Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1276/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi S. D. i H. D. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym Zarządzeniem Pokontrolnym z dnia [...] kwietnia 2020 r znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej [...]WIOŚ) Delegatura Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) w [...] nakazał [...] S.D., H.D. s.c. z siedzibą w [...]:

- wystąpić do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z własnego ujęcia na potrzeby działalności gospodarczej;

- przedłożyć aktualną dokumentację z rzeczywistym przebiegiem sieci kanalizacji sanitarnej oraz deszczowej na terenie Zakładu przy ul. [...] w [...];

wyznaczając termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanego w zarządzeniu naruszenia - do dnia 15 czerwca 2020 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Wspólnicy ww skarżącej Spółki S.D. i H.D. prowadzą ww działalność od 2000 roku. Na podstawie Aktu Notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., skarżąca Spółka zakupiła od syndyka masy upadłościowej spółki pod firmą [...] A.Ł. A.S. Sp.j. w upadłości likwidacyjnej w [...], zlokalizowany na terenie działek o numerach ewid. [...],[...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], powiat [...]. W momencie zakupu obiekty Zakładu od kilku lat nie były użytkowane.

Aktualnie w Zakładzie odbywa się ubój trzody chlewnej, 3-5 razy w tygodniu w zależności od zamówień. W przyszłości, zgodnie z przedłożonym Projektem Technologicznym Zakładu Uboju Bydła i Trzody, Rozbioru Mięsa Czerwonego i Produkcji Wędlin, planowany jest - poza ubojem trzody chlewnej - ubój bydła, cieląt, sprzedaż i rozbiór półtusz i ośrodków, pozyskiwanie krwi spożywczej, oczyszczonych żołądków i jelit, konfekcjonowanie i składowanie mięsa i ośrodków oraz produkcja wędlin.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] zatwierdził Zakład [...] do produkcji w zakresie uboju trzody chlewnej, rozbioru mięsa wieprzowego i wołowego, przetwórstwa mięsa. Z przedłożonego raportu z uboju za 2018 rok wynika, że ubój rozpoczęto w czerwcu 2018 r. Aktualnie w Zakładzie prowadzony jest wyłącznie ubój trzody chlewnej.

W dniu 7 listopada 2019 r. Delegatura Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) w [...] w [...] wszczęła w ww Zakładzie kontrolę (interwencyjną) w związku z otrzymanymi w dniu 30 października 2019 r. wnioskami o interwencję Wójta Gminy [...] (pismo z dnia 29 października 2019r.) oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...] (pismo z dnia 28 października 2019r.) dot. gospodarki ściekowej na terenie ww firmy, w których wskazano na immisje zapachowe pochodzące z terenu zakładu oraz podejrzenia wylewania zawartości zbiorników bezodpływowych na pola, a także zanieczyszczenia rowu melioracyjnego w miejscu odprowadzania wód opadowych. Kontrolę podjęto z pominięciem procedury zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm.).

Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów WIOŚ mgr inż. J.G., mgr inż. H.J. oraz W.S. Z treści znajdującego się w aktach upoważnienia z dnia 7 listopada 2019r. do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli nr [...] wynika, iż osobą upoważnioną do kontroli była J.G. [...] Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 28 listopada 2029 r. zmienił ww upoważniene poprzez rozszerzenia upoważnienia udzielonego J.G., także o inne osoby tj. o mgr inż. H.J. oraz W.S.

W toku postępowania ustalono, iż Spółka rozpoczęła działalność nie posiadając umowy na podłączenie ścieków przemysłowych do kolektora gminnego (od m. [...] do oczyszczalni ścieków) przebiegającego przez teren Zakładu (tak jak to miało miejsce w czasie eksploatowania obiektu przez poprzedniego właściciela). Właściciel Zakładu nie zwrócił się do [...] Sp. z o.o. w [...] - administratora ww. kolektora gminnego - o zawarcie umowy na przyjęcie ścieków przemysłowych (pismo Wójta Gminy [...] z dnia 9 grudnia 2019 r.). Ścieki przemysłowe nie były również odprowadzane do kolektora, którego właścicielem jest Zakład [...] Sp. zo.o. w [...] z uwagi na niewystarczającą przepustowość oczyszczalni (zeznanie S.D. z dnia 7 lutego 2020 r). Stąd też Ww właściciel nie wystąpił do powyższego Zakładu [...] o przyłączenie się do kanalizacji oczyszczalni (przyjęcie ścieków), zgodnie z uzyskaną decyzją PGW Wody Polskie z dnia [...] maja 2018 r. (pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu).

Na terenie Zakładu funkcjonują dwie sieci kanalizacyjne: deszczowa, do której kierowane są wody opadowe i roztopowe oraz sanitarna, do której wprowadzane są ścieki przemysłowe i bytowe. Ścieki bytowe powstają w pomieszczeniach socjalnych Zakładu (związane z ubojem zwierząt) i kierowane są do kanalizacji ścieków przemysłowych. Ścieki przemysłowe powstają w wyniku mycia i dezynfekcji maszyn, urządzeń oraz posadzki. W Zakładzie prowadzi się mycie ręczne przy użyciu urządzenia do pianowania i drobnego sprzętu. Wody opadowe i roztopowe z dachów i powierzchni utwardzonej Zakładu ujęte są w system kanalizacyjny składający się z wpustów oraz studzienek. W ostatniej studzience na terenie Zakładu stwierdzono wylot w kierunku rowu R-31. Podczas kontroli S.D. złożył oświadczenie, że nie posiada tytułu prawnego do kolektora oraz jego wylotu do rowu R-31 - załącznik nr 4 do protokołu kontroli.

Aktualnie, stan formalno-prawny odprowadzania wód opadowych i roztopowych w ww zakładzie Spółki jest nieuregulowany. Protokół z oględzin sieci kanalizacji deszczowej na terenie Zakładu przeprowadzonych w dniu 3 grudnia 2019r. w obecności S.D. - załącznik nr 5 do protokołu kontroli. Protokół z oględzin terenu Zakładu przeprowadzonych w dniu 28 listopada 2019 r. obecności S.D. - załącznik nr 6 do protokołu kontroli.

Skarżąca Spółka dokonała istotnych zmian w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków przemysłowych, polegających na ich magazynowaniu w wybudowanych nielegalnie zbiornikach bezodpływowych i ich transporcie do oczyszczalni ścieków należącej do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. na wprowadzanie ścieków przemysłowych z wozów asenizacyjnych do urządzeń kanalizacyjnych oczyszczalni ścieków w Różanie. (pismo z dnia 15 stycznia 2018 r.). Udokumentowano przekazanie do oczyszczalni w Różanie 780 m3 co stanowi ok. 9,3 % ilości pobranej wody. Ustalono także, iż w 2019r. - w styczniu nie wywieziono ścieków, od lutego do listopada - po 52 m3, w grudniu - 200 m3 ścieków (kserokopie faktur za listopad i grudzień 2019 r. wystawione przez ZGKiM w [...] przedłożono w trakcie kontroli) - razem wywieziono 720 m3 ścieków. Analiza poboru wody zgodnie z normami jw. wykazała, że na potrzeby technologiczne w 2019 roku pobrano 20 218 m3 wody. Udokumentowano przekazanie do oczyszczalni w [...] 720 m3 ścieków co stanowi 3,6 % ilości pobranej wody. S.D. nie udokumentował przekazywania ścieków innym podmiotom niż ZGKiM w [...].

Ustalono, iż wszystkie powstające w ww. sposób ścieki odprowadzane są poprzez studzienkę osadnikową do 3 zbiorników podziemnych, połączonych szeregowo, bezodpływowych, które zgodnie z informacją S.D. zostały posadowione w ziemi po zakupie Zakładu w 2018 r. Postępowanie w zakresie legalności budowy zbiorników prowadzi PINB w [...].

W dniu 7 lutego 2020 r. przesłuchano S.D. w sprawie poboru wody z własnego ujęcia na cele technologiczne postępowania ze ściekami przemysłowymi w 2018 i 2019 roku oraz wprowadzania ścieków przemysłowych z uboju trzody chlewnej do kolektora prowadzącego przez teren Zakładu, należącego do innego podmiotu, zagospodarowania wód opadowych na terenie Zakładu (protokół przesłuchania świadka - załącznik nr 8 do protokołu kontroli).

W kontrolowanym okresie od czerwca 2018 r. do grudnia 2019 r. ilość pobranej wody określona na podstawie wskaźników normatywnych wyniosła 28 624 m3, udokumentowana ilość ścieków wywiezionych do oczyszczalni wyniosła 1500 m3 co stanowi ok. 5,0 %. W związku z nieudokumentowaniem przez Zakład legalnego zagospodarowania pozostałej ilości ścieków (ok.95 %) przyjęto, że ścieki te zostały wprowadzone w sposób nielegalny do wód powierzchniowych lub do ziemi.

Podjęte przez kontrolujących czynności wskazały także, iż wszystkie powstające na terenie zakładu odpady przekazywane są jako produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczony do spożycia przez ludzi kategorii 3 na podstawie umowy dotyczącej wywozu i przetwarzania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego - surowiec kat I, II, III z dnia 1 lutego 2019 r. z Zakładem Rolno-Przemysłowym "[...] " P.A. [...] w [...].

Ostatecznie na podstawie ustaleń przedmiotowej kontroli interwencyjnej, przeprowadzonej przez inspektorów WIOŚ w [...] Delegatura w [...] w dniach od 7 listopada 2019 r. do 13 lutego 2020 r., udokumentowanych protokołem kontroli, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, tj. ustalono, iż:

1) woda na potrzeby działalności gospodarczej pobierana była z własnego ujęcia bez pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji kiedy zgodnie z art. 389 pkt. 2 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na szczególne korzystanie z wód a na podstawie art. 34 pkt 13 ww. ustawy, szczególnym korzystaniem z wód jest m.in. korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej;

2) nie przedłożono aktualnej dokumentacji przedstawiającej rzeczywisty przebieg kanalizacji sanitarnej oraz deszczowej na terenie obiektu. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska przy wykonywaniu kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska kontrolujący inspektor uprawniony jest m.in. do żądania okazania na miejscu w Zakładzie dokumentów i udostępnienia danych mających związek z problematyką kontroli.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem S.D. i H.D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] Zakład Przetwórstwa Mięsnego S.D., H.D.s.c., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili do tut. Sądu ze skargą wnosząc o uchylenie w całości ww Zarządzenia Pokontrolnego z dnia [...] kwietnia 2020 r. a także o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powyższemu aktowi zarzucono naruszenie:

- art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 6, 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób umniejszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz z naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego, przejawiające się wydaniem zaskarżonego zarządzenia pomimo braku ku temu podstaw, tak prawnych jak i faktycznych oraz z pominięciem kluczowych regulacji prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie;

- art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 49 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przez wydanie zarządzenia pokontrolnego opartego na wynikach kontroli przeprowadzonej przez osoby do tego nieuprawnione i w efekcie tego uchybienia wydanie zarządzenia z wykorzystaniem dowodów nie mogących stanowić dowodu w żadnym postępowaniu, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik tej kontroli i pozyskanie dowodów z naruszeniem prawa, skutkujących nieważnością przedmiotowego protokołu kontroli i brakiem podstaw do jego wydania;

- art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powołanej ustawy poprzez błędne uznanie, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym istnieją podstawy do wydania zarządzenia pokontrolnego skierowanego do skarżącej spółki i jednocześnie nie wskazanie w zarządzeniu jaki podmiot w istocie ma wykonać zarządzenie (zgodnie z ustawą powinien to być wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna);

- art. 12 ust. 1 i 2 cyt. ustawy przez nałożenie obowiązku podjęcia działań w terminie do 15 czerwca 2020 r. bez jednoczesnego określenia osoby fizycznej zobowiązanej do wykonania zarządzenia, a także określenia terminu w sposób nie uwzględniający konsekwencji związanych z ogłoszeniem na obszarze RP stanu zagrożenia epidemicznego, co czyniło je niewykonalnym już w dacie jego wydania, z uwagi na wprowadzone w/w przepisami utrudnienia w przemieszczaniu się i dostępie do organów administracji;

- art. 12 ust. 1 i 2 ww ustawy przez nałożenie obowiązku podjęcia działań w zakreślonym terminie do 30 czerwca 2020 r., a zatem w terminie pozbawiającym zobowiązany podmiot możliwości wyczerpania drogi sądowej kontroli tego zarządzenia przez sądy administracyjne, co czyniło je niewykonalnym w dacie jego wydania;

- art. 48 ust. 1, art. 11 i art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców przez przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy (skarżącej spółki) bez uprzedniego poinformowania kontrolowanego o zamiarze przeprowadzenia kontroli i uniemożliwienie tym samym możliwości przygotowania się w sposób właściwy do kontroli, w tym zgromadzenia niezbędnej dokumentacji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących przytoczył przebieg postępowania i min. podniósł, iż kontrola Zakładu została dokonana z naruszeniem art. 48, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, albowiem została przeprowadzona bez stosownego zawiadomienia kontrowanego podmiotu, pomimo iż nie wystąpiły przesłanki wynikające z zapisu art. 48 ust. 11 pkt 4 ww ustawy, wskazujące na wystąpienie "bezpośredniego zagrożenia" dla wymienionych w nim dóbr, w tym środowiska, a warunkujące zaniechanie zawiadomienia o kontroli. Skarzący podnieśli, iż z treści protokołu kontroli nie wynika nie tylko, aby miały miejsce jakiekolwiek przejawy takiego "bezpośredniego zagrożenia", jak również aby w tym kierunku prowadzona była kontrola jak i finalnie z ostatecznych wniosków kontroli nie wynika, na czym ewentualne zagrożenia miałoby polegać.

Niezależnie od powyższego, w ocenie skarżących, kontrola była przeprowadzana przez osoby nieuprawnione, zaś ustalenia kontroli wykraczały poza zakres udzielonego upoważnienia. Z treści protokołu kontroli wynikało bowiem, iż była ona przeprowadzona przez inspektorów WIOŚ mgr inż. H.J. i mgr inż. J.G. oraz nie będącego inspektorem W.S. Natomiast z treści znajdującego się w aktach upoważnienia do kontroli nr [...] wynika, iż osobą upoważnioną do kontroli była wyłącznie J.G. I choć do protokołu zostało dołączone pismo [...] Inspektora Ochrony Środowiska z 28 listopada 2029 r. dotyczące zmiany upoważnienia [...], to jednak zawierało ono nieuprawnione i pozbawione podstawy prawnej rozszerzenia upoważnienia udzielonego J.G., także o inne osoby. W ocenie skarżących zmiana upoważnienia do kontroli mogła dotyczyć jedynie uprawnień dotyczących konkretnej osoby oddelegowanej (J.G.), a zatem np. zakresu podjętych przez nią działań czy czasu prowadzonej kontroli a nie odnosić się do zmian personalnych. Inne osoby mogły być skierowane do kontroli, ale jedynie w drodze udzielenia im odrębnych (nowych) upoważnień, w których powinien być precyzyjnie określony zakres kontroli.

Także, zdaniem skarżących, stosownie do art. 49 ust. 7 pkt 9 ustawy Prawo przedsiębiorców, "upoważnienie" do przeprowadzenia kontroli musi zawierać m.in. pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. Tymczasem pismo z dnia 28 listopada 2019 r. "o zmianie upoważnienia" takiego pouczenia nie zawiera. Zatem, zgodnie z przepisem art. 49 ust. 8 cytowanej ustawy, dokument (upoważnienie do przeprowadzenia kontroli), który nie spełnia ustawowych wymagań, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli. Potwierdza to treść art. 49 ust. 6 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym zmiana osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, zakresu przedmiotowego kontroli oraz miejsca wykonywania czynności kontrolnych wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia. Tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa. Również, zgodnie z treści przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Powyższe oznacza, że choć czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej (w tym przypadku "[...] " Zakład Przetwórstwa Mięsnego S.D., H.D. s.c. Filia w [...]), to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie może być ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki lub wskazana osoba fizyczna. Z powyższego przepisu wynikają określone obowiązki ciążące właśnie na kierowniku kontrolowanej przez Inspekcję jednostki organizacyjnej a jego dopełnieniem są także określone w art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska stosowane za nie wykonanie zarządzenia - sankcje. Treść cytowanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że nałożenie obowiązków w ramach zarządzenia pokontrolnego Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska może odbywać się wyłącznie względem osoby fizycznej (por. wyrok NSA z 23 lutego 2016 r., II OSK 1534/14). Z powyższego wynika, iż kwestionowane zarządzenie pokontrolne, wbrew obowiązującej regulacji prawnej, zostało skierowane do jednostki organizacyjnej jaką jest spółka cywilna, a nie do kierownika zakładu, czy też wspólników spółki.

W ocenie skarżących także, organ w ww zarządzeniu pokontrolnym błędnie nałożył obowiązek poinformowania o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu naruszeń w ustalonym terminie do dnia 15 czerwca 2020r. Wyznaczając ten stosunkowo nieodległy termin nie uwzględnił dwóch kwestii, które w zasadzie czynią niemożliwym (a na pewno utrudnionym) wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Pierwszą z nich jest ogłoszony na terenie kraju stan zagrożenia epidemicznego, następnie zmieniony - do odwołania - na stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 czego skutkiem jest utrudnione przemieszczanie się osób fizycznych jak i ograniczony dostęp od organów administracji wyłącznie do spraw niecierpiących zwłoki. A także, [...] WIOŚ, zakreślając tak krótki termin na wykonania zarządzenia pokontrolnego, nie uwzględnił także prawa kontrolowanego podmiotu do zaskarżenia tego zarządzenia i poddania kontroli jego prawidłowości pod osąd sądów administracyjnych. To wszystko powoduje, iż wydane zarządzenie winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż były one już podnoszone w piśmie z dnia 20 lutego 2020 r. "zastrzeżenia do protokołu kontroli", na które pismem z dnia 25 marca 2020 r. [...]WIOŚ się do nich ustosunkował. Wskazał, wbrew twierdzeniu skarżących, iż okoliczności sprawy uzasadniały wydanie podważanego zarządzenia zaś sama kontrola została przeprowadzona zgodnie z wymogami formalnymi przez uprawnionych pracowników inspekcji ochrony środowiska na podstawie upoważnienia z dnia 7 listopada 2019 r., rozszerzonego pismem z dnia 28 listopada 2019 r. w zakresie terminu zakończenia kontroli oraz inspektorów przeprowadzających kontrolę.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.

Zdaniem Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Powyższe oznacza, na co zasadnie wskazują skarżący, że choć czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej, to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. W literaturze wskazuje się przy tym, że wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje powstaniem stosunku administracyjnoprawnego, którego podmiotami są z jednej strony wojewódzki inspektor ochrony środowiska, z drugiej zaś zawsze osoba fizyczna (tak T. Czech "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011 str. 92). Z kolejnych jednostek redakcyjnych art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wynikają określone obowiązki ciążące właśnie na kierowniku kontrolowanej przez Inspekcję jednostki organizacyjnej. Jest to bowiem obowiązek informowania inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym naruszeń (ust. 2) oraz przeprowadzenia postępowania służbowego (...) przeciwko osobom winnym dopuszczenia do uchybień i poinformowania inspektora o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach (ust. 3).

Jednakże, w okolicznościach niniejszej sprawy, zaskarżone zarządzenie pokontrolne, które należy traktować jako quasi decyzję, choć wskazuje jako podmiot na skarżącą Spółkę to jednak jednocześnie wskazuje na osoby fizyczne, wspólników skarżącej. W treści ww zarządzenia spółka cywilna została określona m.in. poprzez wskazanie imion i nazwisk jej wspólników. Jak wynika z akt administracyjnych wskazani wspólnicy - osoby fizyczne S. i H. D – są jedynymi wspólnikami tej spółki. W tej sytuacji, jakkolwiek błędnie organ skierował przedmiotowe zarządzenie do skarżącej Spółki to jednak nie sposób stwierdzić, że nie da się z jego treści odczytać stron, które były jego adresatami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn.. akt. II OSK 1395/13). Bez wątpienia zatem możliwe jest zidentyfikowanie osoby, która ma zarówno obowiązek wykonania zarządzenia pokontrolnego jak również osoby, na którą organ Inspekcji Ochrony Środowiska, w myśl przepisu art. 31a. ust. 1 ww ustawy, może nałożyć stosowną sankcję za brak poinformowania o zakresie wykonania zarządzenia pokontrolnego, zgodnie z intencją ustawodawcy. Podkreślenia wymaga, iż w trakcie trwania kontroli wszelkich informacji udzielał osobiście wspólnik Spółki S.D., a nie osoba upoważniona, czy też kierownik kontrolowanej jednostki. Trzeba mieć na uwadze, iż wszelkie normy prawa należy odczytywać systemowo a nie ograniczać się wyłącznie do literalnego brzmienia danego, konkretnego przepisu. W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia tej normy prawnej.

W ocenie Sądu także brak jest podstaw do stwierdzenia aby w ustalonym stanie faktycznym, koniecznym było zawiadomienie Spółki o wszczęciu w niniejszej sprawie postępowania. Przepis art. 48 ust. 11 pkt 4 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi, iż zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska, a taka sytuacja miała miejsce. Sąd w tym miejscu podkreśla, że przeprowadzona kontrola miała charakter interwencyjny. Zgodnie z art. 9 ust. 1 c ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Kontrola interwencyjna prowadzona jest z pominięciem procedury określonej w ww art. 48 ust. 1 u.p.p. tj. zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Bezsporne jest przy tym, że organ inspekcji ochrony środowiska w zakresie swoich kompetencji może działać z urzędu i nie ma znaczenia źródło, z jakiego organ powziął informację o zagrożeniu. Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na skutek otrzymanych w dniu 30 października 2019 r. wniosków Wójta Gminy [...] oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przeprowadzenie interwencji dot. gospodarki ściekowej na terenie skarżącej firmy, z uwagi na występujące imisje zapachowe pochodzące z terenu zakładu (odory) oraz podejrzenia wylewania zawartości zbiorników bezodpływowych na pola, a także zanieczyszczenia rowu melioracyjnego w miejscu odprowadzania wód opadowych. Stąd też samo podejrzenie wystąpienia szkody ekologicznej, tak jak w sprawie niniejszej, wykazane złożonymi prośbami o przeprowadzenie w zakładzie Spółki interwencji, uzasadniało bezpośrednie podjęcie działań celem zapobieżenia ewentualnej katastrofie ekologicznej. Ww norma prawna nie wskazuje bowiem na podjęcie działań dopiero w przypadku kiedy szkoda już wystąpiła w środowisku lecz na podjęcie stosownej interwencji celem jej uniknięcia, w sytuacji wystąpienia "bezpośredniego zagrożenia" w środowisku. Istotą tej regulacji jest zapewnienie skuteczności czynności kontrolnych w ważnej społecznie dziedzinie jaką jest ochrona środowiska.

Odnosząc się do zarzutu wadliwie udzielonego przez WIOŚ pracownikowi organu upoważnienia celem przeprowadzenia kontroli Sąd również podzielił argumentację organu. Zgodnie z treścią znajdującego się w aktach upoważnienia do kontroli nr [...] wynika, iż osobą upoważnioną do kontroli była J.G. Kontrola była przeprowadzona przez inspektorów WIOŚ mgr inż. H.J. i mgr inż. J.G. oraz inspektora W.S. Do protokołu zostało dołączone pismo [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 28 listopada 2029 r. dotyczące zmiany upoważnienia [...], zawierające rozszerzenie upoważnienia udzielonego J.G., także o inne osoby. Pomimo jednak, iż zmiana upoważnienia do kontroli była wadliwa albowiem każdorazowo upoważnienie winno być wydane na konkretną osobę (osoby) - art. 49 ust 6 ustawy Prawo przedsiębiorców, to jednak kontrola została przeprowadzona przez osobę wskazaną w pierwszym poprawnym upoważnieniu – J.G., która protokół kontroli podpisała i parafowała. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, iż dla oceny ważności protokołu kontroli istotny jest podpis osoby, która go sporządziła - inspektora wiodącego, faktycznie przeprowadzającego kontrolę, a w tym przypadku była to inspektor J.G.

Niezależnie Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ww ustawy Przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58, w tym także na podstawie wadliwego upoważnienia, czego jednak strona nie podniosła w trakcie trwania czynności kontrolnych. Reasumując w tej części Sąd stwierdza, iż poczynione w trakcie kontroli ustalenia nie posiadają przymiotu nieważności zaś wadliwość drugiego upoważnienia, nie ma wpływu na legalność i wynik przeprowadzonej kontroli.

Niezasadnym jest także powoływanie się przez skarżącą na krótki termin wyznaczony przez organ do podjęcia wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym czynności. Termin wskazany na ich podjęcie określony został na podstawie ilości oraz złożoności działań do wykonania. [...]WIOŚ nałożył zarządzeniem pokontrolnym na Spółkę tylko dwa obowiązki wyłącznie o charakterze formalnym bez wskazania na jakiekolwiek czynności techniczne do wykonania, termin ten został zatem określony zasadnie. Biorąc pod uwagę odbiór korespondencji przez stronę w dniu 9 kwietnia 2020 r. Spółka miała ponad dwa miesiące do dnia 15 czerwca 2020 r. na realizację dwóch działań tj: wystąpienie z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego oraz przedłożenie aktualnej dokumentacji z rzeczywistym przebiegiem sieci kanalizacyjnej, sanitarnej i deszczowe na terenie Zakładu. Oczywiście w powyższym okresie dostęp do organów był utrudniony ale nie niemożliwy, urzędy nie zaprzestały całkowicie działalności, a jedynie ją ograniczyły (ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...). Trzeba mieć na uwadze, iż Spółka w ogóle nie podjęła żadnych czynności celem wszczęcia choćby samej procedury, a we wskazanym w kontrolowanym zarządzeniu terminie miała jedynie poinformować organ o stanie sprawy. Powoływanie się także, iż wyznaczony termin do wykonania nałożonych obowiązków uniemożliwia ewentualne zaskarżenie przedmiotowego aktu, nie może zostać o tyle uwzględnione, gdyż każdorazowo organ "licząc się" z potencjalnym zaskarżeniem wydanego rozstrzygnięcia musiałby przewidywać (kalkulować) okres w jakim jego rozstrzygnięcie stanie się ostateczne (prawomocne), co jest niewykonalne.

Sąd także stwierdza, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ocena stanu faktycznego sprawy została prawidłowo przeprowadzona, tym samym uznać należy, mając na uwadze twierdzenia skarżącej Spółki, iż stanowią one jedynie polemikę z ustaleniami organu. W postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) co w ocenie Sądu w sposób prawidłowy organ uczynił. Swoje stanowisko w sposób czytelny, zrozumiały i w pełni wyraźny przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tym samym nie uchybił przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. To, że skarżąca nie zgadza się z treścią kwestionowanego zarządzenia, co jest oczywiście dla Sądu zrozumiałe, nie oznacza tym samym, iż wydane ono zostało z naruszeniem prawa, skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Dlatego też mając na uwadze powyższe, wniesioną skargę Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.