Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 276/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.15 § 1 pkt 4 w zw. z art.4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.54 ust 1 , art.59 ust 1, art.101
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art.25
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy M. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy M. a Wójtem Gminy L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.M. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy L. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. pismem z dnia 25 września 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między Wójtem Gminy M. a Wójtem Gminy L. w sprawie z wniosku A.M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 14 września 2017 r. A.M. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie pomocy w formie skierowania do domu pomocy społecznej. Wnioskodawczyni od 2014 r. przebywa w Domu Seniora w D., gmina L.

Zawiadomieniem z dnia 15 września 2017 r. GOPS w M. przekazał podanie A.M. do Ośrodka Pomocy Społecznej w L. OPS w L. odesłał jednak wniosek wskazując, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest miejscowość K., gmina M.

Kierownik GOPS w M. – działający z upoważnienia Wójta Gminy M. we wniosku o rozstrzygniecie sporu o właściwość wyjaśnił, że A.M. jest zameldowana na terenie gminy M. w miejscowości K., jednak od 2014 roku mieszka w Domu Seniora w D., na terenie gminy L.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Kierownik OPS w L. – działający z upoważnienia Wójta Gminy L. potwierdził, że A.M. obecnie przebywa w Domu Seniora w D., gmina L. Podniósł jednak, że do momentu umieszczenia jej w tej placówce mieszkała i była zameldowana w miejscowości K., gmina M. i tam skupiało się jej centrum życiowe. Pod tym adresem w dalszym ciągu zamieszkuje jej córka, która wystąpiła z wnioskiem o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Kierownik OPS w L. podkreślił, że o miejscu zamieszkania nie decyduje czasowa zmiana miejsca zamieszkania, niepołączona z zamiarem stałego osiedlenia się. W jego ocenie sam pobyt w domu seniora (nawet długotrwały) nie jest decydujący w sprawie ustalenia miejsca zamieszkania danej osoby, dlatego też przekazał wniosek A.M. do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – powoływana dalej jako: "P.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy M. a Wójtem Gminy L., jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku A.M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Przystępując do rozpoznania tego sporu, przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do treści art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ) – powoływana dalej jako "u.p.s", osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 u.p.s., zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1).

Podnieść tu należy, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 25 kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Przy czym zaznaczyć należy, iż samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że A.M. zameldowana jest w miejscowości K., gmina M. Bezsporne jest również, że od 2014 roku przebywa w Domu Seniora w D., gmina L. Nie ulega ponadto wątpliwości, że do miejsca swojego zameldowania nie może powrócić, gdyż ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki innych osób. Z tych względów zamieszkała w Domu Seniora w D. Od tego czasu jej centrum życiowe przeniosło się właśnie do tej miejscowości.

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że po opuszczeniu K., aktywność życiowa A.M. skoncentrowała się w miejscowości D. Miejscowość ta stała się zatem, miejscem zamieszkania zainteresowanej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w związku z art. 25 k.c.

W konsekwencji przyjąć trzeba, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A.M. o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Wójt Gminy L.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia