Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1006/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 3, art. 6 ust. 3 pkt 3, art. 26 ust. 1, 2 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 242/20 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od [A.] sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze 1550 (tysiąc pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 242/20, po rozpoznaniu skargi [A.] sp. z o.o. w W., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: Dyrektor IAS) z [...] marca 2020 r. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] października 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz orzekł o kosztach postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W wyniku kontroli na drogowym przejściu granicznym w Świecku funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili w systemie monitorowania drogowego przewozów towarów nieprawidłowości dotyczące numerów rejestracyjnych ciągnika siodłowego oraz naczepy zestawu samochodowego o nr rej. [...], którym [A.] sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, Spółka) przewoziła z Niemiec do Polski olej palmowy. W rejestrze zgłoszenia przewozu towaru, w polu "numer ciągnika" przewoźnik błędnie wpisał nr [...], a w polu "numer naczepy" podał nr [...]. W związku z tym, decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim (organ pierwszej instancji) nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1 000 zł za wskazanie przez przewoźnika w zgłoszeniu przewozu towarów danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Dyrektora IAS z [...] marca 2019 r., który nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie spełnienia przez Spółkę przesłanek z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (w dacie wydania decyzji tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm., obecnie tekst. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm.; dalej cyt. jako: ustawa SENT).

Decyzją z [...] października 2019 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325; dalej cyt. jako: o.p.) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 3 i art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT, ponownie nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów nr [...].

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w przypadku, gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Stwierdzona nieprawidłowość była oczywista i niekwestionowana przez Spółkę, wobec czego zachodziła podstawa do nałożenia wskazanej kary administracyjnej. Odnosząc się do wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, motywowanego przesłankami zawartymi w art. 24 ust. 3 ustawy SENT czyli "ważnym interesem przewoźnika" oraz "interesem publicznym", organ wskazał, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zdaniem organu pojęcie "interes publiczny" należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi, a więc przesłanka ta nie występuje w tej sprawie, gdyż odstąpienie od kary, w sytuacji zachowania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, korzystne dla ogółu. Z kolei zwrot "ważny interes przewoźnika" powinien uwzględniać trudną sytuację ekonomiczną podmiotu. W ocenie organu analiza sytuacji ekonomicznej Spółki prowadzi do wniosku, że kondycja finansowa firmy jest dobra, a zatem nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu przewoźnika.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie tylko o ich uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

WSA w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i opisanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej cyt. jako: p.p.s.a.) z uwagi na naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. oraz wadliwą wykładnię art. 24 ust. 3 ustawy SENT dokonaną przez organy podatkowe.

WSA wskazał, że z uzasadnienia obu decyzji wynika, że rozważając przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, organy wzięły pod uwagę właściwie tylko interes fiskalny państwa. Tymczasem ustawa SENT nie ma charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Charakter represyjny przepisów tej ustawy skierowany był do podmiotów działających wbrew przepisom prawa, a więc dokonujących przestępstw gospodarczych. Uchybienia, których dopuściła się Spółka miały jedynie charakter formalny i zostały szybko uzupełnione. Z powodu tych uchybień Skarb Państwa nie poniósł żadnej szkody ani uszczuplenia w swoich dochodach. Z decyzji nie wynika, że skarżąca była wcześniej karana za podobne naruszenia lub w jakiś inny sposób narusza lub naruszyła inne przepisy chroniące interes publiczny, w szczególności dochody Skarbu Państwa. W tej sytuacji nałożenie na Spółkę tak wysokiej kary pieniężnej, w świetle przesłanki "interesu publicznego", nie znajduje uzasadnienia, tym bardziej że kary pieniężne wymierzane na podstawie przepisów ustawy SENT służyć mają sankcjonowaniu zachowań mogących zagrozić realizacji celów tej ustawy, a w konsekwencji uszczupleniu dochodów podatkowych budżetu państwa.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, zawarta w zaskarżonej decyzji nieprawidłowa, zbyt wąska wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy SENT miała istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prowadzone postępowanie, w którym – z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. – nie dokonano prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego" i jej zastosowania w sprawie, a przede wszystkim nie ustalono i nie rozważono okoliczności istotnych dla jej zastosowania, związanych z legalnością działania Spółki w świetle wykonywania wcześniej obowiązków przewoźnika, o których mowa jest w ustawie SENT oraz realnym zagrożeniem naruszenia interesu Skarbu Państwa. WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji rozważy, czy nie występują przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, przy zastosowaniu wskazanych przez sąd wytycznych co do rozumienia tych przesłanek.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor IAS, zaskarżając go w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 p.p.s.a. polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i w konsekwencji jej uchylenie, pomimo że istniały podstawy do oddalenia skargi;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. poprzez niesłuszne przyjęcie przez sąd, iż postępowanie prowadzone przez organ administracji publicznej naruszało ww. zasady ogólne, podczas gdy organ wszechstronnie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał i wyprowadził z niego logiczne wnioski, dokonując prawidłowej i zgodnej z obowiązującymi przepisami oceny przesłanki "interesu publicznego", co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem rozpoznania przez sąd w zaskarżonym niniejszą skargą kasacyjną wyroku, a dokonana przez organ odmienna ocena dowodów nie oznacza naruszenia reguł postępowania dowodowego, w tym zasady zaufania do organów podatkowych.

Naruszenie ww. przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby sąd nie uznał, iż strona przeciwna naruszyła ww. przepisy postępowania mógłby wydać wyrok oddalający skargę;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 24 ust. 3 i art. 24 ust 1 pkt 2 ustawy SENT poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej powinna każdorazowo zostać powiązana z koniecznością uprawdopodobnienia przez organy podatkowe, że wykazane uchybienie podmiotu wysyłającego lub odbierającego bądź przewoźnika może skutkować uszczupleniem dochodów podatkowych budżetu państwa oraz powinno być powiązane z oceną uchybień formalnych w dokonanym zgłoszeniu, podczas gdy brak jest podstaw do różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia, tj. niezależnie od tego czy wpisanie nieprawidłowych danych było celowym działaniem podmiotu, czy też było spowodowane pomyłką, gdyż ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym oraz powstaniem uszczupleń dochodów podatkowych budżetu państwa,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwą wykładnię dokonaną przez sąd, skutkującą uznaniem że w sprawie wystąpiła przesłanka "interesu publicznego" uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i skutkującą uznaniem, że zachodzi konieczność zastosowania tego przepisu, podczas gdy całokształt okoliczności wskazuje, iż przesłanka ta nie wystąpiła, a tym samym brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie organ zrzekł się rozprawy.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS przedstawił argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną organ złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś skarżąca, w terminie czternastu dni od doręczenia jej odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W takiej sytuacji NSA, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej dokonuje oceny stosowania prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.

W ocenie NSA niezasadne są zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania. W tym zakresie Dyrektor IAS wskazuje na naruszenie art. 151 p.p.s.a. jako samodzielną podstawę kasacyjną oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z stosownymi przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu naruszenie tych przepisów doprowadziło sąd pierwszej instancji do wadliwego stwierdzenia, że organy celne naruszyły zasady postępowania wyjaśniającego. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów procesowych należy zauważyć, że w orzecznictwie NSA jest utrwalone i jednolite stanowisko, że art. 151 p.p.s.a., podobnie jak art. 145 § 1–3 tej ustawy, nie może być samodzielną podstawą kasacyjną. Innymi słowy przepis ten, by być skuteczną podstawą kwestionowania skarżonego wyroku musi być powiązany z przepisami procesowymi stosowanymi przez organ, bo tylko przy takim założeniu można sądowi pierwszej instancji postawić zarzut wadliwej kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć. Brak wskazanego powiązania z przepisami stosowanymi przez organy zawsze musi prowadzić do nieskuteczności zarzutu z art. 151 p.p.s.a., bo przecież dyspozycja tego przepisu jest warunkowana treścią przepisów stosowanych przez organ. W innej sytuacji nie ma możliwości wykazania, że sąd pierwszej instancji działał wadliwie, ze względu na procedurę wynikającą z p.p.s.a., gdyż w tym zakresie niewłaściwe działanie sądu ma charakter pośredni, czyli sąd wadliwie działał, bo oddalił skargę na decyzję wydaną z naruszeniem przepisów postępowania. Inaczej należy rzecz ujmować, gdy sąd narusza przepisy regulujące jego postępowanie. Wówczas ich naruszenie może być samoistną podstawą kasacyjną np. w postaci naruszenia przepisów poprzez wydanie wyroku przed zamknięciem rozprawy.

Zdaniem NSA nietrafny jest także drugi z zarzutów procesowych. Jednak w tym przypadku mamy do czynienia z merytoryczną niezasadnością zarzutu, który w istocie dotyczy wykładni pojęcia "interes publiczny", a nie ustaleń faktycznych sprawy. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę nałożenia kary nie są sporne, bo przecież odnoszą się do podania nieprawidłowych numerów rejestracyjnych ciągnika i naczepy. Zatem w tym zakresie nie ma wątpliwości, na czym polegało naruszenie prawa przez stronę skarżącą. Spór powstał na tle tego, jak ten typ naruszenia należy kwalifikować z punktu widzenia dyspozycji art. 24 ust. 3 ustawy SENT, a w szczególności, czy wystąpiła przesłanka interesu publicznego uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary. Skoro tak, to problem ten ma charakter materialny, a nie procesowy. Skoro jednak został podniesiony w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to uznać należy, że zarzut kasacyjny jest wadliwy, a konsekwencją tego musi być przyjęcie, że jest on nieusprawiedliwiony.

Inaczej natomiast należy ocenić zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie prawa materialnego. Skarga kasacyjna ujmuje te naruszenia w dwóch odrębnych zarzutach, ale z ich treści i uzasadnienia wynika, że organ kwestionuje wyrok sądu pierwszej instancji ze względu na błędną wykładnię art. 24 ust. 3 ustawy SENT i przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z interesem publicznym, który uzasadniał odstąpienie od wymierzenia skarżącej kary, pomimo uchybień, których się dopuściła, bowiem organy celne nie wykazały, że jej działanie doprowadziło do uszczuplenia dochodów podatkowych państwa, a brak takiego związku powinien prowadzić do jednoznacznej konsekwencji, a więc przyjęcia, że za odmową nałożenia kary na skarżącą przemawia interes publiczny.

Artykuł 24 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wskazanego w tym przepisie lub interesem publicznym, na jego wniosek lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Zgodzić należy się ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki: z 19 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1315/19; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 96/20; z 21 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 307/20; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że ważny interes publiczny, o jakim stanowi art. 24 ust. 3 ustawy SENT, musi być rozumiany inaczej niż na gruncie art. 67a o.p. Poza sporem pozostaje, że ustawa SENT reguluje kwestię nakładania i odstępowania od nałożenia kary w sposób pełny, a odesłanie w tym zakresie do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa jest wyraźnie sprecyzowane.

Administracyjne kary pieniężne są sankcjami policyjnymi, których celem jest przymuszenie do działania zgodnego z prawem, zatem zawsze pełnią funkcję prewencyjną (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r., P 9/08, OTK 2010, nr 3, poz. 26). Oznacza to, że uchylenie się od takiej odpowiedzialności może mieć wyjątkowy charakter, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ ma uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary ukształtowane w ramach uznania administracyjnego, co ma miejsce na gruncie rozpoznawanego przepisu. Skoro więc sankcja administracyjna ma działać na rzecz przestrzegania prawa, to zawsze ma pośrednio charakter fiskalny, gdy odnosi się do przepisów, które gwarantować mają ten rodzaj wpływów do budżetu. Jednak nie oznacza to, że każdorazowe nałożenie kary przez organy ma być wiązane z uszczupleniem budżetowym i uzasadniać karę tylko o tyle, o ile uszczuplenie mogło nastąpić. Z tego powodu NSA nie podziela tych poglądów w swoim orzecznictwie, które doszukują się takiego związku, jako usprawiedliwienia do wymierzenia kary. Kara związana z wadliwym wypełnieniem danych na granice ustawy SENT ma charakter formalny, ale przecież porządek prawny zna formalne naruszenia prawa, które podlegają odpowiedzialności. W takich przypadkach odpowiedzialność administracyjna pojawia się z chwilą wadliwego wypełnienia prawem przewidzianych dokumentów. Ten fakt przesądza o odpowiedzialności, bo przecież jest to odpowiedzialność obiektywna niezależna od winy. Zatem pojęcie interesu publicznego w art. 24 ust. 4 ustawy SENT nie może być ujmowane przez pryzmat proporcjonalności kary i innych okoliczności podmiotowych. Gdyby tak miało być, to ustawodawca musiałby przewidywać okoliczności kształtujące wysokość kary, ale wówczas powinny to być takie, które pozwalają obniżać karę, ale także ją zwiększać, stosownie do ustaleń faktycznych. Skoro ustawa takiego mechanizmu nie wprowadza, to proporcjonalność stosowania jednoznacznie określonej kary nie jest postulatem stosowania prawa. Co najwyżej może być ona odnoszona do procesu legislacyjnego, a więc zagadnienia, czy ustawa dokonuje rozróżnienia w zakresie wysokości kar. Analiza przepisów ustawy SENT prowadzi do wniosku, że ustawodawca dokonał takiej oceny i prowadził rozróżnienia w zakresie kar nakładanych za różne naruszenia przepisów tej ustawy, zatem spełnił wymóg proporcjonalności. Z tego też powodu należy uznać, że niedopuszczalne jest poszukiwanie innych podstaw proporcjonalności kary. Gdyby tak miało być, to ustawa odsyłałaby do regulacji kar w przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Ponieważ tego nie czyni, to oznacza, że inny był wybór ustawodawcy, a tego faktu sądy administracyjne oceniać nie mogą, bo w ten sposób naruszałyby konstytucyjną zasadę podziału władz. Natomiast sądy mogą ocenić, czy na gruncie konkretnej sprawy uznaniowa decyzja o nałożeniu kary spełnia wymogi legalizmu, a więc czy nałożenie kary na konkretny podmiot leży w interesie publicznym. Poza sporem przecież pozostaje, że w interesie publicznym leży także jej nienakładanie, gdyby miało to prowadzić do skutków niemożliwych do zaakceptowania, ze względu na zasadę praworządności.

W rozpoznawanej sprawie ustalenia poczynione przez organy, a zwłaszcza ocena sytuacji ekonomicznej strony skarżącej prowadzi do wniosku, że kara nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza że dotyczy działań profesjonalnego podmiotu, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa niż ma to miejsce w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z profesjonalną działalnością zarobkową.

W tych okolicznościach NSA uznał, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, a wobec braku wątpliwości co do stanu faktycznego – zachodziła podstawa do wydania przez NSA orzeczenia na podstawie art. 188 p.p.s.a. Z tych powodów, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę (pkt 1 i 2 sentencji).

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 1550 zł stanowi zwrot uiszczonego od skargi kasacyjnej wpisu w wysokości 200 zł oraz zwrot kosztów profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 1350 zł.