Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1015/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skarg A. M. oraz małoletniej O. M. reprezentowanej przez M. M. i T. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargi


UZASADNIENIE

Wyrok zapadł po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1475/14, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1679/13, ze skargi A. M. oraz małoletniej O. M., reprezentowanej przez M. M. i T. M., na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Postepowanie w niniejszej sprawie, administracyjne i sądowe, miało następujący przebieg.

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania małoletniej O. M., reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] nakazującej T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku usługowo-mieszkalnym stanowiącym własność małoletniej O. M., zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nakazał małoletniej O. M., reprezentowanej przez ww. przedstawicieli, wykonanie określonych obowiązków w związku ze znajdującymi się otworami w ścianach elewacji zachodniej, północnej i wschodniej oraz doprowadzenie ściany elewacji zachodniej i północnej do wymogów ścian przeciwpożarowych oraz opracowanie po wykonaniu robót naprawczych i przedłożenie dokumentacji powykonawczej budynku usługowo-mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami – wraz z niezbędnymi uzgodnieniami (opiniami rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) oraz opinią techniczną wykonanych robót – w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że w sprawie wydawane były decyzje przez organy nadzoru budowlanego obu instancji oraz zapadały wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie (z 4 grudnia 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 987/12 i VII SA/Wa 988/12).Przesądzone zostało, że zastosowanie mają przepisy rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62).

Inwestycja powstała w 1992 r. niezgodnie z ostateczną decyzją z [...] lutego 1992 r. o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego na działce o nr hip. [...] (później podzielonej na działki o nr [...] i [...]) w S. Jest ulokowana na terenie (działka nr [...]), który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części miejscowości S. (uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. – Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]) przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdzie dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych w budynku mieszkalnym lub zabudowie towarzyszącej. Te same ustalenia planu dotyczą sąsiedniej działki nr [...]. Ponadto, inwestycja ta nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Z tych względów możliwe jest dokonanie w przedmiotowym budynku przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nie zachodzą niedopuszczalne warunki zdrowotne, ani użytkowe dla otoczenia w związku z istnieniem przedmiotowego obiektu budowlanego. Oznacza to, że nie istnieją przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a zastosowanie znajduje art. 40 tej ustawy.

W związku z ww. wyrokami określone obowiązki powinny być nałożone w oparciu o ww. rozporządzenie z 1980 r., a nie jak uczynił to organ I instancji – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dlatego decyzja organu I instancji wymagała uchylenia.

Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej organ stwierdził, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż nałożenie obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie inwentaryzacji geodezyjnej działki nr [...], inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z oceną techniczną oraz zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy mieści się w zakresie dyspozycji tego przepisu. Ponadto, kwestia podziału działki [...] na działkę o nr ew. [...] i [...] nie zmienia statusu samowolnej budowy omawianego obiektu.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli małoletnia O. M., reprezentowana przez T. i M. M., oraz A. M..

Małoletnia O. M., w swojej skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła: - nierozpoznanie i nieodniesienie się w sposób zgodny z prawem do istoty zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczącej nieuzasadnionego nakazu zmian i przeróbek w budynku usługowo-mieszkalnym; - błędne orzeczenie w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami, przez co doszło do naruszenia w toku postępowania przed organem nadzoru budowlanego przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy; - art. 7 k.p.a. polegającego na zaniechaniu obowiązku podjęcia przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w kwestii prawidłowego ustalenia zakresu robót budowlanych, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku usługowo-mieszkalnego do zgodności z przepisami prawa; - art. 77 k.p.a. przez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. przez przekroczenie zakresu unormowań przepisu.

A. M. w swojej skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił: - naruszenie art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 35, art. 36 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 40, art. 41 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; - błędną wykładnię art. 9 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz ww. przepisów rozporządzenia z 1980 r.; - art. 140 i art. 143 Kodeksu cywilnego; - naruszenie art. 7, art. 13, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a.; - naruszenie art. 32, art. 7 i art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W wyniku rozpoznania wskazanych powyżej skarg zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1679/13. Sąd uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, czym organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Następnie, zapadł opisany na wstępie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1475/14. Uzasadniając orzeczenie, o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, co następuje.

I tak Sąd ten za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie zawierał usprawiedliwionych podstaw, ponieważ w tym zakresie Sąd I instancji nie wypowiedział żadnej oceny prawnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z akt sprawy wprost wynika, kiedy dokonano podziału działki nr [...]. Zgodnie z aktem notarialnym z [...] stycznia 2007 r., Repertorium A nr [...], działka nr [...] została podzielona w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami przez uprawnionego geodetę i wpisana do ewidencji zasobów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] lutego 2006 r. Zatem, co pominął Sąd I instancji, podziału nieruchomości dokonano już po dokonaniu "samowoli budowlanej". W tym zakresie sprawa nie wymaga wyjaśnienia. Przy czym Sąd I instancji dokonując oceny wpływu daty dokonanego podziału nieruchomości nie wyjaśnił w ramach uzasadnienia prawnego, jaki wpływ może mieć data podziału nieruchomości na losy postępowania naprawczego (tzw. "status" samowoli budowlanej). Sąd w tym zakresie wskazał wyłącznie, że taka data może mieć istotne znaczenie w zakresie "konsekwencji" związanych z samowolą budowlaną. Brak wyjaśnienia motywów takiej oceny Sądu Administracyjnego oznacza, że taka ocena nie poddaje się w ogóle instancyjnej kontroli. Poza tym kwestia podziału działki i pojawienia się nowej granicy dotyczy tylko części zaskarżonej decyzji, tj. tylko w zakresie nałożenia określonych obowiązków w odniesieniu do elewacji północnej i wschodniej obiektu budowlanego na działce nr [...]. Obowiązki te dotyczą wyłącznie kwestii bezpieczeństwa, czyli de facto celu, dla którego powołane zostały przepisy prawa budowlanego. Chodzi tu o zapewnienie porządku publicznego, który to ciężar spoczywa w głównej mierze na organach administracji publicznej, czy to na etapie pozwolenia na budowę, jak i po zrealizowaniu inwestycji w trakcie postępowań legalizacyjnego, naprawczego oraz na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy kwestie związane z podziałem nieruchomości dokonanej przez dotychczasowych właścicieli będących też inwestorami "samowoli budowlanej" oraz późniejsze ich czynności cywilnoprawne mogą prowadzić do złagodzenia w okolicznościach tej konkretnej sprawy rygorów wynikających z prawa budowlanego, tj. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Dodatkowym zagadnieniem, jakie wynika z akt sprawy jest to, że obiekt na działce nr [...], który początkowo był realizowany w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] lutego 1992 r. powinien mieć mur ogniowy od strony działki A. M. (nr [...]). Z projektu budowlanego wynika, że budynek ten miał być zrealizowany z wykorzystaniem ścian istniejącego budynku, aktualnie posadowionego na działce nr [...]. Ponadto, zabudowa na działkach nr [...] i nr [...] posiada po dziś dzień ten sam numer porządkowy (ul. [...], S. – takie są ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego). Czy zatem późniejsze rozporządzenia majątkiem przez dotychczasowych właścicieli inwestorów mają wpływ na przebieg postępowania naprawczego w odniesieniu do elewacji północnej i wschodniej przedmiotowej samowoli, która została zrealizowana na długo przed podziałem zabudowanej nieruchomości i sprzedażą nowo wydzielonej działki nr [...]. Czy w takim przypadku uzasadnione jest dać pierwszeństwo stosunkom cywilnym przed kwestiami bezpieczeństwa w odniesieniu do działań, które stanowiły postać "samowoli budowlanej", bo istotnego odstąpienia od udzielonego pozwolenia na budowę. Tego Sąd I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie brak wyjaśnienia zastosowanej podstawy prawnej we wskazanym powyżej zakresie pozwala na stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w okolicznościach tej sprawy nie chodzi o to, czy podział nieruchomości miał wpływ na zmianę statusu samowoli budowlanej, lecz to czy do tej samowoli budowlanej w wyniku późniejszych czynności cywilnoprawnych mogą mieć zastosowanie w pełnym zakresie przepisy rozporządzenia z 1980 r. dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. A więc czy istnieją podstawy do różnicowania sytuacji prawnej samowoli budowlanej z uwagi na dokonany później podział nieruchomości.

Po ponownym rozpoznaniu skarg, wniesionych do tutejszego Sądu, zapadł wyrok niniejszy. Skargi zostały oddalone.

Następnie 6 czerwca 2017 r. (data nadania w UP), wpłynął do Sądu wniosek O. M., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. M., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku.

Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia [...] sierpnia 2017 r., postanowiono przywrócić O. M., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. M., termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Ponadto, Sąd rozpoznawał sprawę po tym jak zapadł opisany powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie zaś z dyspozycją przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd orzekając o oddaleniu skarg dał wyraz stanowisku – zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Przedmiotem sądowej kontroli była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji oraz orzeczono o nakazie wykonania, w szczegółowo opisanym budynku, robót budowlanych, tj. w elewacji zachodniej budynku (ścianie przygranicznej z działką nr [...], w przedłożonej inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego zaznaczona, jako "elewacja wschodnia") - zamurować otwory lub wypełnić je pustakiem szklanym typu "luksfer" (przy zachowaniu ustaleń przepisu § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., zgodnie z którym powierzchnia tak wypełnionych otworów nie może przekraczać 10% powierzchni ściany); w elewacji północnej zamurować otwór drzwiowy w parterze spornego budynku (stanowiący połączenie z wspominanym budynkiem sąsiadów) oraz zamurować lub wypełnić luksferami otwór drzwi balkonowych na piętrze; natomiast w elewacji wschodniej: zamurować lub wypełnić luksferami otwór okienny na piętrze znajdujący się najbliżej sąsiedniego budynku na działce nr ew. [...]; obudować istniejące schody zewnętrzne wraz z gankiem wejściowym części mieszkalnej budynku - wykonując w przygranicznej ścianie pożarowej otwory wypełnione luksferami w celu naświetlenia nowopowstałej części spornego budynku,- doprowadzając przy tym ściany elewacji zachodniej i północnej do wymogów ścian przeciwpożarowych, poprzez usunięcie części połaci i dachu, wysuniętych poza lico tych ścian; Ponadto, w zakresie czynności dot. w/w budynku, nakazano opracowanie (po wykonaniu w/w robót naprawczych) i przedłożenie dokumentacji powykonawczej budynku usługowo-mieszkalnego (z wewnętrznymi instalacjami) - wraz z niezbędnymi uzgodnieniami (opiniami rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) oraz opinią techniczną wykonanych robót; - w celu doprowadzenia w/w obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.

Sąd w pełni podziela stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej przez wykonania ww. nakazów, jest dopuszczalna w świetle art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (bezsprzecznie pod rządem przepisów tej ustawy samowola zaistniała).

Przepis art. 40 ww. ustawy stanowił - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję był związany, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2012 r., w sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 987/12, oraz sygn. akt VII SA/Wa 988/12.

Wskazano w nich, że "organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i zastosowanie ma art. 40 tej ustawy" oraz "mimo wynikającego z ustawy obowiązku rozpatrzenia sprawy w trybie przepisów art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ II instancji dokonał oceny stanu sprawy stosując przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane z 1994r. (...) skoro w konkretnym stanie prawnym w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy uprzednio obowiązującej ustawy, to tym samym zastosowanie winny mieć przepisy powykonawcze do tejże ustawy".

Zastosowanie się do ww. wskazań uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz rozpoznanie przez organ drugiej instancji sprawy w jej całokształcie i orzeczenia jak w sentencji zaskarżonej decyzji.

Na tym etapie postępowania, nie można już skutecznie kwestionować tego, że przedmiotowy budynek, został wybudowany w 1992 r., niezgodnie z ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] lutego 1992 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego na działce o nr hip. [...] w S..

Zasadnie przyjęto też, że prowadzone postępowanie nadzoru budowlanego powinno objąć swym zakresem cały budynek, tj. zarówno część handlową jak i nadbudowaną część mieszkalną. Zarówno poprzedni jak i obecni właściciele nie dysponują dokumentami, które mogłyby potwierdzać legalność wzniesienia spornego budynku w obecnym kształcie.

Jak prawidłowo ustalono w sprawie, realizując parter tego obiektu inwestorzy zmienili jego wymiary, zwiększyli część frontową o wymiarach 6,05 m x 7,90 m zbliżając tym samym budynek do linii rozgraniczającej z ulicą na odległość 1,80 m. Potwierdza to jednoznacznie - powstały obiekt nie jest obiektem, na który została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Tym samym prawidłowo przyjęto - obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. W oparciu o zakres wykonywanych robót, tj. zmiany parametrów i lokalizacji parteru jak i wykonania nadbudowy części mieszkalnej nie można przyjąć, że obiekt powstał z odstępstwami istotnymi od wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powstał nowy obiekt budowlany, na budowę, którego wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak wskazano powyżej, zasadnie w zaistniałych okolicznościach zastosowano do procedury legalizacyjnej ustawę Prawo budowlane z 1974 r.

Problematyka samowoli budowlanej obiektu budowlanego uregulowana jest w art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Jednak, zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 tej ustawy - "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustaw, z zastrzeżeniem ust. 2, który mówi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe".

Organ zasadnie zastosował się do utrwalonego stanowiska orzecznictwa ukształtowanego na gruncie ww. ustawy z 1974 r. Prowadząc postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych w pierwszym rządzie dokonał oceny, czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki. Następnie, dopiero po wykluczeniu tychże przesłanek, organ nadzoru budowlanego zbadał, czy istnieją podstawy do wydania decyzji mającej swoją podstawę w art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym organ ten winien nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem.

Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., -"obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

Sąd podziela stanowisko organu - w sprawie wykluczone zostały przesłanki, które wymuszałyby nakaz rozbiórki obiektu.

Budynek usługowo - mieszkalny znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Działka nr ew. [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części miejscowości S., uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z [...] maja 2006 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z [...] sierpnia 2006 r., znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdzie dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych w budynku mieszkalnym lub zabudowie towarzyszącej. Tym samym wykluczona została przesłanka do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 1.

Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki, określonej w pkt 2 w/w przepisu prawidłowo oceniono, że sporny budynek nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Z opisu technicznego do inwentaryzacji budowlanej wynika także, że w/w budynek jest w stanie dobrym.

Przez pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia należy rozumieć takie naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ nadzoru budowlanego dysponując pracownikami, którzy mają w tym zakresie stosowne przygotowanie zawodowe ocenił, że jest możliwe dokonanie w budynku robót koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Tym samym miał podstawy do stwierdzenia, że nie zachodzą niedopuszczalne warunki zdrowotne, jak też warunki użytkowe otoczenia w związku z istnieniem przedmiotowego obiektu budowlanego.

Po prawidłowym ustalenia, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zasadne było zastosowanie przez organ art. 40 w/w ustawy.

Zgodnie z opisem technicznym dołączonym do inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego w sprawie obiektu budowlanego, jego stan techniczny jest dobry oraz będzie nadawał się do dalszego użytkowania po wykonaniu wszystkich robót, które zalecono w w/w opisie. Zasadne było zatem nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania zmian i przeróbek w zakresie jak zostało to opisane w sentencji zaskarżonej decyzji.

Sąd podziela ustalenia organu co do sąsiedniej działki oznaczonej nr ew. [...] będącej własnością A. i W. M.. Jest to działka przeznaczona pod zabudowę, zatem przepisy dotyczące warunków technicznych w odniesieniu do elewacji zachodniej mają zastosowanie. Ponadto, skoro w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., to tym samym zastosowanie winny mieć przepisy powykonawcze do tejże ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

Sąd, jako prawidłowe ocenia wskazanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak chodzi o nakaz zamurowania otworów okiennych w elewacji zachodniej w oparciu o § 203 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. Jest to podyktowane koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego obiektu. Służy ochronie wartości najwyższych takich jak życie, zdrowie i mienie ludzkie.

Zarzuty skarg nie są uzasadnione.

I tak nie są uzasadnione zarzuty zmierzające do wykazania naruszenia zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7, art. 77 k.p.a. Sprawa była przedmiotem rozpoznania zarówno w toku już wcześniejszego postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. W zaskarżonej decyzji zawarto rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, oparte na prawidłowo i wyczerpująco ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy.

Prawidłowo ustalono zakres niezbędnych robót budowlanych, które należy wykonać, w celu doprowadzenia budynku usługowo-mieszkalnego do zgodności z przepisami prawa. Wbrew zarzutom skarg nie doszło do przekroczenia zakresu unormowań przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Także nie są uzasadnione tezy skargi, co do wpływu podziału działki na zakres robót, które mają doprowadzić budynek do stanu zgodności z prawem.

W skardze pojawia się wskazanie cyt. "Podział działki nr [...] nastąpił po wybudowaniu budynku jw. Usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych /ściana północna i wschodnia/ oraz schodów w ścianie wschodniej nie narusza przepisów, gdyż w momencie ich wykonywania działka nr [...] i [...] stanowiły jedną całość i lokalizacja okien, drzwi i schodów była zgodna z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi. Nie ma ustawowej podstawy prawnej dopuszczającej administracyjne likwidowanie okien tylko dlatego, że doszło do podziału nieruchomości wraz z budynkiem na dwie działki.".

Podkreślmy, obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, nie chroni go zatem projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Tym samym, dla osiągnięcia celu jego legalizacji musi on obecnie odpowiadać przepisom technicznym obowiązującym w dacie samowoli. I właśnie temu służą nałożone obowiązki.

Nałożenie obowiązku opracowania i przedłożenia dokumentacji powykonawczej będzie elementem umożliwiającym ocenę prawidłowości wykonania nałożonych robót budowlanych i w tym znaczeniu nie stanowi istotnego naruszenia dyspozycji art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w oparciu, o który wydano rozstrzygnięcie.

Wbrew zarzutom skargi, w postepowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, nie było możliwe badanie stanu realizacji inwestycji na przestrzeni lat. To bowiem było już przesądzone ww. wyrokach tutejszego Sądu. Ustalono, kiedy samowola została zrealizowana oraz w trybie, jakich przepisów nadzór budowlany ma przeprowadzić postępowanie badając możliwość i warunki ewentualnej legalizacji obiektu.

Na marginesie Sąd wskazuje - inwestor działający w warunkach samowoli budowlanej może, ale nie musi skorzystać z procedury legalizacyjnej. Jeżeli nie odpowiadają mu obowiązki nałożone przez organ nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodności z przepisami prawa, może zdecydować się na rozbiórkę tego nielegalnie wzniesionego obiektu.

Wbrew zarzutom skargi nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Prawidłowo ustalono brak przesłanek, o których mowa w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obiekt po doprowadzeniu go do stanu zgodności z prawem w oczywisty sposób nie będzie negatywnie oddziaływać na warunki zdrowotne i użytkowe panujące na sąsiedniej działce, a ewentualna utrata wartości majątkowej sąsiedniej posesji jest przesłanką pozaustawową.

Kwestia podnoszonych w skardze stosunków sąsiedzkich pozostaje poza kontrolą tutejszego Sądu. Powinna być regulowana w warunkach zasad dobrego sąsiedztwa, ale kiedy to okazuje się niemożliwe, konieczna może być interwencja przed organami takimi jak Policja, Prokuratura, czy też sądy powszechne.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art.151 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).