Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 866/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par 1, art. 184 ; art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o bronii i amunicji ( Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm) , art. 178 a k.k.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2134/07 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2134/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi R. P. – uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2007 r.; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. P. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i ust. 5 pkt 3, art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, ze zm.) oraz art. 268a k.p.a. cofnął R. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ I instancji wskazał, iż w związku z uzyskaniem informacji o skazaniu strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie za popełnienie czynu z art. 178 a k.k., wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń i decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. cofnął przedmiotowe pozwolenie.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, jakie czynności winny zostać przeprowadzone w toku postępowania uzupełniającego.

W toku uzupełniającego postępowania dowodowego organ I instancji uzyskał opinię z miejsca zamieszkania strony, Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lesznie wraz z opiniami Wojskowego Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w Lesznie oraz Wojskowego Koła Łowieckiego "[...]" w Płocku oraz opinię kuratora dla dorosłych przy Sądzie Rejonowym w Lesznie. Organ I instancji uznał, że jest zobligowany do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. R. P. można bowiem zaliczyć do grupy osób ujętych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Katalog przesłanek z tego przepisu nie ma charakteru zamkniętego i organy mają prawo ocenić popełniony czyn pod kątem zagrożenia dla interesu lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178 a k.k. – prowadzenie pojazdu po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości - stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo dla zdrowia, a nawet życia innych uczestników ruchu drogowego. Takie zachowanie stwarza domniemanie, iż strona nie daje gwarancji zgodnego z prawem używania i posiadania broni, a zatem może stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Mimo, iż popełniony przez stronę występek nie został w kodeksie karnym zakwalifikowany jako przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, to jego skutki ugodziły w te dobra. W ocenie organu pozytywne opinie uzyskane w toku postępowania nie wpływają na treść podjętego rozstrzygnięcia, gdyż nie znoszą obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jak również nie eliminują z obrotu prawnego wyroku skazującego stronę.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. P. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na przyjęciu, że istnieje uzasadniona obawa, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dla organu jedyną okolicznością podjęcia zaskarżonej decyzji jest sam fakt popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, a nie mają żadnego znaczenia pozytywne opinie. Zdaniem strony, gdyby treść opinii była nieistotna dla ostatecznej oceny, to z powodu ich braku Komendant Główny Policji nie uchyliłby poprzedniej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Sam fakt popełnienia przestępstwa nie wymienionego w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie może stanowić wystarczającej przesłanki, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał, iż w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ustawodawca przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Także popełnienie innych niż wymienione w tym przepisie przestępstw może uzasadniać zastosowanie przez organy Policji tego przepisu. Zdaniem organu odwoławczego przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ze względu na okoliczności jego popełnienia (stan nietrzeźwości), stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego) oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), winno zostać uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy. Zachowanie takie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności sprawcy oraz braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Popełniając powyższe przestępstwo, strona z pełną świadomością godziła się na ewentualne tragiczne - także dla siebie - skutki swojego zachowania. Pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego nie zmieniają faktu, że strona została skazana za przestępstwo dające podstawę do uznania, iż wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mimo że przestępstwo to nie zostało popełnione w związku z bronią, a broń jest prawidłowo przechowywana.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wskazał, że osoba skazana wyrokiem lub wobec której prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu to osoba, której nie wydaje się bądź cofa pozwolenie na broń. W każdym innym przypadku należy wykazać, iż osoba ubiegająca się lub posiadająca pozwolenie na broń ma takie cechy charakteru lub swym dotychczasowym postępowaniem stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ administracji nie wskazał, jakie przesłanki legły u podstaw stwierdzenia, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., niewątpliwie naganny, nie może stanowić takiej podstawy, Strona popełniła ten czyn nie posiadając przy sobie broni - była ona przechowywana w domu w sposób przewidziany przepisami prawa. Przestępstwa tego ustawodawca nie wskazuje wprost jako podstawy niewydania bądź cofnięcia pozwolenia na broń. Nie można również zakwalifikować tego przestępstwa jako mieszczącego się w pojęciu "przeciwko życiu, zdrowiu", gdyż nie można stosować wykładni rozszerzającej przy interpretacji norm ograniczających prawa. Skarżący podniósł, że na organach administracji ciąży obowiązek wykazania, że istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy popełnionym przestępstwem a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ I instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, nie uzasadnił z jakich powodów popełnione przestępstwo zaliczył do katalogu przesłanek skutkujących obligatoryjnym cofnięciem pozwolenia oraz jakie fakty wskazują na istnienie obawy możliwości użycia przez stronę broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący stwierdził, że pozytywne opinie, o które został uzupełniony materiał dowodowy zostały obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, Sąd wskazał, że warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 178a k.k., tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, sprowadzałoby się do wprowadzenia kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń. Organy jako jedyną, zobiektywizowaną przyczynę cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską wskazały prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne z art. 178a § 1 k.k. Organy uznając, że pozytywne opinie, zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, zajmowana pozycja zawodowa i praca społeczna nie mają wpływu na powyższą ocenę, nie wyjaśniły, czy skarżący ma skłonność do spożywania alkoholu, czy był z tego powodu już karany oraz czy zdarzenie, które było podstawą jego ukarania miało charakter jednostkowy, incydentalny. Poza zakresem postępowania pozostawiono ustalenia dotyczące okoliczności czynu i cech osobowych skarżącego. Organy nie podjęły próby wykazania związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy, że może użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z tych przyczyn Sąd uznał, że organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia istotnych okoliczności tj. przepisy art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy oraz dokonały niewłaściwej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego Pawła Świerka.

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy;

2) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji wydając zaskarżone decyzje naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie podjęły próby wykazania związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy, że może on użyć bron w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Główny Policji stwierdził, iż ustawodawca używając w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo wymienił okoliczności, które mogą wzbudzać uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem katalog tych okoliczności jest otwarty i mogą to być innego rodzaju czyny karalne, nie tylko te wprost wskazane w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k., za które prawomocnym wyrokiem skazany został R. P., nie jest czynem skierowanym bezpośrednio przeciwko zdrowiu, mieniu i życiu, lecz przeciwko dobru definiowanemu jako bezpieczeństwo w komunikacji. Wprawdzie przestępstwo to umieszczone zostało w rozdziale XXI Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednakże określone typy czynów zabronionych mogą być skierowane przeciwko więcej niż tylko jednemu dobru prawnie chronionemu, na co wskazuje analiza elementów danego typu przestępstwa, gdzie oprócz głównego występują także pośrednie przedmioty ochrony. Przedmiotem ochrony przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo innych ludzi. Sprawca przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. świadomie godzi się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Dostęp do posiadania broni jest szczególnie reglamentowany. Broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi uzasadnioną obawę, że posiadacz broni w takim samym stanie może skorzystać z broni i użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż dla ustalenia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, niezbędne jest wykazanie związku przyczynowego między cechami osobowymi posiadacza broni a uprawdopodobnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Komendanta Głównego Policji argumentacja taka była uzasadniona na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r. Przepis ten wskazywał, iż uzasadniona obawa wynika ze skazania danej osoby (toczenia się wobec niej postępowania karnego) za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Wówczas badaniu podlegało zaistnienie uzasadnionej obawy wynikającej ze sposobu popełnienia przestępstwa. Natomiast w świetle obowiązującego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, badaniu podlega również wystąpienie obawy, przy czym ustawa wskazuje, iż obawa ta wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa. Przepis ten nie odnosi się natomiast do wystąpienia określonych znamion wskazujących na pośrednie występowanie u sprawcy przestępstwa ujemnych cech charakteru.

Nadto w ocenie organu Sąd pierwszej instancji naruszył także art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy Policji zbadały bowiem wszystkie okoliczności faktyczne oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów, a ocena materiału dowodowego znalazła odzwierciedlenie w treści uzasadnień decyzji - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Po pierwsze, nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) przez błędną wykładnię.

Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy.

Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń; ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie.

Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.

Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej) bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiekolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Taką ocenę może uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (np. uprzednia karalność, nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), jak również cechy osobowe sprawcy (np. konfliktowość, brak opanowania, porywczość). A zatem, w przypadku skazania danej osoby bądź prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego o popełnienie innego przestępstwa - niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - nie jest wystarczające powołanie się na skazanie prawomocnym wyrokiem bądź prowadzenie postępowania karnego wobec danej osoby, gdyż warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie - w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji - związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez posiadacza broni danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008r., II OSK 938/07, chodzi tu o tzw. adekwatny związek przyczynowy, tzn. taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. A zatem, dla oceny spełnienia tej przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale także innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Powyższego stanowiska nie może podważyć argument podniesiony w skardze kasacyjnej, a dotyczący zmiany z dniem 1 stycznia 2004 r. brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wprawdzie do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451 ) przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy odwoływał się do użycia przemocy lub groźby bezprawnej stanowiąc: (...) "w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa", to jednak nie można skutecznie twierdzić, iż ta zmiana przepisu miała na celu wyeliminowanie konieczności oceny związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez posiadacza broni danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nowela wprowadzona z dniem 1 stycznia 2004 r. nie usuwa konieczności oceny związku przyczynowego, a jedynie świadczy o tym, że ustawodawca dopuścił cofanie ( odmowę wydawania ) pozwolenia na broń również osobom, wobec których toczy się postępowanie karne albo skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu także za przestępstwo bez użycia przemocy lub groźby bezprawnej.

Rację ma natomiast Komendant Główny Policji, że określone typy czynów zabronionych mogą być skierowane przeciwko więcej niż tylko jednemu dobru chronionemu prawnie. Podzielenie tego stanowiska organu nie może jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie można bowiem całkowicie pomijać systematyki Kodeksu karnego oraz pozostałych okoliczności sprawy, w tym charakteru czynu postawionego osobie posiadającej pozwolenie na broń jak i okoliczności dotyczących samego posiadacza broni.

W niniejszej sprawie R. P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 24 września 2004 r., sygn. akt VII K 665/04 został skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości.

Przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przepis ten zawarty jest w Rozdział XXI "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Przestępstwo stypizowane w art. 178a k.k. nie jest sensu stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, chociaż nie sposób nie zauważyć, że przedmiotem jego ochrony są także życie, zdrowie i mienie. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zasadnie podkreślił, iż aby zaliczyć R. P. do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy niezbędne jest wykazanie związku między zarzucanymi mu w postępowaniu karnym czynami, cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, a uzasadnioną obawą, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Z tej przyczyny Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można bowiem automatycznie przyjmować – jak czynią to organy Policji - że zawsze wobec sprawcy przestępstw z art. 178 a § 1 k.k. zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji może stanowić podstawę cofnięcia pozwolenia na broń także osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k. k. albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa, jednak pod warunkiem zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni.

A zatem, popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. - prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, może w konkretnych okolicznościach sprawy uzasadniać stanowisko, iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. W takiej sytuacji zachodzić będzie uzasadniona obawa, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślić należy, iż przyjęcie istnienia w danym, konkretnym przypadku "uzasadnionej obawy" winno zostać poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. W toku tego postępowania organy administracji publicznej winny ustalić istnienie takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu (np. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), bądź takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które należycie uzasadnią wniosek organów, iż osoba ta stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Aby przyjąć istnienie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konieczne jest ustalenie i rozważenie konkretnych okoliczności sprawy jak np. w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. - okoliczności popełnienia przestępstwa, w tym zawartość alkoholu we krwi, wymiar kary, "pozytywny bądź negatywny" upływ okresu próby (w razie skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – jak w niniejszej sprawie ), upływ czasu od skazania i sposób postępowania danej osoby, w tym ocena skłonności do nadużywania alkoholu.

W sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo inne niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu dopuszczenie i ocena dowodów dotyczących cech osobowych sprawcy, dotychczasowego postępowania tej osoby czy też okoliczności faktycznych popełnienia czynu stanowi ocenę zaistnienia jednej z istotnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, tj. zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, ocena takich dowodów jak opinia środowiskowa, opinia z Koła Łowieckiego stanowi istotny element orzekania.

Wprawdzie osoba, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wykazuje lekceważący stosunek do prawa, to nie zawsze jednorazowe nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na broń rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie można bowiem nie dostrzegać pozostałych okoliczności danej sprawy.

R. P. posiada pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy WP, Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lesznie, Wojskowego Koła Łowieckiego "[...]" w Lesznie, Wojskowego Koła Łowieckiego "[...]" w Płocku oraz kuratora dla dorosłych przy Sądzie Rejonowym w Lesznie. Nadto skarżący posiada liczne odznaczenia, w tym złoty medal "Za Zasługi Dla Obronności Kraju", złoty medal "Za Zasługi Dla Obrony Cywilnej", srebrny medal "Za Zwalczanie Powodzi", srebrny medal "Za Zasługi Dla Pożarnictwa", srebrny medal "Za Zasługi Dla Łowiectwa", brązowy medal honorowy PCK "Za Honorowe Krwiodawstwo".

Należy zauważyć, że nie bez znaczenia jest też upływ czasu od skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] i sposób życia skarżącego po popełnieniu przestępstwa oraz wymiar kary.

Od dnia wydania powyższego wyroku, tj. od dnia [...] września 2004 r. do dnia wydania decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie minęły prawie 3 lata. Zaznaczyć też należy, iż orzeczony w powyższej sprawie karnej, sygn. akt [...], zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym został wykonany do dnia 30 czerwca 2005 r. A zatem, od wykonania tego środka karnego do dnia wydania decyzji przez organy administracji publicznej upłynęły ponad dwa lata. Nieuwzględnienie sposobu życia i zachowania skarżącego przez czas od tego skazania i od wykonania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, w tym posiadanych opinii w środowisku, budzi uzasadnione zastrzeżenia.

Z tych względów podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że fakt skazania R. P. za przestępstwo określone w art. 178 a k.k. nie zwalnia organów Policji z obowiązku wnikliwej oceny materiału dowodowego, rozważenia wszelkich istotnych okoliczności sprawy i wykazania związku przyczynowego między popełnieniem tego przestępstwa, cechami charakteru skarżącego i dotychczasowym postępowaniem a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W niniejszej sprawie organy Policji nie dokonały wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadniły w sposób przekonywujący, iż w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Uzasadniając uzasadnioną obawę organy posłużyły się ogólnymi sformułowaniami bez należytego odniesienia się do tej konkretnej sprawy. Prowadzenie postępowania i wydanie decyzji, bez oceny przedstawionych opinii, cech charakteru, sposobu życia oraz dotychczasowego postępowania skarżącego a także bez wnikliwego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy należy uznać za wadliwe. Swobodna ocena materiału dowodowego nie może nosić znamion oceny dowolnej. Organ administracji winien ocenić cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a nie wybiórczo jedynie niektóre dowody. W tym stanie rzeczy za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.