Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1376/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61a par. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] marca 2016 roku znak: [...] Główny Geodeta Kraju, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...], utrzymał ww zaskarżone postanowienie w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Wnioskiem z dnia 27 listopada 2015 roku J. O. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku, znak: [...]. W uzasadnieniu wniosku J. O. wskazał, że w dacie wydawania przez Starostę [...] powyższej decyzji, był właścicielem gruntów oznaczonych jako działka nr [...]. Do ewidencji gruntów i budynków wprowadzono natomiast działkę [...], wykazując jako jej właściciela Skarb Państwa bez oznaczenia dokumentów określających prawo własności. W ocenie skarżącego nadto, mapa ewidencyjna powstała na podstawie ww decyzji Starosty [...] zawiera liczne błędy. Skarżący wniósł również o dokonanie stosownej korekty, polegającej na wyłączeniu z obszaru działki nr [...] pasa gruntu, stanowiącego drogę dojazdową do nieruchomości - działki o nr ew. [...], będącej jego własnością. Wskazał nadto na nieuprawnione ograniczenie prawa do dysponowania jego własnością i przypisanie tego prawa podmiotom do tego nieuprawnionym.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że na wniosek A. W. z dnia 18 grudnia 2003 roku, Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] położonej we wsi [...], w gminie [...], figurującej w księdze wieczystej KW nr [...], zakupionej przez J. G., K. J. i A. G. od Z. O. na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego zawartego w dniu [...] września 1969 roku, Rep. [...]. Z uwagi na fakt, że działka nr [...] nie była ujawniona w ewidencji gruntów i budynków, a w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym istniały dokumentacje geodezyjne nr [...] i nr [...], zawierające sprzeczne dane co do położenia tej działki, Starosta [...] zlecił wykonanie pomiaru kontrolnego działki nr [...] do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Z wykonanych prac geodezyjnych sporządzono operat techniczny, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 grudnia 2004 roku, pod numerem ewidencyjnym [...]. Celem tego opracowania było odtworzenie granic działki nr [...] zgodnie z dokumentacją nr [...], dotyczącą wydzielenia tej działki. Ze sprawozdania technicznego zamieszczonego w ww operacie wynika, że granice działki nr [...] wznowiono na podstawie danych pochodzących z operatu o numerze ewidencyjnym [...]. Po skartowaniu wyników pomiaru okazało się, że działka nr [...] znajduje się w granicach działki nr [...] należącej do Skarbu Państwa i będącej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Działce o starym numerze [...] nadano nowy numer [...], a pozostała część działki nr [...] otrzymała nowy numer [...]. W wyniku pomiaru sporządzona została mapa sytuacyjna do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, na której wykazano prawidłowe usytuowanie działki nr [...] z uwagą, że działka nr [...], o powierzchni 0,2144 ha, ujawniona w księdze wieczystej KW nr [...], odpowiada obecnie działce nr [...], o powierzchni 0,2144 ha.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, znak: [...], Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu na wniosek A. W. zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], w gminie [...], polegającej na wykreśleniu w jednostce rejestrowej nr [...], w której figurował Skarb Państwa, jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 23,5356 ha, pozostającej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] i w jej miejsce wpisaniu działki:

- nr [...] (stary numer działki [...] zgodnie z księgą wieczystą KW nr [...]), o powierzchni 0,2144 ha, w tym Bi o powierzchni 0,2144 ha, w utworzonej nowej jednostce rejestrowej jako współwłaścicieli: A.W. w 1/3 części, Hanna Wroniewska w 1/3 części i J. G. w 1/3 części;

- nr [...], o powierzchni 23,5356 ha, w tym Ls o powierzchni 23,3756 ha i Tr o powierzchni 0,1600 ha, w jednostce rejestrowej nr [...].

Aktualnie w ww ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...], figuruje A. W. jako właścicielka gruntu - działka ew. nr [...], o powierzchni 0,2144 ha, na podstawie umowy o częściowe zniesienie współwłasności z dnia 24 października 2005 roku, Rep. A Nr [...] i postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2012 roku, Sygn. akt [...], o zasiedzenie nieruchomości, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w [...] księga wieczysta KW nr [...]. Natomiast w jednostce rejestrowej [...] w powyższym rejestrze gruntów wykazana jest działka nr [...], o powierzchni 23,6101 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa, pozostająca w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...].

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpoznaniu wniosku J. O. z dnia 27 listopada 2015 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. wprowadzającej wskazane wyżej zmiany w ewidencji gruntów. Organ I instancji uznał, że J. O. nie ma interesu prawnego legitymującego go do wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewódzki Inspektor podniósł, że stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku byli ówcześni właściciele przedmiotowej działki tj. A. W., H. W. i J.G. a przedmiotem postępowania nie była cała działka nr [...], tylko jej część stanowiąca działkę nr [...], odpowiadająca działce nr [...], pozostającej we własności A. W., będącej spadkobierczynią A. G.

Na ww. postanowienie zażalenie złożył J. O., w wyniku rozpoznania którego zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] marca 2016 roku znak: [...] Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 61a § 1 k.p.a, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie bbędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa i obowiązki. Skarżący natomiast nie przedstawił żadnego dokumentu, z których wynikałoby, że jest jedną z osób wymienionych w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, w § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do gruntów oznaczonych jako działka nr [...], o powierzchni 0,2144 ha, położonych w [...], w gminie [...]. Wobec powyższego organ stwierdził, że J. O. nie ma interesu prawnego pozwalającego na przyznanie mu przymiotu strony legitymującej go do wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności ww decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku.

Skargę od powyższego postanowienia wniósł J. O. podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu z dnia 15 lutego 2016r., w tym podtrzymując wskazane w nim zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości powodujących naruszenie praw rzeczowych skarżącego.

Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie., albowiem zaskarżone i utrzymane nim w mocy postanowienie nie naruszają prawa.

W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu podlega postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2016 roku i utrzymujące nim w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały dyspozycję art. 61a § 1 kpa i odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku strony albowiem z powołanej regulacji prawnej niezbicie wynika, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, organ nie miał podstawy prawnej aby rozpoznać żądanie Skarżącego wynikające z pisma z dnia 27 listopada 2015 r. o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Starosty [...].

Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza, ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa (obowiązki) podmiotowe jednostki, które można realizować w drodze postępowania administracyjnego. Zatem tylko przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy dany podmiot ma interes prawny, nie może decydować sama wola podmiotu, który z różnych przyczyn może być zainteresowany prowadzeniem tego postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa, które stanowiłyby podstawę do żądania stosownych czynności organu.

Przepisem prawa materialnego określającym, w obecnym stanie prawnym, strony postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków jest art. 20 ust 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Dodatkowo w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Jak wynika z analizy materiału dowodowego, zmiany w operacie ewidencyjnym wprowadzone kwestionowaną decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. dotyczą nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] i miały na celu doprowadzenie zapisów ewidencji gruntów i budynków do zgodności z obowiązującymi przepisami (§ 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Na skutek tej decyzji w miejsce działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej obszar niejednorodny pod względem prawnym, ujawniono działkę ewidencyjną nr [...] - odpowiadającą nie ujawnionej dotychczas w ewidencji gruntów i budynków działce nr [...] - stanowiącą współwłasność A. W., H. W. i J. G. oraz działkę ewidencyjną nr [...] będącą własnością Skarbu Państwa, pozostającą w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...].

Skarżący uzasadniając żądanie wzruszenia ww. decyzji wskazał, że na skutek wyodrębnienia działki ewidencyjnej nr [...] z działki nr [...], w granice nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...] włączony został 3-metrowy pasek gruntu o długości 25m, który według mapy ewidencyjnej powinien należeć do działki [...], czyli Skarbu Państwa. Włączenie natomiast w operacie tego kawałka gruntu w granice działki [...], spowodowało pozbawienie skarżącego drogi dojazdowej do jego nieruchomości. Wobec powyższego skarżący domagał się wyjaśnienia, dlaczego powyższy pas drogi gruntowej o wymiarach 3m x2 5m, stanowiący własność Skarbu Państwa, został przekazany osobom prywatnym tym samym pozbawiając właścicieli sąsiednich działek drogi dojazdowej do ich nieruchomości.

W ocenie Sądu, zgodnie ze stanowiskiem organów obu instancji, zgłaszane przez skarżącego zarzuty dotyczące bezprawnego włączenia drogi o wym. 3m x 25m w granice działki [...] i pozbawienia go drogi dojazdowej do nieruchomości, nie stanowią o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., upoważniającym do skutecznego żądania wzruszenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w trybie art. 156 § 1 k.p.a., tym bardziej, że skarżący nie dysponuje tytułem prawnym zarówno do działki ewidencyjnej nr [...] (odpowiadającej działce nr [...]), jak i do działki ewidencyjnej nr [...]. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jak i w piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza istnienie obiektywnej, rzeczywistej potrzeby ochrony prawnej, opartej na konkretnym przepisie prawa materialnego i dającej się zaspokoić przez wydanie decyzji czy innego aktu w postępowaniu administracyjnym. Nie kreuje interesu prawnego, a zatem nie czyni stroną w rozumieniu tego przepisu, samo już tylko subiektywne przekonanie danej osoby, że ma interes prawny, jeżeli nie jest to przekonanie oparte na obowiązującym przepisie prawa materialnego. Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu ewidencyjnym, musi przekładać się na wynikającą z przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wydanych na jej podstawie (wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2007 r., Sygn. akt II SA/Ke 634/07).

Nadto należy wskazać, że na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntem na zasadach samoistnego posiadania. Zgodnie zaś z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 542 z późn. zm.), ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób, jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania.

Decyzja ta, co należy podkreślić, ma charakter ewidencyjny, zaś ewidencja gruntów i budynków rejestruje tylko stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Skoro ww. decyzja nie ustala stanu prawnego, a jedynie rejestruje ten stan na podstawie innych dokumentów, to nie można uznać, by miała ona jakikolwiek wpływ na sferę praw i obowiązków skarżącego, przez co podnoszone przez niego zarzuty nie świadczą o jego interesie prawnym. Mając powyższe na względzie nie można stwierdzić, aby postępowanie zakończone decyzją Starosty [...] z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku Pana J. O., w rozumieniu art. 28 k.p.a., dającego mu podstawę do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wskazana okoliczność wypełnia przesłankę z art. 61 a § 1 k.p.a.

Na marginesie wskazać należy, że nawet ewentualne wyeliminowanie ww. decyzji z obrotu prawnego nie wpłynęłoby w żaden sposób na stan zapisów wykazywanych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego.

Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.