Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1050/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1, art. 20-art. 26
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 10, par. 11, par. 12, par. 46, par. 73
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 14 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1050/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267); art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287); rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454) [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], z dnia [...], nr [...], orzekającą o odmowie zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającej na wykreśleniu Skarbu Państwa jako posiadacza samoistnego oraz Urzędu Gminy N. K. jako użytkownika działek nr 16 i 17, położonych w obrębie D. i wpisaniu w ich miejsce jako właściciela T. K., ewentualnie jako współwłaścicieli – spadkobierców J. K..

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2013 r. T. K., Z. K., D. K. wystąpili do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów obrębu D. polegającej na: wykreśleniu z ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako posiadacza samoistnego działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 16 położonej w Gminie N.K., obręb D.; wykreśleniu z ewidencji gruntów Urzędu Gminy N. K. jako użytkownika działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 17 położonej w Gminie N. K., obręb D.; wpisaniu do ewidencji gruntów w miejsce samoistnego posiadacza Skarbu Państwa oraz użytkownika Urzędu Gminy w N. K. - jako właściciela działek T. K., ewentualnie jako współwłaścicieli – spadkobierców J.K..

Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy wezwani zostali do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie tytułu własności przedmiotowych działek.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie T. K. w piśmie z dnia 6 maja 2013 roku wyjaśnił, że nie posiada dokumentu wyraźnie wskazującego na konkretną osobę jako właściciela tych nieruchomości, jednak dokumenty będące w posiadaniu Starosty nie potwierdzają również prawa Skarbu Państwa, czy też Powiatu [...], do nieruchomości. T. K. oświadczył, że zdaje sobie sprawę, że dokumenty będące w posiadaniu organu , a w szczególności opinia techniczna sporządzona przez geodetę S.G. nie potwierdzają wyłącznie jego prawa do spornych nieruchomości, lecz uprawniony byłby wpis, że stanowią one własność spadkobierców J. K. Wnioskodawca jeszcze raz podkreślił, że nie ma dokumentów potwierdzających uprawnienie Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący załączył do powyższego pisma kserokopię opinii technicznej sporządzonej przez geodetę S. G., tytuł wykonawczy Sądu Grodzkiego z dnia 12 listopada 1936 r., sygn. akt C 640/36 oraz postanowienia Sądu Powiatowego w S. z dnia 19 grudnia 1962 r.

Decyzją z dnia [...], Starosta [...], odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian wskazując, że złożone przez wnioskodawców dokumenty nie stanowią podstawy do uznania T. K., ewentualnie spadkobierców J. K. za właścicieli, bądź współwłaścicieli działek o nr ew. 16 i 17.

Od powyższej decyzji T. K., Z. K., D. K. wnieśli odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8, art. 108 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, wybiórcze i nierzetelne odniesienie się do zebranych w sprawie dowodów, niewyjaśnienie na jakiej podstawie do ewidencji gruntów wpisany został jako właściciel działki o nr 16 Skarb Państwa, a jaku użytkownik działki o nr 17 Gmina N. K.;

- § 46, § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niedokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących działek 16 i 17 i nie wykreślenie z nich Skarbu Państwa i Gminy N. K., pomimo braku podstaw do utrzymywania takiego stanu.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...],[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że postanowieniem z dnia 12 listopada 1936 r. Sąd Grodzki w S. dokonał podziału majątku we wsi M. A pomiędzy spadkobierców J. K. Sąd dokonał opisu położenia i powierzchni poszczególnych części na rzecz każdego ze spadkobierców, nie dokonując oznaczenia numeracji działek i nie sporządzając jakiejkolwiek dokumentacji kartograficznej. Następnie 12 listopada 1962 r. do ewidencji włączony został operat pomiarowy nr 173/62, sporządzony przez geodetę J. P., w celu ustalenia zewnętrznych granic i sporządzenie planu gruntów pozostałych po J. K. Pomiar ten został przeprowadzony na zlecenie Z. K. za zgodą wszystkich spadkobierców. Z rejestru pomiarowego załączonego do tego operatu wynika, że z dzielonej nieruchomości wydzielono działkę nr 2b/7 o powierzchni 0,1564 ha, przeznaczoną pod drogę i oznaczoną jako grunty publiczne oraz pozostałe działki o powierzchni 25,2361 ha jako własność prywatna. Kolejnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 1962 r. Sąd Powiatowy w S. z dotychczasowej księgi wieczystej "Dobra Ziemskie M. A" odłączył nieruchomości przypadające poszczególnym spadkobiercom i założył dla tych nieruchomości księgi wieczyste. Dla poprzednika prawnego wnioskodawców T. K. i Z. K. – M.K. – KW nr [...],, obejmującą działki o r. 2b/8, 2b/9, 2b/10 o ogólnej powierzchni 8,3002 ha. Księga ta nie obejmuje wydzielonej drogi – działki nr 2b/7. W wyniku założenia w latach 60 ewidencji gruntów, działkom nadano nowe nr ewidencyjne. Działki o nr 16 i 17 oznaczono jako drogi publiczne. W ocenie organu odwoławczego zebrane w sprawie dokumenty pozwalają uznać, że działki o nr 16 i 17 pierwotnie znajdowały się w granicach nieruchomości objętej księgą wieczystą "Dobra Ziemskie M. A". Wydzielona w 1962 r. działka nr 2b/7 – droga – stanowi obecnie fragmenty działek nr 16 i 17. Działka ta nie została jednak odłączona z księgi wieczystej "Dobra Ziemskie M. A" na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w S. z dnia 19 grudnia 1962 r.

Odnosząc się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy wskazał, że dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków jest możliwe tylko wówczas, kiedy prowadzi do wykazania w tym operacie danych aktualnych. W ocenie organu w niniejszej sprawie wystąpił spór co do własności przedmiotowych działek. Wnioskodawcy żądając dokonania zmiany właściciela działek o nr 16 i 17 powinni przedstawić aktualne dokumenty świadczące o właścicielu tych działek. W przypadku nieposiadania stosownych dokumentów winni przeprowadzić odpowiednie postępowanie przed sądem cywilnym. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter informacyjno- techniczny i rejestrują jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych. W postępowaniu tym nie można natomiast rozstrzygać żadnych sporów co do prawa własności gruntów. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na nieprzedstawienie przez wnioskodawców dokumentów mogących stanowić podstawę do dokonania wpisu zgodnie z ich żądaniem, wnioskowana zmiana nie może być dokonana.

T.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pominięcie znajdujących się w aktach dokumentów źródłowych odpowiadających dokumentom wymienionym w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

- art. 8, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe było jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego;

-art. 28 i art. 10 K.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich stron postępowania;

- § 46, § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niedokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących działek 16 i 17 i nie wykreślenie z nich Skarbu Państwa i Gminy N. K., pomimo braku podstaw do utrzymywania takiego stanu;

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego wnioskowana zmiana wpisu co do właściciela przedmiotowych działek nie wymaga wyjścia poza zakres postępowania aktualizacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 maja 2002 r. , sygn. akt II SA/Łd 2082/00 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził stanowisko skarżącego, uznając, że wpis do ewidencji gruntów wydzielający działkę 2b/7 (obecnie działki 16 i 17) jako drogę publiczną nastąpił na skutek omyłki podlegającej sprostowaniu. Ponadto z decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 28 listopada 2011r. jak i z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 1788/02 wyraźnie wynika, że przedmiotowe działki (16 i 17) nigdy nie stanowiły mienia komunalnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania ich za własność Skarbu Państwa oraz Gminy N. K. Złożony w dniu 8 kwietnia 2013 r. wniosek nie prowadzi do ustalenia nowego stanu prawnego, a ma jedynie na celu potwierdzenie istniejącego stanu prawnego tych działek. Ma też na celu usunięcie stanu prawnego, co do którego dalszego istnienia, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych. Skarżący wskazał ponadto, że organ nie odniósł się do zarzutu podstaw prawnych wpisania do ewidencji Skarbu Państwa i Gminy N. K. jako właścicieli przedmiotowych działek. Pominął także kwestię wykreślenia tych podmiotów z ewidencji. Tym samym samowolnie ograniczył zakres prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił nadto, że organ nie ustalił wszystkich stron przedmiotowego postępowania, tj. spadkobierców po J.K. bądź ich następców prawnych i prowadził postępowanie z naruszeniem art. 10 Kpa. Tym samym skargę uznać należy za zasadną.

W odpowiedzi na skargę [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 6 listopada 2013 r. skarżący podniósł, że działki o nr 16 i 17 przebiegają przez jego działkę siedliskową, na której posadowiony jest dom i zabudowania gospodarskie. Na tych działkach nigdy nie było urządzonej drogi publicznej i działki te pozostają w jego władaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. nr 270) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego aktu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ustawy).

Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. Nr [...], z dnia [...],. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...], z dnia [...], o odmowie wprowadzenie do ewidencji gruntów wnioskowanych zmian.

Na wstępie należy wskazać, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej rozporządzenie). Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (§ 12 i § 46 rozporządzenia). Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Nie można zatem w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów. Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 ustawy z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, Lex nr 41816,). Stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r., II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 94/08, Lex nr 477578, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, Lex nr 82005).

Rolą sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zmian w ewidencji gruntów nie jest kontrola prawidłowości dokonanych w ewidencji wpisów, a ustalenie czy były podstawy do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian w ewidencji gruntów w duchu aktualizacji tej ewidencji tj. na podstawie aktualnych dokumentów uprawniających do dokonania wnioskowanych zmian.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie toczyło się w przedmiocie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów w zakresie własności działek 16 i 17 stanowiących drogi i polegało na żądaniu wykreślenia Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza tych działek i wpisaniu w to miejsce jako właściciela T. K., ewentualnie spadkobierców J. K. jako współwłaścicieli działek o nr ew. 16 i 17.

W ocenie sądu organy słusznie odmówiły wprowadzenia żądanej zmiany. Dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest bowiem tylko wówczas, jak wyjaśniono w powyższych rozważaniach, gdy dotyczy bezspornych danych aktualnych, wynikających ze stosownych dokumentów. W świetle zaś tak sformułowanego przez skarżącego żądania wniosku, oraz przytoczonych na jego uzasadnienie okoliczności i dokumentów, a także przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a jego wynik w postaci odmowy wprowadzenia żądanych przez skarżącego zmian w operacie ewidencji gruntów jest zgodny z przepisami prawa regulującymi zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Jest kwestią bezsporną, że skarżący nie legitymuje się aktualnym dokumentem wymienionym w § 12 rozporządzenia jednoznacznie wskazującym na jego prawo własności do działek 16 i 17. Przyznał to sam skarżący w piśmie z dnia 6 maja 2013r. Swoje uprawnienie do tych gruntów skarżący wywodzi z archiwalnych dokumentów w postaci tytułu wykonawczego Sądu Grodzkiego z dnia 12 listopada 1936 r., sygn. akt C 640/36 oraz postanowienia Sądu Powiatowego w S. z dnia 19 grudnia 1962 r, przyznających w ocenie skarżącego prawo własności spornych gruntów spadkobiercom J. K., w tym M. K. poprzednikowi prawnemu skarżącego (ojcu) .

Jednocześnie skarżący kwestionuje ustalenia dokonane w roku 1962, w trakcie postępowania w sprawie ustalenia granic nieruchomości prowadzonego przez geodetę J. P. z udziałem wszystkich spadkobierców J. K., w tym również z udziałem ojca skarżącego. Podważa formę prawną dokonanych z udziałem geodety czynności stwierdzając, że nawet złożone w obecności geodety w 1962 roku oświadczenia współwłaścicieli – spadkobierców J. K., mocą których wydzielono pas gruntu stanowiący drogi nie mogły skutecznie przenieść prawa własności spornych działek na Skarb Państwa. W tym kontekście skarżący powołuje decyzje organów administracji – SKO w S. z dnia [...], znak [...], oraz Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 16 kwietnia 2012r. Nr 203, mocą których stwierdzono nieważność decyzji przyznających prawo własności spornych działek Gminie K.

Stan prawny spornej nieruchomości przedstawiła w swojej opinii technicznej z dnia 12 października 2011r., geodeta S. G. Z opinii tej jednoznacznie wynika, że dawna działka 2b/7, będąca aktualnie częścią działek 16, i 17 w rejestrze działek na mapie sporządzonej przez geodetę J. P. w 1962r. opisana jest jako grunty publiczne. Postanowieniem Sądu Powiatowego z dnia 19 grudnia 1962r. nie została ona odłączona z KW "Dobra Ziemskie M. A".

Skarżący podnosi, że brak jest dokumentów przyznających własność działek 16 i 17 Skarbowi Państwa. Organy nie zaprzeczają, że w wyniku wydania wskazanych wyżej decyzji stwierdzających nieważność decyzji przyznających prawo własności spornych działek Gminie K., brak jest podstaw do stwierdzenia prawa własności spornych działek pod stronie Gminy. Organy wyjaśniły, że na skutek wydania decyzji stwierdzających nieważność decyzji komunalizacyjnej w ewidencji gruntów pozostał wpis sprzed wydania tej decyzji w świetle którego Skarb Państwa wpisany był jako samoistny posiadacz, a Gmina jako użytkownik. Organy podkreśliły jednocześnie, że w przedmiotowych decyzjach organy rozstrzygające nie przyznały prawa własności tych gruntów skarżącemu, wręcz twierdziły, że wydanie tych decyzji nie oznacza, że właścicielami tych gruntów są skarżący (por. uzasadnienie decyzji SKO w S. z dnia [...], Nr [...],).

W ocenie sądu nie dowodzą również prawa własności skarżącego do spornych działek wydane wyroki, na które skarżący się powołuje. W wyroku z dnia 21 maja 2002r. sygn. akt II SA/Łd 2082/00 Sąd uchylając decyzję o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dla działek 16 i 17 stwierdził tylko, że nie można wykluczyć, iż wpis do ewidencji w składnicy geodezyjnej dokonany w dniu 12 listopada 1962r. – przed założeniem w 1965r. dla całego obrębu D. ewidencji gruntów, z wydzieleniem działki 2b/7 jako drogi publicznej nastąpił na skutek omyłki podlegającej sprostowaniu. Uchylenie decyzji miało taki skutek, że sprawa wróciła do organu celem rozstrzygnięcia powyższej wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że organy prowadziły postępowanie wyjaśniające, a następnie zawiesiły postępowanie na podstawie art. 97 § 4 Kpa., i w trybie art. 100 § 1 Kpa zobowiązały T. i Z.K. do wystąpienia do Sądu Rejonowego w S. o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa do części działek 17 i 16. W wyniku rozpoznania zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy to postanowienie, a WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 27 maja 2004r. sygn. akt 3II SA/Łd 1676/02 oddalił skargę na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Również w wyroku z dnia 27 października 2004r. w sprawie II SA/Łd 1788/02 WSA w Łodzi żaden sposób nie przesądził prawa własności działek 16 i 17. Stwierdził jedynie, że z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że Skarb Państwa jest samoistnym posiadaczem, a nie właścicielem oraz, że w toku postępowania w przedmiocie rozbiórki (tego dotyczyła sprawa sygn. akt II SA/Łd 1788/02) organy administracji publicznej nie wyjaśniły charakteru i stanu prawnego działki nr 17.

Skarżący nie zdecydował się na ustalenie prawa własności w postępowaniu przed sądem powszechnym, mimo, iż jak sam stwierdził nie posiada jednoznacznych dowodów potwierdzających jego własność spornych działek, a prawo to wywodzi z dokumentów archiwalnych dotyczących jego poprzedników prawnych, które dodatkowo zostały sporządzone w formie opisowej bez wskazania konkretnych działek oraz bez sporządzenia dokumentacji kartograficznej. Skarżący podważa charakter prawny oświadczenia swojego ojca, który złożył podpis pod protokołem sporządzonym w trakcie prac geodezyjnych prowadzonych w 1962r. przez geodetę J. P. zawierającym zapis następującej treści " My niżej podpisani stwierdzamy własnoręcznymi podpisami że zmiany granic zostały dokonane za naszą zgodą, przebieg nowych granic na gruncie jest nam dobrze znany i nowe granice uznajemy jako prawnie obowiązujące oraz zgadzamy się na przeoranie nowych miedz". Dokument ten znajduje się w operacie geodezyjnym przyjętym do zasobu geodezyjnego wraz ze szkicem wniesienia na grunt dokonanych zmian granic oraz z rejestrem pomiarowym, w którym wyraźnie wskazano działkę 7 jako grunty publiczne – drogi. Operat ten był wykorzystywany do założenia ewidencji gruntów. W tej sytuacji organy zasadnie odmówiły wpisania skarżącego jako właściciela spornych działek skoro nie legitymuje się on żadnym aktualnym dokumentem potwierdzającym jego prawo własności do działek 16 i 17, a takiego prawa nie można również przyznać po analizie dostępnych dokumentów. W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że organy ewidencyjne nie są wyposażone w kompetencje oceniania wiarygodności i legalności dokumentów będących podstawą wpisów do ewidencji oraz rozstrzygania sporów o własność. Wobec powyższego organy słusznie twierdzą, że tylko na drodze postępowania przed sądem powszechnym możliwe jest rozpoznanie zaistniałego sporu o prawo własności przedmiotowych działek.

Nie jest również możliwe jak chce tego skarżący, wobec braku dokumentów potwierdzających jego własność tych działek, wpisanie spadkobierców J.K. Jak słusznie bowiem wyjaśnił organ odwoławczy nie jest to możliwe w świetle § 73 rozporządzenia, który wymaga wpisania właściciela z podaniem jego imienia, nazwiska i adresu, a nie ogólnie "spadkobierców" .

W ocenie Sądu nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 10k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich stron postępowania (wszystkich spadkobierców) i niezapewnienie stronom udziału w postępowaniu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w myśl reguły zawartej w art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis winien być interpretowany w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę co do powstania stosunku prawnego określonej treści. Zawarty w rozdziale 3 rozporządzenia regulującym prowadzenie ewidencji gruntów i budynków i wymianę danych ewidencyjnych, przepis § 46 ust. 1 stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

Oznacza, to że postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób. Jest to regulacja zgodna z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, która w odniesieniu do podmiotów ewidencji (a więc podmiotów, o których rejestruje się dane), ogranicza się tylko do właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - także do informacji o osobach fizycznych i prawnych, które władają tymi gruntami państwowymi i samorządowymi.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, inicjowanie (wszczynanie), a tym samym uczestniczenie w postępowaniu dotyczącym zmiany danych ewidencyjnych jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego. W postępowaniu tym toczącym się z wniosku T. K., Z. K. i D. K. organ miał obowiązek ustalenia praw wnioskodawców w zakresie wprowadzenia żądanej zmiany i z ich udziałem prowadził postępowanie, stąd zarzut naruszenia art. 10 Kpa jest nieuzasadniony.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

ab/