Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 618/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 03 grudnia 2015 r. nr [...]) orzeczono o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sprawie otworu okiennego o wymiarach 0,56 mx 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], oba otwory umiejscowione są w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...]".

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 02 sierpnia 2004 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności wybicia okien od strony działki nr [...] w przedmiotowym budynku. W dniu 27 sierpnia 2004 r. E. K. – współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] – złożył w PINB pismo, w którym wskazał, że: "okno w budynku frontowym (lok. Nr [...]) od strony dz. nr [...] istnieje od 1933 roku z zachowaniem wszelkich legalności przy budowie obiektu frontowego. Natomiast aktualny rozmiar okna czterokrotnie powiększony- wybito podczas generalnego remontu w roku 1978 na wniosek Komitetu Osiedlowego nr II i S. M. z udziałem Urzędu Miejskiego (Wydz. I.T i O.S.W'), który zlecił wykonawcy remontu W.P. U.R. w P. Oddział G. wybicie ww. okna. Dotyczy to także wybicia małego okienka na drugim piętrze w lok. Nr 6- nastąpiła likwidacja małego okienka w dachu budynku- wszystko na koszt właściciela, który był przeciwny tej decyzji właśnie z tego powodu". W dniu 01 września 2004 r. PINB przeprowadził kontrolę, podczas której ustalono: "z przedłożonej przez właściciela dokumentacji z 1932r. (dokumentacja projektowa) wynika, że w budynku frontowym od strony działki nr [...] nie występują otwory okienne. Z przedłożonej dokumentacji przez pana K. - pismo Urzędu Miejskiego l.dz. [...] z dn. [...], z załączonego protokołu konieczności wynika, wykucie nowych otworów okiennych do mieszkań lokatorskich - w liczbie 3. Faktycznie wykonano 2 okna. Jedno mieści się na I piętrze- okno trójdzielne- lokal nr 4- pokój. Drugie okno na II piętrze w mieszkaniu nr [...] - okno w kuchni- zamiast okna dachowego ".S. K. wniósł do protokołu uwagi, że: "okno w lokalu nr [...] o małych rozmiarach istniało od początku budowy obiektu w 1935r. Natomiast ww. opisane zmiany nastąpiły mimo sprzeciwu właściciela budynku, który został poinformowany przez urzędnika miejskiego oraz "blokowego", że "kamienicznik" nie ma tu nic do gadania, decyduje Komitet O.".

Decyzją z dnia 01 lutego 2005 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie dwóch otworów okiennych w budynku. W związku z wnioskiem Prezydenta Miasta G. z dnia 03 października 2005 r., PINB po przeprowadzeniu postepowania, decyzją z dnia 23 listopada 2005 r. postępowanie to umorzył, natomiast decyzją z dnia 05 styczeń 2006 r. WWINB utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie organu I instancji.

Następną decyzją dotycząca niniejszej sprawy była decyzja WWINB z dnia 14 czerwca 2012 r. którą organ ten stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia 01 lutego 2005 r. umarzającej postępowanie w sprawie dwóch otworów okiennych. Została ona utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 07 sierpnia 2012 r., w stosunku do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa [...] oddalił skargę.

Na skutek powyższego, w dniu 23 czerwca 2014 r. PINB dokonał analizy poszytów zespołu archiwalnego akt miasta G. w Oddziale Archiwum Państwowego w G.. Zaś w dniu 04 lipca 2014 r. PINB przeprowadził kontrolę obiektu. Podczas kontroli ustalono, że w ścianie bocznej budynku ul. [...], graniczącej z działką nr [...] znajdują się dwa otwory okienne. Otwór nr [...] znajduje się w pokoju mieszkania nr [...], wymiar otworu w świetle wynosi 1,74 na 1,87 m. Otwór nr [...] znajduje się w mieszkaniu nr [...], w pomieszczeniu kuchni, wymiar otworu w świetle 0,56 m x 1,16 m. W ścianie budynku znajdują się również otwory wentylacyjne o wym. 0,2 x 0,2 m, otwory te znajdują się w pomieszczeniu strychu. Rozmieszczenie okien na elewacji zilustrowane zostało na załączonym do protokołu kontroli szkicu sytuacyjnym. Do protokołu kontroli zostały załączone kopie oświadczeń dotyczących istnienia okna w mieszkaniu nr [...].

Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 r. PINB umorzył następnie w całości postępowanie administracyjne w sprawie dwóch otworów okiennych Budynku, jednak decyzją z dnia 27 marca 2015 r. WWINB decyzję ta uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W konsekwencji powyższego PINB wydał 2 decyzje częściowe. I tak - decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sprawie otworu okiennego o wym. 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionego w ścianie granicznej (graniczącej z działką nr [...]) budynku. Z kolei decyzją z dnia 19 czerwca 2015 r. umorzył w części postępowanie administracyjne w sprawie otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], umiejscowionego w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku. Obie decyzje nie ostały się, albowiem decyzjami z dnia 30 października 2015 r. WWINB uchylił je obie i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z powyższym PINB w dniu 03 grudnia 2015 r. wydał decyzję (pierwszoinstancyjną w niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu) "o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sprawie otworu okiennego o wymiarach 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], oba otwory umiejscowione są w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...]".

Od decyzji odwołanie złozyła E. B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 07. lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że: w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia obowiązków wymienionych w ww. przepisach oraz, że wszystkie czynności lub roboty, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane, bądź nie zachodziła potrzeba wykonania czynności lub robót ze względu na brak wątpliwości co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno - budowlanym oraz, że nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy w sprawie zaistniała samowola budowlana rodząca konieczność wydania przez organ administracji publicznej decyzji nakazującej usunięcie jej skutków poprzez zamurowanie przedmiotowego otworu okiennego, a ponadto przepis art. 51 prawa budowlanego nie ma charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego;

- § 78 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29. czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego poprzez przyjęcie, że przepisy ww. zarządzenia nie wprowadzają zakazu wykonywania otworów okiennych w ścianach zlokalizowanych w granicy działki, podczas gdy przepisy norm regulujących wnoszenie budynków zawarte w tym zarządzeniu jak i w innych aktach prawnych obowiązujących zarówno przed jak i po okresie obwiązywania ww. zarządzenia konsekwentnie, nigdy nie dopuszczały możliwości umieszczania okien w ścianie budynku posadowionego w granicy z sąsiednią nieruchomością;

- § 12 i art. 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie i pominięcie zawartej w nim regulacji oraz zaniechania zbadania zgodności kwestionowanych robót z wymogami wynikającymi ze wskazanych powyżej przepisów i w konsekwencji uznania, że zachodzą podstawy do nałożenia przez organ obowiązku zamurowania przedmiotowych otworów okiennych w całości;

- art. 44 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20. lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego poprzez bezpodstawne uznanie, że w sprawie przedmiotowe otwory okienne wykonane zostały zgodnie z prawem, podczas gdy PINB nie wykazał ani w żaden sposób nie udokumentował, aby uprawniony do tego organ wydał wymagane naruszonym przepisem pozwolenie na budowę, które przewidywałoby możliwość wykucia okien oraz aby jakiekolwiek powszechnie obowiązujące przepisy prawa dopuszczały możliwość wykucia przedmiotowych okien, a co za tym idzie - w ogóle wydanie przez właściwy organ pozwolenia na budowę.

Odwołująca zarzuciła również rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

- art. 138 § 2 Kpa poprzez niezastosowanie się przez organ I instancji do wiążących wytycznych zawartych w decyzjach WWINB z dnia 30.10.2015 r. i zaniechanie zbadania spornych robót na tle zgodności z prawem na podstawie przepisów aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r.

- art. 77 § 1 Kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niewyczerpująco zebrany i niewnikliwie rozpatrzony materiał dowodowy w konsekwencji wydanie decyzji odstępującej od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego;

- art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wskazanie przez organ w uzasadnieniu decyzji na niewyjaśnione kwestie bez odniesienia się do możliwości ich wyjaśnienia oraz wydanie decyzji w oparciu o stan faktyczny ustalony w sposób niejasny i niepełny;

- art. 107 § 3 Kpa poprzez wydanie decyzji opatrzonej uzasadnieniem niezawierającym obligatoryjnych elementów wymienionych przez ustawodawcę;

- art. 8 Kpa poprzez wydanie decyzji nieznajdującej oparcia w uzasadnieniu oraz sporządzenie uzasadnienia niewyjaśniającego ustalonego przez organ stanu faktycznego oraz podstaw wydania zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia 7 marca 2016 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12.01.2017 r. sygn. akt IV SA/Po 317/16 uchylił w/w decyzję WWINB. Sąd orzekając w sprawie wskazał, że WWINB wydając decyzję kasacyjną naruszył dyspozycję przepisu art. 138 § 2 Kpa, bowiem nie wykazał, że ustalony przez PINB w G. stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy są na tyle niewystarczające, że istnieje konieczność przeprowadzenia ponownie postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że "wbrew twierdzeniu WWINB analiza przepisów warunków technicznych obowiązujących jedynie w dacie wykonania otworów okiennych, jako działanie nieprawidłowe organu I instancji, nawet gdyby było nieprawidłowe, to nie uzasadnia rozstrzygnięcia kasacyjnego".

Decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji PINB w G. z dnia 03 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzje w całości i nakazał: na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo Budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) E. K., W. S., H. K., G. Z., E. K.- I., K. S. i G. A. D. , zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz zamurowanie otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], oba otwory umiejscowione są w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...]", w terminie do dnia 19.06.2017 r.

WWINB wskazał, że budynek mieszkalny na działce nr [...] przy ul. [...] w G. usytuowany jest w granicy z działką nr [...], zaś od strony tej działki, w ścianie bocznej budynku ul. [...], graniczącej z działką nr [...] znajdują się dwa otwory okienne. Otwór nr [...] znajduje się w pokoju mieszkania nr [...], wymiar otworu w świetle wynosi 1,74 na 1,87 m. Otwór nr [...] znajduje się w mieszkaniu nr [...], w pomieszczeniu kuchni, wymiar otworu w świetle 0,56 mx 1,16 m.

Odnośnie okna w mieszkaniu nr [...], ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że okno wykonano ok. 1978 r. nielegalnie, aczkolwiek prawdopodobnie na polecenie władzy ludowej. Odnośnie otworu okiennego w mieszkaniu nr [...], o wym. 1,74 na 1,87 m, ustalono, że na uzyskanym z Archiwum Państwowego w P. Oddziału w G. rzucie zaznaczono okno na pierwszym piętrze ("otwór okienny istniał już w starym murze i mur ten nie został naruszony") przemawia opis pomieszczeń tj. łazienka, kuchnia, pokój, wysokość pomieszczeń w budynku. Zauważyć też należy że na rzucie (karta nr [...] akt sprawy organu powiatowego) zaznaczone jest wejście z poziomu pierwszego piętra kilkoma stopniami na ostatnią kondygnację oficyny.

E. K. (zarządzający nieruchomością współwłaściciela) w dniu 26.08.2004 r., złożył oświadczenie dotyczące wybicia okien od strony działki nr [...], w którym wskazuje on że okno na piętrze istniało od 1933 r. (w dokumentacji archiwalnej z 1932 r. zostało opisane jako "otwór okienny istniał już w starym murze i mur ten nie został naruszony"). E. K. poinformował też, że wybicie małego okienka na drugim piętrze powstało na skutek likwidacji w 1978 r. okna połaciowego.

W aktach sprawy PINB znajduje się kopia "protokołu konieczności na wykonanie dodatkowych robót remontowych" na budowie w G. przy ul. [...] z dnia 28.01.1978 r., gdzie w pkt 30 wpisano wykucie nowych otworów okiennych dla mieszkań lokatorskich. J. K. (lokatorka mieszkania nr [...] w 1978 r.) w swoim oświadczeniu z dnia 15.11.2005 r. odnośnie okna będącego przedmiotem niniejszego postępowania również wskazała, że w mieszkaniu nr [...] w czasie remontu zlikwidowano małe okienko od strony działki nr [...] i wykuto duże okno przesuwając je o 1 m od małego okna. W związku z powyższym, stwierdzić należy, okno zostało samowolnie przesunięte i powiększone w 1978. r.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowane (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz.229 ) roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, wydane w oparciu o w/w ustawę precyzowało zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. W myśl art. 44 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia wykonanie otworu okiennego w ścianie konstrukcyjnej wymagało pozwolenia na budowę.

Wobec wykazanego braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym stanie faktycznym właściwym było zastosowanie przez PINB w G. trybu art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepis ten dotyczy robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę (art. 48 ustawy Prawo budowlane) oraz innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b ustawy Prawo budowlane).

Art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje m.in. wydanie decyzji, mającej na celu "doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, a zatem z prawem obowiązującym. Wykonując samowolnie roboty budowlane inwestor ryzykuje ewentualne zmiany przepisów prawa.

W świetle powyższego, mając również na uwadze zarzuty odwołania Organ II instancji wskazał, iż wzorca zgodności z prawem robót budowlanych należy poszukiwać w obowiązujących przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. Nr 1422). Rozważania PINB w G. odnośnie nienaruszenia przepisów przeciwpożarowych nie konwalidują naruszenia przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, że okna miały być wykonane ok. 1978 r. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157). Z § 1 tego rozporządzenia wynika, że warunki te miały zostać określone w zarządzeniu wydanym przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i ogłoszone w Dzienniku Budownictwa. W wykonaniu tego upoważnienia Minister wydał Zarządzenie Nr [...] z dnia 29.06.1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud, z 19.07.1966 r., poz. 44).

W ocenie WWINB, nawet gdyby przyjąć za PINB w G., że w dacie wykonania usytuowanie tychże okien nie naruszało przepisów zarządzenia nr [...], to fakt ich samowolnego wykonania nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten nie ma charakteru kontroli i nie może odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego. Jako postępowanie naprawcze a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21.09.2016 r., sygn. akt II SA/Gd 245/16, dostępne: nsa.gov.pl)

Bezspornie okna istniejące w granicy z działką sąsiednią naruszają przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia i jako takie nie mogą zostać zalegalizowane. Zgodnie z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia: "Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy."

Uzasadnione jest zatem orzeczenie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane o obowiązku zamurowania przedmiotowych otworów okiennych.

Zgodnie z § 232 pkt 1, 2 i 6 w/w rozporządzenia ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. W ścianie oddzielenia przeciwpożarowego łączna powierzchnia otworów, o których mowa w ust. 1, nie powinna przekraczać 15% powierzchni ściany, a w stropie oddzielenia przeciwpożarowego - 0,5% powierzchni stropu. Ponadto w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż wskazania zawarte w § 232 pkt 6 w/w rozporządzenia.

Zgodnie z orzeczeniem NSA ściana wypełniona luksferami traktowana jest jako ściana pełna. Pustaki stałe (luksfery) traktowane są jako element konstrukcyjny budynku, a nie otwór okienny. Luksfer jest bowiem kształtką budowlaną wykonaną ze szkła, służącą do wypełnienia konstrukcji ściennych lub stropowych. Tym samym ściana wykonana z luksferów lub wyposażona w luksfery może być usytuowana w odległości przewidzianej dla ściany bez otworów okiennych (wyrok NSA z dnia 17.02.2011 r., sygn. II OSK 284/10, wyrok NSA z dnia 02.10.2015 r., sygn. II OSK 409/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 18.04.2014 r. sygn. II /SA Kr 216/14, dostępne: nsa.gov.pl).

Odnośnie zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że uzyskana przez PINB w G. dokumentacja archiwalna nie dotyczy okna nr [...] (w mieszkaniu nr [...]) podkreślić należy, że WWINB poddał analizie posiadane kopie poszytów i doszedł jak wykazano powyżej do odmiennych wniosków. Nawet ustalenie, jak czyni to Odwołująca, że przepisy zabraniały lokalizowania okien w ścianach budynków posadowionych w granicy nie oznacza, że okno w mieszkaniu nr [...] w pierwotnym, przyjętym kształcie, powstało w warunkach samowoli, a więc niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. W konkretnych okolicznościach sprawy (budynek z końca XIX w., przebudowany w latach trzydziestych XX w.), może okazać się, że pomimo wykorzystania aktualnie dostępnych środków dowodowych nie sposób ustalić wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sposób jednoznaczny i pewny.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła K. S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie t.j.:

1) art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 KPA polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

2) art. 75 § 1 i 2 Kpa w zw. z art. 79 Kpa poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K. i ustalenie stanu faktycznego w oparciu o pisemne oświadczenie świadka J. K. z dnia 15.11.2005 r., które nie ma waloru dowodu w sprawie,

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 76 § 1 Kpa w zw. z art. 76a § 1 Kpa poprzez pominięcie znajdujących się w aktach sprawy organu I instancji odpisów decyzji Urzędu Miasta i Powiatu w G. z dnia 17.06.1974 r., decyzji Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. z dnia 16.01.1984 r., decyzji Urzędu Miejskiego w G. z dnia 2.10.1986 r.

4) art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 67 § 1 Kpa poprzez pominięcie ustaleń wynikających z protokołu kontroli pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 27.03.2017 r. znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji,

5) art. 10 Kpa i uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie w tym do wskazania czynności i dowodów zgromadzonych przez organ i instancji na wniosek skarżącej,

6) naruszenie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) poprzez jej niezastosowanie i pominięcie faktu prawnego, iż przepisy tej ustawy nie zawierały wymogu analogicznego do tego jaki znajduje się w obecnie obowiązującym art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) - mianowicie nakładającego na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przechowywania przez okres istnienia obiektu określonych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę,

7) naruszenie prawa materialnego art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, że wykonane roboty budowlane, w tym wykucie okna, nie zostały poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,

8) naruszenie prawa materialnego art. 2 i 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249) poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie, że ustawodawca nie zawarł w treści ustawy obowiązku organu gospodarki mieszkaniowej do przekazania właścicielowi nieruchomości będącej przedmiotem remontu jakichkolwiek dokumentów dotyczących wykonanego remontu, w tym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, dzienników budowy czy umów z wykonawcami,

9) naruszenie prawa materialnego § 10 ust. 1 c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.02.1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego (dz. U. Nr 12, poz. 66) poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, ze składnice akt urzędów szczebla powiatowego miały obowiązek przechowywania dokumentów przez okres 5 lat i bezpodstawne przyjęcie, że remont w kamienicy, w tym wykucie okna, został wykonany bez wymaganych stosownych pozwoleń,

10) naruszenie prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane oraz § 232 pkt 1, 2 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., przez błędne ich zastosowanie na skutek błędnego uznania, iż prace wykonane w 1978 r. zostały wykonane bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Sądowa kontrola zaskarżonego aktu dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzje PINB w G. w całości i nakazująca E. K., W. S., H. K., G. Z., E. K.- I., K. S. i G. A. D., zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 0,56 m x 1,16 m przynależnego do lokalu nr [...] oraz zamurowanie otworu okiennego o wym. 1,74 m x 1,87 m przynależnego do lokalu nr [...], oba otwory umiejscowione są w ścianie (graniczącej z działką nr [...]) budynku położonego w G. przy ul. [...]", w terminie do dnia 19.06.2017 r.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12.01.2017 r., sygn. IV SA/Po317/16 uchylił poprzednią decyzję WWINB. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie organ odwoławczy respektował ocenę prawną (i wskazania), zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 12.01.2017 r.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy, zgodnie z regułami postępowania dowodowego z art. 75 i nast. K.p.a., dawał organowi odwoławczemu podstawę do uznania, że zaistniały przesłanki, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stwarzającym możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego.

Przede wszystkim organ prawidłowo zakwalifikował roboty budowlane, w wyniku których powstały przedmiotowe otwory okienne jako roboty budowlane o charakterze przebudowy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a p.b. przez przebudowę należy bowiem rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jak słusznie wskazano wykonanie w istniejącym obiekcie przedmiotowych otworów okiennych wyczerpuje tę definicję.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 p.b.). Takimi robotami jest np. wymiana okien. Nie jest natomiast remontem likwidacja bądź tworzenie otworów okiennych. Tego rodzaju roboty stanowią bowiem przebudowę w rozumieniu art.3 pkt 7a p.b. i nie zostały wymienione w art. 29 p.b. jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Reasumując, wykonanie otworu okiennego wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jak trafnie bowiem wskazał organ II instancji roboty budowlane o charakterze przebudowy nie są zwolnione w przypadku budynku wielorodzinnego z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia na budowę.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporne otwory okienne zostały wykonane w drodze samowoli budowlanej, niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Fakt wykonania spornych otworów okiennych w drodze samowoli budowlanej był tylko jedną z przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego. Kolejną, równie istotną, przesłanką było naruszenie przepisów techniczno – budowlanych. Przy ustaleniu ram czasowych, w których sporne okna nie istniały, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący od 1928 r. do dziś (w różnym brzmieniu, jednak zakazywał wykonywania okien na ścianach budynków usytuowanych na granicy z działką sąsiednią), do stwierdzenia, że okna zostały wykonane bezprawnie nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty ich wykonania.

WWINB prawidłowo ustalił, że ściana, w której zlokalizowane są sporne otwory okienne zlokalizowana jest bezpośrednio na granicy z działką sąsiednią. Jednocześnie trafnie wskazano, że stan prawny obowiązujący od 1928 r. nie pozwala na wykonywanie otworów okiennych w ścianach budynków zlokalizowanych w granicy z działką sąsiednią.

Zgodnie z przepisami prawnymi, tj. z art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., nr 34, poz. 216 ze zm.), jak również z § 80 ust. 2 pkt 3 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 1966 r., Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia z dnia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.) w ścianie, która znajdowała się w granicy z działką sąsiednią budynku, nie można było wykonywać m.in. otworów okiennych.

Zrealizowane, wykonane roboty pozostawały w sprzeczności z unormowaniami rozporządzenia o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli - art. 196 tego prawa. Przepis ten stanowił, że budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Wprowadzał on zatem zakaz realizacji otworów okiennych w ścianie położonej na granicy nieruchomości. Także w sytuacji realizacji otworów okiennych w latach siedemdziesiątych, ich powstanie było niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. W okresie tym obowiązywało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 196 ze zm.), a następnie rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Regulacje w zakresie realizacji okien w budynku na granicy nieruchomości były w obu tych aktach prawnych zbliżone i wynikało z nich, że realizacja okien na granicy nieruchomości była niedopuszczalna za wyjątkiem sytuacji, gdy otwory okienne były konieczne do zaspokojenia niezbędnych potrzeb ewakuacyjnych i użytkowych (§ 78 ust. 1 pkt 1 w związku z § 76 ust. 5 pkt 1 i rozporządzenia z dnia 21 lipca 1961 r. oraz § 79 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 czerwca 1966 r.). Przedmiotowe otwory okienne niewątpliwie nie są niezbędne do zabezpieczenia potrzeb ewakuacyjnych. Odnośnie potrzeb użytkowych, wskazać należy, że istnienie takiego okna podwyższa standard zamieszkiwania w lokalu, jednak nie jest niezbędne do jego istnienia, o czym świadczy fakt, że projekt budowy budynku z 1932 r. nie przewidywał spornych otworów okiennych.

Co istotne, również w obecnie obowiązującym rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. prawodawca wskazał, że nie jest możliwe istnienie ściany w granicy z działką sąsiednią, w której to ścianie wykonane zostały otwory okienne. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U.2015.1422 j.t.) budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W niniejszej sprawie ściana przedmiotowego budynku, w której wykonano sporne otwory okienne umiejscowiona została w granicy z działką sąsiednią. Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych.

Organ II instancji prawidłowo przyjął, iż w przypadku wykonania robót budowlanych, w tym robót budowlanych o charakterze przebudowy, bez wymaganego pozwolenia zachodzi stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. W myśl art. 50 ust.1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z kolei art. 51 ust.1 pkt 1 p.b. stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jednakże zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Przepisy art. 51 p.b. stanowią kontynuację postępowania administracyjnego zapoczątkowanego wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 p.b., chociaż nie tylko, jeśli weźmie się pod uwagę brzmienie art. 51 ust. 7 i art. 37 ust. 3 p.b. Przepis art. 51 ust. 7 p.b. umożliwia bowiem również stosowanie przepisów art. 51 p.b. w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane.

Zakres przedmiotowy art. 51 p.b., czyli to, w jakich sprawach mają zastosowanie komentowane przepisy, w zasadzie wynika z brzmienia art. 50 ust. 1 p.b., na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Generalne wyłączenie w powyższym przepisie spraw, które podlegają orzekaniu na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b. powoduje, że na podstawie przepisów art. 51 p.b. orzeka się w sprawach dotyczących wykonywania robót budowlanych innych niż budowa.

Jak można wnosić z art. 51 ust. 7 p.b., zakres regulacji art. 51 nie tylko dotyczy postępowania, w którym wcześniej wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 p.b., lecz także przypadków, kiedy roboty budowlane już "zostały wykonane", co zgodnie z terminologią przyjętą w ust. 4 należałoby odnieść do stanu faktycznego, gdy "budowa została zakończona" i nie było potrzeby wydawania postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych.

W takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1 p.b., że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych.

W takim przypadku organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie administracyjne w oparciu o procedurę określoną w art. 51 p.b., która przewiduje wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i określenie terminu ich wykonania. W przypadku, gdy roboty budowlane, o których jest mowa w art. 50 ust 1 zostały już wykonane, zgodnie z art. 51 ust 7 p.b. przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 mają odpowiednie zastosowanie bez wstrzymania robót budowlanych przewidzianego w art. 50 p.b.

Przekonujące w ocenie Sądu okazały się ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego w zakresie okresu w jakim przedmiotowe otwory okienne zostały wykonane. Organ powołał się w tym zakresie na zeznania świadka E. K., który zeznał, że okno w budynku frontowym (lok. Nr [...]) od strony dz. nr [...] istnieje od 1933 roku z zachowaniem wszelkich legalności przy budowie obiektu frontowego. Natomiast aktualny rozmiar okna czterokrotnie powiększony- wybito podczas generalnego remontu w roku 1978 na wniosek Komitetu Osiedlowego nr II i S. M. z udziałem Urzędu Miejskiego (Wydz. I.T i O.S.W'), który zlecił wykonawcy remontu W.P. U.R. w P. Oddział G. wybicie ww. okna. Dotyczy to także wybicia małego okienka na drugim piętrze w lok. Nr 6- nastąpiła likwidacja małego okienka w dachu budynku- wszystko na koszt właściciela, który był przeciwny tej decyzji właśnie z tego powodu". Powołano się również na oświadczenie J. K. z dnia 15.11.2005 r. (lokatorka mieszkania nr [...] w 1978 r.) odnośnie okna będącego przedmiotem niniejszego postępowania również wskazała, że w mieszkaniu nr [...] w czasie remontu zlikwidowano małe okienko od strony działki nr [...] i wykuto duże okno przesuwając je o 1 m od małego okna.

Sąd nie dostrzega jakichkolwiek podstaw by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań świadków. Sąd nie dostrzega także żadnych racjonalnych motywów, by ww. osoby miały zeznawać nieprawdę. O braku otworów okiennych w przedmiotowej ścianie świadczy też analiza poszytów zespołu archiwalnego akt miasta G. w Oddziale Archiwum Państwowego w G. znajdująca się w aktach sprawy.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten nie wyłącza możliwości wykorzystania oświadczenia pisemnego świadka jako dowodu w sprawie, przy czym pamiętać należy, że na organie administracji spoczywa obowiązek dokonania oceny wartości dowodowej takiego dokumentu.

Należy też mieć na uwadze, iż zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżących. Zasada ta nie zwalnia skarżących z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki. Skarżąca chcąc osiągnąć zamierzony skutek sama mogła przedłożyć stosowne dowody, które organ powinien ocenić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie tylko nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby, że sporne otwory okienne powstały legalnie, ale też w wiarygodny sposób nie podważyła zebranego przez organ materiału dowodowego. Skoro natomiast organ w sposób dostateczny ustalił datę wykonania otworów okiennych, to na tą okoliczność nie musiał już prowadzić dodatkowego postępowania dowodowego. Natomiast jeżeli skarżąca posiadałaby dokumenty podważające prawidłowość tych ustaleń, to powinna je przedstawić .

Ponadto w celu nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Wystarczające jest ustalenie pod rządami jakich przepisów fakt ten miał miejsce. Powyższe jest konieczne dla ustalenia reżimu prawnego jakiemu podlegały roboty budowlane.

Całkowicie bezzasadny i nieracjonalny jest zarzut skargi, że należy przyjąć, iż skoro brak jest dokumentów dotyczących bezprawności wykonania otworów okiennych, to należy domniemywać ich legalność. Właśnie brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonania otworów okiennych wskazuje na to, że zostały one wykonane nielegalnie. Skoro postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji w Archiwum Państwowym, w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., nie doprowadziło do odnalezienia dokumentów świadczących o legalności powstania przedmiotowych okien, a skarżąca także nie przedłożyła takich dokumentów, to uprawdopodabnia to jedynie tezę o nieistnieniu takich dokumentów.

Nie mają znaczenia w sprawie powołane przez Skarżącą dokumenty t.j: decyzja Urzędu Miasta i Powiatu w G. z dnia 17.06.1974 r., decyzja Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. z dnia 16.01.1984 r. czy decyzja Urzędu Miejskiego w G. z dnia 2.10.1986 r. Dokumenty te jedynie obrazują zestawienie kosztów remontu przedmiotowego budynku. Nie wynika, z nich natomiast by udzielono pozwolenia na wykonanie nowych otworów okiennych.

Reasumując stwierdzić należało, że w warunkach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym wydana przez niego decyzja z dnia 07 marca 2017 r. nie narusza prawa.

W przedmiotowej sprawie istnienie otworów okiennych w ścianie znajdującej się w granicy z działką sąsiednią pozostaje w oczywistej sprzeczności z wymogami przepisów rozporządzenia obowiązującego w dacie rozpoznawania sprawy, co uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższych okoliczności faktycznych i prawnych wskazać należy, że także przepisy obowiązujące w dacie realizacji robót nie dopuszczały budowy okien w ścianie w granicy nieruchomości. Organy przeanalizowały jak kształtowały się przepisy techniczno – budowlane w powyższym zakresie w okresie, w którym powstał przedmiotowy otwór okienny. Analiza tych regulacji doprowadziła do wniosku, że umieszczanie otworów okiennych w ścianie znajdującej się na granicy z działką sąsiednią było niezgodne z przepisami obowiązującymi także w przeszłości.

Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.