Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4318/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 207 ust. 1, ust. 8, ust. 9  i ust. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska Sędziowie: WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.) WSA Irena Jakubiec-Kudiura Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżący, Odwołujący, Beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Instytucja Zarządzająca) z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] ([...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości znak: [...] z dnia [...] maja 2015 r. określającej zobowiązanie do zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. na realizację projektu "[...]" w wysokości 298 990,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] maja 2013 r. pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej PARP) a S. Sp. z o.o., została zawarta umowa o dofinansowanie projektu "[...]" , w ramach Działania 5.1 PO IG. Na podstawie umowy, po spełnieniu jej warunków, PARP zobowiązała się udzielić Beneficjentowi dofinansowania na realizację projektu w maksymalnej wysokości 344 600,00 zł, w tym 85% kwoty dofinansowania w formie płatności ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, co stanowiło 292 910,00 zł oraz do 15% kwoty dofinansowania w formie dotacji celowej, co stanowiło 51 690,00 zł.

Pomoc publiczna udzielona na podstawie Umowy w wysokości 344 600,00 zł, mająca równowartość 83 066,17 EUR, stanowiła dla Beneficjenta pomoc de minimis spełniającą warunki określone w Rozporządzeniu Komisji Europejskiej (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5), co zostało potwierdzone, wydanym przez PARP zaświadczeniem o pomocy de minimis z dnia 14 maja 2013 r.

Przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, a po zatwierdzeniu wniosku o dofinansowanie realizacji Projektu, PARP pismem z 12 lutego 2013 r., poinformowała Stronę o zamiarze przyznania dofinasowania na realizację przedmiotowego projektu, a także wezwała Skarżącego do przedstawienia dokumentów określonych w "Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 5. Dyfuzja innowacji, Działanie 5.1 Wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym dla wczesnej fazy rozwoju i fazy rozwoju powiązań kooperacyjnych", w tym m.in.:

1) formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2010 r. nr 53, poz. 311), oraz

2) zaświadczenia albo oświadczenia o pomocy de minimis uzyskanej w ciągu bieżącego roku kalendarzowego oraz dwóch poprzedzających latach kalendarzowych albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.

W odpowiedzi Beneficjent w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. przedstawił kopię zaświadczenia wydanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w S. potwierdzającego udzielenie podmiotowi pomocy de minimis w wysokości 101 623,60 EUR, w ramach umowy z dnia 1 października 2012 r.

Powyższa informacja służyła przeprowadzeniu przez PARP określonej w ww. "Regulaminie przeprowadzenia konkursu (...)" weryfikacji zgodności udzielanej w ramach zawieranej Umowy o dofinansowanie pomocy de minimis z limitem 200 000,00 EUR.

Wynik przeprowadzonej weryfikacji dokumentów otrzymanych od Beneficjenta umożliwił udzielenie przez PARP, w ramach Umowy o dofinansowanie, pomocy de minimis o wartości 83 066,17 EUR (równowartość 344 600,00 zł). Umowa została zawarta w dniu [...] maja 2013 r., natomiast udzielenie pomocy de minimis przez PARP w ramach przedmiotowej umowy zostało potwierdzone zaświadczeniem o pomocy de minimis z dnia 14 maja 2013 r.

W toku realizacji umowy PARP, na podstawie raportu Elektronicznego Systemu Monitorowania i Harmonogramowania Pomocy Publicznej SHRIMP, stwierdziła, iż wartość pomocy de minimis otrzymanej przez Beneficjenta w okresie trzech lat budżetowych przed zawarciem umowy z PARP wyniosła 141 157,88 EUR (101 623,60 EUR w ramach umowy z 1 października 2012 r. zawartej z WUP w Szczecinie oraz 39 534,28 EUR w ramach umowy z 4 kwietnia 2013 r. zawartej z Ministrem Gospodarki). Na dzień zawierania umowy powyższe dane nie były jeszcze umieszczone w systemie SHRIMP.

PARP ustaliła, iż równowartość kwoty w wysokości 39 534,28 EUR, została przyznana Stronie w ramach umowy z Ministrem Gospodarki podpisanej w dniu 4 kwietnia 2013 r., tj. przed dniem zawarcia umowy z PARP. Do dnia [...] maja 2013 r. tj. do dnia zawarcia umowy o dofinansowanie, a także po jej zawarciu, Beneficjent nie przedstawił PARP zaktualizowanej informacji w zakresie nabytego prawa do pomocy de minimis, w związku z czym nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w § 7 ust. 8 Umowy.

W dniu 10 kwietnia 2014 r. PARP wystosowała do Beneficjenta pismo informujące o wypowiedzeniu umowy ze skutkiem natychmiastowym, z równoczesnym wezwaniem do zwrotu nienależnie pobranej kwoty w wysokości 298 990,00 zł, w trybie art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.

Z uwagi na brak wykonania powyższego wezwania w dniu [...] maja 2015 r. PARP wydała decyzję nr [...], zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 298 990,00 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, liczone od dnia przekazania środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...], do dnia zwrotu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 27 ust. 17 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz. U. 2012, poz. 438), pomoc de minimis dla Działania 5.1 POIG nie może przekroczyć kwoty 200 000,00 EUR na projekt.

PARP wskazała, Skarżący nie powiadomił organu do dnia [...] maja 2013 r. tj. do dnia zawarcia umowy o dofinansowanie, a także po jej zawarciu, że równowartość kwoty w wysokości 39 534,28 EUR, która została przyznana Stronie skarżącej w ramach umowy z Ministrem Gospodarki a podpisanej w dniu 4 kwietnia 2013 r., tj. przed dniem zawarcia umowy z PARP, spowoduje przekroczenie maksymalnej kwoty 200 000 tys. EUR. Beneficjent nie przedstawił również PARP zaktualizowanej informacji w zakresie nabytego prawa do pomocy de minimis, w związku z czym nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w § 7 ust. 8 umowy.

Wskazano, że zebrane dowody w sprawie wskazują, iż wartość pomocy de minimis wynikającej z umowy zawartej w dniu 1 października 2012 r., umowy z 4 kwietnia 2013 r. oraz umowy o dofinansowanie z [...] maja 2013 r., wynosiła łącznie 224 224,05 EUR, tj. przekroczyła limit 200 000,00 EUR.

Powyższe oznacza, zdaniem organu, iż umowa z dnia [...] maja 2013 r. została podpisana z naruszeniem warunków określonych w § 27 ust. 15 Rozporządzenia POIG, co stanowi okoliczność wskazaną w § 12 ust. 3 pkt. 14 umowy ("Beneficjent pobrał dofinansowanie nienależnie lub w nadmiernej wysokości") i skutkuje rozwiązaniem umowy o dofinansowanie.

Wskazano, że Skarżący podjął wprawdzie starania, aby zmniejszyć wartość pomocy de minimis, podpisując aneks do umowy z 1 października 2012 r. z Wojewódzkim Urzędem Pracy w S., jednakże nawet po uwzględnieniu tej zmiany, łączna wartość pomocy de minimis wynosiła 210 471,06 EUR. Strona skarżąca wyraziła także wolę zmniejszenia kwoty dofinansowania w ramach umowy o dofinansowanie zawartej z PARP, PARP jednak tych wniosków nie uwzględniła, powołując się na przepis § 12 ust. 3 pkt. 14 umowy.

W ramach umowy na realizację projektu PARP przekazała Beneficjentowi środki w formie dwóch zaliczek w łącznej wysokości 298 990,00 zł, a tym samym taka właśnie kwota została wskazana w sentencji decyzji do dokonania zwrotu.

W dniu 28 maja 2015 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło odwołanie Strony skarżącej od decyzji organu I instancji. We wniesionym odwołaniu zarzucono decyzji wydanej przez organ I instancji naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia dowodu na okoliczność rzeczywiście udzielonej Beneficjentowi pomocy de minimis, co miało kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (w tym zakresie, powołując się na art. 142 k.p.a., Strona zaskarżyła także postanowienie dotyczące odmowy przeprowadzenia dowodu).

Skarżąca, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] ([...]) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] maja 2015 r. , określającej zobowiązanie do zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pomoc de minimis stanowi szczególną kategorię udzielanego ze środków publicznych wsparcia, gdyż uznaje się, że ze względu na swą małą wartość nie powoduje ona zakłócenia konkurencji w wymiarze unijnym. Zasady udzielania pomocy de minimis dla dofinansowania udzielonego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 reguluje Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 29 grudnia 2006 r.).

Zgodnie z Rozporządzeniem de minimis maksymalna, łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta nie może przekroczyć równowartości 200 tys. euro brutto w okresie 3 lat kalendarzowych, a w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w sektorze transportu drogowego towarów - 100 tys. euro. Dokonując oceny wniosku o dofinansowanie przedsiębiorcy, bierze się pod uwagę bieżący rok kalendarzowy oraz dwa poprzednie lata. Nie ma przy tym znaczenia forma pomocy, źródło jej pochodzenia ani cel, na jaki została wykorzystana, bowiem do ogólnej puli wliczane są wszystkie środki uzyskane przez danego przedsiębiorcę jako pomoc de minimis w badanym okresie. Ponadto Rozporządzenie de minimis wskazuje, iż pomoc de minimis może być udzielana jedynie w formach przejrzystych, czyli takich, w stosunku do których możliwe jest wcześniejsze dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka.

Wskazano, że zasada "przejrzystości" udzielania pomocy de minimis została doprecyzowana w preambule Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24 grudnia 2013 r.).

Zdaniem organu odwoławczego wyżej wymienione zapisy nie pozostają w sprzeczności z przepisami § 27 ust. 15 Rozporządzenia POIG, które przywołała w odwołaniu Strona skarżąca, a które stanowią, iż pomoc de minimis przyznawana jest wyłącznie koordynatorowi powiązania kooperacyjnego i nie może przekroczyć kwoty 200 tysięcy euro na projekt. Koordynator otrzymaną pomoc może przekazywać uczestnikom powiązania kooperacyjnego. Wyżej wymienione przepisy Rozporządzenia POIG, a także postanowienia Umowy, zgodnie z którymi Stroną umowy i jednocześnie koordynatorem powiązania kooperacyjnego jest bezsprzecznie Skarżący i literalnie wskazują, iż obliczając kwotę pomocy de minimis PARP powinien brać pod uwagę jedynie koordynatora Projektu tj. Skarżącego. To właśnie na konto Skarżącej spółki były przekazywane środki zaliczek z umowy o dofinansowanie i to Strona skarżąca gospodarowała tymi środkami, a także się z nich rozliczała.

W ocenie Ministra ani wzór umowy o dofinansowanie dla działania 5.1 POIG, ani załączniki do umowy, nie przewidują określenia przez beneficjenta, w jakich proporcjach otrzymana w ramach umowy pomoc de minimis będzie przekazywana uczestnikom powiązania kooperacyjnego. Na dzień podpisywania umowy o dofinansowanie między Skarżącą spółką a PARP, ani sama umowa, ani załączniki do niej nie precyzowały, w jaki sposób pomoc będzie rozdysponowana między szesnastu członków powiązania kooperacyjnego. Dodatkowo wniosek o dofinansowanie, będący załącznikiem do umowy, w punkcie 25 podaje listę ośmiu podmiotów deklarujących chęć przystąpienia do powiązania kooperacyjnego, czyli potencjalnych podmiotów mogących pośrednio czerpać korzyści z Projektu. Organ odwoławczy nie zgodził się więc z twierdzeniem Strony skarżącej, iż określenie dokładnej kwoty pomocy, której Beneficjent mógł w przyszłości udzielić członkom powiązania kooperacyjnego, było możliwe na dzień podpisywania umowy o dofinansowanie tj. [...] maja 2013 r. W takim bowiem stanie rzeczy, zgodnie z zaleceniami Rozporządzenia de minimis państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota pomocy de minimis jest równa maksymalnemu poziomowi pomocy.

W opinii organu odwoławczego zasada, zgodnie z którą to beneficjent może otrzymać maksymalną równowartość kwoty 200 000,00 EUR została powtórzona w "Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowania" w części "Ad. 38. Planowane wydatki w ramach projektu wg podziału na kategorie wydatków". Dodatkowo wskazano, że przy określaniu równowartości wnioskowanego dofinansowania w EUR, stosuje się kurs średni NBP z dnia ogłoszenia naboru wniosków do działania 5.1 PO IG.

Jednocześnie organ II instancji zauważył, że Beneficjent nie zgłaszał żadnych protestów ani uwag do zaświadczenia z dnia 14 maja 2013 r., wydanego przez PARP, o udzieleniu Skarżącej spółce pomocy de minimis w kwocie 83 066,17 EUR.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż przepisy § 27 ust 15 Rozporządzenia POIG nie stoją w sprzeczności z ust 16 i 17 tegoż Rozporządzenia POIG, nie odnoszą się bowiem bezpośrednio do pułapu nieprzekraczalnej pomocy de minimis w wysokości 200 000,00 EUR, a wskazują jedynie, iż:

1) koordynator i uczestnicy powiązania kooperacyjnego otrzymują pomoc de minimis proporcjonalnie do udziału w wydatkach kwalifikujących się do objęcia wsparciem;

2) pomoc de minimis udzielana członkom powiązania kooperacyjnego zmniejsza wartość pomocy de minimis udzielonej koordynatorowi przez Agencję.

Określenie ww. pomocy de minimis faktycznie udzielonej członkom powiązania kooperacyjnego tj. wskazanie, w jakiej części:

1) szkolenia skierowane były do członków klastra i ich pracowników (tj. ilu pracowników poszczególnych partnerów faktycznie przeszkolono),

2) ekspertyzy były udostępniane kooperantom,

3) platforma komunikacyjna służyła kooperantom, jest możliwe dopiero po zakończeniu Projektu.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy nie przyjął argumentacji Strony skarżącej, iż organ I instancji błędnie wyliczył poziom pomocy de minimis dla Beneficjenta, pomijając członków powiązania kooperacyjnego w ramach projektu.

Organ II instancji nie zgodził się również z zarzutem, iż organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a, bowiem na podstawie analizy akt sprawy i uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji stwierdzono, że PARP wyczerpująco rozpatrzyła cały materiał dowodowy oraz wyjaśniła stan faktyczny sprawy, wydając w kwestii stwierdzenia naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 3 prawidłowe rozstrzygnięcie.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. została skierowana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą zaskarżono tę decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów.

Skarżący przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 207 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) poprzez przyjęcie, że pobrał środki z udziałem środków europejskich bez podstawy prawnej lub w nadmiernej wysokości i tym samym stanowi to przesłankę do żądania zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. ;

2) § 27 ust. 15-17 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 - w brzmieniu z [...] maja 2013 r. - poprzez nieuwzględnienie pomocy przyznanej przez PARP członkom powiązania kooperacyjnego;

3) art. 2 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, poprzez błędną wykładnię definicji pomocy przejrzystej i przyjęcie, że pomoc udzielana w formie dotacji nie jest pomocą przejrzystą;

4) preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz., UE L352 z 24 grudnia 2013 r.), poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż w momencie zawarcia umowy o dofinansowanie ww. rozporządzenie nie obowiązywało;

5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał ponadto, że 22 października 2015 r. IZ otrzymała e-maila z informacją, iż 14 września 2015 r. Beneficjent dokonał zwrotu środków - wpływ na konto PARP (kwota główna - 298 990,00 zł i odsetki w wysokości 52 151,40 zł). Zwrot został rozliczony 25 września 2015 r., równocześnie PARP wystawiła zaświadczenie korygujące wartość pomocy de minimis do poziomu "0" zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm., dalej: u.f.p.), rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz. U. z 2012, poz. 438; dalej jako rozporządzenie POIG), rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 379 z 29 grudnia 2013 r., str. 5; dalej jako rozporządzenie Komisji nr 1998/2006) oraz inne zasady udzielania dofinansowań w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, mające zastosowanie w tym konkursie.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim sporne między stronami jest to, czy w świetle cytowanych przepisów zasadnym było rozwiązanie umowy zawartej pomiędzy stronami i zobowiązanie do zwrotu otrzymanych środków, jak też czy organy zasadnie przyjęły, iż pomoc de minimis - udzielona Skarżącemu – rzeczywiście przekroczyła kwotę 200 000 EURO, określoną w przepisie § 7 ust. 2 rozporządzenia POIG, co skutkowało wydaniem decyzji o zobowiązaniu do zwrotu otrzymanych środków.

W myśl regulacji zawartej w rozporządzeniu POIG, a konkretnie w § 7 ust. 1, wsparcie udzielane przez PARP w ramach tego Programu stanowi pomoc de minimis i jest udzielane zgodnie z warunkami określonymi w cyt. rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 , zgodnie z § 7 ust. 2 pomoc de minimis może być udzielona danemu przedsiębiorcy, pod warunkiem że łącznie z inną pomocą de minimis, otrzymaną w bieżącym roku podatkowym oraz w ciągu dwóch poprzedzających lat podatkowych z różnych źródeł i w różnych formach, nie przekroczy kwoty 200 tysięcy euro, a w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorze transportu drogowego - 100 tysięcy euro.

Zdaniem Sądu z treści cyt. przepisów wyraźnie wynika, że pomoc de minimis udzielona danemu beneficjentowi w kolejnych trzech latach nie może przekroczyć 200 tys. EURO. Z kolei mówiąc o "pomocy udzielonej" należy mieć na myśli pomoc de minimis, która wynika z treści umów podpisanych przez danego beneficjenta.

Mając bowiem na względzie treść art. 2 ust. 11 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 nr 59, poz. 40 z późn. zm.) za dzień udzielenia przez organ pomocy należy rozumieć dzień podpisania umowy, na podstawie której przedsiębiorca nabywa prawo do pomocy de minimis. Tym samym bezspornym jest fakt, że skoro Skarżący podpisał i otrzymał pomoc de minimis w ramach trzech umów: zawartej w dniu 1 października 2012 r. z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Szczecinie, umowy z dnia 4 kwietnia 2013 r. zawartej z Ministrem Gospodarki oraz umowy o dofinansowanie podpisanej z PARP w dniu [...] maja 2013 r., zaś wartość pomocy de minimis wynikającej z tych trzech umów na dzień [...] maja 2013 r. (tj. dzień podpisania ostatniej z umów) wynosiła (po ich zsumowaniu) łącznie 224 224,05 EUR, to wartość otrzymanej pomocy w tym okresie przekroczyła limit 200 000 EURO.

Trzeba też wskazać, że mimo zastosowanej po [...] maja 2013 r. korekty wartości pomocy de minimis w ramach umowy z 1 października 2012 r. oraz propozycji zawarcia aneksu do umowy będącej przedmiotem postępowania w zakresie zmniejszenie kwoty dofinansowania, łączna wartość pomocy, do której Strona skarżąca nabyła prawo, przekraczała określony rozporządzeniem de minimis limit 200 tys. EURO, otrzymanej przez Skarżącego w ciągu trzech lat kalendarzowych.

Tym samym należy zgodzić się z organem, że podstawą wypowiedzenia przez PARP umowy i żądania zwrotu środków stanowił fakt podpisania przez Beneficjenta umowy bez dochowania limitu wynikającego z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. tj. z uchybieniem obowiązującego prawa określonego warunkami rozporządzenia de minimis. Zgodnie z art. 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, jeśli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza wymieniony pułap, do pomocy tej nie stosują się przepisy niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części, która nie przekracza tego pułapu. Przepisy wskazują, że w takim wypadku nie można domagać się korzyści z tytułu niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do tego rodzaju środka pomocy ani w chwili przyznania takiej pomocy, ani później.

W konsekwencji organy prawidłowo wywiodły, że już sam fakt udzielenia pomocy de minimis w wysokości przekraczającej limit wynikający z rozporządzenia nr 1998/2006 powoduje, że cała kwota pomocy udzielona Skarżącemu w ramach umowy z dnia [...] maja 2013 r., a nie jedynie ta część, która przekracza limit wynikający z powołanego rozporządzenia jest pomocą udzieloną nienależnie. Na powyższe ustalenia nie ma też wpływu również okoliczność, iż zgodnie z § 27 ust. 15-17 rozporządzenia POIG przekazanie przez stronę pomocy de minimis na rzecz uczestników powiązania kooperacyjnego, zmniejsza wartość otrzymanej przez niego pomocy de minimis. Trzeba bowiem podkreślić, że do naruszenia przepisów regulujących udzielanie tej pomocy doszło już w momencie zawarcia umowy o dofinansowanie, a tym samym brak było podstaw do gromadzenia materiału dowodowego na okoliczność wysokości pomocy de minimis przekazanej przez Stronę skarżącą uczestnikom powiązania kooperacyjnego.

Zdaniem Sądu nie może być zatem uwzględniony podnoszony przez Skarżącego zarzut naruszenia przez organ § 27 ust. 15-17 rozporządzenia POIG.

Jednocześnie należy wskazać, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym , jak i wspólnotowym.

Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 ( Dz. U. UE L z dnia 31 lipca 2006r.; dalej jako rozporządzenie nr 1083/2006, rozporządzenie sektorowe). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności ( art. 70 ust. 1 rozporządzenia sektorowego ). Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. Zgodnie z art. 70 ust. 2 cyt . rozporządzenia, w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych (art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia sektorowego). Szczegółowe zadania instytucji zarządzającej określa art. 60 cyt. rozporządzenia, który stanowi, że instytucja ta m.in. odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za : a/ zapewnienie , że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz , że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji ; b/ weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi.

Przepisy unijne nie definiują pojęć "kwota nienależna" czy "kwota podlegająca zwrotowi". Posługują się pojęciem "nieprawidłowości", wprowadzonym rozporządzeniem Rady (WE, EURATOM ) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ( Dz. U. UE. L. 1995.312.1; dalej jako rozporządzenie horyzontalne ). Zgodnie z art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia, nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle tego przepisu, do uznania, że wystąpiła nieprawidłowość nie jest konieczne faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego w budżecie Unii, a wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Nie ma przy tym wątpliwości, że - w świetle orzecznictwa TSUE - pojęcie "nieprawidłowość" odnosi się do naruszenia zarówno praw unijnego , jak i prawa krajowego.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia horyzontalnego każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnie lub bezprawnie uzyskanych. Stosownie do art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, procedury odnoszące się m.in. do stosowania środków administracyjnych (w tym mieści się zobowiązanie do zwrotu kwot pieniężnych) będą podlegały prawu państw członkowskich, z zastrzeżeniem wymogów prawa wspólnotowego.

Na podstawie przedstawionych wyżej w rozporządzeniu horyzontalnym przesłanek zdefiniowano "nieprawidłowość" w rozporządzeniu sektorowym na potrzeby realizacji programów operacyjnych, uwzględniając specyfikę polityki spójności przez przyjęcie, że naruszenie przepisów prawa unijnego może dotyczyć wyłącznie wydatkowej strony budżetu UE, co następuje poprzez sfinansowanie lub groźbę sfinansowania nieuzasadnionego wydatku. Wyraźnie definiuje to art. 2 pkt 7 cyt. rozporządzenia 1083/2006, stanowiąc , że "nieprawidłowość" to jakiekolwiek naruszenie przepisu praw wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Z zacytowanych unormowań obu rozporządzeń unijnych wynika zatem, że istotą nieprawidłowości jest niezależna od winy bezprawność, polegająca na naruszeniu norm praw unijnego lub krajowego. Do organu krajowego należy przy tym określenie normatywnego wzorca zachowania i ocena, czy zachowania podmiotu gospodarczego stanowiły jego naruszenie oraz czy i jakie zastosować sankcje. Jedną z możliwych konsekwencji nieprawidłowości jest odpowiedzialność administracyjna (patrz: wyrok WSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 748/13, wyrok NSA z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2109/14 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

W krajowym porządku prawnym zasady realizacji programów operacyjnych określa ustawa z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84 poz. 712 z p. zm.; dalej jako u.z.p.p.r.). Zadania instytucji zarządzającej określone zostały szczegółowo w art. 26, zaś w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. nałożone na tę instytucję zadanie "odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych". Aktem prawnym, który zawiera takie przepisy o finansach publicznych jest , mająca zastosowanie w niniejszej sprawie cyt. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych.

Analizując treść cyt. powyżej regulacji prawnych – w ocenie Sądu - organy prawidłowo przyjęły, że Skarżący naruszył wskazywane przepisy prawa wspólnotowego i krajowego odnoszące się do górnego pułapu pomocy de minimis.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. , który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1/ wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2/ wykorzystywane z naruszeniem procedur , o których mowa w art. 184,

3/ pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10 – cyt. przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji.

W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji .

Należy przy tym podkreślić, że zostały przez organ zachowane proceduralne wymogi wynikające z art. 207 ust. 8 i 10 u.f.p. Po rozwiązaniu umowy PARP wezwała Skarżącego do zwrotu wypłaconych kwot. Strona skarżąca nie dokonała zwrotu (przed wydaniem decyzji), tym samym konieczne stało się wszczęcie przez ten organ postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 u.f.p.).

Tym samym w ocenie Sądu nie można uznać, że organy wydały zaskarżoną decyzję z naruszeniem cyt. przepisów ustawy o finansach publicznych.

W świetle powyższych rozważań niezasadnymi są również zarzuty odnoszące się do naruszenia przez organ art. 2 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, poprzez błędną wykładnię definicji pomocy przejrzystej i przyjęcie, że pomoc udzielana w formie dotacji nie jest pomocą przejrzystą. To samo odnosi się do naruszenia preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu do pomocy de minimis . Organ nie mógł w ocenie Sądu naruszyć tego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż – jak na to sama wskazała Strona skarżąca w treści skargi - w momencie zawarcia umowy o dofinansowanie ww. rozporządzenie nie obowiązywało, zaś argumenty odwołujące się do treści cyt. preambuły nie stanowiły podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, a były jedynie odniesieniem do przepisów wprowadzonych później i nie miały wpływu na treść decyzji organu.

Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., w tym wskazywanych przez Skarżącego w treści skargi, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do kwestii nieprzeprowadzenia w pełni przez organ postępowania dowodowego odnośnie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności dotyczących wielkości pomocy udzielonej członkom powiązania kooperacyjnego.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.