Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 903/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 903/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...], nr [...] orzekającą o odmowie przyznania J. S. Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) na rok 2016 i Płatności na zazielenie na rok 2016 oraz stwierdzającą, że strona uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2016 r. skarżący wystąpił o przyznanie JPO oraz Płatności na zazielenie na rok 2016. Do złożonego wniosku strona zadeklarowała dwie działki o łącznej powierzchni 1 ha, w tym: działkę A o nr ew. [...] położoną w województwie [...], powiat w., gmina S. o powierzchni 0,78 ha oraz działkę B o nr ew. [...] położoną w województwie [...], powiat o., gmina G. o powierzchni 0,22 ha. W następstwie przeprowadzonej kontroli, dokonanej w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta, z działki B wykluczono z płatności powierzchnię 0,02 ha. Tym samym zatwierdzona powierzchnia do płatności działek zadeklarowanych przez skarżącego wynosiła 0,98 ha.

Mając powyższe na uwadze Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w W. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania JPO oraz Płatności na zazielenie na rok 2016. Jednocześnie organ stwierdził, że strona nadal uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.

Uzasadniając organ powołał przepis art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2005 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 278), zgodnie z którym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będącym w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku jest nie mniejsza niż 1 ha lub w przypadku niespełnienia powyższego warunku, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro przed zastosowaniem kar, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż zadeklarowana przez stronę powierzchnia działek zatwierdzona do płatności jest mniejsza niż 1 ha, a stronie nie zostały przyznane żadne płatności związane do zwierząt i łączna kwota płatności bezpośrednich z uwzględnieniem płatności do zwierząt wynosi mniej niż 200 euro, organ orzekł jak w sentencji. Jednocześnie organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że strona nie złożyła oświadczenia o wystąpienia z systemu dla małych gospodarstw, do którego została zakwalifikowana w kampanii 2015 r., należało stwierdzić, iż skarżący nadal w nim uczestniczy.

Kwestionując wydane rozstrzygnięcie J. S. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że jego użytki rolne wynoszą 1 ha. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż warunki i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1551 ze zm.) – dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 powołanej ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej płatnościami obszarowymi są przyznawane do powierzchni działki rolnej o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha (pkt 3), nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ wskazał, iż działki rolne zgłaszane do wniosku o przyznanie pomocy muszą być identyfikowane w sposób pewny oraz zawierać elementy pozwalające na ich lokalizację oraz ich pomiar przeprowadzany w celu ustalenia obszaru zatwierdzonego do płatności. Przy czym zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia 640/2014 obszar zatwierdzony to: a) w przypadku systemów pomocy obszarowej – obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności , które posiada beneficjent; b) w przypadku środków wsparcia obszarowego – obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Zgłaszając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca deklaruje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie pomocy, która to powierzchnia jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. W toku kontroli administracyjnej dokonuje się weryfikacji powierzchni działki/działek zadeklarowanej przez wnioskodawcę jako użytkowanej rolniczo, w oparciu o system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. W myśl powołanego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r. Ponadto zgodnie z art. 74 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie skarżący wnosząc o przyznanie płatności zadeklarował do płatności dwie działki o nr ew. [...] oraz o nr ew. [...], o łącznej powierzchni, zgodnie z deklaracją strony 1 ha. Przy czym co istotne, strona na otrzymanej karcie informacyjnej, o której mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich, została poinformowana o powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG deklarowanych działek, wynoszącego 0,78 ha dla działki nr 270 oraz 0,20 ha dla działki nr 862/2. Przeprowadzona kontrola administracyjna wykazała, iż powierzchnia gruntów rolnych działki 862/2 kwalifikujących się do płatności wynosi 0,20 ha , a nie jak zadeklarował skarżący 0,22 ha. Tym samym organ odwoławczy za zasadne uznał stanowisko organu I instancji, iż łączna powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosi 0,98 ha, a nie jak deklarował skarżący 1 ha. Powyższe oznacza, że wniosek skarżącego nie spełnia wymogu w zakresie minimalnej powierzchni obszaru zatwierdzonego do płatności, określonego w art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, a co za tym idzie zasadnym jest odmowa przyznania stronie wnioskowanych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zgodnie z art. 15 rozporządzenia 640/2014 rolnik może w każdym momencie poinformować organ, że złożony przez niego wniosek jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba, że rolnik został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. W takim przypadku nie stosuje się kar administracyjnych w odniesieniu do części wniosku, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie. Skarżący w niniejszej sprawie takiego powiadomienia nie dokonał. Ponadto strona nie skorzystała z określonej w art. 3 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 możliwości wycofania części złożonego wniosku obejmującego wycofanie pojedynczych zadeklarowanych działek ewidencyjnych lub działek rolnych, czy też wycofanie całego wniosku.

Organ odwoławczy podkreślił także, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z powyższego w cenie organu odwoławczego wynika, iż strona wnioskująca o przyznanie pomocy finansowej jest zobowiązana do wzmożonej aktywności, gdyż postępowanie w tej sprawie opiera się na dowodach, które sama przedstawia. W szczególności wiąże się to z koniecznością starannego wypełnienia wniosku o dopłaty w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, gdyż to strona wnioskująca przyjmuje odpowiedzialność za jego prawidłowe wypełnienie, oświadczając jednocześnie, że posiada pełnie wiedzy o warunkach przyznawania dopłat, a błędy w tym zakresie mogą nieść dla strony daleko idące konsekwencje. Ponadto organ podkreślił, że udział w programach pomocowych jest fakultatywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący oświadczył, że odwołując się od decyzji organu I instancji wskazał, iż zadeklarowana do wniosku działka o nr ew. [...] jest podzielona w poprzek płotem oraz, że część za nim się znajdująca także jest uprawiana, jako ogród warzywny. Jednakże pracownik Biura Powiatowego w W. oświadczył, że taki opis jest zbyteczny i zbyt zawiły oraz poinstruował, żeby skarżący napisał jedynie , że nie zgadza się z wydaną decyzją, gdyż według niego grunty rolne jego gospodarstwa wynoszą 1 ha. Ponadto został poinformowany, że "przyjdzie kontrola i zmierzy działkę". Pomimo upływu 4 miesięcy od wniesienia odwołania kontrolny pomiar działki nie został przeprowadzony. Wyjaśnił, że za pomocą telefonu wykonał zdjęcia działki 682/2, na których widać, że jest ona uprawiana w całości. Zdjęcia te, w sierpniu 2017 r. złożył w Biurze Powiatowym w W. prosząc o przeprowadzenie kontroli na miejscu. Dokonał także samodzielnego pomiaru działki 682/2, który wykazał, że je powierzchnia wynosi 0,22 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 20 października 2017 r. skarżący oświadczył, że w dniu 5 września 2017 r. na działce 682/2 przeprowadzona została, na jego wniosek z dnia 11 sierpnia 2017 r., weryfikacja powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), która wykazała, że powierzchnia zmierzona w ramach działki referencyjnej wynosi 0,22 ha. Do pisma skarżący załączył kserokopię protokołu oględzin z dnia 5 września 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369)-dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika zatem, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji według opisanych wyżej kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy oraz sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p,s,a, skutkowało jej uchyleniem.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 278) – dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich oraz wskazane przez organ przepisy prawa wspólnotowego.

Natomiast zasadniczą kwestią sporną niniejszej sprawy pozostaje kwestia powierzchni, zadeklarowanej do wniosku o przyznanie płatności na rok 2016, działki o nr ew. [...], pozostającej w dyspozycji skarżącego, a co za tym idzie spełnienie określonego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich warunku posiadania przez wnioskującego łącznej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym nie mniejszej niż 1 ha.

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż kwestie związane z zasadami i trybem przyznawania płatności bezpośrednich, do jakich zalicza się wnioskowane przez skarżącego w niniejszym stanie faktycznym JPO oraz Płatności za zazielenie na rok 2016, reguluje powołana wcześniej ustawa o płatnościach bezpośrednich.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich).

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej płatnościami obszarowymi są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.

Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r., nr 1306/2013 czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r., nr 809/2014.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013) Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.

W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji(UE) z dnia 11 marca 2014 r., nr 640/2014). W myśl art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyższy System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ma zatem na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje swoim zasięgiem wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Sytemu Zarządzania i Kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a ich maksymalna powierzchnia kwalifikowana następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęcia lotnicze bądź satelitarne wykonane w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, tj. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy.

Z przedstawionego przez organy stanu faktycznego sprawy oraz z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2016 r. wystąpił o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Płatności za zazielenie na rok 2016. Do złożonego wniosku strona zadeklarowała dwie działki o łącznej powierzchni 1 ha, w tym: działkę o nr ew. [...] położoną w województwie [...], powiat w., gmina S. o powierzchni 0,78 ha (oznaczoną we wniosku jako działka A) oraz działkę o nr ew. [...] położoną w województwie [...], powiat o., gmina G.o powierzchni 0,22 ha (oznaczoną jako działka B).

W następstwie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, dokonanej w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta, z zadeklarowanej działki o nr ew. [...] wykluczono z płatności powierzchnię 0,02 ha. Tym samym, w ocenie organów procedujących w sprawie zatwierdzona do płatności łączna powierzchnia działek zadeklarowanych przez skarżącego wynosiła 0,98 ha, a zatem nie spełniony został warunek posiadania przez stronę minimalnej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym wynoszącym 1 ha.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe twierdzenie uznać należało, co najmniej za przedwczesne.

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach , o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich).

Z treści powyżej powołanych przepisów, stanowiących w istocie modyfikację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a., wynika, iż postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę powyższe modyfikacje nie oznaczają jednak, że organy ARiMR zwolnione zostały z konieczności oparcia podejmowanego rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym uznać należy, że organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego.

W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano ustalenia organu, co do powierzchni działki o nr ew. [...], kwalifikującej się do przyznania płatności oparte zostały jedynie o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Bezspornym pozostaje, że kontrola administracyjna jest pierwszą i podstawową kontrolą, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności. Kontrole te mogą być natomiast uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy, to jest potwierdzenia, czy stan faktyczny na kontrolowanych działkach odpowiada deklaracjom strony zawartym we wniosku o przyznanie płatności. Tym samym ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu nie koniecznie muszą - choć mogą - być tymi, które zostaną przyjęte do ostatecznych obliczeń. Uzyskane w trakcie kontroli na miejscu dane zostają bowiem poddane analizie w systemie identyfikacji działek, którego działanie zostało zaprezentowane powyżej.

Mając na uwadze, iż zasadniczym i jedynym zarzutem skarżącego jest błędne ustalenie powierzchni działki 682/2 użytkowanej rolniczo, jak i wyjaśnienia skarżącego, co do faktu oddzielenia powierzchni 0,02 ha przedmiotowej działki płotem, w celu zabezpieczenia uprawianych na tej części warzyw przed szkodami wyrządzanymi przez ślimaki, o czym jak twierdzi skarżący informował pracownika organu I instancji składając odwołanie od decyzji z dnia [...]., zasadnym w ocenie Sądu byłoby, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, weryfikacji użytkowanej rolniczo powierzchni przedmiotowej działki, w drodze kontroli na miejscu. Za zasadnością powyższego stanowiska przemawia w ocenie Sądu złożona do akt sądowych kserokopia protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO działki o nr ew. [...], przeprowadzonej na żądanie skarżącego w dniu 5 września 2017 r., w następstwie której ustalono, że powierzchnia zmierzona w ramach działki referencyjnej wynosi 0,22 ha, a co za tym idzie odpowiada powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 .

Reasumując Sąd stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można ocenić w sposób nie budzący wątpliwości, iż zakwestionowana działka o nr ew. [...] nie spełniała w 2016 r. wymogu w zakresie powierzchni PEG. Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji publicznej będzie zobowiązany do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia rzeczywistej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] kwalifikującej się do przyznania wnioskowanej płatności, przy zastosowaniu wszelkich narzędzi przewidzianych prawem. Ponadto organ winien odnieść się do wyjaśnień skarżącego, co do informacji i instrukcji udzielonych mu przez pracownika organu I instancji, w dniu 20 marca 2017 r., na okoliczność treści wnoszonego odwołania, jak i zapewnienia o przeprowadzeniu kontroli na miejscu przez pracowników organu odwoławczego. Co prawda w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność, niemniej jednak mając na uwadze fakt, iż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione osobiście, w siedzibie Powiatowego Biura ARiMR w W. przez skarżącego, koniecznym zdaniem Sądu jest poczynienie przez organ odwoławczy stosownych ustaleń w tym zakresie i odniesienie się do nich.

Mając powyższe na uwadze Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.

a.l.