Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 109/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 par 3, art. 89 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 par 3, art. 170, art. 134 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. M. W. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia za odszkodowaniem nieruchomości na własność Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek A.M. W. i J. W. S. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia ... dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym z dnia ...utrzymującą w mocy decyzję tego Sejmiku z dnia ... o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Zamościa z dnia ...1976r. w sprawie przejęcia za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. L. i ul. S.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że A. M. W. i J. W. S. – jako spadkobiercy po byłych właścicielach wskazanej nieruchomości – S. S., B. S. i J. A. R., podnosili zarzuty odnoszące się w zasadzie do decyzji o przejęciu (wywłaszczeniu) wydanej w trybie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. Nr 36, poz. 249 z 1968r.) przez Prezydenta Miasta Zamościa z dnia ...1976r., która była już przedmiotem badania zarówno przez organ administracji publicznej tj. przez Kolegium Odwoławcze przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym, które wydało w tej sprawie dwie decyzje odmowne w dniu ...1992r. i ...1992r., jak i następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia .... oddalił skargę J. G. (spadkobierczyni po S. S.) i J. R. Sąd ten uznał, że przy wydaniu decyzji z dnia ...1976r. nie nastąpiło istotne naruszenie prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności.

Z tego względu Kolegium stwierdziło, że zarzuty wnioskodawców w niniejszej sprawie dotyczące decyzji z dnia ...1976r. nie mogą być przedmiotem ponownej oceny.

Wskazało również, że A.M. W. i J. W. S. zarzucali także organowi, że bezpodstawnie uchylił decyzją z dnia ... 2009r. w ramach autokontroli tj. w trybie art. 54 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje własne z dnia ...2008 r. i z dnia ...2008r. o odmowie wznowienia postępowania, w którym wydano decyzję z ...1976r., jednak Kolegium nie uwzględniło tego zarzutu z tego powodu, że nie dotyczył on bezpośrednio zaskarżonej decyzji SKO z dnia .... 2009r.

Kolegium nie uwzględniło również zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 i § 3 kpa poprzez niewyłącznie od orzekania w sprawie członka Kolegium – E.J., gdyż nie stwierdziło okoliczności uzasadniających jego wyłączenie na podstawie powołanego przepisu.

Uwzględniło natomiast zarzut wnioskodawców dotyczący niezapewnienia możliwości udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia .... 2009r. wszystkim spadkobiercom T. S., S. K., S. S. i J. R. i zawiadomiło ich o prawie zapoznania się z aktami, o prawie składania wniosków dowodowych i oświadczeń, a także doręczyło im decyzję z dnia ... 2009r.

Skargę do sądu administracyjnego wnieśli A.M. W. i J. W. S., domagając się uchylenia decyzji Kolegium z dnia ...2009r.

Skarżący podnieśli przede wszystkim zarzuty procesowe wskazujące na – ich zdaniem - wadliwość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia ... 2009r.

Po pierwsze – wyjaśnili, że decyzja z dnia ...2009r. została wydana na skutek uchylenia przez Kolegium decyzją z dnia ....2009r. w ramach autokontroli (tj. na podstawie art. 54 § 3 ppsa) decyzji własnych z dnia ... 2008r. i ... 2008r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie, w której wydano decyzję z dnia ...1976r. Skarżący zarzucili, że po tym uchyleniu organ po wezwaniu ich do sprecyzowania żądania i po złożeniu przez nich pisemnego wyjaśnienia z dnia 14 marca 2009r. bezzasadnie uznał, że żądanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia ....1992r., podczas gdy w istocie skarżący takiego wniosku nie składali, a jedynie "nakreślili ogólny kierunek postępowania" nie zgadzając się z decyzją z dnia ...1976r. Wyjaśnili, że jako decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazali decyzję z dnia ...1992r. z tego względu, że nie stwierdzono nią nieważności decyzji z dnia ....1976r. Ich zdaniem - Kolegium powinno było przekazać skargę na decyzję własną z dnia ... 2008r. sądowi administracyjnemu, a nie wydawać decyzję w trybie autokontroli, tym bardziej, że organ decyzją tą (tj. z dnia ... 2009r.) nie uzasadnił, dlaczego uchylił obie własne decyzje.

Po drugie – skarżący podnieśli, że decyzja z dnia ...2009r. jest wadliwa również dlatego, że została wydana przez członka Kolegium – E. J., która orzekała przy wydaniu innych decyzji związanych z decyzją z dnia ...1976r. tj.: decyzji z dnia ... 2009r., decyzji z dnia ...1992r., a także decyzji z dnia ...2008r.i z dnia ... 2009r. Ich zdaniem fakt, iż E. J. znała stan faktyczny sprawy z urzędu, zobowiązywał ją do wyłączenia się od udziału w postępowaniu, bowiem wywołuje to wątpliwości co do jej bezstronności.

Po trzecie – zarzucili, że Kolegium wydając decyzję z dnia ....2009r. naruszyło zasadę sprawy osądzonej, ponieważ utrzymało w mocy decyzję własną z dnia .... 2009r., w której - zdaniem skarżących – ponownie odniosło się merytorycznie do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji z dnia ....1976r., a ocena tej decyzji i te zarzuty były już przedmiotem oceny przez Kolegium w innym postępowaniu.

Po czwarte – podnieśli, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia .... 2009r. Kolegium nie przeprowadziło rozprawy, co było według skarżących obligatoryjne ze względu na potrzebę uzgodnienia interesów stron.

Po piąte - wskazali, jak w odwołaniu, że przed wydaniem decyzji z dnia.... 2009r. Kolegium nie zapewniło możliwości udziału w postępowaniu wszystkim spadkobiercom T. S., S. K., S. S. i J. R., zaś przed wydaniem decyzji z dnia ... 2009r. wprawdzie uwzględniło ten zarzut, ale również nie w całości, bowiem pominęło córkę T. S. – E. S. – D.

Poza zarzutami dotyczącymi wadliwości zaskarżonej decyzji SKO w Zamościu z dnia ... 2009r. i z dnia ... 2009r., skarżący dowodzili, że również decyzja z dnia .... 1992r. jest dotknięta wadą nieważności.

Podnosili mianowicie, że przy wydaniu tej decyzji pominięto fakt, że spadkobiercą po B. S. był nie tylko J. S., ale również jego brat T. S. i siostra S. K., do których nie była skierowana decyzja wywłaszczeniowa z dnia ... 1976r. i nie otrzymali oni za nią odszkodowania, dlatego – zdaniem skarżących – "powinni oni być nadal traktowani jako współwłaściciele przejętej nieruchomości".

Zarzucili również, że decyzją tą wadliwie ustalono, że 1) J. S. wyraził zgodę na przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa 2) odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość wypłacono żonie J. S. – K. S. w 1976r., bowiem zmarła ona w 1971r., a także zarzucili, że w postępowaniu nie zapewniono udziału wszystkim spadkobiercom.

Podnieśli również, że wprawdzie decyzja z dnia ...1992r. była przedmiotem rozpoznania przez NSA (wyrok z dnia 7 września 1993r., SA/Lu 141/93), ale skarżącymi w tamtym postępowaniu byli J. G. i J. R., natomiast nie brał w nim udziału J. S., bowiem zmarł on przed wydaniem wyroku.

Skarżący wyrazili pogląd, że skoro z powyższych względów decyzja z dnia ... 1992r. jest dotknięta wadą nieważności, to i zaskarżone decyzje Kolegium z dnia ... 2009r. oraz z dnia ...2009r. odmawiające stwierdzenia jej nieważności są również z tego powodu wadliwe.

Podobny tok rozumowania skarżący wyrazili kwestionując bezpośrednio decyzję z dnia ....1976 r. jako nieważną. Ich zdaniem - również kolejne decyzje dotyczące wywłaszczonej nieruchomości, w tym również wskazana wyżej decyzja z dnia ... 1992r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia .... 1992r., a także zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia ...2009r., które nie uwzględniają tych zarzutów również są z tego powodu dotknięte wadami skutkującymi stwierdzeniem ich nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu prawa nie narusza, zaś zarzutów skargi nie można uznać za uzasadnione.

Prawidłowe jest stanowisko organu, iż decyzja z dnia ....1992r. była przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia ...1993r. oddalił skargę na tę decyzję stwierdzając, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone obowiązujące przepisy, dlatego legalność tej decyzji nie może być ponownie przedmiotem rozpoznania. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem stanowi w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. W przypadku zatem oddalenia skargi przez sąd administracyjny (wsa lub NSA) "niedopuszczalne staje się stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż w tym zakresie sprawa została już osądzona przez sąd. Zachodzi res iudicata, a decyzja uzyskuje przymiot prawomocności". (.B. Gruszczyński w: S. babiarz, B. Dauter, B.Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.610) Powyższe wynika z faktu, że sąd administracyjny (wsa i NSA) badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) jest w ramach tej kontroli także zobligowany do zbadania czy miało miejsce naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny (a przed 1 stycznia 2004r. także NSA) nie jest (NSA nie był) bowiem związany granicami skargi (odpowiednio - art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej ppsa oraz art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA) ), a przy stwierdzaniu naruszenia prawa powodującego nieważność zaskarżonej decyzji nie jest (nie był) on nawet związany nakazem reformationis in peius. (por. wyrok WSA z dnia 11 lutego 2008r., III SA/Wa 2062/07 oraz powołane w nim orzeczenia: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1992r., I SAB 63/92, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., II SA 517/00). Podkreślić jednocześnie należy, że – wbrew stanowisku skarżących – bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym brały udział inne strony, skoro przedmiotem jego oceny była ta sama, co w niniejszej sprawie decyzja Kolegium Odwoławczego przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym z dnia .... 1992r., a okoliczności wskazujące na jej nieważność Sąd ten miał obowiązek brać pod uwagę z urzędu.

Zdaniem Sądu, dodatkowym wzmocnieniem powyższej zasady jest art. 170 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna (...) wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skoro więc w wyroku z dnia .... 1993r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję z dnia ....1992r. stwierdzając, że nie narusza ona prawa w rażącym stopniu (stwierdził wyłącznie naruszenie trybu postępowania wywłaszczeniowego określonego w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków w zw. z art. 7 kpa w brzmieniu obowiązującym w 1976r., jednak nie sposób rażący), to organ administracji publicznej związany jest tym poglądem i nie może samodzielnie stwierdzić jej nieważności. W takiej sytuacji zmiana oceny prawnej wyrażonej przez ten Sąd byłaby możliwa wyłącznie po wyeliminowaniu w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia wyroku tego Sądu, co dotychczas nie nastąpiło. Wprawdzie wszczęto postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania sądowego, w którym wydano ten wyrok, ale postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia ... 2009r., .... zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.

Należy dodatkowo podkreślić, że NSA w powołanym wyroku z dnia .... 1993r. analizował m.in. te same zagadnienia, które obecnie kwestionują skarżący A.M. W. i W. S. tj. w szczególności kwestię wypłacenia odszkodowania za przejętą nieruchomość oraz kwestię zgodnego wniosku współwłaścicieli nieruchomości o jej przejęcie.

Związanie organów oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny obligowało zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu do wydania w dniu ... 2009r. decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia .... 1992r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją z dnia ... 2009r.

Natomiast zarzut skarżących, iż w postępowaniu sądowym poprzedzającym wydanie wyroku NSA z dnia ...1993r. nie brali oni udziału jako spadkobiercy zmarłego w dniu 9 października 1993r. J. S. (ojca), nie może być rozpatrywany w niniejszym postępowaniu, bowiem okoliczność ta może być traktowana wyłącznie jako podstawa wznowienia postępowania sądowego, które – jak wyżej wskazano – wszczęto na wniosek skarżących. Po zakończeniu niniejszego postępowania, zostanie one podjęte i skarżący będą mogli w nim podnosić zarzuty związane z niezapewnieniem wszystkim stronom udziału w postępowaniu sądowym.

Niezrozumiały jest natomiast zarzut skarżących, iż "przy wydaniu decyzji z dnia ... 1992r. pominięto fakt, że spadkobiercą po B.S. był nie tylko J. S., ale również jego brat T. S. i siostra S. K., do których nie była skierowana decyzja wywłaszczeniowa z dnia ...1976r. i nie otrzymali oni za nią odszkodowania, dlatego powinni być nadal traktowani jako współwłaściciele przejętej nieruchomości".

Jeżeli skarżący zarzucają w ten sposób, ze w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji nie wszystkie strony brały udział, to – w ocenie Sądu – okoliczność tę mogą podnosić, jak wskazano wyżej, wyłącznie dopiero po uchyleniu wyroku NSA z dnia ...1993r., który nie stwierdził by Kolegium Odwoławcze przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym, które wydało decyzję z dnia ... 1992r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia .... 1976r. dopuściło się takiego uchybienia. W uzasadnieniu wyroku, NSA stwierdziło natomiast, że "rażące naruszenie prawa to najcięższe sprzeniewierzenie się porządkowi prawnemu, które nigdy i w żadnych okolicznościach nie należy tolerować (...) Tak pojmowane rażące naruszenie prawa żadną miarą nie przystaje do wadliwości decyzji z dnia ... 1976r.". W tej sytuacji, NSA uznał decyzję Kolegium Odwoławczego przy ZSS z dnia ... 1992r. za prawidłową.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi o charakterze procesowym, dotyczących zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia ... 2009r. i z dnia ... 2009r., Sąd po ich zbadaniu stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Prawidłowo organ uznał, że przedmiotem żądania w niniejszej sprawie jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia .... 1992r., skarżący sprecyzowali to bowiem wyraźnie w piśmie z dnia 14 marca 2009r. /k. 95/ w wyniku wykonania wezwania przez organ /k.87/, w którym – co należy podkreślić – organ wyszczegółowił kilka decyzji pytając, której z nich dotyczy wniosek skarżących oraz czy ma być ona kontrolowana w trybie wznowienia postępowania czy też w trybie stwierdzenia nieważności. Wobec precyzyjnego określenia żądania przez strony, jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym z dnia ...1992r., "ze względu na rażące naruszenie prawa", organ nie mógł go zinterpretować inaczej, lecz zobligowany był go rozpoznać we wskazanym trybie.

Prawidłowe jest również stanowisko organu, iż w niniejszym postępowaniu (a więc poprzedzającym wydanie decyzji z dnia ... 2009r. i z dnia ... 2009r.) nie był on uprawniony do kontroli decyzji wydanej w ramach autokontroli w dniu ... 2009r.- jak bowiem wyżej wyjaśniono, decyzja ta kończyła etap postępowania przed organami administracyjnymi i podlegała odrębnemu zaskarżeniu do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, o czym skarżący zostali w niej pouczeni, mimo to skargi do sądu nie wnieśli.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 i § 3 kpa poprzez niewyłącznie od udziału w postępowaniu pracownika Kolegium – E. J.. Nieprawdą jest bowiem, że E.J. brała udział przy wydaniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia ... 2009r., a tylko taka okoliczność - w świetle art. 24 § 1 pkt 5 kpa, mogłaby stanowić podstawę wyłączenia członka Kolegium (E. J.była bowiem członkiem składu orzekającego przy wydaniu decyzji z dnia ... 2009r.) Jej udział w innych postępowaniach dotyczących przedmiotowej wywłaszczonej nieruchomości nie uzasadniał natomiast jej wyłączenia w niniejszej sprawie na podstawie powołanego przepisu, bowiem przepis ten zawęża przesłankę wyłączenia tylko do "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", a nie w wydaniu innych decyzji pośrednio z nią związanych; nie jest to również okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności, co uzasadniałoby wyłączenie zgodnie z art. 24 § 3 kpa.

Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia przez Kolegium zaskarżoną decyzją powagi rzeczy osądzonej – przedmiotem oceny Kolegium w niniejszym postępowaniu była bowiem decyzja KO przy Zamojskim Sejmiku Samorządowym z dnia ...1992r., a nie decyzja z dnia ... 1976r., która była przedmiotem analizy przez Naczelnym Sadem Administracyjnym we wskazanej wyżej sprawie .... Okoliczność, iż Kolegium odniosło się ubocznie do zarzutów dotyczących decyzji z dnia ...1976r. nie świadczy więc o naruszeniu zasady powagi rzeczy osądzonej.

Nietrafny jest również zarzut nieprzeprowadzenia - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - rozprawy "z uwagi na potrzebę uzgodnienia interesów stron". Obowiązek przeprowadzenia rozprawy – w świetle art. 89 § 2 kpa – zachodzi bowiem jedynie wówczas, gdy w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub w części (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6.wyd, CH Beck, Warszawa 2004, s.424), a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, nie jest również słuszny zarzut niezapewnienia udziału w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym wszystkim spadkobiercom byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.

Wyjaśnić bowiem należy, że interes prawny w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej (a takim jest niniejsze postępowanie) nie jest tożsamy z interesem prawnym, jaki posiadały strony poprzedniego postępowania, w którym wydano kwestionowaną obecnie decyzję. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, kreującej prawa lub/i obowiązki danego podmiotu/osoby, powoduje zmianę sytuacji prawnej tej osoby, co uzasadnia w pierwszej kolejności jej interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Jednak z uwagi na to, że postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem nowym, odrębnym od postępowania zwykłego, w którym wydano kwestionowaną decyzję, to osobą legitymowaną do wszczęcia takiego postępowania /i udziału w nim, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999r., IV SA 2520/98). Interes prawny w takim postępowaniu mogą mieć więc następcy prawni stron postępowania zwykłego, jednak podkreślić należy, że interes ten nie wypływa automatycznie z następstwa prawnego. Domagając się wzruszenia takiej decyzji następca prawny w każdym przypadku musi bowiem wykazać własny, indywidualny interes, który nie jest tożsamy z interesem prawnym jego poprzednika. W każdym przypadku musi on wykazać, że nabyte prawa i/lub obowiązki są tego rodzaju, że decyzja, której nieważność ma być stwierdzona może na nie wpłynąć i je zmienić. Nabycie praw i/lub obowiązków od innego podmiotu (nawet w przypadku dziedziczenia) nie obejmuje bowiem "interesu prawnego" w ogólności, gdyż interes prawny nie jest ani prawem ani skonkretyzowanym roszczeniem, lecz ukształtowaną indywidualnie sytuacją prawną podmiotu, uzasadniającą – ze względu na możliwość jej zmiany - udział tego podmiotu przy wydawaniu przez właściwy organ konkretnej decyzji administracyjnej. Obowiązek wykazania interesu prawnego w takim postępowaniu spoczywa na osobie, która domaga się w nim udziału.

W niniejszym postępowaniu interes taki niewątpliwie posiadają skarżący, którzy brali czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Nie zostały natomiast wykazane interesy prawne innych spadkobierców po byłych właścicielach wywłaszczonej nieruchomości, wskazanych przez skarżących we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a sami oni - pomimo zawiadomienia o toczącym się postępowaniu na etapie odwołania - nie brali w nim udziału i nie wykazywali zainteresowania sprawą. Ponadto, skarżący domagający się włączenia do udziału w postępowaniu wymienionych osób, nie przedłożyli postanowień właściwego sądu powszechnego stwierdzających nabycie przez te osoby praw do spadku, a tylko w ten sposób mogli wykazać, że osoby te należą do kręgu spadkobierców (por. postan. NSA z dnia 14 maja 2008r., II FSK 386/07), przy czym – co należy podkreślić – nie byłoby to równoznaczne z wykazaniem, że osoby te posiadają interes prawny w niniejszym postępowaniu.

Reasumując, żadne z podniesionych zarzutów nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem przy wydaniu tej decyzji nie naruszono przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.(art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.)

Stwierdzić ponadto należy, że skarżący podnieśli także szereg zarzutów, które dotyczą wprost innych decyzji wydanych w odrębnych postępowaniach, które wiążą się z decyzją wywłaszczeniową z dnia ... 1976r.

Zarzuty te nie mogą być jednak analizowane w niniejszej sprawie.

Wyjaśnić bowiem należy skarżącym, że każda decyzja organu administracyjnego rozstrzyga sprawę (wniosek, żądanie) merytorycznie tzn. zawiera określone stanowisko organu w danym przedmiocie. Stanowisko to podlega kontroli wyłącznie w trybie instancyjnym tj. przez właściwe organy wyższego stopnia, a następnie przez właściwy sąd administracyjny i NSA, o czym strony i uczestnicy postępowania są odpowiednio informowani. Zakwestionowanie stanowiska organu administracji publicznej wyrażonego w jego decyzji i zgłaszanie zarzutów jej dotyczących czy to o charakterze materialnym czy procesowym jest zatem możliwe wyłącznie poprzez wniesienia właściwego środka zaskarżenia. Skorzystanie z tego środka powoduje, że stanowisko tego organu zostanie ocenione przez inny właściwy organ wyższego stopnia (lub sąd administracyjny), a następnie ewentualnie przez kolejny właściwy organ (bądź sąd), który zakończy postępowanie, ostatecznie przesądzając czy stanowisko wyrażone w pierwotnej decyzji jest słuszne. W razie nieskorzystania z tego trybu ostateczna staje się wskutek upływu określonego terminu decyzja pierwotna, co oznacza, że stanowisko organu w niej wyrażone jest definitywne i i nie może być już zmienione. W obu sytuacjach, gdy postępowanie w sprawie zostaje zakończone kwestionowanie stanowiska organu wyrażone w decyzji jest co do zasady niedopuszczalne (z wyjątkiem postępowań nadzwyczajnych)

Z tego względu zgłaszane zarzuty dotyczące decyzji administracyjnej i zawartego w niej poglądu organu administracji publicznej, który był już lub mógł być wskutek zaskarżenia – skontrolowany przez inny właściwy organ lub sąd, nie mogą być uwzględniane w innych postępowaniach, choćby wiązały one się pośrednio z tym stanowiskiem (z tą decyzją).

Skoro zatem decyzja wywłaszczeniowa z dnia ...1976r. nie była kwestionowana przez byłych właścicieli nieruchomości w zwykłym toku postępowania, a następnie wskutek wniosku ich spadkobierców była przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym (decyzja z dnia .... 1992r., utrzymująca ją decyzja z dnia ...1992r., a następnie wyrok NSA z dnia ... 1993r.), to zarzuty jej dotyczące podnoszone w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest wyłącznie decyzja z dnia ... 1992r. nie mogły być uwzględnione, choć wiążą się z nią.

Z tego samego powodu organ administracyjny nie był w niniejszym postępowaniu uprawniony do oceny prawnej swojej decyzji z dnia ... 2009r., wydanej w ramach autokontroli tj. na podstawie art. 54 § 3 ppsa - bowiem decyzja ta zawierała samodzielne stanowisko organu co do zasadności skargi skierowanej do sądu administracyjnego na decyzję SKO w Zamościu z dnia ... 2008r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji wywłaszczeniowej z dnia ... 1976r. - i decyzja ta podlegała samodzielnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym skarżący byli pouczeni. Fakt, że nie skorzystali z tego uprawnienia spowodował, że decyzja z dnia ... 2008r. choć nie została skontrolowana przez sąd, to wskutek upływu terminu do jej zaskarżenia, uzyskała przymiot ostateczności - i zastępując niejako sąd - definitywnie zakończyła postępowanie przesądzając, że stanowisko organu o odmowie wznowienia postępowania nie było prawidłowe, dlatego organ powinien wniosek rozpoznać ponownie. Dalsza ocena decyzji z dnia ...2008r., wydanej przez organ w trybie art. 54 § 3 ppsa, a więc niejako w zastępstwie sądu administracyjnego nie jest więc dopuszczalna, dlatego organ przy wydaniu kolejnych decyzji z dnia ...2009r i z dnia .. 2009r. nie mógł uwzględnić zarzutów jej dotyczących.

W związku z powyższym skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)