Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1108/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej S. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] w oparciu o art. 104 § 1 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096 - dalej jako "k.p.a.") oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341- dalej jako "ustawa"), cofnął R. M. (dalej "skarżący" lub "strona") uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B prawa jazdy oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w aktach znajduje się zarówno ostateczne orzeczenie psychologiczne o numerze [...] stwierdzające istnienie u strony przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B prawa jazdy jak i ostateczne orzeczenie lekarskie o numerze [...] stwierdzające istnienie u wyżej wymienionego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B prawa jazdy - z wyznaczoną datą ponownego badania lekarskiego na dzień [...] r. Wobec czego zasadnym stało się cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Organ wyjaśnił, iż nie mogła odnieść zamierzonego skutku przedłożona przez pełnomocnika obszerna dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia strony. Orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne wydane w uregulowanym przepisami prawa trybie wiąże bowiem organ administracyjny, który w przypadku otrzymania orzeczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jak i również w przypadku otrzymania orzeczenia psychologicznego o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami jest bezwzględnie zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W świetle art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy treść uzasadnienia do wydanego orzeczenia lekarskiego o numerze [...] stwierdzającego istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie może stanowić podstawy do wysuwania przez organ własnych wniosków co do stanu zdrowia kierowcy, gdyż orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki medyczne nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując na liczne uchybienia prawa materialnego oraz proceduralnego, w tym naruszenie:

- art. 7, 7a, 8 § 2, 9, 10 § 1 i 2, 76 § 2, 77, 80, 81a § 1, 105 § 1, 108 § 1 k.p.a. poprzez m.in. zebranie materiału dowodowego w sposób niekompletny i niewyczerpujący, brak weryfikacji prawidłowości orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i błędne przyjęcie, że podstawą wydania decyzji równorzędnie z orzeczeniem nr [...] mogło być także orzeczenie psychologiczne nr [...] pomimo, iż orzeczenie to zostało skasowane poprzez tryb odwoławczy badaniem psychologicznym przeprowadzonym w Instytucie Medycyny Wsi w dniu [...] r. stwierdzającym brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami, zaniechanie przez organy administracji publicznej wypełnienia obowiązku poinformowania strony o konieczności udokumentowania rocznego okresu abstynencji, oddalenie wniosku dowodowego i zaniechanie przesłuchania strony i tym samym uniemożliwienie stronie osobiste wypowiedzenie się co do zebranych materiałów,

- art. 103 ust 1 pkt.1 lit. a i b ustawy poprzez uznanie przy zastosowaniu wykładni literalnej ustalenia znaczenia i zakresu wyrażenia "udokumentowania rocznego okresu abstynencji" za równoważny z badaniem lekarskim.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy w dniu 12 lutego 2019 r. wydano ostateczne orzeczenie lekarskie przez Instytut Medycyny Wsi [...] w L. stwierdzające istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T prawa jazdy. Badanie zostało przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy do badań lekarskich osób ubiegających się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje. Na tym etapie strona może kwestionować wynik badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie i opinie medyczne, a także posiadane wyniki innych badań, zaś uprawnieni lekarze dokonują oceny, czy strona wykazała wymagany okres abstynencji. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia. Organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Organy te nie sprawują również kontroli nad przebiegiem badań lekarskich lub psychologicznych. Zgodnie bowiem z art. 80 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy nadzór nad wykonywaniem badań lekarskich i wydawaniem orzeczeń lekarskich do kierowania pojazdem, jak również nad przeprowadzaniem badań psychologicznych w zakresie psychologu transportu, sprawuje marszałek województwa. Z kolei Starosta, jak i Kolegium są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ustawy. Stąd nie mogły zatem odnieść korzystnego dla strony skutku prawnego podnoszone zarzuty i twierdzenia dotyczące stanu zdrowia, sposobu przeprowadzenia badań lekarskich, braku wiedzy o konieczności wykazania rocznego okresu abstynencji. Z tych samych względów brak było również podstaw do przychylenia się do wniosków dowodowych strony, w tym żądania dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, z dokumentacji medycznej wytworzonej w Instytucie, zwrócenia się do Instytutu o interpretację wydanego orzeczenia lekarskiego, które to wnioski zmierzały do podważenia treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego w trybie innym, aniżeli przewidziany w art. 79 ustawy.

Organ wyjaśnił, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - [...] wynika, że strona złożyła odwołanie od orzeczenia lekarskiego tego Ośrodka nr [...] z dnia [...]. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B. Ponadto skarżący w dniu [...] r. został poddany również badaniu psychologicznemu na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy w wyniku którego wydane zostało orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające istnienie u badanego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B. W ramach odwoławczego badania lekarskiego przeprowadzonego w dniu [...] r. strona została skierowana na konsultację psychologiczną, która odbyła się na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktyki opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, natomiast w treści psycholog stwierdził, że brak jest przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. A, B. Dokument "konsultacja psychologiczna" nie został wydany w trybie postępowania odwoławczego, od orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] r, które było orzeczeniem ostatecznym lecz w ramach możliwości, jakie daje art. 79 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, że orzeczenie psychologiczne nr [...] jest ostateczne oraz zastosował przepis art. 103 ust. 1 pkt lit. b ustawy.

Skarżący zaskarżył wyżej opisaną decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przeprowadzenie dowodów z wymienionych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W skardze decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i zastosowanie wykładni rozszerzającej sprowadzającej się do uznania znaczenia obowiązku skarżącego "udokumentowania rocznego okresu abstynencji" za równoważny z badaniem lekarskim o jakim mowa w tym przepisie, a nadto art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez zastosowanie wykładni literalnej zamiast wykładni funkcjonalno-celowościowej zgodnej ze słusznym interesem skarżącego,

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, który miał istotny wpływ na jego treść poprzez niewłaściwe uznanie, iż w stosunku do skarżącego zachodzą przeciwwskazania zdrowotne uzasadniające cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, a nadto przyjęcie, że orzeczenie psychologiczne nr [...] jest ostateczne pomimo odwołania jakie przez skarżącego zostało złożone do Instytutu Medycyny Wsi w L. i prawidłowego ustalenia, że w ramach trybu odwoławczego Dział Konsultacyjno Orzeczniczy WOMP [...] w S. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. wystąpił o wyznaczenie badania w trybie odwoławczym w związku z orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] r.,

3) sprzeczność istotnych ustaleń SKO z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez prawidłowe ustalenie, że skarżący w sposób zgodny z prawem wystąpił z wnioskiem (uruchomił tryb odwoławczy) od orzeczenia wydanego przez WOMP w S., ale wyprowadzenie z tak ustalonych okoliczności całkowicie błędnego wniosku, że nie obejmował swoją świadomością całości wszystkich czynności jakie doprowadziły do wydania niekorzystnego w skutkach dla niego orzeczenia, innymi słowy godził się z oceną psychologa zawartą w orzeczeniu [...], które było immanentną częścią końcowego orzeczenia lekarskiego i uruchamiając tryb odwoławczy, nie obejmował swoją świadomością i zamiarem odwołania od orzeczenia psychologa, czemu w oczywisty sposób przeczy fakt, że za badanie psychologiczne w Instytucie Medycyny Wsi w trybie odwoławczym zapłacił i poddał się temu badaniu z wynikiem pozytywnym (brak przeciwwskazań psychologicznych),

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia orzeczenia psychologicznego nr [...] jako ostatecznego, pomimo iż w art. 81 pkt 1 ustawy oraz 2 lit a, b i c ustawodawca wymienia konsultacje specjalistyczne i błędne przyjęcie, że orzeczenie psychologiczne wydane zgodnie z art. 84 ustawy w trybie odwoławczym i będące częścią składową orzeczenia Instytutu Medycyny Wsi nazwane konsultacją psychologiczną nie zostało wydane w trybie odwoławczym choć to właśnie orzeczenie Instytutu Medycyny Wsi [...] SKO uznało za ostateczne i to ono wraz z wynikiem badania psychologicznego przeprowadzonego w L. winno stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy,

5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 81 a § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego, a w efekcie rozstrzygnięcie sprawy jedynie na podstawie niekorzystnego dla skarżącego materiału, podczas gdy w sprawie funkcjonowały dwa sprzeczne ze sobą, równoważne orzeczenia psychologiczne wydane w trybie przewidzianym w art. 84 ustawy,

6) naruszenie art. 6, 7, 8, i 9, k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy rozpoznające sprawę wypełnienia obowiązku należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, mając przede wszystkim na uwadze słuszny interes skarżącego jako strony postępowania; organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości praw, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, przez co skarżący uważa, że postępowanie zarówno przez organ I i II instancji prowadzone było w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, a jedynym celem było wyeliminowanie skarżącego z grona kierowców pomimo nienagannej przez wiele lat jazdy samochodem,

7) art. 75 § 1, art. 76 § 1 i art. 78 § 1 w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów, które znajdowały się już w aktach sprawy, a także tych które zostały zaoferowane przez skarżącego, co doprowadziło do rozpoznania sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

W motywach skargi skarżący dodatkowo podniósł, że tak Prezydent Miasta S. jak i WOMP w S. zaniechali wypełnienia obowiązku poinformowania strony w procesie kierowania na badania lekarskie w Instytucie Medycyny Wsi w L. o konieczności udokumentowania rocznego okresu abstynencji oraz o treści art. 75 i 76 ustawy wskazujących na zakres badania lekarskiego. W ocenie skarżącego, również po stronie Instytutu Medycyny Wsi istniał obowiązek poinformowania go o konieczności dostarczenia takiego dokumentu i w tym celu należało wyznaczyć termin do dostarczenie stosownego zaświadczenia, a czego nie uczyniono.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości wywiedzioną skargę i wnioski w niej zawarte.

Obecny na rozprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej S. wniósł o oddalenie skargi, gdyż nie posiada ona uzasadnionych podstaw prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie jest zasadna, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia:

a) na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,

b) na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost obowiązek starosty podjęcia decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie czy psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja ta ma zatem charakter związany, co oznacza, że starosta dysponując orzeczeniem o istnieniu u danej osoby przeciwwskazań zdrowotnych czy psychologicznych do kierowania pojazdem, nie ma żadnego luzu decyzyjnego, gdyż wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu jego uznaniu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych czy psychologicznych do kierowania pojazdami stosownym orzeczeniem.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy przyjęły, że zaistniały przesłanki do podjęcia decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż w stosunku do ww. zostały wydane zarówno orzeczenie lekarskie z dnia [...] Instytutu Medycyny Wsi [...] nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1 ,A2, A, B1, B, B+E, T prawa jazdy ze wskazaniem daty następnego badania na dzień 12 lutego 2020 r. oraz orzeczenie psychologiczne Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] w S. z dnia [...] r., nr [...] stwierdzające istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Zdaniem Sądu stanowisko to zasługuje na akceptację.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że chybiony jest zarzut obrazy prawa materialnego, który skarżący upatruje w błędnej wykładni art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy wobec uznania obowiązku skarżącego "udokumentowania rocznego okresu abstynencji" za równoważny z badaniem lekarskim. Według skarżącego w realiach niniejszej sprawy należało zastosować wykładnię funkcjonalną, a więc dostrzegać cel jakiemu przepis ten służy, a nie opierać się na literalnym brzmieniu przepisu.

W odniesieniu do powyższego wyjaśnienia wymaga, że celem tego przepisu jest niewątpliwie wyeliminowanie zagrożenia w ruchu drogowym, jakie choćby potencjalnie tylko stwarza kierowca, u którego stwierdzono istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami. Ocenę stanu zdrowia kierowcy pod kątem występowania przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdu, leży z woli ustawodawcy w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach i potwierdzających stan zdrowia wynikający z tych badań stosowymi orzeczeniami. Tak wykładnia funkcjonalna jak i literalna omawianego przepisu dowodzi, że dla rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wymagane jest, aby decyzja była oparta na orzeczeniu lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydanym w uregulowanym przepisami prawa trybie. Żadne inne względy nie są brane pod uwagę, w tym okoliczności jakie stanowiły podstawę niekorzystnego dla badanego orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie mogą zajmować się oceną przesłanek na podstawie których wydano orzeczenie, lecz mają obowiązek uwzględnić treść takiego orzeczenia. W kontekście powyższego nieodzownym jest wskazanie, że znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie lekarskie nie zawierało uzasadnienia, ale w odpowiedzi na pismo skarżącego Instytut Medycyny Wsi w L. poinformował, że niekorzystne rozstrzygnięcie zapadło dlatego, iż strona nie przedstawiła wymaganego prawem zaświadczenia potwierdzającego roczny okres abstynencji. Chybiona jest jednak sugestia skargi jakoby organy za równoważne uznały konieczność udokumentowania rocznego okresu abstynencji z badaniem lekarskim. Zarówno bowiem Prezydent jak i Kolegium pominęły tą okoliczność, nie wnikając w merytoryczne kwestie badania lekarskiego oraz motywy orzeczenia. Natomiast rozstrzygnięcie oparły wyłącznie o ustalenia, czy zostało wydane orzeczenie, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy i czy może stanowić dowód sprawie, co świadczy o dokonaniu właściwej interpretacji tego przepisu.

Argumentacja skargi w żaden sposób nie wykazała też naruszeń proceduralnych w szczególności uchybień związanych z ustaleniem i oceną faktów mających kluczowe znaczenie dla sprawy.

Przede wszystkim zgodzić należy się z organem odwoławczym, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. jak i orzeczenie psychologiczne z dnia [...] zostały sporządzone przez uprawionego lekarza oraz psychologa właściwej jednostki medycznej w uregulowanym przepisami ustawy trybie. Na taki wniosek pozwala analiza tych orzeczeń, albowiem wskazano w nich numery wpisów poczynionych do ewidencji psychologów i lekarzy prowadzonych przez odpowiednich marszałków, zaś same badania wykonano na podstawie art. 82 ust.1 pkt 5 oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, że są to orzeczenia ostateczne, gdyż jak wynika z akt sprawy, zostały wydane na skutek przeprowadzenia ponownych badań

w trybie odwoławczym. Na mocy art. 79 ust. 7 i 84 ust. 4 ustawy orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne wydane po przeprowadzeniu ponownego badania są ostateczne i takie też pouczenie zawarto w tych orzeczeniach. Nadto w piśmie z dnia [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] podał, że istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami stwierdzono w wyniku ponownie przeprowadzonego badania psychologicznego w dniu [...] r. Również na tryb odwoławczy od orzeczenia lekarskiego wskazuje pismo Instytutu Medycyny Wsi w L. z dnia [...] r. oraz pismo z WOMP w S. z dnia [...]. Przy czym błędnie skarżący wywodzi, że złożenie odwołania do tego Instytutu powoduje, że orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. nie jest ostateczne. W świetle art. 84 ust. 2 ustawy wniosek o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego składa się do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Z kolei Instytut [...] jest jednostką uprawioną do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o jakim mowa w art. 79 ust. 4 ustawy. Ustawodawca nie przewidział możliwości dalszej weryfikacji orzeczeń wydanych w procedurze odwoławczej, uznając je za ostateczne. W konsekwencji stwierdzić należy, czego nie dostrzega skarżący, że odróżnić należy tryb odwoławczy od orzeczeń lekarskich od trybu odwoławczego od orzeczeń psychologicznych. Dlatego też złożenie odwołania do Instytutu [...] w żaden sposób nie może podważać zasadności ustaleń organu, że orzeczenie psychologiczne posiada przymiot ostateczności.

Rację ma Kolegium, że w tej sytuacji orzeczenie lekarskie jest dla organu wiążące i nie ma formalnoprawnych podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Powyższe należy odnieść także do orzeczenia psychologicznego.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2709/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 764/18, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1350/18, czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1088/19, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pogląd ten jest zrozumiały zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, że orzeczenie te wydawane są przez osoby posiadające szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie, którymi nie dysponuje organ. Przyjmuje się także, że takie orzeczenie podlega ocenie, ale nie ma waloru opinii biegłego, lecz jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., więc stanowi ono dowód tego co zostało w nim zawarte i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wprawdzie możliwe jest przeprowadzenie z inicjatywny strony dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, jednakże w niniejszej sprawie nie doszło do obalenia mocy dowodowej orzeczeń o nr [...] i [...]. Skarżący bowiem nie przedłożył jakiegokolwiek orzeczenia wydanego przez uprawioną jednostkę służby zdrowia, które wskazywałyby na brak istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami. W szczególności za takie orzeczenie nie sposób uznać konsultacji psychologicznej odbytej w dniu [...] r. w ramach odwoławczego badania lekarskiego. Wprawdzie w wyniku tej konsultacji psycholog stwierdził brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kategorii A, B, jednakże wynik tej konsultacji nie może ani podważać ani zastępować orzeczenia lekarskiego wydanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i to z kilku względów. Po pierwsze, jak słusznie zauważył organ, dokument "konsultacja psychologiczna" nie został wydany w postępowaniu odwoławczym od orzeczenia psychologicznego z dnia [...] r., które było ostateczne, lecz w oparciu o taką możliwość przewidzianą w art. 79 ust. 1 ustawy. W myśl tego unormowania w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych. Konsultacja psychologiczna jest czynnością fakultatywną, która może służyć lekarzowi ocenie stanu zdrowia badanego, ale jest tylko jednym w elementów weryfikacji tego stanu zdrowia. Po drugie konsultacja psychologiczna została przeprowadzona nie w oparciu o przepisy wykonawcze do ustawy o kierujących pojazdami, lecz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktyki opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy. Po trzecie nie jest to dokument sporządzony przez psychologa funkcjonującego w Instytucie Medycyny Wsi w L.. Przytoczone okoliczności jednoznacznie dowodzą, że konsultacja psychologiczna nie została odbyta w trybie przewidzianym w art. 84 ustawy, co czyni sugestię skargi jakoby funkcjonowały dwa sprzeczne ze sobą równoważne orzeczenia psychologiczne za nieuprawioną.

Również przedłożone przez skarżącego do akt administracyjnych pozostałe dokumenty, w tym zaświadczenia o stanie jego zdrowia, pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z uwagi na wiążący charakter orzeczeń zasadnie też organ nie przychylił się do wniosków dowodowych strony zgłoszonych w trakcie postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów Sąd uznał, że w sposób prawidłowy zebrano i oceniono materiał dowodowy, dokonując trafnych ustaleń faktycznych co do stanu zdrowia skarżącego.

Nie uchybiono też zasadzie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek informowania strony, dotyczy bezpośrednich skutków konkretnego postępowania administracyjnego oraz musi być związany z zakresem właściwości organu rozstrzygającego. Niewątpliwie postępowanie diagnostyczno-orzecznicze jednostek medycznych nie pozostaje w gestii organu. Stąd też organ nie był zobligowany, tak jak tego oczekuje skarżący, do informowania o zakresie badań prowadzonych przez uprawionych lekarzy, w tym o konieczności udokumentowania rocznego okresu abstynencji. Wymaganie udzielenia przez Starostę takich informacji sprowadzałoby ten organ do roli doradcy prawnego strony, a takich obowiązków art. 9 k.p.a. nie nakłada.

Z kolei w ogóle poza kompetencjami organu jak i Sądu pozostaje podniesiona przez skarżącego okoliczność zaniechania dokonania przez jednostki orzecznicze właściwych pouczeń jak i wyznaczenia skarżącemu terminu do dostarczenia zaświadczenia o rocznym okresie abstynencji. Kwestie te odnoszą się bezpośrednio do procedury diagnostyczno-orzeczniczej jednostek medycznych, do której to nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeszcze raz przypomnienia wymaga, że z uwagi na specyfikę tej procedury w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami ostatecznych wykluczona jest w ogóle możliwość dokonywania weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich, a więc nie tylko pod względem ich treści, ale także procedowania. Nie oznacza to jednakże o braku jakiegokolwiek nadzoru. Na mocy bowiem art. 80 jak i art. 88 ustawy nadzór nad wykonywaniem badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawaniem orzeczeń do kierowania pojazdem sprawuje marszałek województwa, który upoważniony jest do kontroli wykonywania tych badań, prowadzonej dokumentacji oraz wydawanych orzeczeń, a w przypadku badań psychologicznych dodatkowo rozpoznaje skargi.

Podsumowując, skoro w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. jak i orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. stanowią wiarygodne dowody co do stanu zdrowia skarżącego i występujących przeciwskazań do jego udziału w ruchu drogowym, spełnione zatem zostały przesłanki warunkujące podjęcie orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.