Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 501/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  ust. 1,  art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 14
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

J. L. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. postanowił wszcząć postępowanie przymusowego wykupu gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. W decyzji wskazano, że w skład powyższego obszaru wchodzą również grunty W. L., składające się z działki nr [...] o powierzchni [...] ha.

Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [...] orzekł o przejęciu na własność Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] ha, składającej się z działki nr [...], położonej w [...], wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego W. L.

Z wnioskami o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpili następcy prawni W. L., tj. M. K. i J. L.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu ww. wniosków decyzją z dnia [...] września 2013r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [...].

Odwołania od decyzji Wojewody [...] wnieśli M. K. i Pan J. L. Skarżący podnieśli, że decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucili, że w sprawie nie dokonano komisyjnej lustracji nieruchomości ojca oraz nie przeprowadzono licytacji w celu jej sprzedaży.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014r., nr [...].

Organ odwoławczy wskazywał, że z aktu własności ziemi nr [...]. Wynika, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w [...] stanowiła własność W. L.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. postanowił wszcząć postępowanie przymusowego wykupu gruntów rolnych o ogólnej powierzchni [...] ha, położonych na terenie [...]. W decyzji podano, że w skład powyższego obszaru wchodzą również grunty W. L., składające się z działki nr [...] o powierzchni [...] ha.

Natomiast w uzasadnieniu decyzji widnieje zapis, że komisja specjalistów powołana decyzją z dnia [...] stycznia 1977r. stwierdziła, że grunty określone w decyzji nie były w całości zagospodarowane, zaś całkowita produkcja odbiegała od średniej produkcji rolnej w gminie. Z uwagi na konieczność pełnego wykorzystania użytków rolnych oraz podnoszenia produkcji rolnej wszczęte zostało postępowanie przymusowego wykupu gruntów.

Organ ustalił, że licytacja wyznaczona na dzień 27 września 1977r. nie doszła do skutku z powodu braku licytantów, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1968r. Nr 3, poz. 14) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 57 z poźn. zm.) orzekł o wykupie na rzecz Państwa nieruchomości składającej się z działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Wartość nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogą być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazują niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności nie korzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej.

Z treści art. 2 ust. 1 ww. ustawy przymusowy wykup nieruchomości przeprowadza się w drodze licytacji. Licytacją tą obejmuje się wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem zagrody (siedliska) i działki przyzagrodowej o obszarze 0,2 ha.

Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 wyżej przywołanej ustawy Państwu służy prawo pierwokupu nieruchomości poddanej licytacji po cenie ustalonej w wyniku licytacji. W razie braku nabywców Państwu przysługuje prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej. Cenę wywoławczą ustalano według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (art. 3 ust. 4 ustawy).

Organ wskazywał, że zasady i tryb zaliczenia gospodarstw do wykazujących niski poziom produkcji rolnej, o których mowa w art. 1 ustawy określało rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58).

W myśl natomiast § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1968r. Nr 11, poz. 57) cenę wywoławczą nieruchomości ustala w drodze postanowienia właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej w wysokości wartości tej nieruchomości ustalonej według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. W razie potrzeby organ ten powołuje biegłych. Z kolei w myśl § 3 ust. 2 tego rozporządzenia o licytacji ogłasza się w drodze publicznego obwieszczenia. Natomiast przepis § 1 tego rozporządzenia wskazywał, że prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej wykonuje prezydium powiatowej rady narodowej w drodze decyzji, gdy licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów, a nieruchomość potrzebna jest na cele rozwoju rolniczych jednostek gospodarki uspołecznionej lub też może być należycie zagospodarowana przez innych rolników indywidualnych.

W toku prowadzonego postępowania organ stopnia wojewódzkiego wystąpił do Prezydenta Miasta [...] oraz do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie dokumentów archiwalnych związanych z przejęciem przedmiotowej nieruchomości na własność Państwa. Pomimo prowadzonych poszukiwań nie udało się odnaleźć kompletnych akt związanych z wydaniem zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...]. Urząd Miejski w [...] nadesłał do akt sprawy dokumenty, którymi dysponował. Natomiast Archiwum Państwowe w [...] poinformowało, że w swoim zasobie aktowym nie przechowuje akt Urzędu Miasta [...].

Organ odwoławczy wskazał, że z kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. wynika, iż decyzja ta została wydana na skutek wszczęcia postępowania decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. w sprawie przymusowego wykupu w drodze licytacji nieruchomości podanych w osnowie decyzji. Wymóg wydania decyzji w przedmiocie wszczęcia postępowania wynikał z § 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Zgodnie bowiem z tym przepisem, organ w razie uznania, że gospodarstwo podlega zaliczeniu do kategorii określonej w § 1 rozporządzenia - wydaje decyzję o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu nieruchomości. Przepis § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia określał w jakiej sytuacji gospodarstwo rolne uznaje się za wykazujące niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności wskutek nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej (nieodnawiania nasion zbóż i sadzeniaków, niestosowania nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin, nieprzeprowadzania konserwacji urządzeń melioracyjnych itp.). Z przepisów powołanego rozporządzenia wynikała również procedura postępowania organu zmierzająca do wydania opinii o zaliczeniu gospodarstwa do określonej kategorii wynikającej z § 1 ust. 1 rozporządzenia, w tym tzw. lustracja gospodarstwa.

Stosownie do § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia prezydia gromadzkich rad narodowych zgłaszają do właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej wnioski o zaliczenie poszczególnych gospodarstw rolnych do kategorii określonej w § 1, zawiadamiając o tym właścicieli tych gospodarstw. Natomiast z § 2 ust. 2 wynika, że po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej powołuje zespół w składzie 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw, wykazujących niski poziom produkcji. Lustrację tę zespół przeprowadza przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela kółka rolniczego oraz sołtysa. Z treści ust. 5 wynika, że po przeprowadzeniu lustracji zespół specjalistów sporządza protokół, w którym na podstawie kryteriów określonych w § 1 wyraża opinię, czy gospodarstwo kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem organu naczelnego, brak (po ponad 30 latach) protokółu z lustracji spornej nieruchomości oraz opinii organu o jej kwalifikacji zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968r. - nie może jednoznacznie przesądzać, iż takiej lustracji nie było, tym bardziej, że w kontrolowanym orzeczeniu dotyczącym wykupu znajduje się informacja o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 1977r. wszczynającej to postępowanie, a ta ostatnia mogła być przecież wydana tylko i wyłącznie po przeprowadzeniu lustracji i wydaniu opinii komisji o kwalifikacji gospodarstwa rolnego do kategorii wskazanej w § 1 rozporządzenia. Z kolei w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. w sprawie wszczęcia postępowania przymusowego wykupu w uzasadnieniu wskazano, że komisja specjalistów powołana decyzją z dnia [...] stycznia 1977r. stwierdziła, że grunty określone w decyzji nie były w całości zagospodarowane, zaś całkowita produkcja odbiegała od średniej produkcji rolnej w gminie. Z uwagi na konieczność pełnego wykorzystania użytków rolnych oraz podnoszenia produkcji rolnej wszczęte zostało postępowanie przymusowego wykupu gruntów.

Organ podkreślał, że niejednokrotnie dokumenty dotyczące lustracji sporządzane były dla większych obszarów, a w związku z tym nie zawsze były włączane do akt sprawy poszczególnych postępowań. Taka sytuacja mogła mieć miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż przejęta od W. L. nieruchomość o powierzchni [...] ha wchodziła do kompleksu gruntów o obszarze [...] i takiej właśnie powierzchni dotyczy decyzja w sprawie wszczęcia postępowania przymusowego wykupu znajdująca się w aktach niniejszej sprawy. Zatem brak dokumentów wykazywanych przez skarżących, w ocenie Ministra, nie jest równoznaczny z tym, iż nie były one sporządzone. Ponadto dokumenty te, w tym protokół z lustracji, również mogły ulec zniszczeniu lub zaginięciu. Skoro więc z zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. wynika, że licytacja nie doszła do skutku z powodu braku licytantów — to zaistniały wszelkie podstawy prawne do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r.

Organ wykazywał, że odszukanie protokółu z lustracji nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny legalności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. Zauważyć bowiem należy, że decyzja ta została wydana na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, w których to przepisach uregulowano tryb wykonywania przynależnego Skarbowi Państwa z mocy ust. 3 ww. artykułu prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości rolnych poddanych licytacji w trybie tej ustawy. Stanowiła przy tym kolejny władczy akt wydawany w ramach procedury wykupu takich nieruchomości, z której tylko pierwszy (decyzja o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu nieruchomości, o której mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia) poprzedzona musiała być protokółem lustracji i sporządzonej opinii o zaliczeniu gospodarstwa do kategorii wskazującej niski poziom produkcji z powodu zaniedbania. Skoro tak, to ocena legalności decyzji podjętej na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy - dla której wydania niezbędne jest jedynie spełnienie wymogów opisanych w § 9 i 10 rozporządzenia w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych - nie może obejmować kontroli przesłanek warunkujących w ogóle uruchomienie procedury wykupu nieruchomości, w tym kwestii produktywności gospodarstwa rolnego. Te bowiem zostały ocenione w ostatecznej decyzji o wszczęciu postępowania, czyli decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. Oznacza to, że orzekając w tej materii Prezydent nie musiał także dysponować protokołem z lustracji gospodarstwa, a jedynie zobligowany był do zbadania czy zaistniały warunki do skorzystania przez Skarb Państwa z przysługującego mu z mocy ustawy prawa pierwokupu. A skoro tak, to w postępowaniu nieważnościowym ocena podjętej przez niego decyzji musi być dokonywana wyłącznie w aspekcie przesłanek zawartych w przepisach prawa materialnego mających znaczenie przy rozstrzyganiu o wykonaniu przez Skarb Państwa wspomnianego prawa i przy uwzględnieniu tych elementów stanu faktycznego, których subsumcja do norm zawartych w przepisach prawa determinowała podjęte w tym względzie rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy podkreślał, że postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156-158 k.p.a. choć podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, to różni się przedmiotem. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Ma więc ono charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa. Istotą zatem tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej w decyzji, a nie ponowne rozstrzyganie sprawy zakończonej tą decyzją.

W związku z powyższym organ odwoławczy przyjął, że nie można stwierdzić, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył J. L. Skarżący podnosił, że decyzja jest krzywdząca, błędna i nie poparta materiałem pozwalającym uzyskać jasny i bezsporny obraz decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz Wojewody [...]. Skarżący zarzucił, że Minister opiera swoją decyzję na decyzji Prezydenta Miasta [...], który wszczął postępowanie przymusowego wykupu. Skarżący twierdził, że grunty o powierzchni [...] ha objęte lustracją były przez wszystkich uprawiane i przynosiły plony. Natomiast tylko ta parcela o powierzchni [...] spośród gospodarstwa jego ojca wykazywała niski poziom produkcji rolnej, gdyż miała zostać włączona do areału PGR, który został stworzony na gruntach przymusowo wykupionych. Skarżący stwierdził, że protokół z lustracji się nie zachował, gdyż w ogóle go nie było. Dodawał też, że przez 10 lat decyzja Prezydenta Miasta [...] uznawana była za nieważną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podkreślić, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, zatem dopuszczalne jest ono wyłącznie w przypadku stwierdzenia tych ciężkich, kwalifikowanych wad. Jedną z wad stanowiących przyczynę nieważności decyzji administracyjnej jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego (por. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, s. 720-721), jak również w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga zatem bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W takim kontekście, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo dokonał oceny kontrolowanej decyzji, stwierdzając, że nie jest ona dotknięte kwalifikowanymi wadami naruszenia prawa.

Przedmiotowa decyzja została wydana w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazywały niski poziom produkcji w skutek zaniedbania, a w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Przymusowy wykup, w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzano w drodze licytacji. Licytacją tą obejmowano wszystkie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem zagrody (siedliska) i działki przyzagrodowej.

W postępowaniu nadzorczym do wykazania rażącego naruszenia prawa konieczne jest niezbite i jednoznaczne potwierdzenie faktu, że wydane przez dany organ rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy takiej oczywistej sprzeczności nie potwierdza.

Należy całkowicie podzielić pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 1999r. w sprawie sygn. akt IV SA 1342/98, iż brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia.

Organ wskazał, że z treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, iż nie doszło do licytacji z powodu braku licytantów, natomiast w związku z faktem, że przedmiotowa nieruchomość była potrzebna na cele rozwoju rolniczych gospodarstw uspołecznionych uzasadnione stało się wykonanie przez Skarb Państwa prawa pierwokupu - zgodnie art. 3 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1968 r., w świetle którego Państwu służyło prawo pierwokupu nieruchomości poddanej licytacji po cenie ustalonej w wyniku licytacji. W razie braku nabywców Państwu przysługiwało prawo wykupu nieruchomości po cenie wywoławczej.

Organowi I instancji nie udało się wprawdzie odnaleźć postanowienia o wysokości wartości przedmiotowej nieruchomości - o którym mowa w § 2 ww. ustawy.

Należało jednak przyjąć, że Prezydent Miasta [...] miał podstawy do wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania, oraz że dysponował informacjami o powierzchni nieruchomości i sposobie jej zagospodarowania, co pozwoliło ustalić cenę nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na poziomie [...] zł.

Jak wskazał organ, na odwrocie kontrolowanej decyzji widnieje adnotacja zawierająca dane szacunkowe gruntu. Z jej treści wynika, że ww. działka stanowiła grunty klasy [...], dla której wartość przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych wynosiła [...] zł za hektar. Cenę wywoławczą stanowiła kwota wynikająca z pomnożenia obszaru danej klasy z przyjętą dla danego użytku ceną, co w rezultacie dało sumę [...] zł, która wskazana została w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1977r. jako cena nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej działki.

Ponadto, nawet gdyby nie zostało wydane odrębne postanowienie o ustaleniu ceny, to uchybienie to nie miałoby charakteru rażącego.

Wskazać również należy, że kwota ta mieści w podstawowych cenach sprzedażnych 1 hektara państwowych gruntów rolnych, ustalonych w § 1 obowiązującego w tym czasie zarządzenia Ministra Rolnictwa z 22 stycznia 1974r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Zauważyć należy, iż zgodnie z § 3 tego zarządzenia do uprawnień naczelnika gminy lub powiatu należała możliwość podwyższania (lub obniżania) w poszczególnych wsiach lub gminach cen ustalonych zgodnie z § 1. Zostały zatem spełnione przesłanki zawarte w ww. § 2 rozporządzenia w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład-gospodarstw rolnych.

Organ pomimo prowadzonych poszukiwań nie odnalazł protokołu z lustracji gospodarstwa rolnego. Podkreślone jednak zostało, że dokumenty dotyczące lustracji sporządzane były często dla większych obszarów i w związku z tym nie zawsze były one włączane do akt sprawy poszczególnych postępowań.

Organ prawidłowo zatem przyjął, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przedmiotowej sprawie wymienione przesłanki zostały spełnione - dokument został sporządzony w formie decyzji oraz przez uprawniony do tego podmiot, czyli przez naczelnika gminy.

Podnoszony przez skarżącego zarzut braku w aktach sprawy protokołu z lustracji gospodarstwa, nie może zostać uznany za słuszny. Brak protokołu nie jest równoznaczny z tym, że nie był on sporządzony, równie dobrze mógł on bowiem ulec zniszczeniu lub zaginąć.

Należy jeszcze raz podkreślić, że w postępowaniu nadzorczym, aby można było uznać, że decyzja rażąco narusza prawo, wykazane musi być w sposób nie budzący wątpliwości, że w danej sprawie w toku postępowania zwykłego doszło do ewidentnego uchybienia przepisom prawa, a naruszenie to ma tak istotną wagę, że winno być zakwalifikowane jako rażące.

Prawidłowo zatem organ przyjął, że do ustalenia, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, konieczne byłoby wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że przejęte gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości takiej sytuacji. W związku z tym organ nie mógł stwierdzić, że decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Niezasadnym zatem okazały się zarzuty skargi sprowadzający się do naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr3, poz.14) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr11, poz.58) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasadności i trybu prowadzenia licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr11, poz.57).

Ponadto, należy dodać, że skarżący chociaż podnosił, iż przez 10 lat decyzja Prezydenta Miasta [...] uznawana była za nieważną, to nie skarżył decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013r. nr [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r., Nr [...].

Ponadto, w świetle okoliczności niniejszej sprawy należało wskazać, że organ dopełnił obowiązki przewidziane w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należało podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.