Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 35/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 114 ust 1 pkt 1 lit b, art 140 ust 1 pkt 4a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 6
journal: Dz.U. 2004 nr 24 poz 215
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
article: art 145 § 1 pkt 1 lit c w zw z art 141 § 4, art 185 § 1, art 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 156 § 1pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 334/08 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od D. C. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 280 /dwieście osiemdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 334/08 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia [...] stycznia 2008 r. w części dotyczącej skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Starosta Tomaszowski decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. zatrzymał D. C. prawo jazdy kat. ABCE do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie posiadanego prawa jazdy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] stycznia 2008 r. wszczęto postępowanie administracyjne, z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, z dnia [...] stycznia 2008 r., w sprawie skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych, z powodu dopuszczenia się, w okresie od dnia [...] listopada 2006 r. do [...] października 2007 r., wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym trzykrotnego przekroczenia dozwolonej prędkości oraz spowodowania kolizji drogowej, za które łącznie otrzymał 26 punktów karnych. Integralną część decyzji stanowiło skierowanie z dnia [...] stycznia 2008 r., w którym powiadomiono D. C. o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...] marca 2008 r., a niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w tym terminie spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrując odwołanie D. C. od decyzji i skierowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchyliło zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji wyznaczając nowy termin sprawdzenia kwalifikacji do dnia [...] maja 2008 r.

Organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa a jedynie termin poddania się egzaminowi sprawdzającemu stał się nieaktualny, wobec czego decyzję w tej części uchylił i orzekł co do istoty w tym zakresie. Podniesiono także, iż art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie dotyczy osób, które przed jego rozpoczęciem dopuściły się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia). Ponadto stosownie do § 9 powołanego rozporządzenia, osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Natomiast Komendant Wojewódzki Policji nie ma obowiązku z urzędu informowania kierowcy o ilości "punktów karnych" wpisanych na jego konto do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Jedynie funkcjonariusz nakładając mandat karny jest obowiązany poinformować o fakcie popełnienia czynu podlegającego wpisowi do ewidencji oraz o liczbie punktów, które będą przypisane z tego tytułu ( § 4 ust. 8 rozporządzenia). Skarżący za wszystkie wykroczenia został ukarany mandatami karnymi, kredytowanymi, które z chwilą przyjęcia przez kierowcę stały się prawomocne. Wobec tego nie ma znaczenia fakt braku dokumentacji wypadkowej dotyczącej wykroczenia z dnia [...] października 2007 roku, bowiem i w tym przypadku skarżący przyjął mandat karny.

Zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podniesiono, iż poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do dnia [...] maja 2008 r. jest niewykonalne a rozstrzygnięcie organu odwoławczego co do braku obowiązku powiadomienia listem ostrzegawczym kierowcy o punktach karnych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji i możliwości skorzystania przez niego z udziału w kursie reedukacyjnym narusza art. 130 § 4 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący wystąpił jednocześnie do Sądu o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności przepisów § 1 ust. 1 pkt 6 i § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z Konstytucją R.P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę uznał za uzasadnioną w części dotyczącej skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, podkreślając, iż przepis art. 114 ust. 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje i nie upoważnia starosty do wyznaczenia takiego terminu, a tym samym do wyznaczenia daty wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia. W razie niepoddania się obowiązkowi złożenia egzaminu, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Zdaniem Sądu I instancji, przepis ten nie określa daty sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a tym samym nie precyzuje, po jakim czasie od skierowania na egzamin starosta może zastosować powyższą sankcję. Oznacza to - w ocenie Sądu - że organ każdorazowo musi ocenić, kiedy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Omawiana kwestia podlega zatem rozstrzygnięciu dopiero w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast decyzja, o jakiej mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 b tej ustawy, rozstrzyga wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji a nie o terminie wykonania takiego rozstrzygnięcia. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin. Zaś zgodnie z poglądami piśmiennictwa, termin ten może być traktowany wyłącznie jako termin ważności decyzji, to znaczy może ograniczać czasowo uprawnienia lub obowiązki wypływające z decyzji. "Przydanie terminu ogranicza moc wiążącą decyzji w ten sposób, że albo zaczyna ona obowiązywać po upływie określonego czasu (termin początkowy), albo też przestaje wiązać po upływie ustalonego okresu (termin końcowy)". Przyjmując takie znaczenie analizowanego pojęcia, stwierdzić należy, że nie mieści się w nim określenie daty wykonania obowiązku, np. - jak w tym przypadku - określenie terminu obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami.

Tym samym, według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, określenie granicznej daty wykonania obowiązku będzie dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej, będzie przewidywał możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku. Jeżeli przepisy nie przewidują takiego działania administracji, oznacza to, iż nie może ona działać w sposób legalny. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem działać na podstawie i w granicach prawa. Mogą one władczo kształtować sytuację obywateli wyłącznie, gdy przewiduje przepis prawa powszechnie obowiązującego. Zatem wszystkie elementy decyzji, zarówno rozstrzygnięcie jak i warunki, terminy i inne dodatkowe zastrzeżenia, winny mieć oparcie w przepisach ustawowych lub wykonawczych. W braku podstawy prawnej do ustalenia np. terminu wykonania nałożonego obowiązku, termin ten należy uznać za pozbawiony podstawy prawnej, a zatem nieważny zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w niniejszej sprawie przyczyną powodującą konieczność wydania decyzji w trybie art. 138 ust. 1 tej ustawy było przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a tym samym wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy było prawidłowe i dlatego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, dotyczące pozbawienia go przez organy administracji możliwości skorzystania ze szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów naliczanych za naruszenie przepisów drogowych, a także braku skutków prawnych mandatu przyjętego po kolizji drogowej z dnia [...] października 2007 r. Organy administracji nie miały obowiązku wysyłania do skarżącego listu ostrzegawczego o ilości zgromadzonych punktów. Skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego wielokrotnie za co zostały naliczone mu odpowiednio punkty karne, których w dniu [...] czerwca 2006 r. zgromadził łącznie [...] i już wtedy wiedząc o tej ilości mógł skorzystać z uczestnictwa w szkoleniu. Ponadto, jak każdy kierowca, był uprawniony, w myśl § 9 w/w rozporządzenia aby wystąpić o wydanie zaświadczenia o wpisach ostatecznych lub tymczasowych odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Skarżący nie skorzystał z powyższych uprawnień.

Ponadto Sąd oddalił wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z artykułami 2 i 32 Konstytucji R.P. przepisów § 1 ust. 1 pkt 6 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego uznając, iż wskazane przepisy nie naruszają artykułów 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem treść wskazanych przez skarżącego przepisów rozporządzenia nie ogranicza prawa kierowców do uzyskania informacji lub zaświadczeń o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym naruszeniom. Uprawnienie do uzyskania takich informacji i zaświadczeń przewidziane zostało w § 9 powołanego rozporządzenia.

Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną, w której zarzucono na podstawie art. 173 i 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.):

1) naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przy wykładni art. 114 ust 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) § 6 oraz § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późn. zm.),

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzje w części dotyczącej skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostały wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.,

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w całości w sytuacji kwestionowania przez Sąd decyzji jedynie w części ustalającej termin w jakim skierowany ma poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji,

4) naruszenie art. 141 § 1 P.p.s.a. poprzez niewskazanie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, w sytuacji kwestionowania przez Sąd decyzji jedynie w części ustalającej termin w jakim skierowany ma poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Wniesiono o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie na rzecz SKO w Łodzi kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż z oceną Sądu wyrażoną w zaskarżonym wyroku i podstawami stwierdzenia nieważności decyzji nie można się zgodzić, bowiem Wojewódzki Sąd dokonując wykładni art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym pominął przepisy szczególne rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami a w szczególności § 6, według którego skierowanie wydaje organ na druku, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, a we wzorze skierowania znajduje się klauzula "niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacyjnemu w terminie do dnia ... spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienie do kierowania pojazdami" oraz § 11 ust. 2 pkt 3 tegoż rozporządzenia, które mają o tyle znaczenie, iż w decyzji organ jest obowiązany określić termin poddania się egzaminowi kontrolnemu, gdyż niepoddanie się egzaminowi w zakreślonym terminie stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem. Zgodnie zaś z przywołanym orzecznictwem termin egzaminu powinien być krótki a decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny powinna być wydana w oparciu o w/w załącznik. Ponadto powołując się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 114/08 wskazano, iż "co prawda przedmiotem postępowania było skierowanie na badania lekarskie, ale i w tym przypadku przepis ustawy nie stanowił o terminie poddania się badaniom, a wynika on ze wzoru skierowania stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15)."

Zdaniem kasatora, niezależnie od tego, stwierdzenie nieważności decyzji nie było dopuszczalne z innych powodów, bowiem sankcja nieważności decyzji jest wyłączona, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni prawnej i której wynik nie jest jednoznaczny, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powołano przy tym orzeczenia, w których skargi były oddalane, mimo, że w zaskarżonym akcie był określony termin poddania się egzaminowi kontrolnemu i wobec tak różnej interpretacji prawa nie można mówić o rażącej obrazie prawa przez decyzję, która zapadła na podstawie przepisów poddanych odmiennej wykładni.

Co do zarzutów procesowych, według skarżącego kasacyjnie, Sąd w zaskarżonym wyroku stwierdził nieważność decyzji, mimo zakwestionowania tylko terminu, natomiast nie przedstawił zarzutów względem samego skierowania i nie wskazał okoliczności uzasadniających orzeczenie w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, jednakże większość podniesionych zarzutów nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na gruncie niniejszej sprawy fundamentalne znaczenie ma kwestia, czy w przypadku przekroczenia przez kierowcę określonej liczby punktów wpisanych do ewidencji osób naruszających przepisy o ruchu drogowym uprawnienia starosty z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.- dalej powoływanej jako ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. lub Prawo o ruchu drogowym), obejmują tylko skierowanie kierującego pojazdem na sprawdzenie kwalifikacji czy także ustalenie terminu takiego sprawdzenia.

W związku z tym należy wskazać, iż art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. Skierowania takiego dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto sformułowanie "sprawdzeniu...podlega" dowodzi przy tym, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany i nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu orzekającego. W razie przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji - starosta zobowiązany jest zatem skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji.

Zatem treść owego przepisu mówi wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzanie jego kwalifikacji i nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi - co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji.

Należy stwierdzić, iż dopuszczalność zamieszczenia takiej klauzuli nie wynika również z innych norm, w tym art. 140 ust.1 pkt 4a w/w ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie przewidzianym w cyt. art.114 ust.1 pkt 1. Ustawodawca łączy wskazane skutki prawne z samym niewykonaniem obowiązku nałożonego na kierowcę na określonej podstawie a nie z przekroczeniem ściśle określonego okresu realizacji tego obowiązku, zwłaszcza niedotrzymaniem terminu, który miałby być wyznaczony przez organ w skierowaniu.

Również uprawnień do określania przez organ w decyzji terminu skierowania na sprawdzenie kwalifikacji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie można wyprowadzić z przepisów § 6 "rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz.215 z późn. zm.), ponieważ prawa i obowiązki uczestników ruchu drogowego regulowane są ustawą, a w zakresie regulacji ustawowej nie jest dopuszczalne jej interpretowanie przy stosowaniu rozwiązań prawnych wynikających wyłącznie z rozporządzeń wykonawczych. Zakres obowiązków nakładanych na uprawnionego do kierowania pojazdami należy zatem oceniać w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym a nie - jak tego oczekują organy orzekające w niniejszej sprawie - aktów podustawowych. Dodatkowo w/w rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia jedynie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do kierowania oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż zakres kompetencji powierzonych ministrowi przez ustawodawcę nie obejmuje rozszerzenia w omawianych sprawach przysługujących staroście uprawnień oraz umocowania do uregulowania w rozporządzeniu dodatkowych, nieprzewidzianych w ustawie elementów skierowania kierowcy na sprawdzenie przez niego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.

Z powyższych względów przyjąć należy, że załącznik nr 2, do którego między innymi odsyła § 6 rozporządzenia, w żaden sposób nie może rzutować na treść rozstrzygnięć przewidzianych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Władcze działania podejmowane w tym trybie obejmują tylko skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a zatem przesądzają wyłącznie o obowiązku poddania się przez kierowcę stosownemu egzaminowi. Bez wyraźnego umocowania organ nie może natomiast decydować o terminie wykonania nałożonego przez siebie obowiązku.

Treść decyzji administracyjnych zawsze jest zdeterminowana przepisami prawa administracyjnego materialnego. Brak w przepisach o ruchu drogowym podstawy do określania przez organ terminu wykonania omawianego skierowania oznacza, że decyzja taka w zakresie określającym termin poddania się przez kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji została wydana bez podstawy prawnej, a to z kolei dowodzi, że zgodnie z dyspozycją art.156 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzja taka w tej części jest nieważna, co obliguje do wyeliminowania jej w tym zakresie z obrotu prawnego.

Dodać również należy, że jeżeli przepisy o ruchu drogowym nie zawierają odmiennych unormowań ustawowych i nie przewidują możliwości innego uregulowania przez organ kwestii wykonalności przedmiotowego skierowania, to nie ulega wątpliwości, że podlega ono wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest zatem do niezwłocznego wykonania tego ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestie te podlegają jednak ocenie nie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., lecz w odrębnym postępowaniu, które może być uruchomione na mocy art. 140 ust.1 pkt 4a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.

W tej sytuacji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji trafnie przyjął, że decyzja Starosty Tomaszowskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. w części ustalającej termin, w jakim skarżący ma się poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, została podjęta bez podstawy prawnej, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, utrzymując decyzję dotkniętą wadą nieważności wyczerpało w ten sposób dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wskazane wady skutkowały stwierdzeniem nieważności wskazanych decyzji jedynie w części dotyczącej terminu. W żaden sposób nie podważały natomiast zasadności samego skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tymczasem WSA w Łodzi zaskarżonym wyrokiem stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wyjaśniając przy tym, w uzasadnieniu swego orzeczenia, przyczyn i podstaw takiego rozstrzygnięcia. Dlatego też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej skierowania D. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdem w sytuacji kwestionowania decyzji w części ustalającej termin, jest trafny i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązany będzie po raz kolejny ocenić legalność omawianych decyzji i rozważyć czy zachodzą przesłanki do wyeliminowania tych rozstrzygnięć w całości czy w określonej części.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, stwierdza, iż nie podziela jednostkowego poglądu zawartego w orzeczeniu NSA z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/08, w którym uznano, iż termin może być określony zarówno w decyzji wydawanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i ustalany w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 powołanej ustawy P.p.s.a.