Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2238/03
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być także rozpatrywane zarzuty dotyczące roszczeń finansowych związanych z przeznaczeniem części nieruchomości pod drogę.

TEZY

Przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być także rozpatrywane zarzuty dotyczące roszczeń finansowych związanych z przeznaczeniem części nieruchomości pod drogę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zofii B. na uchwałę Rady Miasta M.-M. z dnia 29 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 11 lutego 2003 r. Zofia B. właścicielka działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 1444 położonej w M.-M. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M.-M. podnosząc w nim, iż kwestionuje ustalenia dotyczące jej działki przyjęte w tym projekcie.

Uchwałą z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr VII/74/03 Rada Miasta M.-M. odrzuciła ww. zarzut dotyczący przeznaczenia części działki nr 1444 na poszerzenie ulicy F. KUL do szerokości 12 m. W uzasadnieniu wyjaśniła, iż poszerzenie ul. F. -jako ulicy lokalnej KUL/ na odcinku między ul. P., a nowo projektowaną ulicą KUL W. bis, wzdłuż terenów PKP/ zaproponowane w projekcie planu, wynika z konieczności prawidłowego powiązania tego rejonu miasta z nowo projektowanym układem komunikacyjnym. Brak tego poszerzenia spowoduje pogorszenie bezpieczeństwa mieszkańców ze względu na wzmożony ruch samochodowy jaki przejmie ul. F. przez połączenie z zaprojektowanym przedłużeniem ul. W. wzdłuż terenu PKP. Poszerzenie tej ulicy na odcinku między ul. P., a nowo projektowaną ulicą lokalną KUL ujednolici szerokość ul. F. do 12 m. na całej długości. Obecny przebieg ul. F. w równym stopniu obciąża działkę objętą zarzutem, jak i działki sąsiednie, ponadto został uzgodniony z właściwymi organami, jest zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym spełnia warunki techniczne dla ulic lokalnych przewidziane rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniosła Zofia B. domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem.

Zarzuciła, iż projektowane poszerzenie ulicy F. narusza warunki techniczne jąkam powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie wymagane rozporządzeniem z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie./Dz.U. dnia 15 czerwca 2002 r./. W szczególności nieruchomość znajdzie się w strefie o zwiększonej uciążliwości, a w uchwale brak jest informacji o stosownych zabezpieczeniach, brak jest też stosownego opracowania dotyczącego skutków oddziaływania zwiększonego ruchu samochodowego na środowisko, zostanie zlikwidowany wjazd do garażu usytuowanego w budynku mieszkalnym, a nadto zmniejszy się atrakcyjność nieruchomości, a tym samym jej wartości. Ponadto w przedmiotowej uchwale powinien znaleźć się zapis co do sposobu zrównoważenia szkód poniesionych przez właściciela na skutek naruszenia jego interesu prawnego. Skarżąca podkreśliła, że w przeszłości została pozbawiona przez gminę części działki o pow. ok. 71 m2, bez żadnego odszkodowania i decyzji, co obecnie zdaje się powtarzać.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta M.-M. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Dodała, że rozwiązanie komunikacyjne zawarte w projekcie planu jest zgodne z obowiązującymi przepisami w tym rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z par. 7 ust. 3 tego rozporządzenia szerokość w liniach rozgraniczających ulicy klasy "L" o przekroju jednojezdniowym nie powinna być mniejsza niż 12 m, przy czym szerokość ta powinna zapewniać możliwość rozmieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych celów transportowych i innych funkcji drogi. W przedmiotowej sprawie nie występuje też naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, gdyż projektowane poszerzenie nie jest jednoznaczne z maksymalnym obciążeniem transportem samochodowym przedmiotowej drogi. Zgodnie bowiem z opracowaną równolegle z projektem planu, prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze, drogi są i pozostaną źródłem zanieczyszczeń powietrza, lecz zasięg średnich rocznych ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń nie będzie wykraczać poza linie rozgraniczające tych dróg. Z omawianej prognozy nie wynika konieczność wykonywania zabezpieczeń terenów budownictwa jednorodzinnego położonych przy drogach lokalnych przed hałasem i drganiami, nie przewidują tego także przepisy ogólne o ochronie środowiska.

Odnośnie korzystania przez skarżącą z garażu, organ wyjaśnił, iż kwestia dogodności w jego użytkowaniu nie może być rozstrzygnięta ustaleniami planu, są to bowiem sprawy regulowane na etapie opracowywania dokumentacji projektowej drogi. Projektowane poszerzenie drogi nie wpłynie negatywnie na atrakcyjność nieruchomości skarżącej, gdyż nie zmienia się podstawowa funkcja terenu a uporządkowanie i rozbudowa systemu komunikacyjnego podniesie dostępność do terenu, a tym samym atrakcyjność działki. Odnośnie rekompensat pieniężnych, w projekcie planu określona została stawka procentowa służąca naliczaniu opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku zmiany planu, a kwestię odszkodowań należnych właścicielom gruntów, których wartość nieruchomości zmalała w związku ze zmianą planu rozstrzyga ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w art. 36 ust. 2 i ust. 4. Po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego i przystąpieniu do realizacji inwestycji sprawa nabycia przez Miasto części nieruchomości skarżącej zajętej na poszerzenie drogi, prowadzona będzie zgodnie z zasadami postępowania cywilnego w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Stosownie do regulacji art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonego do publicznego wglądu. Zatem warunkiem niezbędnym do kwestionowania planu w formie zarzutu jest naruszenie tego interesu lub uprawnienia, co strona skarżąca musi wykazać. Nie ulega wątpliwości w świetle okoliczności tej sprawy, że ustalenia zawarte w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M.-M. naruszają interes prawny skarżącej w rozumieniu art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., co daje jej uprawnienie do wniesienia zarzutu. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego wnoszącego zarzut jest związane z równoczesnym naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. Natomiast samo naruszenie prawem chronionego interesu prawnego wnoszącego zarzut, w tym jego prawa własności, nie stanowi dostatecznej przesłanki do uwzględnienia zarzutu, jeśli rada gminy działała w ramach przysługującego jej z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uprawnienia do ustalania przebaczenia i zasad gospodarowania terenu i uprawnienia tego nie nadużywa.W niniejszej sprawie nie można postawić skutecznego zarzutu, że przyjęte w projekcie planu rozwiązania dotyczące poszerzenia ul. F. jest niezgodne z prawem. Podana przez Radę Miasta argumentacja nie daje podstawy do oceny, że projektując takie rozwiązanie przekroczyła ona uprawnienia wynikające z cytowanego przepisu.

Jest oczywiste, że tworząc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uprawniony organ nie może kierować się wyłącznie interesem jednostki, ale winien działać zgodnie z potrzebami lokalnej społeczności. Poszerzenie ulicy F. do 12 m na całej jej długości, jak wynika z analizy części tekstowej i graficznej projektu planu potwierdza stanowisko reprezentowane w motywach zaskarżonej uchwały o dążeniu do zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców jak i tego, że poszerzenie ulicy wiąże się z koniecznością utworzenia właściwego powiązania tej dzielnicy z układem komunikacyjnym miasta i ujednolici jej szerokość na całej długości. Rozwiązanie to w równym stopniu obciąża działki sąsiednie. Taki układ obsługi komunikacyjnej nie spotkał się też z zastrzeżeniami organów właściwych w sprawach komunikacji i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wyrażone w skardze obawy, iż projektowane poszerzenie ulicy zwiększy uciążliwość w korzystaniu z nieruchomości skarżącej, że brak jest opracowania dotyczącego skutków oddziaływania zwiększonego ruchu samochodowego są o tyle niezasadne, iż zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. do projektu zmian planu została dołączona prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko, z której m.in. wynika, iż drogi są i pozostaną źródłem zanieczyszczeń powietrza lecz zasięg średnich rocznych ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń nie będzie wykraczać poza linie rozgraniczające tych dróg. Kwestia dogodności korzystania przez skarżącą z wjazdu do garażu nie może być natomiast rozstrzygana ustaleniami planu, będzie ona natomiast brana pod uwagę na etapie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji.

Przed uchwaleniem planu nie mogą być także rozpatrywane zarzuty dotyczące roszczeń finansowych związanych z przeznaczeniem części nieruchomości pod drogę. Stosownie do art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dopiero jeśli w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą jak w niniejszej sprawie- korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.

Rada Miasta przy opracowaniu projektu zmiany omawianego planu dochowała obowiązujących przepisów, zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które określają szczegółowo procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca była powiadomiona w formach określonych przez przepisy prawa o wyłożeniu projektu zmiany planu do publicznego wglądu, o trybie zgłaszania zarzutów do wyłożonego projektu zmiany planu, o terminie sesji Rady, na której miała ona rozpatrzyć jego zarzuty. Skarżąca otrzymała także wyciąg z uchwały Rady rozstrzygającej o nieuwzględnieniu zarzutów, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego Skarżąca zatem w ramach procedury zachowanej przy sporządzaniu miejscowego planu miała zapewnioną obronę swojego interesu prawnego. Z kolei zawarte w uzasadnieniu uchwały ustalenia faktyczne co do konieczności wprowadzenia w planie projektowanych zmian nie wykazują cech dowolności.

Z tych względów skoro Rada Miasta M.-M. skorzystała z ustawowo przysługujących jej uprawnień i uprawnień tych w niniejszej sprawie nie nadużyła, nie naruszając przy tym obowiązującego prawa- Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.