Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 504/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 190, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 2, par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), , Protokolant specjalista Lidia Porczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi B. M., E. G., J. P., Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżących B. M., E. G., J. P., Z. M. solidarnie kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.tp.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] [...] z dnia [...] nr [...] w całości i odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nr 76/6 położonej przy ul. A w Ł..

Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 711/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w Ł. przy ulicy A, oznaczonej jako działka nr 76/6. W ocenie Sądu, brak wskazania przez organy administracji, jakie to konkretne działania ze strony jednostek Skarbu Państwa doprowadziły do urządzenia na nabytej nieruchomości leśnego terenu wypoczynkowego, deprecjonuje tezę o osiągnięciu celu nabycia nieruchomości.

Starosta [...] [...], ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 136 ust. 3 i nast., art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 k.p.a. orzekł o:

– zwrocie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A bez numeru, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 76/6 o powierzchni 1188 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla [...] –[...] w Ł. prowadzona jest księga wieczysta KW [...], na rzecz: B. M. w 1/4 części; Z. M. w 1/4 części; J. P. w 1/4 części oraz E. G. w 1/4 części;

– zwrocie na rzecz Gminy Miasto Ł. kwoty: 16.795,29, stanowiącej wartość zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego poprzedniemu właścicielowi nieruchomości z tytułu jej wykupu, zobowiązując do jej zwrotu ww. osoby – każdą w 1/4 części, tj. w wysokości po 4198,83 zł, wskazując termin wpłaty i skutki uchybienia.

Z oceny organu prowadzącego postępowanie wynika, iż na działce nr 76/6 podejmowane były jedynie działania mające na celu utrzymanie stanu nieruchomości, jaki istniał na niej w dacie nabycia przez Skarb Państwa, przy zachowaniu zasad prawidłowej gospodarki leśnej. Z akt archiwalnych wynika, iż działka porośnięta była 73-letnim drzewostanem. Wszelkie działania [...] Przedsiębiorstwa Ogrodniczego, które administrowało Lasem [...] w latach 1971–1981, sprowadzały się do działań pielęgnacyjnych oraz porządkowych. Nie były podejmowane działania mające na celu zmianę sposobu zagospodarowania nieruchomości – w szczególności nie były prowadzone nieuzasadnione względami pielęgnacyjnymi wycinki drzew ani też dosadzenia drzew. Na działce nie zostały również wybudowane żadne nowe obiekty. Wszelkie działania sprowadzały się do administrowania nieruchomością.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] [...] złożyło Leśnictwo Miejskie – Ł., jednostka budżetowa Gminy Ł. z siedzibą w Ł.. Odwołanie wniosła ponadto Gmina Miejska Ł..

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu obu odwołań, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] [...] i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem organu drugiej instancji na przedmiotowej działce podejmowane były "konkretne, realne działania" służące urządzeniu na niej leśnych terenów wypoczynkowych, a wyłącznie takie właśnie działania mogą świadczyć o realizacji na nieruchomości celu wywłaszczenia. W ocenie organu odwoławczego podejmowanie działań pielęgnacyjnych i porządkowych na wywłaszczonej nieruchomości wystarcza, by uznać, iż nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli B. M., E. G., Z. M. i J. P., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 1030/09, oddalił powyższą skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10, wskutek skargi kasacyjnej B. M., E. G., Z. M. i J. P., uchylił ww. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia NSA wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., albowiem w składzie sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji, brali udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy, co skutkować musiało zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważnością tego postępowania. Ponadto NSA podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie do zbadania, czy na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel polegający na "urządzeniu" leśnych terenów wypoczynkowych i czy można uznać, że same czynności związane tylko z pielęgnacją i ochroną drzewostanu, stanowią o realizacji tego celu publicznego, tj. czy w rzeczywistości "urządzono" na nieruchomości teren wypoczynkowy – czy i jakie konkretne działania doprowadziły do powstania leśnego terenu wypoczynkowego na wywłaszczonej nieruchomości, tworząc nową jakość jej wykorzystywania w stosunku do dotychczasowej, a zatem czy m.in. powstało widoczne i trwałe zaplecze podporządkowane nowej wypoczynkowej funkcji (aleje spacerowe, ławki, altany etc.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Jak wskazał Sąd, osiągnięcie celu, dla którego nieruchomość została nabyta winno było nastąpić do dnia 24 maja 1981 r., kiedy to upływał dziesięcioletni okres, w którym cel nabycia winien być osiągnięty. Zatem ustalenia i rozważania organów, obejmujące okres po tej dacie pozostają bez wpływu na ocenę przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Zdaniem Sądu, obecny (aktualny na dzień orzekania przez organy administracji publicznej) stan zagospodarowania działki może być w sprawie o jej zwrot istotny jedynie o tyle, o ile stanowi potwierdzenie, że teren w przeszłości, w określonych przez art. 137 granicach czasowych, został wykorzystany zgodnie z celem, na jaki dokonano wywłaszczenia.

Sąd zaaprobował pogląd organu odwoławczego, iż zebrany w toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy pozwala skonstatować, iż cel, na jaki sporna nieruchomość została wykupiona, został zrealizowany w okresie wskazanym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, iż sporna działka jest jedną z wielu działek, które zostały wywłaszczone w celu urządzenia na nich leśnych terenów wypoczynkowych Ł.-A.. Tereny A. położone są w obszarze Lasu [...], tj. kompleksu leśnego znajdującego się w granicach administracyjnych miasta Ł., o powierzchni 1205,45 ha, który jest największym terenem rekreacyjnym miasta Ł.. Kompleks Ł. –A. ma charakter otwarty, publicznie dostępny i służy rekreacji. Z akt sprawy wynika, że od 1971 r. nie zmieniło się przeznaczenie spornej działki, bowiem nadal jest ona gruntem leśnym i stanowi dobro publiczne, przeznaczone do wypoczynku ludności miasta, w oparciu o naturalne warunki terenowe.

W momencie nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa była ona porośnięta lasem, zatem już w momencie wywłaszczenia można mówić o pełnieniu przez sporną działkę funkcji terenu wypoczynkowego. Z akt sprawy wynika, iż od daty wywłaszczenia nie zmienił się sposób zagospodarowania i użytkowania nieruchomości, a na spornej działce wykonywane były normalne czynności związane z prowadzeniem gospodarki leśnej oraz bieżącym utrzymaniem porządku i czystości w ramach utrzymania terenów publicznie dostępnych służących rekreacji i wypoczynkowi. Prace te należy uznać za konkretne i realne działania, służące urządzeniu na niej leśnych terenów wypoczynkowych. Podejmowanie działań pielęgnacyjnych i porządkowych na wywłaszczonej nieruchomości, wystarcza, by uznać, iż nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Przejęcie leśnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa sprawiło, iż działka ta mogła pełnić rolę terenu wypoczynkowego nie tylko dla jej dotychczasowych właścicieli, ale również dla ogółu ludności. Tym samym podejmowanie jedynie działań mających na celu zapobieganie utraty przez nieruchomość walorów leśnych terenów wypoczynkowych – a do działań takich należy zaliczyć czynności pielęgnacyjne i porządkowe, uznać należy za realizację celu wywłaszczenia. Tym bardziej, że owe działania wykonywane były na działce także w okresie 10 lat od dnia wywłaszczenia.

W ocenie Sądu, analizując realizację celu wywłaszczenia, jakim było urządzenie leśnego terenu wypoczynkowego, należy wziąć pod uwagę, iż na urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych wywłaszczono nie jedną działkę, lecz zespól mniejszych działek, włączonych do kompleksu leśnego, z których teren ów powstał. Nie można zatem postawić tezy, iż na każdej z wywłaszczonych działek, należało urządzić ławki, huśtawki czy alejki, bowiem takie działanie mogłoby doprowadzić do zmiany lasu w park lub plac zabaw, a zatem w konsekwencji mogłoby doprowadzić do faktycznego niezrealizowania celu wywłaszczenia, tj. leśnych terenów wypoczynkowych. Las, z natury swojej, powinien bowiem być terenem, w którym ingerencja człowieka winna ograniczać się do czynności, które były realizowane przez powołane do tego służby, jak w niniejszej sprawie. A., jako cały kompleks, jest zagospodarowany rekreacyjnie. Na jego terenie znajdują się zarówno aleje spacerowe, ścieżki rowerowe czy zbiorniki wodne. Zatem fakt, iż na spornej działce nie postawiono urządzeń, służących bezpośrednio wypoczynkowi, jak np. ławki, szczególnie w sytuacji, gdy w tym miejscu znajduje się 100-letni las, nie może niweczyć kompleksowej realizacji celu wywłaszczenia tejże nieruchomości.

Konkludując Sąd uznał, iż w realiach sprawy cel wywłaszczenia, został zrealizowany. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że także otwarcie lasu dla wszystkich mieszkańców miasta stanowiło realizację tego celu, bowiem umożliwiono wszystkim mieszkańcom Ł. wypoczynek na terenach leśnych, które wcześniej nie były dostępne dla ogółu. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, iż w momencie wywłaszczenia sporna nieruchomość porośnięta była wieloletnim drzewostanem, toteż urządzanie leśnych terenów wypoczynkowych musiało się ograniczać między innymi do pielęgnacji owego drzewostanu i utrzymywanie na danym terenie istniejącego już lasu. Trudno bowiem wyobrazić sobie realizację celu wywłaszczenia, jako urządzenia na spornej działce lasu od podstaw, w sytuacji kiedy jest ona właśnie częścią wieloletniego kompleksu leśnego. W ocenie Sądu, urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych nie musiało oznaczać konieczności wznoszenia obiektów rekreacyjnych, czy dokonywania nowych nasadzeń.

Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B. M., E. G., J. P. i Z. M., w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2081/11, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lipca 2011 r. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., bowiem sąd pierwszej instancji nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania ujętych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 711/07 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 755/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego do wydania danego rozstrzygnięcia. Związanie sądu w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Związanie takie dotyczy tak sądu ponownie rozpoznającego daną sprawę, jak i organu administracji.

Z kolei art. 190 p.p.s.a. wyraża zasadę związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie sądowoadministracyjnej treścią wyroku sądu kasacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola legalności decyzji, w której to organ II instancji uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji, odmówił zwrotu na rzecz B. M., E. G., Z. M. i J. P. wywłaszczonej nieruchomości tj. działki nr 76/6 przy ul. A w Ł..

Materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowi art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej: u.g.n.). Zgodnie z tym przepisem poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach: z dnia 12 kwietnia 2013 r. (w sprawie o sygn. akt I OSK 2081/11) oraz z dnia 23 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 755/10) jako wiążące, z mocy art. 190 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 711/07, podobnie jak i organ, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia, wobec treści art. 153 p.p.s.a. W wyroku tym, Sąd w sposób jednoznaczny ustalił cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jako lokalizację tj. urządzenie leśnych terenów wypoczynkowych w obrębie Ł.-A.. Podstawę tych ustaleń stanowiła dokumentacja zgromadzona w sprawie, a w szczególności zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Na etymologię i znaczenie sformułowania "urządzenie" wskazał NSA, wyjaśniając iż pojęcie to pochodzi od czasownika "urządzić", co oznacza "wyposażyć w odpowiednie sprzęty, zaopatrując w coś, zagospodarować" (Słownik języka polskiego, PWN Warszawa 1981, s. 619). Przez urządzenie terenów należy rozumieć takie ich wyposażenie lub zagospodarowanie, aby służyło wypoczynkowi, nie przez sam fakt ich istnienia lub dostępności, lecz także by stworzyło nową jakość, przeznaczoną nie tylko na prowadzenie gospodarki leśnej, lecz także na realizację warunków umożliwiających wypoczynek dla mieszkańców, a więc pełniło funkcję wypoczynkową. W zestawieniu z normą art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotnym jest jedynie to, czy w okresie 10 lat od daty nabycia został na spornej działce urządzony teren wypoczynkowy. Zadaniem organów rozpoznających sprawę było więc ustalenie, czy w okresie 10 lat od uostatecznienia się decyzji wywłaszczeniowej, na przedmiotowej nieruchomości były prowadzone działania mające na celu urządzenie terenu wypoczynkowego, zgodnie z celem wywłaszczenia, czy też działania te miały jedynie na celu utrzymanie stanu istniejącego na nieruchomości.

Starosta [...] [...] uwzględniając wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku WSA z dnia 24 września 2007 r., uzupełnił postępowanie wyjaśniające przeprowadzając dowód z zeznań świadków. Świadkowie Ci potwierdzili, że w okresie 10 lat, tj. od 24 maja 1971 r. do dnia 24 maja 1981 r. na przedmiotowej nieruchomości prowadzone były tylko działania mające na celu utrzymanie jej stanu istniejącego w dniu nabycia przez Skarb Państwa. Działania [...] Przedsiębiorstwa Ogrodniczego, administrującego Lasem [...] w latach 1971–1981 sprowadzały się do działań pielęgnacyjnych i porządkowych, podejmowanych przy zachowaniu zasad prawidłowej gospodarki leśnej. Nie podejmowano zaś czynności mających na celu zmianę sposobu zagospodarowania działki, nie wybudowano na niej żadnych obiektów, a działania sprowadzały się do administrowania nieruchomością. Na podstawie powyższych ustaleń Starosta uznał, że została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w postaci leśnego terenu wypoczynkowego, wynikająca z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzekł o zwrocie działki nr 76/6 na rzecz spadkobierców S. M..

Wojewoda [...] podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt I OSK 2081/11, wbrew ocenie wyrażonej w wyroku WSA z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 711/07, uznał, że podejmowanie działań pielęgnacyjnych i porządkowych jest wystarczające do uznania, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z zeznań świadka – podleśniczego K. K. wynika, że dokonywano zabiegów pielęgnacyjnych takich jak: przecinka, zbieranie suszu, wycinanie obumarłych drzew. A zeznania te znalazły potwierdzenie w pismach Leśnictwa Miejskiego Ł. z dnia 2 września 2003 r. i 8 maja 2008 r., w których stwierdzono, że "od daty wywłaszczenia nie zmienił się sposób zagospodarowania i użytkowania nieruchomości, a na spornej działce wykonywane były normalne czynności związane z prowadzeniem gospodarki leśnej oraz bieżącym utrzymaniem porządku i czystości, w ramach utrzymania terenów publicznie dostępnych służących rekreacji i wypoczynkowi". Ocenę Wojewody [...], wedle której podejmowanie działań pielęgnacyjnych i porządkowych, jest wystarczające by mówić o osiągnięciu na nieruchomości celu wywłaszczenia, należy uznać za sprzeczną z oceną wyrażoną przez WSA w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 711/07, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku kasacyjnym. NSA podkreślił też, iż ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu dowodowym przez organ I instancji nie stwarzały podstaw do tego, aby ocenę organu I instancji uznać za nieaktualną. Natomiast zeznania świadka K. K., ze względu na ich sprzeczność z opinią rzeczoznawcy majątkowego co do rodzaju drzewostanu porastającego sporną działkę, nie mogą stanowić pełnowartościowego dowodu w sprawie, bowiem mogły dotyczyć terenu innej działki. Oceniając stan nabytej nieruchomości świadek stwierdził, że na działce znajdował się drzewostan dębowy i samosiew klonowy, a w niższych piętrach sosna i świerk, podczas gdy z operatu szacunkowego wynika, że w dacie wywłaszczenia drzewostan na przedmiotowej nieruchomości składał się z 44 % z dębu, w 28% z brzozy, w 20% z sosny i w 8% z olchy. Nie rosły więc na wywłaszczonej działce ani świerki, ani klony, które wskutek prześwietlenia drzewostanu chciano "ratować".

Podkreślenia wymaga, na co zwrócił uwagę Naczelny Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., że organ odwoławczy nie odniósł się również do kwestii ewentualnego wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości położonych w sąsiedztwie działki nr 76/6. Przedmiotowa działka położona jest bowiem przy ulicy miejskiej, po tej samej stronie i naprzeciwko znajdują się nieruchomości zabudowane i ogrodzone, stanowiące własność osób fizycznych. Nie można wykluczyć, że działki zostały uprzednio wywłaszczone, a następnie zwrócone poprzednim właścicielom. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia oceny osiągnięcia celu wywłaszczenia przedmiotowej działki, która stanowi element kompleksu wypoczynkowego "A.". Wskazać należy, iż z zeznań świadka J. P., właścicielki działki sąsiedniej o nr 76/5 wynika, iż działka jej była wywłaszczona, a następnie zwrócona w części, co potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] [...] (załączona do akt sądowych, k. 37-40). Organ odwoławczy będzie więc zobowiązany ustosunkować się do tych okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda [...] wysnuł błędny wniosek, iż na przedmiotowej działce doszło do "urządzenia" leśnych terenów wypoczynkowych, a tym samym, że zrealizowano cel na jaki działka ta została wywłaszczona, co stanowi naruszenie zasad oceny dowodów. Organ odwoławczy wbrew ocenie prawnej i wskazaniom WSA zawartym w wyroku z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 711/07 nie wskazał, jakie konkretne, realne działania ze strony jednostek Skarbu Państwa doprowadziły do "urządzenia" na nabytej nieruchomości leśnego terenu wypoczynkowego, przy uwzględnieniu, że działania pielęgnacyjne i porządkowe nie należą do tego typu działań. Wobec tego uznać należy, że organ II instancji naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. a także zasady zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego oraz jego oceny, zawarte w przepisach art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).

a.bł.