Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 549/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1, art. 7 ust. 2 i 3, art. 121, aer. 125 par. 1, art. 126
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. w upadłości układowej z siedzibą w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwotę [...],- [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...] Inspektor Pracy Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) nałożył na Spółka D (poprzednio firma C S.A.), dalej jako "Spółka", grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Inspektor Pracy (pkt 1 decyzji) oraz wezwał Spółkę do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], wystawionym przez inspektora pracy działającego w ramach właściwości miejscowej Inspektor Pracy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (pkt 2 decyzji).

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Spółka nie wykonała podlegających wykonaniu decyzji inspektora pracy Inspektor Pracy wskazanych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 r., które to decyzje nakazywały: wypłacić pracownikom wynagrodzenie za pracę za kwiecień 2016 r. (decyzja nr [...]), wypłacić byłym pracownikom ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (decyzja nr [...]), wypłacić pracownikom wynagrodzenie za pracę za maj 2016r. (decyzja nr [...]). Łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wyniosła [...] zł netto, przy czym zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2016 r. do wypłaty pozostały jeszcze świadczenia pracownikom wymienionym w postanowieniu. Zobowiązana nie wykonała decyzji wskazanych w tytule wykonawczym z [...] listopada 2016r., pomimo wcześniejszego doręczenia upomnienia z [...] sierpnia 2016r.

Następnie organ powołał treść art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując, że maksymalna kwot grzywny w celu przymuszenia nie mogła przekroczyć [...] zł. Biorąc pod uwagę fakt, że realizacja decyzji jest niezbędna dla zapewnienia pracownikom należnego im wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pieniężnych, wskazany wyżej okres niewykonania decyzji przez zobowiązanego; wysokość kwoty niewypłaconych świadczeń ze stosunku pracy, a także okoliczność, że zapewnienie zatrudnionym pracownikom wynagrodzenia za wykonaną pracę należy do podstawowych obowiązków pracodawcy, a świadczenia ze stosunku pracy stanowią najczęściej jedyne źródło utrzymania pracowników i ich rodzin, organ egzekucyjny określił wysokość grzywny w celu przymuszenia w niniejszej sprawie na [...] zł. Organ podkreślił przy tym, że w przypadku wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nałożona grzywna może być – zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – umorzona lub zwrócona. Jeżeli zobowiązana wykona decyzje określone w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], może wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie nałożonej grzywny w trybie art. 125 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła firma B w upadłości układowej w P. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, pomimo braku podstaw do przyjęcia, że zastosowanie grzywny doprowadzi w okolicznościach niniejszej sprawy, do spełnienia świadczenia, naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, pomimo brak podstaw do przyjęcia, że zastosowanie grzywny doprowadzi, w okolicznościach niniejszej sprawy, do spełnienia świadczenia przez. Równocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: postanowienia Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydziału Gospodarczego, z dnia 30 maja 2016 r., w przedmiocie ogłoszenia upadłości Magus S.A. z możliwością zawarcia układu (sygn. akt: XI GU 505/15), na okoliczność ogłoszenia upadłości Spółki z powodu jej niewypłacalności, a w konsekwencji tego na okoliczność stwierdzenia, iż wykonanie zobowiązań nałożonych decyzją inspektora Pracy Inspektor Pracy, dotyczących wypłaty wynagrodzeń za pracę jest na chwilę obecną niemożliwe, a nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania wskazanych zobowiązań całkowicie niecelowe i niezasadne, a także na okoliczność stwierdzenia, iż Spółka podejmuje wszelkie działania zmierzające do zgromadzenia środków finansowych w celu dokonania zapłaty zaległych należności pracowniczych, w tym objętych wydanym tytułem wykonawczym; wyciągu ze zbiorczego wykazu niezaspokojonych roszczeń pracowniczych w okresie poprzedzającym dzień niewypłacalności pracodawcy wraz z załącznikami z dnia [...] czerwca 2016 r. złożonego przez Spółkę w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w dniu 29 czerwca 2016 r., na okoliczność złożenia przez Spółkę przedmiotowego wykazu w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w P. w celu dokonania wypłaty pracownikom zaległych należności pracowniczych przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a w konsekwencji tego na okoliczność jednoznacznego stwierdzenia, iż działania Spółki ukierunkowane są na zaspokojenie roszczeń pracowników, nie natomiast na niewykonywanie zobowiązań ciążących na Spółce z tytułu zaległych należności pracowniczych, a co za tym idzie na okoliczność bezsprzecznego uznania, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie na Spółkę grzywny w celu przymuszenia do wykonania zobowiązania; zestawienia dokonanych wypłat wynagrodzeń z Funduszu Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych dla byłych pracowników zobowiązanej na okoliczność częściowego zaspokojenia zaległych należności pracowniczych przez Fundusz.

W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że z uwagi na złą kondycję finansową, w dniu 28 grudnia 2015 r. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. W toku postępowania o ogłoszenie upadłości, Sąd dokonał zabezpieczenia majątku Spółki poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Po przeprowadzeniu postępowania, postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydziału Gospodarczego, ogłosił upadłość spółki Magus S.A. z możliwością zawarcia układu (sygn. akt: XI GU 505/15). Podstawą do ogłoszenia upadłości było stwierdzenie przez Sąd niewypłacalności Spółki, co jest jednoznaczne z uznaniem, że Spółka nie posiadała środków finansowych na wykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, a zatem również na wypłatę wynagrodzeń i innych należności pracowniczych dla pracowników.

Postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu z wierzycielami zmierza do możliwie jak najbardziej korzystnego zaspokojenia wszystkich wierzycieli Spółki, w tym pracowników. Jednocześnie Spółka podniosła, że jej działania ukierunkowane są na uzyskiwanie przychodów, a w konsekwencji tego na zaspokojenia zobowiązań względem pracowników. Jak podkreślono, w związku z ogłoszeniem upadłości, możliwe stało się złożenie przez Spółkę wniosku do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. o wypłatę przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zaległych pensji pracownikom, na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2014 r., poz. 272 ze zm.). Spółka w dniu 29 czerwca 2016 r. złożyła zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych w okresie poprzedzającym dzień niewypłacalności pracodawcy w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w P.. Przy czym na początku sierpnia 2016r. część należności pracowniczych objętych grzywna została zaspokojona ze środków uzyskanych z Funduszu gwarantowanych świadczeń Pracowniczych, zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Zdaniem Spółki nałożenie grzywny na Spółkę w okolicznościach niniejszej sprawy jest bezcelowe i stoi w sprzeczności z art. 7 § 2 oraz 119 § 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji. Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Grzywna nie jest karą, lecz rodzajem nacisku mającym na celu zmuszenie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Cel nałożenia grzywny nie zostanie osiągnięty z tego względu, że Spółka nie posiada w tej chwili środków finansowych, które pozwoliłyby jej na zaspokojenie wszystkich roszczeń pracowniczych. Jednocześnie brak uregulowania tych roszczeń nie wynika ze złej woli Spółki, tylko z jej słabej kondycji finansowej, która była powodem ogłoszenie upadłości Spółki. Spółka w ramach swoich możliwości stara się doprowadzić do zaspokojenia roszczeń pracowniczych spełniając rzetelnie wszystkie wymagania stawiane przez ustawy. Nałożenie grzywny w wysokości [...] zł pogłębia tylko zadłużenie Spółki i nie doprowadzi do osiągnięcia celu w postaci zaspokojenia roszczeń pracowniczych objętych tytułem wykonawczym.

Spółka zwróciła uwagę na arbitralność w orzekaniu przez organ wysokości nakładanej grzywny. Grzywna nałożona w dniu [...] listopada 2016r. przez Inspektora opiewa na taka sama wysokość, jak grzywna nałożona przez niego w dniu [...] czerwca 2016r., a okoliczności nałożenia przedmiotowej grzywny różnią się znacząco. W niniejszym przypadku nałożenia grzywny w dniu [...] listopada 2016r. kontrolującemu przekazano zestawienie obejmujące częściowe zaspokojenie roszczeń byłych pracowników Spółki, co nie miało miejsca przy nakładaniu poprzedniej grzywny.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Inspektor Pracy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniono, że w związku ze złożonym zażaleniem pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr rej. [...], Inspektor Pracy poinformował zobowiązaną, że prawidłowe rozpatrzenie wniosku wymaga uzupełnienia informacji zawartych w ww. zażaleniu, tj. informacji dotyczących ogłoszenia przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto postanowieniem z dnia 30 maja 2016 roku, sygn. akt XI GU 505/15, upadłości firma B w P. z możliwością zawarcia układu, a także informacji w sprawie wniosku do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jak wyjaśniono, okoliczność powyższa była o tyle istotna, że stosownie do treści art. 273 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2016 r.) układ nie obejmuje należności ze stosunku pracy, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na jej objęcie układem.

Następnie organ wskazał, że z uzyskanych od Spółki informacji wynika, że spłata znacznej większości należności objętych decyzjami inspektora pracy określonymi w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 r. została dokonana ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ponadto w stosunku do niektórych pracowników zobowiązana sama wypłaciła należne świadczenia. Obecnie do zapłaty pozostało łącznie kwota [...]zł netto dla 12 pracowników.

Organ II instancji wyjaśnił, że wziął pod uwagę szereg przesłanek, wymienionych i szczegółowo omówionych w dalszej części uzasadnienia, które zadecydowały o wynikach badania, czy nałożenie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł jest zgodne z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności. Do przesłanek tych zaliczono:

- wysokość świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, tj. [...] zł netto, z czego do wypłaty pozostała, po dziewięciu miesiącach od wydania egzekwowanej decyzji i niemal roku od faktycznej wymagalności świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanym decyzjami, kwota [...]zł netto;

- długość okresu, w jakim pracodawca nie wykonał podlegającej wykonaniu decyzji inspektora pracy i nie wypłacił pracownikowi przysługujących świadczeń, tj. na dzień wydania niniejszego postanowienia Inspektor Pracy, dziewięć miesięcy od wydania egzekwowanej decyzji i niemal rok od faktycznej wymagalności świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanym decyzjami;

- fakt, że prawidłowe i terminowe wypłacanie świadczeń ze stosunku pracy stanowi - zgodnie z art. 94 pkt 5 ustawy z dnia [...] czerwca 1974 roku Kodeks pracy (Dz.U. z 2016, poz. 1666 ze zm.) - podstawowy obowiązek pracodawcy wynikający ze stosunku pracy; o tym, jaką wagę ustawodawca przywiązuje do obowiązku prawidłowego i terminowego wypłacania wynagrodzenia za pracę świadczy fakt objęcia realizacji tego obowiązku szczególną ochroną w art. 84-91 Kodeksu pracy;

- okoliczność, że należne świadczenia ze stosunku pracy stanowią często jedyną podstawę utrzymania pracowników i ich rodzin;

- fakt, iż egzekwowany obowiązek podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa - ustawodawca zadecydował o tym, że nakazy wypłaty określone w art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 640 ze zm.) podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa, a takimi nakazami wypłaty są decyzje inspektora pracy Inspektor Pracy wskazane w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...] stanowiące obowiązek egzekwowany w przedmiotowym postępowaniu;

- okoliczności związane z problemami finansowymi, z jakimi aktualnie zmaga się zobowiązana, co znalazło wyraz w ogłoszeniu wobec zobowiązanej w dniu 30 maja 2016 roku przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu upadłości z możliwością zawarcia układu (sygn. akt XI GU 505/15), a ponadto wystąpieniu przez zobowiązaną w dniu [...] czerwca 2016 roku do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z wnioskiem o wypłatę świadczeń wskazanych we wniosku ze środków Funduszu.

Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania wzięto pod uwagę okoliczności związane z problemami finansowymi, z jakimi aktualnie zmaga się zobowiązana, odnosząc się do przedmiotowej przesłanki i oceniając jej wagę dla prowadzonego postępowania. Wskazał, że nie można przedmiotowej przesłance przydać wagi szczególnej, skutkującej uznaniem, że pozostałe z ww. przesłanek mają charakter uboczny, drugorzędny. Nawet w sytuacji, gdy pracodawca znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, pracownicy nie powinni ponosić ujemnych konsekwencji z tego tytułu. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy pracownicy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej, a więc uzasadnienie niewypłacenia pracownikowi należnego wynagrodzenia za pracę, a tym samym niewykonania ostatecznej decyzji inspektora pracy nakazującej wypłatę tychże świadczeń, brakiem pozytywnych wyników finansowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa pracy. Nie można z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia sytuacją osobistą czy możliwościami finansowymi zobowiązanego. Grzywna ta nie ma charakteru kary i jej zastosowanie nie zmierza do ukarania zobowiązanego, lecz do przymuszenia do realizacji egzekwowanego obowiązku. Z tego względu okoliczności przytoczone przez zobowiązaną w zażaleniu, związane z sytuacją gospodarczą oraz możliwościami finansowymi, nie mogą stanowić dla organu II instancji podstaw do uchylenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Istotny dla możliwości określenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł w przedmiotowej sprawie jest fakt, że grzywna ta nie ma charakteru kary nakładanej na pracodawcę w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia Dz.U. z 2013 r., poz. 395 z późn. zm.), lecz jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w oparciu o przepisy ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i kwestia winy czy złej woli osoby niewykonującej podlegającego wykonaniu nakazu inspektora pracy nie ma w przedmiotowym postępowaniu znaczenia. Okoliczności związane z trudną sytuacją zobowiązanego są i muszą być jedną z wielu przesłanek, które w toku postępowania zostały wzięte pod uwagę. Poza wskazanymi okolicznościami związanymi z sytuacją finansową zobowiązanej są to: wysokość świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, długość okresu, w jakim pracodawca nie wykonał podlegających wykonaniu decyzji inspektora pracy i nie wypłacił pracownikowi przysługujących świadczeń, fakt, że prawidłowe i terminowe wypłacanie świadczeń ze stosunku pracy stanowi podstawowy obowiązek pracodawcy wynikający ze stosunku pracy, okoliczność, że należne świadczenia ze stosunku pracy stanowią często jedyną podstawę utrzymania pracowników i ich rodzin, fakt, iż egzekwowany obowiązek podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa, stopniowa realizacja przez zobowiązaną obowiązków określonych w egzekwowanych decyzjach. Wobec współistnienia w niniejszej sprawie wszystkich ww. przesłanek, w żaden sposób nie można zgodzić się z tezą zawartą w zażaleniu, że okoliczności związane z sytuacją finansową zobowiązanej są przesłanką nadrzędną w stosunku do pozostałych i w sposób wyłączny determinują ocenę, czy nałożenie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł jest zgodne z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.

Organ podkreślił, że w myśl art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożona grzywna nie mogła przekraczać kwoty [...]zł. W przypadku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez inspektora pracy Inspektor Pracy wobec firma B w upadłości układowej w P. grzywna w celu przymuszenia nałożona postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku, nr rej. [...], wyniosła [...] zł, a więc wymierzona została w środkowej części zakresu wyznaczonego przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, iż jest to jedyny argument, dla którego Inspektor Pracy uznaje za prawidłowe i utrzymuje w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Należy mieć również na uwadze, iż w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 ww. ustawy). Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Nie można natomiast z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia sytuacją osobistą czy możliwościami finansowymi zobowiązanego. Tym bardziej, że zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Zdaniem Inspektor Pracy organ egzekucyjny (inspektor pracy) wyznaczył wysokość grzywny w myśl zasad racjonalnego działania i niezbędności. Celem zastosowanego środka egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny powinien więc zastosować wobec zobowiązanego grzywnę w takiej wysokości, aby wykonanie egzekwowanego nakazu było dla zobowiązanego bardziej opłacalne, niż zapłacenie grzywny w celu przymuszenia. Jeżeli więc egzekwowana decyzja nakładała na zobowiązaną obowiązek niezwłocznego wypłacenia wskazanemu w decyzji pracownikowi należnych świadczeń ze stosunku pracy w łącznej kwocie [...]zł netto, z czego do wypłaty pozostała, po dziewięciu miesiącach od wydania egzekwowanej decyzji i niemal roku od faktycznej wymagalności świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanym decyzjami, kwota [...]zł netto, grzywna w wysokości [...] zł jest grzywną, którą należało uznać za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności. Określenie wysokości grzywny w niższej kwocie pozbawiłoby zastosowany środek egzekucyjny jego podstawowego celu - nie byłby wystarczająco dolegliwy, aby doprowadzić do realizacji obowiązku określonego w egzekwowanym nakazie inspektora pracy.

W świetle powyższego Inspektor Pracy nie ma podstaw, by uznać, iż organ egzekucyjny określając wysokość grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł nie wyważył jej odpowiednio, stosownie do okoliczności sprawy, a także naruszył zasadę racjonalnego działania czy zasadę niezbędności. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znalazło się wiele okoliczności i przesłanek, dla których organ II instancji uznał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego (inspektora pracy) za prawidłowe:

- fakt, iż egzekwowany obowiązek podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa,

- wysokość świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, tj. [...] zł netto, z czego do wypłaty pozostała, po dziewięciu miesiącach od wydania egzekwowanej decyzji i niemal roku od faktycznej wymagalności świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanym decyzjami, kwota [...]zł netto,

- długość okresu, w jakim pracodawca nie wykonał podlegających wykonaniu decyzji inspektora pracy i wypłacił pracownikom przysługujących im świadczeń – dziesięć miesięcy,

- fakt, że prawidłowe i terminowe wypłacanie świadczeń ze stosunku podstawowy obowiązek pracodawcy wynikający ze stosunku pracy,

- okoliczność, że należne świadczenia ze stosunku pracy stanowią często jedyną podstawę utrzymania pracowników i ich rodzin.

Wszystkie wyżej wskazane przesłanki i okoliczności legły u podstaw rozstrzygnięcia inspektora pracy Inspektor Pracy, a Inspektor Pracy stoi na stanowisku, iż powyższe przesłanki uzasadniają i czynią celowym zastosowanie grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. Z tego też względu okoliczność, że kwota niewypłaconych świadczeń zmniejszyła się w okresie od czasu wydania egzekwowanej decyzji, do czasu wydania niniejszego postanowienia, o kwotę faktycznie wypłaconych świadczeń kilku pracownikom, a także o kwotę świadczeń wypłaconych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie ma znaczenia ani dla samego faktu zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, ani dla wysokości tejże grzywny. W. świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, które pozostały do wypłaty, jest w dalszym ciągu wyższa od kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Ponadto należy pamiętać, że kwota świadczeń pozostałych do wypłaty jest jedną z wielu przesłanek, które organy Państwowej Inspekcji Pracy powinny wziąć pod uwagę określając wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Sam fakt zmniejszenia kwoty niewypłaconych świadczeń nie wpływa na ocenę Inspektor Pracy, który stwierdza, że zastosowaną grzywnę w wysokości [...] zł należy uznać za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.

Nadto organ II instancji argumentował, że w myśl art. 273 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze (ustawa Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 roku) układ nie obejmuje należności ze stosunku pracy, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na jej objęcie układem. Z zażalenia zobowiązanej z dnia [...] lipca 2016 roku nie wynikało, czy pracownicy wymienieni w decyzjach inspektora pracy Inspektor Pracy wskazanych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], wyrazili zgodę na objęcie układem należności ze stosunku pracy określonych w przedmiotowych decyzjach. W związku z powyższym - na podstawie art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - Inspektor Pracy wezwał zobowiązaną do udzielenia informacji, czy pracownicy wskazani w decyzjach inspektora pracy określonych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], wyrazili zgodę na objęcie układem należności wskazanych w ww. decyzjach. Jeżeli tak jest, wezwał również do wskazania, wobec których z należności objętych ww. decyzjami pracownicy wyrazili zgodę na objęcie układem, a także dołączenie do przedmiotowej informacji kopii dokumentów potwierdzających ten fakt.

Dodatkowo, na podstawie informacji złożonych w Okręgowym Inspektoracie Pracy Inspektor Pracy ustalił, że żaden z pracowników wymienionych w egzekwowanych decyzjach inspektora pracy Inspektor Pracy wskazanych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], nie wyraził zgody na objęcie układem należności ze stosunku pracy określonych w przedmiotowych decyzjach; Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przejął wypłatę należnych świadczeń wymienionych w egzekwowanych decyzjach inspektora pracy Inspektor Pracy wskazanych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], w łącznej kwocie [...]zł netto; zobowiązana wypłaciła z własnych środków pracownikom wymienionym w egzekwowanych decyzjach inspektora pracy Inspektor Pracy wskazanych w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], należne świadczenia w łącznej kwocie [...]zł netto; do zapłaty pozostało łącznie [...] zł netto dla 12 pracowników - to należności, co do których brak zgody pracowników na objęcie ich układem, nie zostały przejęte przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak również nie zostały wypłacone przez zobowiązaną z własnych środków.

Wypłata należnych świadczeń ze stosunku pracy, co do których brak zgody pracowników na objęcie ich układem, nie zostały przejęte przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak również nie zostały wypłacone przez zobowiązaną z własnych środków, nie została w żaden sposób objęta ochroną w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe ( Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 roku, czy też w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2016 r., poz. 1256). W tej sytuacji jedyną gwarancją ich wypłaty uprawnionym pracownikom pozostaje nakaz inspektora pracy z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], oraz niniejsze postępowanie egzekucyjne.

Organ II instancji podkreślił, że brak wypłaty należnych świadczeń 12 pracownikom czyni egzekwowany obowiązek nadal niewykonanym. Częściowa realizacja, choćby w znacznym stopniu, egzekwowanych decyzji w żadnym wypadku nie może być uznana za ich realizację. Stanowisko takie znajduje pełne oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W sytuacji, gdy inspektor pracy prowadzi egzekucję nakazu wypłaty, zobowiązany jako pracodawca obciążony został na mocy tego tytułu obowiązkiem skonkretyzowanym jako "wypłacenie pracownikom wynagrodzenia". Natura tego obowiązku jest niepodzielna, co oznacza, że dopóty, dopóki pracodawca nie wypłaci ostatniej należnej pracownikowi kwoty, obowiązek ten pozostaje niewykonany (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2011 roku, sygn. akt I OSK 2077/10).

Ponadto w zażaleniu zobowiązana wskazała, iż w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 roku, nr rej. [...] nałożono na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł, tj. w kwocie takiej samej jak grzywnę zastosowaną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2016 roku, pomimo odmiennych okoliczności faktycznych sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że stan faktyczny obydwu spraw jest bardzo zbliżony. Status prawny zobowiązanej, jej sytuacja majątkowa, działania podejmowane celem zaspokojenia należności pracowniczych wymienionych w decyzjach wskazanych w punktach nr 1-4 nakazu z dnia [...] marca 2016 roku, nr rej. [...], oraz w punktach nr 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], są niemal identyczne. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], z należnych świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, tj. [...] zł netto, do wypłaty pozostała kwota [...]zł netto, z kolei w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 roku, nr rej. [...], z należnych świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami, tj. [...] zł netto, do wypłaty pozostała kwota [...]zł netto, a więc niewypłacony pozostaje znacznie większy odsetek należności pracowniczych objętych decyzjami wskazanymi w punktach nr 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...] (postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 roku, nr rej. [...]). Zastosowanie w tym przypadku przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia w tej samej kwocie należy uznać za działanie mniej dotkliwe dla zobowiązanej niż w przypadku wcześniej wszczętego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...] Trudno uznać, że znaczącą różnicą w stanie faktycznym był fakt wypłaty części należności z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i że ta okoliczność powinna mieć decydujące znaczenie dla zmiany wysokości czy wręcz uchylenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia. W obydwu przypadkach działania podjęte przez zobowiązaną celem zaspokojenia należności pracowniczych objętych egzekwowanymi decyzjami ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały uwzględnione.

Końcowo, organ wskazał, że w przypadku wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nałożona grzywna może być - zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - umorzona lub zwrócona. Jeżeli zobowiązana wykona decyzje określone w punktach nr 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr rej. [...], może wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie nałożonej grzywny w trybie art. 125 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji. W zażaleniu zobowiązana podkreśliła, że stara się doprowadzić do zaspokojenia wszystkich roszczeń pracowniczych, zatem organ pouczył Skarżącą, że jeżeli obowiązek ten został już zrealizowany, należy niezwłocznie wystąpić z wnioskiem o umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 119 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia jest celowe oraz, że zastosowanie grzywny winno doprowadzić w okolicznościach niniejszej sprawy, do spełnienia świadczenia przez skarżącą, podczas gdy: skarżąca w miarę możliwości realizuje ciążące na nim obowiązki wobec pracowników, a brak ich wykonania w całości nie wynika ze złej woli, lecz z sytuacji majątkowej skarżącego, wobec którego została ogłoszona upadłość, nałożenie na skarżącą grzywny nie było celowe, gdyż tylko pogorszy jego sytuację materialną i nie przyczyni się do osiągnięcia celu w postaci wypłaty w całości zaległych wynagrodzeń pracowniczych;

- art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 7 § 2 i 3 ustawy polegające na ustaleniu wysokości grzywny z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania;

- art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak wszechstronnego i dokładanego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy ustalenia faktyczne i prawne, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w oderwaniu od sytuacji majątkowej skarżącej;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia tego postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości.

W treści skargi podtrzymano zarzuty zawarte w zażaleniu, że nałożenie grzywny na Spółkę w okolicznościach niniejszej sprawy jest bezcelowe i stoi w sprzeczności z art. 7 § 2 oraz 119 § 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji. Cel nałożenia grzywny nie zostanie osiągnięty z tego względu, że Spółka nie posiada w tej chwili środków finansowych, które pozwoliłyby jej na zaspokojenie wszystkich roszczeń pracowniczych. Nałożenie grzywny w wysokości [...] zł pogłębia tylko zadłużenie Spółki i nie doprowadzi do osiągnięcia celu w postaci zaspokojenia roszczeń pracowniczych objętych tytułem wykonawczym. Jak podkreślono, na skutek działań Spółki kwota zadłużenia względem pracowników spadła i wynosi obecnie jedynie [...] zł dla 12 pracowników.

Nadto Skarżąca podkreśliła, że biorąc pod uwagę stosunkowo nieznaczną pozostałą do wypłaty kwotę, na gruncie pierwotnej ogólnej skali zaległych wynagrodzeń, a także częściowe wykonanie obowiązku bezpośrednio przez skarżącego, zaaprobować należy stanowisko, że nałożenie grzywny w wysokości [...] zł zdecydowanie nie oscyluje wokół kwoty współmiernej do okoliczności sprawy. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia w tak wysokiej kwocie, na podmiot który stał się niewypłacalny jest środkiem najbardziej uciążliwym. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że nałożona grzywna wpływa na kolejność zaspokajania roszczeń i powoduje dodatkowe koszty.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Pracy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszej skargi są rozstrzygnięcia organów inspekcji pracy w przedmiocie nałożenia na Skarżącą Spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. za niewykonanie obowiązku wypłaty pracownikom należnego wynagrodzenia za pracę oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Do okoliczności bezspornych w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżąca nie wykonała w całości podlegających wykonaniu decyzji inspektora pracy Inspektor Pracy, które to decyzje nakazywały: wypłacić pracownikom wynagrodzenie za pracę za kwiecień 2016 r. (decyzja nr [...]), wypłacić byłym pracownikom ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (decyzja nr [...]), wypłacić pracownikom wynagrodzenie za pracę za maj (decyzja nr [...]). Obecnie zadłużenie skarżącej wobec pracowników wynosi [...] zł netto. W przedmiotowej sprawie skarżąca otrzymała upomnienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], co powoduje, że spełnione zostały tym samym przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd zauważa przy tym, że działania organu egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania mają wyłącznie charakter formalno - prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd administracyjny nie bada zatem decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania.

Stosownie do treści art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.), dalej "ustawa", grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Jak wynika z powyższego, omawiana grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym. Jej celem jest doprowadzanie do wykonania określonego obowiązku w sposób pośredni, to jest poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności, w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe.

Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

W niniejszej sprawie wysokość grzywny w celu przymuszenia organ ustalił zgodnie z treścią art. 121 ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy zawiera zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny i pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy, organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 ustawy.

Jak zasadnie wskazano w treści zaskarżonego postanowienia, w toku postępowania egzekucyjnego należało wziąć pod uwagę okoliczności związane z problemami finansowymi, z jakimi aktualnie zmaga się skarżąca, odnosząc się do przedmiotowej przesłanki i oceniając jej wagę dla prowadzonego postępowania. Niewątpliwie sam fakt znalezienia się w ciężkiej sytuacji finansowej nie stanowi przeszkody do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż obowiązek jej uiszczenia nie ma charakteru kary, lecz jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mającym na celu zapewnienie realizacji nałożonego obowiązku. Konsekwentnie, kwestia winy czy też złej woli osoby niewykonującej podlegającego wykonaniu zobowiązania nie ma w przedmiotowym postępowaniu znaczenia.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należało jednak zauważyć, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia doszło do spłaty znacznej większości należności objętych decyzjami inspektora pracy określonymi w punktach 1, 2 i 4 nakazu z dnia [...] czerwca 2016 r., które to wpłaty zostały dokonane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, oraz ze środków samej skarżącej. Okolicznością bezsporną pozostaje przy tym, że obecnie do zapłaty z kwoty [...]zł pozostała łącznie kwota [...]zł netto dla 12 pracowników. W ocenie Sądu w tej sytuacji, utrzymanie w mocy grzywny w wysokości [...] zł., a więc grzywny nieznacznie tylko niższej niż kwota, jaka pozostaje do wyegzekwowania narusza wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy) oraz zasadę niezbędności (art. 7 § 3 ustawy).

Sąd podkreśla, że z ogólnej zasady racjonalności, wynika że w sytuacji, gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny i wyboru rodzaju środka, powinnością organu jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Ustalając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Obowiązek powyższy został niewątpliwie zrealizowany przez organ egzekucyjny – uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego zawiera bowiem argumenty wskazujące na konieczność utrzymania nałożonej grzywny – jednakże wnioski, do których doszedł organ uznać należało za wadliwe. Za nieracjonalne uznać bowiem należało utrzymanie w mocy wysokości grzywny w celu przymuszenia, która jest niewiele niższa niż istniejące zobowiązanie. Organ odwoławczy powinien był uwzględnić powyższą okoliczność i obniżyć wysokość grzywny, tak by w dalszym ciągu realizowała ona swój cel, z zachowaniem ogólnych zasad określonych w art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie podziela bowiem stanowiska organu II instancji, że w sytuacji, gdy do wypłaty pozostała, po dziewięciu miesiącach od wydania egzekwowanej decyzji kwota [...]zł netto, grzywna w wysokości [...] zł jest grzywną, którą należało uznać za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności.

Końcowo zauważyć należy, że nałożona grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżący nie musi uiszczać nałożonej grzywny, może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżący, jeżeli wykona nakaz i wypłaci pracownikom zaległe wynagrodzenia oraz ekwiwalenty za niewykorzystany urlop, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty grzywny.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że wysokość utrzymanej zaskarżonym postanowieniem grzywny naruszała zasady określone w art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w wyroku i uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest do uwzględnienia wytycznych zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku. Bezsporne jest, że o wysokości grzywny w celu przymuszenia nie może decydować tylko i wyłącznie sytuacja finansowa zobowiązanej Spółki, aczkolwiek w przedmiotowej sprawie to właśnie sytuacja finansowa skarżącej Spółki nie powinna pozostawać obojętna dla organu egzekucyjnego, zwłaszcza, że Spółka swoje zobowiązania w stosunku do pracowników sukcesywnie reguluje.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2015 r., poz.1804 ze zm.).