Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 988/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 988/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007r., sprawy ze skarg D. i Z. B., A. B.- G. oraz P. B., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 kwietnia 2006r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

l SA/Kr 988/06

UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami - po rozpoznaniu odwołań uchylono decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...]z dnia [...].05.2004 r. i określono małżonkom D. i Z. B., P. B. oraz A. B. G. wysokości podatku dochodowego za 1999 r. w kwotach wyższych od zaznanych tj. odpowiednio 396032,10 zł zamiast 388 127, 70 zł. 131301, 20 zamiast 129 589, 20 zł i 127 487, 60 zamiast 126 160 zł. Powyższe różnice te zostały spowodowane stwierdzeniem nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg rachunkowych przez " B." s.c w S., której wspólnikami byli w/w podatnicy i których udziały w zyskach tej spółki wynosiły odpowiednio 60%, 20% i 20%

Spośród tych nieprawidłowości spornym pozostało zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów strat w środkach obrotowych . Zdaniem organu l instancji straty w tych środkach nie miały miejsca .

Wprawdzie s.c "B." przedłożyła" sporządzone przez pracowników protokoły likwidacji , z których wynikały braki i odpady surowca półfabrykatów i wyrobów gotowych ze skór, a także oświadczenie podatników o przekazaniu tych braków i odpadów na śmietnik, lecz rachunki za wywóz śmieci nie wykazywały wzrostu wysokości opłat z tego tytułu.

W odwołaniu podniesiono, że odpady i braki są czymś nieodłącznym przy produkcji obuwia i stanowią pewien procent przychodów z jego sprzedaży. W przypadku s.c "B." ten odsetek jest niewielki. Protokoły likwidacji z dni 28.05, 27.08. i 28.10.1999 r. obejmują bowiem ( odpowiednio ) 294 m kw skóry, 1533 par spodów , 1199 par cholewek i 262 par butów.

Jeżeli organ l instancji przyjął, że w/w ilości obuwia nie zostały zlikwidowane jako wybrakowane, lecz sprzedane poza księgami rachunkowymi to należało odpowiednio zwiększyć nie tylko przychody, lecz i koszty ich uzyskania.

Organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu l instancji. W szczególności wyjaśnił, że zmniejszono koszty uzyskania przychodów tylko o cześć wykazanych przez B. s.c strat w środkach obrotowych. Za resztę tych strat uznano zaś koszt uzyskania przychodów ze sprzedaży obuwia poza księgami rachunkowymi.

Z powyższym stanowiskiem podatnicy nie zgodzili się i wnieśli skargi, w których zarzucili naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego tj. art 22 i 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. nr 80 poz. 350 ze zmianami zwanej dalej "updf, jak i art. 54, 121, 122, 180, 187§3, 188,191 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zmianami).

W uzasadnieniu skarg podniesiono, że aktualnie obwiązujące przepisy prawa i to zarówno przepisy podatkowe jak i przepisy rachunkowo - księgowe, nie regulują materii dotyczącej zasad przeprowadzenia likwidacji, nie określają wymaganych na tę okoliczność dokumentów oraz nie wskazują dopuszczalnych norm ubytków start w procesie produkcji, magazynowania i sprzedaży w branży obuwniczej. Zdarza się, że ilość dokonywanych zakupów surowców do produkcji okazuje się za duża w stosunku do zapotrzebowania na rynku - na skutek nagłej zmiany preferencji klientów docelowych, czego nie można było w żaden sposób przewidzieć. Takie sytuacje mają miejsce a producent mimo wcześniejszych badań rynku i prowadzonych analiz musi je weryfikować. W takim razie nie- można zwrócić się ani sprzedawać zamówionego surowca, ponieważ ma on cechy indywidualne skrojone na potrzeby zaprojektowanego modelu. A skoro ten model po prostu na rynku nie schodzi to zaprzestaje się jego produkcji. W takim razie zakupiony surowiec i półprodukt do produkcji konkretnego modelu obuwia musi zostać przez Podatnika zezłomowany , ponieważ w przeciwnym przypadku zalegałby magazyny i spółka ponosiłaby koszty jego składowania.

Ponadto podniesiono, iż część zezłomowana stanowi znikomy ułamek produkcji i obrotów spółki i mieści się w normach zdroworozsądkowych i ekonomicznie oraz produkcyjnie uzasadnionych. Zdaniem podatników wszelkie straty w środkach obrotowych są kosztem uzyskania przychodów o ile zostaną spełnione warunki z art. 22 updf. Z jednej strony nie można powiedzieć, że strata w środkach obrotowych pozostaje w bezpośrednim związku z uzyskaniem przychodu. Jednak w niektórych przypadkach takie starty są konsekwencją prowadzenia działalności gospodarczej narażonej w sposób naturalny na ich powstanie.

Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 2005 sygn. akt l SA/Kr 1576/04 wraził następujący pogląd "straty w środkach obrotowych stanowią element całego zespołu działań i zabiegów dokonywanych w ramach pozarolniczej działalności. Często jest to element nieunikniony i nieodłączny. W tym kontekście należy rozpatrywać możliwość zaliczenia strat w środkach obrotowych nie pokrytych, odszkodowaniem ubezpieczeniowym do kosztów uzyskania przychodów.

Obowiązkiem zaś podatnika względnie spółki osobowej, której jest on wspólnikiem ( bo na niej ciążył obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych) jest udokumentować iż środki te mogły być przedmiotem niezaewidencjonowanego obrotu. W rozpoznanej sprawie organy podatkowe podważyły wiarygodność dokumentów przedstawionych przez s. c. "B." na okoliczność likwidacji braków i odpadów surowców półfabrykatów i wyrobów gotowych ze skór.

Podatnicy zaś nie wskazali na inne dowody, z których wynikałoby w sposób niewątpliwy co się stało z tymi barakami i odpadami.

Zatem zapisy w księgach rachunkowych "B." s.c. co do strat w środkach obrotowych należało uznać za nierzetelne.

Przedmiotowe skargi zostały jednak uwzględnione z innych powodów i dlatego zaskarżone decyzje zostały uchylone a sprawy przekazane do ponownego rozpoznania.

Po zwrocie akt tych spraw organ odwoławczy wyznaczył pełnomocnikowi strony skarżącej 7 - mio dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w nich materiału dowodowego. Jednakże termin ten upłynął bezskutecznie.

W kolejnych skargach zarzucono , iż organ podatkowy odmawiając wiarygodności przedstawionym przez podatnika dowodom i uznając je za niewystarczające nie wskazał, dlaczego ani też nie przedstawił jak powinna wyglądać prawidłowo sporządzona dokumentacja likwidacji środków obrotowych.

Nadto zarzucając, iż protokoły podpisane przez właścicieli firmy i ich pracowników nie mogą być wystarczającym dowodem przy tak dużych stratach organy podatkowe nie wyjaśniły, przy jakich wysokościach strat dowody takie mogą być wiarygodne.

Ponadto zarzucono wzajemną sprzeczność uzasadnienia, nielogiczność i niespójność. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie bardzo wiadomo bowiem czy organ podatkowy uważa, że podatnik nie udokumentował faktu dokonanych likwidacji w sposób prawidłowy, a więc czy nie udowodnił tej okoliczności, czy też uznaje, że do likwidacji doszło, ale brak związku przyczynowo - skutkowego w rozumieniu art. 22 updf.

Skoro organ podatkowy stoi na stanowisku, że strat nie ma, bo ich nie udokumentowano jak może ocenić te straty z punktu widzenia ich racjonalności i związku z przychodami. Dokonując takiej oceny organ podatkowy musi przyjąć, że straty były, ale nie uzasadnione. Tym samym organ podatkowy sam sobie zaprzecza i podważa własne ustalenia, sobie zaprzecza

Odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosowanie do artykułu 153 ppsa. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". W powołanym wyroku z dnia 13 maja 2005 roku sygn. akt. l SA/Kr 1576/04 Sąd wyraził ocenę prawną co do ksiąg rachunkowych prowadzonych przez spółkę cywilną, której wspólnikami byli skarżący - w części zawierającej zapisy co strat w środkach obrotowych.

Mianowicie uznał te zapisy za nierzetelne. Zdaniem Sądu organy podatkowe podważyły wiarygodność dowodów księgowych stanowiących podstawę tych zapisów gdyż wskazały, że należności za wywóz śmieci nie uległy podwyższeniu w miesiącach w których odpady i braki środków obrotowych miały zostać wywiezione na śmietnisko, a należności te powinny ulec podwyższeniu w tych miesiącach, gdyż braki i odpady środków obrotowych powiększały ilość śmieci., która co miesiąc była gromadzona i wywożona . Powyższa ocena jest wiążąca dla tutejszego Sądu gdyż nie nastąpiły żadne zmiany w stanie faktycznym spraw. Analogiczne stanowisko zajmowane jest w literaturze ( zob. np. T. Woś w: Komentarzu do ppsa wyd. Prawnicze Warszawa 2005 str. 477 i 478)

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie wskazał w prawdzie na przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierownika wysypiska śmieci w charakterze świadka w sprawach podatku dochodowego od osób fizycznych za inne lat niż 1999 rok, lecz Sąd zgodnie z art. 106§3 ppsa nie mógł przeprowadzić dowodów z tego przesłuchania.

Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd może przeprowadzić dowód tylko z dokumentów. Takim dowodem nie jest zaś dowód przesłuchania świadka. W tym stanie rozpoznawanych spraw skargi są nie uzasadnione. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.