Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1763/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 93 par. 6-7, art. 215 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk - Sadowski, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.), Janusz Lewkowicz, Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej "T.-A" Sp. z o.o. w B. i "T.-I." Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 2910/02 dotyczącego sprawy ze skargi "T.-A" Sp. z o.o. w B. i "T.-I." Sp. z o.o. w S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 25 września 2002 r., (...) w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od "T.-A" Sp. z o.o. w B. i "T.-I." Sp. z o.o. w S. solidarnie na rzecz Ministra Finansów kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki "T.-A" z siedzibą w B. i "T.-I." z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 25 września 2002 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia 31 lipca 2002 r. odmawiające spółkom wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 1994 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów stwierdził, iż decyzją z dnia 28 stycznia 1994 r. przyznał Spółce "T.-P." S.A. z siedzibą w B. zwolnienie od podatku dochodowego na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/. Zwolnieniem od podatku dochodowego objęte zostały dochody tej spółki przez okres i na zasadach określonych w decyzji.

We wniosku z dnia 7 czerwca 2002 r. pełnomocnik spółek powstałych w wyniku podziału Spółki Akcyjnej "T.-P." tj. "T.-A." Sp. z o.o. w organizacji i "T.-I." Spółka z o.o. w organizacji zwrócił się o wyjaśnienie wątpliwości co do treści powołanej wyżej decyzji Ministra Finansów. Wątpliwość sprowadzała się do wyjaśnienia czy nowopowstałe spółki są uprawnione do wykorzystania /w odpowiedniej proporcji/ zwolnienia od podatku przyznanego Spółce "T.-P." w części, w jakiej nie zostało ono "skonsumowane".

Minister Finansów wydając na podstawie art. 215 Ordynacji podatkowej postanowienie odmawiające uwzględnienia wniosku uznał, że treść powyższej decyzji nie budzi wątpliwości. Problem kontynuowania ulgi podatkowej przez następców Spółki "T.-P." S.A. powstałych w dniu 23 kwietnia 2002 r. nie wynika z treści decyzji z dnia 28 stycznia 1994 r., skarżący dążą do nowego rozstrzygnięcia polegającego na ustaleniu prawa do kontynuowania ulgi.

W skardze Spółki: "T.-A." Sp. z o.o i "T.-I." Sp. z o.o. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając, że narusza ono art. 215 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji polega wyłącznie na wykładni użytych w decyzji niezrozumiałych bądź niejasnych sformułowań lub pojęć oraz naruszenie art. 217 par. 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uzasadnienie prawne i faktyczne.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stron wywodził, iż celem instytucji z art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej jest nie tyle wyjaśnienie literalnego brzmienia decyzji, co przede wszystkim usunięcie wątpliwości co do wynikających z tej decyzji praw i obowiązków stron.

Skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 93 par. 6 i 7 Ordynacji podatkowej są następcami Spółki "T.-P." S.A. i prawo do kontynuowania ulgi wynikającej z decyzji z dnia 28 stycznia 1994 r. przysługuje im z mocy tych przepisów. Ze wskazanej decyzji Ministra Finansów z dnia 28.01.1994 r. nie wynika jednoznacznie jak ma być przeprowadzony podział pomiędzy nowych adresatów praw i obowiązków z niej wynikających i w tym sensie treść decyzji budzi wątpliwości i wymaga wyjaśnienia.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną, w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zwanej w skrócie p.p.s.a. - orzekł o jej oddaleniu.

Sąd zauważył, że stosownie do art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia w drodze postanowienie wątpliwości co do treści decyzji.

Zadaniem organu podatkowego, do którego strona wystąpiła z żądaniem przewidzianym w art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej jest wyłącznie zbadanie, czy rzeczywiście treść decyzji budzi wątpliwości wymagające wyjaśnienia.

Wyjaśnienie "wątpliwości" jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000 r. I SA/Lu 1438/98 polega na swoistej wykładni, czy też interpretacji użytych w decyzji niezrozumiałych bądź niejasnych sformułowań lub pojęć. Przy czym wyjaśnienie wątpliwości co do treści nie może zmierzać do nowego rozstrzygnięcia, ani do uzupełnienia wydanego rozstrzygnięcia. Treść wniosku składanego przez uprawniony podmiot nie może zmierzać do nowej oceny stanu faktycznego bądź prawnego.

W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących w rzeczywistości zmierza do uzupełnienia decyzji Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 1994 r. poprzez rozstrzygnięcie, jak ma być przeprowadzony podział miedzy nowych adresatów praw i obowiązków wynikających z tej decyzji.

Byłoby to niewątpliwie merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące nowego stanu faktycznego nie zaś "wyjaśnienie wątpliwości", o których mowa w art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej

Reasumując Sąd stwierdził, że Minister Finansów zasadnie odmówił skarżącym wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji w żądanym przez nich zakresie.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżących zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 par. 6 i 7 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. polegającą na uznaniu, że sukcesja praw i obowiązków z decyzji administracyjnej będąca skutkiem podziału spółek kapitałowych tworzy stan faktyczny i prawny wymagający rozstrzygnięcia merytorycznego w postaci uzupełnienia decyzji, dotyczącego tych praw i obowiązków,

2. naruszenie przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez Ministra Finansów przepisu art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji polega wyłącznie na wykładni użytych w decyzji niezrozumiałych bądź niejasnych sformułowań lub pojęć; a nie wykładni tej decyzji, gdy istnieją trudności w ustalaniu zakresu obowiązków, bądź przysługujących na jej podstawie uprawnień. Zaskarżony wyrok w związku z tym narusza także art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię w powołanym wyżej zakresie.

W związku z powyższym wniesiono o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w pierwszej kolejności wywodzi, iż Sąd błędnie zinterpretował art. 93 par. 6 i 7 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem, spółki, które powstały w wyniku podziału wstępują z mocy prawa w prawa i obowiązki wynikające z decyzji dotyczącej Spółki podlegającej podziałowi. W związku z tym błędne jest stanowisko Sądu, że kwestia ta wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci uzupełnienia decyzji.

Sąd niezasadnie ograniczył zakres przedmiotowy postanowienia wydawanego na podstawie art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej, przyjmując, że obejmuje ona tylko przypadki, gdy treść decyzji sformułowana jest w sposób niejasny lub niezrozumiały.

Zdaniem skarżących wyjaśnienie wątpliwości może dotyczyć również kwestii wyjaśnienia zakresu praw i obowiązków wynikających z decyzji. Sąd naruszył wskazany przepis proceduralny orzekając o oddaleniu skargi, zamiast ją uwzględnić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarżący oparli skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a., przy czym podstawa z art. 174 pkt 1 uzasadniona została naruszeniem art. 93 par. 6 i 7 Ordynacji podatkowej wskutek jego błędnej wykładni, a podstawa z art. 174 pkt 2 naruszeniem art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. wskutek błędnej wykładni art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej.

Podstawy skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione.

Przede wszystkim Sąd nie zajmował się w ogóle wykładnią art. 93 par. 6 i 7 Ordynacji podatkowej, bowiem skarga nie dotyczyła rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie odpowiedzialności i uprawnień następców prawnych.

Sąd oceniał jedynie, czy kwestie wyszczególnione we wniosku spółek mieszczą się w zakresie przedmiotowym postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do treści decyzji podejmowanego na podstawie art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej.

Sąd uznał że nie narusza prawa postanowienie Ministra Finansów, w którym uznano, że spółki powstałe w wyniku podziału żądają w istocie rozstrzygnięcia w kwestii ewentualnych ich uprawnień wynikających z decyzji dotyczącej innej strony postępowania. Minister stwierdził, że decyzja została wydana w indywidualnej sprawie konkretnego podmiotu i jej treść nie budzi wątpliwości odnośnie do wynikających z niej praw i ich zakresu dla adresata decyzji.

Nie jest zasadna argumentacja, że Sąd błędnie ograniczył zastosowanie art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej, skoro z treści tego przepisu wynika, iż w przewidzianym tym przepisem trybie wyjaśnia się wątpliwości co do treści decyzji. Treść ta musi być zatem niejednoznaczna, niezrozumiała dla strony lub organu egzekucyjnego wykonującego przymusowo decyzję. Taka sytuacja w nin. sprawie nie zachodziła. Strona, do której decyzja była skierowana w 1994 r. do daty likwidacji w 2002 r. w drodze podziału nie zgłaszała wątpliwości do treści decyzji.

Wobec braku uzasadnionych podstaw skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 w zw. z art. 202 par. p.p.s.a.