Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 946/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Bożenna Blitek ( spr. ) WSA Dorota Dąbek Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 12 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. skargę oddala 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. B. Kancelaria Adwokacka Sp. j. ul [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [..] zł. ( [...] ) powiększone o podatek od towarów i usług


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] 2006r. Z. S. będący rencistą policyjnym wniósł o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu podając, że co prawda jest właścicielem lokalu, ale lokal ten jest mały, o powierzchni 21,8m-, a jemu przysługuje 5 norm zaludnienia, co przy przyjęciu minimalnej normy zaludnienia wynosi 35m-. Z tej okoliczności wnioskujący wywiódł swoje uprawnienie do równoważnika za brak lokalu, jako lokalu odpowiedniego do przysługujących mu norm zaludnienia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2006r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił Z. .S. przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 § 1 kpa, art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. nr 7, poz. 58 z późn. zm.), art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zw. z § 1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06.04.2005r. zmieniającego Rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji podano, że w związku ze wskazanym Rozporządzeniem - z dniem 12.05.2005r. przestał obowiązywać § 8 Rozporządzenia z dnia 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.) stanowiący podstawę przyznawania równoważnika emerytom i rencistom policyjnym, a brak jest takiej podstawy prawnej w obu wymienionych wyżej ustawach.

Od powyższej decyzji odwołał się Z. S., który zarzucił, że podstawą przyznawania emerytom i rencistom policyjnym równoważnika jest art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, co związane jest art. 88 ustawy o Policji i art. 92 ustawy o Policji mówiącym o uprawnieniu do równoważnika za brak lokalu. W tej sytuacji zmiana Rozporządzenia nie mogła wpłynąć na uprawnienia emerytów i rencistów do tego równoważnika.

Decyzją nr [...]. z dnia 12 czerwca 2006r. [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił stanowisko organu l instancji. W szczególności podkreślono, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 06.04.2005r. uchyliło § 8 Rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r, a tylko przepis - § 8 Rozporządzenia wskazywał, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się również do rencistów i emerytów policyjnych.

Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S. podtrzymując zarzuty zawarte we wniosku i w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem sporu między stronami jest ustalenie, czy skarżącemu przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego.

Zdaniem Sądu - problemem w niniejszej sprawie jest w ogóle kwestia istnienia uprawnień skarżącego jako rencisty policyjnego do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego od chwili zwolnienia ze służby.

Dla rozstrzygnięcia powyższego koniecznym jest rozważenie ogólnego zagadnienia, jakim jest sytuacja prawna funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, a uprawnionych do policyjnej emerytury lub renty w zakresie świadczeń i uprawnień związanych z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych.

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz.58 z późn. zm.) w Rozdziale 8 zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" reguluje jakie świadczenia i uprawnienia przysługują funkcjonariuszom. Zgodnie z regulacją zawartą w powyższym rozdziale są to:

1. prawo do lokalu mieszkalnego (art. 88),

2. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu (art. 91),

3. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92),

4. pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu (art. 94).

Jak stanowi art. 92 ust. 1 ustawy: "Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej". Ust. 2 tego art. 92 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika, o którym mowa, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania.

Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał dnia 28 czerwca 2002r. Rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918). W Rozporządzeniu zostały uregulowane zagadnienia, o których mowa w delegacji ustawowej, a nadto w § 8 określono, że "przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..." (na marginesie należy zauważyć, że Rozporządzenie to zastąpiło Rozporządzenie z dnia 20.12.1999r., które w § 11 także przyznawało takie uprawnienia emerytom i rencistom policyjnym, a Rozporządzenie z dnia 20.12.1999r. zastąpiło Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30.09.1997r., które jako pierwsze wprowadziło uprawnienia emerytom i rencistom policyjnym od dnia 1 stycznia 1997r.).

W oparciu o wskazany § 8 Rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r. przyznawano rencistom policyjnym prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przesłanki przyznawania prawa do równoważnika, odmowy przyznania, cofania, zwracania stosowano analogiczne jak dla funkcjonariuszy pozostających w służbie. Na podstawie powyższego stanu prawnego ukształtowała się praktyka, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługuje również rencistom policyjnym.

Powyższe Rozporządzenie zostało zmienione Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 70, poz. 633). Zmiana Rozporządzenia, która weszła w życie 12 maja 2005r. polegała m. in. na skreśleniu § 8. A zatem w Rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, począwszy od 12 maja 2005r. nie ma przepisu, który pozwalałby stosować powyższe Rozporządzenie do rencistów policyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielając, co do zasady pogląd, że emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, pragnie jednak zwrócić uwagę na kwestię kluczową w niniejszej sprawie.

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji reguluje sytuację prawną funkcjonariuszy policji i w żadnym przepisie, w żaden sposób nie odnosiła się i nie odnosi oraz nie regulowała i nie reguluje sytuacji prawnej emerytów i rencistów policyjnych. Również w treści delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 tej ustawy będącej podstawą prawną wydania Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. (jak i poprzedzających aktów prawnych) brak było i jest przyzwolenia ustawodawcy na rozszerzenie zakresu podmiotowego Rozporządzenia w stosunku do zakresu podmiotowego ustawy. Stąd też - zdaniem Sądu - jest niewątpliwym, że § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) stanowiący, iż przepisy Rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz.58 z późn. zm.)

Nadto rozważając sytuację prawną emeryta, czy rencisty policyjnego należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Jest to bowiem podstawowy akt prawny, który określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, czy renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie takie uprawnienia jak: prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Uprawnienia te zostały sprecyzowane w przepisach art. 29 i art. 30 tej ustawy.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) stanowi, że: "Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy". Odpowiada to "prawu do lokalu mieszkalnego" określonemu w art. 88 ustawy o Policji i wskazanemu wyżej w pkt 1.

Z kolei przepis art. 30 tej ustawy z dnia 18 lutego 1994r. stanowi, że: "Emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy", co odpowiada "pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu" określonej w art. 94 ustawy o Policji i wskazanej wyżej w pkt 4.

Tym samym ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) uregulowała, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać: z prawa do lokalu mieszkalnego i z pomocy w budownictwie mieszkaniowym, natomiast nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w takie uprawnienia jak prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu lokalu określonemu w art. 91 ustawy o Policji i wskazanemu w pkt 2 oraz nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określonemu w art. 92 ustawy o Policji i wskazanemu w pkt 3.

W świetle przedstawionego stanu prawnego należy stwierdzić, że zarówno w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..., jak i w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji brak było i jest podstawy prawnej, która pozwalałaby przyznać renciście policyjnemu prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu (lub prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu lokalu). Tym samym obowiązujący do 12 maja 2005r. § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stanowiący, iż rozporządzenie stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego naruszał zarówno ustawę z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji jak i ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).

W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do rozważania innych okoliczności, które miały wpływ na odmowę przyznania skarżącemu przedmiotowego równoważnika. Sąd jednocześnie zaznacza, że w niniejszej sprawie podzielił w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach wydanych do sygn. akt III SA/Kr 1208/05 jak i do sygn. akt III SA/Kr 168/06, a dotyczące braku uprawnień emeryta i rencisty policyjnego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym, a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.