Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2266/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Zmiana sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości /art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.

TEZY

Zmiana sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości /art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zofii W., Michała M., Wiesławy K., Marii K. i Hanny T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 26 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 26 czerwca 1998 r. utrzymał w mocy, zakwestionowaną w odwołaniu Zofii W., Michała M., Wiesławy K., Marii K. i Hanny T., decyzję Wojewody C. z dnia 25 marca 1998 r. odmawiającej zwrotu jako zbędnej na cel określony w umowie nabycia nieruchomości gruntowej położonej we wsi B.-M., oznaczonej jako działki nr 249, 250 i 251 o łącznej powierzchni 18,3509ha.

W uzasadnieniu tej decyzji zostało stwierdzone, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta umową z dnia 21 grudnia 1954 r. na cele urządzenia wojskowego poligonu lotniczego "Ś.". Na poligonie zostały wydzielone "pola robocze", a pozostała część po zalesieniu stanowiła strefę ochronną zamkniętą. W 1963 r. nastąpiło przekazanie terenu o pow. 2.124,61 ha w zarząd i użytkowanie państwowego gospodarstwa leśnego, które rozpoczęło prowadzenie gospodarki leśnej na terenie strefy ochronnej, natomiast Ministerstwo Obrony Narodowej w niezmienionym zakresie wykorzystywało kompleks gruntów jako poligon lotniczy aż do 1992 r. Tak więc sporna nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem, dla którego została wywłaszczona i wykorzystanie na ten cel trwało nieprzerwanie do 1992 r. Oznacza to, że w sprawie nie nastąpiły przesłanki określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i nieruchomość ta nie podlega zwrotowi. Organ odwoławczy podzielając trafność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, podniósł jedynie, iż kwestia uznania nieruchomości za zbędną, jako podstawowa przesłanka, powinna być wykazana w uzasadnieniu wydanej decyzji, a nie w sentencji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Zofia W., Michał M., Wiesława K., Maria K. i Hanna T. zarzucili, że została ona wydana z naruszeniem art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nieruchomość objęta wnioskiem o jej zwrot na rzecz skarżących stała się zbędna na cel określony w umowie sprzedaży ponieważ Ministerstwo Obrony Narodowej pismem z dnia 11 czerwca 1991 r. zrzekło się dalszego wykorzystywania gruntów. W tym momencie ustał cel wywłaszczenia. Od tej pory Lasy Państwowe wykorzystują nieruchomość w celu gospodarki leśnej - zmienionym w stosunku do określonego w umowie wywłaszczeniowej z dnia 21 grudnia 1954 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia została w sposób precyzyjny określona w art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Muszą to być sytuacje, w których pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Otóż w sprawie niniejszej nie ma żadnych podstaw do twierdzeń, że cel, na który została nabyta przedmiotowa nieruchomość nie został zrealizowany, skoro nieruchomość została zagospodarowana i użytkowana jako poligon. Natomiast zmiana sposobu użytkowania już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji bądź umowie wywłaszczeniowej i rozporządzenia nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku jej zwrotu. Stanowisko takie, wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego pod rządem obowiązującego wówczas art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zachowało aktualność na tle unormowania zawartego w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tych przyczyn z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.