Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 118/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59 par 2, art. 64b
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi B.Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 13/4 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] odmówił A.C. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. nr: [...] i [...]. Organ egzekucyjny wskazał, że zobowiązaniami skierowanymi do egzekucji są nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, a podstawę prawną tych obowiązków stanowią decyzje Prezydenta Miasta [...] nr [...] i [...] z dnia [...] r. Organ, po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, iż nie ma przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazany przez stronę we wniosku art. 59 § 2 u.p.e.a., gdyż brak jest podstaw do uznania, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, skoro dokonana czynność egzekucyjna (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) znacznie przewyższa poniesione dotychczas przez organ egzekucyjny wydatki.

Na postanowienie, w terminie ustawowym, zobowiązana złożyła zażalenie,

w którym zarzuciła, iż rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] wydane zostało z naruszeniem prawa, a nadto nie zgromadzono całego materiału dowodowego, a skarżąca nie miała możliwości zapoznać się z aktami sprawy przed jego wydaniem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołując się na treść art. 15 k.p.a. oraz art. 59 § 1 pkt 1-10 i § 2 u.p.e.a. - określającego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w pierwszej kolejności uznało, że organ egzekucyjny prawidłowo określił treść żądania zobowiązanej, co nie zostało zakwestionowane w zażaleniu.

Organ II instancji wskazał, że zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie daje taką możliwość. Tym samym, umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej kosztów jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Z przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustalenie, że zobowiązany nie posiada jakiegokolwiek majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W przypadku wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny - przed wydaniem postanowienia o odmowie umorzenia w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. - zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na art. 7, 77 i 80 k.p.a. W ocenie Kolegium, organ egzekucyjny prawidłowo ustalił,

że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. W toku postępowania egzekucyjnego już bowiem uzyskano kwotę znacznie przewyższającą dotychczasowe wydatki egzekucyjne (art. 64b u.p.e.a.).

W dniu 29 stycznia 2018 roku A.C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, zaskarżając w całości powyższe postanowienie i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] roku Urząd Miasta [...] wydał decyzje nakazujące jej dokonania zwrotu wypłaconych zasiłków rodzinnych z uwagi na to, iż jako matka małoletniego A. ma ograniczone prawa, a kuratorem spraw majątkowych małoletniego została ustanowiona babcia - E.C. Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie to było błędne, bowiem pominięto dwa aspekty tej sprawy: pierwszy - dobro małoletniego dziecka, bowiem to na niego zostały wydatkowane pobrane pieniądze, a tego Urząd nie wziął pod uwagę, a drugi - skoro zgodnie z prawem rodzic z ograniczonymi prawami nie ma prawa do zasiłków rodzinnych, to kto jest uprawniony do wystąpienia o nie bowiem są to pieniądze dla dziecka, a nie dla jego rodziców. Dalej skarżąca wskazała, że nigdy nie utraciła praw rodzicielskich i nadal jest przedstawicielką ustawową małoletniego syna oraz osobą uprawnioną do występowania w jego imieniu o należne mu świadczenia, jak choćby zasiłki rodzinne. Nadto, cały czas sprawowała fizyczną władzę rodzicielską oraz zajmowała się dzieckiem. Ograniczenie władzy rodzicielskiej - cząstkowe, nie jest i nie było przesłanką do wydania decyzji o cofnięciu jej uprawnień do świadczeń rodzinnych. Wskazała, że takiego zdania jest Sąd i takie stanowisko jest przyjęte w judykaturze, jak również na ten temat pisano także w mediach. Podała, że stanowisko UMŁ nie jest jednoznaczne, czego dowodem jest korespondencja w sprawie. Gmina [...] nigdy nie przedstawiła ponadto dowodów na niesprawowanie przez nią opieki nad dzieckiem. Skarżąca podniosła, że decyzje były błędne z prawomocnymi orzeczeniami Sądu. Odnosząc się do samego uzyskania kwot przewyższających wydatki, skarżąca wskazała, że uzyskano je nieprawnie - pomimo zapadnięcia wcześniej prawomocnej decyzji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a zatem powinny jej zostać zwrócone.

W piśmie z dnia 16 maja 2018 roku ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł stanowisko strony, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 30 ust. 1 w zw. z art. 30 ust 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2017.1952) poprzez wydanie postanowienia i wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji w oparciu o decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr: [...] i [...] w przedmiocie uznania, iż A.C. pobrała nienależne świadczenia rodzinne na rzecz swojego syna A.G. w sytuacji, w której skarżąca wniosła o przywrócenie terminu na złożenie odwołania i wznowienie postępowania w przedmiocie świadczeń rodzinnych uznanych na nienależnie pobrane, a Kolegium do chwili obecnej nie wydało decyzji w tej sprawie;

b) art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez bezzasadne niezastosowanie i w sytuacji, w której skarżąca dostatecznie i bez wątpienia wskazała i udowodniła, iż zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny nie tylko w zakresie finansowym, ale także w związku ze stanem zdrowia, w jakim od dłuższego czasu znajduje się skarżąca, co ma niewątpliwie wpływ i bezpośrednio przekłada się na sytuację finansową jej i jej rodziny, w tym małoletniego syna;

2/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wyjaśnienia podstaw składanych przez skarżącą pism, w tym wyraźnego ustalenia skutków prawnych jakie chce skarżąca osiągnąć;

b) art. 6 k.p.a. polegającego na bezzasadnym zaniechaniu rozważenia całokształtu okoliczności występujących w sprawie, w tym przypisania działaniom podejmowanym przez skarżącą odpowiedniej podstawy prawnej oraz zaniechanie wydania postanowienia w oparciu o prawidłową podstawę prawną wskazywaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] roku znak [...], tj. art. 30 ust 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

c) art. 59 ust. 2 u.p.e.a., poprzez wadliwe uznanie, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie dojdzie do sytuacji, w której koszty postępowania przewyższą wartość egzekwowanego świadczenia, podczas, gdy sytuacja życiowa i materialna skarżącej daje podstawę do przyjęcia, iż egzekucja nie będzie skuteczna.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł

o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającego postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., a także przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Ponadto wniósł o zobowiązanie organu do wskazania etapu postępowań będących wynikiem złożonych przez skarżącą odwołań w sprawie przywrócenia terminu i wznowienia postępowań w przedmiocie ustalenia, iż pobrane przez skarżącą świadczenia rodzinne są nienależne, tj. spraw o numerach: [...] i [...], a także wyjaśnienia dlaczego do chwili obecnej nie została wydana decyzja w przedmiocie wniosku o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń przypisanych do zwrotu przez A.C. Wniosła także o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie prowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowań w sprawie odwołań złożonych przez skarżącą ma wpływ na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowanie w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę, organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na to, że akta nie są kompletne, a ponadto w dniu 22.05.2018 r. organ załączył do akt dokumenty, z którymi pełnomocnik nie miał możliwości się zapoznać.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2018 r. Sąd odroczył rozprawę i wezwał organ do uzupełnienia akt sprawy.

Do pism z dnia 5 i 7 czerwca 2018 r. organ załączył dokumenty, zgodnie z wezwaniem Sądu, z których wynika m.in., iż postępowanie w sprawie wniosku A.C. o umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest nadal w toku, a ponadto A.C. złożyła w dniu [...] r. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] i [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, które na jej wniosek z dnia 09.06.2017 r. organ potraktował jako wnioski o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] ww. decyzji. Postanowieniami z dnia 31 stycznia 2018 r. SKO w [...] utrzymało w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 02.08.2017 r. o odmowie wznowienia postępowań w sprawach zakończonych wydaniem decyzji z dnia [...] r. nr [...] i [...]. Na postanowienia SKO z dnia 31 stycznia 2018 r. wniesione zostały skargi do sądu i sprawy prowadzone są pod sygn. akt: II SA/Łd 251/18 i II SA/Łd 252/18. Termin rozpraw wyznaczony został na dzień 04.09.2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 poz. 2188) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A.C. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. nr: [...] i [...].

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji ma obowiązek ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił

art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.). Brak było przy tym jakichkolwiek podstaw do czynienia organowi administracyjnemu zarzutu jakoby nieprawidłowo określił treść żądania strony skarżącej adresowanego do organu, co skutkowało przyjęciem błędnej podstawy rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organ prowadził ze skarżącą obszerną korespondencję, która doprowadziła do złożenia przez stronę pisma z dnia 12 maja 2017 roku, w którym A.C. zarzuciła organom pomijanie w rozstrzygnięciach treści art. 59 § 2 u.p.e.a. i jednocześnie przywołała treść tego przepisu. Kolejno w piśmie z dnia 25 maja 2017 roku wyraźnie wskazała, że żąda na tej podstawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podobnie w piśmie z dnia 9 września 2017 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu do sprecyzowania treści podania z dnia 10 kwietnia 2017 roku, skarżąca podała, że "postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych".

Wskazać przy tym należy, że jeżeli pismo strony nie zawiera jednoznacznych wniosków, to organ nie może dokonywać wyboru lub oceny tych wniosków według własnego uznania (nawet najbardziej korzystnego dla strony), lecz jest zobowiązany do wezwania strony do sprecyzowania wniosków objętych pismem, co też organ rozstrzygający w rozpoznawanej sprawie uczynił, w sposób prawidłowy określając treść żądania strony, która nie została również zakwestionowana przez stronę w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny podniesionych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności jako niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wskazać przy tym należy, że zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość, co - jak sugeruje treść pisma z dnia 9 września 2017 roku – skarżąca zdaje się rozumieć. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10). Chociaż umorzenie (lub odmowa umorzenia) postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest decyzją uznaniową organu, to musi być poprzedzone wszechstronnym zebraniem materiału dowodowego i skrupulatną jego oceną. Wskazać także należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Ze wskazanego przepisu wynika zatem obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "w przypadku stwierdzenia" wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. wyrok NSA z 22.06.2017 r. sygn. akt II GSK 2798/15). Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny, z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.11.2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 331/16).

Wbrew zarzutom skargi organ administracji sprostał obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, dokonując również prawidłowej jego oceny. Organy należycie uzasadniły brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie omawianego przepisu.

Jak stanowi art. 64b u.p.e.a. wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, czyli kwoty jakie organ musi wydać w związku z podejmowanymi czynnościami. Umorzenie postępowania w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. służy zakończeniu postępowania, które będzie rodziło jedynie wydatki egzekucyjne. Niewątpliwie niecelowym jest prowadzenie postępowania, gdy oczywiste jest, że nie uzyska się w nim nawet kwot pozwalających na pokrycie wydatków ponoszonych przez organ na jego prowadzenie.

Z akt egzekucyjnych wynika, że organ zastosował wyłącznie jeden środek egzekucyjny, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej. W postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 roku nr [...] i [...] poniesione zostały przez organ wydatki w kwocie 8,42 zł, obejmujące koszty wysyłki zobowiązanej informacji o podjętej czynności wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu i tytułu wykonawczego (7,80 zł) oraz opłatę poniesioną w związku z przesłaniem do banku zawiadomienia o zajęciu przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (0,62 zł). W oparciu o dokonaną czynność bank przekazał kwotę 294,95 zł, a więc znacznie przewyższającą dotychczas poniesione wydatki. W tym stanie rzeczy organ II instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny dokonał jednej czynności egzekucyjnej i w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego nie podejmuje żadnych prób zastosowania środków egzekucyjnych, czy uzyskania informacji o majątku zobowiązanej, z którego możliwie byłoby prowadzenie egzekucji. Słusznie organ egzekucyjny wskazał przy tym, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji i to w stopniu uniemożlwiającym zaspokojenie nawet wydatków egzekucyjnych musi być wynikiem przyjęcia na datę orzekania o umorzeniu, iż ma ona charakter definitywny. Analiza postępowania ma więc zakończyć się konstatacją, iż brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji albo kwoty uzyskane z egzekucji ze znanego majątku będą niższe, niż nakłady na nią poniesione. Z uwagi jednak na zawieszenie postępowania nie jest możliwe zastosowanie innych środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., a zatem powstanie, wysokość i możliwość zaspokojenia wydatków związanych ze stosowaniem kolejnych środków egzekucyjnych ma jedynie charakter hipotetyczny. Nie jest więc możliwe stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne generuje wydatki przewyższające uzyskane w nim kwoty. Organy wyraźnie wskazały, że obecnie nie jest planowane podjęcie działań, które generowałyby wydatki. Organ zastosował środek egzekucyjny i nie sposób wykluczyć z całą pewnością – w przypadku podjęcia zawieszonego postępowania - że nie doprowadzi on do wyegzekwowania należności.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą okoliczności dotyczącej toczących się postępowań w przedmiocie wniosku o umorzenie należności głównej i odsetek wynikających z tytułów wykonawczych [...] i [...] oraz na skutek złożonych przez nią skarg na postanowienia o odmowie wznowienia postępowań administracyjnych w sprawach zakończonych wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] r. nr [...] i [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wskazać należy, że nie mają one wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, a tym samym nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 30.04.2009 r., III SA/Wa 3210/08, Lex numer 555462, wyrok WSA w Olsztynie z 11.12.2013 r., I SA/Ol 681/13, Lex numer 1413733). Z tego też względu wniosek pełnomocnika skarżącej o zwieszenie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd uznał za niezasadny.

Jak słusznie zauważa pełnomocnik strony skarżącej, wszczęcie postępowania egzekucyjnego należności wynikającej z decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie wyłącza uprawnienia organu właściwego do orzekania w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie zastosowania jednej ze wskazanych ulg, tj. odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty bądź umorzenia należności przypisanej do zwrotu w całości lub w części. Samo jednak wszczęcie postępowania w sprawie przyznania ulgi nie jest tożsame z umorzeniem zobowiązania, skutkującym na gruncie postępowania egzekucyjnego brakiem wykonalności dochodzonego obowiązku. Konieczne jest bowiem zakończenie tego postępowania poprzez wydanie w tym zakresie przez organ decyzji umarzającej. Prowadzone postępowanie może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje są aktualność (por. wyrok NSA z 6 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 360/09 Lex numer 786864). Dopiero zatem zakończenie postępowania w sprawie umorzenia dochodzonej należności w sposób korzystny dla skarżącej i wydania przez wierzyciela pozytywnej decyzji będzie miało wpływ na postępowanie egzekucyjne. Toczące się postępowanie w przedmiocie ulgi w postaci umorzenia zaległości objętej tytułami wykonawczymi nie stanowi zatem w świetle art. 59 § 2 u.p.e.a., czy też art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego, co przesądza również o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 30 ust 1 w zw. z art. 30 ust 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W żadnym razie podstawy rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie nie można było zatem upatrywać – jak chce tego strona skarżąca - w treści art. 30 ust 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uważna lektura treści powołanej przez stronę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku numer [...] r. wskazuje, że dotyczyła ona decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 marca 2017 roku o odmowie umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, której podstawą stanowił art. 30 ust 9 ww. ustawy. Tymczasem jak już wcześniej wskazano, postępowanie zainicjowane wnioskiem strony o umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne i możliwość jego umorzenia w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela stanowisko organu, wedle którego, podstawa umorzenia wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie służy umorzeniu należności skierowanych do egzekucji. Wniosek o umorzenie należności stanowi przedmiot odrębnego postępowania i okoliczności, które mają przemawiać za umorzeniem należności nie podlegają badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Wniosek zobowiązanego wszczynający postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego może dotyczyć wyłącznie przesłanek z art. 59 § 1 lub § 2 u.p.e.a.

Na marginesie już tylko wskazać należy, że Sądowi wiadomo jest z urzędu, iż w sprawach o sygn. akt: II SA/Łd 251/18 i II SA/Łd 252/18 ze skarg A.C. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 stycznia 2018 r. nr [...] i [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach zakończonych wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] r. nr [...] i [...] o uznaniu za nienależnie pobrane i zwrot świadczeń rodzinnych, w dniu 4 września 2018 roku zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oddalający skargi.

Dodać również trzeba, iż podobna argumentacja podnoszona była przez skarżącą w ramach prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, toczące się w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 28 lutego 2017 r. nr: [...] i [...]. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] postanowienia z dnia [...] r. o oddaleniu zarzutów A.C. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które utrzymane zostało w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. w sprawie sygn. III SA/Łd 119/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 stycznia 2018 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 lutego 2017 r. nr: [...] i [...].

Argumentacja i zarzuty podnoszone przez skarżącą w postępowaniach III SA/Łd 118/18 i III SA/Łd 119/18 zmierzają w istocie do wykazania, iż decyzje Prezydenta Miasta [...] nr: [...] i [...] z dnia [...] roku w przedmiocie uznania, iż A.C. pobrała nienależne świadczenia rodzinne na rzecz swojego syna A.G., wydane zostały sprzecznie z prawem, a zatem wadliwe jest również postępowanie egzekucyjne mające na celu realizację obowiązków wynikających z tych decyzji, jednak na etapie postępowania egzekucyjnego brak jest możliwości oceny rozstrzygnięć, będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. W myśl bowiem art. 29 § 1 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z 18.12.2000 r., sygn. akt III SA/2744/99 , LEX nr 47236).

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, należało ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz art. 29 § 1 ustawy z 26 maja 1982 r.

Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2018.1184 ze zm.), a także § 4 ust 3 w zw. z § 21 ust 1 pkt 1) lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1714 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł, obejmującej podatek Vat, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

D.Cz.