Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 91/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zmieniającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy S. (dalej zwany "Wójtem") decyzją z dnia [...] maja 2019 r. ustalił K.S. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżącą") wymiar podatku od nieruchomości na 2019 r. za nieruchomość położoną w S., nr obrębu [...], nr działki [...], nr [...]. Ww. decyzja została doręczona J.S. w dniu 29 maja 2019 r.

Skarżąca w dniu 10 czerwca 2019 r. złożyła pismo o wstrzymanie zmiany numeru działki [...] drogi dojazdowej do działek [...] i [...] oraz zmiany naliczania podatku od działki [...] według pisma z dnia 10 maja 2019 r. Do pisma dołączony został plik dokumentów przedstawiający korespondencję kierowaną do sądów powszechnych, a dotyczącą spornej nieruchomości. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od wydanej decyzji.

Wójt pismem z dnia 14 listopada 2019 r. poinformował, że decyzje nr [...] oraz [...] zostały doręczone wyłącznie J.S., zaś odwołanie zostało złożone osobiście przez Skarżącą w organie w dniu 10 maja 2019 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO") postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji oraz pisma Wójta z dnia 14 listopada 2019 r. wynika, że decyzja [...] została doręczona w dniu 29 maja 2019 r. wyłącznie J.S., odwołanie zostało zaś wniesione przez Stronę, osobiście w dniu 10 czerwca 2019 r. Powyższe potwierdza, że decyzja nie była nigdy doręczana pozostałym podatnikom, tj. Skarżącej. Zdaniem organu brak doręczenia oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Wniesienie odwołania od decyzji, która nie została doręczona stronie, czyli przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności, jest przedwczesne i nie może wywoływać skutków prawnych.

Według SKO dla zaistnienia skutku przewidzianego w art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: "O.p.") - związania organu decyzją jak również początku biegu terminu do wniesienia odwołania nie ma znaczenia prawnego okoliczność, że strona powzięła wiadomość o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia.

W zaistniałej sytuacji stanęło na stanowisku, że brak przedmiotu zaskarżenia uzasadnia stanowisko o niedopuszczalności odwołania.

W przekonaniu SKO w sytuacji, gdy z treści odwołania wynika, że Skarżąca wniosła je we własnym imieniu, nie zaś w imieniu pozostałych podatników, natomiast decyzja nie była jej doręczana, odwołanie należało uznać za niedopuszczalne.

Zdaniem organu Wójt powinien doręczyć wydaną decyzję wymiarową wszystkim podatnikom. Dopiero po skutecznym doręczeniu decyzji podatnicy nabędą prawo do kwestionowania decyzji w drodze przysługujących im środków prawnych.

Strona w skardze z dnia 17 grudnia 2019 r. powieliła zarzuty przedstawiane przez nią w piśmie o wstrzymanie zmiany numeru działki [...], drogi dojazdowej do działek [...] i [...] oraz zmiany naliczania podatku od działki [...] według pisma z dnia 10 maja 2019 r.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Nie znalazł podstaw do podzielenia wniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie SKO w Warszawie z dnia [...] listopada 2019r. na podstawie którego stwierdzono niedopuszczalność odwołania Skarżącej od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2019r. odpowiada prawu oraz, że w rozstrzyganej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

Zgodnie z treścią art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej w skrócie "O.p.") odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Z kolei w świetle art. 148 § 1 i art. 149 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu albo pod adresem do doręczeń w kraju, a w przypadku nieobecność adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma -sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejsca, przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do; doręczeń. Natomiast w myśl art. 150 § 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie z § 2 tego przepisu, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

W niniejszej sprawie decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] 05.2019r. ustalająca wymiar podatku od nieruchomości na 2019r. położonej w S., nr obrębu [...], nr działki [...], nr [...] została doręczona J.S. w dniu 29 maja 2019r.

W dniu 10 czerwca Skarżąca złożyła pismo o wstrzymanie zmiany nr działki [...] drogi dojazdowej do działek [...] i [...] oraz zmiany naliczenia podatku od działki [...]. Do przedmiotowego pisma dołączony został plik dokumentów przedstawiający korespondencję kierowaną do sądów powszechnych dotyczącą spornej nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że decyzje dotyczące wymiaru podatku na rok 2019 dla nieruchomości położonej w S., nr obrębu [...], nr działki [...], zostały doręczone jedynie w stosunku do J.S., zaś odwołanie od tejże decyzji zostało wniesione przez Skarżącą.

W tym stanie rzeczy SKO prawidłowo uznało, że ponieważ powyższa decyzja nigdy nie była doręczona Skarżącej (podobnie zresztą jak pozostałym podatnikom, tj. S. i E.F.) do nie można przyjąć, że decyzja w stosunku do Skarżącej weszła do obrotu prawnego.

W konsekwencji, wniesienie przez Skarżącą odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie wywołuje skutków prawnych.

Zgodnie bowiem z treścią art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. To zatem od chwili doręczenia decyzja stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. To również od chwili doręczenia decyzji, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 3335/16, że "jednym z formalnych warunków decydujących o dopuszczalności wniesienia odwołania jest zachowanie przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. terminu. Przepis ten stanowi, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się wraz z doręczeniem decyzji. Wobec tego wniesienie odwołania od decyzji, która nie została doręczona stronie, czyli przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności, jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2430/14 i II FSK 2431/14)".

Sąd podziela przy tym pogląd Organu, że bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzja nie zostanie bowiem doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne, tak w stosunku do strony jak i organu, który decyzję taką wydał.

W związku z powyższym Sąd uznał, że organ II instancji (SKO w Warszawie) prawidłowo zastosował przepis art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdzając niedopuszczalność odwołania z uwagi na jego złożenie przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania.

Sąd dodatkowo wyjaśnia, że w związku z opisanym uchybieniem Organu I instancji (Wójta Gminy S.) tj. niedoręczeniem "spornej" decyzji Skarżącej, organ ten zobowiązany będzie doręczyć wydaną decyzję wymiarową pozostałym podatnikom wymienionym w decyzji (w tym Skarżącej) i dopiero po skutecznym doręczeniu decyzji podatnicy ci (w tym Skarżąca) będą mieli prawo do kwestionowania decyzji w drodze przysługujących im środków prawnych. Dlatego też Sąd nie mógł na obecnym etapie rozpatrzyć pod względem merytorycznym opisane przez Skarżącą w skardze zarzuty co do "spornej" decyzji.

Mając wszystkie wskazane wyżej okoliczności na uwadze orzeczono, jak w sentencji wyroku, oddalają skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.