Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 424/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, załącznik nr 3 lp. 1.1 i lp. 2.11
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r., Nr [...] o nałożeniu na P. P. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 25 lipca 2019 r. w L. na ul. [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Pojazdem kierował P. P. (dalej jako "skarżący"), który przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że pasażer zamówił przejazd za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji [...]. Opłata za przejazd w wysokości 10,60 zł została pobrana z karty płatniczej pasażera. Kierowca okazał do kontroli m.in. kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego udzieloną firmie [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. oraz umowę zlecenia zawartą między skarżącym a [...] P. K.. Wyniki i przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z dnia 25 lipca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, na podstawie l.p. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 r., poz. 58), dalej jako "u.t.d.", za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz na podstawie lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8 000 zł). Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła 20 000 zł, mając na uwadze treść art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. nałożono na skarżącego karę w maksymalnej ustawowej wysokości, tj. w kwocie 12 000 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że materiał dowodowy wskazuje, że doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. W dniu kontroli skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu – przewoził pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Z zeznań pasażera wynikało, że zamówił przejazd za pomocą aplikacji mobilnej "[...]t". Opłata za przejazd w wysokości 8,76 zł została opłacona za pośrednictwem aplikacji. Kierujący pojazdem nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika ani wypisu z licencji wydanych na jego rzecz. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował skontrolowany przewóz, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy wskazał również, że w dniu kontroli drogowej doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz osób przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz danych zawartych w CEPiK. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd kierowany przez skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącego także naruszenia określonego lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że wykonywanie przez skarżącego w dniu kontroli przewozu okazjonalnego we własnym imieniu nie budzi wątpliwości. Dla oceny stanu faktycznego istotne jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została wniesiona opłata. Okazana przez skarżącego w dniu kontroli kserokopia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego udzielona firmie [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. oraz umowa zlecenia zawarta między skarżącym a [...] P. K. i umowa najmu samochodu zawarta między tymi podmiotami nie wskazują jednoznacznie podmiotu, w imieniu którego strona miała wykonywać przewóz.

Organ II instancji podkreślił, że ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy nie było konieczne. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie zeznań strony w zakresie współpracy z firmą [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

6) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d., które określają zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Przewóz okazjonalny został zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. ustawy o transporcie drogowym jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. wiąże się z nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 lipca 2019 r. skarżący przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...]. Przewóz został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji "[...]". Po zakończeniu przejazdu opłata za przejazd w wysokości 8,76 zł została pobrana automatycznie z konta pasażera. W trakcie kontroli kierujący okazał kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego udzielona firmie [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R.. Wobec powyższego organy zasadnie uznały, że skarżący nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. W toku postępowania administracyjnego na podstawie informacji Prezydenta Miasta L. ustalono, że skarżącemu nie zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego osób ani rzeczy lub licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego taksówką. Jednocześnie w toku kontroli stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Braku zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób skarżący nie kwestionował ani w odwołaniu, ani w skardze. Kwestię sporną stanowiła natomiast ocena, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania licencji wymaganej przepisami ustawy o transporcie drogowym na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Jednocześnie skarżący kwestionuje przypisanie mu wykonywania transportu okazjonalnego.

W ocenie sądu, organy prawidłowo uznały w rozpoznawanej sprawie, że w dniu 25 listopada 2019 r. skarżący naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.

Działalność skarżącego stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności, właściwy dla podmiotu podejmującego czynności przewoźnika. Nie można uznać, że działalność ta była przypadkowa. Przemawia za tym korzystanie przy jej wykonywaniu z aplikacji [...], która wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Skarżący w dniu kontroli korzystał z aplikacji [...] przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli nie zaprzeczył opisanym okolicznościom. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17).

Wbrew stanowisku skarżącego nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiotem wykonującym transport jest również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 i z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09).

Nie zasługują na uwzględnienie próby podważenia przez skarżącego ustaleń o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażera zapłaty za przewóz jest niekwestionowany. Jednocześnie podnoszona okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, jak również ustalenia, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Stanowisko organów i sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...], dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-34/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.

Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jego pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.

Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Prawidłowe jest stanowisko organu, że okazana w czasie kontroli umowa zlecenia zawarta z [...] P. K. nie potwierdza faktu wykonywania transportu drogowego na rzecz tego podmiotu. Z umowy tej wynika jedynie, że skarżący zobowiązuje się do wykonywania w sposób samodzielny usług za pośrednictwem platformy [...] i [...]. Nie świadczy natomiast ona o wykonywaniu przez skarżącego w dniu kontroli okazjonalnego przewozu osób w imieniu i na rzecz tego podmiotu. Również przedstawiona przez skarżącego kopia licencji udzielonej innemu podmiotowi ([...] Sp z o. o. sp. k.) nie stanowi dowodu posiadania licencji przez skarżącego, ani też nie może być uznana za dowód wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji. Przede wszystkim zauważyć należy, że kopia ta nie stanowi wypisu z licencji wydanego przez właściwy organ i nie jest dokumentem, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponadto skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, potwierdzającej fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu.

Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a dowody zebrane w sprawie świadczą o wykonywaniu działalności w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany. Działalność skarżącego stanowiła krajowy transport drogowy rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący miał obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach nałożenie na skarżącego kary przewidzianej w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było uzasadnione.

Sąd podziela również stanowisko organu, że wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi prowadzi do wniosku, że skarżący w dniu 25 lipca 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym.

Okoliczność, że przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyklucza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób zainicjowane zostało przez pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, musiał w ramach aplikacji zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Aplikacja [...] wskazała pasażerowi orientacyjną kwotę za ten przejazd. Kierujący przyjął zlecenie i wykonał odpłatny przewóz pasażerów na terenie L. samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji.

W ocenie sądu organy prawidłowo uznały, że w dniu 25 listopada 2019 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów, zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. (12 000 zł) oraz lp. 2.11 (8 000 zł) załącznika nr 3 przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.

Bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, organ informował go o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia i oceny, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób.

Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.).