Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SO/Wa 18/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów  i odmówiono w zakresie ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 260 ust. 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 54 § 2, art. 194 § 1, art. 198
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku W. S. z dnia [...] czerwca 2014 r. o wymierzenie grzywny Ministrowi Finansów w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy [...] (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W piśmie z [...] sierpnia 2014 r. (data nadania) strona zawarła sprzeciw od powyższego postanowienia. W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do udzielenia dodatkowych informacji i złożenia dokumentów. W wykonaniu wezwania skarżący nadesłał m.in. wyciąg z rachunku bankowego, kopię umowy pożyczki, rachunki za media oraz korespondencję, zestawienie dochodu i wydatków za okres 1 maja 2014 – 22 września 2014 r. oraz informacje o pomocy finansowej, mieszkaniu, opiece medycznej, i wydatkach dotyczących wyżywienia, ubrania, higieny i kultury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W orzeczeniu z dnia [...] września 2004 r., FZ 360/04, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na fakt, iż strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty podane we wniosku nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w całości. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie z zakresie częściowym.

Skarżący mieszka w [...], gdzie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest zasiłek dla osób o niskich dochodach w wysokości [...] na tydzień. Został zwolniony z opłaty czynszu za mieszkanie, a w celu poprawy sytuacji materialnej w dniu 2 czerwca 2014 r. zaciągnął pożyczkę w kwocie [...]. Uwzględniając powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu i zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.

W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy został uznany za niezasadny. Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku o wymierzenie organowi grzywny za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc niedochowanie 30-dniowego terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Sprawa nie dotyczy sporu dotyczącego postępowania administracyjnego czy administracyjnego prawa materialnego, lecz wyłącznie realizacji obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie zachodzi zatem w ocenie Sądu potrzeba ochrony interesu skarżącego w postaci ustanowienia adwokata, skoro strona samodzielnie sporządziła przedmiotowy wniosek, wywodząc zarzut niezachowania omawianego obowiązku, a następnie złożyła go do Sądu inicjując w ten sposób skutecznie niniejsze postępowanie. W ocenie Sądu na obecnym etapie sprawy nie jest niezbędny udział profesjonalnego pełnomocnika. Wyznaczenie takiego pełnomocnika dla strony należałoby bowiem oceniać jako nieuzasadnione przeniesienie ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli.

Dodać należy, iż Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w dziesięciu innych sprawach.

W sześciu z nich przedmiotem była odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia (V SA/Wa 545/14, V SA/Wa 894/14, V SA/Wa 895/14, V SA/Wa 925/14, V SA/Wa 929/14, V SA/Wa 935/14), natomiast pozostałe cztery sprawy dotyczyły bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia (V SAB/Wa 6/14, V SAB/Wa 7/14, V SAB/Wa 9/14, V SAB/Wa 15/14). Kwestia merytorycznej oceny odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia lub oceny bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia dotyczy w sposób bezpośredni sfery praw i obowiązków skarżącego, w przeciwieństwie do sprawy niniejszej.

Sąd ponadto podkreśla, że przyznanie stronie prawa pomocy stanowi formę dofinansowania z budżetu państwa, przez co jego udzielenie winno być ważone również pod kątem celowości stosowania z uwzględnieniem aspektu ochrony przed nadmiernym wydatkowaniem środków publicznych. Ponadto, odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na obecnym etapie nie pozbawi skarżącego możliwości wystąpienia z takim wnioskiem na dalszym etapie sprawy.

Jednocześnie w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia skarżącego na wezwanie do wyznaczenia przez stronę skarżącą pełnomocnika do doręczeń w Polsce i o konieczności poinformowania go o powyższym, przy pierwszej czynności, Sąd niniejszym to czyni. Wskazuje też, że w przypadku takiego wezwania nie przysługuje na nie zażalenie a zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenia na postanowienia Sądu I instancji wnoszone mogą być jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie. Przepis ten, w myśl art. 198 p.p.s.a., znajduje odpowiednie zastosowanie także do zażaleń wnoszonych na zarządzenia przewodniczącego.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 należało postanowić jak w sentencji.