Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 334/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3; art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 36; art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

B. R. wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. (data wpływu do organu), wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową lub ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Minister poinformował stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2017 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Minister wezwał Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW do przekazania informacji, czy strona ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej.

Dyrektor ZER MSW pismem z [...] kwietnia 2017 r. udzielił powyższych informacji.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Minister poinformował stronę o braku możliwości rozpatrzenia wniosku w terminie do [...] czerwca 2017 r. oraz o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] września 2017 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się do Szefa Agencji Wywiadu z wnioskiem o przekazanie informacji dotyczącej przebiegu służby strony. W tym samym dniu MSWiA zwrócił się do Prezesa IPN o informację dotyczącą przebiegu służby strony do dnia [...] lipca 1990 r., w szczególności informację o okresach służby, nazwach formacji, jednostkach organizacyjnych, komórkach organizacyjnych, zajmowanych stanowiskach i pełnionych funkcjach.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister poinformował stronę o braku możliwości rozpatrzenia wniosku w terminie do [...] września 2017 r. oraz o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2018 r.

Szef Agencji Wywiadu przesłał do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo z dnia [...] października 2017 r. l.dz. [...], w którym poinformował, że nie odnaleziono informacji, na podstawie których można stwierdzić nierzetelne wykonywanie przez stronę zadań i obowiązków w okresie pełnienia służby po 1 sierpnia 1999 r.

Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przy piśmie z [...] października 2017 r. nr [...] podał informację o przebiegu służby strony wraz z kopią wybranych dokumentów z akt osobowych.

Dyrektor ZER MSW wydał w dniu [...] października 2017 r. decyzję nr [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury.

W dniu [...] grudnia 2017 r. strona otrzymała pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji informujące o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], postanowił odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Strona złożyła w dniu [...] stycznia 2019 r. ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r.

B. R. w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący zażądał zobowiązania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący zarzucił przewlekłość i rażące naruszenie art. 35 i art. 36 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie terminu załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Nadmienił, że organ wydał pierwszą decyzję rok po otrzymaniu wniosku. Decyzja II instancji została wydana rok od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie winno zostać zakończone nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku. Decyzja powinna zostać wydana do dnia [...] kwietnia 2017 r.

Minister dokonał mało znaczących czynności, polegających na wymianie korespondencji. Działania takie skarżący nazwał pozornymi, uznał, że nie zmierzały one do załatwienia sprawy. Sprawdzenie w podległej Ministrowi jednostce czy strona jest emerytem mundurowym, nie wymaga, zdaniem strony, czasochłonnych działań. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że organ posiadał kopię decyzji ZER MSWiA o obieraniu emerytury. Posiada też kopie teczki akt personalnych oraz pozostałych dokumentów, bowiem zostały one dołączone do wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. i pisma z [...] grudnia 2017 r.

Wykazane przez Ministra czynności podjęte w tym postępowaniu w żaden sposób nie uzasadniają wydłużenia postępowania poza 30-dniowy okres rozpatrzenia sprawy.

Skarżący stwierdził, że organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny. Wykonywał czynności pozornie w dużym odstępie czasu. Formalnie organ dokonywał czynności dowodowych, jednak były one mnożone ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że ciąży na nim obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z zapytaniem, czy skarżący pobiera świadczenie emerytalne. W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne jest wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa.

Niezbędne jest też wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Organ dodał, że wpłynęło do niego około [...] spraw wniesionych na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wobec powyższego zaistniała zwłoka nie była efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnych czynników, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy.

Stwierdził, że przewlekłość nie ma charakteru celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem skargi B. R. uczynił "przewlekłość wraz z bezczynnością prowadzenia postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie mojego wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej (...)".

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA).

W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny – na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania – ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.). W wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego przyjąć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2017 r.

Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a.

W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Wskazać należy, iż podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) stanowią przepisy tej ustawy, przy czym przepisy te nie wskazują terminów załatwienia spraw w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Uznać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie powinny być przestrzegane przez organ regulacje k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw.

Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie – ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a. – nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.

W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r.

Zauważyć również należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie stosowania art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) prowadzone było w sposób przewlekły.

Z akt sprawy wynika, że ww. wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2017 r.

Pierwszą reakcją organu na przedmiotowy wniosek było pismo z dnia [...] lutego 2017 r. informujące skarżącego o przedłużeniu terminu w trybie art. 36 § 1 k.p.a. – do dnia [...] czerwca 2017 r. Dopiero pismem z [...] kwietnia 2017 r. organ zwrócił się do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o stosowne informacje dotyczące wnioskodawcy.

Odpowiedzi na powyższe wystąpienie Zakład Emerytalno-Rentowego MSW udzielił w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. (k – 18 akt administracyjnych) oraz w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. (k – 47 akt administracyjnych).

Kolejną czynnością organu było wystąpienie dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r., (czyli po ponad 3 miesiącach od uzyskania informacji z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA) do Szefa Agencji Wywiadu oraz do Prezesa IPN o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. Jednocześnie pismem z [...] sierpnia 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...] lutego 2018 r.

Przy piśmie z [...] sierpnia 2017 r., Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przekazał organowi kopie z akt osobowych dotyczące przebiegu służby skarżącego.

Następnie Szef Agencji Wywiadu, przy piśmie z [...] października 2017 r., przedstawił informacje dotyczące przebiegu służby wnioskodawcy.

Skarżący zapoznał się z całością akt przedmiotowej sprawy w dniu [...] grudnia 2017 r. w siedzibie MSWiA (k-51 akt administracyjnych).

W dniu [...] stycznia 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracyjnych wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art.24a ustawy o zaopatrzeniu-emerytalnym funkcjonariuszy (...). Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2018 r. W dniu [...] lutego 2018 r. skarżący złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Minister zwrócił się do Szefa Agencji Wywiadu o ustosunkowanie się do twierdzenia skarżącego zawartych we wnioskach o ponowne rozpatrzenia sprawy, a dotyczących przebiegu jego służby. Następnie w dniu [...] marca 2018 r. organ skierował do skarżącego pismo, w którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2018 r.

Pismami z dnia [...] maja 2018 r., [...] czerwca 2018 r. i [...] października 2018 r. organ wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy, przy czym ostatni termin załatwienia sprawy upływał w dniu [...] listopada 2018 r. (k-116 akt administracyjnych) W dniu [...] stycznia 2019 r. skarżący złożył w trybie art. 37 § 1 w zw. z art. 36 k.p.a – ponaglenie. Organ wydał decyzję ostateczną dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r. Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu [...] stycznia 2019 r. W dniu [...] lutego 2019 r. skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. a jednocześnie zaskarżył przewlekłość wraz z bezczynnością postępowania administracyjnego (...)".

Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, nie załatwia wniosku strony przez okres 18 miesięcy.

Jak już wskazano powyżej, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...) nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów, czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego jest uzasadniony. Przy czym zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), tj. 23 miesiące, jak i brak po stronie organu w toku postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, powodują, iż konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania. Uczynił to dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r., a więc przed datą wyrokowania w niniejszej sprawie. Ta okoliczność powoduje, iż Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego w myśl art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania – stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym orzekł jak w sentencji.