Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1547/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 maja 2003r. ([...]) utrzymał w mocy orzeczenie Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2003r. o odmowie przyznania D. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] maja 2003r.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na następujący stan faktyczny sprawy:

D. C. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. Filia w A. w dniu [...]. 05. 1999r jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia [...]. 05. 1999r. W dniu rejestracji D. C. udokumentowała staż pracy wynoszący 28 lat 2 miesiące 27 dni.

W związku z ukończeniem 50 lat życia D. C. (ur. [...]. 05. 1953r.) wystąpiła o doliczenie jej do stażu pracy okresu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych, co daje jej łącznie 31 lat i 3 miesiące okresu uprawniającego do zasiłku, a w konsekwencji o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia spełnienia warunku dotyczącego wieku tj. od [...]. 05. 2003r.

Organ pierwszej instancji powołując się na przepis art. 37 k ust. 1, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 21.12.2001 r.), oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793), a także przepis art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003r. Nr 6 poz. 65) odmówił D. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego, wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r.

W następstwie odwołania Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielił argumentację prawną. Mianowicie, zdaniem organów decydującą rolę z punktu widzenia oceny uprawnień skarżącej odgrywa przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793) - dalej zwaną ustawą nowelizującą. Przepis ten zdaniem organów ma charakter przejściowy i ustala zasadę, którą kierował się organ pierwszej instancji, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 01.01.2002r.) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Wynika stąd, że gdy rejestracja nastąpiła do końca 2001 r., świadczenie przedemerytalne powinno być ustalane i przyznawane na "starych zasadach".

Zasadnicze znaczenie w kwestii przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego spełnia dzień rejestracji. To na ten dzień bada się czy dana osoba spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przedemerytalnego ocena ta dokonywana jest w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu rejestracji. Skarżąca w dacie rejestracji nie spełniała warunków z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu wówczas obowiązującym. Przepis ten stanowił, że :

1. Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

3) (120) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

4) (121) do dnia 31 grudnia roku. poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury 'wynoszący, co najmniej 34 lat dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776),

Aby otrzymać prawo do świadczenia przedemerytalnego należy spełnić warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz łącznie spełnić wymogi jednego z punktów wyżej powołanego przepisu. Tymczasem skarżąca ze względu na wiek (ur. [...].05.1953r.) nie spełniła wymogu pkt. 1 art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie spełnia również wymogu z pkt. 2 tego przepisu gdzie ustawodawca zawarł wymóg rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a z przedłożonego świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy wygasł z upływem czasu na jaki umowa została zawarta i nie ukończyła skarżąca w roku kalendarzowym w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy wymaganego wieku co najmniej 55 lat. Z kolei wymogi zawarte w pkt. 3 powołanego przepisu uzależniają przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy i osiągnięcia okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat dla kobiet - skarżąca dysponuje stażem uprawniającym do emerytury, co nie jest sporne, 31 lat 1 miesiąc 16 dni, dlatego warunku tego nie spełnia. Sposób rozwiązania stosunku pracy wyklucza zastosowanie w stosunku do skarżącej kryteriów z pkt. 4 tego przepisu.

Tym samym, w ocenie organów, D. C. nie spełniła warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżąca upatruje naruszenia prawa. W szczególności z faktem ukończenia w dniu [...]. 05. 2003r. wieku 50 lat skarżąca wiąże nabycie uprawnień do dochłodzonego świadczenia, określonego w art. 37k ust. 1 pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym nowelizacją z dna 17 grudnia 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy na podstawie tej ustawy w/w zwanej dalej ppsa - z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych administracyjnych ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, jak również nie podlega wątpliwości fakt, że według przepisów obowiązujących w dacie rejestracji jako osoby bezrobotnej, D. C. nie spełniała warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Sporna jest natomiast możliwość zastosowania w stosunku do zarejestrowanej w dniu [...]. 05. 1999r. D. C. przepisu art. 37k w jego brzmieniu nadanym art. 3 pkt 14 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r., w związku z treścią art. 11 ust. 2 tej ustawy.

Przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej (w/w) orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. K 19/02 (Dz.U. z dnia 12 kwietnia 2005r. nr 59 poz. 517) uznany został za niezgodny z art. 2 Konstytucji w części, w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i (...)", wyłączającej nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy.

Oznacza to, iż w pozostałym zakresie korzysta on z domniemania konstytucyjności i otrzymał brzmienie "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych warunkach".

Wykładnia literalna tego przepisu prowadzi do wniosku, iż art. 11 ust. 2 stanowi wyłącznie realizację zasady ochrony praw nabytych na podstawie przepisów, które następnie uległy zmianie. O zasadności takiej interpretacji świadczy także treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który jedynie rozszerzył ochronę praw nabytych in abstracto, tj. w rozumieniu możliwości realizacji ekspektatywy tych praw, a nie tylko tych, które nabyto w drodze konkretnych, indywidualnych decyzji.

Brak jest podstaw do przypisywania przepisowi art. 11 ust. 2 charakteru intertemporalnego tym rozumieniu, iż pozostawia możliwość wyboru np. korzystniejszego świadczenia od tego, które zostało nabyte na dotychczasowych zasadach.

W szczególności należy zauważyć, że przepis art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (art. 3 pkt 15) wiąże fakt nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego ze spełnieniem warunków w dacie rejestracji. Konieczność oceny spełnienia kryteriów niezbędnych do nabycia uprawnień na dzień rejestracji oznacza, iż to właśnie data rejestracji przesądza o tym, że zastosowanie przy ustalaniu uprawnień do świadczenia przedemerytalnego mają wyłącznie przepisy obowiązujące w dniu rejestracji.

Skoro w dacie rejestracji D. C. nie spełniła warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, nawet po doliczeniu okresu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych, to nie mogła skutecznie ubiegać się o to świadczenie. Zmiana przepisów, która miała miejsce od 01.01.2002r., w wyniku której uchylony został przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w konsekwencji zlikwidowano zasiłki przedemerytalne, natomiast ustalono mniej restrykcyjne kryteria przyznawania świadczeń przedemerytalnych, które nie mogą, w kontekście art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, skutkować możliwością uzyskiwania uprawnień na nowych zasadach, tj. według nowo ustalonych kryteriów, gdyż zarówno w ustawie nowelizującej jak i w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu brak jest przepisu zezwalającego na ustalenie uprawnień, ze względu na zmianę stanu prawnego, lub ze względu na osiągnięcie w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej określonego wieku.

Reasumując powyższe rozważania trzeba stwierdzić, iż organy słusznie przyjęły, że brak jest możliwości przyznania osobom zarejestrowanym przed 1.01 2002r. świadczenia przedemerytalnego na nowych zasadach, skoro wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej była jedynie ochrona uprawnień nabytych przed wejściem w życie nowelizacji. Organy prawidłowo zastosowały przepisy niezbędne dla oceny prawnej złożonego przez skarżącą wniosku p świadczenie przedemerytalne. Sąd nie dopatrzył się także żadnych uchybień mogących mieć wpływ na wynik postępowania.

Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.