Pública, ECR 2001, s. 1-1327; z dnia 19 września 2002 r., C-101/00 Tulliasiamies and Antti Siilin, ECR 2002, s. I-07487; z dnia 29 kwietnia 2004 r., C-387/01 Harald Weigel i Ingrid Weigel v. Finanztandesdirektion für Vorarlberg, ECR 2004, s. I-4981; z dnia 5 października 2006 r., C-290/05 i C-333/05 Ákos Nádasdi v. Vám- és Pénzügyőrség Észak-Alfóldi Regionalis Parancsnoksága oraz Ilona Németh v. Vám- és Pénzügyőrség Dél-Alfőldi Regionális Parancsnoksága, LEX nr 193374), gdzie znajduje się również wyjaśnienie, jak należy rozumieć sformułowanie "rezydualna kwota podatku". ETS stoi mianowicie na stanowisku, że jeśli podatek od nowego pojazdu jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to "pozostałość" (residue) tego podatku zawarta w wartości używanego pojazdu ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu wraz z deprecjacją tej wartości; to jest właśnie "rezydualny" - czyli "pozostały'' w cenie uwzględniającej spadek wartości pojazdu - podatek (por. pkt 13 i 16 wyroku w sprawie C-345/93 Nunes Tadeu; pkt 21 wyroku w sprawie C-375/95 Comission v. Greece; pkt 68 wyroku w sprawie C-387/01 Weigel).

Zaprezentowane powyżej stanowisko ETS przesądza o nieprawidłowości wykładni art. 90 TWE przyjętej przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, co w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Dokonana przez ETS w wyroku C-313/05 Brzeziński wykładnia przepisów prawa wspólnotowego prowadzi do wniosku, że co do zasady opodatkowanie akcyzą używanych samochodów pochodzących z innych państw członkowskich wedle stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu, jest niezgodne z art. 90 ust. 1 TWE, ponieważ kwota "rezydualnego" podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnego samochodu używanego, zarejestrowanego wcześniej w kraju, wraz z deprecjacją tej wartości (postępującą z wiekiem) proporcjonalnie również maleje (a nie rośnie).

Przechodząc od powyższego stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy należy przede wszystkim wskazać, że do ustalenia, czy nałożony na skarżącego podatek miał w istocie dyskryminujący, niezgodny z prawem wspólnotowym, skutek, konieczne jest zbadanie, jaka jest w rzeczywistości wysokość owego "rezydualnego" podatku (w rozumieniu wyżej opisanym) zawartego w wartości (cenie sprzedaży) podobnych, używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej w Polsce.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nabył w dniu [...] stycznia 2005 r. na terytorium Niemiec samochód osobowy marki [...], o pojemności skokowej silnika 1.389 cm- , wyprodukowany w roku 1994. Nabycie wewnątrzwspólnotowe miało zatem miejsce po upływie 2 lat kalendarzowych od daty produkcji tego samochodu. Ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika (1.389 cm3) oraz po zastosowaniu przeliczenia stawki akcyzy zgodnie ze wzorem określonym w § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. obowiązek podatkowy skarżącego z tytułu akcyzy został określony w wysokości 423 zł.

"Podobnymi produktami krajowymi" w rozumieniu art. 90 ust. 1 TWE będą zatem w tym przypadku używane samochody, zarejestrowane wcześniej jako nowe w Polsce, spełniające podobne parametry (co do wieku, pojemności silnika i inne, o ile będą one relewantne dla określenia nałożonej wówczas stawki podatku akcyzowego) , jak samochód sprowadzony przez skarżącego, opodatkowany sporną akcyzą. Zadaniem organu podatkowego będzie poczynienie w tej kwestii stosownych ustaleń i określenie właściwej proporcji "rezydualnej" (pozostałej) kwoty podatku mieszczącej się w wartości podobnych używanych samochodów osobowych. Jeżeli w wyniku tych ustaleń okaże się że ów "rezydualny" podatek jest niższy niż akcyza nałożona w niniejszej sprawie przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, różnicę tę - przewyższającą kwotę "rezydualną" - będzie należało uznać za akcyzę niezgodną z prawem wspólnotowym (art. 90 ust. 1 TWE).

Zgodnie z orzecznictwem ETS opłata pobrana nienależnie, na podstawie normy prawa krajowego sprzecznej z prawem wspólnotowym, rodzi po stronie jednostki roszczenie o jej zwrot, którego można dochodzić na podstawie przepisów prawa krajowego (por. wyrok z dnia 9 listopada 1983 r. w sprawie 199/82 Amministrazione delie Finanz delio Siato v SpA San Georgio, ECR 1983, s. 03595). Oznacza to, że skarżącemu będzie przysługiwał wówczas zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w wysokości wspomnianej wyżej różnicy.

Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z art. 135 tej ustawy , uznając że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, Sąd uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję , lecz także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Natomiast zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.

( - ) Jacek Jaśkiewicz ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Stefan Kowalczyk