Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 239/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 par. 1 pkt. 6, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 174 pkt. 2, art. 183 par. 2 pkt. 4, art. 184, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek, Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. C.-M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 2006 sygn. akt IV SA/Wr 523/04 w sprawie ze skargi H. C.-M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania zapomogi pieniężnej z tytułu strat powodziowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. I. D. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 549 (pięćset czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 stycznia 2006r., sygn. akt IV SA/Wr 523/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę H. C.- M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], którą po wznowieniu postępowania odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r w przedmiocie przyznania zapomogi pieniężnej z tytułu strat powodziowych.

W uzasadnieniu wyroku podano, że we wniosku z dnia 20 sierpnia 1997r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o wypłatę zasiłku w związku z zalaniem gospodarstwa domowego w czasie powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997r. Wnioskodawczyni podała, że zalaniu uległy: piwnica, spiżarnia, pralnia, kotłownia, pomieszczenie socjalne, garaż oraz ogród i podwórko. Niewielkie zasoby finansowe nie pozwalają jej na przeprowadzenie prac remontowych w domu oraz na odkupienie zniszczonych rzeczy (w tym warzyw i owoców na zimę). Decyzją z dnia [...] września 1997r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił stronie przyznania jednorazowej zapomogi pieniężnej w wysokości 3.000 zł przyjmując, że jej mieszkanie nie zostało zalane, natomiast zalanie pomieszczeń przynależnych do mieszkania nie stanowi podstawy do przyznania zapomogi. W piśmie z dnia 2 grudnia 1997r. H. C.- M. ponownie wystąpiła o przyznanie zapomogi pieniężnej powołując się na okoliczność wystąpienia nowych szkód związanych z powodzią takich jak: osiadanie ganku, pęknięcia ścian i sufitu, przeciekanie wody z tarasu do ganku, nasiąkanie tynków wodą, odstawanie okładziny elewacji. Po rozpatrzeniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz po kilkukrotnym uchyleniu decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] stycznia 2000r., nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r. uznając, że straty nie zostały spowodowane zalaniem mieszkania. We wniosku z dnia 3 lipca 2001r. skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2000r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie odwoływała się od powyższej decyzji, ponieważ została ona wydana w trakcie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, w związku z czym uważała ją za "nieważną". Ponadto wyjaśniła, że nie mogła czasowo korzystać z pomieszczeń mieszkalnych (okres zalania, czas dezynfekcji) oraz poniosła straty spowodowane osiadaniem budynku, pękaniem ścian i zalaniem pokoju z meblami i rzeczami osobistymi, niefortunnie nazwanego pomieszczeniem socjalnym. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2001r. strona powołała się dodatkowo na okoliczności nie sporządzenia protokołu szkód, uszkodzenia w czasie powodzi dwóch pieców centralnego ogrzewania a także fakt, że właściciele sąsiednich nieruchomości otrzymali zapomogi w związku z zalaniem domów podczas powodzi. Po uchyleniu decyzji administracyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny, decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2000r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r. wskazując w jej uzasadnieniu, że w pismach z dnia 3 lipca i 26 sierpnia 2001r. strona nie powołała żadnych dowodów lub okoliczności świadczących o istnieniu podstaw do wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Brak protokołu na okoliczność zalania domu przez powódź dotyczy zwykłego postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 1997r. Wystąpienie pęknięć domu, uszkodzenie pieców centralnego ogrzewania oraz określenie pomieszczenia socjalnego w piwnicy jako pokoju nie stanowi nowych okoliczności faktycznych, ponieważ były one znane organowi wydającemu decyzję w dniu [...] stycznia 2000r. Strona określiła pomieszczenie socjalne jako pokój nie tylko w piśmie z dnia 3 lipca 2001r., lecz także wcześniej, m.in. w odwołaniu z dnia 28 stycznia 1998r. oraz skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 1998r. Jeżeli zatem strona o okolicznościach stanowiących, w jej ocenie, podstawy wznowienia wiedziała znacznie wcześniej, to podanie zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu do jego wniesienia określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy powyższą decyzję wskazując w uzasadnieniu, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2003r. organ I instancji zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 lipca 2001r., uzupełnionego pismem z dnia 26 sierpnia 2001r. Według organu odwoławczego okoliczności podnoszone przez stronę były jej znane od dawna. W piśmie z dnia 19 kwietnia 1999r. strona zarzuciła, że nie został sporządzony protokół na okoliczność wystąpienia szkody oraz jej wysokości. O pęknięciach ścian oraz osiadaniu budynku napisała do organu w piśmie z dnia 2 grudnia 1997r., natomiast o zalaniu pieców centralnego ogrzewania w piśmie z dnia 20 sierpnia 1997r. Tam też znalazła się informacja o zalaniu pomieszczenia socjalnego, nazywanego później pokojem. Także informacja, że mieszkańcy niektórych sąsiednich działek otrzymywali świadczenie powodziowe była znana stronie. Tym samym wniesienie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 lipca 2001r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Okoliczność wskazana w wyroku Sądu z dnia 26 listopada 2003r., czy zalaniu w czasie powodzi uległ pokój, czy pomieszczenie socjalne nie ma znaczenia, gdyż spór co do charakteru zalanego pomieszczenia toczy się od 1997r. i nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania.

W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła, że wbrew twierdzeniom organów nie przekroczyła terminu, a wydane w sprawie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są respektowane.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ administracji zauważył także, iż zarzut nie respektowania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieuzasadniony, gdyż to właśnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2003r. wskazał na konieczność zbadania, czy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania został zachowany.

Podzielając stanowisko organów administracji, co do wniesienia przez stronę podania o wznowienie postępowania z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 26 lutego 2004r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej skarżąca przyznała, że o zalaniu pokoju z meblami, odzieżą i innym wyposażeniem zlokalizowanym w przyziemiu, nazwanym pokojem socjalnym, pisała już w piśmie z dnia 28 stycznia 1998r. - odwołaniu od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] stycznia 1998r., nr [...]. Także z skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 1998r., nr [...] skarżąca podnosiła, że odmówiono jej przyznania zapomogi, gdyż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie uznał pokoju w piwnicy za pomieszczenie mieszkalne. Okoliczności te były znane również organowi I instancji, który w decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2000r., nr [...] stwierdził, że straty poniesione przez stronę nie wynikały z zalania mieszkania, czyli lokalu, który bezpośrednio służy celom mieszkalnym rodziny. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nie odwołała się od powyższej decyzji z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie. Należy jednak zauważyć, że o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r., sygn. akt II SA/Wr 219/2000 oddalającym skargę skarżącą dowiedziała się w tym samym dniu, uczestnicząc w rozprawie (protokół z rozprawy w dniu 8 maja 2001r.). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2000r. złożyła po upływie prawie dwóch miesięcy od daty wydania wyroku. W wyroku z dnia 26 listopada 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wprawdzie, iż we wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2001r. pojawiła się nowa okoliczność w sprawie - pomieszczenie socjalne stanowiące w istocie pokój, w którym zalaniu uległy meble i rzeczy osobiste, lecz wobec jej pisma z dnia 26 lutego 2004r. doszło do zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co spowodowało, że zarówno organy administracji, jak i Sąd nie są związani ustaleniami wyroku z dnia 26 listopada 2003r., co do daty pojawienia się powyższej okoliczności w sprawie. Z akt sprawy wynika również, iż o pozostałych okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. O zalaniu kotłowni, a więc i pieców centralnego ogrzewania skarżąca informowała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w piśmie z dnia 20 sierpnia 1997r., a o pękaniu sufitów i ścian oraz osiadaniu budynku - w piśmie z dnia 2 grudnia 1997r. Jak ustalono w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] grudnia 1997r., usterki te nie nastąpiły w wyniku powodzi. O nie sporządzeniu protokołu na okoliczność wystąpienia szkód i ich wysokości skarżąca informowała Miejski Ośrodek Pomocy Społeczne w piśmie z dnia 19 kwietnia 1999r. (decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 1999r.). Okoliczność otrzymania przez mieszkańców sąsiednich budynków w 1997r. zapomóg pieniężnych także była znana skarżącej, gdyż z decyzji Wojewody D. z dnia [...] grudnia 1999r., nr [...] wynika, że kserokopie list wypłat jednorazowych zapomóg zostały dołączone wówczas do akt sprawy.

W skardze kasacyjnej H. C.- M., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na zarzucie:

1. nieważności postępowania - art. 183 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. z uwagi na uczestniczeniu w rozpoznaniu sprawy sędziego NSA [...], który podlegał wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania sprawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.;

2. naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania i zasady udzielania informacji, art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie zasady związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażoną w poprzednich orzeczeniach oraz art. 58 k.p.a. w związku z art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 k.p.a.

Uzasadniając zarzut nieważności postępowania z uwagi na wzięcie udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego wyłączonego z mocy ustawy podniesiono, że sprawa z wniosku skarżącej dotycząca wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] stycznia 2000r. była uprzednio dwukrotnie rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 3284/2001 i II SA/Wr 291/03, w których orzekał Sędzia NSA [...] orzekający również w rozpatrywanej sprawie.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazano, że zasady ogólne postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek działania gwarantujący ochronę interesu strony (art. 7 k.p.a.) Wyrazem tej zasady jest ciążący na organach administracji obowiązek czuwania nad tym, by strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. W tym celu organ obowiązany jest informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.). W myśl zaś zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa organ administracji publicznej nie może wykorzystywać nieznajomości prawa przez stronę (art. 8.k.p.a.). W piśmie z dnia 3 lipca 2001r. skarżąca wnioskowała o anulowanie decyzji z dnia 31 stycznia 2000r. i zażądała wznowienia postępowania. Był to już kolejny wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie tej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną nie zamyka stronie możliwości obrony jej interesu na drodze postępowania administracyjnego w wyniku uruchomienia jednego z trybów nadzwyczajnych. W razie nieporadności strony, organ zobowiązany jest poinformować ją o przewidzianych przepisami prawa możliwościach prawnych. Jeżeli zatem strona ponownie wniesie podanie o rozpoznanie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzja ostateczną, to zgodnie z art. 9 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest ustalić, czy strona żąda weryfikacji decyzji ostatecznej, wskazując jej odpowiedni tryb. Wskazano przy tym również, iż jeden z takich trybów weryfikacji jest przewidziany w art. 154 § 1 k.p.a., który to przepis dotyczy decyzji na mocy, których żadna ze stron nie nabyła prawa, a decyzja z dnia [...] września 1997r. o odmowie przyznania skarżącej przyznania zasiłku powodziowego nie tworzyła takiego prawa. Organ zakwalifikował żądanie skarżącej, jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, chociaż chodziło o ponowne wznowienie sprawy, czyli wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną już w trybie wznowienia postępowania. Zarzucono również, że organ I instancji nie udzielił stronie pomocy polegającej na udzieleniu informacji, co do zgodnych z prawem możliwości obrony jej interesu prawnego. W sprawie przyznania skarżącej zasiłku powodziowego orzekał już kilkakrotnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, a organy administracji orzekające we wszystkich poprzednich postępowaniach rażąco naruszyły art. 30 uchylonej z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995r. (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiązała w sprawie zarówno ten Sąd, jak i organy, których działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. wywodzono nadto, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2003r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wr 291/03, stwierdzającym nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na związanie organów administracji oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach oraz naruszenie zasady informowania z art. 9 k.p.a., która została ponownie naruszona, jak też zasad wynikających z art. 7 i 8 k.p.a. Z uzasadnienia powyżej wskazanego orzeczenia wynika także, iż organy administracji nie zajmowały się w ogóle kwestią związaną z badaniem przesłanek przywrócenia skarżącej terminu z art. 58 k.p.a., co uzasadnia zarzut naruszenia tego przepisu. W sprawie nie została zbadana okoliczność, czy skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i czy zachodziły przesłanki do przywrócenia tego terminu. Z treści pisma skarżącej z dnia 3 lipca 2001r. zakwalifikowanego jako wniosek o wznowienie postępowania złożony po terminie i odwołania z dnia 21 września 2001r. wynika, iż złożyła ona wniosek o wznowienie postępowania po otrzymaniu uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r. W konkluzji tych wywodów zauważono, że w niniejszej sprawie nie ustalono, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania i z całą pewnością można stwierdzić, że nie została poinformowana o treści art. 58 k.p.a. oraz przesłankach warunkujących przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej ogranicza zatem zakres rozstrzygania i zobowiązuje wyłącznie do oceny zarzutów w niej zawartych. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, jak również brania pod uwagę innych uchybień, aniżeli wskazane przez wnoszącego skargę kasacyjną.

W pierwszej kolejności należało rozważyć, jako najdalej idący, zarzut nieważności postępowania sądowoadministracyjnego - art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - z uwagi na naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawie przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. W związku z tym wyjaśnić należy, że wymieniona w art. 18 § 1, pkt 6 p.p.s.a. przyczyna wyłączenia sędziego opiera się na związku sędziego z przedmiotem postępowania. W myśl tego unormowania sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. W myśl tego przepisu sędzia jest więc wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem " zaskarżone orzeczenie " należy rozumieć wyłącznie orzeczenie wydawane przez sąd, bowiem uczestnictwo w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej jest odrębną przesłanką wyłączenia wskazaną w przepisie art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. Wyłączenie odnosi się do orzekania w sądzie wyższej instancji. W istniejącym stanie faktycznym sprawy, sędzia NSA [...] był członkiem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu w sprawach sygn. akt II SA/Wr 3284/2001 i II SA/Wr 291/03. W sprawie sygn. akt II SA/Wr 3284/2001, uwzględniając skargę H. C.- M., wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2002r. Sąd ten uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2001r., nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Natomiast wyrokiem z dnia 26 listopada 2003r., wydanym w sprawie II SA/Wr 291/03 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niewątpliwie zatem, sędzia [...] nie brał udziału w wydaniu żadnego "zaskarżonego orzeczenia sądowego", a jedynie uczestniczył w składach orzekających rozpoznających skargi wnoszone przez H. C.-M. na ostateczne decyzje administracyjne wydawane w sprawach dotyczących przyznania jej jednorazowej zapomogi. Powołany w skardze kasacyjnej przepis nie może zatem stanowić podstawy do wyłączenia z mocy samej ustawy sędziego, który poprzednio orzekał w tej samej instancji w sprawach sądowoadministracyjnych pomiędzy tymi samymi stronami, wszczynanych odrębnymi skargami na ostateczne decyzje administracyjne, wydawane w granicach danej sprawy administracyjnej.

Odmienne stanowisko, wyrażone we wskazanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2005r., sygn. akt OSK 1491/04, wyrażone zostało na tle szczególnego stanu faktycznego, różniącego się od stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie może ono przesądzać o trafności podniesionego zarzutu.

Tym samym stwierdzić należy, iż nie zaistniała przesłanka do wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędziego NSA [...] od orzekania w rozpatrywanej sprawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, iż zachodzi nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jak również nie stwierdził by zachodziły inne przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Przechodząc z kolei do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, to zarzut ten nie może być uznany za zasadny. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie dowodzi pewnej niekonsekwencji jej autora i braku odniesienia do stanu faktycznego sprawy, bowiem powołując się na ogólne zasady postępowania administracyjnego wynikające z powołanych przepisów, w dodatku bardzo szeroko rozumiane, stara się wywieść, że organ administracji błędnie zakwalifikował pismo skarżącej z dnia 3 sierpnia 2001r., jako podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2000r. podczas, gdy być może należało uruchomić inny tryb nadzwyczajny weryfikacji decyzji ostatecznych - z art. 154 § 1 k.p.a., zaś organ winien był wyjaśnić treść żądania skarżącej i wskazać odpowiedni tryb. Po czym autor skargi stwierdza, że skarżącej chodziło o ponowne wznowienie sprawy, czyli wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną już w trybie wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że tak też się stało, bowiem postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r., nr [...], organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2000r. wydaną w postępowaniu wznowieniowym. Żądnie strony zostało zatem prawidłowo odczytane i uwzględnione. Niezasadnym jest zatem stawianie zarzutu naruszenia przepisu art. 9 kpa poprzez brak pouczenia strony o innych trybach nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Na marginesie zauważyć należy także, iż we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 16 września 1997r. skarżąca była wzywana do oświadczenia się czy żąda zmiany tej decyzji, stwierdzenia nieważności, czy też wznowienia postępowania. Orientować się winna zatem o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w różnych trybach. Poza tym, w przypadku jednoznacznie sformułowanego wniosku, organ administracji nie ma obowiązku ani prawa kwalifikować go w odmienny sposób.

Odnośnie zarzutu naruszenia, jak to określa autor skargi w poprzednich postępowaniach, przepisu art. 30 uchylonej z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, to zarzut ten jest absolutnie nieusprawiedliwiony. Po pierwsze, nie bardzo wiadomo w jaki sposób ma on łączyć się z postępowaniem toczącym się przed sądem I instancji, zakończonym wydaniem wyroku zaskarżonego skarga kasacyjną, a po wtóre, przepis ten nie mógł w ogóle mieć w tej sprawie zastosowania.

Zarzut naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. również nie może być uwzględniony. Uzasadniając go, autor skargi przeprowadza wywód nawiązujący w swej treści do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2003r., sygn. akt II SA/Wr 291/03, w taki sposób, iż nie bardzo wiadomo, czy opisuje uchybienia popełnione przez organy administracji w postępowaniu zakończonym wydaniem tego wyroku, czy też ma na myśli postępowanie administracyjne poprzedzające bezpośrednio wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w rozpatrywanej sprawie. Tak ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia tego zarzutu uniemożliwia w postępowaniu kasacyjnym przeprowadzenia oceny jego zasadności. Odwołanie się do ogólnych zasad wyrażonych w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., nie spełnia wymagań, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna w myśl art. 176 p.p.s.a. Podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga wskazania w uzasadnieniu, na czym konkretnie naruszenie to polegało i dlaczego mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Przytoczone wyżej rozważania odnoszą się również do zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1, pkt 1, lit. c p.p.s.a. w związku z art. 58, art. 145 § 1, art. 148, art. 149 k.p.a. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, iż argumentacja skargi kasacyjnej w istocie skierowana jest przeciwko postępowaniu przed organami administracji, a nie postępowaniu przed sądem I instancji. Odnośnie naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów - art. 145 § 1, art. 148, art. 149 k.p.a. brak jest w ogóle jakiegokolwiek uzasadnienia nawiązującego do ich treści. W przypadku przepisu art. 145 § 1 k.p.a. nie zostało nawet wskazane, którego z punktów tego przepisu zarzut dotyczy. Przepis ten zawiera 8 punktów określających poszczególne podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.

Odnośnie wywodów skargi dotyczących przepisu art. 58 k.p.a. to zauważyć należy, że przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony postępowania. Stwierdzenie, że w sprawie nie była badana okoliczność, czy wniosek taki był składany, jest gołosłowne i jednocześnie niezrozumiałe. Skoro autor skargi uważa, że wniosek taki był złożony to winien konkretnie wskazać w jakim piśmie i w jakiej dacie to nastąpiło Z oglądu akt sprawy nie wynika by wniosek taki był złożony. Poza tym, należało by wykazać, w jaki sposób uchybienie to, jeżeli do niego doszło, miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, należy zauważyć, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, związane było z konkretnymi okolicznościami faktycznymi na które wskazywała w swych pismach strona, a nie z otrzymaniem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r. Nie odpowiada też stanowi faktycznemu sprawy stwierdzenie, że nie ustalano w sprawie, kiedy skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Zarówno w zaskarżonym wyroku, jak i decyzjach administracyjnych, kwestie te były przedmiotem ustaleń i rozważań.

W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wynagrodzenia w wysokości 549,00 zł, zawierającego należny podatek od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1 i 2 przy zastosowaniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).