Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2303/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1996-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 12
journal: Dz.U. 1991 nr 49 poz. 216
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: par. 40
journal: Dz.U. 1991 nr 10 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.
Teza: Sposób określania kosztów uzyskania przychodów przewidziany dla środków trwałych nie może mieć zastosowania do wyposażenia.

TEZY

Sposób określania kosztów uzyskania przychodów przewidziany dla środków trwałych nie może mieć zastosowania do wyposażenia.


UZASADNIENIE

Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz par. 2 pkt 11 i 32 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.

Zdaniem odwołującej się Spółki utworzenie rezerwy w ciężar strat nadzwyczajnych w kwocie 80.624.500 zł nie było sprzeczne z wyrażoną w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zasadą powiązania kosztu uzyskania z przychodem ze sprzedaży.

Spółka stwierdziła nadto, iż przepisy prawne obowiązujące w 1991 r. oraz charakter zakupu dawały możliwość zaliczenia w koszty tego roku całej wartości wyposażenia wydanego w 1991 r. do użytkowania.

Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 15 stycznia 1995 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję I instancji podtrzymując w całości stanowisko zawarte w tej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "T." wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w G., zarzucając tej decyzji naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz par. 2 pkt 11 i 32 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.

W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca w sprawie niniejszej kwestionuje określoną w decyzji wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 3 grudnia 1991 r. do 31 grudnia 1991 r., a w szczególności nieuznanie za koszty uzyskania przychodów:

1/ kwoty 80.624.500 zł, stanowiącej utworzoną przez skarżącą Spółkę rezerwę w ciężar strat nadzwyczajnych,

2/ kwoty 35.283.000 zł, stanowiącej wartość zakupionego przez skarżącą w grudniu 1991 r. wyposażenia.

W grudniu 1991 r. obowiązywała ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 31 stycznia 1989 r. /Dz.U. 1991 nr 49 poz. 216/.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 12 wymienionej ustawy za koszty uzyskania przychodów uważało się należności odpisane jako nieściągalne oraz tworzone na pokrycie należności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, a także inne rezerwy, jeżeli obowiązek ich tworzenia w ciężar kosztów wynika z odrębnych przepisów. Skarżąca nie kwestionowała poczynionych w toku kontroli ustaleń, iż kwota 80.624.500 zł stanowiła wartość towarów ujętych w fakturach wystawionych przez Przedsiębiorstwo "M." i że towary te nie zostały przyjęte przez skarżącą, która również nie dokonała zapłaty wymienionych faktur.

W tej sytuacji nie podniosła kosztów uzyskania przychodów w kwocie 80.624.500 zł w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy.

Skarżąca utworzyła wprawdzie na wymienioną kwotę rezerwę /którą rozwiązała w 1992 r./, jednakże rezerwa taka mogłaby być - na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 12 ustawy - uznana za koszty uzyskania przychodów tylko w przypadku, gdyby obowiązek jej utworzenia wynikał z odrębnych przepisów.

Sytuację, w których istnieje obowiązek tworzenia rezerwy w ciężar strat nadzwyczajnych określa przepis par. 40 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35/.

Skarżąca nie wykazała, aby którakolwiek z tych sytuacji dotyczyła przedmiotowej kwoty. Nie zachodziły zatem podstawy do uznania kwoty 80.624.500 zł za koszty uzyskania przychodów.

Natomiast odnośnie kwoty 35.283.000 zł stanowiącej koszt zakupu przez skarżącą wyposażenia, stwierdzić należy, iż zaliczenia w zaskarżonej decyzji z wymienionej kwoty jako kosztu przychodów tylko kwoty 586.050 zł z powołaniem się na przepisy wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości jest błędne.

Rozporządzenie to zostało wydane z upoważnienia ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych, prawa budżetowego, prawa spółdzielczego, ustawy o zobowiązaniach podatkowych i ustawy o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych. Nie można na podstawie tego rozporządzenia określać kosztów uzyskania przychodów. Uregulowania tej materii zawarte są w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych - i na podstawie przepisów tej ustawy należało poczynić ustalenia co do tego czy przedmiotowa kwota stanowiła koszt uzyskania przychodów roku 1991. Z akt sprawy nie wynika, jakie konkretne przedmioty, uznane w zaskarżonej decyzji za wyposażenie, zostały przez skarżącą zakupione.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdza się, że umorzenie wyposażenia /stanowiącego majątek trwały/ należy odpisywać w równych ratach co miesiąc nie dłużej niż przez 5 lat, a zatem przez 60 miesięcy - miesięcznie 1/60 wartości zgodnie z par. 32 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości. Z treści wymienionego przepisu nie można jednak wywodzić, iż za koszty uzyskania przychodów uważa się odpisy z tytułu umorzenia wyposażenia.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jedynie odpisy zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /odpisy amortyzacyjne/, a także wartość netto zlikwidowanych na skutek zużycia lub zniszczenia nie w pełni umorzonych środków trwałych, stanowią koszty uzyskania przychodów.

Sposób określenia kosztów uzyskania przychodów przyjęty w zaskarżonej decyzji nie może mieć zatem zastosowania do wyposażenia, nie stanowiącego środków trwałych.