Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 531/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi M.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2006 roku "F" spółka z o.o wystąpiła do Burmistrza Miasta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na ustawieniu na istniejącym utwardzonym placu dwóch pilarek taśmowych typu [...] i dwóch pilarek taśmowych typu [...] przy założeniu, że nie ulega zmianie ilość pracujących maszyn, a jedynie ich usytuowanie na terenie należącym do spółki .

Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 roku o numerze [...] Burmistrz Miasta na podstawie przepisu art. 51 ust. 2 i ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2001 roku , Nr 62 , poz. 627 ze zm.)- zwanej dalej Poś i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz.U. z 2004 roku , Nr 256, poz. 2573 ze zm. )- zwanego dalej rozporządzeniem - po zasięgnięciu opinii Starosty Powiatu i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego - nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na ustawieniu na istniejącym utwardzonym placu dwóch pilarek taśmowych typu [...] i dwóch pilarek taśmowych typu [...], określając zakres raportu w sposób sprecyzowany w pkt. II postanowienia.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w związku z informacją o planowanym przedsięwzięciu, złożoną wraz z wnioskiem, zakwalifikowano je do kategorii przedsięwzięć o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Poś. i jako przedsięwzięcie to wymienione w § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 51 ust. 3 Poś wystąpił do właściwych organów o wydanie stosownych opinii, w których uznały one potrzebę wykonania raportu. Zdaniem organu I instancji takie cechy przedsięwzięcia jak jego rodzaj i charakterystyka, w szczególności możliwość wystąpienia emisji hałasu oraz związane z tym uciążliwości, możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich oraz usytuowanie przedsięwzięcia ( bliskie sąsiedztwo terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ) wskazują , że w celu dokonania prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko i określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację, konieczne jest sprzędzenie raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko. Wywodził, iż przedłożona informacja ogólna na temat planowanej inwestycji nie pozwala organowi jednoznacznie stwierdzić, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi oraz stanowić uciążliwości dla otoczenia więc sporządzenie raportu we wskazanym zakresie pozwoli podjąć słuszną decyzję co do realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożyła spółka z o.o. "F" . zarzucając rażące naruszenie prawa i domagając się jego uchylenia oraz umorzenia postępowania. Uzasadniając swe stanowisko spółka wywodziła, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą min. na produkcji palet drewnianych. Działalność ta prowadzona jest w strefie przemysłowej , gdzie działają także inne przedsiębiorstwa. W ocenie spółki realizacja przedsięwzięcia polegającego na montażu 4 pilarek taśmowych na utwardzonym gruncie na działce, której jest właścicielem wymagała jedynie zgłoszenia budowlanego. Zgłoszenie to potraktowane zostało jako inwestycja wymagająca sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i w konsekwencji zostało wydane postanowienie nakładające na nią obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W ocenie spółki dla planowanego przedsięwzięcia nie można nałożyć wymogu sporządzenia raportu bowiem wskazane w postanowieniu przepisy dotyczą innych sytuacji faktycznych. Podkreślała, iż planowane przedsięwzięcie w postaci montażu 4 pracujących już maszyn polega jedynie na ich przeniesieniu w inne miejsce na nieruchomości spółki. Wywodziła, iż organ ustanawiając obowiązek sporządzenia raportu jedynie dla przestawienia maszyn, które już pracują i które wcześniej go nie wymagały jest nadinterpretacją przepisów i wynika z roszczeniowego zachowania uczestniczącego w postępowaniu M.O., który nie bierze pod uwagę faktu usytuowania przedsięwzięcia w strefie przemysłowej. Podkreślała, iż przeniesienie maszyn w inne miejsce nie może być kwalifikowane jako przedsięwzięcie z § 3 pkt 46 rozporządzenia, zgodnie z którym sporządzenia raportu mogą wymagać tartaki, stolarnie, instalacje do wyrobu płyt wiórowych i pilśniowych oraz sklejek i mebli. Zarzucała, iż wskazane przedsięwzięcie nie mieści się w dyspozycji żadnego z przepisów wymienionych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia.

W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 roku o numerze [...], na podstawie przepisu art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 roku , Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 roku , Nr 79 , poz. 856 ze zm. ), art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 roku , Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Poś uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji .

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji zakwalifikował przedsięwzięcie do mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymagających sporządzenia raportu, jednakże uczynił to bez dokonania ustaleń w zakresie faktycznego rodzaju przedsięwzięcia. Pominął przy tym podnoszoną we wniosku okoliczność, iż chodzi jedynie o zmianę usytuowania maszyn. Organ II instancji wywiódł, iż prawidłowa kwalifikacja rodzaju planowanego przedsięwzięcia warunkuje wdrożenie odpowiedniego trybu postępowania zatem ta okoliczność powinna być wyjaśniona w pierwszej kolejności i w sposób nie budzący wątpliwości, w szczególności w kontekście przepisu § 3 ust. 1 pkt 47 i ust. 2 rozporządzenia. W ocenie organu II instancji zaskarżone postanowienie podjęte zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego przede wszystkim przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy .

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego złożył M.O.. W jej uzasadnieniu podnosił, iż postanowienie organu I instancji było prawidłowe, bowiem w sposób wyczerpujący wskazywało na zagrożenia środowiskowe związane z planowanym przedsięwzięciem, a w szczególności uwzględniało uzasadnione interesy osób trzecich znajdujących się w sferze oddziaływania obiektu jak i specyfikę lokalizacji z uwagi na fakt, iż planowana inwestycja przylega do działek przeznaczonych i wykorzystywanych pod budownictwo jednorodzinne. Organowi II instancji skarżący zarzucił niedokonanie szczegółowych ustaleń związanych z faktyczną sytuacją prawną działań związanych z funkcjonowaniem spółki "F" i oparcie się w uzasadnieniu postanowienia na jej nieprawdziwych informacjach o zmianie miejsca usytuowania maszyn. W ocenie skarżącego, zmiana lokalizacji maszyn i przeniesienie ich na odrębną działkę [...] czyli w pobliże osiedla spowoduje zwiększenie i tak już przekroczonych wartości emisji hałasu. Skarżący wskazywał też, że wszystkie urządzenia pracujące na terenie spółki zostały zainstalowane nielegalnie, wbrew przepisom prawa budowlanego, co potwierdzają załączone orzeczenia organów nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji domagał się jej oddalenia, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Jego zadaniem zarzuty skargi jedynie potwierdzają konieczność przeprowadzenia postępowania zmierzającego do wyjaśnienia rzeczywistego charakteru planowanego przedsięwzięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej skargą decyzji czy postanowienia w zakresie obejmującym ocenę zgodności kwestionowanego aktu z obowiązującym prawem. W ramach tak określonej kognicji uchylenie zaskarżonego aktu jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przy jego wydawaniu nastąpiło naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .

Zaskarżone skargą postanowienie SKO jest orzeczeniem o charakterze kasacyjnym – uchyla ono w całości postanowienie, nakładające obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia planowanego przez spółkę "F" z oo i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.

W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie uznał, iż organ I instancji nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uchybiając tym samym obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Dopuścił się zatem naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ II instancji zasadnie wskazał, iż dla wdrożenia właściwego trybu postępowania w sprawie wywołanej wnioskiem spółki "F" i oceny zaistnienia przesłanek warunkujących obowiązek nałożenia raportu konieczna była prawidłowa kwalifikacja planowanego przedsięwzięcia, polegającego na – jak wynika z wniosku – ustawieniu na istniejącym utwardzonym placu 4 pilarek taśmowych przy czym, według, wnioskodawcy chodziło jedynie o przestawienie tych maszyn pracujących dotychczas w innym miejscu. Organ I instancji uznał – nie wskazując przy tym dlaczego - iż planowane przez spółkę przedsięwzięcie należy zakwalifikować do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu, wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i zaliczył je do pkt 46 ust. 1 § 3. Punkt ten wymienia tartaki, stolarnie, instalacje do wyrobu płyt pilśniowych, płyt wiórowych, sklejek lub mebli. Bez wątpienia planowane przedsięwzięcie nie może być utożsamiane z tartakiem czy stolarnią. Natomiast już kwestia zakwalifikowania go jako instalacji wymagałaby ustaleń faktycznych, których organ I instancji nie dokonał. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w przepisie art. 3 pkt 6 Poś instalacją jest stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle nie będące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Prawo ochrony środowiska definiuje również pojęcie istotnej zmiany instalacji jako taką zmianę sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko( pkt 7 art. 3 Poś ). Skoro planowane przedsięwzięcie nie jest ani tartakiem ani stolarnią, to rzeczą organu I instancji było wykazanie, że jest ono instalacją do wyrobu płyt pilśniowych, płyt wiórowych, sklejek lub mebli skoro zaliczył je do pkt 46 § 3 rozporządzenia. Ustaleń pozwalających na taką kwalifikację przedsięwzięcia postanowienie organu I instancji nie zawiera, bo też żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie organ I instancji nie prowadził .

Zasadnie też organ II instancji wskazuje, iż zgodnie z przepisem ustępu 2 § 3 rozporządzenia sporządzenia raportu mogą wymagać przedsięwzięcia realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w ust. 1 ( czyli np. na terenie tartaku czy stolarni ), będące przedsięwzięciami niewymienionymi w ust. 1 lub § 2 ust. 1 , jeżeli ich realizacja spowoduje wzrost emisji o nie mniej niż 20 % lub wzrost zużycia surowców (w tym wody), materiałów, paliw, energii o nie mniej niż 20 %. Z akt administracyjnych wynika, iż organ I instancji w toku postępowania poprzedzającego wydanie postanowienia nakładającego obowiązek sporządzenia raportu ograniczył się jedynie do uzyskania koniecznych opinii organów współdziałających i nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu poczynienie ustaleń faktycznych pozwalających na właściwą kwalifikację przedsięwzięcia. Organ I instancji nie ustalił nawet jaką działalność do chwili złożenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2006 roku i prowadziła spółka "F" na terenie na którym zamierza zrealizować planowane przedsięwzięcie. Z wniosku ta okoliczność nie wynika. Jedyna znajdująca się w aktach informacja na ten temat zawarta jest w odwołaniu spółki w którym wskazuje się, iż prowadzi ona "m.in. produkcję palet drewnianych".

Wskazać też należy, iż organ I instancji zakwalifikował przedsięwzięcie do pkt 46 § 3 rozporządzenia , zaś jeden z organów współdziałających – Starosta Powiatu w wydanej opinii uznał , iż chodzi o inwestycje polegającą na "rozbudowie istniejącego tartaku" a zatem w istocie opiniował przedsięwzięcie o jakim mowa w ust. 2 § 3 rozporządzenia .

W konsekwencji zaskarżonemu skargą postanowieniu nie można zarzucić, iż narusza ono prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, uchybienia organu I instancji uprawniały organ II instancji do uchylenia postanowienia z dnia [...] maja 2006 roku ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego nakierowanego na poczynienie ustaleń faktycznych pozwalających dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej planowanego przedsięwzięcia. W żadnej mierze orzeczenie organu II instancji nie może być utożsamiane z orzeczeniem przesądzającym o braku obowiązku sporządzenia raportu. Oznacza ono w istocie, że istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego warunkującego prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i możliwość jego oceny w kontekście przepisów prawa materialnego. Dopiero bowiem prawidłowe zaliczenie przedsięwzięcia do jednego z rodzajów przedsięwzięć wskazanych w § 3 rozporządzenia uprawniać będzie organ właściwy do przystąpienia do kwalifikowania go jako wymagającego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przy zastosowaniu szczegółowych uwarunkowań wskazanych w § 5 rozporządzenia . W konsekwencji podnoszone w skardze zarzuty pod adresem zaskarżonego postanowienia nie mogły skutkować jego uchyleniem. W istocie bowiem zarzuty skargi potwierdzają konieczność dokonania ustaleń o jakie faktycznie przedsięwzięcie chodzi. Natomiast podnoszone w niej kwestie związane z nielegalnym zamontowaniem przez spółkę "F" wszystkich urządzeń pozostają w gestii organów nadzoru budowlanego. W postępowaniu wywołanym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia kwestia legalności funkcjonowania urządzeń spółki powinna być brana pod uwagę z uwzględnieniem faktu czy chodzi o inne już działające urządzenia czy o pilarki objęte wnioskiem zważywszy na fakt, że decyzja taka jest wydawana, stosownie do przepisu art. 46 ust 1 pkt 1 w zw. z ust 4 pkt 2 i ust 4 a Poś jako orzeczenie poprzedzające uzyskanie dla planowanego przedsięwzięcia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia o jakich mowa w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.) .

W tych okolicznościach skarga na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) podlegała oddaleniu.

Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Maria Bohdanowicz Ireneusz Fornalik Aleksandra Wieczorek