Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 954/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. O-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej B. O-K. kwotę 474 złotych (czterysta siedemdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia 16 czerwca 2015 r. B. O-K. (dalej: skarżąca) reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium) na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. o:

1. stwierdzenie nieważności decyzji Wójta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (sygn. Akt [...]) polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych w prognozowanym okresie czasu inwestycji, na działce[...],

2. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem zachodzi prawdopodobieństwo graniczące z pewnością wystąpienia jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.,

3. wystąpienie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego celem zajęcia przez wskazany organ stanowiska w sprawie, albowiem wykonanie zaskarżonej decyzji może wpływać na bezpieczeństwo ruchu lotniczego,

4. wezwanie do udziału w sprawie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w charakterze strony, albowiem podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisku, poprzez błędne zastosowanie przepisów intertemporalnych w przypadku wszczęcia postępowania przed wejściem w życie wskazanej ustawy,

2. wewnetrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji i załącznika w postaci “charakterystyki przedsięwzięcia", objawiającą się różnymiokreśleniami maksymalnej wysokości wieży (73 m, 75 m), różną maksymalną mocą (0,8 MW, 0,9 MW), co czyniło decyzje niewykonalna w dacie jej wydania,

3. naruszenie art. 46a ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez uzupełnienie postępowania ponad wniosek inwestora, w sytuacji, gdy inwestor nie sporządził raportu o oddziaływaniu na środowisko z własnej inicjatywy,

4. naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 56 ust. 1b pkt 2 w związku z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, poprzez rażącą niepoprawność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, poprzez nieuwzględnienie zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. zespołu folwarcznego położonego w [...] i zespołu pałacowego położonego w [...],

5. naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 2, pkt. 4, pkt 5 w związku z art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nieuwzględnienie oddziaływania inwestycji na zbiorniki wodne w postaci stawów przypałacowych w ramach zespołu pałacowo - parkowego w miejscowości [...] oraz występującej tam flory i fauny, w szczególności wpływu na ptactwo bytujące przy małych zbiornikach śródlądowych,

6. naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezamieszczenie opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujących skumulowane, krótkie-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływanie na środowisko wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji oraz opis metod prognozowania w związku z nakładaniem się oddziaływania poszczególnych turbin wiatrowych w ramach inwestycji, a inwestycji w ramach planowanych kompleksów farm wiatrowych, jakie mają powstać w [...],[...] a także na terenie gminy [...],

7. naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 3, 4, 5 w związku z art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez brak wariantowości przedsięwzięcia, brak uzasadnienia wyboru wariantów, brak określenia przewidywanego oddziaływania wariantów na środowisko,

8. naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w związku z art. 46b ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez dopuszczenie lokalizacji trzech turbin wiatrowych w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru objętego ochroną w ramach programu Natura 2000 - Dolina Samicy (PLB 300013) i inne tereny chronione, i to w sytuacji niewątpliwego oddziaływania turbin wiatrowych na populacje ptaków chronionych i trasy wędrówki ptaków,

9. naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku - Prawo lotnicze, w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, Środowiska, Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej z dnia 28 października 2004 roku w sprawie osłony meteorologicznej lotnictwa (Dz.U.04.245.2459 z późniejszymi zmianami) w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie Lotniczych Urządzeń Naziemnych (Dz.U.04.135.1444 z późniejszymi zmianami) w związku z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie Rejestru Lotniczych Urządzeń Naziemnych (Dz.U.04*l 19.1247 z późniejszymi zmianami) poprzez dopuszczanie lokalizacji trzech turbin wiatrowych w strefie bezpośredniego oddziaływania na poprawne funkcjonowanie radaru meteorologicznego położonego w miejscowości [...], co może znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu lotniczego w ramach polskiej przestrzeni powietrznej (zasięg radaru - 250 km), w szczególności na bezpieczeństwo funkcjonowania Portu Lotniczego [...].

10. naruszenie art. 53 ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 56 ust. 8 wskazanej ustawy poprzez niezapewnienie przez organ udziału społeczeństwa w postępowaniu, w sytuacji nałożenia obowiązku sporządzenia raportu.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca wskazała na motywy stawianych decyzji Wójta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. (dalej: decyzja środowiskowa) zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Kolegium orzekło o dopuszczeniu skarżącej jako strony do postępowania wszczętego z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej i odmówiło rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu kolegium wskazało na fakt, iż dnia [...] czerwca 2015 r. wszczęte zostło z urzędu postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji środowiskowej, a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówiono wstrzymania wykonania tejże decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wójt [...] sprostował z urzędu oczywista omyłkę w decyzji środowiskowej w ten sposób, że w charakterystyce przedsięwzięcia stanowiącej integralną część oraz załącznik nr 1 ww. decyzji wysokość zawieszenia wirnika winna wynosić 73 m.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonej pisma zastępcy dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na okoliczność usytuowania planowanej inwestycji w strefie ochronnej radaru meteorologicznego systemu [...], a tym samym wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa, zaś pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. – o przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii dr [...] dotyczącej raportu oddziaływania na środowisko na okoliczność wadliwości decyzji środowiskowej uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło różnicę między postępowaniem odwoławczym, a trybem nadzwyczajnym weryfikacji decyzji ostatecznej i obszernie przedstawiło poglądy orzecznictwa dotyczące rażącego naruszenia prawa. Organ II instancji stwierdził, że większość podnoszonych zarzutów dotyczy uchybień materialnoprawnych, jednak nie są to zarzuty dotyczące rażącego naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, a polemika z ustalonym stanem faktycznym, z danymi zawartymi w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przeprowadzoną przez organ oceną. SKO nie znalazło też innych wad decyzji wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1, 3-7 k.p.a. oraz wad nieważności ustanowionych w przepisach odrębnych. Marginalnie zauważono, że decyzja środowiskowa nie została przez inwestora skonsumowana i nie wywołała żadnych skutków, nie jest też możliwe jej realizowanie obecnie, upłynął bowiem termin, w którym mogła być wykorzystana do realizacji inwestycji.

Dnia 14 lipca 2015 r. skarżąca, zastępowana przez fachowego pełnomocnika, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w sytuacji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i brak uwzględnienia wniosków skarżącej w toku postępowania. Skarżąca ponownie przedstawiła zarzuty uzasadniające w jej ocenie stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną i w związku z tym nie jest dopuszczalne prowadzenie nowych dowodów. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie wskazał na przepis prawa materialnego, który jego zdaniem został podczas wydania decyzji naruszony w stopniu kwalifikowanym, wyczerpującym przynajmniej jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. SKO podzieliło pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zarzuty wnioskodawcy są polemiką z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, które ewentualnie mogłyby być podnoszone skutecznie w postępowaniu odwoławczym, ale nie moga byc kwalifikowane jako wady stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

Dnia [...] października 2015 r. B. O-K., zastępowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wniosła o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w sytuacji, gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności, gdy organ uniemożliwił stronie czynny udział w postępowaniu

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, a w konsekwencji oparcie zaskarżonych rozstrzygnięć na niepełnym materiale dowodowym,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 31 § 3 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, brak uwzględnienia żądania skarżącej B. O-K., co do przeprowadzenia wniosków, w sytuacji, gdy ich przedmiotem były okoliczności niewyjaśnione a kluczowe dla rozpoznania sprawy, w szczególności:

- wystąpienie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego celem zajęcia przez wskazany organ stanowiska w sprawie, albowiem wykonanie zaskarżonej decyzji może wpływać na bezpieczeństwo ruchu lotniczego,

- wezwanie do udziału w sprawie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w charakterze strony, albowiem podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy,

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka P. O- K.,

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez:

- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy,

- nienależyte uzasadnienia decyzji polegające na niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

W uzasadnieniu skargi ponownie powołano zarzuty uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej. Wskazano też na nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że samo powołanie przez organ przepisów prawa, orzecznictwa oraz decyzji organów administracji nie może być uznane za wypełnienie obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia. Organ winien wskazać argumenty, które podlegałyby weryfikacji przez skarżącą, a tego nie uczynił, nie odnosząc się do zarzutów i nie wyjaśniając w dostateczny sposób podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd orzekający w sprawie podziela poglądy odnośnie kwalifikacji uchybień jako rażącego naruszenia prawa powołane przez orzekające organy. Wskazać też należy na stanowisko przedstawione przez Małgorzatę Jaśkowską i Andrzeja Wróbla w Komentarzu aktualizowanym do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (LEX/el., 2015) oraz zaprezentowane tam orzecznictwo. W szczególności w wyroku z dnia 8 września 2011 r., I OSK 1566/10, LEX nr 1068431 NSA stwierdził, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Z kolei w wyroku NSA z dnia 2 marca 2011 r., II OSK 2226/10, LEX nr 824448 podkreślono, że naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje, jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa, zaś w wyroku WSA w Warszawie z 29 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1802/13, LEX nr 1408022 wskazano, że naruszenie prawa może zostać zakwalifikowane jako rażące, kiedy jest oczywistym naruszeniem prawa i kiedy wywołuje skutki społeczne, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności, a dobrami szczególnie chronionymi powinno być ludzkie życie, zdrowie oraz mienie.

W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej; por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., II SA 1249/97, LEX nr 41819: "Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować".

W ocenie Sądu stanowisko odnośnie zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji ją poprzedzającej, zasługuje na uwzględnienie. W szczególności podkreślić należy, że zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych (przez niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy) należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tego typu naruszenia nie dają mianowicie podstaw do stwierdzenie oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. Nierzetelne wyjaśnienie sprawy, czy też błąd w ustaleniach faktycznych, nie stanowią o kwalifikowanej wadzie decyzji - por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 534/10, z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 30/10, (orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie świadczy o wadliwości decyzji, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne również prowadzenie nowych dowodów. Oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Stanowisko tożsame wyraził NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10, (CBOSA) – por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie IV SA/Gl 835/13 (LEX nr 1513915). Analogiczne stanowisko zajął także NSA w wyroku z dnia 4 lipca 2014 r. w sprawie II GSK 798/13 (LEX nr 1511171), stwierdzając, że rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oceniać należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym.

Podzielenie przez Sąd wywodów przedstawionych przez organ administracji w decyzjach nie może jednak prowadzić do oddalenia skargi. Rację ma bowiem skarżąca podnosząc, że organ nie odniósł się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzutów i nie wyjaśnił w dostateczny sposób podstaw i przesłanek swego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu obowiązkowi temu Kolegium nie uczyniło zadość także w decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że obowiązkiem organu II instancji jest wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu. Z jednej strony umożliwia to poddanie rozstrzygnięcia kontroli sądowej, z drugiej – pełni funkcje edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresata decyzji. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19.06.2013 r. w sprawie II SA/Gd 298/13, LEX 1368724).

Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6.05.2014 r. w sprawie II SA/Ol 257/14, LEX 1465425).

Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28.08.2014 r. w sprawie II SA/Go 441/14, LEX1519889).

Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).

Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszystkie podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty oceniło en bloc, stwierdzając, że "nie doszło do naruszenia prawa w stopniu kwalifikowanym, które jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości przesądziłoby o konieczności eliminacji przedmiotowej decyzji". W decyzjach SKO nie odniosło się merytorycznie do żadnego spośród licznych zarzutów sformułowanych pod adresem decyzji środowiskowej przez stronę skarżącą. Z tego powodu obie wydane przez Kolegium decyzje nie poddają się kontroli sądowej. Zawierają one jedynie konkluzje, bez przedstawienia toku rozumowania i argumentów, które do takich konkluzji mogłyby doprowadzić. Nie jest, rzecz jasna, rzeczą organu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dokonywanie ponownie oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Przypomnieć bowiem należy, że oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Nie uprawnia to jednak w żadnym wypadku organu do zignorowania jakiegokolwiek zarzutu sformułowanego przez stronę i ocenienia go na takim poziomie ogólności, który wyklucza możliwość sądowej weryfikacji zasadności stanowiska.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ obowiązany więc będzie w szczególności poddać wnikliwej analizie i ocenie każdy z zarzutów wysuwanych przez skarżącą pod adresem decyzji środowiskowej. Obowiązkiem organu będzie – w stosunku do każdego zarzutu z osobna – przedstawić i wyczerpująco uzasadnić swój pogląd: czy z powodów wskazywanych przez stronę skarżącą doszło do naruszenia prawa, a jeżeli tak – czy i dlaczego naruszenie to należy kwalifikować jako rażące, bądź pozbawione tej cechy. Rzeczą organu będzie także ustosunkowanie się do wszystkich wniosków składanych przez skarżącą w toku postępowania. Tylko tak sporządzone uzasadnienie orzeczenia odpowiadać będzie wymaganiom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.