Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 111/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A sp. z o.o. z siedzibą w K. W. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS, organ drugiej instancji, organ odwoławczy) we W. z dnia [...]r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika S. Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] (nr [...]), wydaną w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. 2017 r., poz. 708, dalej: ustawa SENT; aktualne brzmienie ustawy – o systemie monitowania drogowego i kolejowego przewozu towarów).

Z ustaleń przyjętych w zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 17 lipca 2017 r., w miejscowości W., funkcjonariusze S. Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] (o nr rej. [...]) wraz z przyczepą ciężarową (o nr rej [...]). W następstwie czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotem przewozu był olej napędowy w ilości 27000 litrów. Podmiotem wysyłającym ten towar była spółka B. S.A. z siedzibą w W., zaś przewoźnikiem i odbiorcą – firma A. sp. z o.o. z siedzibą w K. W. W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] z [...] r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, który jednak nie został odnotowany przez przewoźnika w zgłoszeniu w systemie SENT.

W następstwie tych ustaleń, wobec A. sp. z o.o. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT. W toku tego postępowania zwrócono się do strony (pismem z dnia 22 stycznia 2018 r.) o wskazanie, czy występują okoliczności potwierdzające jej ważny interes jako przewoźnika, uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Strona nie udzieliła odpowiedzi na to pismo. We wcześniejszych swoich pismach (z dnia 13 października i 27 listopada 2017 r.) podnosiła, że na dzień wypełnienia zgłoszenia pole dotyczące numeru zezwolenia/licencji nie było oznaczone jako obowiązkowe, a system elektroniczny pozwalał na zamknięcie procedury rejestracji, pomimo niewypełnienia tego pola. Informacja o obligatoryjności pola pojawiła się w komunikacie na platformie PUESC dopiero z końcem września 2017 r., po serii prac aktualizacyjnych systemu, wraz z wyszczególnionym w kolorze czerwonym komunikatem o obowiązku wpisywania numeru licencji.

Wskazywała również, że w trakcie kontroli, kierowca okazał kontrolującym wypis nr [...] z licencji nr [...].

Naczelnik S. Urzędu Celno-Skarbowego w K. nie widząc podstaw do zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT, na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, nałożył na A. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, o czym orzekł w decyzji z dnia [...]

Zasadność nałożenia kary pieniężnej organ powiązał z niedopełnieniem przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (przed rozpoczęciem przewozu) o dane z art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, przy jednoczesnym wykluczeniu możliwości wystąpienia przesłanek - "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego", mogących warunkować odstąpienie od wymierzenia tej kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

W odwołaniu od tej decyzji spółka powtórzyła argumentację nawiązującą do tego, że w dniu wypełnienia zgłoszenia, pole dotyczące licencji nie było oznaczone gwiazdką, co oznaczało, że w tym czasie nie było polem obowiązkowym dla wypełniającego zgłoszenie (ewentualnie, nie było oznaczone jako obowiązkowe). Zaakcentowała, że system PUESC pozwalał na ominięcie tego punktu i zakończenie procedury w zakresie zgłaszania przewoźnika. Obowiązek wpisu pojawił dopiero pod koniec września 2017 r. W nawiązaniu do przesłanek warunkujących możliwość odstąpienia od wymierzenia kary (art. 22 ust. 3 ustawy SENT) strona wyraziła pogląd, że okoliczności faktyczne sprawy organy administracji publicznej powinny oceniać przez pryzmat budowania zaufania do organów państwowych. W rozwinięciu tej argumentacji strona odwołała się do założeń ustawy SENT, które bazowały na wykluczeniu patologicznych działań nielegalnego handlu paliwami. Jako bardzo restrykcyjne strona uznała nałożenie na nią kary pieniężnej w sytuacji, gdy niedopełnienie obowiązku z art. 5 ust. 4 ustawy SENT nie było zachowaniem zamierzonym, zawinionym w sposób umyślny i nie zmierzało do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ drugiej instancji na wstępie wskazał, że w sprawie, w zakresie przepisów prawa materialnego, zastosowanie znajdą uregulowania obowiązujące w dniu kontroli, a wynikające z obowiązującej wówczas ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708).

W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy organ drugiej instancji stwierdził, że strona skarżąca (przewoźnik), przed rozpoczęciem przewozu nie uzupełniła zgłoszenia SENT 20170714008473 o numer zaświadczenia o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. W tych okolicznościach, zasadnie organ pierwszej instancji, stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy SENT, nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, a sankcje pieniężne przewidziane są za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów i są niezależne od winy, również nieumyślnej. Powyższe oznacza, że odpowiedzialność przewoźnika nie jest wyłączona nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek nieświadomego działania, czy błędu. Zwrócił także uwagę, że pole w którym należało wpisać numer zezwolenia drogowego posiadało ikonkę pomocy, zawierającą zapis: "Numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane", który korespondował z treścią art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. W podsumowaniu stwierdził, że to od konkretnego stanu faktycznego zależało, czy pole to mogło pozostać niewypełnione. Zwrócił uwagę, że zgłoszenie powinno być prawidłowo wypełnione przed rozpoczęciem przewozu, a zatem, okazanie licencji przez kierowcę podczas kontroli nie niwelowało skutków nieprawidłowego wypełnienia zgłoszenia.

Organ odwoławczy nie stwierdził również wystąpienia w sprawie przesłanek, które uzasadniałyby odstąpienie od wymierzenia kary. Wyraził pogląd, że strona nie przedstawiła dowodów, które potwierdzałyby wystąpienie w sprawie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" (np. w kontekście sytuacji jego finansowej). Jego zdaniem, w sprawie nie wystąpiła również przesłanka "interesu publicznego", rozumiana jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze wartości wspólne dla całego społeczeństwa jak – sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korektę jego błędnych decyzji. Jako naruszające zasadę sprawiedliwości społecznej (wynikającą z art. 2 Konstytucji RP) organ odwoławczy ocenił aprobowanie braku rzetelności, solidności i odpowiedzialności przy wypełnianiu/uzupełnianiu zgłoszenia SENT przez podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów wrażliwych. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowe uzupełnienie niezbyt dużej ilości pól formularza zgłoszenia nie powinno nastręczać zbyt dużych trudności, przy założeniu, że będzie to czynione w sposób uważny i dokładny.

W nawiązaniu do argumentów podnoszonych przez stronę podkreślił, że nie jest okolicznością uzasadniającą odstąpienie od wymierzenia kary fakt uregulowania przez nią zobowiązań podatkowych. Nadmienił, że wprawdzie ustawodawca w wyniku nowelizacji ustawy SENT, dokonanej ustawą z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) przyjął, że od 14 czerwca 2018 r. w przypadkach, gdy w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy, które nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (art. 30 ust. 1 i 4 ustawy), ale jednocześnie wskazał, że rozwiązania tego nie stosuje się do przewoźników (art. 30 ust. 5 ustawy).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektor IAS we W. z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zgłosiła również wniosek o zasądzenie, tytułem zwrotu, kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Formułując zarzuty skargi strona wskazała na naruszenie:

1. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności, pominięcie pisemnych wyjaśnień strony co do przyczyn niewpisania w rejestrze numeru licencji na wykonywanie transportu drogowego;

2. art. 191 O.p. i art. 121 § 1 O.p. poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych;

3. art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie, pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki zarówno ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu publicznego;

4. art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie, w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na obowiązek podatkowy.

W rozwinięciu zarzutów skargi strona zawarła polemikę ze stanowiskiem organów administracji publicznej zwracając w szczególności uwagę na niezawinione – w jej ocenie – przyczyny z powodu których doszło do niepełnego wypełnienia zgłoszenia. Nawiązując do wcześniejszych swoich wyjaśnień strona skarżąca powtórzyła, że sposób wypełnienia zgłoszenia wynikał wyłącznie z konstrukcji i sposobu funkcjonowania platformy PUESC. W tym kontekście podniosła, że na dzień wypełnienia zgłoszenia pole dotyczące numeru zezwolenia/licencji nie było dla przewoźnika polem obowiązkowym (ani nawet nie było wyszczególnione gwiazdką). Podkreśliła również, że na dzień wypełnienia zgłoszenia, pomimo niewypełnienia wspomnianego pola, system PUESC dopuszczał możliwość zakończenia procedury elektronicznego zgłoszenia wraz z informacją o kompletności statusu zgłoszenia. W nawiązaniu do powyższego wyraziła pogląd, że to organy państwowe, a nie użytkownicy, są odpowiedzialni za prawidłowe opracowanie i funkcjonowanie systemu PUESC, tj. takie, które umożliwia sporządzanie zgłoszeń kompletnych i spełniających wymogi ustawowe.

Dodała, że stanowisko skarżącej koresponduje z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2018 r. (sygn. akt III SA/Kr 734/18), gdzie zwrócono uwagę na to, że "gdy nowym regulacjom prawnym towarzyszy uruchomienie programu komputerowego, np. w postaci określonego formularza elektronicznego, to powinien on zawierać oznaczenia rubryk podlegających wypełnieniu przez przewoźnika w taki sposób, aby nie rodziły żadnych wątpliwości, a w sytuacji gdy ustawa przewiduje obligatoryjne podanie określonych danych (art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT) to w razie niewypełnienia określonego pola z obowiązkowymi danymi, program komputerowy nie powinien pozwolić na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia".

Podkreśliła również, że aktualnie, pole dotyczące numeru zezwolenia/licencji opatrzone jest czerwonym komunikatem informującym o obligatoryjności jego wypełnienia.

W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT skarżąca wyraziła pogląd o pominięciu tych wszystkich okoliczności stanu faktycznego, które przemawiały za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika oraz interes publiczny. W rozwinięciu tej argumentacji strona odwołała się do niezawinionego charakteru uchybienia, oraz do znikomego charakteru naruszenia, które dodatkowo nie spowodowało uszczuplenia dla budżetu państwa. Podkreśliła, że jest przedsiębiorcą, który skrupulatnie wywiązuje się z danin publicznoprawnych oraz postępuje zgodnie z literą prawa. Strona nawiązała również do ratio legis wprowadzenia ustawy SENT. Podkreśliła, że unormowania przewidziane w tej ustawie mają na celu m.in. – ochronę legalnego handlu towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwienie walki z tzw. "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwach podatkach (VAT, podatku akcyzowym). W tym kontekście podniosła, że uchybienie strony nie było skierowane na uszczuplenie danin państwowych, a nie wpisane do zgłoszenia zaświadczenie zostało okazane kontrolującym w trakcie przeprowadzonej kontroli. W tych okolicznościach, wzgląd na zasadę sprawiedliwości społecznej oraz proporcjonalności uzasadniał, zdaniem strony, odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Strona skarżąca końcowo wyraziła pogląd, że orzekające w sprawie organy administracji publicznej w istocie nie rozważyły przesłanki interesu publicznego. W rozwinięciu tego zarzutu strona wskazała, że argumentacja organów w tym zakresie ograniczała się jedynie do skonfrontowania przesłanki interesu publicznego z zasadami – równości oraz powszechności opodatkowania. Odmowę zastosowania w instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej oparto w głównej mierze na praktyce orzeczniczej z zakresu umarzania zaległości podatkowych na podstawie art. 67a O.p. Tymczasem, z dorobku orzeczniczego nie można korzystać w sposób automatyczny, tylko dlatego, że w przepisach obu ustaw (tj. art. 67a O.p. i art. 22 ust. 3 ustawy SENT) użyto tego samego określenia "interes publiczny".

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to wówczas, w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Działając na podstawie tych kompetencji orzeczniczych Sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, uznając, że decyzja ta została podjęta na podstawie i w granicach prawa.

Kwestie sporne w sprawie dotyczą zasadności nałożenia na stronę skarżącą (jako przewoźnika) kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonanej kontroli drogowej, z uwagi na brak podania w zgłoszeniu SENT numeru zezwolenia drogowego/licencji.

Na wstępie Sąd wskazuje, że na tle bardzo podobnych okoliczności, w sprawie tej samej spółki, wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. (sygn. akt III SA/Wr 118/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Podzielając stanowisko zawarte w tym wyroku, Sąd w toku rozważań wielokrotnie odwoła się do argumentacji przedstawionej w tym orzeczeniu, uznając ją za własną.

Stosownie do art. 3 ust. 1 SENT, obowiązującego w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę skarżącą, system monitorowania drogowego obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Systemowi temu podlega m.in. przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 w ilości przekraczającej 500 litrów (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b). Środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów, jest - zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy SENT - rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. W przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN, w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 ustawy SENT). Przewoźnik jest natomiast obowiązany - również przed rozpoczęciem przewozu - uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT.

W myśl art. 5 ust. 4 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;

7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;

8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Z treści ww. przepisów wynika zatem jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, w tym, dane dotyczące wskazania numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane, powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu oraz że uzupełnienia tego winien dokonać przewoźnik.

Wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku zawarcia w zgłoszeniu danych o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, której wysokość wedle przepisów obowiązujących w dniu kontroli wynosiła kwotę 5.000 zł.

Stan faktyczny w sprawie co do zasady nie jest sporny. Sporna jest natomiast jego ocena.

Z niespornych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że strona skarżąca (przewoźnik) w zgłoszeniu przewozu SENT nie wpisała danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, co tłumaczyła zasadniczo brakiem przejrzystości systemu PUESC w zakresie obowiązku wypełnienia tego pola, przy jednoczesnym, pomyślnym przejściu procedury rejestracyjnej.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku nie mamy do czynienia z sytuacją, w której niedopełnienie przez stronę obowiązków wynikających z ustawy SENT było spowodowane brakiem zapewnienia przez państwo skutecznych narzędzi informatycznych pozwalających na bezbłędne wypełnienie zgłoszenia na platformie internetowej (Do tego w istocie sprowadzały się natomiast argumenty skarżącej spółki). W ocenie Sądu, takie narzędzie istniało na dzień wprowadzenia przez stronę zgłoszenia (była nim platforma PUESC, służąca do rejestracji zgłoszeń w systemie informatycznym). Co więcej, jak trafnie podnosi Dyrektor IAS we W., pole w którym należało wpisać numer zezwolenia drogowego posiadało ikonkę pomocy, zawierającą dodatkowe wyjaśnienie co do spornej rubryki. Zawarta w tym wyjaśnieniu informacja korespondowała z art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, zgodnie z którym, w przypadku przewozu towaru o którym mowa w ust. 1 przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane. Tak więc to od konkretnego stanu faktycznego zależało, czy pole to mogło pozostać niewypełnione, czy też nie.

Niezależnie od tego, czy w danym przypadku niewpisanie wymaganych danych do dokumentu SENT było wynikiem błędu, zaniedbania strony, czy nastąpiło umyślnie, to zgodzić należy się z organem co do tego, że kary nakładane na podstawie art. 22 ustawy SENT opierają się na odpowiedzialności obiektywnej. Innymi słowy, zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Organy administracji publicznej nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych (wyrok o sygn. akt II SA/Bk 591/18 z 11 grudnia 2018 r., wyrok o sygn. akt III SA/Gd 52/18 z 25 maja 2018 r., CBOSA). Całkowity brak wpływu strony na powstanie naruszenia czy możliwości jego uniknięcia może potencjalnie być rozważany jedynie w kontekście przesłanki ważnego interesu strony jako warunku odstąpienia od wymierzenia kary (o tym poniżej), nie zaś oceny czy doszło do naruszenia prawa, jako podstawy nałożenia sankcji.

Podsumowując tę część rozważań, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, iż zaistniały podstawy do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Bezspornym jest również, że w świetle art. 22 ust. 2 ww. ustawy, w każdym przypadku nieuzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia przewozu do systemu SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną o wysokości wskazanej w przepisie. W odniesieniu do strony skarżącej, karą to była kara 5.000 złotych, stosownie do mającego zastosowanie brzmienia art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Dla wymiaru nałożonej kary pieniężnej bez znaczenia pozostawał stopień zawinienia strony skarżącej jako przewoźnika, czy też waga jego uchybienia. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek niezawinionych błędów, czy pomyłek.

W ocenie Sądu – w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd za w pełni prawidłowe uznaje stanowisko Dyrektora IAS we W. w zakresie stwierdzenia, że decyzja w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary ma charakter uznaniowy (organ "może" odstąpić), co oznacza, że nawet spełnienie przesłanki w postaci zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego nie oznacza - po stronie organów - obowiązku udzielenia ulgi, a jedynie stwarza taką możliwość.

Co się tyczy samych podstaw do ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej to należy przypomnieć, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.

W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy administracji publicznej (prawidłowo) rozważyły argumentację strony skarżącej poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3. Trafnie stwierdziły, że podnoszone przez stronę skarżącą (przewoźnika) okoliczności niewpisania do zgłoszenia numeru licencji (art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT), nie są objęte "interesem publicznym" z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Dyrektor IAS prawidłowo zinterpretował tę przesłankę jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, jak i przełożył te wartości na grunt rozpoznawanej sprawy. W tym celu słusznie nawiązał do ratio legis ustawy SENT. Jak wynika z uzasadnienia projektu analizowanej ustawy, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi – w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Podano, że wyspecjalizowane grupy przestępcze, działające na rynkach towarów wrażliwych, nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki natomiast danym z rejestru, możliwe będzie dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony, łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Nie można wartościować tych wymogów i uznawać, że niedopełnienie niektórych z nich jest na tyle mało istotne, że interes publiczny przemawiałby za odstąpieniem od wymierzenia kary. Skoro celem ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a przewidziane w ustawie wymogi treściowe zgłoszenia SENT należą do narzędzi służących tej skuteczności, w to interesie publicznym leży zapewnienie ich przestrzegania – również przez stosowanie proporcjonalnych i odstraszających kar.

W kontekście rozważanego stanu faktycznego, przesłanki interesu publicznego nie można, zdaniem Sądu, dopatrzeć się w konieczności poszanowania zasady budowania zaufania do organów, jako że w okolicznościach faktycznych analizowanej sprawy nie sposób mówić o błędnym działaniu systemu PUESC. Tego rodzaju argumentacja mogłaby się okazać uzasadniona np. w wypadku, gdyby względy techniczne uniemożliwiały stronie dokonanie wymaganego wpisu, co w stanie sprawy nie miało miejsca. System PUESC zawierał nie tylko rubrykę z prawidłowym opisem spornego pola, ale także, umożliwiał skorzystanie z opcji pomocy, dostarczającej użytkownikowi tego systemu dodatkowych wyjaśnień co do obowiązku wypełnienia spornego pola. Zdaniem Sądu, tak opracowany system umożliwiał jego użytkownikowi dokonanie prawidłowego zgłoszenia (zawierającego wszystkie wymaganą ustawą SENT dane), co, jak w przypadku wszystkich formularzy, wymagało jedynie dostatecznej uważności i dokładności ze strony wypełniającego. W ocenie Sądu, zachowanie takiej ostrożności ze strony skarżącej spółki uchroniłoby ją przed konsekwencjami związanymi z niepełnym, a przez to, niespełniającym wymogów ustawowych, wypełnieniem zgłoszenia.

W nawiązaniu do dalszej argumentacji spółki należy podnieść, że dla odpowiedzialności strony skarżącej nie miał i nie mógł mieć znaczenia podnoszony przez nią argument o neutralności dla budżetu państwa popełnionego przez nią błędu w treści zgłoszenia. Płacenie podatków przez przedsiębiorcę nie może być traktowane jako okoliczność uzasadniająca szczególne traktowanie, jako że jest to jego obowiązek. Wprawdzie, w wyniku nowelizacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, dokonanej ustawą zmieniającą z dnia 10 maja 2018 r. (Dz.. U. z 2018 r., poz. 1039), od 14 czerwca 2018 r. obowiązuje rozwiązanie, zgodnie z którym w przypadkach, gdy w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno–skarbowej, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy, które nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (vide: brzmienie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy SENT), ale rozwiązania powyższego nie stosuje się do przewoźników (vide: art. 30 ust. 5 ustawy SENT). Powyższe nakazuje przyjmować, że ustawodawca w sposób bardziej restrykcyjny podchodzi do kwestii naruszenia przepisów ustawy SENT przez przewoźników.

Podobnie, za pozbawioną znaczenia w sprawie uznać należy okoliczność, że w toku kontroli kierowca okazał kontrolującym wypis nr [...] z licencji nr [...]. Z dostatecznie jasnych uregulowań ustawy SENT wynika, że przewoźnik obowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Wynika z tego, że braki w zgłoszeniu nie mogą być sanowane w toku kontroli.

Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki pozwalającej organowi na odstąpienie od nałożenia kary tj. "zaistnienie ważnego interesu przewoźnika", wskazać należy w pierwszej kolejności, że jakkolwiek trafne jest stanowisko strony skarżącej o niedopuszczalności automatycznego przenoszenia dorobku orzeczniczego, wypracowanego na gruncie art. 67a O.p. na warunki zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to jednak wiele tez i wniosków wyrażonych w tym orzecznictwie pozostaje aktualnych, zaś strona skarżąca ich trafności i aktualności w żaden sposób nie podważyła. W tym kontekście trafnie organ wskazał, że o zaistnieniu przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" nie decyduje "subiektywne przekonanie przewoźnika", lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym, użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Zgodzić się trzeba, że także na gruncie art. 22 ust. 3 ustawy SENT ważny interes przewoźnika może się wyrażać np. w znacznym obniżeniu jego zdolności płatniczych, w szczególności zagrażających jego funkcjonowaniu, ale także, gdy niewywiązanie się z nałożonych obowiązków jest spowodowane zdarzeniami losowymi, niezależnymi od niego. Mając powyższe na uwadze trudno zatem uznać, że ważny interes strony skarżącej przejawia się w tym, że mogąc przecież prawidłowo wypełnić nałożone na nią obowiązki i znając ich zakres nie uczyniła tego. Ponadto strona skarżąca nie wskazała żadnych innych szczególnych okoliczności, które można by odnieść do jej zindywidualizowanego ważnego interesu jako przewoźnika poza twierdzeniem, że nieuzupełnienie zgłoszenia wynikało z błędu w jaki wprowadził ją system. Błąd, na który powołuje się strona skarżąca, nie ma charakteru okoliczności nadzwyczajnej, szczególnej, nie był wynikiem przyczyn od niej niezależnych, ale braku dostatecznej staranności przy wypełnianiu formularza. Okoliczność natomiast, że system nie powiadamiał użytkownika o nieuzupełnieniu wymaganej rubryki, czy, nie zawierał wskazówek zwracających na nią szczególną uwagę ( np. poprzez wyróżnienie kolorem) sama w sobie nie może zostać uznana za stanowiącą o wystąpieniu "ważnego interesu przewoźnika", a jako taka nie mogła uzasadniać również zastosowania przez organy wobec strony skarżącej przywileju, o którym mowa w treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

W świetle opisanej wyżej restrykcyjnej regulacji odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów ustawy SENT argumentacja strony skarżącej nie zasługiwała – zdaniem Sądu - na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia spornej kary. Brak stosownych zapisów w systemie nie był bowiem spowodowany ważną przyczyną lecz zaniedbaniami, których dopuściła się spółka jako profesjonalny podmiot, zawodowo trudniący się przewozami drogowymi. Organy obu instancji nie naruszyły zatem prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie w sprawie. To skarżąca spółka nietrafnie upatrywała w treści przepisu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na jednostkowość naruszenia przez nią wymagań ustawy oraz mały (w jej ocenie) ciężar tego naruszenia, dodatkowo, nie skierowany w żaden sposób na uszczuplenie dochodów budżetu państwa.

Nie doszło również, zdaniem Sądu, do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych tj. art. 122, 187 § 1, 191 Op. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej ocenie celem rozstrzygnięcia o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy SENT oraz o braku możliwości odstąpienia od wymiaru tej kary, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy. Z uzasadnienia (zarówno faktycznego, jak i prawnego) obu wydanych w sprawie decyzji z dnia [...]r. i [...] wynika natomiast, jakimi kryteriami kierowały się organy wydając rozstrzygnięcia. To zaś dowodzi, że - wbrew zarzutom skargi - w sprawie nie naruszono przepisów art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Za pozbawiony podstaw prawnych Sąd uznał także zarzut naruszenia zasadny zaufania do organów administracji publicznej o jakiej mowa w art. 121 § 1 O.p. Nie można mówić o naruszeniu tej zasady w sytuacji, gdy organ wydaje decyzję zgodną z prawem, lecz sprzeczną z oczekiwaniami strony postępowania.

Końcowo należy również podnieść, że w sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia zasady proporcjonalności. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 52/18 (CBOSA), że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (por. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15).

W uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Wskazać należy, że ustawa SENT weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział więc okres przejściowy, w którym nie karano uczestników przewozu towarów za naruszenia przepisów. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.

Kierując się całością przedstawionej argumentacji, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną podstaw prawnych.