Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1451/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 130 ust 1 i 2, 3 art 40 ust 1 pkt 1 i 3, art 114 ust 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 2,4,5,6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 198/09 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Po 198/09 oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu pismem z dnia 20.01.2006 r. wystąpił do Starosty Konińskiego o sprawdzenie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) kwalifikacji P. K. (skarżącego) do kierowania pojazdami w związku z uzyskaniem przez niego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Decyzją Starosty Konińskiego z dnia [...].02.2006 r. P. K. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednakże, po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania P. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...].03.2006 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Ponownie, decyzją z dnia [...] 01.2007 r., Starosta Koniński skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. K., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie postanowieniem z dnia [...].03.2007 r. stwierdziło jego niedopuszczalność.

Decyzją z dnia [...].03.2007 r., Starosta Koniński na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym skierował P. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ zastrzegł, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 4.05.2007 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania P. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...]06.2007 r. uchyliło w całości decyzję Starosty Konińskiego z dnia [...].01.2007 r. oraz decyzję Starosty Konińskiego z dnia [...].03.2007 r. w części dotyczącej określenia terminu na poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji i ustaliło termin na 2 miesiące od dnia doręczenia tej decyzji. Decyzja Kolegium z dnia [...].06.2007 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 25.04.2008 r., sygn. II SA/Po 24/08 uchylił ją, uznając, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym nie upoważnia organu wydającego skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do wyznaczenia terminu, w jakim kierujący ma się poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W ocenie Sądu, określenie w zaskarżonej decyzji takiego terminu było, więc niezgodne z prawem. WSA w Poznaniu zwrócił również uwagę, że nigdy nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Starosty Konińskiego z [...].01.2007 r., tak więc nie weszła ona w ogóle do obrotu prawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...].10.2008 r. uchyliło w całości decyzję Starosty Konińskiego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...].11.2008 r. nr [...] Starosta Koniński na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji skierował P. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...].12.2008 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Konińskiego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęto na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, który w sposób jednoznaczny wykazał, że P. K. w okresie od 18.04.2005 r. do 6.01.2006 r. wielokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, otrzymując za popełnione wykroczenia łącznie 26 punktów.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł P. K. podnosząc zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz art. 46 ust. 1 i 2 kw, a także art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 kpa i § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje zasadność skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.). W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b wymienionej ustawy ustala przesłanki kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, że P. K. posiada prawo jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E, T. W toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego ustalono, że P. K. w okresie od 18.04.2005 r. do 6.01.2006 r. (a więc przed upływem roku) wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując z tego tytułu łącznie 26 punktów: w dniu 18.04.2005 r. - 6 pkt, (za przekroczenie prędkości od 21-30 km/h oraz naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego); w dniu 2.10.2005 r. - 6 pkt. (za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h); w dniu 3.01.2006 r. - 8 pkt (za przekroczenie prędkości od 41-50 km/h) oraz 6.01.2006 r. - 6 pkt.(za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano zatem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega, bowiem osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b mają charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdem obligowało organ orzekający do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji takiej osoby.

Zdaniem Sądu, podkreślenia w tym miejscu wymaga, na co raz już wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 25.04.2008 r., sygn. II SA/Po 24/08, że w niniejszej sprawie organy nie miały kompetencji do badania zasadności wpisów punktów karnych do ewidencji.

Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu, prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270. ze zm.), dalej p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy skargi na tego typu akt czy bezczynność. Tym samym w niniejszej sprawie także i Sąd nie mógł objąć badaniem zasadności wpisów do ewidencji. W sytuacji zaś, gdy w ocenie skarżącego wątpliwości budzi legalność ukarania go za przekroczenie prędkości w dniu 2.10.2005 r., winien był on podjąć działania w celu weryfikacji mandatu karnego, także w sytuacji stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu, który miał w sprawie zastosowanie. Z tych też względów za nieuprawnione uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia art.97 §1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie pozostaje pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 16.12.2008 r. informujące, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20.12.2002r. naruszenia popełnione przez skarżącego w okresie od 18.04.2005 r. do 6.01.2006 r. zostały usunięte z ewidencji. Powołany w piśmie przepis dotyczy bowiem jedynie wykreślenia z ewidencji wpisu ostatecznego dotyczącego naruszeń. Prawne regulacje w zakresie usuwania z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego zawiera przepis art. 130 ust.2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust.1 cyt. rozporządzenia. Brak w nich unormowania pozwalającego na dokonanie usunięcia z ewidencji punktów w sytuacji zatarcia skazania, o którym stanowi wspomniany § 5 ust.2 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 130 ust.2 prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyła 24 lub w przypadku kierowców, o których mowa w art.140 ust.1 pkt. 3 - 20 punktów. Ustęp 3 tego artykułu stanowi, że kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie ruchu drogowego. W myśl przepisu § 6 ust.1 pkt 1-4 rozporządzenia, które wydane zostało w oparciu o upoważnienie zawarte w ust. 4 art.130 cyt. ustawy organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego wówczas gdy:

- wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art.140 ust.1 pkt 1 ustawy,

- w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy

- jeżeli od popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, a przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów,

- w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art.130 ust. 3 ustawy.

Wykreśleń z ewidencji w oparciu o przedstawione regulacje prawne można się jednak domagać jedynie w stosunku do tego organu, który ewidencję prowadzi. Z powodów przedstawionych wyżej nie ma też w sprawie żadnego znaczenia fakt, że zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń ukaranie uważa się za niebyłe po upływie dwóch lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie został naruszony przepis art. 107 kpa. W istocie bowiem wyjaśnić należy, że realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego Kolegium w zaskarżonej decyzji dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa wskazało motywy rozstrzygnięcia stanowiące również o zgodności decyzji Starosty z prawem. Stąd podniesiony zarzut należało uznać za bezzasadny.

Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.)

Od powyższego wyroku P. K. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1/naruszenie prawa materialnego poprzez

- błędną wykładnię art.130 ust. 2 i ust. 3 w związku z art.130 ust. 4 i art.140 ust.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 108, poz.908 ze zm.) oraz § 5 ust. 2 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) polegającą na uznaniu, że wykreślenie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisów ostatecznych w wyniku zatarcia ukarania nie powoduje wykreślenia punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego;

- niewłaściwe zastosowanie art.114 ust. 1 pkt 1 lit. b z art.130 ust.4 i art.140 ust.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz w związku z § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez przyjęcie, że w stosunku do skarżącego mogła być wydana decyzja w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy w sytuacji, gdy wniosek komendanta wojewódzkiego policji w tym zakresie został sporządzany wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji Starosty Konińskiego z dnia [...]11.2008r. nie istniały;

2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez nie rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zarzutu naruszenia przez SKO w Koninie §7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, zgłoszonego w skardze z dnia 3.02.2009r. do WSA w Poznaniu na decyzję z dnia [...]12.2008r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie Nr [...].

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że rozumowanie Sądu pierwszej instancji w zakresie przywołanych przepisów prawa materialnego jest błędne i nie zasługuje na aprobatę. Niewątpliwie art.130 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia nie przewidują usunięcia punktów w sytuacji zatarcia ukarania (skazania). Jednak § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20.12.2002 r. mówi o usunięciu wpisu ostatecznego dotyczącego naruszeń, jeżeli nastąpiło zatarcie ukarania (skazania), a z treści § 6 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że punkty są przyznawane na podstawie wpisu ostatecznego. Z tego w sposób oczywisty wynika, że w sytuacji usunięcie wpisu ostatecznego na podstawie, którego do ewidencji wprowadzono punkty, także te punkty podlegają usunięciu /wykreśleniu/, choć wprost to nie wynika z art.130 ust. 2 i ust. 3 przedmiotowej ustawy oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia. Prawidłowa wykładnia tych przepisów nie może bowiem opierać się jedynie na wykładni językowej, pomijając wykładnię systemowa i funkcjonalną.

Należy podkreślić, że generalną regułą wykładni systemowej jest zasada, iż nie należy interpretować przepisów prawa w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami. Ponadto należy eliminować takie ustalenia interpretacyjne tekstów prawnych, przy których przyjęciu skutki stosowania odpowiedniego przepisu byłyby wadliwe, a w szczególności prowadziły do skutków niezamierzonych. Sąd pierwszej instancji uchybił zaś tym zasadom. Wadliwe jest tak wykładnia lub zastosowanie ww. przepisów, która pozostaje w sprzeczności z istniejącym w porządku prawnym przepisem art.46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks Wykroczeń i jego konsekwencjami, w postaci uchylenia wszelkich ujemnych skutków dla sprawcy wykroczenia. Bezspornym w sprawie jest to, że co do czynów skarżącego w okresie od 18.04.2005r. do 6.01.2006r. nastąpiło zatarcie ukarania, a w konsekwencji wykreślenie wpisu ostatecznego w ewidencji prowadzonej przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Skutkiem zatarcia ukarania winno być także zaniechanie wszelkich postępowań przeciwko skarżącemu ( ich umorzenie), związanych z tymi naruszeniami oraz wykreślenie wszelkich wpisów (w tym punktów) przyznanych za te wykroczenia. Taka winna być prawidłowa wykładnia systemowa przepisu art.130 ust. 2 i ust. 3 w związku z art.130 ust. 4 i art.140 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz w związku § 5 ust. 2 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r.

Ponadto w ocenia autora skargi kasacyjnej WSA w Poznaniu niewłaściwie zastosował art. 114 ust.1 pkt.1 lit.b w związku z art.130 ust. 4 i art.140 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz w związku z §7 ust.1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, przyjmując, że w stosunku do skarżącego mogła być wydana decyzja w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy w sytuacji, gdy wniosek komendanta wojewódzkiego policji w tym zakresie został sporządzany wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji Starosty Konińskiego z dnia [...].11.2008 r. nie istniały. Zgodnie z treścią § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia wniosek komendanta wojewódzkiego policji, o którym mowa w §7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia "sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych..." . Skoro więc w przedmiotowej sprawie wpisy ostateczne w stosunku do skarżącego z mocy prawa zostały usunięte z ewidencji kierowców (na skutek zatarcia ukarania), to brak było podstawy do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Postępowania w tej sprawie było bezprzedmiotowe i winno być umorzone, ewentualnie wniosek komendanta wojewódzkiego policji winien być oddalony.

Błędne jest założenie WSA w Poznaniu, że wykreślenie wpisu ostatecznego z ewidencji nie ma znaczenia dla oceny tej konkretnej sprawy, gdyż zgodnie z §7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20.12.2002 r. wniosek WWKP w Poznaniu o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy sporządzony mógł być "... wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych ...", a nie punktów, które zdaniem Sądu nadal figurują w ewidencji skarżącego. Na podstawie punktów komendant wojewódzki Policji nie może wystąpić z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wniosek może być sporządzony wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Do orzeczenia w sprawie Skarżącego należało zastosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji, do stanu faktycznego obowiązującego w tym dniu, czego nie uczynił Starosta Koniński i taki stan zaakceptowało SKO w Koninie w zaskarżonej decyzji , a słuszność takiego stosowania przepisów potwierdził WSA w Poznaniu w zaskarżonym wyroku.

WSA w Poznaniu nie rozpoznał także podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia WSA w Poznaniu skoncentrował się na relacjach pomiędzy przepisami art.130 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a przepisami § 5 ust. 2 i § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. W ocenie skarżącego to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy gdyż, co wykazano wyżej, z przepisu tego wynika możliwość sporządzenia, a dalej popierania wniosku komendanta wojewódzkiego Policji wyłącznie na podstawie wpisu ostatecznego, znajdującego się w ewidencji prowadzonej dla skarżącego. WSA w Poznaniu nie rozważył zarzutów skarżącego w tym zakresie, w szczególności w zakresie braku podstaw do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w sytuacji gdy w trakcie postępowania administracyjnego, wpisy na podstawie, których został złożony wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, zostały wykreślone z ewidencji. Ratio legis omawianych przepisów ma na celu kierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji osób, które można uznać za sprawców wykroczeń. Wobec zatarcia ukarania skarżący nie może być już taktowany jako osoba , na której ciąży zarzut popełnienia wykroczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej oparte są na jednej tezie, w myśl której usunięcie z ewidencji wpisów ostatecznych dotyczących naruszeń z uwagi na zatarcie ukarania (skazania), które nastąpiło po wystąpieniu o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, powoduje automatycznie usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie tych wpisów i czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsza teza nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, do której wpisuje punkty w liczbie przypisanej określonemu naruszeniu. Regulacja ustawowa, a więc przepis art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym przewiduje usunięcie punktów wpisanych do ewidencji za naruszenie przepisów ruchu drogowego po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów. Stosownie zaś do art. 130 ust. 3 wskazanej ustawy zmniejszenie liczby punktów, a więc ich usunięcie z ewidencji, powoduje odbycie przez kierowcę na własny koszt szkolenia. Z regulacji ustawowej wynika, że usunięcie punktów powiązane zostało po pierwsze z upływem określonego czasu, pod warunkiem nie przekroczenia w tym czasie liczny 24 punktów, po wtóre z odbyciem odpowiedniego szkolenia. Ustawa nie wiąże kwestii usunięcia punktów z ewidencji z usunięciem z niej wpisu ostatecznego dotyczącego naruszenia. Już z regulacji ustawowej wynika, że zasadniczy wpływ na możliwość usunięcia punktów z ewidencji ma fakt przekroczenia 24 punktów. Innymi słowy jeżeli kierowca w ciągu roku od pierwszego naruszenia przekroczył liczbę 24 punktów i nie odbył szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, nie podlegają one usunięciu z ewidencji bez poniesienia przez kierowcę konsekwencji prawnych wynikających z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym.

Powyższej zasadzie ustawowej odpowiada regulacja zawarta w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Mianowicie z regulacji §§ 2, 4, 5 i 6 wynika, że od wpisu ostatecznego zależy definitywne przyznanie punktów. Punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego pozostają w ewidencji do czasu zaistnienia sytuacji skutkującej ich usunięciem. Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia reguluje, kiedy następuje usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego. W punktach 3 i 4 uwzględniono obie sytuacje przewidziane art. 130 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym. Natomiast punkt 1 dotyczy sytuacji, w której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy, zaś punkt 2 stanowi, że usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego następuje w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Wobec tego należy stwierdzić, że regulacja § 6 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia stanowi odzwierciedlenie ustawowej zasady, że przekroczenie przez kierowcę w ciągu roku od pierwszego naruszenia liczby 24 punktów, przy braku odbycia szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, skutkuje obligatoryjnie konsekwencjami prawnymi wynikającymi z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. W takiej sytuacji dopiero pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skutkować będzie usunięciem z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego.

Kwestia ostateczności wpisu wpływa również bezpośrednio na możliwość skierowania przez komendanta wojewódzkiego Policji wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten, jak wynika z § 7 ust. 2 rozporządzenia sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Zatem w momencie sporządzania wniosku punkty, składające się na liczbę przekraczającą 24, muszą być punktami przyznanymi na podstawie wpisów ostatecznych. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce właściwy komendant wojewódzki Policji jest zobligowany wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W konsekwencji wymieniony organ zobligowany jest skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym).

Z powyższego wynika, że ostateczność wpisu decyduje o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast bez znaczenia pozostaje już kwestia, czy w dniu orzekania przez organ właściwy w sprawach wydawania prawa jazdy w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, wpisy, stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji, czy też, stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia, zostały z niej usunięte wobec zatarcia ukarania (skazania). Zatarcie ukarania (skazania) za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie. Cel nadrzędny jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydował o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku.

Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym są rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych organ zobligowany jest orzec o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ nie jest uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania). W tym miejscu należy zauważyć, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się bowiem naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów prawa materialnego. Również brak jest podstaw do czynienia, w ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, skutecznego zarzutu nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji zarzutu naruszenia § 7 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. Brak szerszych rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczących regulacji niniejszego przepisu nie miał bowiem żadnego wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.