Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 64/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Barbara Ciołek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi L. K. na czynność Starosty G. w przedmiocie wydania dokumentu prawa jazdy z błędnie oznaczonymi terminami ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie BE oraz C. I. stwierdza bezskuteczność czynności wydania dokumentu prawa jazdy z błędnie oznaczonymi terminami ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie BE oraz C; II. zasądza od Starosty G. na rzecz skarżącego L. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi L. K. (dalej strona, skarżący) jest czynność materialnotechniczna Starosty Głogowskiego (dale: Starosta, organ) polegająca na wydaniu dokumentu prawa jazdy o nr [...] z oznaczonymi terminami ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie [...] oraz [...].

Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie jego bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] oraz [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenia prawa:

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 253 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz stwierdzenie, że uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] i [...] są ograniczone w czasie,

- naruszenie § 29 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do

kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231; dalej: rozporządzenie dokumentowe) poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i dokonanie wadliwej czynności materialno-technicznej w postaci wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii [...] i [...], pomimo posiadania przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami tych kategorii w sposób nieograniczony;

i w konsekwencji naruszenie:

- art. 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 1212 ze zm. Dalej: ukp) przez jego bezpodstawne zastosowanie z pominięciem zasady ochrony praw nabytych określonej w art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie stronie dokumentu prawa jazdy w sposób bezprawnie sugerującym zastosowanie ograniczenia terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] oraz [...], podczas gdy skarżący nabył przedmiotowe uprawnienia na podstawie przepisów nie przewidujących ich ograniczenia terminem.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w związku z aktualizacją danych zawartych w poprzednim dokumencie prawa jazdy zwróciła się do organu o wydanie nowego dokumentu. Podstawą wniosku strony był art. 18 ust. 2 ukp. Wyjaśniła strona, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami wszystkich kategorii, przy tym w ramach kategorii [...] – uprawnienia nabyła 30 stycznia 1992 r., a kategorii [...] - 30 marca 1992 r. , są to uprawnienia nabyte bezterminowo i nie zaszły żadne okoliczności, które uzasadniałyby pozbawienie strony tych uprawnień. Zdaniem strony oznaczenie w wydanym dokumencie prawa jazdy terminu ww. uprawnień w kolumnie 11 jest wadliwe.

Odwołała się strona do orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika, że należy odróżnić materialne uprawnienia do kierowania pojazdami od czynności materialnotechnicznej wydania dokumentu prawa jazdy oraz że czynność wymiany dokumentu nie może ingerować w posiadane prawa podmiotowe, do których zalicza się dane nabyte uprawnienie do kierowania pojazdami.

Zaznaczyła strona, że w poprzednio wydanym dokumencie prawa jazdy z 22 maja 2017 r. oraz 12 września 2013 r. zawarte były błędy co do daty uprawnień w kategoriach [...] i [...]. Skarżący nie posiada już tych blankietów.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie w zakresie oznaczenia w wydanym dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w odniesieniu do kategorii [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie Starosta uznał zasadność skargi w zakresie oznaczenia w wydanym dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w odniesieniu do kategorii [...].

W uzasadnieniu skargi organ wskazał, że w zakresie kategorii [...] strona nabyła bezterminowe uprawnienia w dniu 30 stycznia 1992 r. i dla tej kategorii nie określono orzeczeniem lekarskim terminu ponownego badania lekarskiego, dlatego względem tej kategorii znajduje zastosowanie § 29 rozporządzenia dokumentowego, stąd w kolumnie 11 winien być umieszczony symbol "-" jako informacja, że dana kategoria jest bezterminowa.

Natomiast w zakresie kategorii [...], zdaniem Starosty zarzuty skargi nie są uzasadnione, ponieważ zaszły istotne okoliczności uzasadniające określenie terminu ważności uprawnień wynikające z przedłożonych przez stronę dwukrotnie orzeczeń lekarskich i psychologicznych, co do których strona nie wypowiedziała się w skardze. Argumentował organ, że 23 listopada 2020 r. strona złożyła wniosek o wydanie prawa jazdy z powodu zmiany danych, tj. ważności uprawnień z 6 listopada 2020 r. na 3 listopada 2025 r. Do wniosku dołączyła strona orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 4 listopada 2020 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z 4 listopada 2020 r. Wniosek dotyczył przedłużenia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wydanych na podstawie wniosku z dnia 13 grudnia 2015 r. Ww. wnioskiem z 2015 r. strona ubiegała się o uzyskanie uprawnień w kategorii [...] oraz [...]. Do tego wniosku strona załączyła orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia 6 listopada 2015 r. oraz psychologiczne nr [...] z dnia 6 listopada 2015 r., w których został wyznaczony termin ponownego badania lekarskiego i psychologicznego na dzień 6 listopada 2020 r. w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Po rozpatrzeniu wniosku organ decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. nadała stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Jednocześnie organ zgodnie z orzeczeniami lekarskimi organ orzekł o ważności kategorii do dnia 6 listopada 2020 r. Powołał się dalej organ na art. 13 ust. 1 pkt 2 ukp oraz § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a i § 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia dokumentowego.

Zauważył organ, że strona nie występowała o ponowne badanie lekarskie i psychologiczne i nie odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od decyzji Starosty z 21 czerwca 2017 r., a zatem decyzja jest prawomocna i skarga powinna podlegać odrzuceniu. Dalej organ wskazał, że strona nie skorzystała również z możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego załączonych do wniosku z 23 listopada 2020 r. Dlatego organ w oparciu o ww. orzeczenia ustalił ważność uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na dzień 3 listopada 2025 r. stosownie do art. 13 ust. 3 pkt 2 ukp oraz § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia dokumentowego. Podkreślił organ, że strona składając wniosek 23 listopada 2020 r. o zmianę danych posiadała już w odniesieniu do kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z określonym terminem ważności do dnia 6 listopada 2020 r. Organ nie mógł pominąć ww. orzeczeń lekarskich. Zaznaczył organ, że nabycie przez stronę bezterminowych uprawnień w zakresie kategorii [...] nie oznaczało, że ma to charakter bezwzględny, niezależny od zmiany okoliczności. W sprawie powyższe uprawnienia nie zostały utracone ale ograniczone czasowo.

Wskazał organ, że ograniczenie czasowe dla kategorii [...] jest uzasadnione również faktem ograniczenia czasowego dla kategorii [...].

Strona w piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2021 r. strona podtrzymała swoje stanowisko o posiadaniu uprawnień bezterminowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, ponieważ czynność organu polegająca na wpisie daty ważności uprawnień kategorii [...] i [...] w rubryce nr 11 dokumentu prawa jazdy skarżącego, była nieprawidłowa.

W zakresie formy załatwienia wniosku skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, to nie budzi wątpliwości (takie jest orzecznictwo sądów administracyjnych), że wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ukp stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325 ze z., dalej: p.p.s.a.) objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. IOSK 585/16, dostępny Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone aktem/orzeczeniem/czynnością zaskarżoną do sądu i z nich wynika podstawa faktyczna działania organu.

Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są przedstawione sądowi przez organ akta administracyjne jak i akta sądowe. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem. (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 3727/18, CBOSA).

Z akt wynika, że skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą danych, co wynika z wniosku strony z 23 listopada 2020 r., gdzie w rubryce E zaznaczono zmiana danych z 6 listopada 2020 na 3 listopada 2025r. Do wniosku strona załączyła dwa orzeczenia: 1) lekarskie nr [...] z dnia 4 listopada 2020 r. oraz 2) psychologiczne nr [...] z dnia 4 listopada 2020 r.

Organ wydał dokument prawa jazdy nr [...] z oznaczonymi terminami ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie m.in. kategorii [...] oraz [...].

Strona zarzuciła organowi, że bezpodstawnie ograniczył jej uprawnienia w ww. zakresie, ponieważ posiada uprawnienia bezterminowe.

W odpowiedzi na skargę strony, organ jako zasadne uznał zarzuty dotyczące ograniczenia czasowego co do kategorii [...], czego Sąd nie kwestionuje i co jest poza sporem. Natomiast w zakresie kategorii [...] organ stoi na stanowisku, że ograniczenie było uzasadnione okolicznościami sprawy, tj. organ kierował się załączonym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, których nie mógł pominąć i ustalił ważność uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na dzień 3 listopada 2025 r. stosownie do art. 13 ust. 3 pkt 2 ukp oraz § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia dokumentowego. Jak również okolicznością, że strona posiadała już uprawnienia do kierowania pojazdami z określonym terminem ważności do dnia 6 listopada 2020 r.

W spawie nie jest kwestionowane, że skarżący nabył uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...] w dniu 30 stycznia 1992 r. oraz [...] w dniu 30 marca 1992 r. Nabycie było bezterminowe.

Sporne pozostaje, czy uprawnienia strony w zakresie kat. [...] uległy ograniczeniu czasowemu.

Wskazać należy, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) ukp). Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Uprawnienie do kierowania pojazdem jest natomiast prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdem. Nadanie uprawnień (i odmowa ich nadania) następuje w formie decyzji administracyjnej, co potwierdza przepis art. 10 ust. 1 ukp. Wydanie dokumentu stanowi w stosunku do uprawnień czynność następczą.

Stosownie z kolei do treści art. 18 ust. 1 ukp Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Zgodnie z ust. 2 pkt 2 art. 18 Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Zgodnie z procedurą organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych (i niezmienionych/utraconych) już uprawnień do kierowania pojazdami.

Przepis § 29 rozporządzenia dokumentowego rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy mówi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat.

Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.

Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabytego przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (zobacz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137).

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z załącznika nr 1 wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia".

Z kolei § 10 ust.3 pkt. 10 lit. a rozporządzenia dokumentowego stanowi, że: Wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób:

4) data ważności prawa jazdy:

a) najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy,

10) data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym:

a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii [...], C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-d.

Zgodnie zaś z § 10 ust. 5. "Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego."

W odpowiedzi na skargę organ twierdzi, że z orzeczenia lekarskiego nr [...] oraz psychologicznego nr [...] (oba z 4 listopada 2020 r.) wynika ważność spornego uprawnienia do dnia 3 listopada 2025 r., taka jest data następnego badania. Dlatego w oparciu o ww. orzeczenia ustalił ważność uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na dzień 3 listopada 2025 r. Jak również odwołuje się do wniosku z 2015 r., którym strona ubiegała się o uzyskanie uprawnień w kategorii [...] oraz [...]. Do tego wniosku strona załączyła orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia 6 listopada 2015 r. oraz psychologiczne nr [...] z dnia 6 listopada 2015 r., w których został wyznaczony termin ponownego badania lekarskiego i psychologicznego na dzień 6 listopada 2020 r. w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W wyniku ww. wniosku organ decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. nadał stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Jednocześnie organ zgodnie z orzeczeniami lekarskimi orzekł o ważności kategorii do dnia 6 listopada 2020 r.

Odnosząc się do powyższej argumentacji oraz dokumentów załączonych do sprawy, Sąd zauważa, że podstawą wydania orzeczenia lekarskiego z dnia 6 listopada 2015 r. był art. 75 ust 1 pkt. 1 ukp, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Natomiast podstawą wydania orzeczenia psychologicznego z dnia 6 listopada 2015 r. był art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a) ukp, który przewiduje, że Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega: 1) osoba ubiegająca się o: a) uzyskanie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii [...], C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E lub uprawnienia do kierowania tramwajem.

W ocenie Sądu nieuprawnione jest wywodzenie z powyższych orzeczeń, że skoro określono w nich termin następnych badań na dzień 6 listopada 2020 r., to mając na względzie przywołane przez organ przepisy, w tym rozporządzenia dokumentowego, jako datę ważności pozostałych uprawnień (w tym spornej kategorii [...]) również należy przyjąć datę z tego orzeczenia.

Strona we wniosku z 2015 r. ubiegała się o uprawnienia w zakresie kategorii [...] i [...] i jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę - w decyzji z dnia 21 czerwca 2017 r. nadał stronie uprawnienia w zakresie kategorii [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Zaznacza przy tym Sąd, że w aktach nie ma decyzji ograniczającej czy cofającej uprawnienia strony w zakresie kategorii [...], stąd też twierdzenia organu odwołujące się do braku zaskarżenia przez stronę decyzji nie poddają się weryfikacji. (Sąd orzeka na podstawie akt sprawy).

Jako nieuprawnione ocenia natomiast Sąd ograniczenie posiadanych już uprawnień na podstawie ww. badań lekarskich.

Mając na uwadze art. 18 ukp oraz ww. przepisy rozporządzenia dokumentowego twierdzenie organu, że zaświadczenia lekarskie spowodowały czasowe ograniczenie uprawnień strony w zakresie kat. [...] jest bezpodstawne. Zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu nie może zmienić nabytych wcześniej uprawnień. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, a ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 5/05, Lex nr 265767).

Podkreślić należy, że źródłem kompetencji organu właściwego (starosty) do de facto weryfikowania uprawnień nie mogą być też w żadnym razie przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy o kierujących pojazdami, wydanego na podstawie art. 20 ust. pkt 2 u.k.p. Rozporządzenie nie może pozostawać w sprzeczności z regulacjami ustawowymi i skoro art. 18 ukp nie przewiduje uprawnienia organu właściwego do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego.

Zdaniem Sądu tylko w przypadku nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności tych uprawnień.

Odnośnie natomiast wniosku strony z 23 listopada 2020 r., to organ traktuje ten wniosek jako zmianę danych w zakresie terminu ważności uprawnień z 6 listopada 2020 r. na 3 listopada 2025 r. Organ odwołuje się przy tym do zaświadczeń lekarskich załączonych przez stronę, które wskazują kolejny termin badań lekarskich i psychologicznych na 3 listopada 2025 r.

Zauważyć trzeba, że zaświadczenia lekarskie, jakie załączyła strona do wniosku wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U.2021.919 ze zm. ,dalej: utd).

Ponadto strona we wniosku zaznaczyła rubrykę, że wykonuje przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej jednej kategorii [...],[...],[...] lub [...] oraz [...],[...],[...] lub [...]`.

Zaświadczenie lekarskie nr [...] wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320, dalej KP), a orzeczenie psychologiczne nr [...] na podstawie art. 39k ust. 1/39m utd. W zaświadczeniach stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych/psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W rozdziale 7a utd określone zostały zasady dotyczące kierowców wykonujących przewóz drogowy, w tym m.in. warunki zatrudnienia kierowcy, uzyskanie kwalifikacji, wpis w prawie jazdy potwierdzający spełnienie wymagań (...)

Zgodnie z art. 39j. utd ust. 1 Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. A według ust. 2 Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), zwanej dalej "Kodeksem pracy". A ust. 3 przewiduje, że Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 39k ust. 1. Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ust. 2. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

A art. 39f. utd stanowi, że Kierowca wykonujący przewóz drogowy obowiązany jest uzyskać wpis do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio pkt 5 lub 6. (ust. 1), a ust. 2 przewiduje, że Zasady dokonywania wpisu, o którym mowa w ust. 1, określa art. 15 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W art. 15 ukp przewidziano, że 1. Starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. 2. Wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie przedłożonych kopii: 1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, szkolenia okresowego albo karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z dyrektywą nr 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającą rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającą dyrektywę Rady 76/914/EWG, 2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1.

3. Świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego z bloków programowych, wydane osobie, o której mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowi podstawę do uzyskania wpisu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy spośród kategorii [...], C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E.

4. Wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w przepisach rozdziału 7a tej ustawy.

Z kolei § 10 ust. 4 rozporządzenia dokumentowego stanowi, że Wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii [...], C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej.

A ust. 5 stanowi, że Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego.

Organ w sprawie nie odniósł się do kwestii związanych z przedłożonymi przez stronę orzeczeniami lekarskimi dotyczącymi braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i wskazaniem we wniosku na wykonywanie przewozu drogowego. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że ograniczenia terminowe są następstwem wcześniejszego zaświadczenia lekarskiego wydanego na podstawie przepisów ukp, art. 75 ust. 1 pkt 1 i 82 ust. 1 pkt 1 lit. a). Zaznacza Sąd, że wpływ powyższych zaświadczeń wydanych na podstawie ukp w okolicznościach sprawy (i wobec przedłożonego materiału dowodowego) Sąd już ocenił jako nieuprawnione ograniczenie uprawnień nabytych bezterminowo.

Natomiast odnośnie ograniczeń terminowych w dokumencie prawa jazdy wydanym po wniosku strony z listopada 2020 r., to nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności i na obecnym etapie Sąd nie znajduje podstaw, aby działanie organu ocenić jako prawidłowe. Prawo jazdy na dokonywanie przewozu drogowego, o jakim stanowi utd podlega określonym wymogom (badania, kwalifikacje) i organ przed wydaniem dokumentu prawa jazdy winien ustalić całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, a nie poprzestać na zestawieniu dat z zaświadczeń wydanych a podstawie ukp z datami wynikającymi z zaświadczeń na podstawie utd.

Jednocześnie w przypadku kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie posiadanych bezterminowych uprawnień zastosowanie znajdzie również § 29 rozporządzenia dokumentowego.

W ocenie Sądu, mając na uwadze akta sprawy, wobec stwierdzonych uchybień w związku z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., doszło do sytuacji, kiedy organ ograniczył terminowo posiadane uprawnienia bezterminowe do kierowania pojazdami, czym naruszył art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić stanowisko Sądu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a, stwierdził bezskuteczność czynności polegającej na wydaniu dokumentu prawa jazdy o nr [...] z oznaczonymi terminami ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie [...] oraz [...].