Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1238/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata L. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Skarżący A. B. w dniu [...] maja 2011 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 40, poz. 329 ze zm.) wraz z załącznikami graficznymi.

Do przyznania płatności (PRŚ) wnioskodawca zadeklarował następujące działki rolne:

działka rolna A o powierzchni 0,14 ha na działce ewidencyjnej nr [...];

działka rolna B o powierzchni 0,32 ha na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...];

działka rolna D o powierzchni 0,32 ha na działce ewidencyjnej nr [...];

działka rolna E o powierzchni 1,08 ha na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...].

W odpowiedzi na wezwanie organu złożył korektę do wniosku dokonując zmiany powierzchni działki rolnej A na 0,12 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,14 ha), działki rolnej B na 0,31 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,38 ha) oraz działki rolnej E na 1,05 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,32 ha).

W dniu [...] października 2011 r. w gospodarstwie A. B. zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni w sprawie programu rolnośrodowiskowego. W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:

na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 0,27 ha wobec deklarowanej 0,32 ha;

na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,82 ha wobec deklarowanej 1,08 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności po kontroli na miejscu wyniosła 0,31 ha. Z kontroli sporządzono raport.

Wnioskodawca złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, porównując powierzchnie do pomiarów z kontroli przeprowadzonych w latach poprzednich, tj. 2009 i 2010 r. Podniósł, iż w pomiarach na działce B nie zaliczono do powierzchni działek ewidencyjnych [...] o pow. 0,02 ha oraz ogródka przydomowego o pow. 0,04 ha (działka ewidencyjna [...]). Wskazał, że obydwie działki są częścią sadu na działce rolnej B, stąd różnica w pomiarach. Ponadto na działce E systematycznie usuwane są samosiejki (czyli powierzchnia rolna winna się zwiększać a nie zmniejszać), stąd – zdaniem rolnika – nastąpił błąd w pomiarach.

Po ponownej analizie pomiarów i dokumentacji fotograficznej oraz wyjaśnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało dotychczasowe wyniki dokonanej kontroli.

W dniu [...] stycznia 2012 r. A. B. złożył kolejny raz zastrzeżenia do raportu z kontroli. Wskazał, że na działce rolnej B uprawiany jest sad wielogatunkowy i leży ona na kilku działkach ewidencyjnych ([...],[...],[...] i [...]), które przylegają do siebie i, zdaniem Strony, stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce ewid. nr [...] uprawiana jest głównie porzeczka wieloletnia i jest to część sadu (część działki rolnej B). Zdaniem Strony, część działki nr [...] uprawiana rolniczo, nie musi posiadać powierzchni 0,10 ha, podobnie jak działka nr [...] ponieważ jest częścią działki rolnej B, a między działkami nie ma żadnych naturalnych granic. Wnioskodawca nie zgodził się również z powierzchnią działki rolnej E, gdyż, zdaniem Strony, nie ma na niej żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru". Wskazał, że jest natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu oczka.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję nr [...], w której przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 462,00 zł w ramach pakietu 2, wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe do powierzchni 0,71 ha. W przypadku wariantu 2.3 oraz pakietu 3 organ odmówił przyznania płatności z uwagi na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. W przypadku pakietu 2 wariant 2.3 oraz w przypadku pakietu 3 powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,82 ha wobec powierzchni zadeklarowanej – 1,08 ha.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wyliczona procentowo różnica pomiędzy powierzchnią działki rolnej E zadeklarowanej we wniosku (Wariant 2.3 –Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 24,07 %. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% wówczas w danym roku odmawia się przyznania płatności. Uzasadniając przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (Wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności) organ wskazał, że powierzchnia stwierdzona działki B to 0,27 ha i jest mniejsza od powierzchni udowodnionej korektą o 0,04 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną działek przekracza 3% w związku z czym kwota płatności rolnośrodowiskowej została pomniejszona o 323,40 zł czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną. Ponadto, jak wyjaśnił organ, na zmniejszenie płatności wpłynęła nieprawidłowość wykryta dla działki rolnej B oznaczona kodem E7 – nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Sankcja za tę nieprawidłowość wynosi 100% dla działki rolnej – stąd też dodatkowe zmniejszenie w kwocie 415,80 zł. Ponadto organ wskazał na nieprawidłowość odnoszącą się do działki rolnej E (zgłoszonej do wariantu 3.1.1. – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach) a polegającą na różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych a powierzchnią stwierdzoną, która wynosi 24,07% i skutkuje odmową przyznania płatności.

W wyniku rozpoznania odwołania, organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że znajduje ona oparcie na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach programu rolnośrodowiskowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. (dalej: skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 73 § 1, art. 140 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "k.p.a."), art.7 i 8 k.p.a. poprzez brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji oraz błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o terminach, niezgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.. Skarżący zarzucił także, że przy wyliczeniu płatności przyjęto zawyżoną powierzchnię wyłączenia działki oraz błędnie pod względem rachunkowym wyliczono kwotę pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej.

W wyniku rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1778/12 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że sama kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w obowiązujących przepisach, jednakże brak odniesienia się organu do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników kontroli stanowi istotne uchybienie, z powodu którego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. W ocenie Sądu, organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli i dokonanych pomiarów. Tymczasem skarżący nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, w sposób obszerny to argumentując. Brak odniesienia się organu do powyższych okoliczności uniemożliwił Sądowi kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd podkreślił, że uzasadnienie dokonanych zmniejszeń i odniesienie się do zastrzeżeń rolnika winno zostać tak sformułowane, aby była możliwa kontrola i to zarówno przez Sąd rozpoznający sprawę na skutek złożonej skargi jak i przez samego skarżącego. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełniło.

W toku ponownego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w dniu [...] maja 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której dokonano ponownych ustaleń powierzchni działek rolnych w następujący sposób:

- na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 0,28 ha wobec deklarowanej 0,32 ha;

- na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,89 ha wobec deklarowanej 1,08 ha;

Jak wynika z raportu z czynności kontrolnych działkę rolną B zmierzono w dwóch częściach, tj. I część o pow. 0,28 ha (B1) oraz część II o pow. 0,02 ha (B2). Część B2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 599 i na tej części stwierdzono 22 szt. porzeczek kilkunasto-kilkudziesięcioletnich, 2 szt. agrestu i 3 śliwy. Obie te części działki rolnej B przedzielone pasem drzew ozdobnych. W przypadku działki rolnej E wyłączenie znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] (oczko wodne).

Skarżący złożył zastrzeżenia do ww. protokołu w dniu [...] czerwca 2013 r. Ustalenia zawarte w protokole zostały podtrzymane przez wykonawcę kontroli.

W dniu [...] lipca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r.

A. B., nie zgadzając się z wydaną decyzją, ponownie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Powyższa skarga została uwzględniona przez organ II instancji w trybie tzw. autokontroli określonym w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz 270, ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a". Na podstawie ww. przepisu decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor [...] OR ARiMR uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2012 r.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. o sygn. akt V SA/Wa 2241/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., na mocy której przyznano skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 1016,40 zł. w ramach pakietu 2, wariant 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe do powierzchni 0,74 ha. W przypadku wariantu 2.3 oraz pakietu 3 płatności zostały odmówione z uwagi na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną.

W przypadku pakietu 2, wariant 2.3 oraz w przypadku pakietu 3 - powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,89 ha wobec zadeklarowanej 1,08 ha.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył odwołanie zarzucając bezpodstawny podział działki rolnej B na dwie części B1 i B2 i dokonanie odrębnego pomiaru. Zdaniem strony, działka rolna B w rzeczywistości nie jest w żaden sposób podzielona, a organ w sposób sztuczny dokonał takiego podziału. Ponadto zarzucono brak uzasadnienia do zmniejszenia działki rolnej E.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał regulacje krajowe i unijne dotyczące zasad oraz trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, jak również przeprowadzania kontroli administracyjnych. Organ przedstawił ustalenia dokonane przez kontrolujących w rozpoznawanej sprawie i wskazał, że zadeklarowane powierzchnie działek rolnych B i E były zawyżone przez rolnika. Wyjaśnił, że rolnik zobowiązany jest do prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochroną gleby. Jeżeli chodzi o działkę rolną E wskazano obowiązujący termin koszenia do dnia 30 września w każdym roku zobowiązania. Jak wynika natomiast z ortofotomapy oraz zdjęć wykonanych w terenie pomiarowi na działce rolnej E nie podlegały wyłącznie tereny porośnięte kilkuletnimi i kilkunastoletnimi drzewami. Łąki i pastwiska mogą być bowiem porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, o ile nie wpływają one na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Na działce rolnej E wyłączone z pomiaru zostały jedynie skupiska drzew, które uniemożliwiają uprawę i nie stanowią trwałego użytku zielonego.

Dodatkowo, jak dalej wyjaśnił organ, z pomiaru wykluczono również powierzchnię oczka wodnego. Zgodnie bowiem z § 4a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306, z późn. zm.). powierzchnię gruntów działki rolnej, na której znajdują się oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100m2 w obrębie działki rolnej uznaje się jako utrzymywaną zgodnie z normami. Podczas kontroli stwierdzono, iż oczko wodne zajmuje powierzchnię 300 m2, a więc wykluczono je z powierzchni uprawnionej.

Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż działka rolna B tworzy jedną część, łącznie z powierzchnią położoną na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem organu, część ta, położona na działce nr [...], jest odrębną częścią, która nie spełnia wymagań dotyczących powierzchni działki rolnej, gdyż stwierdzono, że jedynie na powierzchni 0,02 ha znajdują się drzewka sadownicze (porzeczka, agrest, śliwa). Ze zdjęć wynika, że na wąskim pasie, pomiędzy budynkami, a działką sąsiada nie jest prowadzona żadna uprawa - na zdjęciach widoczny jest drewniany płot, widoczne są również drzewa. Wskazano, iż rolnik w zastrzeżeniach do niniejszej kontroli sam przyznał, iż drzewa te zostały wykarczowane w ciągu 3 dni po wizycie inspekcji terenowej. Napisał, iż "rzekomy pas drzewek ozdobnych" ukazany na fot. 5 to resztki po samosiejkach, które zostały już usunięte w ramach tegorocznych porządków, jednocześnie pisząc, że drzewka te zostały ostatecznie wykarczowane w ciągu trzech dni po wizycie kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucił błędną interpretację przepisów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji (art. 7 i 8 k.p.a.) i błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego organ jedynie częściowo odniósł się do zastrzeżeń zgłaszanych co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli. Skarżący zarzucił także nieuwzględnienie planu działalności rolnośrodowiskowej przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanych do płatności, na co zwracał uwagę w poprzednich skargach.

Następnie skarżący zakwestionował twierdzenia organu jakoby część sadu położona na działce nr [...], była odrębną częścią, która nie spełnia wymagań dotyczących powierzchni działki rolnej. Zaznaczył, że sad znajdujący się na jego gruncie ma charakter niejednolity (z uwagi na potrzebę zachowania bioróżnorodności upraw), zaś oznaczenia A,B,D, itp. mają jedynie charakter umowny i dowolny. Dodał, iż mógł w sposób dowolny dzielić swój grunt na części, jednakże, w rzeczywistości, jest to jeden i ten sam sad, położony wprawdzie na różnych działkach ewidencyjnych, w tym również na działce [...]. Różne oznaczenia literowe mają jedynie na celu zaznaczenie przewagi jakiejś konkretnej rośliny uprawnej, np. wiśni (A), porzeczki czarnej (B) lub śliwy domowej (D) a nie odrębności gruntowej bo takiej nie ma. Przewaga jakiejś określonej rośliny na jakiejś części nie jest żadnym dowodem na odrębność tych części sadu.

Ponadto skarżący wskazał na brak dowodów w zakresie posiadania przez kontrolujących uprawnień do pomiarów geodezyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności dokonanych przez organ zmniejszeń powierzchni działek rolnych B i E, w stosunku do tych zadeklarowanych przez rolnika do płatności.

Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR powierzchnia gruntów zakwalifikowana do płatności została ustalona w sposób prawidłowy. Skarżący formułując zarzuty, w szczególności co do przeprowadzonej kontroli, jest odmiennego zdania.

Należy wskazać, iż tryb i zasady przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania program rolnośrodowiskowy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym". Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r., nr 64, poz. 427, ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

W zakresie spełnienia warunków przyznania płatności, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach UE, w tym Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) dalej: rozporządzenie nr 1122/2009.

Kontrole przeprowadzone mogą być tylko przez określone podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi (art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Czynności w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej (art. 31 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Osoby dokonujące kontroli posiadają odpowiednie wykształcenie i wyposażone są w odpowiedni do wykonywania pomiarów sprzęt geodezyjny (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r., nr 183, poz. 1138). Z każdej zaś kontroli sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Rolnikowi, który nie zgadza się z ustaleniami raportu, przysługuje z kolei prawo wniesienia zastrzeżeń, w terminie 14 dni od jego doręczenia. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi w ww. rozporządzeniu z 31 maja 2007 r.

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w cytowanych powyżej przepisach: została przeprowadzona przez osoby do tego upoważnione, do pomiaru powierzchni działek rolnych został użyty odbiornik GPS typu Trimble Geo XT, skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, otrzymał kopię raportu i wniósł do niego zastrzeżenia. A zatem zarzuty w skardze, co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli nie można uznać za zasadne.

Podkreślić jednak należy, że już same ustalenia i dokonane zmniejszenia zadeklarowanych powierzchni działek rolnych B i E budzą wątpliwości. A brak uzasadnienia oraz brak odniesienia się organu do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników kontroli stanowi istotne uchybienie, z powodu którego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli i dokonanych pomiarów. Podkreślił, iż swoje rozstrzygnięcie oparł w całości na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych. Tymczasem skarżący nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, w sposób obszerny to motywując. Skarżący wyjaśnił, iż na działce rolnej B znajduje się sad wielogatunkowy położony na kilku działkach ewidencyjnych ([...],[...],[...] i [...]), które przylegają do siebie (brak naturalnej granicy) i stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce nr [...] uprawiana jest głównie porzeczka (wieloletnia, jak na pozostałym obszarze sadu) i jest to część działki B. Rolnik twierdzi, iż część ta nie musi posiadać co najmniej 0,10 ha, podobnie jak działka [...], ponieważ jest częścią działki rolnej B. Między działkami nie ma żadnych naturalnych granic, nie są również przedzielone żadnym obszarem innych upraw. Odnosząc się również do działki rolnej E (łąka) wskazał, iż powierzchnia zmierzona działki jest niezgodna ze stanem faktycznym, że na działce E nie ma żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru". Są natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu tego oczka.

Z uwag inspektorów terenowych z raportu wynika, że działkę rolną B zmierzono w dwóch częściach - I część o powierzchni 0,28 ha (B1), zaś II część o pow. 0,02 ha (B2). Część B2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] i na tej części stwierdzono 22 szt. porzeczek kilkunasto-kilkudziesięcioletnich, 2 szt. agrestu i 3 śliwy. Obie te części działki rolnej B przedzielone są pasem drzew ozdobnych. Kontrolujący uznali to za trwałą granicę, kwestionując tym samym spójność działki rolnej B. Powyższe ustalenia przyjął organ wydając zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu, rację należy przyznać skarżącemu. Potwierdza to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ przyjął ustalenia kontrolne w kwestii podziału działki rolnej B, co jest działaniem nieprawidłowym. Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do kwestionowania spójności działki rolnej B. Przemawia za tym okoliczność, iż cała działka porośnięta jest jednolitą roślinnością (sad), to wskazuje na jej spójność. Skarżący podkreślał jednolitość działki rolnej B już od samego początku postępowania w sprawie płatności. Co więcej, wbrew twierdzeniom organu, nie ma trwałej granicy wskazującej na rozdzielność działek. Działka ewidencyjna [...] stanowi część działki rolnej B i jej powierzchnia powinna zostać uwzględniona przy dokonywaniu pomiarów.

Odnośnie działki rolnej E organ winien uwzględnić zastrzeżenia oraz zarzuty skarżącego związane z nieuwzględnieniem planu działalności rolnośrodowiskowej zawierającego podstawowe wytyczne dla rolnika, które rolnik musi przestrzegać, a które - zdaniem skarżącego – są sprzeczne z ustaleniami kontrolujących.

Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 80 k.p.a., ma obowiązek rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście okoliczności, na które powołuje się skarżący.

Możliwość zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga dokładnego, niespornego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Tego, zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie zabrakło. Słusznie zatem skarżący podniósł zarzuty niestaranności organów przy wydawaniu decyzji oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art.8 k.p.a.).

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 461 ze zm.).