Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 567/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust.1 pkt 2, art.9 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 225 poz 1635
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 567/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011r., sprawy ze skargi J.S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 stycznia 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 stycznia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 3 września 2010r. nr [...], w którym odmówiono J.S. stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w wysokości 39,00 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 2 grudnia 2009r. Skarżący J.S. złożył wniosek o zwrot opłaty skarbowej w łącznej kwocie 39,00 zł, w oparciu o art. 19 ustawy z 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U Nr 225, poz. 1635 ze zm. dalej-u.o.s.). Skarżący wyjaśnił, że od dnia 4 czerwca 2001r. jest pełnomocnikiem podatnika D. K. w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Skarbowym w K. W związku ze zmianą adresu zamieszkania mocodawcy w październiku 2009r. właściwym urzędem skarbowym stał się Urząd Skarbowy. Pomimo posiadanego pełnomocnictwa, pod groźbą odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, Skarżący był zmuszony do dokonania w Urzędzie Skarbowym opłaty skarbowej od kolejnego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł, od potwierdzenia pełnomocnictwa do złożonego wniosku w kwocie 17,00 zł, od poświadczenia kopii pełnomocnictwa w kwocie 5,00 zł.

Prezydent Miasta decyzją z 12 grudnia 2009r. nr [...] odmówił dokonania zwrotu opłaty skarbowej w trybie art. 9 u.o.s., która to decyzja została w wyniku skutecznie wniesionego odwołania uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzji z 26 kwietnia 2010r. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w przedmiotowej sprawie wniosek Skarżącego powinien zostać rozpatrzony w trybie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. –dalej-O.p.) dotyczących nadpłaty podatkowej, a nie w trybie art. 9 u.o.s.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta , decyzją z 3 września 2010r. nr [...], odmówił J.S. stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w wysokości 39,00 zł.

Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 4 czerwca 2001r. D. K. udzielił Skarżącemu J.S. pełnomocnictwo do reprezentowania Go w Pierwszym Urzędzie Skarbowym, od którego uiszczono opłatę skarbową w wysokości 15,00 zł. Urząd Skarbowy stał się dla D.K. właściwy miejscowo od dnia 6 października 2009r. a w dniu 20 października 2009r. wpłynął do tamtejszego urzędu wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, natomiast 23 października 2009r. został tam złożony oryginał pełnomocnictwa dla J.S. oraz zgłoszenie aktualizacyjne w zakresie podatku VAT. Z przedłożonych dowodów wpłaty wynikało, że od powyższego pełnomocnictwa dwa razy uiszczono opłatę skarbową w wysokości 17,00 zł, a raz 5,00 zł.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., opłacie podlega każdorazowe złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii, a obowiązek ten powstaje z chwilą złożenia dokumentu. Pełnomocnictwo złożone w 2001r. nie może służyć do przedłożenia przed nowym (aktualnym) urzędem skarbowym, zgodnym z obecną właściwością. D. K. figurował w rejestrze podatników Urzędu Skarbowego od dnia 6 października 2009r., dlatego wszelkie sprawy powinny być rozpatrywane w świetle obecnie obowiązującej ustawy o opłacie skarbowej.

Odnosząc powyższe zasady do zaistniałego stanu faktycznego organ stwierdził, że J.S. reprezentował D.K. przed Urzędem Skarbowym w dwóch sprawach:

- w przedmiocie zgłoszenia aktualizacyjnego VAT z 23 października 2009r.

- oraz wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

Skoro były to dwie indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej, to organ słusznie pobrał dwukrotnie kwotę w wysokości 17,00 zł. Z uwagi natomiast na fakt, że do jednej ze spraw należało potwierdzić kopię pełnomocnictwa, należało pobrać opłatę w wysokości 5,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący J. S., podnosząc, iż jego zdaniem pełnomocnictwo udzielone mu przez D. K. w dniu 4 czerwca 2001r. posiadało charakter ogólny i zostało udzielone bezterminowo. Z chwilą zmiany właściwości urzędu skarbowego przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało odwołane i wraz z innymi dokumentami podatkowymi zostało przesłane do nowego urzędu. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, brak było podstaw do zakwestionowania tegoż pełnomocnictwa przez Urząd Skarbowy i żądania przedłożenia nowego pełnomocnictwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 14 stycznia 2011r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą J.S. stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w wysokości 39,00 zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 2§1 pkt 3 oraz art. 3 pkt 3 lit. c O.p. wskazuje, iż przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa stosuje się również do opłaty skarbowej, a ilekroć mowa jest o podatkach, należy przez to rozumieć opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe. Powołano również art. 75 O.p., z którego wynika,. że stwierdzenie nadpłaty może nastąpić jedynie w odniesieniu do podatków powstających z mocy prawa, w przypadku zaistnienia wymienionych tam sytuacji.

Organ odwoławczy podniósł, że artykuł 19 u.o.s. jest przepisem przejściowym, który nakazuje stosować przepisy dotychczasowe do spraw, w których przed dniem wejścia w życie ustawy złożono podanie, załączniki do podania, dokonano zgłoszenia lub wystąpiono z wnioskiem o dokonanie czynności urzędowej albo z wnioskiem o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo sporządzono dokument stwierdzający ustanowienie pełnomocnika lub jego odpis, wypis. Przez przepisy dotychczasowe należy rozumieć ustawę z dnia 9 września 2000r. o opłacie skarbowej. Dla opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa decydująca jest data sporządzenia dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika lub jego odpisu, wypisu, gdyż na gruncie ustawy z 2000r. opłacie skarbowej podlegało samo sporządzenie dokumentu pełnomocnictwa lub jego odpisu, wypisu, niezależnie do tego, do jakiego rodzaju sprawy było ono przeznaczone. Z kolei od 1 stycznia 2007r. opłacie skarbowej, zgodnie z art. 6 ust 1 pkt 4 u.o.s. zaczęło podlegać nie sporządzenie lecz złożenie dokumentu pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu, kopii) w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

W konsekwencji konieczne jest zdaniem organu odwoławczego uznanie, że dokument pełnomocnictwa, który został sporządzony przed wejściem w życie ustawy, będzie podlegał opłacie skarbowej w kwocie 15,00 zł już z samego faktu sporządzenia (załącznik do ustawy z 9 września 2000r. o opłacie skarbowej). Jeżeli przed 1 stycznia 2007r. został sporządzony odpis lub wypis takiego dokumentu, to będzie on podlegał tej samej opłacie. Jeżeli odpis (wypis, kopia) pełnomocnictwa ustanowionego przed 1 stycznia 2007r. zostanie sporządzany po tej dacie, to opłacie skarbowej w wysokości 17,00 zł będzie podlegało złożenie tego odpisu w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Natomiast pełnomocnictwa lub ich odpisy sporządzone przed 1 stycznia 2007r., a składane po tej dacie, z mocy art. 19 u.o.s. nie podlegają opłacie skarbowej.

Organ odwoławczy wskazał również, że Skarżący J.S. występując w imieniu D.K. przed Urzędem Skarbowym w sprawie o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami oraz w sprawie zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie podatku VAT przedłożył 23 października 2009r. oryginał pełnomocnictwa z 20 października 2009r. oraz kopię tegoż pełnomocnictwa. Skoro u.o.s. obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (kopii, odpisu) wiąże z samym faktem złożenia tego dokumentu, to w niniejszym przypadku zasadne było pobranie opłaty skarbowej w kwocie 17,00 zł od złożonego oryginału pełnomocnictwa z 20 października 2009r., w kwocie 17,00 zł od złożonej kopii tego pełnomocnictwa oraz 5,00 zł od poświadczenia zgodności duplikatu.

Decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma zdaniem organu fakt sporządzenia przez D.K. nowego pełnomocnictwa w dniu 20 października 2009r., które pełnomocnik złożył w Urzędzie Skarbowym do akt sprawy o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami oraz zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie podatku VAT. Pełnomocnictwo to nie było kopią upoważnienia z 4 czerwca 2001r., wobec czego nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 19 u.o.s.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył Skarżący J.S. zarzucając, iż przedmiotowa decyzja nie posiada adresata. Powołał się także na fakt, wydania w dniu 4 października 2010r. przez Prezydenta Miasta K. decyzji ([...]) w której na podstawie art. 19 u.o.s. stwierdzano wobec J.S. nadpłatę uiszczonej opłaty skarbowej. Decyzja ta dotyczyła innej sprawy. Skarżący wniósł także o stwierdzenie nadpłaty uiszczonej opłaty skarbowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko. Ponadto podkreślono, że w treści sentencji rozstrzygnięcia wyraźnie wskazano podmiot, z inicjatywy którego zostało przeprowadzone postępowanie odwoławcze i określono podmioty, do których decyzja została skierowana, co oznacza, że decyzja – wbrew zarzutom skarżącego – wskazywała adresata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. dalej-p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia, przy czym -zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54§2 p.p.s.a. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.

Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt: II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Podkreślić należy, że w świetle art. 134§1p.p.s.a. sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy złożenie pełnomocnictwa do występowania w imieniu podatnika przed ,,nowym" urzędem skarbowym ( na skutek zmiany miejsca zamieszkania podatnika) wiązało się z koniecznością ustanowienia nowego pełnomocnictwa i uiszczenia opłaty skarbowej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s., opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

W realiach rozpoznawanej sprawy, Skarżący wystąpił o stwierdzenie nadpłaty w opłacie skarbowej. Stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej nie można utożsamiać z instytucją zwrotu opłaty skarbowej, przewidzianą w art. 9 ust. 1 u.o.s. Zwrot opłaty skarbowej następuje wyłącznie w przypadku jej uiszczenia przez podatnika i nie dokonania odpowiedniej czynności przez organ (nie dokonania czynności urzędowej lub nie wydania zaświadczenia albo zezwolenia). W przypadku określonym tym przepisem nie ma wątpliwości, że opłata taka od wymienionych czynności jest należna, wskutek jednak pasywnej postawy organu podlega zwrotowi. Stwierdzenie natomiast nadpłaty podatku - opłaty skarbowej (odesłanie do stosowania tej instytucji w sprawach opłaty skarbowej zawarto w art. 2§1 pkt 3 O.p.) - jest ogólną instytucją prawa podatkowego uregulowaną w O.p. W myśl art. 79 O.p. stwierdzenie nadpłaty dotyczy sytuacji, gdy opłata została pobrana przez płatnika lub uiszczona przez zobowiązanego nienależnie (np. w sytuacji, gdy dana czynność nie podlega opłacie skarbowej) lub w wysokości większej niż należna. Osoba, która uiściła opłatę skarbową może w takiej sytuacji złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Powyższy pogląd znajduje również oparcie w piśmiennictwie (por. J. Zdanowicz: Podatek od czynności cywilnoprawnych. Opłata skarbowa. Komentarz, Warszawa 2002, s. 205).

Zaznaczyć należy, że użyte w ustawie określenia: "złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (...) w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym" wskazują, że dla powstania obowiązku podatkowego znaczenie ma to, w jakiej sprawie pełnomocnictwo jest udzielone i sam fakt jego złożenia w związku z określonym postępowaniem, a nie podmiot, któremu się je składa. Art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. nie wiąże powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej z faktem ustanowienia pełnomocnika (jak było na gruncie ustawy o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000r.), ani istnienia już w obrocie ważnego umocowania, ale z faktem złożenia tego dokumentu (jego odpisu, wypisu lub kopii).

Do obowiązków organu podatkowego nie należy ocena zasadności domagania się pełnomocnictwa a jedynie ustalenie czy wystąpił ciąg zdarzeń faktycznych rodzących obowiązek podatkowy w opłacie skarbowej (tzn. czy dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa został faktycznie złożony i w ramach jakiego postępowania to uczyniono). (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2008r.sygn. akt: I SA/Gl 192/08 LEX nr 488122).

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że Skarżący J.S. występując w imieniu D.K. przedłożył organowi w dniu 23 października 2009r. dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa (udzielonego 20 października 2009r.) oraz kopię tegoż pełnomocnictwa. W świetle zatem przedstawionej regulacji art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. obowiązek podatkowy w zakresie tej opłaty wystąpił.

Na marginesie powyższych rozważań, podnieść należy, iż Skarżący na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011r. wyjaśnił, że nie dysponuje żadnym dokumentem na okoliczność , iż został ,,przymuszony" do złożenia ,,nowego" pełnomocnictwa.

Odnosząc się natomiast do faktu, iż w innej sprawie Skarżącego, organ wydał decyzję stwierdzającą nadpłatę uiszczonej opłaty skarbowej, to należy podkreślić, iż okoliczność ta nie uzasadniała uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie.

Ustosunkowując się do wniosku Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty uiszczonej opłaty skarbowej, to należy wyraźnie podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie posiada uprawnień do bezpośredniego orzekania o prawach i obowiązkach podatnika. (vide wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005r. sygn. akt: FSK 1462/04 LEX nr 173337). Sąd nie ma możliwości podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych czy działań należących do kompetencji organu, którego akt administracyjny jest przedmiotem sądowej kontroli.( vide wyrok NSA z dnia 20 maja 2009r. sygn. akt: II FSK 790/08 LEX nr 513113), zatem nie mógł ,,stwierdzić nadpłaty uiszczonej opłaty skarbowej".

Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził zatem, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.

W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).