Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1410/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 15 ust 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. J. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2012 r. orzekającej o wymeldowaniu E. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek T. M. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. wydał powyżej opisaną decyzję. Wydane rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.), tj. E. J. wyprowadziła się dobrowolnie z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Rozpatrując odwołanie złożone przez E. J. organ odwoławczy wyjaśnił, że we wniosku o wymeldowanie T. M. wskazał, że E. J. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie przebywa od 1 listopada 2011 r. Wyprowadzając się zabrała ze sobą wszystkie swoje rzeczy, nie dysponuje również kluczami do lokalu. Do wniosku wnioskodawca dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię oświadczenia podpisanego przez E. J., z którego wynika, że dobrowolnie i bez przymusu wyprowadziła się ona z miejsca pobytu stałego przyjmując od T. M. kwotę [...] tys. zł na pokrycie kosztów przeprowadzki (w tym wynajęcie pokoju).

Wojewoda [...] wskazał, że z treści postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W., [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...] wynika, że T. M. zostało przysądzone prawo odrębnej własności lokalu nr [...] położonego w W. przy ul. [...], a z treści protokołu z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...] wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w W. w dniu [...] października 2011 r. wprowadził T. M. w posiadanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

E. J. wyjaśniła, że mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w W. utraciła w wyniku zadłużenia (była żyrantem H. S.). Wymieniona poinformowała, że komornik sądowy dokonał wprowadzenia T. M. do lokalu, przy czym nie pozbawił dłużnika władztwa nad rzeczą. Po opuszczeniu lokalu przez komornika i asysty policji T. M. wprowadził ekipę, która rozpoczęła remont w lokalu. Wyjaśniła, że powodem opuszczenia przez nią miejsca zameldowania na pobyt stały było zachowanie robotników, którzy urządzili libację alkoholową w przedmiotowym lokalu. W kolejnych wyjaśnieniach E. J. stwierdziła, że T. M. zaproponował jej, aby ta na czas trwania remontu wyprowadziła się do lokalu przy ul. [...] w W. Nigdy jednak nie miała zamiaru zmieniać trwale miejsca zamieszkania, a po ukończeniu remontu ma zamiar powrócić do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. T. M. zaprzeczył, aby wyjaśnienia E. J. były zgodne z prawdą, wg niego opuściła ona przedmiotowy lokal dobrowolnie i było to jej świadomą decyzją. Ponadto stwierdził, że zainteresowana nie ma możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, że E. J. wyjaśniła, że oświadczenie z dnia [...] października 2011 r. podpisała pod przymusem, przy czym nie zgłaszała do policji ani straży miejskiej żadnych próśb o interwencję w tym dniu, ani w późniejszym czasie. Na początku listopada 2011 r. sama dobrowolnie przeprowadziła się do lokalu przy ul. [...] w W. Oświadczyła dodatkowo, że nie dokona dobrowolnie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul, [...] w W. dopóki nie otrzyma pieniędzy, za które będzie sobie mogła kupić inne mieszkanie.

Wojewoda [...] wskazał ponadto, że E. J. w dniu 26 stycznia 2012 r. złożyła do Sądu Rejonowego W. pozew o ochronę naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Przy czym z ustaleń dokonanych przez organ drugiej instancji wynika, że sprawa została zarejestrowana pod sygn. [...]. W marcu 2012 r. sprawa została odroczona bezterminowo.

Przesłuchany w charakterze świadka J. S.zeznał, że był obecny w dniu [...] października 2011 r. przy czynnościach komorniczych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Stwierdził, że E. J. miejsce zameldowania na pobyt stały opuściła dobrowolnie bez żadnego przymusu. Świadek pomagał wymienionej przeprowadzić się do lokalu przy ul. [...] w W., przy czym część rzeczy na prośbę E. J. zniesiono do piwnicy. Na chwilę obecną w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie ma żadnych rzeczy należących do wymienionej. E. J. nie posiada również kluczy do lokalu. Świadek wyjaśnił, że sama dokonała ona wyboru lokalu, do którego została przeprowadzona. Również K. S. był obecny przy czynnościach komorniczych w dniu [...] października 2011 r. Stwierdził, że wg niego E. J. nie opuściła miejsca zameldowania na pobyt stały dobrowolnie. Wprawdzie podpisała ona w dniu [...] października 2011 r. oświadczenie, w którym zostało wskazane, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. opuszcza dobrowolnie, ale zrobiła to, gdyż sądziła, że dostanie lokal, który będzie spełniał warunki do zamieszkania.

Oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wykazały, że lokal jest obecnie remontowany i nie ma obecnie możliwości w nim zamieszkania. W lokalu tym nie ma żadnych rzeczy należących do E. J.

Wojewoda [...] wskazał, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania konieczne jest spełnienie warunku faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Przy czym, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym poglądem, opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby.

W związku z tym, opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Wojewoda [...] uznał, że bezspornym pozostaje fakt, że E. J. lokal nr [...] przy ul. [...] w W. opuściła dobrowolnie. Ponadto fakt, że wymieniona z lokalu zabrała swoje rzeczy, nie posiada do niego kluczy i od czasu wyprowadzki nie próbowała ponownie w nim zamieszkać świadczy o tym, że miejsce stałego zameldowania miała zamiar opuścić trwale. W ocenie organu odwoławczego wyprowadzka E. J. z miejsca pobytu stałego była jej dobrowolną i świadomą decyzją. Tocząca się w sądzie powszechnym sprawa z powództwa E. J. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie ma znaczenia dla wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem we własnym zakresie badać, czy zainteresowana osoba przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie, czy też została przymuszona do jego opuszczenia. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika natomiast, że E. J. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wyprowadziła się dobrowolnie, przewożąc swoje rzeczy do innego lokalu i w nim koncentrując swoje życie. Dobrowolność opuszczenia budynku oznacza wolny wybór osoby opuszczającej, niezależnie od tego, czy spowodowane jest to konfliktami, czy innymi przyczynami, jeśli nie mają one charakteru niezgodnego z prawem (bezprawnego) zmuszenia do opuszczenia lokalu. E. J. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania wniosła dopiero na skutek wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w przedmiocie jej wymeldowania z pobytu stałego.

Podsumowując organ wskazał, że w obecnym kształcie prawnym funkcja ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracją danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Skoro E. J. nie mieszka stale w miejscu zameldowania od listopada 2011 r. należy uznać, że decyzja orzekająca o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami prawa i w pełni zasadna.

Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. J. W uzasadnieniu skargi opisała szczegółowo stan sprawy, podkreślając, że wszelkie czynności T. M. zmierzały do użycia podstępu, aby nie posiadając nakazu eksmisji osiągnąć ten sam skutek. Wskazała, że nie wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Podkreśliła, że nie zabrała ze sobą całego dobytku, a jedynie potrzebne rzeczy na okres zimowy. Część rzeczy została w mieszkaniu, część została przeniesiona do piwnicy (nowe meble, kartony z drogą garderobą, obuwiem, kostiumami scenicznymi i bibeloty). Skarżąca wskazała, że przeprowadzający remont zorganizowali libację alkoholową i zachowywali się wobec skarżącej i K. S. wulgarnie. Nie mogła więc pozostać w mieszkaniu przez wzgląd na swoje bezpieczeństwo. Złożyła wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania, kiedy zorientowała się, że padała ofiara manipulacji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych – na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:

- opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz

- nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się.

Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że E. J. opuściła przedmiotowy lokal. W tym zakresie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).

Prawidłowo i bezsprzecznie z regułami postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje normę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W toku postępowania nie zostały naruszone art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Przepisy te zobowiązują organy administracji do zebrania w sposób pełny i wyczerpujący materiału dowodowego, rozpatrzenia tego materiału oraz dania temu wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, że wymogi wynikające z wymienionych wyżej przepisów zostały spełnione.

Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku T. M. Podstawą wniosku wskazaną również podczas pierwszego przesłuchania była okoliczność, że E. J. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od listopada 2011 r. i wyprowadziła się do tymczasowego lokalu przy ul. [...] w W. Jednocześnie podkreślić należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia [...] października 2011 r., w którym oświadczyła, że dobrowolnie i bez przymusu wyprowadza się z lokalu [...] przy ul. [...] w W. Oświadczenie zostało podpisane w obecności świadków K. S. i J. S.

W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji, zarówno K. S., jak i J. S. zostali przesłuchani.

J. S. przesłuchany w charakterze świadka wskazał, że był obecny w przedmiotowym lokalu, kiedy skarżąca podpisywała się pod oświadczeniem. Podczas podpisywania oświadczenia nie doszło do żadnych incydentów, czy nacisków. Zdaniem świadka skarżąca opuściła lokal, dobrowolnie, bez przymusu.

K. S. przesłuchany w charakterze świadka wskazał, że w lokalu stworzono warunki zagrażające zdrowiu, a nawet życiu skarżącej. Zdaniem świadka skarżąca podpisała oświadczenie dobrowolnie ponieważ sądziła, że dostanie lokal, który będzie spełniał warunki umożliwiające zamieszkanie w nim.

Zdaniem Sądu złożenie pisemnego oświadczenia, w którym skarżąca oświadczyła, że dobrowolnie i bez przymusu wyprowadza się z lokalu [...] przy ul. [...] w W. świadczy o tym, że skarżąca zrezygnowała z przebywania w lokalu, wyrażając w sposób niebudzący wątpliwości swoją wolę. Skarżąca nigdy też nie uchyliła się od skutków tak złożonego oświadczenia woli. Wraz ze złożeniem oświadczenia nastąpiło również rozliczenie z T. M. Okoliczności zaistniałe po przeprowadzeniu się do mieszkania na ul. [...] w W. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).