Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2460/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Hasła tematyczne: Autorskie prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 par. 2  i  art. 110,20, 110,21
journal: Dz.U. 2006 nr 90 poz 631
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - tekst jednolity
article: art. 127 par. 3 i  art. 138 par. 1 pkt 2,  art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...]

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z

art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art.

144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [...] Polska

Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawniej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) z

dnia 5 czerwca 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia [...] maja 2012r.,

([...]), którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie

ww. Spółki z dnia [...] września 2011 r na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z

dnia [...] sierpnia 2011 r., w przedmiocie odrzucenia wniosku z dnia 29 września 2006r., o

wznowieni postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel

wynagrodzenia Związku Artystów Scen Polskich ("ZASP") - uchylił własne

postanowienie w całości i zwrócił zażalenie.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca Spółka wniosła w

trybie art. 145a k.p.a. skargę z dnia 29 września 2006 r. o wznowienie postępowań

administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego. Po złożeniu

przez skarżącą Spółkę skargi z dnia [...] listopada 2007 r. na bezczynność Komisji -

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r., sygn.

akt I SAB/Wa 185/09, zobowiązał Komisję do rozpoznania ww. wniosku o wznowienie

postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego

odrzuciła wniosek skarżącej Spółki na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1

oraz w zw. z art. 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3

ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.

Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone skarżącej

Spółce w dniu 19 września 2011 r.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniósł za pośrednictwem

Komisji Zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie

przez Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13§2 w

związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z

dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw.

ustawy nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa

nowelizująca nie obejmuje swym zakresem ani procedury dotyczącej poprzedniego

stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w

związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji

administracyjnej o zatwierdzeniu tabel przez Komisję Prawa Autorskiego na podstawie i

w trybie przepisów k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i

Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne

rozpoznanie sprawy. Zarzucił Ministrowi naruszenie przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art.

149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art.

410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez błędne zastosowanie,

naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...).

W tych warunkach zapadło zaskarżone postanowienie.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w sytuacji, gdy

postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art.

144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez

złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawę wydania postanowienia w

niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.

Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym

uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części w tym zakresie orzeka co

do istoty sprawy.

Organ wskazał, że postanowienie, objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie

sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza stanu P. Ż. w dniu 30

maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecny był

również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w

Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia

2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania

Ministra podczas jego nieobecności ( 2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do

naruszenia przepisów prawa powodujące wydanie przez organ rozstrzygnięcia

obarczonego wadą nieważności z tym, że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali,

że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 1 k.p.a.,

zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie stosując art. 138 k.p.a.(wyrok Naczelnego

Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r.. sygn. akt I SA 472/81). Mając na

uwadze powyższe Minister oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2

k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił w całości zaskarżone postanowienie.

Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie

autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października

2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę

zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy

nowelizującej art. 108 został uchylony. Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Na skutek przepisów ustawy nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa

Autorskiego zostały gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu

procedowania Komisji oraz postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do

rozpatrywania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe

ustawy nowelizującej nie uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań

od orzeczeń Komisji. W odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń

ustawodawca ograniczył się do postanowienia, zgodnie z którym postępowania

wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel

wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art.

107 ustawy o prawie autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy, umarza się (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie

obowiązujących przepisów jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania

wniosków, odwołań, a także zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa

Autorskiego jest Sąd Okręgowy w Poznaniu (art. 11020 i art. 11021 ustawy o prawie

autorskim (...) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego

2011 r. w sprawie wyznaczenia sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania

niektórych spraw z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz.

186).

Minister stwierdził, że wniosek skarżącej Spółki o wznowienie postępowania

powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w

niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od

orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o

zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy,

podmiot nie zadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli

wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z

uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli

wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego,

Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona

poprzez określenie rodzaju spraw, a nie postępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy

rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w

znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy

natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana.

Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z

procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie

postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy

samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale

jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą

wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem

powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego.

Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe

orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w

danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie

postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel

wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu

do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym

postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron

postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego

postępowania.

Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, wyrażony

między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r.

(sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny

dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu

wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji gdy, przepisy prawa

ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy.

W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić

nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w

wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r.,

sygn. akt SA/Kr 541/09).

Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu

wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o

ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem, Minister Kultury i

Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od

jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie

zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu,

należy uznać, że zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do niewłaściwego

organu i należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania

stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do

rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe

postanowienie złożył [...] Polska sp. z o.o. ( dawniej [...] sp. z o.o.).

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenia art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 149 k.p.a., a

także art. 170 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie, naruszenie art. 13 § 2 w zw. z art.

199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie, ponadto

naruszenie przepisów, art. 3 ust 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i

prawach pokrewnych oraz art. 110 20 ustawy o prawie autorskim (...).

Skarżąca Spółka podniosła zasadność jej wniosku o wznowienie postępowania

w świetle stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 108 ust 3

ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stwierdziła, że Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania sprawy w przedmiocie

bezczynności Ministra, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o wznowienie

postępowania . Po sześciu latach komisja wniosek o wznowienie odrzuciła . Orzeczenie

to jest błędne, wniosek o wznowienie postępowania wszczął to postępowania w dacie

jego złożenia tj. [...] września 2006r. Organem właściwym zatem do rozpoznania

wniosku jest Komisja praw Autorskich. Postępowanie nie dotyczy zatwierdzenia tabel ,

a zostało wniesione w przedmiocie wznowienia postępowania . Sąd cywilny nie jest

władny rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania, bo ten należy do organów

administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1

ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002

r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem

zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa

oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada

przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentacje, zawartą w

uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej Spółki Sąd stwierdza, że postanowienie

Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w

przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone

postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu

do rozpoznania zażalenia, na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są

formułowane w taki sposób, że zdają się świadczy o braku rozróżnienie tych dwu

trybów rozpoznania sprawy przez organy administracji.

Zarzuty skarżącej Spółki są nietrafne i w nie uzasadniony sposób w

okolicznościach sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o

wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone

postanowienie nie mógł naruszyć przepisu art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170

ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez

niezastosowanie, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły mieć zastosowania w sprawie,

skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra do rozpoznania zażalenia.

Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii wznowienia

postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię właściwego

organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia Komisji Prawa

Autorskiego.

Dodatkowo, Sąd stwierdza, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r., na które powołuje skarżąca

Spółka, nie dotyczyło Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lecz Komisji. Sąd

zobowiązał Komisję do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie

postępowania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z

prawomocnym wyrokiem. Przedmiotem postępowania przed Sądem była wyłącznie

kwestia bezczynności Komisji w rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki. Sąd nie oceniał

zatem sprawy merytorycznie. Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na

bezczynność organu administracji nie wskazywał, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winno

zostać wydane w sprawie, ani nie udzielał wskazówek co do merytorycznego

rozpoznania sprawy.

W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 13

§ 2 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 i art. 410 § 1 k.p.c., który zresztą poza jego

zgłoszeniem nie został uzasadniony przez skarżącą Spółkę.

Minister nie dopuścił się naruszenia przywoływanych wyżej przepisów, gdyż jako

organ administracji nie jest uprawniony do ich stosowania i przepisów tych w niniejszej

sprawie nie stosował.

Podobnie zgłoszony zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, nie

został przez skarżącą Spółkę uzasadniony. Sąd stwierdza, że Minister nie dopuścił się

naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej

sprawie stosowany. Przepis nie dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w

niniejszej sprawie tj. kompetencji organu do rozpoznania zażalenia.

Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej Spółki, nie doszło również przy wydawaniu

zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 11020 ustawy o prawie autorskim

(...).gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to

wywiódł organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd

Okręgowy w Poznaniu.

Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu

odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji

publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie

można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie

wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na

podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., doz. 270).