Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 130/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Burmistrz Miasta~Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. S. i S.S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta M. a Starostą W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. S. i S. S. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę postanawia: wskazać Starostę W. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

I OW 130/17

UZASADNIENIE

E. i S. małżonkowie S. wnieśli o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta M. a Starostą W., poprzez wskazanie organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie za przejętą działkę o nr ewid. [...], o pow. 45 m.kw., położoną w M., w obrębie [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Burmistrz Miasta M. przekazał Staroście W. złożony przez wnioskodawców wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr ewid. [...] z obrębu [...] położoną w M., która na mocy decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] listopada 2013 r. została odebrana i przeznaczona pod drogę gminną. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Starosta W. przekazał sprawę z powrotem do rozpoznania Burmistrzowi Miasta M.. Następnie Burmistrz Miasta M. pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował wnioskodawców, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta W..

W odpowiedzi Burmistrz Miasta M. pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformował, że istnieje spór pomiędzy Burmistrzem (jako poprzednim zarządcą drogi pod powstanie której wydzielony został grunt), a Zarządem Powiatu (jako obecnym zarządcą drogi). W świetle powyższego spór istnieje pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, zatem właściwy do rozstrzygnięcia sporu na podstawie art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") jest wspólny dla jednostek samorządu organ wyższego stopnia, tj. samorządowe kolegium odwoławcze. Sprawy dotyczące dróg gminnych lub powiatowych są zadaniami własnymi odpowiednio gminy lub powiatu.

Odnosząc się do kwestii merytorycznych organ wskazał, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Zarząd Powiatu W., który w chwili obecnej jest właścicielem i zarządcą drogi powiatowej - ul. [...], położonej na terenie miasta M.. Organ poinformował również, że na wniosek Państwa E. i S. małż. S. w trybie art. 93 ust.1 i 2, art. 96 ust.1 i 4, art. 97 ust. 1 i 2 oraz art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U z 2016r., poz. 2147 z późn. zm., zwanej dale "ustawą" albo "u.g.n.") decyzją Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. zatwierdzono podział nieruchomości opisanej w kw [...], stanowiącej działkę nr ewid. [...] o powierzchni 3123 m2 z obrębu [...]. W wyniku powyższego podziału wydzielono między innymi działkę nr ewid. [...] o powierzchni 45 m2, która jako działka wydzielona pod gminną drogę publiczną ul. [...] zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy, z mocy samego prawa przeszła na własność Gminy Miasto M. z dniem, w którym powyższa decyzja stała się ostateczna.

Następnie Rada Miasta M. na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie pozbawienia kategorii dróg gminnych w związku z zaliczeniem do kategorii dróg powiatowych ulic na terenie miasta M.. Przedmiotową uchwałą pozbawiono kategorii drogi gminnej między innymi ul. [...] na odcinku od skrzyżowania z ulicą [...] do granic z m. st. W.. Rada Powiatu W. na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii drogi powiatowej dróg ul. [...] i ul. [..], położonych na terenie Powiatu W..

W dniu [...] listopada 2015 r. Państwo E. i S. małż. S. wystąpili do Burmistrza M. z wnioskiem o wypłacenie odszkodowania za działkę nr ewid. [...] z obrębu [...], który na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano zgodnie z właściwością Zarządowi Powiatu W.. Następnie w dniu [...] lutego 2016r. Państwo S. ponownie wystąpili do ww. Urzędu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr ewid. [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] lutego 2016r. poinformowano Wnioskodawców, że wobec zmiany kategorii ulicy [...] z gminnej drogi publicznej na drogę powiatową, realizacja wszelkich roszczeń związanych z wypłatą odszkodowań za grunty przejęte pod tę ulicę obciąża Zarząd Powiatu W..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Odnosząc się do argumentu, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest samorządowe kolegium odwoławcze a nie Naczelny Sąd Administracyjny, zauważyć należy, że zarówno Starosta W., jak i Burmistrz Miasta M. są organami jednostek samorządu terytorialnego (por. art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a.). Gmina M. znajduje się w powiecie wołomińskim (por. załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw, M. P. Nr 48, poz. 654). Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (z wyjątkiem spraw opisanych w pkt 2-4, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie) rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany art. 9a u.g.n. stanowi lex specialis w stosunku do art. 17 pkt 1 k.p.a. Zatem, skoro w zakresie gospodarki nieruchomościami oba wskazane wyżej organy, to znaczy starosta i burmistrz nie posiadają wspólnego organu wyższego stopnia, to w oparciu o treść art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. właściwym do rozpoznania sporu o właściwość jest sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I OW 128/12)

Niniejsze postępowanie dotyczy wniosku E. i S. małżonków S. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ulicy [...], nr ewid. [...], o powierzchni 45 m². Zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że wysokość, forma i termin wypłaty tego odszkodowania w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem rokowań prowadzonych między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem (K. Marciniuk (w:) P. Czechowski red., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, lex, teza 8 komentarza do art. 98). Podzielając zaprezentowany wyżej pogląd, że etapem poprzedzającym postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest próba uzgodnienia wysokości odszkodowania, uznać należało, że etap uzgodnienia wysokości odszkodowania w rozpoznawanej sprawie zakończył się fiaskiem, bowiem zarówno gmina M. jak i powiat W. odmówili wypłaty odszkodowania. Zatem wobec nieuzgodnienia wysokości odszkodowania, w rozumieniu powołanego przepisu, należało przyjąć, że wniosek o wypłatę odszkodowania spowodował wszczęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ulicy [...], nr ewid. [...], o powierzchni 45 m², a organem właściwym w sprawie, zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n., jest Starosta W.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.