Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 752/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 37 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1, art. 91 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i 2, art. 182, art. 203 ust. 1 i 3, art. 213
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego wraz ze wskazaniem dłużników zobowiązanych do zapłaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], w której:

1. Stwierdzono, że w dniu [...] lipca 2012 r. powstał dług celny w związku

z usunięciem spod dozoru celnego towarów (komputery przenośne) przewożonych

w procedurze tranzytu na podstawie dokumentu [...] z dnia [...] lipca 2012 r.,

2. Określono kwotę należności wynikającą z powstałego długu celnego na 0,00 zł (słownie: zero złotych),

3. Uznano za dłużników:

a) "B", [...], O., H.,

b) Pana . S., ul. [...],[...] L., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" (nazywanego dalej "skarżącym").

W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 3 lipca 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 91 ust. 1 lit. a), art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1 i 2, art. 203 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 tiret czwarte, art. 213, art. 214 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2 t. 4, str. 307 ze zm.).

W uzasadnieniu organ przypomniał przebieg postępowania w sprawie, i tak:

W dniu [...] lipca 2012 r. z zastosowaniem procedury uproszczonej, według dokumentu zarejestrowanego pod numerem [...], objęto procedurą wywozu oraz wspólnotowego tranzytu zewnętrznego komputery przenośne zapakowane w 10 kartonów o masie brutto 31,2 kg.

Nadawcą towaru była firma "D" z siedzibą w H., natomiast głównym zobowiązanym - firma "B". Przewozu towaru dokonywali polscy kierowcy: M. Z. oraz P. J., zatrudnieni w firmie skarżącego. Odbiorcą przewożonych rzeczy miała być "E" w M., natomiast jako urząd celny przeznaczenia, do którego do [...] sierpnia 2012 r. przedmiotowy towar winien być dostarczony, wskazano Oddział Celny - [...]. Zgodnie ze zleceniem przedmiotowe komputery miały być przewiezione do spółki "F" Sp. z o.o. we W.

Towar został załadowany na pojazd o numerach rejestracyjnych [...], na który nałożono plombę magazynową. Kierowcy przekazano dokumenty dotyczące przewożonych przesyłek, w tym zgłoszenia celne, listy załadunkowe, międzynarodowe samochodowe listy przewozowe oraz dokument zawierający pouczenie, że przewożone towary i związane z nimi dokumenty należy dostarczyć do urzędu celnego celem dokonania odprawy celnej.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. kierowcy zgłosili się do rozładunku w spółce "F" Sp. z o.o. we W. i tam w obecności pracownika magazynu stwierdzono uszkodzenie plomby znajdującej się na samochodzie, a także w wyniku spisu z natury braki w przewożonym ładunku, w tym brak całości towaru objętego przedmiotową notą tranzytową. Na tą okoliczność sporządzono [...] lipca 2012 r. stosowny protokół. O ujawnionej kradzieży złożono zawiadomienie w Komisariacie Policji W. – [...].

W związku z nieprzedstawieniem w wyznaczonym terminie przedmiotowego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego we W. wszczął postępowanie w sprawie dotyczącej określenia kwoty długu celnego odnoszącego się do ww. towaru, adresatem postanowienia czyniąc głównego zobowiązanego (firmę "B") oraz przewoźnika - skarżącego I. S. prowadzącego działalność gospodarczą jako "A".

Pismem z [...] listopada 2012 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu ze swoich wyjaśnień, a także z wyjaśnień kierowców: P. J. i M. Z. na okoliczność przebiegu wykonania usługi transportowej w dniach [...] i [...] lipca 2012 r. na trasie O. (H.) - W. Ponadto zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z zeznań osób uczestniczących [...] lipca 2012 r. w załadunku przedmiotowego towaru w H.

Przy piśmie z [...] stycznia 2013 r. Prokuratura Rejonowa dla W. - [...] przekazała postanowienie z [...] grudnia 2012 r. [...] o umorzeniu śledztwa w przedmiotowej sprawie, wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

W dniu [...] lutego 2013 r. skarżący złożył w Urzędzie Celnym we W. zaprotokołowane wyjaśnienia w sprawie. Wynika z nich, że kierowcy nie brali bezpośredniego udziału w załadunku pojazdów, podczas podróży mieli trzy postoje: dziesięcio-, sześcio- i dwuminutowy i nic podejrzanego nie widzieli, a kradzież towaru ujawniono dopiero we W.

Następnie w dniu [...] marca 2013 r. w Urzędzie Celnym w L. doszło do przesłuchania (w ramach pomocy prawnej) kierowcy M. Z., który zeznał, że był przy załadunku towarów, a naruszenie plomby zauważył po podjechaniu pod rampę w firmie "F" we W. Samochód został otworzony komisyjnie w obecności pracownika tej firmy.

Organ postanowieniem z [...] marca 2013 r. nr [...] nie uwzględnił wniosków skarżącego dotyczących przesłuchania osób uczestniczących w dniu [...] lipca 2012 r. w załadunku towaru w firmie "C" w O. (H.) oraz kierowcy P. J. - na okoliczność ustalenia przebiegu wykonania usługi transportowej w dniach [...] i [...] lipca 2012 r. Organ celny stwierdził, że wyjaśnienia te nie mają wpływu na kwestię związaną z usunięciem towaru w wyniku kradzieży, jak również, że okoliczności sprawy zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.

Decyzją z [...] maja 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego we W. stwierdził, że [...] lipca 2012 r. powstał dług celny w kwocie 0 zł w związku z usunięciem spod dozoru celnego przedmiotowego towaru przewożonego w procedurze tranzytu na podstawie dokumentu [...] z [...] lipca 2012 r. Za dłużników organ celny uznał solidarnie: "B" z siedzibą w H. oraz I. S. prowadzącego działalność gospodarczą jako "A".

Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie art. 203 ust. 3 tiret czwarte Wspólnotowego Kodeksu Celnego (zwanego dalej WKC) w zw.

z art. 96 ust. 2 WKC. Podkreślił, że stanowienie norm nakazujących i zakazujących jest racjonalne jedynie wówczas, gdy wykonywanie nakazanego obowiązku lub powstrzymanie się od czynu zakazanego jest możliwe do spełnienia, tylko wtedy można bowiem mówić, że adresat normy prawnej posiada możliwość jej zrealizowania. Wskazał, że nie sposób zarzucić skarżącemu naruszenia jakichkolwiek reguł ostrożności w trakcie wykonywania obowiązków, nie miał bowiem możliwości przeciwdziałania zaistniałej sytuacji (kradzieży połączonej z włamaniem) i przedstawienie towaru leżało poza jego fizycznymi możliwościami.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. wydał zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał na treść przepisu art. 203 ust. 1 WKC, w myśl którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło usunięcie towaru spod dozoru celnego, albowiem na skutek kradzieży uniemożliwiono organom celnym kontrolę towarów objętych dozorem celnym. Wyjaśnił, że - stosownie do art. 203 ust.3 tiret 4 WKC - dłużnikami winni być uznani: główny zobowiązany (firma "B" z siedzibą w H.) oraz przewoźnik - skarżący prowadzący działalność gospodarczą jako "A". Organ podniósł również, że stosownie do art. 96 ust. 2 WKC, nie naruszając określonych w ust. 1 obowiązków podstawowego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Stwierdził, że M. Z., kierowca pracujący w firmie skarżącego, uczestniczył w załadunku towarów, własnoręcznym podpisem zaświadczył, że dokumenty eksportowe dotyczące niniejszej sprawy zostały mu przekazane i zobowiązał się do przedstawienia towaru do odprawy celnej w kraju docelowym. Z obowiązku tego przewoźnik jednak nie wywiązał się i z tego względu - wraz z głównym zobowiązanym - został solidarnie uznany za dłużnika.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kradzież nie stanowi przypadku działania siły wyższej i nie powoduje wygaśnięcia długu celnego. Jednocześnie powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym usunięcie spod dozoru celnego przez osoby trzecie towarów objętych należnościami celnymi nie powoduje wygaśnięcia obowiązku z nimi związanego, nawet bez dowiedzionego zawinienia po stronie dłużnika. Organ podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika podobnie jak głównego zobowiązanego ma charakter obiektywny - skutkujący przyjęciem przez nich ryzyka dopełnienia obowiązków związanych z prawidłowym zamknięciem procedury.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja jest nietrafna

i niesprawiedliwa - nawet jeśli odpowiada ona orzecznictwu sądowemu w sprawach usunięcia towaru spod dozoru celnego. Zdaniem pełnomocnika strony adresatem normy prawnej – jakiejkolwiek w systemie prawa obowiązującego - nigdy nie może być podmiot, który wynikającemu z tej normy nakazowi / zakazowi nie jest w stanie sprostać.

Rozstrzygnięciu organu odwoławczego w szczególności zarzucono naruszenie art. 203 ust. 3 tiret czwarte w zw. z art. 96 ust. 2 WKC. Strona podniosła, że w piśmiennictwie wskazuje się na niezgodność art. 203 ust. 3 tiret czwarte z zasadą sprawiedliwości ilustrując to przykładem działania złodzieja, który usuwa towar spod dozoru celnego, a więc sytuacją, jaka miała miejsce w rozpatrywanej przez organy celne sprawie. Przy tym jednak przedstawiciele dogmatyki są zgodni, że pogląd o dopuszczalności uznania za dłużnika w takiej sytuacji odpowiada przepisom WKC. Jest to jednak pogląd chybiony, gdyż pozostaje w kolizji z art. 96 ust. 2 WKC.

Podniesiono także, że wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Celnej w żadnym momencie nie można zarzucić skarżącemu, że naruszył on jakiekolwiek obowiązki

w trakcie przewozu. Podkreślono jednocześnie, że usunięcie towaru spod dozoru celnego nastąpiło w wyniku zachowania leżącego poza jakimikolwiek możliwościami przeciwdziałania z jego strony. Wskazano, że choć kradzież nie jest siłą wyższą, to jednak jest przypadkiem do niej zbliżonym i powinna być traktowana tak jak siła wyższa.

Pełnomocnik stwierdził również, że w świetle orzeczeń organów celnych, cokolwiek skarżący by uczynił przewożąc towar, pozostanie to bez znaczenia dla jego statusu dłużnika.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej odniósł się do zarzutów skargi, wnosząc o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności

administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Celnej we W. zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L 1992.302.1 ze zm.), dalej powoływanego jako WKC.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 WKC - towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art.182.

Stosownie zaś do przepisu art. 91 ust. 1 WKC - procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty: a) towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej; b) towary wspólnotowe, w przypadkach i na warunkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, w celu uniknięcia sytuacji, w których produkty objęte środkami lub korzystające ze środków w wywozie mogłyby unikać tych środków lub korzystać z nich bez uzasadnienia.

Przemieszczenie określone w ust. 1, zgodnie z unormowaniem art. 91 ust. 2 WKC odbywa się: a) z zastosowaniem procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego; lub b) z zastosowaniem karnetu TIR (konwencja TIR).

Procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia - art. 92 ust. 1 WKC. Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona - art. 92 ust. 2 WKC.

Główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Jest on odpowiedzialny za: a) przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów, b) przestrzeganie przepisów procedury tranzytu zewnętrznego (art. 96 ust. 1 WKC).

Nie naruszając określonych w ust.1 obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przejmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 1 i 2 WKC).

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest, że w dniu [...] lipca 2012 r. towar niewspólnotowy (komputery przenośne) został objęty procedurą tranzytu zewnętrznego

w oparciu o notę tranzytową T1 numer [...]. Zgodnie z notą towar należało dostarczyć do dnia [...] sierpnia 2012 r. do urzędu celnego przeznaczenia, którym został wyznaczony Oddział Celny [...]. Głównym zobowiązanym do procedury tranzytu był "B" z siedzibą w H., co wynika z zapisu w polu 50 noty. Zgodnie z dokumentem CMR, przewoźnikiem towaru był I. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A", w imieniu którego przewóz wykonywali kierowcy: M. Z. i P. J. Jako odbiorca towaru została wskazana spółka "F" z W.

W związku z tym, że w dniu [...] lipca 2012 r. w siedzibie tej spółki stwierdzono uszkodzenie plomby znajdującej się na samochodzie, a także w wyniku spisu z natury braki w przewożonym ładunku, w tym brak całości towaru objętego notą tranzytową, upoważniony odbiorca (z zastosowaniem komunikatów w systemie NCTS) poinformował urząd celny o całkowitym braku towaru objętego notą tranzytową. O ujawnionej kradzieży złożono zawiadomienie w Komisariacie Policji W. – [...].

Bezspornym jest, że nie przedstawiono w urzędzie celnym przeznaczenia towaru

w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów, co jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego.

Wyjaśnić należy w tym miejscu, że z usunięciem towaru spod dozoru celnego mamy do czynienia wówczas, gdy jakieś działanie lub zaniechanie prowadzi obiektywnie do tego, że właściwe organy celne mają utrudniony dostęp, choćby tylko czasowo, do towaru objętego dozorem celnym oraz nie mogą przeprowadzać kontroli przewidzianych we wspólnotowym prawie celnym. Z tego względu jest sprawą nieistotną, czy usunięcie spod dozoru celnego było działaniem umyślnym (TS, Sprawa C-371/99, Liberexim/Staatssecretaris van Financien, Zb. Orz. 2002, 1-6.227). Dlatego też kradzież jest kwalifikowana jako usunięcie towaru spod dozoru celnego. Takie stanowisko zostało zawarte w orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (patrz TS, wspólna Sprawa 186 i 187/82 Monistero delie finanze/Magazzini Generali i In., Zb. Orz. 1983, 2.951).

W tej sytuacji powstał dług celny w przywozie w okolicznościach, o jakich mowa w art. 203 ust. 1 WKC, ponieważ usunięto spod dozoru celnego towar podlegający należnościom przywozowym.

Dłużnikami, stosownie do art. 203 ust. 3 WKC, są:

- osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

- osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,

- osoby, które nabyły lub posiadły towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego,

- odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu - art. 213 WKC.

Zgodnie z przepisem art. 96 ust. 2 WKC obowiązek przedstawienia towarów, który obciąża głównego zobowiązanego na mocy art. 96 ust. 1 lit. a) WKC może zostać rozciągnięty również na osobę przewożącą towary, zgłaszającą oraz właściciela towaru

i ich odbiorcę. Warunkiem jest posiadanie przez te podmioty wiedzy co do tego, że towary są objęte procedurą tranzytu.

Przepis art. 203 ust. 3 WKC nie wprowadza kryterium obiektywnego związanego ze stanem świadomości potencjalnego dłużnika. Odpowiedzialność osób zobowiązanych do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty - w wypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego - oparta jest na zasadzie ryzyka.

Wobec niekwestionowanych ustaleń organu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie prawidłowo wskazano jako dłużników: "B" z siedzibą w H. oraz skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A". Zarówno bowiem główny zobowiązany jak i przewoźnik nie wywiązali się z obowiązków nałożonych na nich przepisami prawa.

Z akt sprawy wynika, że główny zobowiązany nie brał czynnego udziału

w postępowaniu prowadzonym przez organy celne. "B" z siedzibą w H. nie składał odwołania od decyzji organu I instancji oraz nie wniósł skargi od rozstrzygnięcia organu II instancji. W niniejszej sprawie występuje w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.

Natomiast pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym wystąpił

z wnioskami o przyjęcie w formie protokolarnej od strony postępowania wyjaśnień, a także o przesłuchanie w charakterze świadków kierowców dokonujących przewozu towaru oraz osób biorących udział w załadunku towaru - na okoliczność wykonania usługi transportowej w dniach [...] i [...] lipca 2012 r. na trasie O. w H. – W. w P.

Z zeznań M. Z. kierowcy pracującego w firmie skarżącego wynika, że uczestniczył on w załadunku towarów, a nadto własnoręcznym podpisem zaświadczył, że dokumenty eksportowe dot. niniejszej sprawy zostały mu przekazane i zobowiązał się do przedstawienia towaru do odprawy celnej w kraju docelowym.

Wobec tego istotnym jest, że przewoźnik posiadał wiedzę o dokonywaniu przewozu towaru objętego procedurą tranzytu oraz, że jest osobą, która nie wykonała obowiązków wynikających ze stosowania tej procedury.

Nie można zatem zgodzić się z podniesionym w skardze zarzutem, że z uwagi na to, że skarżący nie miał wpływu na zaistniały stan rzeczy (kradzież towaru połączona z włamaniem do pojazdu) nie posiada przymiotu dłużnika celnego. W doktrynie

i orzecznictwie podkreśla się, że okoliczność, że zdarzenie nastąpiło wręcz na przekór intencjom, woli, interesom etc. potencjalnego dłużnika nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 203 WKC. Dlatego także kradzież kwalifikowana jest z punktu widzenia art. 203 ust. 1 WKC jako usunięcie towaru spod dozoru celnego (por. W. Morawski (red.) "Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz", opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX, 2007).

W wyroku Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) nr C-273/12 z dnia 11 lipca 2013 r. (Dz.U.UE.C.2013.252.13/1) dotyczącym powstania długu celnego w następstwie kradzieży towaru objętego procedurą składu celnego, stwierdzono, że kradzież towarów objętych procedurą składu celnego stanowi usunięcie tych towarów spod dozoru celnego

w rozumieniu art. 203 ust. 1 powodujące powstanie długu celnego w przywozie. Jednocześnie w orzeczeniu tym powołano się na orzecznictwo tej instytucji stanowiące, że usunięcie spod dozoru celnego przez osoby trzecie i nawet dowiedzionego zawinienia po stronie dłużnika – towarów objętych należnościami celnymi nie powoduje wygaśnięcia obowiązku z nimi związanego. Tak więc kradzież nie stanowi przypadku działania siły wyższej i nie powoduje wygaśnięcia długu celnego. Bez znaczenia jest także fakt, że nie udało się ustalić rzeczywistych sprawców usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Podkreślić należy, że w sytuacji usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu, odpowiedzialność głównego zobowiązanego jak i przewoźnika jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku przedstawienia towaru

w urzędzie celnym przeznaczenia, ma charakter ściśle zobiektywizowany, oparty na zasadzie ryzyka i nie wymaga ustalenia winy po stronie tych podmiotów. Organ celny nie może orzekać w tym przedmiocie, ponieważ według trójpodziału władz jest to materia zastrzeżona tylko i wyłącznie dla władzy sądowniczej. Zagadnienie winy jest istotne zatem wyłącznie z punktu odpowiedzialności karnej, natomiast pozostaje bez związku

z postępowaniem celnym. Obiektywizacja odpowiedzialności głównego zobowiązanego, jak i przewoźnika, skutkuje przyjęciem przez nich ryzyka dopełnienia obowiązków związanych z prawidłowym zamknięciem procedury. Jeżeli osoby te nie dostarczyły towaru do urzędu celnego przeznaczenia, skutkiem czego procedura tranzytu nie może być prawidłowo zakończona, to ponoszą odpowiedzialność za powstały dług celny.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie organ celny zobowiązany był do stwierdzenia, czy główny zobowiązany i przewoźnik wywiązali się z obowiązków, o których mowa w art. 96 WKC. Jak bezspornie wykazano w toku postępowania administracyjnego obowiązki te nie zostały wykonane.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku, oddalając skargę jako bezzasadną.