Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2268/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6, art. 89 §1 i § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1509/19 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2019 r. nr 2201-IEE-2.711.2.91.2019.2.BT w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1509/19,

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2019 r. nr 2201-IEE-2.711.2.91.2019.2.BT w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, zaskarżył wyrok w całości, zarzucając:

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1303); dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 138 § 2 oraz w związku z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.", poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący w swojej skardze wykazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r. nr 2201-IEE-l.711.2.91.2019.2.BT bezzasadnie uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 16 grudnia 2019 r. nr 2217-SEE.711.160.2019.04 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;

2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 18 i art. 59 § 1 punkty 1, 2, 3, 4, 7 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. bezpodstawnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z ww. wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych, gdyż postępowania egzekucyjne nie zostały zakończone, a zarzuty i wniosek o umorzenie to dwa odrębne środki przysługujące zobowiązanemu oparte na innych podstawach faktycznych i prawnych; nie ma żadnego bezpośredniego związku między ostatecznym postanowieniem w sprawie zarzutów a sposobem rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego;

3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2019 r. zawiera błędne uzasadnienie, w którym organ ten bezzasadnie uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w związku z art. 138 § 2, w zw. z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji błędnego uzasadnienia wyroku, w którym sąd wadliwie ocenił, że zaistniały przesłanki do wydania postanowienia kasacyjnego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nadto zawnioskował

o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przypisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw kasacyjnych.

Jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z dnia 30 sierpnia 2018 r.

Na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniem

z dnia 5 października 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Pismem z dnia 5 października 2018 r. bank uznał zajętą wierzytelność i poinformował organ egzekucyjny o braku możliwości jego realizacji z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunku.

Dokonane zajęcie zostało przez organ egzekucyjny zaktualizowane zawiadomieniem z dnia 11 października 2018 r. doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności 11 października 2018 r., zaś zobowiązanemu 16 października 2018 r.

Pismami z dnia 8 października 2018 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów i jego umorzenie.

Postanowieniem z dnia 22 października 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał za nieuzasadnione ww. zarzuty, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 r. utrzymał je w mocy.

Pismem z dnia 27 marca 2019 r. zobowiązany złożył wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a organ odwoławczy postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o zagraniczne tytuły wykonawcze z dnia 30 sierpnia 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na konieczność wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Orzekając na gruncie tak ustalonego przez organy stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wyrokowania przez sąd pierwszej instancji, sąd ten wyjaśnił, że wcześniejsze wydanie postanowienia w sprawie zarzutów zobowiązanego wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tych samych tytułów wykonawczych nie zamyka drogi do pełnego rozpoznania wniosku zobowiązanego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał jednak, że w przypadku tożsamości przesłanek zgłoszonych przez zobowiązanego zarówno w postępowaniu zarzutowym, jak i we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wobec braku wystąpienia nowych okoliczności, co do zasady konieczne jest stwierdzenie bezprzedmiotowości wniosku, a w konsekwencji odstąpienie od ponownego badania merytorycznego.

Sąd wyjaśnił także, że z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia 22 października 2018 r. organ pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6, 8-10 u.p.e.a., tj.: niedopuszczalności egzekucji i zastosowanego środka egzekucyjnego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienia w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji uznał, że pismo z dnia 27 marca 2019 r. powielające przesłanki zgłoszonych i rozpatrzonych uprzednio zarzutów postanowieniami organów obu instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 22 października 2018 r., utrzymanego w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2018 r., dyskwalifikowało możliwość ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia tożsamych przesłanek, stąd zastosowanie znalazła dyspozycja art. 61a k.p.a.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem odwoławczym, iż w sprawie wystąpił brak tożsamości części przesłanek zawartych w obu środkach ochrony prawnej i tym samym zasadnie nie podzielił możliwości wydania wyłącznie rozstrzygnięcia formalnego w sprawie.

Ponadto sąd wyjaśnił, że zawarte w piśmie z dnia 27 marca 2019 r. przesłanki umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z dnia 30 sierpnia 2018 r., wymienione w art. 59 § 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.e.a., nie mogły być przedmiotem badania merytorycznego przez organy obu instancji.

Natomiast, sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji miał obowiązek merytorycznego rozpoznania przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego, której zobowiązany nie zgłosił w postępowaniu zarzutowym. Podobnie, w przypadku wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z dnia 30 sierpnia 2018 r. w związku z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie odnosił się do dopuszczalności badania kwestii doręczenia upomnienia, gdyż uznał, że została ona rozpoznana w postanowieniu z dnia 22 października 2018 r., jednak - w ocenie sądu i wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji - kwestia ta została podniesiona przez skarżącego dopiero na etapie wnioskowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając przedstawiony przebieg postępowania przed organami obu instancji oraz ocenę prawną dokonaną w sprawie przez organ odwoławczy i sąd pierwszej instancji, nie podziela zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Przepisy art. 59 u.p.e.a. stanowią, że:

"Art. 59 § 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

§ 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

§ 2a. W zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach określonych w § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz w § 2.

§ 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

§ 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

§ 5. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.".

Natomiast, przepisy art. 33 u.p.e.a., w których wymieniono podstawy do wnoszenia zarzutów przez zobowiązanego stanowią, że:

"Art. 33 § 1. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

§ 2. W egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w:

1) art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6, 8 i 9;

2) art. 2 § 1 pkt 8 lit. g i pkt 9 - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6 i 8-10.".

Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że nie ma przeszkód prawnych do wnoszenia przez zobowiązanego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego z przyczyn, które w części pokrywają się z zarzutami, jakie zobowiązany może składać na podstawie art. 33 u.p.e.a.

Jednak, jak prawidłowo wyjaśnił to sąd pierwszej instancji, skoro część zarzutów podniesionych przez skarżącego w piśmie oznaczonym jako "zarzuty" pokrywała się z tymi podniesionymi we wniosku "o umorzenie postępowania egzekucyjnego", to skarżący nie mógł skutecznie występować po upływie terminu do wniesienia zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a. z żądaniem umorzenia postępowania, powołując się na okoliczności, które mógł podnosić wyłącznie w zarzutach, albo które podniósł w zarzutach, ale zarzuty te nie zostały uwzględnione, jak to miało miejsce w tej sprawie (skarga skarżącego na postanowienie z przedmiocie zarzutów została odrzucona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 743/19),

W konsekwencji, prawidłowo zaakceptował sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego, który dostrzegł wadliwość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż w sprawie wystąpił brak tożsamości części przesłanek zawartych w obu środkach ochrony prawnej.

Nadto, jak prawidłowo ocenił sąd pierwszej instancji, rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego było prawidłowe, bowiem z dniem 21 listopada 2013 r., w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 765); dalej: "ustawa o wzajemnej pomocy", uregulowano zasady umarzania postępowania egzekucyjnego w zakresie dochodzenia należności pieniężnych państw członkowskich lub państw trzecich. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie dochodzenia należności państw członkowskich lub państw trzecich powinno być wyłączone do czasu całkowitej realizacji wniosku tego państwa o odzyskanie należności pieniężnych, chyba że z wnioskiem o wycofanie wniosku o odzyskiwanie należności pieniężnych lub ze zmienionym wnioskiem wystąpi to państwo (art. 81 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy).

Ponadto, skoro w przywołanym art. 59 § 2a u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie dochodzenia należności państw członkowskich lub państw trzecich przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, ograniczono do przypadków wyszczególnionych w art. 59 § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz § 2, w których występują zdarzenia na terytorium RP możliwe do zidentyfikowania przez organ egzekucyjny, w zakresie należności pieniężnych państw członkowskich lub państw trzecich (art. 2 pkt 8 i pkt 9), to postępowanie egzekucyjne umarza się w następujących przypadkach:

1) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4):

2) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego (art. 59 § 1 pkt 6);

3) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne (art. 59 § 1 pkt 7);

4) na żądanie wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 9);

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

6) w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2).

Z ww. regulacji wynika, że - jak prawidłowo to wywiódł sąd pierwszej instancji - wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 - pkt 3 u.p.e.a. przesłanki nie mogły być przedmiotem badania merytorycznego przez organy obu instancji. Zatem, zawarte w piśmie skarżącego z dnia 27 marca 2019 r. przesłanki umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych w oparciu o zagraniczne tytuły wykonawcze z dnia 30 sierpnia 2018 r., objęte art. 59 § 1 pkt - pkt 3 u.p.e.a., nie mogły być przedmiotem badania przez organy.

Ponadto należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi o możliwości wszczęcia egzekucji, pod warunkiem, że wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jednakże, stosownie do art. 15 § 3a u.p.e.a., przepisów § 1 - § 3 nie stosuje się do egzekucji należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, o których mowa w art. 2 ustawy o wzajemnej pomocy, zaś spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, pierwotnego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie lub państwo trzecie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie, o czym informowano zobowiązanego wielokrotnie w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 104 ustawy o wzajemnej pomocy).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela również ocenę sądu pierwszej instancji, że skarżący we wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych, na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. błędu co do osoby zobowiązanego, zarzutu tego nie zgłosił w okresie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych, a ustawodawca, zarówno w art. 33 § 1 u.p.e.a., jak i w art. 59 § 1 u.p.e.a., w jednolity sposób uregulował możliwość złożenia tego środka ochrony prawnej oraz przewidział go także w art. 59 § 2a u.p.e.a., jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie dochodzenia należności państw członkowskich lub państw trzecich przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, dlatego też organ pierwszej instancji miał obowiązek merytorycznego rozpoznania przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego, której skarżący nie zgłosił w postępowaniu zarzutowym. Tym samym, brak było uprawnień organu pierwszej instancji do orzeczenia o bezprzedmiotowości żądania w związku z rozpatrzeniem zarzutów postanowieniem z dnia 22 października 2018 r.

Analogicznie należało ocenić stanowisko sądu pierwszej instancji w kwestii wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z dnia 30 sierpnia 2018 r. w związku z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż organ pierwszej instancji nie odnosił się do dopuszczalności badania kwestii doręczenia upomnienia, twierdząc, że została rozpoznana w postanowieniu z dnia 22 października 2018 r. Jednak, wbrew twierdzeniu organu pierwszej instancji, kwestia ta została podniesiona przez skarżącego dopiero na etapie wnioskowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji, prawidłowo także sąd pierwszej instancji ocenił, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego, wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., było uzasadnione, bowiem w sprawie organ pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do ww. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w piśmie skarżącego z dnia 27 marca 2019 r.

Zatem, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjne, sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego, gdyż prawidłowo zastosował je w sprawie i skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił.

Także, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym nieprawidłowo miałby - według skarżącego - ocenić, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia kasacyjnego.

Nie można bowiem mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1651/11; z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 745/11).

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a." - oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 360 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

/-/ A. Polańska /-/ K. Winiarski /-/ P. Borszowski