Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1498/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8. art. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2347/12 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 12 kwietnia 2013r. sygn. akt: V SA/Wa 2347/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Referując stan sprawy, Sąd I instancji podał, że w dniu 11 czerwca 2004r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. B. B. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004, w którym zadeklarowała do płatności: działkę rolną A położoną na działce ewidencyjnej nr 21/1 w obrębie R., gmina L. W., powiat l., województwo [...]; działki rolne B, C, D, E, położono na działkach ewidencyjnych nr 20, 60/1, w obrębie T. i M., gmina M., powiat o., województwo [...]; działki rolne F, G, H, J, położone na działkach ewidencyjnych nr 42, 47/1, 47/2, 49, 53 w obrębie G. W., gmina J., powiat o., województwo [...]; działkę rolną K położoną na działce ewidencyjnej nr 733, w obrębie N. W., gmina T., powiat m., województwo [...].

W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono, że o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 60/1 i 20 ubiegał się w 2004r. także inny producent rolny w odrębnym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w O. Nieprawidłowości zostały wówczas wyjaśnione na korzyść strony i w dniu [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał B. B. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w łącznej wysokości 32.226,94 zł, w tym: 13.480,24 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i 18.746,70 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej. Przyznane płatności zostały w dniu 18 kwietnia 2005r. przekazane na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 20 grudnia 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją tego organu z [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z uwagi na fakt, iż w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy producenta, który także ubiegał się o przyznanie płatności do działek o nr 20 i 60/1, wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą B. B.

W wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał w dniu [...] kwietnia 2007r. decyzję o przyznaniu B. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości. Przedmiotowa decyzja w wyniku postępowania odwoławczego została uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją z [...] czerwca 2007r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. ponownie przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie, skutkiem którego w dniu [...] sierpnia 2007r. wydał decyzję, w której uchylił dotychczasową decyzję z [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz przyznał B. B. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości w łącznej wysokości 6.318,01 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 6.318,01 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją z [...] listopada 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. Na przedmiotową decyzję strona ani jej pełnomocnik nie złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O.

Zakończenie ww. decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z [...] listopada 2007r. nadzwyczajnego postępowania wznowieniowego w sprawie przyznania B. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, stanowiło podstawę do wszczęcia przez Prezesa ARiMR postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004.

Zawiadomieniem z 8 sierpnia 2008r. B. B. została poinformowana przez Prezesa ARiMR o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone stronie za potwierdzeniem odbioru w dniu 11 sierpnia 2008r. W odpowiedzi B. B. skierowała pismo do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O., datowane na dzień 21 sierpnia 2008r., w którym podniosła zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Decyzją z [...] września 2008r. Prezes ARiMR ustalił B. B. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 25.908,93 zł.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes ARiMR wydał w dniu [...] stycznia 2009r. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] września 2008r. o ustaleniu B. B. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

II.

Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który postanowieniem sygn. akt: V SA/Wa 886/09 z 16 września 2009r., odrzucił jej skargę.

III.

Wnioskiem z 29 października 2009r. skarżąca zwróciła się o uchylenie - w trybie art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm. dalej-k.p.a.) ostatecznej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O., z [...] listopada 2007r. oraz poprzedzającej ją decyzji, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji w całości i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2004.

Decyzją z [...] stycznia 2010r., wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., Prezes ARiMR odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z [...] listopada 2007r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji w całości i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2004. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją z [...] kwietnia 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes ARiMR wydał w dniu [...] listopada 2010r. decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z [...] listopada 2007r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji w całości i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2004. Pismem z 24 września 2010r. skarżąca zwróciła się do Prezesa ARiMR o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z [...] listopada 2007r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. Decyzją z [...] grudnia 2010r. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją z [...] kwietnia 2011r. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2010r. Wnioskiem z dzień 13 października 2011r. skarżąca zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR, z [...] stycznia 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR z [...] września 2008r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Decyzją z [...] lutego 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Prezesa ARiMR z [...] stycznia 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR z [...] września 2008r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Decyzją z [...] kwietnia 2012r., Prezes ARiMR ustalił B. B. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w łącznej wysokości 25.908,93 zł, w tym: 7.162,23 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i 18.746,70 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes ARiMR wydał w dniu [...] lipca 2012r. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] kwietnia 2012r. o ustaleniu B. B. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia B. B. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych opiera się na prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Organ podkreślił, że ustalona kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 25.908,93 zł stanowi różnicę w kwocie przyznanych i zrealizowanych płatności na mocy pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r. w wysokości 32.226,94 zł, a decyzji tego organu, nr [...], z [...] sierpnia 2007r. (utrzymanej w mocy przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją z [...] listopada 2007r.), ustalającej wysokość należnej płatności za 2004r. w kwocie 6.318,01 zł.

Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 40 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.) w myśl którego Prezes ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z 20 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006r., s. 52, ze zm.), który stanowi, iż terminem operacyjnym dla kursu wymiany jest data określona w art. 45 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z 21 czerwca 2005r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005r. s. 1, ze zm.), zgodnie z którym, państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana. Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2004r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C Nr 244/1, wynosi 4,3797 zł. Zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według ww. kursu euro wynosi 437,97 zł. Ustalona decyzją kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej jak i w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami prawa. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 328 z 17.12.2003), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2199/2003, mających zastosowanie do zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl ust. 3 tego artykułu odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych.

Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego nie zatosowania terminu przedawnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001) zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

W niniejszej sprawie wypłata płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 18 kwietnia 2005r., natomiast decyzja, nr [...], z [...] sierpnia 2007r. na mocy, której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. uchylił decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z [...] marca 2005r. oraz przyznał B. B. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości, została doręczona w dniu 28 sierpnia 2007r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności. Z powyższego zdaniem organu wynika, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, bowiem okres czterech lat tj. pomiędzy datą wypłaty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, a datą pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności nie upłynął. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał termin dziesięciu lat. Organ zauważył, że na podstawie art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie:

- jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz

- jeżeli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004 przekazane w 18 kwietnia 2005r. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r., nie wynikały z pomyłki ARiMR. Organ podniósł, że w wyniku weryfikacji przedmiotowego wniosku stwierdzono, iż o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 20 i 60/1, ubiegał się w 2004r. także inny producent rolny w odrębnym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w O. Nieprawidłowości zostały wówczas wyjaśnione na korzyść strony i w dniu [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. mocą decyzji, nr [...], przyznał B. B. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. W dniu 20 grudnia 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z uwagi na fakt, iż w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy producenta, który także ubiegał się o przyznanie płatności do działek o nr 20 i 60/1, wyszły na jaw nowe okoliczności w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych B. B. Organ zauważył, że B. B. zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 działki rolne, które nie znajdowały się w jej posiadaniu - zatem w rezultacie przedmiotowe działki zostały wykluczone z płatności.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można było uznać, iż brak było możliwości wykrycia błędu w decyzji z [...] marca 2005r. polegającego na przyznaniu płatności również do działek których strona nie użytkowała rolniczo, gdyż błąd ten mógł bowiem w zwykłych okolicznościach zostać przez stronę wykryty. Wskazano, że B. B. składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, złożyła podpis pod oświadczeniem we wniosku, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co oznacza, że we wniosku strona powinna zadeklarować grunty, których była posiadaczem i faktycznym użytkownikiem. Zdaniem organu B. B. powinna wiedzieć, że prawo własności gruntów nie stanowiło przesłanki, która jednoznacznie wskazywała osobę uprawnioną do uzyskania przedmiotowych płatności.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia pełnomocnika strony skarżącej, iż w związku z wystąpieniem w niniejszej sprawie okoliczności wskazanych w art. 49 ust. 4 zd. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 organ wskazał, iż jak wynika z treści ww. art. obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności, jednakże ma to miejsce tylko w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności.

W przedmiotowej sprawie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 przyznane decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r., zostały przekazane w dniu 18 kwietnia 2005r. na rachunek bankowy wskazany przez B. B. we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Natomiast decyzja Prezesa ARiMR z [...] kwietnia 2012r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 została doręczona w dniu 17 kwietnia 2012r., zatem po upływie 12 miesięcy od daty płatności.

Organ wskazał, że pomimo faktu, iż decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 została doręczona po upływie 12 miesięcy od daty dokonania płatności, to ocenie organu nie podlega, czy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności, gdyż i tak nie została spełniona druga przesłanka (tj. niemożność wykrycia błędu przez rolnika), której łączne wystąpienie z przesłanką błędu organu powoduje, że nie zachodzi obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zdaniem organu nie można uznać, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wynikające z art. 49 ust. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Organ stwierdził, że kwota płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w wysokości 25.908,93 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 49 ust. 4 i ust. 5 powołanego rozporządzenia. Dlatego też, w zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2012r., Prezes ARiMR zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 25.908,93 zł.

IV.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję Prezesa ARiMR z [...] lipca 2012r. skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1.naruszenie art. 49 ust. 4 rozporządzenia. Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r. polegające na:

-błędnym uznaniu, że organ nie dopuścił się pomyłki a strona mogła wykryć błąd w zwykłych okolicznościach;

-błędnym ustaleniu, że przedawnienie możliwości wydania decyzji określającej obowiązek zwrotu środków nie nastąpił, podczas gdy od dnia wypłaty środków do dnia wydania tej decyzji minęło 7 lat, a strona pozostawała w dobrej wierze;

2. błędne uznanie, że nie można przypisać dobrej wiary właścicielowi gruntów, który użytkuje te grunty samodzielnie z wyłączeniem innych osób, w sytuacji gdy osoba trzecia (błędnie uznana przez organ za posiadacza tych gruntów) incydentalnie narusza spokoje posiadanie właściciela poprzez bezprawne uciążliwe wkraczanie na cudzy grunt przy wyraźnym sprzeciwie właściciela;

3. naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2009r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest do zwrotu środków nienależnie pobranych, gdy skarżąca spełniała warunki do przyznania jej płatności i pobrała środki publiczne na podstawie prawidłowego pod względem formalnym wniosku, zawierającego dane zgodne ze stanem faktycznym;

4. naruszenie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej poprzez błędne ustalenia dokonane w oderwaniu od materiału dowodowego w sprawie, że:

-samo wydanie decyzji pomniejszającej wysokość przyznanych dopłat stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bez konieczności ustalania okoliczności wyłączających taką możliwość w myśl art. 49 ust. 4 rozporządzenia. Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r.

-sprzeczne z zasadami logiki wyciąganie wniosków o złej wierze strony,

5. naruszenie art. 107§3 k.p.a. poprzez powołanie w uzasadnieniu decyzji faktów nie mających znaczenia dla sprawy na okoliczność udowodnienia złej wiary strony, tj. że skoro B. B. pisała w 2005r. pisma wzywające W. D. do zaniechania naruszeń - miała już w 2004r. świadomość braku samodzielnego gospodarowania na gruntach objętych wnioskiem o płatność, a w związku z tym pozostawała w złej wierze co do prawa korzystania z dopłat.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

V.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga była niezasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa ARiMR z [...] lipca 2012r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2012r., w której ustalono wysokość nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.

Sąd wskazał, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z [...] listopada 2007r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] sierpnia 2007r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznaniu B. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości, mogła być przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Skarżąca nie złożyła jednak skargi od powyższej decyzji, a w związku z czym jest ona obowiązująca. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] listopada 2007r. stała się decyzją ostateczną, a w konsekwencji skarżąca nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów przemawiających przeciwko tej decyzji. Ponadto podkreślić należy, że kwestia posiadania gruntów rolnych deklarowanych do przyznania płatności jest przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Zgodnie przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR – Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast środków tych należy dochodzić od podmiotu, który rzeczywiście je podejmie. Bezsporne w sprawie jest, że to właśnie na rachunek skarżącej zostały wypłacone nienależnie środki publiczne za 2004 rok z tytułu JPO i z tytułu UPO pochodzące z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. W tym stanie Prezes ARiMR zobligowany był wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności.

WSA w W. zaznaczył, że ustalona B. B. kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 25.908,93 zł stanowi różnicę w kwocie przyznanych i zrealizowanych płatności na mocy pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r. w wysokości 32.226,94 zł, a decyzji tego organu z [...] sierpnia 2007r. (utrzymanej w mocy przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzją z [...] listopada 2007r.), ustalającej wysokość należnej płatności za 2004r. w kwocie 6.318,01 zł.

Sąd I instancji stwierdził, że Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania części płatności na rok 2004, skoro decyzja z [...] marca 2005r. przyznająca jej te płatności została ostateczną decyzją wyeliminowana z obrotu prawnego. Prezes ARiMR słusznie przyjął, że różnica w kwocie przyznanych i zrealizowanych płatności podlega zwrotowi w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo zbadał, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych należności. Zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 328 z 17.12.2003), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2199/2003, mających zastosowanie do zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl ust. 3 tego artykułu odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Zgodnie z z art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

W zaskarżonej decyzji Prezes ARiMR należycie stwierdził, że w niniejszej sprawie przepisy dotyczące dobrej wiary nie mają zastosowania, niezależnie od oceny, czy skarżąca pozostawała w dobrej wierze, ponieważ okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie przekracza czterech lat. W przedmiotowej sprawie wypłata płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 18 kwietnia 2005r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z 8 sierpnia 2008r. zostało doręczone stronie 11 sierpnia 2008r. , które należy uznać za pierwsze prawidłowe powiadomienie w sprawie. Niezależnie od tego pierwsza decyzja w sprawie zwrotu tych należności zapadła pierwotnie [...] września 2008r.

Wynikało z tego, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, bowiem okres czterech lat tj. pomiędzy datą wypłaty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, a datą pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności nie upłynął. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał termin dziesięciu lat. W tym miejscu podkreślić należy, że w związku z tym, że okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności nie przekraczał w niniejszej sprawie czterech lat, organ był zwolniony z obowiązku badania, czy skarżąca pozostawała w dobrej wierze.

Nie doszło także do sytuacji o jakiej mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001– obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004 przekazane w dniu 18 kwietnia 2005r. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2005r., nie wynikały z pomyłki ARiMR. Podnieść należy, że jak już wyżej wskazano, w wyniku weryfikacji przedmiotowego wniosku stwierdzono, iż o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 20 i 60/1, ubiegał się w 2004r. także inny producent rolny (W. D.) w odrębnym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w O. Nieprawidłowości zostały wówczas wyjaśnione na korzyść strony i w dniu [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., przyznał B. B. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z uwagi na fakt, iż w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy producenta, który także ubiegał się o przyznanie płatności do działek o nr 20 i 60/1, wyszły na jaw nowe okoliczności w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych B. B. B. B. zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 działki rolne, które nie znajdowały się w jej posiadaniu - zatem w rezultacie przedmiotowe działki zostały wykluczone z płatności. Trudno uznać, że w sytuacji sporu co do posiadania działek i prawa do dopłat bezpośrednich wydanie decyzji będącej wynikiem określonej oceny materiału dowodowego stanowi błąd o jakim mowa w tym przepisie.

Niezależnie od tego w przedmiotowej sprawie nie można było uznać, że nawet gdyby był to błąd jak twierdzi strona, iż brak było możliwości wykrycia błędu w decyzji z [...] marca 2005r. polegającego na przyznaniu płatności również do działek których strona nie użytkowała rolniczo, gdyż błąd ten mógł bowiem w zwykłych okolicznościach zostać przez stronę wykryty. Wskazać bowiem należy, że B. B. składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, złożyła podpis pod oświadczeniem we wniosku, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co oznacza, że we wniosku strona powinna zadeklarować grunty, których była posiadaczem i faktycznym użytkownikiem. B. B. powinna wiedzieć, że prawo własności gruntów nie stanowiło przesłanki, która jednoznacznie wskazywała osobę uprawnioną do uzyskania przedmiotowych płatności. Wnioskodawca nie musiał posiadać tytułu prawnego do użytkowanego gruntu rolnego, zaś podstawowym warunkiem rozstrzygającym o uprawnieniu do uzyskania przedmiotowych płatności jest prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach rolnych. Z akt sprawy wynikało, że B. B. wiedziała, że użytkownikiem spornych gruntów był W. D., lecz uznała, że prawo własności przesądza o możliwości żądania dopłaty.

WSA w W. stwierdził, że w sprawie zostały spełnione obie przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wynikające z art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. W ocenie Sądu organ nie naruszył powołanych przepisów k.p.a. oraz działał w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

VI.

B. B. działając przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.):

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na akceptacji przez WSA naruszeń prawa procesowego dokonanych przez organy administracji obu instancji tj. art. 6,7 i 8 k.p.a.-poprzez działania niezgodne z przepisami prawa, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej; naruszenia te miały bowiem istotny wpływ na wynik postępowania,

2) naruszenie prawa materialnego art. 49 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. i o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

VII.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej. Dodać przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bo tylko przy założeniu, że w tym zakresie Sąd I instancji nie dopuścił się uchybień, można dokonywać oceny skarżonego wyroku z punktu widzenia poprawności wykładni ocenianych przez Sąd przepisów, czy poprawności ich zastosowania.

Wnoszący skargę kasacyjną w zakresie podstawy wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stawia wyrokowi WSA w W. zarzut naruszenia art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na akceptacji przez Sąd I instancji, naruszenia przez organy art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.

Na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mowa jest o naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście konwencji językowej, którą ustawodawca posługuje się na gruncie przywołanej regulacji podnieść należy, że "wpływ", o którym w niej mowa, jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2010r. (sygn. akt: II FSK 1333/09), oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem powinien zachodzić związek przyczynowy, który jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać zaistnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Z powyższego wynika więc, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej mierze podkreślić należy znaczenie, wynikającego z art. 176 p.p.s.a., obowiązku uzasadnienia przez stronę występującą ze skargą kasacyjną podstaw kasacyjnych, co w analizowanym zakresie odnosi się do kwestii wykazania, tj. uprawdopodobnienia, wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tak wyznaczonych zarzutami wniesionej skargi kasacyjnej granicach, stwierdzić należy, że orzeczenie to odpowiada prawu.

Zgodnie bowiem z art. 145§ 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Skarżący kasacyjnie uzasadniając tak sformułowany zarzut, stwierdził jedynie, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe nie dość wnikliwie a tym samym dokonał błędnej oceny stanu faktycznego.

Przyjęcie takiej konstrukcji i takiego umotywowania zarzutu kasacyjnego jest nieprawidłowe. Po pierwsze, zarzucając Sądowi I instancji akceptację naruszeń przepisów procesowych, których rzekomo dokonał organ, powiązano je z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Przepisy te mają walor zasad ogólnych są klauzulami generalnymi. Aby wykazać, że organ w toku postępowania administracyjnego naruszył te zasady, niezbędnym jest także-w kontekście kwestionowanej poprawności przeprowadzonego postępowania dowodowego- wskazanie tych przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które zostały naruszone przez organ a których Sąd I instancji nie dostrzegł. Tak się jednak nie stało w tej sprawie.

Po wtóre, argumentacja skarżącej kasacyjnie, budowana jest wokół naruszeń przepisów postępowania, których dopuścił się Kierownik BP ARiMR. W tym miejscu godzi się przypomnieć, że sądy administracyjne, kontrolują zaskarżone decyzje tj. decyzje ostateczne w administracyjnym toku instancji a nie decyzje organów pierwszoinstancyjnych. Oznacza to, że uzasadnienie zarzutu kasacyjnego, które odnosi się do wadliwości postępowania prowadzonego przed organem I instancji nie może odnieść zamierzonego skutku.

Podkreślenia wymaga również i ten aspekt sprawy, iż decyzja o przyznaniu płatności na 2004r. (w skorygowanej wielkości płatności) stała się decyzją ostateczną zatem w ramach postępowania mającego za przedmiot ustalenie kwot nienależnie pobranych, nie można było podważać ustaleń faktycznych poczynionych w ramach postępowania o przyznanie płatności.

Chybiony był także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 49 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem, że nie miał on zastosowania w sprawie.

Wedle tego przepisu, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem a obowiązkiem rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Ust. 4 stanowi, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Skarżąca kasacyjnie, zarzucając naruszenie art. 49 ust. 4 cyt. rozporządzenia, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczyła, że środki zostały przekazane skarżącej na rachunek bankowy w dniu 18 kwietnia 2005r., natomiast decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności doręczona 17 kwietnia 2012r. czyli już po upływie 12 miesięcy od daty płatności co w tym przypadku nie uzasadnia konieczności zwrotu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu a tym samym prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie.

W przedmiotowej sprawie dokonanie płatności bezpośredniej do gruntu nie nastąpiło na skutek pomyłki właściwej władzy, bowiem wniosek skarżącej o płatności na 2004r. został zweryfikowany i wykryto, że o płatności do dwóch działek (nr 20 i 60/1) ubiega się także drugi producent rolny. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie potwierdziło, że to W.D. a nie skarżąca użytkował rolniczo sporne działki. Tym samym źródłem powstania nadmiernej płatności nie była pomyłka władzy lecz zadeklarowanie przez skarżącą spornych działek do płatności mimo, że ich nie użytkowała rolniczo. Fakt nieużytkowania potwierdzono w ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2007r. Co znamienne, skarżąca nie zakwestionowała tego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Nie można też przyjąć, że błąd nie mógł być wykryty przez samego rolnika. Jak wskazano powyżej skarżąca już na etapie aplikacji o dopłaty bezpośrednie miała możliwość wykrycia błędu ponieważ wnioskiem objęła również i te działki co do których spornym było kto je faktycznie użytkuje. Problemy z W. D. w zakresie użytkowania działek nr 20 i 60/1, rozpoczęły się jeszcze przed złożeniem wniosku o dopłaty i trwały w dalszym ciągu.

W sprawie, nie zaistniała także przesłanka zawarta w zdaniu drugim, ust. 4 analizowanego art. 49 rozporządzenia.

Obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie powstaje gdy powstały błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od dokonanej płatności.

Jak wynika, z zaskarżonego wyroku, w sprawie nie popełniono błędu dotyczącego stanu faktycznego (nie można przypisać takiego błędu organowi administracji co jednoznacznie wykazano w przeprowadzonym postępowaniu) zatem 12-miesięczny termin w ciągu którego należało powiadomić skarżącą o decyzji o zwrocie, nie miał w tym przypadku zastosowania. Oznacza to, że upływ 12 miesięcy od daty dokonania płatności, który warunkuje odstąpienie od domagania się zwrotu nienależnie pobranych kwot, odnosi się tylko do sytuacji gdy stwierdzone zostanie, że organ popełnił błędy w zakresie elementów stanu faktycznego związane w obliczaniem płatności. Taka sytuacja w sprawie poddanej kontroli instancyjnej nie wystąpiła.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.