Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 461/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. i W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 461/03

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] lutego 2003r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1989r. z późn. zm.) oraz § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołania E. i W. G. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2002r. nr [...] w sprawie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów [...] obręb [...] zmiany dotyczącej działek nr 374/6, 369/2 i 381/1.

W odwołaniu od decyzji E. i W. G. zanegowali ustalenia poczynione przez organ I instancji, a przede wszystkim, że:

- zapis w ewidencji gruntów działki nr 374/6 o pow. 0,4210 ha jest niezgodny z zapisem w KW [...], gdyż według skarżących działka nr 374/6 powstała nie tylko z działek nr 374/1 i 380/2, ale również z działek nr 374/2, 374/3, 380/3, wyodrębnionych z dawnej pgr 934,

- utworzenie działek nr 374/6 o pow. 0,4210 ha i nr 374/5 o pow. 0,0156 ha nastąpiło bez wydania stosownej decyzji o zmianie w ewidencji gruntów,

- twierdzenie, iż działki nr 374/6 i nr 374/5 odpowiadają działce nr 50 o pow. 0,4421ha - obręb [...], której właścicielem na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...] stał się K. G. jest niezgodne z prawdą, gdyż działki nr nr 374/2, 374/3, 380/3 które weszły w skład działki nr 374/6 powstały z pgr 934 i nie weszły w skład działki nr 50 objętej AWZ,

- zapis w KW [...] działki nr 374/6 został dokonany na podstawie oklauzulowanego wyrysu, na którym wymazano działki nr 374/2, 374/3, 380/3 powstałe z pgr nr 934 i włączono je do działki nr 374/6,

- zmiany które dokonano w księgach wieczystych na podstawie dokumentacji geodezyjnej sfałszowanej przez urząd geodezji stały się podstawą dla K. G. do wytyczenia skarżącym spraw sądowych. Działki powstałe z dawnej pgr 934, przez którą skarżący posiadają prawo przechodu, przejazdu i przegonu zostały zagrodzone, a granicę dawnej pgr 934 przesuwa w kierunku ulicy S. i na pgr 275/1 oraz inne działki,

- urząd geodezji zawładnął częścią pgr 275/1 stanowiącej własność skarżących poprzez włączenie jej powierzchni do działki nr 369/2, a zapisy w księgach wieczystych dokonano na podstawie sfałszowanej przez urząd dokumentacji.

Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, że K. G. na podstawie Aktu Własności Ziemi z [...].01.1981r. [...] z mocy samego prawa stał się właścicielem m. in. działki nr 50 położonej w obrębie [...]. Obraz graficzny do uwłaszczeń stanowiła mapa ewidencji gruntów w skali 1:1000.

W czasie odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta [...] obręb [...] wszedł w obszar obrębu [...] i wówczas działka nr 50 zmieniła oznaczenie na działki nr nr 374/1, 380/2, 380/3, 374/2, 374/3. Dokonaną w 1988r. zmianą nr 2/88 wyżej wymienione działki zniosły się do działki nr 374/6 i stan taki został odnotowany tak na mapie ewidencyjnej jak i w rejestrze gruntów. Organ stwierdził, że stan uwidoczniony w ewidencji gruntów jest zgodny ze stanem ujawnionym w Księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.

Skarżący zarówno we wniosku o wszczęcie postępowania jak i w odwołaniu wnieśli o wykazanie granic działek położonych w sąsiedztwie dawnej pgr 934 według stanu jaki obowiązywał w latach 1938-1946 i wykazanego na mapie katastralnej w skali 1;2880. Organ nie odniósł się do tych żądań, gdyż granice parcel wykazanych na mapie katastralnej dotyczyły cech fizycznych nieruchomości, które charakteryzowały się przed wieloma laty. Od tego czasu zaszły zdarzenia prawne i rzeczywiste, które miały istotny wpływ na zmianę przebiegu granic. Świadczą o tym różne synchronizacje i opinie sporządzane opinie przez biegłych sądowych i uprawnionych geodetów w prawach prowadzonych przed sądami powszechnymi. Same strony potwierdziły istniejący od lat spór o własność.

Wpisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właścicielskich. W ewidencji gruntów można dokonywać zmian w zakresie tytułów własności na podstawie prawomocnych orzeczeń i odpisów z aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości, a nie dokonywać zmian na podstawie orzeczeń sprzed kilkudziesięciu lat.

Na wniosek skarżących Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z 12.03.1998r. sygn. akt [...] dokonał rozgraniczenia działki nr 381/1 stanowiącej własność E. i W. G. z działką nr 382/1 stanowiącej własność gminy miasta [...], a postanowieniem z 17.06.1998r. sygn. akt [...] rozgraniczył działki nr 372/1, 370/1, 103/1 stanowiące własność E. i W. G. z działką nr 369/1 stanowiącą własność gminy Miasta [...]. Ustalone podczas postępowania rozgraniczeniowego granice stały się granicami prawnymi i nie mogą być zmienione w postępowaniu administracyjnym o zmianę w ewidencji gruntów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący E. i W. G. nie wskazali kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji. Opisali szeroko podejmowane starania przed organami administracji państwowej o zmianę w zapisach w ewidencji gruntów i powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu .Na dowód dokonanych fałszerstw w dokumentacji geodezyjnej dołączyli do skargi 7 załączników, ilustrujących ich zdaniem dokonane fałszerstwa. Skarżący wskazali też na przysługujące im prawo służebności, domagając ujawnienia działek, na których była ustanowiona ta służebność. Ponadto w całości zanegowali ustalenia poczynione przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zainteresowany K. G. w piśmie z 3.01.2005r. wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że aktem własności od stryja i ojca otrzymał gospodarstwa rolne wraz zabudowaniami, które były ogrodzone i graniczyły bezpośrednio z ulicą S. W 1986r. była prowadzona duża budowa kolektora ciepłowniczego wzdłuż granicy jego nieruchomości, ale dołożył staranności celem zachowania dwóch skrajnych znaków granicznych. Na przełomie lipca i sierpnia 1998r.został sporządzony protokół graniczny, który podpisali też E. i W. G. oraz przedstawiciel gminy i nikt wtedy nie wniósł zastrzeżeń do przebiegu granic. Powołał się też na sprawy, które toczyły się przed Sądem Rejonowy w R., ostatnia o sygn. [...] i [...] o ochronę posiadania. Na poparcie swoich twierdzeń przesłał kserokopie protokołów granicznych i orzeczeń Sądu.

W replice E. i W. G. wnieśli o wydanie postanowienia i przywrócenie na obecnej mapie ewidencji gruntów obr. [...] trzech działek nr 374/2; 374/3 i 380/3 powstałych z dawnej pgr 934.

Uczestnik J. G. w piśmie z 22 lutego 2002r. wniósł o oddalenie skargi wniesionej przez E. i W. G. przedstawił dodatkowo, historycznie rzecz ujmując zmiany dotyczące pgr 934 i zaistniałe błędy popełnione przez organy geodezyjne przy łączeniu dwóch obrębów geodezyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwaną dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (tak jak niniejsza sprawa) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).

Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że w toku prowadzonego postępowania nie zostały naruszone przepisy uzasadniające wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z przyczyn wymienionych w art. 145 p.p.s.a.

Sprawy prowadzenia ewidencji gruntów normuje ustawa z dnia 16 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ze zm., zwana dalej w skrócie upgk) oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w 26 ust. 2 upgk rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454).

Z art. 20 ust.1 upgk wynika, że ewidencja gruntów i budynków, a w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 do gruntów budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 (dzierżawców).

Natomiast w § 36 rozporządzenia zostały uregulowane zasady ewidencjonowania przebiegu granic działek. Stosownie do tego przepisu przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów.

Przedmiotem żądania skarżących określonego również w protokole z rozprawy w niniejszej sprawie jest przywrócenie w ewidencji gruntów działek o nr 374/2, 374/3 i 380/3 powstałych z dawnej parceli pgr 934, gdyż tymi działkami przebiega ustanowiona na rzecz skarżących służebność przechodu, przejazdu i przegonu.

Dokonanie w ewidencji gruntów wpisów żądanych przez skarżących zmieniłoby stosunki własnościowe na gruncie. Powrót do granic działek, które istniały w przeszłości, a na skutek zdarzeń prawnych przestały istnieć dotyczy w istocie stanów własnościowych

Działania organów geodezyjnych w ramach postępowań prowadzonych na podstawie przepisów z zakresu ewidencji gruntów zostały ograniczone do czynności wymienionych w wyżej cytowanych przepisach. Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a za takie należy uznać zmianę granic i powierzchni działek. Innymi słowy ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej.

Skarżący kwestionują prawidłowość dokumentów, które stanowiły podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów, zarzucając organom geodezyjnym ich sfałszowanie. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że zarzut sfałszowania dokumentów musi zostać udowodniony z wykorzystaniem odpowiednich procedur i dopiero prawomocne rozstrzygnięcia w tym zakresie mogą stanowić podstawę do żądania zmian wpisów w ewidencji gruntów. Samo twierdzenie o fałszowaniu dokumentów bez jego wykazania w sposób przewidziany prawem nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Zarzuty skarżących w tym zakresie nie zostały poparte takimi rozstrzygnięciami i dlatego nie mogły być uwzględnione. Ponadto skarżący kwestionują wydane akty własności ziemi dla K. G., zniesienia działek o nr 380/2, 380/3, 374/1, 374/2, 374/3 do jednej działki o nr 374/6 dokonane zmianą nr [...], oraz orzeczone przez Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z 17.06.1998r. sygn. [...] rozgraniczenie nieruchomości o nr 372/1, 370/1 103/1 stanowiących własność E. i W. G. z działką nr 369/1 stanowiącą własność gminy miasta [...] oraz postanowieniem Sądu z 12.03.1998r. sygn. akt [...] rozgraniczenie pomiędzy działkami nr 381/1 stanowiących własność E. i W. G.. z działką nr 382/1 stanowiącą własność gminy miasta [...].

Należy też zauważyć, że skarżący kwestionują również protokoły graniczne z 28.10.1996r. oraz z 20.08.1988r., w których uzgodniono przebieg granic między działkami 374/6 (powstałej z działek 374/2 i 380/2), 373/4 oraz działką 369/1 (kata nr 57 akt adm. I inst.) przez E. i W. G. oraz K. G. W protokole tym, podpisanym przez wszystkie strony stwierdzono, że wznowione granice są zgodne z mapą ewidencyjną gruntów.

Porównując treść żądania skarżących o wykazanie w ewidencji gruntów granic działek o nr 374/2, 373/4 i 380/3 położonych w sąsiedztwie dawnej pgr 934 według stanu jaki obowiązywał w latach 1938-1946 w kontekście protokołu granicznego z 1988r. podpisanego bez zastrzeżeń przez skarżących należy jednoznacznie ocenić, jako dążenie do zmiany stosunków własnościowych.

W konkluzji należy raz jeszcze podkreślić, że organy w sprawach z zakresu ewidencji gruntów nie są właściwe do rozstrzygania jakiejkolwiek kwestii związanej z ustaleniem własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.02.1993r. sygn. akt II SA 1155/92 – ONSA nr 2/1994, poz. 61). Do rozstrzygania tego rodzaju kwestii powołane są sądy powszechne.

Z akt administracyjnych sprawy oraz materiału dowodowego przedstawionego przez strony w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym jednoznacznie wynika, że między E. i W. G. oraz K. G. istnieje spór, co do własności, który nie może być załatwiony w żaden sposób przed organami administracji publicznej ani przed Sądem administracyjnym.

Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.