Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 33/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6015 Uzgodnienia
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A Ci J wspólników w spółce [...]spółka Jawna na postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji", "[...]WKZ") nr [...] z [...]lutego 2019 r., znak: [...] odmawiającego uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r., Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]zwrócił się do [...]WKZ z prośbą o uzgodnienie projektu rozbiórki budynku przy ul. [...] . Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ I instancji postanowieniem z [...] września 2018 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia zamierzenia budowlanego, polegającego na rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...], przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowy budynek został zbudowany w 1864 roku i jest ostatnim reliktem po drewnianej zabudowie wsi [...]. Jego wyburzenie jest zatem niedopuszczalne pod względem konserwatorskim i byłoby niezgodne z zasadami ochrony zabytków. Podkreślił ponadto, że przedstawiona z wnioskiem dokumentacja nie zawiera ekspertyzy stanu technicznego budynku, która jest niezbędna dla oceny przez organ konserwatorski działań związanych z rozbiórką budynku. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli A C i J S, wspólnicy w spółce [...] Spółka Jawna (dalej: "inwestor"), wskazując, że ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w § 10 pkt 3 oraz § 22 ust. 1 pkt 22 dopuszczają rozbiórkę przedmiotowego budynku, po jego uprzedniej inwentaryzacji. Podnieśli, że obiekt ten nie jest w dobrym stanie technicznym, zaś jego oryginalny wygląd uległ zmianie w wyniku licznych remontów. Po jego rozpatrzeniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na nieuwzględnienie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niewystarczającym zakresie.

Ponownie analizując sprawę [...]WKZ postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nie uzgodnił ze stanowiska konserwatorskiego robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...]z obrębu [...]przy ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek mimo prostej architektury charakteryzuje się dobrymi proporcjami i rozwiązaniami architektonicznymi typowymi dla XIX-wiecznego budownictwa drewnianego. Jednocześnie podkreślił, że wraz z okolicznymi budynkami, kościołem Św. [...], wikarówką - reprezentującą architekturę miejską drewnianą - tworzy urbanistyczną całość ukazującą charakter wsi [...]. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z 28 lutego 2019 r., wniósł inwestor. Podniósł, że zgodnie z w § 10 pkt 3 oraz § 22 ust.1 pkt 22 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego rejonu dopuszczalna jest rozbiórka spornego budynku, po dokonaniu jego inwentaryzacji. Inwestor stwierdził ponadto, że skoro w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dopuszczono możliwość rozbiórki przedmiotowego obiektu, to powinno zostać to uwzględnione także z konserwatorskiego punktu widzenia. Jednocześnie wskazał, że koszty remontu, bądź przeniesienia spornego budynku przekraczają jego możliwości finansowe.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego odnośnie do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Postępowanie uzgodnieniowe w tym zakresie prowadzone jest na podstawie art. 106 k.p.a., na mocy którego, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z kolei na gruncie art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjmuje się, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego powinny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że organ ochrony zabytków rozstrzyga w przedmiotowej sprawie, czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego, a więc czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obiektu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...], utworzonej zarządzeniem nr [...]Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r.Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił przy tym, że otoczenie spornego obiektu stanowią obecnie, oprócz zabudowań kościelnych, współczesne budynki. Jednocześnie wskazał, że sporny budynek ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...], utworzonej zarządzeniem nr [...]Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Równocześnie podniósł, że przedłożony "Projekt rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...], dzielnica [...], na działce nr ew. [...], obręb [...]" autorstwa inż. D P nie odnosi się do stanu technicznego nieruchomości. W związku z tym [...]WKZ w dniu [...] lutego 2019 r., przy udziale właściciela nieruchomości, dokonał jej oględzin. Stwierdzono wówczas, że obiekt jest w złym stanie technicznym. W budynku wymieniono okna na nowe (wykonane z PVC), wstawiono współczesne drzwi i wykonano podwieszane sufity. Wystrój wnętrza również jest współczesny. W protokole odnotowano widoczne od wewnątrz i z zewnątrz ubytki w więźbie. Wskazano, że dachówka pokryta jest mchem, a na kominie widoczne są ubytki tynku. W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi więc wątpliwości zły stan techniczny budynku. Jednakże, w ocenie organu II instancji, jest on wynikiem braku bieżących prac remontowo-konserwatorskich, do czego zobowiązany jest właściciel zabytku zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jednocześnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił, że zły stan techniczny nieruchomości nie przesądza o utracie przez nią wartości zabytkowych. Aktualny stan obiektu nie wyklucza bowiem jego remontu i zachowania.

Zdaniem organu odwoławczego wobec bezspornych wartości historycznych i naukowych, a także walorów architektonicznych spornego budynku mieszkalnego, jego rozbiórka stoi w sprzeczności z podstawową zasadą ochrony zabytków - ich trwałego zachowania i zagospodarowania w sposób niepowodujący uszczerbku dla wartości zabytkowej. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że obiekt jest niewątpliwie przykładem drewnianej architektury dawnej wsi Służew i posiada duży autentyzm formy i substancji zabytkowej, m.in. w postaci zachowanej konstrukcji, bryły, kształtu dachu, artykulacji elewacji. Dokonane w nim przekształcenia, takie jak dobudowa współczesnego ganku czy wymiana okien na nowe wykonane z PVC, są odwracalne. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem, że mimo złego stanu technicznego budynku, stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej jest duży i należy wobec niego podejmować działania o charakterze konserwatorskim i restauratorskim.

Ponadto organ II instancji wskazał, że sporny budynek odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej przez art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jako nieruchomość, będąca dziełem człowieka lub związana z jego działalnością i stanowiąca świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Stąd też negatywna ocena stanu technicznego budynku, a także kwestie użyteczności obiektu lub aspekt ekonomiczny, z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej, nie stanowią przesłanek do unicestwienia zabytku, ani nie przesądzają o utracie wartości zabytkowej. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że to w interesie społecznym leży ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do całkowitego zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji. Wyjaśnił, że organ I instancji słusznie przedłożył interes społeczny nad interes strony, gdyż realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do unicestwienia budownictwa drewnianego na obszarze dawnej wsi Służew.

Odnosząc się zaś do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem znajduje się na terenie, dla którego został przyjęty miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Św. [...]- część I uchwałą nr [...]Rady [...]z dnia [...] marca 2013 r. Zgodnie z § 10 pkt 3 tej uchwały dopuszczono likwidację budynku przy ul. [...], po jego inwentaryzacji. Ustalenia powyższe nie nakazują jednak rozbiórki budynku. W niniejszej sprawie rozwiązaniem uzasadnionym z punktu widzenia organu konserwatorskiego jest więc przeniesienie zabytkowego obiektu.

Skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Dom Pogrzebowy "[...] Spółki Jawna, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:

- art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez niezastosowanie tych przepisów i nieuwzględnienie, że zaskarżone postanowienie prowadzi do istotnego ograniczenia i naruszenia istoty prawa własności skarżącej,

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2019 r., podczas gdy organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w związku z czym zasadne było zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.,

- art. 7 w zw. z 77 § 1 k.p.a., poprzez podjęcie ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w koniecznym zakresie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem było wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia,

- art. 6 w zw. z art. 7 oraz w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty wskazując, że sporny budynek znajduje się w złym stanie technicznym i, o ile jego remont jest technicznie możliwy, to nie jest celowy z punktu widzenia funkcjonalnego i ekonomicznego. Przywrócenie możliwości rzeczywistego korzystania z budynku, wymagałoby bowiem jego przebudowy, która ostatecznie zniwelowałaby wszelkie unikalne cechy, które decydują o architektonicznej unikalności. Niezbędna byłaby również daleko idąca ingerencja w strukturę budynku, łącznie z podniesieniem pomieszczeń i zmianą geometrii dachu. Mimo ewentualnego dokonania takich zabiegów, właściwości budynku uniemożliwiają stronie skarżącej wykorzystanie go do prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący wyjaśnili również, że co prawda ograniczenie prawa własności przez wzgląd na potrzebę ochrony zabytków jest prawnie dopuszczalne, jednak zawsze powinno być ono należycie uzasadnione z wykazaniem braku innych, mniej dokuczliwych dla właścicieli środków realizacji interesu publicznego. W niniejszej sprawie nie ma zaś możliwości rzeczywistego wskazania takich mniej dokuczliwych środków, gdyż przeniesienie budynku w inne miejsce także wiązałoby się ze zniwelowaniem jego unikalnych cech architektonicznych oraz z nakładami finansowymi niewspółmiernymi do wartości zabytkowej nieruchomości.

Na zakończenie strona skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady [...] nr [...]z [...] marca 2013 r. Do okoliczności tej organ odwoławczy odniósł się jednak w sposób zdawkowy. Jednocześnie propozycja przeniesienia spornego obiektu bez szerszego omówienia związanych z tym przedsięwzięciem konsekwencji świadczy o braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w stopniu kwalifikującym do merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ nie ustalił bowiem wyczerpująco stanu faktycznego, a jedynie wskazał na hipotetyczną, nieokreśloną możliwość przeniesienia spornego obiektu.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem - w ocenie Sądu- zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]października 2019r. utrzymujące w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...]z [...] lutego 2019 r., odmawiającego uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...].

Uzgodnienie, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane jest stanowiskiem innego organu, od którego przepis prawa uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. Uzyskanie tego uzgodnienia jest obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę, co wynika z art. 106 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Uzgodnienie stanowi kwalifikowaną formę współdziałania organów przy wydawaniu decyzji administracyjnej, gdyż odmowa uzgodnienia ze strony organu współdziałającego ma ten skutek prawny, że organ decyzyjny nie może wydać decyzji uwzględniającej wniosek inwestora.

Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy w sposób rzetelny wykazały brak podstaw do wydania uzgodnienia rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Podkreślić należy, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 ustawy o ochronie zabytków, obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej. W omawianej regulacji prawodawca zawarł przykładowy, otwarty katalog tego rodzaju działań. Ogólny charakter powołanego przepisu rodzi po stronie organu konserwatorskiego obowiązek wykazania, na czym dokładnie polega ochrona w każdej indywidualnej sprawie. Przepis art. 4 wyżej wymienionej ustawy nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do wydawania przez organy konserwatorskie rozstrzygnięć o charakterze władczym (reglamentacyjnym), skutkujących ograniczającą ingerencją w zespół uprawnień przysługujących właścicielowi lub użytkownikowi zabytków.

W okolicznościach sprawy niniejszej należy ocenić, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący przedstawił racje przemawiające za pozostawieniem obiektu jako świadectwa prawem chronionego, a także wykazał, że racje interesu społecznego przemawiają za daniem mu pierwszeństwa przed interesem indywidualnym reprezentowanym przez dochodzącego konserwatorskiej aprobaty, inwestora projektowanej rozbiórki.

Przedmiotowy budynek ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...], utworzonej zarządzeniem nr [...]Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2012 r. pod nr [...].

Jak ustalił organ odwoławczy, przedmiotem niniejszego postępowania jest drewniany budynek, zbudowany w 1864 roku w konstrukcji zrębowo-sumikowo-łątkowej z węgłami na rybi ogon (z odciętymi ostatkami) na ceglanej podmurówce - częściowo ocementowanej - na planie prostokąta o wymiarach 5,75-5,80 m x 11,56-11,63 m. Wysokość w kalenicy wynosi 5,45 m. Jest to obiekt jednokondygnacyjny, nakryty dachem dwuspadowym, krytym dachówką ceramiczną zakładkową (pierwotnie gontem). Elewacje budynku oszalowano pionowym deskowaniem. W ścianach szczytowych deskami okapowymi rozdzielono strefę poddasza od parteru. Od strony zachodniej dobudowano ganek, nakryty dachem pulpitowym. Budynek jest usytuowany na osi północ-południe, w bliskim sąsiedztwie kościoła p.w. św. [...]i stanowi relikt drewnianej architektury po wsi [...].

Obiekt pomimo prostej architektury charakteryzuje się dobrymi proporcjami i rozwiązaniami architektonicznymi typowymi dla XIX-wiecznego budownictwa drewnianego, a wraz z okolicznymi budynkami, kościołem Św. [...], wikarówką - reprezentującą architekturę miejską drewnianą - tworzy urbanistyczną całość ukazującą charakter wsi [...].

Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...]lutego 2019r., organ ustalił, że obiekt jest w złym stanie technicznym. W budynku wymieniono okna na nowe (wykonane z PVC), wstawiono współczesne drzwi i wykonano podwieszane sufity. Dokonano również zmian w wystroju wnętrza na współczesny. Stwierdzono od wewnątrz i z zewnątrz ubytki w więźbie. Na kominie widoczne są ubytki tynku, a dachówka pokryta jest mchem. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zły stan techniczny budynku nie przesądza o utracie przez niego wartości zabytkowych, bowiem nie wyklucza on jego remontu i zachowania. W ocenie Sądu uzasadnione jest stanowisko organu o konieczności ochrony substancji zabytkowej, m.in. w postaci zachowanej konstrukcji, bryły, kształtu dachu, artykulacji elewacji, natomiast dokonane w nim przekształcenia, takie jak dobudowa współczesnego ganku czy wymiana okien na nowe wykonane z PVC, są odwracalne. Nadal bowiem stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej jest duży i należy wobec niego podejmować działania o charakterze konserwatorskim i restauratorskim.

Należy podkreślić, że żaden z dowodów pozostających w dyspozycji organu nie wskazywał na to, iż remont przedmiotowego budynku z technicznego punktu widzenia nie jest możliwy. Argumentem przemawiającym za tym z całą pewnością nie może być wskazywana w skardze nieopłacalność takiego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 158/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Konkretnych argumentów przemawiających za koniecznością rozbiórki budynku nie zawiera także "Projekt rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...], dzielnica [...], na działce nr ew. [...], obręb [...]" autorstwa inż. D P.

Ponadto należy zauważyć, że organy konserwatorskie posiadają wiedzę specjalistyczną pozwalającą na dokonanie oceny dowodów niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu sprawy. Brak jest zatem uzasadnienia dla twierdzenia skargi, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera spójną i przekonującą argumentację wskazującą na wartość zabytku wyrażoną w zachowanej bryle, rozwiązaniami architektonicznymi typowymi dla XIX-wiecznego budownictwa drewnianego, zachowanej oryginalnej substancji budowlanej obiektu. Jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu istotnym walorem tego budynku jest jego autentyzm i reprezentacja architektury miejskiej drewnianej - ukazująca charakter wsi Służew. ( vide wyrok NSA z 15 stycznia 2020r., II OSK 442/18).

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organ w sposób rzetelny, z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, wykazał w sposób bezsporny brak podstaw do wydania uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego.

Należy zgodzić się z poglądem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że

w świetle regulacji art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjąć trzeba, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków.

Podkreślenia wymaga, że rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Wa 48/09, LEX nr 550267).

Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie, dla którego został przyjęty miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Św. [...] - część I uchwałą nr [...]Rady [...]z dnia [...] marca 2013 r. Zgodnie z § 10 pkt 3 tejże uchwały dopuszczono likwidację budynku przy ul. [...], po jego inwentaryzacji.

Błędny jest natomiast reprezentowany w skardze pogląd, że powyższy zapis planu przesądza o dopuszczalności rozbiórki w każdym przypadku, po warunkiem sporządzenia jego inwentaryzacji. Takie rozumienie znaczenia zapisu planu wskazywałoby na fikcyjność prawną postanowienia w zakresie uzgodnienia pod względem konserwatorskim planowanej rozbiórki obiektu wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Tymczasem to do kompetencji organów konserwatorskich należy ocena czy budynek mieszkalny przy ul. [...] wymaga ochrony ze względu na przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ze względu na walory historyczne czy też artystyczne, czy też w świetle przywołanej ustawy może zostać rozebrany, a w takim przypadku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego takiej rozbiórce się nie sprzeciwia.

Zwrócić uwagę należy, że organ, w kontrolowanym przez Sąd postanowieniu, rozstrzygnął sprawę po rozpoznaniu jej ponownie w całokształcie i na podstawie pełnej analizy materiału dowodowego, dokonał ustaleń faktycznych w oparciu, o które wydał zaskarżone postanowienie.

Zasada swobodnej oceny dowodów uregulowana w art. 80 k.p.a., pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji upewnia zaś, że nie doszło do przekroczenia owej swobody, w warunkach której organ orzekał. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wyczerpujący sposób odniósł się także do stanowiska strony odwołującej się.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób w pełni przekonujący wykazał konieczność zachowania obiektu, objętego projektem rozbiórki.

Konkludując, w ocenie Sądu, mając na względzie całość materiału dowodowego, organ miał podstawy aby przyjąć, że obiekt nadal przedstawia wartości prawnie chronione, a uzgodnienie planowanych prac skutkowałoby unicestwieniem budynku posiadającego walory zabytkowe, co stoi w sprzeczności z celem ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.