Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 47/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 6, art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w J. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza do rozpatrzenia punktów 2 i 5 wniosku Stowarzyszenia [...] w J. o udostępnienie informacji publicznej, z dnia 15 stycznia 2018 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. umarza postępowanie co do zobowiązania do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] w J. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 stycznia 2018 r. w pozostałym zakresie, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie (dalej jako Stowarzyszenie) w dniu 19 marca 2019 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza (dalej jako Burmistrz) w udostępnieniu informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Stowarzyszenia z dnia 15 stycznia 2018 r., domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia, że bezczynność organu miałam miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2018 r., wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej na dres [...], stanowiącym listę mailingową, na której został umieszczony m.in. adres[..], Stowarzyszenie reprezentowane przez prezesa A. L., zwróciło się m.in. do Burmistrza o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sposobu i skutków wykonywania zadania polegającego na opiece nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywaniem, przewidzianej ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w zakresie informacji:

1. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2017 r. umowy albo komu (imiennie, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń wyłapywania/odławiania bezdomnych zwierząt,

2. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2017 r. umowy albo komu (imiennie, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń opieki nad bezdomnymi zwierzętami,

3. ilu bezdomnym zwierzętom (z podziałem na psy i koty) zapewniono opiekę na koszt gminy w 2017 r. (nie licząc zwierząt, którymi zajęto się w latach poprzednich),

4. jaki był w 2017 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawa o ochronie zwierząt (wyłapywanie/odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne).

Ponadto Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie treści i postaci umowy/umów (wraz z załącznikami) o zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom w 2017 r. (pkt 5 wniosku).

W związku z brakiem odpowiedzi organu na wniosek Stowarzyszenie w dniu 7 marca 2018 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowanej na adres [...] (z pominięciem adresu listy mailingowej), ponowiło swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Następnie w dniu 15 czerwca 2018 r. wnioskodawca za pośrednictwem platformy ePUAP ponowił swój wniosek wskazując, że odpowiedzi należy udzielić na skrytkę ePUAP wnioskodawcy [..]. Z Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wynika, że wiadomość została doręczona na adres organu w dniu 15 czerwca 2018 r.

W złożonej skardze Stowarzyszenie wskazało, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymało odpowiedzi na swój wniosek, jak również nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji, co uzasadnia twierdzenie o bezczynności organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, przedmiotowy wniosek został wysłany z listy mailingowej, na której znajdował się pobrany z Biuletynu Informacji Publicznej Gminy adres elektroniczny organu. Ponieważ w zakreślonym przepisami terminie wnioskodawca nie otrzymał odpowiedzi, w dniu 7 marca 2018 r. wystosowano na adres poczty elektronicznej organu monit, a następnie w dniu 15 czerwca 2018 r. złożono wniosek za pośrednictwem ePUAP. Doręczenie wniosku potwierdzone zostało Urzędowym Potwierdzeniem Poświadczenia. W ocenie skarżącego wnioskodawca przy nadawaniu swojego wniosku dokonał największej staranności, skorzystał bowiem z platformy ePUAP, dedykowanej specjalnie do komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej. Także wysyłając wniosek na adres poczty elektronicznej wskazany w BIP organ wnioskodawca mógł oczekiwać, że wniosek trafi do Burmistrza.

Do skargi załączono wydruk wniosku 15 stycznia 2018 r. i monitu z dnia 7 marca 2018 r. oraz wniosek z dnia 15 czerwca 2018 r. wraz z Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku szczegółowego sprawdzenia zasobów archiwalnych poczty elektronicznej przychodzącej na adres [...], ustalono brak korespondencji skierowanej przez Stowarzyszenie w dniu 15 stycznia 2018 r., jak również w dniu 7 marca 2018 r. przy czym organowi nie są znane okoliczności niedotarcia na adres e-mail ww. korespondencji. Trudno jest więc odnieść się do zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie, ponieważ organ faktycznie nie dysponował wnioskiem. Jednakże organ zwrócił uwagę, że przedłożony do skargi wydruk maila z dnia 7 marca 2018 r., który zawiera również treść korespondencji mailowej z dnia 15 stycznia 2018 r., wskazuje, że adres e-mail, na który skierowany został wniosek, tj.[...], nie jest adresem e-mail Burmistrza. Prawdopodobnie więc został on mylnie przesłany i organ nie mógł go otrzymać.

W odniesieniu do wniosku nadesłanego drogą ePUAP organ wskazał natomiast, że mimo danych zawartych w Urzędowym Poświadczeniu Przedłożenia, wniosek ten dotarł do organu w dniu 22 czerwca 2018 r.

Reasumując Burmistrz stwierdził, że nie sposób zarzucić organowi bezczynności, albowiem w dniu 5 lipca 2018 r. udzielił on odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej na bezpośredni imienny adres e-mail prezesa Stowarzyszenia. Jednocześnie pismo to potwierdza zaistnienie w tym okresie utrudnień i opóźnień w przesyłaniu korespondencji platformą ePUAP.

Do odpowiedzi na skargę organ załączył wydruk odpowiedzi z dnia 5 lipca 2018 r., przesłanej na adres [..]. W piśmie tym organ poinformował, że:

Ad. 1 w 2017 roku wyłapywaniem bezdomnych psów i kotów oraz ewentualnym ich transportem do schroniska zajmowali się funkcjonariusze Straży Miejskiej,

Ad. 2 kopie umów w załączeniu,

Ad. 3 w 2017 r. Gmina zapewniła opiekę na koszt gminy 46 psom i 14 kotom (nie uwzględniono 258 kotów wolnożyjących które dokarmiane są w okresie jesienno-zimowym),

Ad. 4 w 2017 r. koszt realizacji zadania wyniósł 41.231,25 zł.

Jednocześnie udzielający odpowiedzi wskazał, że informacja nie mogła zostać udzielona przez ePUAP ze względu na drobne problemy ze skrzynką.

W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2019 r. skarżący ponownie wyjaśnił, że wniosek z dnia 15 stycznia 2018 r. został wysłany na adres utworzonej listy mailingowej, na której znajdował się adres poczty elektronicznej organu pozyskany z BIP. Z kolei monit z dnia 7 marca 2018 r. został wysłany już bezpośrednio na adres organu z pominięciem listy mailingowej, lecz organ nadal zaprzecza otrzymaniu tej korespondencji. Na potwierdzenie powyższego strona przedłożyła wydruk z listy mailingowej, na której znajduje się adres [...]. Ponadto skarżący wskazał, że pomimo udzielonej odpowiedzi, organ nie zrealizował punktów 2 i 5 wniosku, gdyż nadal brak jest informacji o podmiocie, który zapewniał opiekę bezdomnym zwierzętom w 2017 r. oraz obowiązujących wówczas umów w tym zakresie.

W odniesieniu do problemów z działaniem ePUAP skarżące Stowarzyszenie podało, że w tym wypadku organ mógł uwolnić się od zarzutu bezczynności nadając odpowiedź na ogólna skrzynkę elektroniczną Stowarzyszenia, tj. [...], który to adres jest jawny i publicznie dostępny na stronie Stowarzyszenia, lub na skrzynkę dedykowana monitoringowi gmin województwa

[..] , z której wysłano wnioski z dnia 15 stycznia 2018 r. i z dnia 7 marca 2018 r. Tymczasem organ wysłał odpowiedź na stworzony przez siebie adres e-mail [...]. Jak wyjaśnił skarżący, nie posiada on takiego adresu, nigdy o nim nie słyszał, ani tym bardziej z niego nie korzysta. Jeżeli natomiast organ stoi na stanowisku, że adres, na który wysłał odpowiedź jest prawidłowy, winien tę okoliczność udowodnić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl zaś art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

We wniesionej skardze Stowarzyszenie zwalcza bezczynność Burmistrza w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r., a dotyczącej sposobu i skutków wykonywania przez organ zadania polegającego na opiece nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywaniem w określonym we wniosku zakresie.

Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia sąd wojewódzki w pierwszej kolejności uwzględnił, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlegać winien ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p.

Mając to na uwadze nie budzi wątpliwości sądu, że Burmistrz, jako organ władzy publicznej na szczeblu samorządowym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych będących w jego posiadaniu.

Również żądane informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczna w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Uszczegółowienie zakresu pojęcia informacji publicznej nastąpiło w art. 6 u.d.i.p., przy czym zawarty w tym przepisie katalog ma charakter otwarty i stanowi zasadniczo wskazówkę interpretacyjną uwzględnianą przy analizowaniu ad casum charakteru informacji. Co do zasady więc informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach (lit. c). Natomiast art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. przewiduje, że udostępnieniu podlegają informacje publiczne, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. W myśl zaś art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 122, ze zm.), zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin.

Mając to wszystko na uwadze należy stwierdzić, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje odnoszące się do sposobu realizacji gminnego zadania polegającego na zapewnieniu opieki nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywania oraz w przedmiocie umów zawieranych przez gminę w zakresie zleceń wyłapywania/odławiania i zapewniania opieki bezdomnym zwierzętom, a także kosztów realizacji tego zadania, stanowią informację publiczną. Dotyczą one bowiem wykonywania przez organ zadań własnych oraz sposobu dysponowania środkami publicznymi przeznaczonymi na ten cel.

Poczynienie pozytywnych ustaleń w zakresie przesłanki podmiotowej i przedmiotowej oznacza, że Burmistrz był zobowiązany do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Sposób udostępnienia informacji publicznej reguluje art. 14 u.d.i.p., który stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (ust. 2).

Z powołanej regulacji art. 14 u.d.i.p. wynika, że to wnioskodawca określa w swoim wniosku, w jakiej formie i w jaki sposób chciałby otrzymać żądane informacje. Sposób udostępnienia należy przy tym odnosić do tego, w jaki sposób uzyska się informację, a zatem oznacza on tryb, w jakim wnioskodawca domaga się, aby udzielono mu informacji. Sposobem jest więc doręczenie na wskazany adres, wysłanie pocztą elektroniczną, wysłanie przy pomocy e-PUAP czy odebranie na miejscu w siedzibie podmiotu zobowiązanego lub wgląd do dokumentów na miejscu w organie. Organ nie może przy tym odmówić udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku, jeżeli dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi udostępnienie informacji w żądanej formie i w żądany sposób (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2634/17, dostępny w CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji dysponent informacji publicznej jest związany sposobem udostępnienia wskazanym we wniosku i nie może go bez zgody wnioskodawcy modyfikować. Każdy bowiem zgłoszony wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien zostać załatwiony w odpowiedni sposób – bądź przez udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem, bądź odmowę ich udzielenia.

Jak wynika z akt sprawy w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dniu 15 stycznia 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres domeny [...]. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego, popartych wydrukiem poczty elektronicznej strony, na liście mailingowej utworzonej pod ww. adresem e-mail, znajdował się prawidłowy adres poczty Urzędu Miejskiego, pobrany z Biuletynu Informacji Publicznej Gminy tj. [...] (vide. k. 22 akt sądowych). Jak przyjmuje się w orzecznictwie, jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał listy skierowane na ten adres. Tym samym, ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ. Uchybienia w tym zakresie nie mogą być przerzucane na podmiot korzystający z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej.

W związku z tym należy uznać, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony skutecznie w dniu 15 stycznia 2018 r. i data ta wyznacza termin, w jakim zgodnie z art. 13 u.d.i.p. podmiot zobowiązany powinien podjąć stosowane działania w celu rozpoznania wniosku.

Niewątpliwie w terminie zakreślonym przepisami prawa, tj. do dnia 29 stycznia 2018 r. Burmistrz nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie podjął innych działań przewidzianych w ustawie związanych z rozpoznaniem złożonego wniosku. Z kolei wnioskodawca dokonał czynności ponaglających organ, wykazując tym samym należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw. W szczególności w dniu 15 czerwca 2018 r. Stowarzyszenie skierowało pismo podtrzymujące wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem systemu ePUAP, a datę odbioru pisma przez organ w dniu 15 czerwca 2018 r. potwierdza wygenerowane Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia.

Odnosząc się do zarzutu organu, że ww. pismo w rzeczywistości zostało odebrane w dniu 22 czerwca 2018 r., w związku z awarią systemu ePUAP, należy stwierdzić, że w orzecznictwie na tle spraw związanych z doręczaniem pism za pośrednictwem sytemu ePUAP wypracowany został pogląd, który orzekający w niniejszej sprawie sąd popiera, według którego wygenerowanie za pośrednictwem platformy ePUAP poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Poświadczenie to jest niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru, którego nie sposób podważyć oświadczeniem organu, że brak było w skrzynce odbiorczej korespondencji (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1729/15, LEX nr 2270527). Poświadczenia tego nie sposób też podważyć twierdzeniem o awarii systemu, która spowodowała późniejsze doręczenie korespondencji, niż wynikające z poświadczenia. Wskazać bowiem trzeba, że twierdzenia organu w tym zakresie nie zostały niczym potwierdzone, gdyż organ nie dysponuje ani zgłoszeniem rzekomej awarii, ani potwierdzeniem tego faktu przez operatora systemu. W związku z tym nie sposób ustalić, czy owa awaria miała miejsce, a w szczególności, że miała miejsce w okresie, w którym zostało skierowane pismo z dnia 15 czerwca 2018 r. Ponadto jeszcze raz należy podkreślić, że problemy techniczne związane z odbiorem korespondencji przez organ władzy publicznej nie mogą obciążać wnioskodawcy, chyba że są one wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych, na które organ nie mógł mieć wpływu, a w niniejszej sprawie organ takich okoliczności nie powołał, zaś podnoszona kwestia awarii systemu ePUAP nie została należycie uprawdopodobniona.

Należy też zauważyć, że niezależnie od kwestii związanej z ewentualną awarią systemu ePUAP i brakiem wiedzy organu o wniosku Stowarzyszenia, wnioskodawca wystosował do organu jeszcze wcześniej, w dniu 7 marca 2018 r., także monit ponaglający. Czynność ta dokonana została za pośrednictwem poczty elektronicznej, lecz z pominięciem listy mailingowej, która w ocenie organu stanowić miała przyczynę nieotrzymania przez niego wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r. W konsekwencji, także i w tym wypadku organ winien był otrzymać korespondencję z dnia 7 marca 2018 r. i tym samym powziąć wiedzę o wniosku złożonym w dniu 15 stycznia 2018 r., w konsekwencji powinien podjąć odpowiednie działania w celu rozpoznania wniosku. Tymczasem działań takich organ nie podjął, jak również nie zakwestionował doręczenia mu wiadomości z dnia 7 marca 2018 r. Z okoliczności sprawy wynika, że korespondencja została wysłana na oficjalny adres mailowy organu, a zatem winna zostać uznana za doręczoną.

Te wszystkie okoliczności przemawiają za oceną, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia, już od pierwszej daty jego nadania.

Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności.

Bezczynność w udostępnieniu informacji polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), w przewidzianym prawem terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Bezczynność ma miejsce również w sytuacji udostępnienia niepełnej informacji. Celem skargi na bezczynność jest natomiast zobowiązanie organu (podmiotu zobowiązanego) do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z kolei, jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany udzielił informacji publicznej, choćby z przekroczeniem ustawowego terminu, oznacza to, że nie pozostaje on w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. Gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Analiza okoliczności niniejszej sprawy wskazuje, że od dnia 15 stycznia 2018 r. organ pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z zarzutu tego nie mogło przy tym uwolnić organu udzielenie za pośrednictwem poczty elektronicznej odpowiedzi w dniu 5 lipca 2018 r. Jak już bowiem wskazano terminem, od którego należy liczyć początek biegu terminu na rozpoznanie sprawy był dzień 15 stycznia 2018 r., natomiast kolejny "wniosek" z dnia 15 czerwca 2018 r. był tylko ponagleniem organu do podjęcia stosowanych działań związanych ze złożonym wcześniej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a nie nowym wnioskiem. Ponadto odpowiedź na pismo z dnia 15 czerwca 2018 r. także została udzielona z uchybieniem terminu 14 dni, gdyż zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia wpłynęło ono do organu w dniu 15 czerwca 2018 r. To wnioskodawca określa, w jakiej formie i w jaki sposób ma mu zostać udzielona odpowiedź, zaś jednym ze sposobów udostępnienia informacji jest doręczenie na wskazany adres poczty elektronicznej bądź adres ePUAP. W niniejszej sprawie zarówno z wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r., jak i ponowionego wniosku z dnia 15 czerwca 2018 r., którego doręczenia organ nie zdołał skutecznie zakwestionować, wynikało, na jaki adres należy wysłać odpowiedź. Tymczasem analiza przedłożonego wydruku maila organu z dnia 5 lipca 2018 r. wskazuje, że został on wysłany na adres [...]. Nie jest to jednak adres wskazany w którymkolwiek z pism wnioskodawcy ani, jak oświadczyła strona skarżąca i co potwierdza przedłożony przez nią wydruk z posiadanych skrzynek poczty elektronicznej, adres którym posługuje się Stowarzyszenie.

Nie ulega zatem wątpliwości, że z uwagi na wysłanie przez organ odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia na błędny adres poczty elektronicznej wnioskodawcy, informacja zawarta w tym piśmie nie dotarła do skarżącego. To zaś świadczy o tym, że wniosek Stowarzyszenia z dnia 15 stycznia 2018 r. nie został załatwiony przez Burmistrza w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. i stan ten utrzymywał się również w dniu wniesienia skargi do sądu.

Bezczynność organu w zakresie punktu 1, 3 i 4 wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r. ustała dopiero w momencie przekazania przez sąd, przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r., skarżącemu Stowarzyszeniu odpowiedzi organu na skargę, do której dołączono wydruk wiadomości e-mail z dnia 5 lipca 2018 r. W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie potwierdziło zapoznanie się z treścią tej odpowiedzi, na co wskazuje m.in. stwierdzenie, że strona nigdy tej wiadomości nie otrzymała z uwagi na skierowanie jej na błędny adres.

Należy też zgodzić się ze skarżącym, że odpowiedź z dnia 5 lipca 2018 r. nie wyczerpała żądania wniosku w zakresie punktów 2 i 5 wniosku. W kwestii wyjaśnienia, z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2017 r. umowy albo komu (imiennie, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz w kwestii przekazania treści i postaci umowy/umów (wraz z załącznikami) o zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom organ wskazał bowiem, że kopie umów znajdują się w załączeniu. Nie jest jednak wiadome, czy dokumenty te rzeczywiście zostały załączone do pisma, albowiem wydruk wiadomości z dnia 5 lipca 2018 r. nie ujawnia, że wśród załączników znajdują się kopie żądanych umów. Ponadto wydruk ten nie prezentuje treści załączników, zatem nawet przekazanie tego wydruku Stowarzyszeniu na etapie postępowania sądowego nie wyczerpało udostępnienia wnioskodawcy kompletu żądanych informacji.

Mając to na uwadze sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia punktów 2 i 5 wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 stycznia 2018 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, skoro akta sprawy nie potwierdzają, że informacja w tym zakresie została udostępniona. Z kolei wobec stwierdzenia, że po wniesieniu skargi i doręczeniu wnioskodawcy przez sąd odpowiedzi organu z dnia 5 lipca 2018 r., Stowarzyszenie uzyskało informacje zawarte w punktach 1, 3 i 4 wniosku, sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku.

Jednocześnie, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd w pkt 3 stwierdził, że bezczynność Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uwzględnił w szczególności czas trwania bezczynności. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dniu 15 stycznia 2018 r. i dopiero przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. sąd przekazał skarżącemu kopię pisma organu z dnia 5 lipca 2018 r., w którym udzielono informacji publicznej, w niepełnym w stosunku do wnioskowanego zakresie. Wprawdzie organ wyjaśnił, że nie podejmował żadnych czynności w sprawie, gdyż nie otrzymał wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r., a wniosek z dnia 15 czerwca 2018 r. dotarł do niego skutecznie dopiero w dniu 22 czerwca 2018 r., lecz w toku postępowania nie zdołał on uprawdopodobnić tych okoliczności. Sąd uwzględnił zaś fakt, że wnioski były kierowane na oficjalne, prawidłowe adresy podmiotu zobowiązanego (e-mail pozyskany ze strony Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu), jak również wnioskodawca dysponuje Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia z systemu ePUAP, które nie zostało skutecznie podważone. Ponadto należy zauważyć, że między ww. wnioskami Stowarzyszenie wystosowało do organu również monit ponaglający, do którego dołączono treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 stycznia 2018 r., organ zaś nie kwestionował doręczenia tego monitu, które również zostało dokonane na oficjalny adres mailowy Urzędu.

Tymczasem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną (e-mail) do podmiotu wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., wywołuje obowiązek działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy, i w terminie tam zakreślonym. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, w tym takie skonfigurowanie zasad odbioru poczty elektronicznej, aby wnioski o udzielenie informacji publicznej drogą elektroniczną były odbierane i analizowane, a w efekcie, aby informacja publiczna wnioskowana za pośrednictwem poczty elektronicznej była udzielana w terminie. Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Przy czym w ocenie sądu podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie zdołał w toku postępowania skutecznie wykazać, że w istocie nie otrzymał pierwotnego wniosku Stowarzyszenia, co do którego wysłano dodatkowo monit ponaglający. W tych okolicznościach sąd uznał, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem terminu załatwienia wniosku. Ponadto należało uwzględnić, że organ naruszył także art. 14 ust. 1 u.d.i.p., albowiem wbrew wskazaniom zawartym zarówno we wniosku z dnia 15 stycznia 2018 r., jak i piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r., którego doręczenia organ nie kwestionuje, a tylko wskazuje inną datę jego otrzymania, odpowiedź na wniosek została wysłana na nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, co w konsekwencji spowodowało, że wnioskodawca nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek. W ocenie sądu świadczy to o rażącej niedbałości organu, gdyż wnioskodawca wyraźnie określił sposób doręczenia mu odpowiedzi i wskazaniem tym organ był związany. Jednocześnie w toku postępowania wnioskodawca z całą stanowczością zaprzeczył, aby adres e-mail, na który wysłano odpowiedź należał do niego, a organ nie wyjaśnił w żaden sposób, dlatego odpowiedź została wysłana właśnie na ten adres, skąd miał o nim wiedzę i dlaczego uważał, że należy on do Stowarzyszenia.

W końcu wskazać też trzeba, że udzielona już po terminie odpowiedź była niepełna, co świadczy o tym, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie była racjonalnie uzasadniona, np. koniecznością skompletowania wszystkich żądanych informacji. Sytuacji, w której strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, lecz nadal nie uzyskuje wszystkich wnioskowanych przez siebie danych, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarówno działania organu, jak i czas pozostawania w bezczynności (ponad rok i 3 miesiące w odniesieniu do informacji z punktu 1, 3 i 4 oraz nadal trwająca bezczynność w zakresie punktu 2 i 5), mają charakter rażącego naruszenia prawa. Mimo takiej oceny sąd nie widział jednak konieczności orzeczenia z urzędu, gdyż takich wniosków nie zgłoszono, w przedmiocie nałożenia grzywny bądź przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Sąd miał bowiem na względzie, że organ, wprawdzie z uchyleniem terminu, lecz nie pozostawił wniosku strony bez odpowiedzi, a udzielenie odpowiedzi niepełnej i skierowanie jej na nieprawidłowy adres wynikało z niedbalstwa organu. Wyjaśnienia i wskazania zawarte w niniejszym wyroku pozwolą w ocenie sądu na naprawienie tych uchybień i prawidłowe rozpoznanie sprawy we wskazanym zakresie.

O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 597 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.