Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 649/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie NSA Małgorzata Tomaszewska, WSA Ewa Wojtynowska /spr./, Protokolant: Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarachowania zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. w dniu 19 maja 2004 roku złożyła deklarację VAT-7 za kwiecień 2004 roku, w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] złotych. Wraz z deklaracją podatnik złożył wniosek o zwrot tej kwoty w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia.

Do Urzędu Skarbowego w dniu 7 czerwca 2004 roku wpłynęła korekta złożonego przez Spółkę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty ) za rok 2003 /CIT-8/. Do korekty zeznania Spółka załączyła pismo wyjaśniające oraz wniosła o zaliczenie na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 w wysokości [...] złoty, kwoty zwrotu podatku VAT za kwiecień 2004 roku.

W dniu 8 czerwca 2004 roku Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za styczeń 2004 rok, w której wykazała kwotę [...] złotych jako kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. W przedłożonym wraz z korektą deklaracji piśmie podatnik wskazał, że korekta dotyczy zwiększenia wartości sprzedaży krajowej opodatkowanej stawką 22% na kwotę [...] złotych netto. Jednocześnie wniósł o zaliczenie na poczet powstałej z tego tytułu zaległości w kwocie [...] złotych, kwoty zwrotu podatku VAT za kwiecień 2004 roku.

Powyższa korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2004 roku wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu 14 czerwca 2004 roku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 76a § 1 oraz art. 76b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] zaliczył zwrot podatku VAT za kwiecień 2004 rok na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za kwiecień 2004 roku /CIT-2/ w wysokości [...] złotych, pozostałą kwotę [...] złotych zwrócił na rachunek bankowy podatnika.

"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, któremu zarzuciła naruszenie art. 76 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie złożonych przez podatnika korekty deklaracji VAT-7 za styczeń 2004 roku oraz korekty zeznania podatkowego za rok 2003 /CIT-8/ i wynikających z tych tytułów kwot zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, a w konsekwencji zwrotu podatku VAT w wysokości wyższej.

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 76 § 1 w zw. z art. 76b Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wskazał, że 25-dniowy termin zwrotu podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2004 roku upływał z dniem 14 czerwca 2004 roku. Na podstawie karty kontowej podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że na dzień 14 czerwca 2004 roku Spółka nie dokonała wpłaty na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za kwiecień 2004 roku. Organ pierwszej instancji nie mógł uwzględnić wniosków podatnika o zaliczenie kwoty zwrotu podatku VAT za kwiecień 2004 roku na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 oraz w podatku VAT za styczeń 2004 roku zgłoszonych wraz z korektą zeznania CIT-8 oraz deklaracji VAT-7 za styczeń 2004 roku z uwagi na zbyt późne ich wniesienie. Pierwszy z nich wpłynął bowiem do Urzędu Skarbowego w dniu 7 czerwca 2004 roku, drugi zaś w dniu 14 czerwca 2004 roku. Organ odwoławczy podkreślił, że dni od 10 do 13 czerwca 2004 roku były dniami ustawowo wolnymi od pracy, tym samym organ pierwszej instancji nie posiadał pełnej wiedzy o stanie zaległości ciążących na podatniku. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że

w związku z powtarzającą się praktyką Spółki nadsyłania korekt deklaracji oraz zgłaszania wniosków w terminach, które uniemożliwiały wykonanie dyspozycji podatnika przez organ podatkowy, a także utrudniały prawidłowe rozliczenie z budżetem, Spółka pismem z dnia 27 marca 2003 r.oku została poinformowana o konieczności wnoszenia żądań w zakresie zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet zobowiązań podatkowych z uzasadnionym wyprzedzeniem. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła Spółka "A", zarzucając naruszenie art. 76 § 1 oraz art. 76a § 2 w zw. z art. 76b Ordynacji podatkowej poprzez niezaliczenie kwoty zwrotu podatku VAT za kwiecień 2004 roku na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 rok oraz podatku VAT za styczeń 2004 roku. Skarżąca wskazała, że stosowne dyspozycje w tym zakresie wraz z korektami deklaracji złożyła odpowiednio w dniu 3 czerwca i 8 czerwca 2004 roku. Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie postanowień obydwu instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez stronę skarżącą.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

O wyniku dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia przesądziły uchybienia natury procesowej, których dopuścił się organ odwoławczy. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji - w wyniku skutecznego wniesienia środka odwoławczego - jest ponownie rozpoznawana i rozstrzygana w pełnym zakresie przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji i wydanego przez niego rozstrzygnięcia. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem weryfikacja a ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej ( por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2466/98, niepubl.).

Pogląd ten znajduje oparcie w redakcji art. 233 Ordynacji podatkowej, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Przy czym organ odwoławczy może utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, ale wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to jest w pełni prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach. W przeciwnym wypadku, zobowiązany jest je uchylić i – albo orzec co do istoty sprawy, albo przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi, albo umorzyć postępowanie w sprawie.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu,

Dyrektor Izby Skarbowej uchybił ciążącemu na nim z mocy ustawy obowiązkowi rozpatrzenia sprawy w całości od początku, przy uwzględnieniu stanu faktycznego zaistniałego również w toku postępowania odwoławczego ( w tym przypadku zażaleniowego ). Tym samym winien był uwzględnić złożone przez skarżącą Spółkę wnioski o zaliczeniu kwoty zawrotu podatku VAT za kwiecień 2004 roku na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2003 oraz podatku VAT za styczeń 2004 roku, których organ pierwszej instancji w dacie wydania postanowienia, ze względu na termin, w którym wnioski podatnika wpłynęły do organu ( 7 i 14 czerwca 2004 roku )

i obieg dokumentów w urzędzie, nie mógł wziąć pod uwagę.

Podkreślić przy tym należy, że takie działanie organu naraża podatnika na szkodę w postaci narastania odsetek od zaległości podatkowych, których termin przestałby biec z chwilą zaliczenia kwoty zwrotu podatku na poczet zaległości.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji

w uchylonej części wydano na podstawie przepisu art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.