Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 817/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17 c ust. 1, art. 17 c ust. 9, art. 30 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego i jego zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 roku, którą po rozpatrzeniu odwołania w/w od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2018 roku uchylono w części decyzję organu I instancji, tj. w pkt 2 i 3 i w tym zakresie orzeczono w ten sposób, że ustalono, że w okresie od [...].02.2016 r. do [...].02.2017 r. K.W. pobrała nienależnie świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad Z.W. w łącznej kwocie 11950,80 zł i strona jest zobowiązana zwrócić nienależnie pobrane świadczenie w całości, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia rodzicielskiego do dnia spłaty, w wysokości 7 % (Monitor Polski z 2016 r., poz. 47), na dzień [...].07.2018 r. odsetki wynoszą 1531,29 zł.

Decyzja ta została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2016 r. zostało przyznane K.W. świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad córką Z.W., w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017 r. w wysokości 379,40 zł za okres od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2016 roku, w wysokości 1000 zł miesięcznie w okresie od [...] marca 2016 roku do [...] stycznia 2017 roku oraz 607, 20 zł w okresie od [...] lutego 2017 roku do [...] lutego 2017 roku.

Świadczenie powyższe przyznano na wniosek K.W. z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżąca na druku wniosku podpisała oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego (część II), m.in. co do tego, że nie ma ustalonego prawa do zasiłku macierzyńskiego oraz podpisała pouczenie informujące, kiedy nie przysługuje świadczenie rodzicielskie.

W dniu 21 lutego 2018 r., w trakcie składania wniosku przez K.W. o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na córkę M.W., strona poinformowała, że pobierała zasiłek macierzyński (przyznany w związku z urodzeniem Z.W.) w trakcie pobierania świadczenia rodzicielskiego na tę córkę. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział potwierdził pobieranie przez K.W. zasiłku macierzyńskiego od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 roku Prezydent Miasta orzekł, że w okresie od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2017 roku K.W. nie przysługiwało świadczenie rodzicielskie ustalając w pkt 2 wysokość nienależnie pobranego świadczenia na kwotę 11950,80 zł, a w pkt 3 ustalono, że kwota nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie będzie podlegało potrąceniu z wypłacanych świadczeń.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 2b, ust. 6 i 8 w związku z art. 17c ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm. – dalej jako u.ś.r.) Podał, że zgodnie z art. 17c ust. 9 pkt 1 u.ś.r. świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli (...), matka otrzymuje zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego. Zatem, z uwagi na otrzymywanie przez stronę zasiłku macierzyńskiego za okres od [...].02.2016r. do [...].02.2017 r., nie przysługiwało jej świadczenie rodzicielskie w ww. okresie, a ponieważ zostało już wypłacone strona obowiązana jest je zwrócić.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2018 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w szczególności wskazał, że organ I instancji nie ustalił czy osoba, która pobrała nienależne świadczenie była świadoma, że świadczenie jej nie przysługuje.

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 roku Prezydent Miasta w pkt 1) orzekł, że w okresie od [...].02.2016r. do [...].02.2017r. nie przysługiwało K.W. świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad Z.W., przyznane decyzją z dnia [...].03.2016 r., w pkt 2) ustalił, że w okresie od [...].02.2016 r. do [...].02.2017 r. K.W. pobrała nienależnie świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad Z.W., w łącznej kwocie 11 950,80 zł, i strona jest zobowiązana zwrócić nienależnie pobrane świadczenie w całości, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a w pkt 3) ustalił, że kwota nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, podlega potrącaniu z wypłacanych świadczeń po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności.

W uzasadnieniu decyzji, uwzględniając wskazania organu odwoławczego co do dalszego postepowania zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2018 roku organ I instancji wskazał, że sporne świadczenie przyznano K.W. na jej wniosek z dnia [...] lutego 2016 r., na którym strona złożyła oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego część II, m.in. co do tego, że nie ma ustalonego prawa do zasiłku macierzyńskiego oraz strona podpisała pouczenie informujące kiedy nie przysługuje świadczenie rodzicielskie. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że w toku postępowania strona przyznała, że w tym samym okresie w którym otrzymywała świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad córką Z., wypłacany był jej zasiłek macierzyński, co zostało potwierdzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział. W pouczeniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, został wskazany obowiązek informowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia, a także konsekwencje wynikające z art. 25 przedmiotowej ustawy, w przypadku, gdy świadczenie zostanie pobrane nienależnie. Organ I instancji stwierdził, że fakt niepobierania zasiłku macierzyńskiego strona potwierdziła podpisaniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego i zawartego w nim oświadczenia w tym zakresie. Wobec takiej formy złożonego oświadczenia organ nie miał prawa żądać od Pani K.W. dodatkowego zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub dodatkowego oświadczenia. Jako podstawę prawną wydanej decyzji podano art. 30 ust. 1, 2 i 2b, ust. 6 i 8 w zw. z art. 17c ust. 9 pkt 3 u.ś.r.

Od powyższej decyzji K.W. złożyła w ustawowym terminie odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wyliczenie na dzień [...] lipca 2018 r. i [...] września 2018 r. odsetek ustawowych w związku z nienależnie pobranym przez stronę świadczeniem rodzicielskim z tytułu opieki nad Z.W..

W dniu 2 lipca 2017 r. organ I instancji przedłożył uzupełniony materiał dowodowy, tj. stosownie do wezwania z dnia [...] sierpnia 2018 r. - wyliczył odsetki ustawowe.

Decyzją z dnia [...] września 2018 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na art. 17 c ust 9 pkt 1, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 30 ust. 2b, art. 30 ust. 6 i 8 oraz art. 32 ust. 2 u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekło w ten sposób, że uchyliło w części decyzję organu I instancji, tj. w pkt 2 i 3 i w tym zakresie ustalono, że w okresie od [...].02.2016 r. do [...].02.2017 r. K.W. pobrała nienależnie świadczenie rodzicielskie z tytułu opieki nad Z.W. w łącznej kwocie 11950,80 zł, i strona jest zobowiązana zwrócić nienależnie pobrane świadczenie w całości, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki na dzień [...].07.2018 r. wyniosły 1531,29 zł.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, mimo, że decyzja organu I instancji nie zawiera prawidłowej sentencji rozstrzygnięcia, to jednak ta wada konwalidowana jest w postępowaniu odwoławczym. Organ I instancji zaskarżoną decyzją, ustalając stronie nienależnie pobrane świadczenie rodzicielskie oraz żądając jego zwrotu nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz procesowego, bowiem wskazał w sposób prawidłowy podstawę prawną podjętej decyzji, a w jej uzasadnieniu podał, która z przesłanek wymienionych w art. 30 ust 2 u.ś.r. wystąpiła w niniejszej sprawie, dając podstawę do uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło treść art. 17c ust. 1 u.ś.r. określającego przesłanki przyznania świadczenia rodzicielskiego oraz treść art. 17 c ust. 9 tejże ustawy stanowiącego, kiedy świadczenie to nie przysługuje, w tym pkt 1 zgodnie z którym świadczenie to nie przysługuje jeżeli co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego.

Dokonując analizy zgromadzonego w toku materiału dowodowego Kolegium uznało, że bezspornym jest, iż skarżąca w okresie od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2017 roku, tj. w okresie w którym pobierała świadczenie rodzinne, otrzymywała jednocześnie zasiłek macierzyński wypłacany przez ZUS Oddział, które zostało jej przyznane na podstawie decyzji tego organu z dnia [...] marca 2016 roku. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do pobierania świadczenia, na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. świadczenia rodzicielskiego, bowiem strona otrzymywała zasiłek macierzyński. Wobec czego świadczenie rodzicielskie za okres od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017 r. stronie nie przysługiwało.

Dalej organ wskazał, że w myśl do art 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. pobrane przez odwołującą świadczenie rodzicielskie w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017r. w wysokości 11 950,80 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Uznanie zaś świadczenia za nienależnie pobrane wymaga ustalenia przez organ negatywnego zachowania świadczeniobiorcy skierowanego dla uzyskania świadczenia rodzinnego, w tym odnośnie sytuacji określonych w art 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wykazania, że świadczenie rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji, że odwołująca świadomie nie poinformowała organu o pobieraniu zasiłku macierzyńskiego na córkę Z.W., pomimo pouczenia zarówno we wniosku o ustalenie uprawnień oraz w decyzji organu I instancji kiedy świadczenie rodzicielskie nie przysługuje (art. 17c ust 9 pkt 1 u.ś.r.) oraz o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych (art. 25 ust. 1 u.ś.r.). Kolegium nadto podkreśliło, że pojęcie "nienależne świadczenie" ma charakter obiektywny i występuje między innymi wówczas, gdy zostaje ono wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane", to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie wiedząc, że mu się ono nie należy, co w niniejszej sprawie dotyczy osoby, która skutecznie została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczenia. Odwołująca pobierając sporne świadczenie wiedziała, że pobierała je niezgodnie z prawem. Pouczenie zawarte zarówno na druku wniosku o przyznanie świadczenia rodzicielskiego, jak i pod decyzją przyznającej to świadczenie było jasne, czytelne i zrozumiałe.

Kolegium zwróciło jednocześnie uwagę, iż potrącenie nienależnie pobranych świadczeń jest czynnością techniczną, wobec czego nie powinno znajdować się w sentencji rozstrzygnięcia, ponadto w swojej decyzji organ I instancji winien był ustalić wysokość odsetek za opóźnienie na dzień wydania decyzji.

Odnosząc się do żądania strony o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, organ odwoławczy przekazał wniosek strony do organu I instancji w celu jego rozpoznania w odrębnym postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła K.W.. W skardze podniosła, że pobierała sporne świadczenie, albowiem została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu, który poinformował ją, iż pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie stanowi przeszkody do pobierania w tym samym okresie na to samo dziecka zasiłku macierzyńskiego. Nadto wskazała na trudną sytuację rodzinną i majątkową. Jest samotną matką, wychowującą obecnie dwoje dzieci, nigdzie nie pracuje.

W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 roku w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia rodzicielskiego przyznanego uprzednio decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2016 roku w okresie od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2017 roku na podstawie art. 17c ust. 1 u.ś.r.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu I instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy jest niesporny. Wnioskodawczyni otrzymywała w w/w okresie świadczenie rodzicielskie w wysokości wskazanej w decyzji z dnia [...] marca 2016 roku. Przed przyznaniem powyższego świadczenia złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego, wskazując w nim dziecka, na które świadczenie to ma być przyznane (tj. ur. [...] lutego 2016 roku córkę Z.W.). Strona składając powyższy wniosek podpisała się pod oświadczeniem, zgodnie z którym stwierdziła m.in., że nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego. Jednocześnie zgodnie z tym oświadczeniem zobowiązała się informować organ o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia rodzicielskiego, w szczególności o zaistnieniu okoliczności wskazanych w oświadczeniu mających wpływ na przyznanie świadczenia. Nadto w aktach sprawy administracyjnych znajduje się pismo ZUS Oddział, z którego wynika, że w okresie od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2017 roku strona pobierała zasiłek macierzyński. Okoliczność ta została potwierdzona przez stronę w trakcie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych na drugą z córek – M.W., która urodziła się w lutym 2018 roku. Nadmienić należy, że pod treścią decyzji z dnia [...] marca 2016 roku przyznającej stronie świadczenie rodzicielskie, której stronie doręczono w dnu 14 marca 2016 roku również umieszczono pouczenie, z treści którego wynika, że świadczenie rodzicielskie nie przysługuje między innymi, gdy co najmniej jeden z rodziców pobiera wyżej wspomniany już zasiłek macierzyński. Jednocześnie w pouczeniu tym wskazano, co uważa się za nienależnie pobrane. Tym samym należy stwierdzić, iż organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, w pełni realizując obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Stronie skarżącej przyznano świadczenie rodzicielskie na podstawie art. 17c ust. 1 u.ś.r. Natomiast w art. 17c ust. 9 u.ś.r. ustawodawca wskazał zamknięty katalog negatywnych przesłanek, których zaistnienie wyklucza przyznanie świadczenia rodzicielskiego, przy czym są to sytuacje związane z sytuacją prawną i faktyczną, zarówno osoby sprawującej opiekę, jak i osoby wymagającej opieki. Ze świadczenia rodzicielskiego nie mogą, zgodnie z tym przepisem skorzystać osoby uprawnione w tym samym okresie do zasiłku macierzyńskiego. Jeżeli jeden z rodziców jest uprawniony do zasiłku macierzyńskiego, to żadnemu z rodziców nie będzie przysługiwało świadczenie rodzicielskie (art. 17c ust. 9 pkt 1 u.ś.r.). W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała. Strona jako matka w okresie od [...] lutego 2016 roku do [...] lutego 2017 roku pobierała zarówno świadczenie rodzicielskie, jak i zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia córki Z.. Nastąpił więc zbieg świadczeń pobieranych przez stronę. Strona pobierała w/w świadczenia z tytułu sprawowania opieki nad tą samą osobą.

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależne świadczenie rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależne pobrane świadczenie rodzinne uważa się świadczenie rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenia wysokości przysługujących świadczenie rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Dokonując analizy treści art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. należy stwierdzić, że wymienia ona dwa warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem. Pierwszy warunek to istnienie okoliczności, powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, drugi to pouczenie osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do ich pobierania i związany on jest świadomością osoby pobierającej świadczenie. Określony w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. obowiązek zwrotu świadczenia ma charakter następczy i uzależniony jest od tego, czy strona była należycie pouczona o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobranie przyznanych świadczeń. Pouczenie to musi być czytelne, jasne i zrozumiałe dla świadczeniobiorcy. Tylko wtedy można bowiem mówić, że beneficjent świadczenia miał lub przynajmniej powinien mieć świadomość, że świadczenie które pobiera, pobiera nienależnie (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018r., sygn. akt I OSK 2604/17).

Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczące wykładni przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. stwierdzić należy, że oba warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem, zostały spełnione. Strona pobierała w tym samym okresie z tytułu opieki nad tym samym dzieckiem, zarówno świadczenie rodzicielskie, jak i zasiłek macierzyński. Tym samym świadczenie rodzicielskie było świadczeniem nienależnym z uwagi na treść art. 17c ust. 9 u.ś.r. Organy zasadnie również przyjęły, że został spełniony drugi z wymaganych warunków związany ze świadomością strony pobierającej takie świadczenie. W okolicznościach niniejszej sprawy pouczenie zamieszczone na formularzu wniosku o przyznanie świadczenia rodzicielskiego, które stanowi część akt sprawy zawiera informację, że świadczenie to nie przysługuje, gdy strona otrzymuje zasiłek macierzyński. Takiej samej treści pouczenie zostało zamieszczone pod decyzją przyznającą stronie świadczenie rodzicielskie. Treść pouczenia jest jasna, czytelna i zrozumiała. Już samo zapoznanie się z ich treścią, bez konieczności dokonywania mniej lub bardziej skomplikowanych procesów związanych z wykładnią użytych w nim pojęć, pozwalało stronie uzyskać wiedzę, że jeżeli otrzymuje zasiłek macierzyński, nie może pobierać spornego świadczenia rodzicielskiego. Skarżąca nie podnosiła, że miała problemy ze zrozumieniem pouczeń. Z treści składanych przez nią pism wynika, że nie posiada problemów z komunikowaniem się z innymi osobami, przedstawiania w sposób czytelny swojego stanowiska. Świadczy to o posiadaniu przez stronę wiedzy pozwalającej zrozumieć treść adresowanych do niej pism. Ne ma więc podstaw do przyjęcia, że pouczenia o których wyżej była mowa były dla niej niezrozumiałe. Nie znajduje również potwierdzenia zarzut, iż została błędnie pouczona przez urzędnika prowadzącego jej sprawę. Natomiast kwestia związana z ewentualnym umorzeniem powstałego zobowiązania z tytułu obowiązku zwrotu pobranego nienależnego świadczenia, nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Z pisma organu wynika, że w tej części wniosek skarżącej został przekazany organowi I instancji do rozpoznania w odpowiednim trybie.

Mając na uwadze, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 k.p.a. skargę oddalono.