Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 848/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając (spr.), Sędziowie NSA Janusz Zubrzycki, Joanna Kuczyńska, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Zbigniewa R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt I SA/Wr 3367/03 w sprawie ze skargi Zbigniewa R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy wypłaty oprocentowania za dokonaną nadpłatę w podatku od towarów i usług, od dnia wpłaty w/w nienależnego podatku 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Zbigniewa R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 1.200 zł /tysiąc dwieście/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r., I SA/Wr 3367/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Zbigniewa R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 listopada 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy wypłaty oprocentowania za dokonaną nadpłatę w podatku od towarów i usług, od dnia wpłaty ww. nienależnego podatku.

Sąd ustalił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług decyzję Urzędu Skarbowego W.-P., którą orzeczono o stwierdzeniu nadpłaty, odmawiając wypłaty oprocentowania od dnia wpłaty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego do urzędu celnego.

Sąd zważył, że skarżący podnosząc, iż ma zastosowanie regulacja art. 78 par. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z której wywodzi prawo do oprocentowania nadpłaty, pomija istotną okoliczność, iż przepis ten ma zastosowanie w przypadku gdy decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego inną decyzją administracyjną albo orzeczeniem sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, nadpłata nie została spowodowana wydaną przez organ administracyjny decyzją w zakresie określenia zobowiązania podatkowego. Podatek został pobrany przez Urząd Celny na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, który ustanawiał zasadę działania urzędów celnych w charakterze płatników podatków. Urząd celny jest obowiązany do poboru podatków należnych oraz wpłaty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę organu celnego. Nie wydawał więc decyzji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego, nie można więc w tej sytuacji stosować regulacji art. 78 par. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie zastosowały regulację art. 77 par. 1 pkt 2, art. 78 par. 1 oraz art. 78 par. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie rozpoznawał odwołania w części dotyczącej odmowy wypłaty oprocentowania nadpłaty podatku akcyzowego, albowiem w tym zakresie decyzję podjął Dyrektor Izby Celnej w W. Skarga w tym zakresie zostanie rozpoznana przez Sąd w sprawie I SA/Wr 224/04.

Skargą kasacyjną zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 77 par. 1 pkt 1b, art. 77 par. 1 pkt 3 i art. 78 par. 3 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, polegającą na przyjęciu, że zwrot nadpłaty podatku VAT przysługuje bez oprocentowania od dnia wpłaty nienależnego podatku VAT, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nadpłata spowodowana została przez organ administracyjny decyzją w zakresie określenia zobowiązania podatkowego. W wyniku decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 października 1999 r. uznającej z urzędu zgłoszenie celne dokonane przez skarżącego w dniu 23 września 1999 r., (...), za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła wprowadzonego na polski obszar celny pojazdu Ford Aerostar, skarżący dokonać musiał zapłaty nie tylko nienależnego cła, ale również nienależnego podatku VAT i akcyzowego.

W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, było to rozstrzygnięcie władcze jednostronnie określające obowiązek podatkowy skarżącego. Tymczasem rozumowanie zawarte w zaskarżonym wyroku zdaje się iść w kierunku jakby skarżący dokonał sam obliczenia i wpłaty podatku VAT z pominięciem działań organów administracyjnych. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca, bowiem obowiązek ten wynikał z działań organu o charakterze władczym. Działanie skarżącego polegające na zapłacie nienależnego podatku VAT spowodowane zostało właśnie decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 października 1999 r. Uzasadnia to zastosowanie przepisu art. 77 par. 1 pkt 1b Ordynacji podatkowej i przyznanie odsetek od dnia powstania nadpłaty VAT-u zgodnie z art. 78 par. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazano, że przepis art. 77 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zakłada zwrot nadpłaty w ciągu 30 dni od doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego z uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu podatkowego I instancji. W niniejszej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2002 r., I SA/Wr 1633/00, uchylona została decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 października 1999 r., w wyniku której powstała również nadpłata podatku VAT.

Podkreślono, iż za organy podatkowe w świetle art. 13 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uważa się również organy celne. Uzasadnia to zastosowanie przepisu art. 77 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i przyznanie odsetek od dnia powstania nadpłaty zgodnie z art. 78 par. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazano, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie to kwota oprocentowania za okres od dnia 25 września 1999 r. do dnia 29 lipca 2003 r., tj. od dnia wpłaty nienależnego podatku VAT w kwocie 7.730 zł przez skarżącego na rzecz Urzędu Celnego w W. do dnia zwrotu tego podatku skarżącemu przez Urząd Skarbowy W.-P.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Stwierdził, że niezasadna jest skarga zmierzająca do wykazania, że Sąd naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię przepisów art. 77 par. 1 pkt 1b, art. 77 par. 1 pkt 3 i art. 78 par. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Na wstępie należy podkreślić, że strona skarżąca nie podniosła żadnego zarzutu procesowego. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny - będąc związany granicami skargi kasacyjnej - musi przyjąć za podstawę swoich rozważań w zakresie prawa materialnego, stan faktyczny przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

A Sąd ten przyjął, że nadpłata nie została spowodowana wydaną przez organ administracyjny decyzją w zakresie określenia zobowiązania podatkowego /strona 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku/.

Konsekwencją przyjęcia tego stanu faktycznego za podstawę oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego jest stwierdzenie, że zarzut ten jest nietrafny.

Skoro bowiem nadpłata nie została spowodowana wydaną przez organ administracji decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego, to brak jest podstaw do stosowania art. 77 par. 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej, gdyż stan faktyczny jaki Naczelny Sąd Administracyjny musi wziąć za podstawę oceny zgodności zaskarżonego wyroku z prawem materialnym nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie.

W tej sytuacji zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za zasadny.

Na marginesie można jedynie zauważyć, że strona skarżąca mogła zakwestionować zasadność pobrania podatku przez płatnika natychmiast po otrzymaniu pierwszej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, czego jednak nie uczyniła.

Gdyby to uczyniła, termin, od którego liczono by początek okresu oprocentowania stwierdzonej nadpłaty byłby daleko korzystniejszy dla strony skarżącej.

Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.