Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 583/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 18 ust 4a, 4b, art 4 pkt 111, art 92e ust 3
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2019r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariusza Policji i inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w T. przy ul. [...], samochodu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował S. D. ("Skarżący", "Strona"), stwierdzono naruszenia ustawy z dnia 06 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021r. poz. 919, dalej jako: "u.t.d."). Skarżący wykonywał w imieniu własnym przewóz osób bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust.4a u.t.d. (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Podczas kontroli kierujący okazał kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R., Al. [...]. Z przebiegu kontroli został sporządzony protokół.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli nr [...], okazanych w czasie kontroli dokumentów, wykonanej dokumentacji fotograficznej oraz zeznań pasażera i kierowcy wynika bezsprzecznie, że w dniu [...] września 2019 r. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...], pojazdem tym kierował S. D., który wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu i na swoją rzecz, tj. przewoził jednego pasażera [...] w T. z ul. [...] na ul. [...] ([...]). Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji "[...]", opłata za przewóz wyniosła [...] zł i została pobrana z karty płatniczej za pośrednictwem aplikacji. Kierowca nie wydał pasażerowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. Ponadto, z wykonanej przez kontrolujących podczas kontroli dokumentacji fotograficznej wynika, że samochód marki [...] o nr rej. [...] nie był oznakowany jako taksówka, a także nie był wyposażony w kasę fiskalną ani taksometr.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Organ odwoławczy ustalił, że S. D. kierujący poddanym kontroli pojazdem podpisał protokół kontroli drogowej bez zastrzeżeń. Kierowca okazał do kontroli m.in. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (kopia). Organ podkreslił, że kserokopia dokumentu nie ma mocy dowodowej w postępowaniu administracyjnym. Każdy może okazać zdjęcie licencji – pobrane z Internetu bądź z innego źródła – wydanej na dowolny podmiot. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się wydruk umowy najmu samochodu osobowego zawartej ze spółką [...] Sp. z o.o. oraz umowy zlecenia i umowy serwisowe również zawarte z ww. spółkę (kontrolujący zabezpieczyli zrzuty ekranu ze skrzynki e-mail z ww. dokumentami). Poza tym, kierowca zeznał m.in., że umowę zlecenia z ww. spółką zawarł za pośrednictwem poczty e-mail. Co więcej, jest to jedynie część umowy (1. strona i część 2. strony, poza tym umowa nie zawiera daty). Z uwagi na powyższe ww. dokumenty również w ocenie organu odwoławczego nie mają mocy dowodowej. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w toku kontroli ani prowadzonego postępowania Strona nie przedstawiła umowy czy innych dokumentów zawartych z firmą "[...]", czy też innym podmiotem (partnerem) z których wynikałoby, że świadczy on usługę przewozu w imieniu innego podmiotu. Jednocześnie organ wskazał, że nawet z niepotwierdzonego za zgodność z oryginałem wydruku umowy zlecenia wynika, że Skarżący występujący jako zleceniobiorca wykonuje zlecenia polegające na prowadzeniu samochodów osobowych samodzielnie, a co więcej posiada także posiada m.in. wszelkie licencje, pozwolenia, które są wymagane w celu świadczenia usług przewozu na rzecz osób trzecich. Ponadto, oświadcza, że zna i zobowiązuje się przestrzegać m.in. przepisów o transporcie drogowym. Powyższe nie stanowi dowodu potwierdzającego wykonywania przewozu na rzecz innego podmiotu.

Organ podał, że w toku kontroli przesłuchano w charakterze strony Skarżącego, który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań potwierdził, że w momencie podjęcia kontroli wykonywał przewóz drogowy osób na ww. trasie. Zlecenie wykonania przewozu otrzymał na swój telefon prywatny za pośrednictwem aplikacji "[...]", potwierdził w aplikacji chęć wykonania usługi transportowej. Ponadto, kierowca zeznał, że nie otrzymał od pasażera tytułem wynagrodzenia środków pieniężnych. Po zrealizowaniu usługi transportowej potwierdził to w aplikacji, następnie aplikacja wskazała, że za ww. usługę transportową aplikacja "[...]" otrzymała kwotę [...]zł brutto, która za pośrednictwem aplikacji została pobrana z karty płatniczej pasażera. Skarżący wskazał, że nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób taksówką czy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego osób, z pojazdu korzysta na podstawie najmu, ponosi wszystkie koszty związane z utrzymanie pojazdu, pojazd nie jest taksówką osobową, nie jest wyposażony w taksometr ani dodatkowe światło z napisem "TAXI". Oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, w tej chwili jest to jego jedynie zajęcie zarobkowe. Skarżący podpisał protokół przesłuchania bez zastrzeżeń. Kontrolujący zabezpieczyli w czasie kontroli również zrzuty z ekranu telefonu kierowcy z aplikacji "[...]" oraz zrzut z ekranu telefonu pasażera z aplikacji "[...]" z fakturą nr [...].

Zgromadzony materiał dowodowy w ocenie organu wskazuje, że celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi przewozu, aby przemieścić się z ul. [...] na ul. [...] ([...]) w T.. Jak wynika z zeznań pasażera usługa przewozu została przez niego zamówiona za pomocą aplikacji "[...]", nie znał kierowcy, jego dane i dane pojazdu otrzymał w aplikacji, a ponadto opłata za przewóz w wysokości [...] zł (wysokość po rabacie) została pobrana z jego karty płatniczej. Nie można więc w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym czy koleżeńskim. Zarówno pasażer jak i kierowca mieli świadomość pobrania i uiszczenia opłaty za wykonany przejazd, która bezspornie została uiszczona. Organ podkreślił, że przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym – zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Strona ww. uprawnienia na dzień kontroli nie posiadała. Jak wynika z informacji z Wydziału Ewidencji i Zezwoleń Urzędu M. T. z dnia [...] listopada 2019 r. Skarżący nie figuruje w prowadzonym przez Urząd M. T. rejestrze wydanych licencji na transport osób, zarówno taksówek jak i samochodów osobowych. Ponadto, z informacji ze Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] grudnia 2019 r. wynika, że strona nie występowała z wnioskiem o wydanie uprawnień ani nie figuruje w rejestrze wniosków wydanych uprawnień w Starostwie Powiatowym w T.. Dodatkowo, brak uprawnień na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wydanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego potwierdziła również informacja z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. A zatem organ wskazał, że stronie nie została udzielona żadna licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ani w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ani przewozu osób taksówką.

Organ wyjaśnił również, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wywiódł, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Fakt uiszczenia zapłaty za przewóz przez pasażera jest bowiem niewątpliwy. Tym samym skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo Skarżący wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Organ wskazał, że gdyby kierowca realizował ww. przewozy na rzecz innego podmiotu to wykazałby to organowi. W toku kontroli kierowca okazał jedynie dokumenty w wersji elektronicznej w poczcie elektronicznej, a także jedynie kopię licencji udzielonej [...] Sp. z o.o. Sp.k. Niewskazanie zatem przez Skarżącego wystarczających dowodów na potwierdzenie, że wykonywał on przewóz osób w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie tejże usługi. Dodatkowo, pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym Skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4au.t.d. – przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd Skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2u.t.d. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z obowiązującym od [...] stycznia 2020 r. brzmieniem art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Jednak jak wynika z art. 78 Kodeksu cywilnego zawarcie umowy w formie elektronicznej wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Z akt sprawy wynika, że kontrolowany przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji "[...]". Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 781 § 2 kc Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Nie oznacza to jednak, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji "[...]" stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. Zatem nawet gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to jednak nie jest ona umową zawartą w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b u.t.d., ponieważ oświadczenia w niej zawarte nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Dlatego organ I instancji nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr [...] do tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4bu.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

W skardze do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucając naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; pominięcie podczas ustalania stanu faktycznego faktury nr [...] z dnia [...].09.2020 r., z której wynika, że podmiotem w imieniu którego wykonywany był przejazd była spółka [...] Sp. z o.o. sp.k.;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wyjaśnień Skarżącego – z których wynika, że nie powinien być adresatem decyzji, albowiem nie jest on podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie;

- art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr [...] do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

- art. 92a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr [...] do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

- art. 8 k.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; oraz niewłaściwe zastosowanie art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie rogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestionowana decyzja w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wydana została zgodnie z przepisami tej ustawy , z poszanowaniem zasad unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: jako "k.p.a."). W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli, protokół przesłuchania w charakterze świadka pasażera, informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego w T., a także fakt nieprzedłożenia przez Skarżącego żądanych dowodów potwierdzających współpracę z podmiotem, dla którego wydana została okazana przy kontroli licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, obrazują w sposób wystarczający, kompletny i spójny stan faktyczny sprawy, pozwalając tym samym na ustalenie, jakie przepisy prawa materialnego mają w sprawie zastosowanie.

Podkreślić należy, że Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, w jaki sposób znalazł się w posiadaniu kopii licencji i wypisu z licencji okazanych do kontroli, nie wniósł też żadnych uwag ani zastrzeżeń do protokołu z kontroli, w którym jednoznacznie stwierdzono, że podmiotem faktycznie wykonującym przewóz jest sam kierowca. Skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził ustalenia kontroli. Protokół z kontroli sporządzony został przez uprawnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie jego właściwości i w przepisanej formie. W związku z tym, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zanegowanie tego dowodu przez Stronę wymagało przedstawienia dowodów, które skutecznie podważyłyby treść protokołu (art. 76 § 3 k.p.a.). Skarżący zaś tego nie uczynił.

W tym miejscu należy podkreślić, że co do zasady na organie administracji publicznej spoczywa ciężar udowodnienia faktów stanowiących podstawę orzekania. Zauważyć jednak trzeba, że z zasady oficjalności postępowania dowodowego nie wynika, iż strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowo administracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok NSA z 15 listopada 2000 r., sygn. akt III SA/2431/99, wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Jakkolwiek zatem organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak strona postępowania nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji tego obowiązku. W wyroku z 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2123/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że od 11 kwietnia 2011r. zmieniono brzmienie art. 7 k.p.a., statuującego zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej, przez wyraźne podkreślenie, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. W ten sposób wyraźnie zwrócono uwagę na obowiązek strony współdziałania z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zmiana ta niesie ze sobą ten skutek, że na zasadzie prawdy obiektywnej nie można już dalej opierać twierdzenia, iż jest ona źródłem ciężaru dowodowego spoczywającego wyłącznie na organie prowadzącym postępowanie. W sytuacji, gdy dany środek dowodowy służący do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się i przedstawienia posiadanych dowodów. W wyroku z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2859/16 (dostępnym w CBOSA) NSA wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu należeć będzie w pewnych sytuacjach do organu administracji, natomiast w pewnych do strony, w zależności od tego, kto z tych okoliczności wywodzić będzie skutki prawne (zob. F. Elżanowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, W-wa 2014, str. 325). Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę, która w swym własnym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych. Dlatego nie ma racji Skarżący zarzucając organowi niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, które miałyby potwierdzić jego wersję, w sytuacji gdy swobodna ocena całego zgromadzonego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy (stosownie do wymogów art. 80 k.p.a.), nie nasuwa wątpliwości co do podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie transportu z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że w dniu kontroli drogowej Skarżący wykonywał przewóz pasażera, który uiścił za usługę wskazaną opłatę. Potwierdza to jednoznacznie protokół kontroli, protokół przesłuchania świadka, i zrzuty z ekranów telefonów z aplikacji "[...]" (k. 5 akt administracyjnych). Przewóz miał więc bezspornie charakter zarobkowy. W ocenie Sądu, każdorazowy przewóz osób, za który pasażer ma uiścić zapłatę, bez względu na sposób jej uiszczenia, jest przewozem odpłatnym – zarobkowym. Prawidłowo uznano też, że Skarżący realizował przewóz na własny rachunek. Aplikacja "[...]" pośredniczy tylko w nawiązaniu kontaktu pomiędzy kierowcą gotowym świadczyć usługi przewozowe, a pasażerem, Z tego tytułu pobierana jest prowizja od uiszczonej za kurs opłaty, resztę otrzymuje podmiot realizujący przewóz. Skarżący nie wykazał zaś, aby działał na rzecz innego podmiotu.

Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009"). W myśl art. 5b ust. 1 u.t.d. uzyskania licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. Brak takiej licencji jest sankcjonowany karą administracyjną w wysokości [...] zł, na podstawie lp. 1.1 załącznika nr [...] do u.t.d. Kara w tym przedmiocie może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d.), a więc podmiot, który zorganizował przewóz i go umożliwia. W świetle przepisów u.t.d. każdy podmiot podejmujący i wykonujący transport drogowy w zakresie określonym w art. 5b ust. 1 u.t.d. jest zobowiązany posiadać licencję na wykonywanie przewozu drogowego. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Z przepisów art. 4 pkt 1-3, art. 5-5b oraz art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. W takiej sytuacji nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, dostępny w CBOSA).

Z brzmienia art. 4 pkt 1 u.t.d., który definiuje pojęcie krajowego transportu drogowego jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, wynika że chodzi o zarobkowy przewóz, który stanowi w istocie wykonywanie działalności gospodarczej, niezależnie od jej rejestracji. Podkreślić należy również, że ustawa o transporcie drogowym ma zastosowanie do wszystkich przewozów drogowych, których nie można zakwalifikować do przewozów wymienionych w art. 3 ust. 1 u.t.d. W art. 3 u.t.d. ustawodawca enumeratywnie wymienił przypadki, w jakich nie mają zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym. Jeżeli przedmiotem kontroli jest przewóz, który nie podlega wyłączeniu z tego przepisu, oznacza to, że mają do niego zastosowanie wymogi określone w ustawie o transporcie drogowym. W myśl art. 3 ust. 1 u.t.d., przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. O tym, czy w konkretnym przypadku znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym, decyduje przede wszystkim charakter wykonywanego przewozu (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2728/15, dostępny w CBOSA). Z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. jednoznacznie wynika, że zarobkowy przewóz osób podlega rygorom ustawy o transporcie drogowym, bez względu na to czy realizujący go podmiot posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów odrębnych ustaw. W wyroku z 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1344/18 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. W wyroku tym NSA stwierdził także, że okoliczność, iż zapłata za przewóz miała być dokonana przez pasażera za pośrednictwem platformy internetowej, nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez Skarżącego, jak również ustalenia, że Skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Mając powyższe na uwadze prawidłowo Skarżącemu wymierzona została kara na podstawie lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Przepis ten sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji karą pieniężną w kwocie [...]zł. Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Dlatego stwierdzenie innych naruszeń podczas tej samej kontroli drogowej nie mogło już wpłynąć na wysokość kary.

Niezależnie od tego, Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że kontrolowany przewóz odpowiadał definicji przewozu okazjonalnego, unormowanej w art. 4 pkt 11 u.t.d. Przy czym zaznaczyć należy, że ustawodawca wyraźnie wymaga uzyskania licencji do zarobkowego przewozu osób samochodem osobowym, bez potrzeby dodatkowej kwalifikacji przewozu jako okazjonalny. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Tak kwalifikować można przewozy incydentalne, podejmowane z inicjatywy podmiotu realizującego przewóz lub pasażerów, będące przeciwieństwem przewozów regularnych, ze swej istoty nie są one wykonywane według jakiegokolwiek harmonogramu (tak w wyroku NSA z dnia 10 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 80/14 i z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1211/18). Wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. Licencja ta nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), gdyż specjalnym rodzajem licencji jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, której udzielenie wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d.

Zgodnie z art. 18 ust. 4 a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Art. 18 ust. 4 b stanowi zaś, że dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020r. poz. 1740 i 2320), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Treść przytoczonych przepisów przekonuje, że przewóz okazjonalny może być wykonywany samochodem osobowym, ale tylko przy łącznym spełnieniu warunków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. W niniejszej sprawie nie zostały one spełnione, dlatego logiczny jest wniosek, że przewóz naruszał art. 18 ust. 4a u.t.d. Okoliczność ta jednak, jak już wyjaśniono, nie miała wpływu na wymiar kary. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewóz nosi charakter przewozu okazjonalnego, gdy nie spełnia cech przewozu regularnego, regularnego specjalnego, ani wahadłowego, opisanych w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d. (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1095/18, publ. w CBOSA). W wyroku z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1196/18 NSA przyjął w stanie faktycznym, w którym przewóz dotyczył jednego pasażera, że taki przewóz odpowiada definicji przewozu okazjonalnego.

Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". W ocenie Sądu przepisu tego nie można odczytywać w sposób akcentowany przez Skarżącego. Przewóz okazjonalny co do zasady może dotyczyć grupy osób, ale może też obejmować jednego pasażera. Jeżeli tylko przewóz jednej osoby ma charakter zarobkowy, podlega obowiązkom wynikającym z u.t.d.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.