Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 260/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 2 i 3 ,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 61 par. 4,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Ochotniczej Straży Pożarnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 3 lutego 2015 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu odwołania stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 12 grudnia 2014 r. nakazującej Ochotniczej Staży Pożarnej w W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tj. na cele strażnicy, części budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w W. - pomieszczenia usytuowanego na kondygnacji poddasza, użytkowanego jako pomieszczenie handlowe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki podał, że w dniu [...] r. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili oględziny na działce nr ewid. [...] w W., w wyniku których stwierdzono, że na działce tej znajduje się budynek ochotniczej straży pożarnej, a na poddaszu tego budynku znajduje się pomieszczenie o wymiarach 7,7 x 3,95m i wysokości 2,61 m, użytkowane jako sklep spożywczo - przemysłowy. Obecny podczas oględzin L. B. oświadczył do protokołu, że pomieszczenie to wynajmuje od Ochotniczej Straży Pożarnej w W. od 1999 r. i od tego czasu użytkuje je jako sklep. Dodał, że posiada jedynie postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 5.05.1999 r. pozytywnie opiniujące zmianę sposobu użytkowania niniejszego lokalu na stoisko do sprzedaży artykułów spożywczych i przemysłowych.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że ww. obiekt budowlany został wybudowany w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 28.06.1992 r. o pozwoleniu na budowę. Ponadto ustalił, że decyzją z dnia 12.10.1993 r. Wójt Gminy T. przekazał ten budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w W., natomiast pomieszczenie objęte przedmiotem niniejszego postępowania zostało wynajęte na mocy umowy najmu z dnia 29.01.1999 r. zawartej pomiędzy L. B., a Zarządem OSP w W. Pomimo podjęcia stosownych czynności nie udało się odnaleźć projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 28.06.1992 r.

W wyniku dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia 16.12.2013 r. nakazał Gminie T. wstrzymanie w terminie natychmiastowym użytkowania części budynku OSP w W. oraz przedłożenie wymienionych w sentencji dokumentów. Z uwagi na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów, PINB w B. decyzją z dnia 18.07.2014 r. nakazał Gminie T. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 8.09.2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz postanowienie organu I Instancji z dnia 16.12.2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniając, że postępowanie w tej sprawie winno być prowadzone na podstawie ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do 31.05.2004 r., jak również, że stroną tego postępowania winno być stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna w W..

W toku ponownego postępowania organ I instancji zawiadomił stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna w W., że jest ono stroną postępowania oraz ustalił, że postanowieniem z dnia 4.05.1999 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. pozytywnie z zastrzeżeniami zaopiniował zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku na sklep spożywczy ze stoiskiem do sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego (Dom Strażaka), znajdującego się w W.. Następnie organ I instancji wydał decyzję z dnia 12.12.2014 r.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Inspektor Wojewódzki uznał, że zasadnie organ I instancji przyjął, że na gruncie niniejszej sprawy winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do 31.05.2004 r. Zmiana sposobu użytkowania części budynku OSP w W. została dokonana bowiem w 1999 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888 ze zm.), a stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r., art. 71a ustawy, o której mowa w art. 1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy podniósł, że w podstawie prawnej decyzji organ I instancji winien był powołać art. 51 ust. 1 pkt 1 zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż pkt 3 ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy zachodzi przesłanka do nakazania przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz winien był podać również w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r. Brak jednak wskazania tego przepisu jest nieistotny i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wpływu na wynik sprawy nie ma także powołanie przez organ I instancji nieprawidłowego publikatora ustawy z dnia 7.07.1994 r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004 r., zamiast publikatora - Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016.

W opinii organu II instancji prawidłowe było uznanie również, że stroną tego postępowania winno być stowarzyszenie - Ochotnicza Straż Pożarna w W., gdyż decyzją z dnia 12.10.1993 r. Wójt Gminy T. przekazał przedmiotowy budynek do zarządzania OSP w W.. Tym samym stowarzyszenie to stało się zarządcą i głównym użytkownikiem tego obiektu. Adresatem zaś decyzji wydawanych w oparciu o przepisy Prawa budowlanego w sprawie utrzymania obiektów budowlanych, w tym również w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, może być zarówno właściciel jak i zarządca obiektu budowlanego. To Ochotnicza Straż Pożarna w W. winna być adresatem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, bowiem to stowarzyszenie (OSP) zarządza tym obiektem w związku z prowadzoną działalnością statutową i to właśnie Zarząd OSP w W. zawarł z Lesławem Boryckim umowę najmu, na mocy której prowadzi on w lokalu objętym przedmiotem niniejszego postępowania działalność gospodarczą.

Odnosząc się do odwołania organ II instancji zauważył, że nie jest zasadny zarzut, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24.01.1974 r. - Prawo budowlane, gdyż przepisy tej ustawy na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obecnie obowiązującym, stosuje się jedynie do obiektów budowlanych wybudowanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Dalej organ podał, że poza sporem pozostaje fakt, że przed zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia w budynku strażnicy na cele handlowe, zarówno Ochotnicza Straż Pożarna w W., jak również L. B. nie uzyskali pozwolenia Starosty B. na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego pomieszczenia. Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004 r. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 i pkt 2 wskazanego powyżej art. 71, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu (...), jak również podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno - sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ pomieszczeń.

Podjęcie przez L. B., w jednym z pomieszczeń budynku strażnicy OSP w W. działalności gospodarczej wypełnia przesłanki art. 71 ust.

pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż w pomieszczeniu tym doszło do przeróbki pomieszczenia z przeznaczeniem do użytku publicznego tego pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie, jak również podjęto działalność, która zmieniła warunki pracy i warunki higieniczno - sanitarne pomieszczenia użytkowanego obecnie jako sklep spożywczo - przemysłowy. Wniosek taki można wysnuć z analizy postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 4.05.1999 r., gdzie wskazano prace, jakie należy wykonać, aby w pomieszczeniu tym można było prowadzić działalność gospodarczą.

Odnosząc się przy tym do argumentów odwołania organ odwoławczy podał, że bezpodstawny jest argument, że projekt budowlany, zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku, przewidywał wykorzystanie części tego budynku na cele np. handlowe. Pomimo podjęcia w toku postępowania przez organ I instancji prób odnalezienia tego projektu, nie udało się go odnaleźć. Zatem twierdzenia, że projekt budowlany przewidywał prowadzenie w tym budynku działalności gospodarczej są gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Ponadto gdyby projekt budowlany przewidywał, że sporne pomieszczenie może być użytkowane jako pomieszczenie handlowe, nie byłoby potrzebne uzyskanie zgody organu sanitarnego na zmianę jego przeznaczenia na pomieszczenie handlowe.

Dalej cytując art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004 r. Inspektor Wojewódzki uznał, że słusznie nakazano OSP w W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, a podstawę prawną takiego działania stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004 r. w związku z art. 2 ust.

ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane.

Zdaniem organu odwoławczego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 61 § 4 kpa, art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, gdyż o tym, iż stroną tego postępowania winno być stowarzyszenie - Ochotnicza Straż Pożarna w W., przesądził ŚWINB w K. w decyzji z dnia 8.09.2014 r., czyli w momencie gdy postępowanie to było już w toku. Niemniej organ I instancji poinformował OSP w W., że przysługuje jej legitymacja strony w tym postępowaniu oraz umożliwił czynne uczestnictwo w tym postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że moc prawną zachowują czynności przeprowadzone w tej sprawie przed przystąpieniem OSP w W. do niniejszego postępowania, w szczególności oględziny przeprowadzone w dniu 26.10.2012 r. Nie było podstaw do przeprowadzania ponownych oględzin w tej sprawie, bowiem nie wniosłyby one do sprawy nic nowego.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze na powyższą decyzję Ochotnicza Straż Pożarna w W., domagając się jej uchylenia, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: art. 61 § 4 kpa poprzez zaniechanie zawiadomienia strony postępowania - Gminy T. o wszczęciu postępowania, art. 10 kpa w zw. z art. 39 kpa w zw. z art. 79 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez zaniechanie powiadomienia OSP w W. o miejscu i czasie dokonywania oględzin, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, w zw. z art. 78 §1, w zw. z art. 80 kpa poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie powiadomił przed pierwszą czynnością strony - Gminy T. o wszczęciu postępowania. Ponadto podstawą wydania decyzji były czynności dowodowe w postaci oględzin, o których Gmina również nie została zawiadomiona.

Dalej autor skargi nie zgodził się z ustaleniem zasadniczej kwestii, iż dokonano zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, bazując na postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w B.z dnia 5.05.1999 r. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, wbrew złożonemu wnioskowi zaniechał przeprowadzenia innych dowodów: z decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku oraz z dokumentacji budowlanej w tym projektu architektoniczno-budowlanego będącej podstawą decyzji zezwalającej na budowę, który wedle wiedzy strony skarżącej przewidywał prowadzenie w budynku nie tylko działalności statutowej OSP, ale również innej działalności w tym handlowej. Wskazanie lokalizacyjne wydane przez Wójta Gminy S. 2 maja 1992 r., decyzja o ustaleniu lokalizacji z 12 maja 1992 r. wydana przez Wójta Gminy S., decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. o pozwoleniu na budowę z 28 czerwca 1992 r. oraz pismo przewodnie Urzędu Gminy T. zawierają informację, że dokumentację techniczną otrzymał Urząd Rejonowy, którego zasoby archiwalne przejęte zostały przez Starostę Powiatowego w B. Wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia pominięcie tych dowodów przez organy, które uznały twierdzenia skarżącego za gołosłowne i przesunęły ciężar dowodu w tym zakresie na skarżącego. Takie postępowanie jest sprzeczne z wszelkimi zasadami postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 207/2003 poz. 2016 ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93/2004 poz. 888 ze zm.). Zastosowanie powołanych przepisów istotnie znajduje uzasadnienie w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy oraz w mającym w sprawie zastosowanie stanie prawnym, ale organy administracji obu instancji błędnie odczytały dyspozycje, jakie z tych przepisów wynikają wydając w konsekwencji przedwcześnie decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. użytkowanego jako handlowe pomieszczenia usytuowanego na poddaszu przedmiotowego obiektu budowlanego.

Bezspornym jest, że w świetle obowiązujących przepisów zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie może być dokonywana samowolnie.

Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz. U. Nr 163, poz. 1364) tj. do 31 maja 2004 r., na taką zmianę konieczne było uzyskanie pozwolenia (art. 71 ust. 1 ustawy w poprzednim brzmieniu), natomiast obecnie zmiana taka wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, co wynika z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) .

Z uwagi na niewadliwie (bo w oparciu o niepodważone dokumenty w postaci postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 4 maja 1999 r. oraz umowy najmu lokalu z dnia 29 stycznia 1999 r.) ustaloną datę zmiany sposobu użytkowania wskazanej części budynku OSP w W., gm. T., zasadnie organy administracji uznały, że z mocy przejściowego przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, miały w sprawie zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. obowiązujące przed dniem 31 maja 2004 r. W tym czasie obowiązywał natomiast art. 71 Prawa budowlanego w brzmieniu:

1. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio.

2. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:

1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;

2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.

3. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

W okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na samowolną zmianę sposobu użytkowania przedmiotowej części obiektu budowlanego położonego w W., dokonaną przez zarządcę tego obiektu, czyli OSP w W., zastosowanie miał przytoczony przepis art. 71 ust. 3, który odsyła w takich sytuacjach do odpowiedniego stosowania art. 50, 51 i 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepisy te przewidują natomiast wdrożenie postępowania naprawczego, którego istotą jest umożliwienie stronie zalegalizowania dokonanych samowolnie zmian w trakcie wykonywania robót budowlanych. Odpowiednie – z mocy art. 71 ust. 3 - stosowanie tych przepisów, a zwłaszcza art. 50 i 51 Prawa budowlanego oznacza, że w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustawodawca przewidział możliwość legalizacji takiej samowoli w trybie, o jakim mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Oznacza to, że konieczne jest w takiej sytuacji wydanie postanowienia o wstrzymaniu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów, o jakich mowa w art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero w razie nie wywiązania się z tego obowiązku właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, względnie decyzję, o jakiej mowa w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. W związku z wynikającą z tego ostatniego przepisu koniecznością odpowiedniego stosowania art. 50 i 51 prawa budowlanego w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, przy wydawaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 50 oraz następnie decyzji z art. 51 Prawa budowlanego, konieczne jest dostosowanie brzmienia tych aktów do specyfiki postępowania naprawczego dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wydaje się przy tym, że określając rodzaj dokumentów, do złożenia których organ winien zobowiązać stronę na podstawie art. 50 ust. 3, organ powinien się odpowiednio kierować treścią § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120/2003 poz. 1131), gdzie określone zostało, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Należy bowiem zauważyć, że po nowelizacji Prawa budowlanego, jaka nastąpiła po dniu 31 maja 2004 r. na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, w/w rozporządzenie zostało uchylone, a dodany art. 71a Prawa budowlanego przewidujący postępowanie naprawcze w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w ustępie 1 pkt 2 przewidział właśnie nałożenie obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, a więc w dużej części analogicznych do tych, o jakich mowa we wspomnianym § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r.

Wbrew powołanej wyżej regulacji organy nadzoru budowlanego obu instancji zaniechały wdrożenia jakiegokolwiek postępowania naprawczego w stosunku do stwierdzonej samowolnej zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego. Stosując powołany przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. wybiórczo, bo tylko w części ograniczonej do jego zdania drugiego oraz pomijając nakazane w jego zdaniu pierwszym odpowiednie zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego pozbawiły skarżące stowarzyszenie możliwości legalizacji dokonanej samowoli użytkowej.

Niezasadne okazały się zarzuty przedstawione w skardze.

Zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 4 kpa poprzez niezawiadomienia o wszczęciu postępowania Gminy T. nie był zasadny już tylko z tej przyczyny, że strona postępowania administracyjnego nie może zarzucać, że inna strona nie brała udziału w postępowaniu, gdyż uprawnienie takie przysługuje właśnie takiej pominiętej stronie, która może dochodzić swych praw również po zakończeniu postępowania w trybie zwykłym, korzystając z podstawy wznowieniowej, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Tym bardziej więc skarżąca OSP w W. nie może zarzucać zaniechania zawiadomienia innej strony o wszczęciu postępowania. W związku z takim poglądem tylko ubocznie można zauważyć, że Gmina T. brała udziału nie w całym postępowaniu przeprowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, ponieważ po zawiadomieniu jej pismem z dnia 4 września 2013 r. o wszczęciu postępowania i aktywnym jej udziale w postępowania aż do wydania decyzji z dnia 12 grudnia 2014 r. przez organ I instancji, w toku dalszego postępowania została pominięta przez organ II instancji, który nie doręczył jej zaskarżonej decyzji (czego skarżący już nie dostrzegł).

Należy jednak zwrócić uwagę, że pominięcie Gminy T. w postępowaniu przed organem II instancji wynikło z świadomej oceny tego organu, który uznał, że Gmina T. nie jest stroną postępowania. Takie ustalenie należy zaakceptować. Ma bowiem rację organ II instancji wywodząc, że adresatem postępowania nadzorczego przeprowadzonego w sprawie jest tylko OSP w W. jako zarządca przedmiotowego obiektu budowlanego. Określenie strony takiego postępowania wynika z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. Z jego treści można wywnioskować, że skoro w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazuje się właścicielowi lub zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, to oznacza to, że adresatem takiej decyzji, a w konsekwencji również całego postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 31 maja 2004 r., a więc i stroną takiego postępowania jest właśnie właściciel albo zarządca obiektu budowlanego, przez którego dokonana samowolna zmiana sposobu użytkowania jest przedmiotem postępowania. Definiując pojęcie "właściciela albo zarządcy" jako adresata postępowania dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, można w ocenie Sądu przyjąć analogiczną wykładnię tych pojęć, jaka została zaprezentowana w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie art. 52 Prawa budowlanego, który określa adresatów postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2012 r., II SA/Wr 167/12, LEX nr 1229042, zgodnie z którym w pojęciu zarządcy obiektu budowlanego mieści się zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe ale także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy. Inaczej ujmując, pojęciem "zarządcy obiektu budowlanego" należy objąć każdą osobę tj. użytkownika, dzierżawcę czy najemcę, władającą tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego, na której spoczywa obowiązek zarządzania tą nieruchomością.

Ponieważ Wójt Gminy T. decyzją Nr 1/93 z dnia 12 października 1993 r. przekazał przedmiotowy budynek do zarządzania OSP w W., a stowarzyszenie to będące odrębną od gminy T. osobą prawną włada samodzielnie tym obiektem oraz nim zarządza, w ramach czego między innymi zawarło z osobą trzecią umowę najmu, na mocy której w lokalu będącym przedmiotem niniejszego postępowania prowadzona jest przez tę osobę działalność gospodarcza, należy przyjąć, że to właśnie OSP w W. jako zarządca przedmiotowego obiektu budowlanego jest stroną kontrolowanego postępowania.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 w zw. z art. 39 w zw. z art. 79 w zw. z art. 81 kpa poprzez zaniechanie powiadomienia OSP w W. o miejscu i czasie dokonywania oględzin, nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a. tylko te naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy mogą spowodować uwzględnienie skargi. Tymczasem ani w skardze, ani w toku postępowania taki wpływ nie został wskazany. Zauważyć bowiem należy, że ustalenia faktyczne podjęte w czasie wspomnianych oględzin w dniu 26 października 2012 r. (fakt istnienia w miejscowości W. w budynku OSP na poddaszu pomieszczenia o wymiarach 7,7 x 3,95 x 2,61 m użytkowanego jako sklep z artykułami spożywczymi) nie były w toku postępowania kwestionowane, choć strona skarżąca była zawiadamiana na podstawie art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z aktami i wniesienia uwag oraz wniosków (zawiadomienie z dnia 24 listopada 2014 r. – k. I-33a akt administracyjnych).

Nie można również podzielić zarzutu skargi dotyczącego ustalenia, że w sprawie miała miejsce zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego. Zarzut ten oparty był na twierdzeniu, że organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia innych dowodów na wskazaną okoliczność, w szczególności z decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku oraz z dokumentacji budowlanej w tym projektu architektoniczno-budowlanego, będącej podstawą pozwolenia na budowę, który wedle wiedzy skarżącego przewidywał prowadzenie w budynku OSP w W. nie tylko działalności statutowej, ale również działalności handlowej. Przeciwko takiej możliwości przemawiała, jak to trafnie zauważył organ II instancji, treść postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 4 maja 1999 r. dotyczącego pozytywnego zaopiniowania zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku na sklep spożywczy ze stoiskiem do sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego w Domu Strażaka w W., gmina T.. Gdyby nieodnaleziony projekt budowlany tego budynku przewidywał, że przedmiotowe pomieszczenie może być użytkowane jako pomieszczenie handlowe, nie byłoby potrzeby uzyskiwania zgody Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na zmianę przeznaczenia przedmiotowego pomieszczenia na handlowe. Wskazana okoliczność powoduje, że nie było konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy czynienie dalszych ustaleń na okoliczność treści projektu budowlanego budynku OSP w W.. Należy dodać, że mimo podjęcia intensywnych działań, ani tego projektu, ani też wspomnianej w skardze decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku OSP w W. – nie udało się odnaleźć. Również strona skarżąca nie wskazała, w jaki sposób można tę dokumentację odnaleźć, ani tym bardziej jej nie przedłożyła. OSP w W. nie może w tej sytuacji oczekiwać, że organy administracji, rzekomy fakt przeznaczenia przedmiotowego pomieszczenia na działalność handlową już w pozwoleniu na budowę budynku remizy, bądź w decyzji zezwalającej na jego użytkowanie, powinny wywieść w drodze domniemania wbrew przekonującemu rozumowaniu przedstawionemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Niewadliwie również organ II instancji ocenił, że w sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego, zdefiniowana w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. Skoro bowiem w jednym z pomieszczeń budynku strażnicy OSP w W. doszło do podjęcia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu sklepu spożywczo-przemysłowego, a w celu umożliwienia prowadzenia takiej działalności doszło do przeróbki tego pomieszczenia w celu przeznaczenia go do użytku publicznego, a ponadto podjęto w tym pomieszczeniu działalność, która zmieniła warunki pracy i warunki higieniczno-sanitarne – to nie może być wątpliwości, że zaistniała w sprawie zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego zdefiniowana w powołanych przepisach art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji z dnia 12 grudnia 2014 r. podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku zostało wydane na podstawie art. 152 p.o p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie stosując się do przedstawionej wyżej wykładni przepisów prawa budowlanego. Organ ten w szczególności umożliwi zarządcy przedmiotowej nieruchomości legalizację dokonanej samowoli użytkowej wydając postanowienie, o jakim mowa w art. 50 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. w zw. z art. 2 ust. 3 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane. W zależności od wyniku tej fazy postępowania naprawczego organ wyda następnie decyzję, o jakiej mowa w art. 51 Prawa budowlanego we wskazanym brzmieniu, w związku z powołanymi wyżej przepisami.