Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 116/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 13, art. 16
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W skardze skierowanej pismem z 06 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wójta Gminy W. (dalej także: organ lub Wójt) – R. O. (dalej: wnioskodawca strona skarżąca) zarzucił organowi bezczynność polegającą na braku odpowiedzi na złożony przez niego wniosek 09 marca 2018 r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm., dalej: ustawa lub u.d.i.p.), w zakresie;

1. Czy Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm ochroniarskich w zakresie ochrony fizycznej lub monitoringu (w tym alarmu)? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za ochronę i monitoring a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług.

2. Czy Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm sprzątających? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za sprzątanie a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług.

3. Jeśli nie korzystają Państwo z usług firm sprzątających proszę o informację, w jaki sposób wykonywanie jest sprzątanie tut. Urzędu, ile osób jest do tego zatrudnionych, na jakiej umowie i jaki jest miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób.

Wskazał w nim, iż wnosi o przesłanie odpowiedzi na adres: [...] Stawiając zarzut bezczynności organu administracji, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wniósł m.in. o stwierdzenie, że organ pozostaje w stanie bezczynności w załatwieniu jego wniosku i zobowiązanie organu do jego załatwienia w terminie czternastu dni od daty doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku, a także uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

Złożenie skargi poprzedził następujący ciąg zdarzeń. Wskazanym na wstępie wnioskiem z 09 marca 2018 r. przesłanym drogą elektroniczną ze wskazaniem adresu email nadawcy: [...] na adres: Urzędu Gminy W. (identyfikator nadawcy:[...] ) strona skarżąca wniosła o udostępnienie informacji w zakresie obejmującym odpowiedź na trzy zawarte w nim zagadnienia, tj.:

1. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm ochroniarskich w zakresie ochrony fizycznej lub monitoringu (w tym alarmu)? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za ochronę i monitoring a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług.

2. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm sprzątających? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za sprzątanie a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług.

3. Jeśli nie korzystają Państwo z usług firm sprzątających proszę o informację, w jaki sposób wykonywanie jest sprzątanie tut. Urzędu, ile osób jest do tego zatrudnionych, na jakiej umowie i jaki jest miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób.

Wnioskodawca wniósł o przesłanie odpowiedzi na zapytanie na adres: [...] Wniosek został przesłany do organu za pośrednictwem platformy ePUAP. Przedmiotowy wniosek został skutecznie doręczony organowi w dniu 9 marca 2018 roku.

Odpowiedzi organ udzielił za pismem z 18 kwietnia 2018 r. wskazując w nim, że:

po pierwsze - Urząd korzysta obecnie z usług firmy ochroniarskiej w zakresie umowy, której scan dołączył do odpowiedzi, zaś w latach 2016 - 2017 z usług tych nie korzystał,

po drugie - Urząd nie korzysta obecnie z usług firm sprzątających i z usług takich nie korzystał także w latach 2016 i 2017, a także

po trzecie - sprzątanie Urzędu wykonywane jest przez dwóch pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, a miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób to kwota: 1 - 3.075,11 zł, 2 - 3.400, 58 zł.

Niemniej jednak wobec braku odpowiedzi w terminie 14-dniowym strona skarżąca, przytoczonym na wstępie pismem z dnia 06 kwietnia 2018 r., zatytułowanym "Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu w sprawie o udostępnienie informacji publicznej" skierowanym za pośrednictwem organu, wywiodła objętą kontrolą sądową skargę, która wpłynęła do organu w dniu 16 kwietnia 2018 r. W jej motywach wskazała przebieg zdarzeń począwszy od dnia skierowania wniosku aż do dnia złożenia skargi. Przedstawiła, obszernie, wywody prawne uzasadniające ją, w ramach których podniosła, że informacje, o których udzielenie zwróciła się stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nadto autor skargi podkreślił, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego jest informacją publiczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 912/12; z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1741/13; z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Równocześnie wskazał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia. Stanowisko to, na co zwrócił uwagę, zostało wielokrotnie potwierdzone przez orzecznictwo administracyjne. Tytułem przykładu wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt: II SAB/Po 116/17.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając przy tym stanowisko udzieleniem żądanej informacji. Zdaniem organu skoro "w chwili obecnej" (czyli w czasie kierowania przez organ skargi wraz z odpowiedzią na nią do tut. Sądu) strona skarżąca dysponuje żądaną informacją, to brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności. Tym samym w ocenie organu podjęcie tych czynności powoduje ustanie bezczynności i uzasadnia wniosek o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei mocą art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność czy przewlekłość organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4a) P.p.s.a., to jest wówczas, gdy organy administracyjne mają obowiązek wydania decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu) oraz gdy organy podejmują inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ( dotyczy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach). Zgodnie z art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo podejmowane czynności materialno-techniczne – możliwe jest zaskarżenie braku wymaganego prawem zachowania się organu administracji. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach. Obowiązujące przepisy prawa unijnego wyznaczają podstawowe zasady i reguły odnoszące się do zagadnień prawa dostępu do informacji publicznej. Prawo obejmuje wszelkie posiadane przez organy sektora publicznego przejawy działań, faktów lub informacji – oraz wszelkie kompilacje takich działań, faktów lub informacji – niezależnie od zastosowanego w tym celu środka (zapisane na papierze, zapisane w formie elektronicznej lub zarejestrowane w formie dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej – por. art. 2 pkt 3 lit a dyrektywy 2003/98 WE, Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego (Dz. Urz. WE 2003 seria L Nr 345, poz. 90 ze zm.). Ponadto wyjaśnienia wymaga, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na bezczynność czy przewlekłość jest zatem art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Nadto brzmienie przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego podstawę orzekania przez Sąd przy uwzględnianiu skargi na przewlekłość czy bezczynność organu, nakłada jednak na sąd obowiązek nie tylko zobowiązania bezczynnego organu do załatwienia sprawy ale również wypowiedzenia się, czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Równocześnie Sąd zobligowany jest do dokonania tej oceny ex lege. Na mocy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. nr 34, poz. 173 ze zm.) sądy administracyjne z mocą od 17 maja 2011 r. zostały wyposażone w kompetencję do stwierdzania, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze stwierdzeniem przez sąd rażącego naruszenia prawa bezczynnością organu (lub przewlekłym prowadzeniem postępowania) wiąże się szczególna odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy publicznych za rażące zaniedbania. Dochodzenie tej odpowiedzialności "otwiera" dopiero orzeczenie właściwego sądu kwalifikujące okoliczności danej sprawy do rażąco naruszających prawo.

Powtórzenia przy tym wymaga, iż celem skargi na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości lub bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.

Tym samym – albowiem nie jest to sporne – powtórzenia li tylko wymaga, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem.

Przechodząc tym samym do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, o czym także powyżej, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji jest zwalczanie braku działania czy też zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność podobnie jak przewlekłość organu ma na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.

W świetle tego dla uznania przewlekłości czy – jak w niniejszej sprawie – bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zobowiązany był do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to w konsekwencji nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że postępowanie wywołane skargą cechuje pewna specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. – tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006, a także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 103/13. W aktualnym stanie prawnym naruszenie przepisów dotyczących terminowego załatwienia spraw może być traktowane jako "bezczynność" lub "przewlekłość postępowania". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2013 r. sygn. II OSK 891/13, interpretacja tych pojęć wymaga przyjęcia założenia, że obie instytucje dotyczą różnych kategorii naruszeń prawa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na przewlekłość i bezczynność postępowania organu, przedmiotem sądowej kontroli jest ocena podejmowanych w toku postępowania działań organu pod kątem zachowania należytej staranności w organizowaniu i prowadzeniu tego postępowania w taki sposób, aby doprowadziło ono w rozsądnym terminie do merytorycznego załatwienia sprawy. Natomiast jeśli chodzi o bezczynność judykatura i doktryna przyjmuje, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym i zobowiązanym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Podkreślenia tym samym wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest wyłącznie ocena, czy organ ustosunkował się do żądania strony czy też pozostawał w bezczynności w związku z jej wnioskiem z 09 marca 2018 r. Toteż wskazania wymaga, że w objętym skargą postępowaniu strona skarżąca upatruje się bezczynności organu polegającej na nie rozpoznaniu jej wniosku w terminie i sposób określony m.in. w art. 13 ust. 1 ustawy, czyli nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Zatem spór, co do zasady, koncentruje się wokół ustalenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność – jak wywodzi strona skarżąca, czy też nie – jak twierdzi organ.

Oceniając z tego punktu widzenia złożoną skargę zauważyć należy, że krąg podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosku kierowanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza zakres przedmiotowy jakim jest wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza wymienionymi podmiotami, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu).

Równocześnie nie jest sporne, że adresat wniosku o udostępnienie informacji jest organem w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązanym do jej udzielenia. Zatem adresat wniosku po otrzymaniu wniosku strony skarżącej, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, zobligowany był do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W terminie wyznaczonym przez ustawę nie udzielił jednak informacji ani nie wydał decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmawiającej udzielenia takiej informacji z uwagi na prawnie chronioną tajemnicę. Informacji tej, co istotne dla rozstrzygnięcia udzielił 18 kwietnia 2018 r., a zatem przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie.

Tym samym – prima vista – należy wyjaśnić, że skoro celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań, to – mniej lub bardziej właściwie – ustosunkowanie się do żądania strony przed rozpoczęciem przewodu sądowego czyni zobowiązanie do załatwienia wniosku bezprzedmiotowym. Wniesienie skargi na bezczynność jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie organ załatwił wniosek strony przed wyrokowaniem, przy czym – jak podano powyżej – wyjaśniając dlaczego wniosek strony został załatwiony dopiero 08 lutego 2018 r.

Tym samym powtórzenia wymaga, że zachowanie organu kwalifikuje wniesioną skargę jako zasadną wobec pozostawania w bezczynności w aspekcie czasu wyznaczonego przez ustawodawcę do załatwienia wniosku kierowanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i de facto nie podejmowania żadnych działań w tym zakresie. Wobec tego należało orzec w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Sąd zobowiązany był tym samym ocenić, czy bezczynność po stronie adresata wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne, niezaprzeczalne i podyktowane niejako złą wolą organu. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13). Zatem skoro brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia to Sąd takowych nie dostrzega w zachowaniu organu w załatwieniu wniosku strony z 09 marca 2018 r. W niniejszej sprawie nieudzielenie żądanej informacji wynikało, co można odczytać z odpowiedzi na skargę, z faktu obciążenia pracą i realizowaniem zadań przez podległych organowi pracowników. Sąd wziął to pod uwagę, jako iż Gmina i jej organy wykonują szereg zadań nie tylko własnych ale także zleconych związanych z zaspokojeniem potrzeb zbiorowych jej mieszkańców, a także, że zwłoka w udzieleniu odpowiedzi nie była znaczna, gdyż wynosiła kilka tygodni. W tych okolicznościach zdaniem Sądu nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Dlatego orzeczono jak w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a.

Na zakończenie wskazania wymaga, że przypadku, gdy żądana we wniosku informacja publiczna została skarżącej udostępniona pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. brak było podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 09 marca 2018 r. Mając powyższe na względzie, umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania adresata wniosku do jego załatwienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając to na uwadze Sąd stwierdza, że jakkolwiek bezczynność istnieje, to opóźnienie zostało w dominującym zakresie spowodowane trybem działania organu, a nie złą wolą czy podejmowaniem bezsensownych działań przez skarżony organ. W tych realiach sprawy, Sąd zachowania organu nie kwalifikuje jako rażącego naruszenia prawa. Wobec tego, że skarga była zasadna w dniu jej wniesienia, Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.