Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 555/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 104, art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 46 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 7 poz 29
law: Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi F. na bezczynność Szefa Kancelarii Sejmu RP w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Szefa Kancelarii Sejmu RP do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. w części dotyczącej tras przejazdu oraz godzin początku i końca przejazdu w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Szefa Kancelarii Sejmu RP na rzecz F. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Fundacja [...] wystąpiła w formie elektronicznej do Kancelarii Sejmu RP, na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie informacji w postaci ewidencji przejazdów posłów służbowymi pojazdami (prowadzonej w aplikacji programu komputerowego), obejmującej okres od początku VII kadencji Sejmu do chwili obecnej, zawierającej takie dane, jak imię, nazwisko posła, trasę przejazdu, godzinę początku i końca przejazdu oraz numer rejestracyjny samochodu służbowego.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Biuro Korespondencji i Informacji Kancelarii Sejmu w dniu [...] września 2013 r. przesłało fundacji drogą elektroniczną zestawienie przejazdów posłów samochodami służbowymi Kancelarii Sejmu za okres od [...] grudnia 2011 r. do [...] września 2013 r. oraz uchwałę nr [...] Prezydium Sejmu z dnia [...] września 2001 r. w sprawie korzystania z samochodów służbowych Kancelarii Sejmu w związku z zajmowaniem stanowiska lub pełnieniem funkcji w Sejmie.

Ponadto wyjaśniło, że dane dotyczące numerów rejestracyjnych samochodów służbowych nie stanowią informacji publicznej, nie mają bowiem związku z wykonywaniem przez posłów mandatu. Także informacje dotyczące trasy przejazdu oraz godziny początku i końca przejazdu nie są informacją publiczną, dotyczą bowiem kwestii technicznych i nie mają wpływu na merytoryczny sposób wykonywania mandatu.

W skardze na bezczynność Szefa Kancelarii Sejmu RP wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Fundacja [...] zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie.

W związku z tym wniosła o zobowiązanie organu do dokonania czynności udostępnienia żądanej informacji w zakresie dotyczącym tras pojazdów, godziny początku i końca przejazdu oraz numerów rejestracyjnych samochodów służbowych Kancelarii Sejmu, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że korzystanie przez posłów z samochodów służbowych nie odbywa się w oderwaniu od pełnienia przez nich mandatu poselskiego. W ustawie o wykonywaniu mandatu posła i senatora wprost wskazano, iż pomoc, której Prezydium Sejmu udziela posłom, pozostaje w związku z wykonywaniem mandatu poselskiego. Także Uchwała nr [...] Prezydium Sejmu została podjęta "w sprawie korzystania z samochodów służbowych Kancelarii Sejmu w związku z zajmowaniem stanowiska lub pełnieniem funkcji w Sejmie".

Fundacja podniosła również, że samochody służbowe Kancelarii Sejmu są finansowane z publicznych pieniędzy i nie są wykorzystywane do prywatnych przejazdów posłów. Możliwość korzystania z nich ma ułatwiać wykonywanie obowiązków poselskich. Informacje dotyczące tras przejazdów oraz godziny początku i końca przejazdu, są ściśle powiązane ze sprawowaniem mandatu.

W odpowiedzi na skargę Szef Kancelarii Sejmu RP wniósł o jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu podał, że celem udzielenia informacji publicznej jest zapewnienie społeczeństwu udziału w życiu publicznym i społeczna kontrola władz publicznych, trudno zatem uznać, że numer rejestracyjny pojazdu służbowego Kancelarii Sejmu jest informacją publiczną. Nie ma on żadnego znaczenia dla sposobu wykorzystania danego pojazdu, a także sposobu oraz kosztów jego utrzymania i konserwacji. W kontekście zadań Kancelarii Sejmu oraz wykonywania mandatu poselskiego ma on znaczenie jedynie ewidencyjne.

Organ powtórzył, że trasa i godzina przejazdu posła nie ma znaczenia dla merytorycznego sposobu wykonywania mandatu przez posłów, a informacja ta pozostaje bez związku z interesem publicznym. Ponadto w świetle art. 104 ust. 1 Konstytucji RP, poseł jest reprezentantem Narodu i nie wiążą go instrukcje wyborców.

Informacje o sposobie sprawowania mandatu przez poszczególnych posłów są bez wątpienia informacją publiczną, natomiast daleko posunięta kontrola przemieszczania się posła nie udzieli żadnych bliższych danych o sposobie sprawowania mandatu. Może być zaś źródłem presji i kontroli niemającej uzasadnienia w obecnym stanie prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.", mamy do czynienia wówczas, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, że spełniony jest zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i trybie określonych w niniejszej ustawie. Zaznaczenia ponadto wymaga, że w myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w odniesieniu do Sejmu, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2 określa jego regulamin, tj. uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2012 r., poz. 32 ze zm.).

Bardzo ogólna definicja informacji publicznej określana w ww. przepisie doznaje uszczegółowienia w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., poprzez przykładowe wyliczenie informacji mających charakter informacji publicznej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest natomiast pogląd, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 25.03.2003 r., II SA 4059/02, LexPolonica nr 361165).

Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się ponadto, że musi ona dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Mając powyższe na uwadze, żądana przez Fundację [...] informacja z ewidencji przejazdów posłów pojazdami służbowymi w zakresie trasy przejazdu oraz godziny początku i końca przejazdu, stanowi w ocenie Sądu informację publiczną.

Rację ma skarżąca Fundacja, że korzystanie posłów z samochodów służbowych ma związek z wykonywaniem przez nich mandatu polskiego. Zgodnie bowiem z treścią art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 7, poz. 29 ze zm.), Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu udzielają posłom i senatorom pomocy w wykonywaniu przez nich mandatów, czuwają nad wykonywaniem przez nich obowiązków parlamentarnych, jak również nad wykonywaniem wobec nich obowiązków określonych w ustawie przez organy państwowe i samorządu terytorialnego oraz podporządkowane im jednostki. Zatem sposób korzystania przez posłów z pojazdów służbowych, co obrazuje m.in. trasa przejazdu, godzina rozpoczęcia i zakończenia przejazdu, jest nierozerwalnie związany z wykonywaniem przez nich funkcji publicznych, tj. funkcji przedstawiciela Narodu.

Z drugiej strony udostępnienie informacji w powyższym zakresie pozwala na ocenę, czy pojazdy służbowe Kancelarii Sejmu są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a nie np. dla celów prywatnych. Jest to o tyle istotne, że ich eksploatacja jest finansowana ze środków publicznych.

Bez znaczenia w tym kontekście jest podnoszony przez Szefa Kancelarii Sejmu argument wynikający z art. 104 ust. 1 Konstytucji RP, że posłowie są przedstawicielami Narodu i nie wiążą ich instrukcje wyborców. Brak związania posłów instrukcjami wyborców nie oznacza przecież, że mogą oni swój mandat sprawować całkowicie dowolnie i nie obowiązują ich żadne prawne nakazy i zakazy.

W tej sytuacji w powyższym zakresie Sąd zobowiązywał Szefa Kancelarii Sejmu do rozpoznania wniosku Fundacji [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Nie jest natomiast zasadny pogląd skarżącej, że numer rejestracyjny samochodu służbowego, z jakiego korzysta poseł na danej trasie i w określonym przedziale czasowym, jest także informacją publiczną.

Należy zgodzić się bowiem z organem, że nie ma on żadnego znaczenia dla sposobu wykorzystania danego pojazdu oraz kosztów jego utrzymania i konserwacji. Jego znaczenie jest bowiem jedynie ewidencyjne. Z tego względu Sąd w tym zakresie skargę oddalił.

Uznając, że bezczynność organu w zakresie żądania udostępnienia trasy przejazdu oraz godziny rozpoczęcia i zakończenia przejazdu wynikała wyłącznie z błędnej oceny charakteru tej informacji, a nie z milczenia organu, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.