Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1033/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 154
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 2 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

II SA/Łd 1033/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3, art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. P. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku z dnia 30 czerwca 2009r. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, stosownie do przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

W wyniku analizy akt sprawy ustalono, iż decyzją z dnia [...]r. orzeczono o odmowie przyznania S. P. świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistyczny Republik Radzieckich. Na wniosek strony sprawa była przedmiotem ponownego rozpoznania na podstawie art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w jego wyniku, decyzją z dnia [...]r. odmówiono zmiany decyzji z dnia [...]r. Powołując się ponownie na art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego strona złożyła kolejny wniosek o zmianę decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego. Decyzją z dnia [...]r. umorzono postępowanie administracyjne z uwagi na tożsamość sprawy ze sprawą już zakończoną ostateczną decyzją. Następnie pismem z dnia 23 czerwca 2009r., które wpłynęło do organu w dniu 30 czerwca 2009r., strona powtórzyła wniosek o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej.

Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż kolejny wniosek strony, z dnia 23 czerwca 2009r., nie wskazywał na podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...]r., stąd stosownie do art. 235 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wezwał stronę do określenia trybu administracyjnego w jakim wniosek ma zostać rozpoznany. W odpowiedzi uzyskał informację, iż strona wnosi o uchylenie lub zmianę decyzji w myśl art. 154 §1 K.p.a. Organ podkreślił, iż z uwagi na takie stanowisko strony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kolejna decyzja podjęta w trybie art. 154 §1 K.p.a. byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 §1 pkt 3 K.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wyjaśnił, iż tożsamość sprawy administracyjnej istnieje w sytuacji, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Organ wywiódł, iż w tej sytuacji, zasadne jest umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż w sposób oczywisty brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W terminie prawem przewidzianym S. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, iż udokumentował fakt wywiezienia z miejscowości B. i okres pobytu w niemieckim obozie w P. dowodami z zeznań świadków, dokumentów.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. w pełni podtrzymując zawarte w niej uzasadnienie.

S. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję zarzucając rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący starał się o przyznanie uprawnień kombatanckich, w sytuacji, gdy chodziło mu o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Uzasadniając strona wskazała, iż sprawa była już przedmiotem rozpoznania Sądu, który w sprawie II SA/Łd 180/04 zajął jasne stanowisko, iż świadczenie pieniężne z tytułu deportacji przysługuje.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia aktu będącego przedmiotem skargi.

Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, iż mamy do czynienia z tożsamością spraw. Jak bowiem wynika z akt sprawy na wniosek skarżącego wydana została decyzja z dnia [...]r. odmawiająca przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego w oparciu o przywołaną ustawę. Od decyzji tej skarżący nie odwołał się w zwykłym trybie odwoławczym skutkiem czego stała się decyzją ostateczną. W okresie późniejszym strona wystąpiła z wnioskiem o zmianę powyższej decyzji stosownie do art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu tegoż wniosku decyzją z dnia [...]r. organ odmówił zmiany decyzji z dnia [...]r. Strona skarżąca nie kwestionowała tego rozstrzygnięcia, natomiast w piśmie z dnia 12 maja 2008r. ponownie wniosła o przyznanie przedmiotowego uprawnienia do świadczenia pieniężnego, po zapoznaniu się z argumentacja wniosku decyzją z dnia [...]r. organ umorzył postępowanie administracyjne wskazując na zaistniałą tożsamość spraw ze sprawa już zakończoną decyzją ostateczną. W piśmie z dnia 26 czerwca 2009r. skarżący powtórzył wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W wyniku zapoznania się z argumentacją wniosku oraz po sprecyzowaniu przez stronę, iż w oparciu o art. 154 K.p.a. wnosi o zmianę decyzji z dnia [...]r. organ wydał decyzję z dnia [...]r., która została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 października 2009r.

Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy strona skarżąca kilkukrotnie wnosiła o zmianę decyzji z dnia [...]r. Za każdym razem jako podstawę takiej zmiany wskazywała art. 154 K.p.a., stosownie do którego decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W świetle powyższego zasadne jest stwierdzenie, iż mamy do czynienia z tożsamością spraw. Niewątpliwie bowiem każdy z wniosków składany był przez skarżącego, mamy zatem tożsamość podmiotową a jednocześnie każdy z wniosków dotyczył tego samego żądania, co wypełnia przesłankę zaistnienia tożsamości przedmiotowej. O tożsamości spraw można natomiast mówić wówczas, gdy występują w nich te same podmioty i dotyczą tego samego przedmiotu, przy czym sam przedmiot sprawy obejmuje podstawę prawną i faktyczną w granicach wyznaczonych postanowieniem o wszczęciu postępowania.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko, iż nie jest dopuszczalne merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 K.p.a., jeżeli podanie to, jako przyczynę uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej (wyrok WSA z dnia 4 listopada 2009r., sygn.akt IV SA/GL 181/09, niepubl., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach – https://cbois.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy organ prawidłowo podjął rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie na podstawie art. 105 §1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Ustawodawca wskazał na "jakąkolwiek przyczynę", chodzi zatem o każda przyczynę powodująca brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z kolei użycie zwrotu "wydaje" oznacza, iż stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania obliguje organ administracji do umorzenia postępowania, zatem jest to obowiązek organu.

Na marginesie wyjaśnić należy, iż powoływane w skardze wyroki w sprawach o sygn.akt II SA/Łd 180/04 oraz II SA/Łd 841/06, wydane zostały po rozpoznaniu skarg S. P. na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Niewątpliwie zatem przedmiotowy zakres tych spraw jest zupełnie odmienny od niniejszej. Podstawą materialnoprawną decyzji dotyczących uprawnień kombatanckich jest ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, która określa rodzaj uprawnień o jakie może występować podmiot a jednocześnie dokładnie wskazuje warunki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie tychże uprawnień. Z kolei o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o które występuje strona, organ administracji rozstrzyga w oparciu o ustawę z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jak wyraźnie zostało wskazane są to dwie odrębne ustawy, które regulują zupełnie różne uprawnienia, stąd niedopuszczalne jest aby zarówno organ administracji jak i sąd naprzemiennie orzekał na podstawie jednej z wymienionych ustaw. W konsekwencji argumentacja skargi oparta na sprawach, które dotyczyły odmowy przyznania uprawnień kombatanckich nie może mieć wpływu na zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd rozumie, iż skarżący pragnie pozyskać określonego rodzaju uprawnienia, jednakże składanie kolejnego wniosku nie wywoła pożądanego przez skarżącego skutku, jeżeli za każdym razem wniosek będzie dotyczył tego samego zakresu przedmiotowego sprawy, w tym samym stanie faktycznym i prawnym sprawy i opierał będzie się o przepis art. 154 K.p.a. Jednocześnie skarżący powinien mieć na uwadze, iż jak to zostało wyjaśnione przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego może być rozpatrywane wyłącznie w oparciu o ustawę o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. I w sprawach takich nie będzie skuteczna argumentacja znajdująca oparcie w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego przyjąć należy, iż organy obu instancji będąc związane wyżej wymienionymi przepisami prawa mogły tylko wydać takie decyzje, jakie zostały podjęte.

Z uwagi na powyższe, argumentacja skargi nie zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

ar