Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 156/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75i - 75e
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: § 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 91 poz 748
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz  przeprowadzania egzaminu wstępnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu na aplikację adwokacką oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2012r. Komisja Egzaminacyjna nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. (zwana dalej "komisją kwalifikacyjną") ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką K. N. (dalej "skarżący). Z uzasadnienia uchwały wynika, że K. N. uzyskał z testu 98 punktów. Komisja kwalifikacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana przez ww. liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu.

Od uchwały komisji egzaminacyjnej K. N. złożył odwołanie. Podniósł, że komisja kwalifikacyjna nieprawidłowo przyjęła, że udzielił wadliwej odpowiedzi na pytanie nr 2 i 4, w sytuacji gdy popełnił "oczywistą omyłkę pisarską" przy przenoszeniu odpowiedzi z testu na kartę odpowiedzi i omyłkę tę poprawił. Ponadto zarzucił, że regulacja zawarta w § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego, nie znajduje oparcia w ustawie – Prawo o adwokaturze i nie zmierza do realizacji celu egzaminu, jakim jest sprawdzenie wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego. W ocenie ww. przepis ten narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Wskazał także na zróżnicowanie uregulowania co do sposobu oceniania zmiany zakreślonej odpowiedzi w przypadku egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką i odnośnie do egzaminu na aplikację komorniczą. Podniósł także, że wpływ na niewłaściwe przeniesienie odpowiedzi na pytania nr 2 i 4 miał także stan jego zdrowia z powodu którego orzeczono wobec niego niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym.

Wskazując na powyższe zarzuty ww. wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 75i ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Wskazał, iż zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 75i ust. 3 ww. ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może zostać osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego. Minister wskazał, iż poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i jego przebiegu. Stwierdził, iż egzamin był przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748). Wszystkie pytania testowe były prawidłowe i brak jest podstaw do przyznania skarżącemu dodatkowych punktów. Wynik egzaminu ustalony przez Komisję Kwalifikacyjną odpowiada wymogom § 11 i § 12 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r., bowiem wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi, a wyłączną podstawą ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Organ podniósł, iż wbrew stanowisku skarżącego, zasady ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką zostały określone nie tylko w ustawie - Prawo o adwokaturze, lecz także w powołanym rozporządzeniu. Rozporządzenie, wydane na podstawie upoważnienia przewidzianego w art. 75e ust. 12 ustawy, reguluje szczegółowy tryb i sposób przeprowadzenia egzaminu wstępnego. Przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona, a w myśl § 12 wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Wskazał, iż Komisja Kwalifikacyjna nie zaliczyła odpowiedzi na pytania nr 38 i 70, bowiem w karcie odpowiedzi zostały zaznaczone w pytaniu nr 38 odpowiedzi "A" i "C", w pytaniu nr 70 odpowiedzi "A" i "B", przy czym w pytaniu nr 38 odpowiedź "A" została poprawiona na odpowiedź "C", natomiast w pytaniu nr 70 odpowiedź "B" poprawiona na odpowiedź "A".

W konkluzji organ stwierdził, iż stosownie do przywołanych przepisów, brak jest podstaw do uznania obu odpowiedzi i doliczenia za nie 2 punktów, a w konsekwencji ustalenia pozytywnego wyniku egzaminu. Podkreślił, iż przepis wyraźnie wyklucza możliwość jego korygowania, niezależnie od przyczyn powstania błędu.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. N. wniósł o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] w całości.

W skardze podniósł następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego art. 75e ust. 12 pkt 3 oraz art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 9 czerwca 2009 r. poprzez błędna ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia nie wykracza poza ustawową delegację do określenia trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką i służy realizacji ustawowych warunków przeprowadzania egzaminu, podczas, gdy norma przewidziana w § 11 ust. 2 tego rozporządzenia nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo

o adwokaturze i nie zmierza do realizacji celu egzaminu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 2

i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 75a ust. 3 oraz art. 75i ust. 1 Prawa

o adwokaturze w zw. z § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że norma zawarta w § 11 ust. 2 rozporządzenia, jak również sankcja tej normy jest proporcjonalna do zapewnienia celu w postaci prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, podczas gdy zasada niedopuszczalności zmiany zakreślonej odpowiedzi na pytanie egzaminacyjne pozostaje w sprzeczności z zasadą proporcjonalności;

3) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie bądź niewłaściwe zastosowanie art. 6, art. 7, art. 8, 77 § 1,107 § 3 kpa, w szczególności poprzez:

a) załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;

b) nie ustosunkowanie się do przedstawionych w odwołaniu wszystkich zarzutów

i argumentów oraz nie podanie przyczyn z powodu których argumentów tych nie wzięto pod uwagę;

c) zinterpretowanie wszystkich okoliczności na jego niekorzyść;

d) niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepełne uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (uchwałę) lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, zwanego dalej "egzaminem wstępnym". Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt (art. 75i ust. 1 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 75e ust. 12 cyt. ustawy Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi w drodze rozporządzenia:

1) tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji kwalifikacyjnej oraz powoływania i odwoływania członków komisji kwalifikacyjnej,

2) wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej, uwzględniając liczbę osób, które złożyły zgłoszenie o przystąpienie do egzaminu wstępnego, zakres i nakład ich pracy w zorganizowaniu i w przebiegu egzaminu wstępnego oraz tryb wypłacania tego wynagrodzenia,

3) szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego, w szczególności:

a) sposób działania komisji kwalifikacyjnej,

b) sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji kwalifikacyjnej przez okręgowe rady adwokackie, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą,

- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację i przebiegu egzaminu wstępnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji kwalifikacyjnej.

Działając na podstawie upoważnienia zawartego w ww. art. 75e ust. 12 ustawy Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748), w którym określił m. in. szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego. W § 11 i 12 wskazał, iż wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A, B, albo C), zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona oraz wskazał, że wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż ograniczenie w rozporządzeniu możliwości poprawienia omyłki pisarskiej stanowi o tym, iż Minister Sprawiedliwości wydając rozporządzenie wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego z racji braku wyraźnego upoważnienia do wprowadzenia takiego ograniczenia.

Zgodnie ze wskazanymi przepisami ustawy i rozporządzenia, egzamin wstępny jest egzaminem testowym, podczas którego zdający ma jedynie wybrać jedną z trzech propozycji, z których jedna jest prawidłowa, zatem możliwość dokonywania zmian prowadziłaby do trudności, czy wręcz niemożności ustalenia, która z wybranych odpowiedzi jest prawidłowa. Jedną z zalet egzaminu testowego jest łatwość jego sprawdzenia oraz brak czynnika subiektywnego przy ocenie jego wyników.

Należy zauważyć, iż wszyscy zdający mieli podaną pełną informację o trybie

i sposobie przeprowadzenia egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, w tym

o zasadach ustalania jego wyniku oraz braku możliwości zmiany zakreślonej odpowiedzi. Na pierwszej stronie Części I – Zestawu pytań testowych zamieszczone zostało pouczenie, będące w istocie powtórzeniem treści § 11 i 12 ww. rozporządzenia.

W ocenie Sądu prawidłowo ustalono negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącego nie przyznając punktu za poprawione odpowiedzi

w pytaniu nr 2 i 4.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących stanu zdrowia skarżącego i orzeczonego wobec niego stopnia niepełnosprawności, które w jego ocenie mogły mieć wpływ na popełnienie błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi na karcie odpowiedzi, Sąd podziela ocenę organu, że obowiązujące przepisy prawa nie zezwalają na uwzględnianie tego rodzaju okoliczności przy ustalaniu wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Przeprowadzany egzamin wstępny na aplikację adwokacką ma na celu obiektywną weryfikację wiedzy kandydatów. Forma przeprowadzonego egzaminu, jak również zasady dokonywania oceny wyniku egzaminu, zostały szczegółowo uregulowane ww. aktach prawnych. Przepisy te nie pozwalają na uwzględnianie takich okoliczności przy ocenie prawidłowości odpowiedzi na karcie odpowiedzi i ustaleniu wyniku egzaminu. Wszystkich kandydatów przystępujących do egzaminu wstępnego na aplikację obowiązywał zakaz zaznaczania na karcie odpowiedzi wielu wariantów na jedno i tożsamo pytanie, jasnym jest, że faworyzowanie, z jakiegokolwiek powodu któregokolwiek z kandydatów, naruszałoby w sposób rażący prawo pozostałych kandydatów do równego traktowania przez władze publiczne.

Zaskarżona decyzja w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku skarżącego

z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, odpowiada zatem prawu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.