Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1718/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności polegającej na wpisaniu adnotacji o zameldowaniu w dowodzie osobistym - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił czynność materialno

- techniczną polegającą na wpisaniu w dowodzie osobistym P. K.

adnotacji o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu Nr [...] przy ul. [...]

w W.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent W. stwierdził, że lokal Nr [...] przy ul. [...] w W. jest lokalem własnościowym spółdzielczym. Właścicielem lokalu jest K. W.

K. W. wniosła o anulowanie zameldowania swojego męża P. K. jako niezgodnego z prawem, gdyż - jak oświadczyła

- będąc jedynym właścicielem lokalu nie wyrażała zgody na zameldowanie, a tym

samym nie potwierdziła przebywania męża w tym lokalu, w którym dokonując

zameldowania to jest w dniu 4 sierpnia 2003 roku nie zamieszkiwał i nie zamieszkuje

nadal. Zeznała, że P. K. mieszkał wraz z nią i dziećmi do czerwca 2003

roku.

Przesłuchany po raz pierwszy w trakcie rozprawy administracyjnej, która odbyła się 21 grudnia 2004 roku P. K. zeznał, że jest wraz z żoną w trakcie sprawy rozwodowej. Pozew złożony został w czerwcu 2003 roku. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 1990 roku jednak nie dokonywał w nim zameldowania, gdyż nie było mu to potrzebne. Oświadczył również, że w lipcu 2003 roku lokal nr [...] oraz sąsiadujący oznaczony nr [...], którego wraz z żoną są współwłaścicielami były połączone w jedną całość. Po uzyskaniu pisma ze Spółdzielni o przyjęciu w poczet członków oraz z obawy, że żona może go usunąć z lokalu dokonał zameldowania. Było to w dniu 18 sierpnia 2003 roku. Nie potrafił jednak wymienić gdzie i w jakim okresie spędzał wakacje 2003 roku. Stwierdził jednak, że w budynku trwał remont od wakacji 2003 roku do lutego 2004 roku, a lokale nr [...] i [...] w lipcu 2003 roku oraz we wrześniu 2003 roku dwa razy były zamurowywane, a rzeczy osobiste w/wym. wyrzucane z lokalu nr [...].

W trakcie postępowania wyjaśniającego nie potwierdzono aby Biuro Naczelnego Architekta Miasta było w posiadaniu dokumentów zezwalających na połączenie lokali nr [...] i [...] przy ul. [...] w W. Również Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" w swoim piśmie stwierdziła, że oba lokale zostały połączone bez poinformowania o tym fakcie Spółdzielni.

Przesłuchani na tę okoliczność świadkowie zgłoszeni przez wnioskodawczynię potwierdzili jej zeznania. W. K., która opiekuje się mieszkaniem pod nieobecność gospodarzy zeznała, że P. K. nie dysponował kluczami do przedmiotowego lokalu w okresie od początku sierpnia do środy w drugim tygodniu sierpnia 2003 roku i nie było możliwości aby w tym okresie mieszkał w lokalu nr [...]. Gospodarz domu – J. G., oświadczył, że wiosną 2003 roku rozpoczął się w budynku remont instalacji CO i wodno - kanalizacyjnej. Przez całe wakacje, aż do powrotu K. W. we wrześniu 2003 roku nie było kontaktu z jego mieszkańcami. Pamięta też, że na początku wakacji w 2003 roku P. K. zwrócił się do niego z pytaniem czy wie kto wymienił zamki w tym mieszkaniu. Fakt niezamieszkiwania P. K. potwierdziła kontrola meldunkowa wykonana przez Policję. Podobnie świadkowie przesłuchani do sprawy 0 wymeldowanie P. K. z lokalu Nr [...] przy ul. [...]

w W. - sygnatura akt [...] ; w osobach E. S. i P., lokatorzy przedmiotowego budynku, zeznali, że nie widują P.

K. od wiosny 2003 roku.

Zgłoszony przez P. K. świadek – Z. N. , zeznał, że w dacie zameldowania P. K. to jest w dniu 4 sierpnia 2003 roku nie był już pracownikiem Spółdzielni, dlatego nie może zająć stanowiska w sprawie zamieszkiwania P. K. Drugi świadek Z. B. (k -126), który pełnił funkcję kierownika robót remontowych budynku przy ul. [...] w W. stwierdził, że nic nie wie na temat zameldowania się P. K., zeznał jednak, że widział go i jego pracownika w okresie lipiec/sierpień 2003 roku i był przez niego wpuszczony do lokalu. Zeznał także, że P. K. umawiał się na określony termin wcześniej, dzwoniąc do niego na telefon, którego numer był podany na klatce schodowej.

Świadkowie P. K. w osobach pracownika P. G. i siostry E. K. stanowczo potwierdzili zamieszkiwanie P. K. w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w W. Jednak nie doszło do konfrontacji zeznań, gdyż świadkowie zgłosili się o dwie godziny wcześniej niż ustalona godzina rozprawy. Następne próby wezwania tych świadków do urzędu celem ponownego przesłuchania ich na okoliczność zamieszkiwania P. K. w dacie zameldowania w lokalu nr [...] z udziałem K. W. nie powiodły się. Wezwania wracały z adnotacją zwrot nie podjęto w terminie, a wysyłane listem zwykłym pozostawały bez echa. Pełnomocnicy stron wnosili o wyznaczenie kolejnych rozpraw, następnie wnioskowano o przesunięcie terminu, a świadkowie albo nie stawiali się albo nie odbierali wezwań.

Przy uchyleniu czynności materialno - technicznej bada się, czy w dniu zameldowania osoba spełniała warunek dający podstawę do zameldowania tzn. zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wypełnia przesłanki art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis art. 47 ust. 2 stanowi, iż właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu wymeldowania lub zameldowania, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Przedstawiony wyżej stan faktyczny pozwala na uznanie, że zameldowania P. K. dokonano mimo braku przewidzianej w ustawie przesłanki. Nie zamieszkiwał on w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W. w dacie zameldowania, a więc po jego stronie nie występował obowiązek meldunkowy.

Organ dał wiarę zeznaniom K. W., które zostały poparte zeznaniami świadków jako wiarygodne, wzajemnie się uzupełniające i które znajdują poparcie w zebranym materialne dowodowym. Odmówił natomiast wiarygodności świadkom P. K. w osobie jego siostry i podwładnego z uwagi na fakt, iż nie są osobami obiektywnymi oraz, że mimo wielokrotnych wezwań celem konfrontacji złożonych zeznań z wnioskodawczynią nie zgłosili się do urzędu. Umawiane wcześniej spotkania z kierownikiem robót nie mogą być utożsamiane ze stałym pobytem w lokalu P. K.

Na uwagę zasługuje fakt, że P. K. nie będąc właścicielem lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W., sam sobie potwierdził fakt zamieszkiwania w omawianym lokalu, składając podpis na druku meldunkowym w miejscu właściciela, co jako inne zdarzenia objęte obowiązkiem meldunkowym, oprócz faktu nie spełnienia warunku określonego w art. 10 ust. 1 ustawy, czyni tę czynność wadliwą od samego początku.

Podnoszone w trakcie postępowania wyjaśniającego okoliczności dotyczące lokalu nr [...] a przy ul. [...] w W., to jest, że nie stanowi samodzielnego i pełnowartościowego lokalu i samowoli budowlanej, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. K. podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego oraz błędnych ustaleń faktycznych. W sytuacji, gdy lokal nr [...] a został faktycznie wchłonięty przez lokal nr [...], nie ma własnego wejścia, toalety i nie jest w żaden sposób wydzielony, to jest oczywiste, iż nie może on zameldować się w swoim lokalu nr [...]. Zameldowanie w lokalu nr [...] było jedyną możliwą opcją, aby mógł mieszkać w swoim pokoju co jest zgodne z wyrokiem sądowym nakazującym mu przywrócenie naruszonego posiadania. Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło faktu niezamieszkiwania w lokalu nr [...]. Organ administracji nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż świadkowie odwołującego się nie są świadkami obiektywnymi. Nie ustalono, gdzie odwołujący zamieszkiwał w dacie zameldowania. Niezasadny jest też zarzut, iż sam potwierdził sobie pobyt w lokalu nr [...], gdyż nie mógł wpisać w druku zgłoszeniowym lokalu, który nie istniał. Odwołujący się podniósł, iż organ administracji zignorował fakt, że jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej, przy ul. [...], płaci czynsz za zajmowany przez siebie lokal i nie ma innego miejsca pobytu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku, [...] Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 roku.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda M. stwierdził, że w postępowaniu

0 uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania organ przede

wszystkim bada, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem

obowiązującym w dacie jej dokonania. W rozpatrywanej sprawie ocena zgodności

z prawem dokonanej czynności materialno - technicznej polega na rozstrzygnięciu,

czy została wówczas spełniona przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy

ewidencyjnej, tj. czy osoba zgłaszająca pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa

miesiące zamieszkała w lokalu, w którym została zameldowana.

Zdaniem organu orzekającego, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że P. K. dokonując w dniu 4 sierpnia 2003 roku zameldowania na pobyt stały nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Za tym stanowiskiem przemawiają wyjaśnienia wnioskodawczyni oraz zeznania zgłoszonych przez nią świadków. Wynika z nich bezspornie, że P. K. nie zamieszkuje w spornym lokalu od wiosny 2003 roku, kiedy to rozpoczął się w nim remont. Dowodom tym organ dał wiarę uznając je za wiarygodne

1 wzajemnie się uzupełniające, znajdujące poparcie w zebranym materiale

dowodowym. Odmówił natomiast wiarygodności zeznaniom świadków P. K. w osobie jego siostry i podwładnego, jako nie obiektywnych. Powołał się przy tym na fakt, iż mimo kilkakrotnych wezwań świadkowie ci nie zgłosili się celem konfrontacji złożonych zeznań z wnioskodawczynią K. W.

Badając ponownie zaskarżoną decyzję na skutek wniesionego odwołania jak i złożonych przez wnioskodawczynię dodatkowych wyjaśnień, organ odwoławczy nie dopatrzył się błędnej oceny faktów stwierdzonych w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego, ani też błędnej interpretacji i zastosowania przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów postępowania administracyjnego.

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności rodzącej skutki prawne. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania, a zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunek określony w powyższej ustawie, tj. zamieszkała w lokalu, w którym nastąpiło zameldowanie.

W kontekście przedstawionych w odwołaniu argumentów podkreślenia wymaga odmienna struktura postępowań meldunkowych określonych wart. 47 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oba te postępowania zmierzają do realizacji określonych w ustawie warunków zameldowania. Jednakże o ile w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego, właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inne zadanie ma organ decydujący w sprawie zameldowania w procesie administracyjnym. Istotą tego postępowania wyraźnie dostrzegalną w porównaniu z postępowaniem rejestracyjnym, jest rozstrzyganie - według reguł

ogólnego postępowania administracyjnego - o tym czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. W procesie administracyjnym nie chodzi o to, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego.

Zatem także w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada wyłącznie zaistnienie materialnoprawnej przesłanki jaką jest zamieszkiwanie w dacie dokonania tej czynności, a nie prawidłowość wypełnionego druku zgłoszenia pobytu stałego, w tym również, czy fakt pobytu został potwierdzony przez osobę do tego uprawnioną, czy też nie.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi I instancji podstawę do przyjęcia, iż P. K. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu i że w związku z tym jego zameldowanie w tym lokalu na pobyt stały nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Taka ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodna jest z zasadą swobodnej oceny dowodów, przysługującej organowi administracji, na podstawie art. 80 kpa i nie została w sposób skuteczny podważona w odwołaniu.

Uwzględnienia odwołania nie może również uzasadniać powoływanie się na przywrócenie P. K. posiadania mieszkania. Jak wskazał bowiem w uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny w W. [...] Wydział Cywilny (Sygn. akt [...] z [...] października 2004 roku) oddalający zażalenie K. W. w sprawie ustalenia na czas trwania procesu rozwodowego sposobu korzystania z mieszkania, P. K. przebywa we wspólnym mieszkaniu sporadycznie. Większość czasu spędza bowiem u swojej matki.

Brak spełnienia warunku zamieszkiwania w lokalu w dacie dokonania czynności zameldowania czyni ją wadliwą. Zasadnie więc organ orzekający wydał decyzję w przedmiocie jej uchylenia, gdyż stwierdzenie wadliwości tej czynności skutkuje bowiem jej bezwzględną nieważnością. Oznacza to, że od samego początku była ona nieprawidłowa i nie znajdowała oparcia w przepisach obowiązującego prawa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P. K. podnosząc zarzut, iż wydana decyzja jest bezprawna i niezgodna ze stanem faktycznym. Zdaniem skarżącego organy administracji

bezpodstawnie utożsamiają pojęcia zamieszkiwania i przybywania. Nadto stwierdził, że organ administracji przesłuchiwał świadków pod nieobecność stron, a niestawiennictwo świadków interpretował na jego niekorzyść. Z góry też założono, że członkowie jego rodziny oraz pracownicy zeznają nieprawdę. Nie wzięto też pod uwagę, że nadal jest małżonkiem K. W. i ma prawo być zameldowany razem z żoną i dziećmi. Wymeldowanie go oraz dzieci w celu sprzedaży mieszkania jest nie tylko niezgodne z prawem ale również z interesem małoletnich dzieci. Lokale nr [...] i [...]zostały połączone za obopólną zgodą, a brak zgody Spółdzielni na takie rozwiązanie ma znaczenie drugorzędne. W wyniku połączenia powstał apartament o powierzchni 150 m2, a sama kawalerka nie nadawała się do użytkowania, gdyż nie ma kuchni, łazienki i ubikacji. Nie mógł więc zameldować się w lokalu, którego formalnie jest właścicielem. Musiał się zameldować w lokalu, gdzie faktycznie przebywa. Okoliczność, iż żona ilekroć go zobaczyła, musiał z niego wychodzić nie zmienia faktu, że centrum jego potrzeb życiowych, ubrania, rzeczy, przedmioty osobistego użytku, dzieła sztuki z majątku odrębnego, bibeloty, kosmetyki, książki i co najważniejsze dzieci i żona znajdowały siew lokalu nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 80 kpa.

Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten jest przejawem zasady swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez organy administracji. Zdaniem Sądu ustalenie organu administracji, iż skarżący w dacie zameldowania nie przebywał w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W. dokonane zostało z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

Niekwestionowanym przez strony postępowania jest fakt, że skarżący zamieszkiwał w wymienionym wyżej lokalu do końca czerwca 2003 roku. Stwierdza tak w swoich zeznaniach była żona skarżącego K. W.

(k - 53 akt sprawy). Zeznania świadków, wskazanych przez organy administracji nie dają podstaw do jednoznacznego ustalenia, iż skarżący nie przebywał w dacie dokonywania meldunku, to jest w dniu 4 sierpnia 2003 roku w przedmiotowym lokalu.

Świadek W. K. stwierdziła, że skarżący nie dysponował kluczami do lokalu w okresie od początku sierpnia do środy w drugim tygodniu sierpnia 2003 roku. Tego typu stwierdzenie może świadczyć jedynie o tym, że skarżący mógł mieć przejściowe kłopoty z dostaniem się do lokalu. Informacja ta nie upoważnia jednak, do formułowania wniosku, iż skarżący definitywnie lokal ten opuścił.

Stwierdzenie świadka J. G., iż przez całe wakacje, aż do powrotu K. W. we wrześniu 2003 roku nie było kontaktu z mieszkańcami lokalu również nie może być podstawą do uznania, iż w dacie zameldowania skarżący w tym lokalu nie przebywał. Biorąc pod uwagę fakt, iż okres braku kontaktu świadka ze skarżącym to okres wakacji informacje uzyskane od świadka mogą świadczyć jedynie o tym, iż skarżący jedynie przejściowo nie przebywał w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W. Nie daje to jednak podstaw do stwierdzenia, że skarżący lokal ten opuścił na stałe.

Świadek P. P. w swoich zeznaniach (k - 17, 70, 71 akt sprawy) stwierdza, że od wiosny nie widuje skarżącego. Stwierdza jednak również, że w lokalu skarżącego nie bywał i nie bywa zaś o tym, że skarżący nie mieszka w lokalu Nr [...] tylko wnioskuje z własnej obserwacji oraz "wiedzy sąsiedzkiej". Tego typu informacje nie dają podstaw do formułowania stanowczych stwierdzeń, iż w dacie zameldowania skarżący nie przebywał w mieszkaniu, w którym się zameldował.

Świadek E. S. ( k - 18) zeznała, że nie widuje P. K. od około sierpnia 2003 roku. W sytuacji, gdy czynność zameldowania miała miejsce w dniu 4 sierpnia 2003 roku, stwierdzenie świadka, iż nie widuje skarżącego od około sierpnia nie daje jednoznacznych podstaw do przyjęcia, iż w dniu 4 sierpnia skarżący nie przebywał w lokalu, w którym się zameldował. W dalszej części zeznań świadek zeznała, iż jedynie wydaje się jej, że skarżący przestał mieszkać w lokalu nr [...] już wcześniej. Przypuszczenia świadka nie mogą być podstawą do czynienia przez organy administracji stanowczych ustaleń.

Informacja Komendy Rejonowej Policji W. [...] (k - 44) zdaniem Sądu również nie daje podstaw do czynienia ustaleń, iż skarżący w dacie zameldowania

nie przebywał w lokalu nr [...]. Z treści tej informacji wynika, że skarżący nie przebywa pod adresem W., ul. [...] od 1,5 roku. Notatka sporządzona została w dniu 17 sierpnia 2004 roku. Oznaczałoby to, iż skarżący nie przebywał pod wskazanym adresem od lutego 2003 roku, co jest sprzeczne z twierdzeniami K. W., która zeznała, iż skarżący mieszkał w tym lokalu do końca czerwca 2003 roku. Informacja przekazana policjantowi przeprowadzającemu czynność sprawdzającą była więc niezgodna z rzeczywistością. Nadto stwierdzić należy, iż z pisma Komendy Rejonowej Policji nie wiadomo jakie było źródło tej informacji.

Zeznania K. W., z których wynika, iż skarżący przebywał w lokalu nr [...] tylko do końca czerwca 2003 roku zdaniem Sądu nie zasługują na wiarę. K. W. jest osobą zainteresowaną w tym by skarżący, który jest jej byłym mężem i z którym pozostaje w konflikcie, nie posiadał meldunku w lokalu nr [...]. Okoliczność ta zdaniem Sądu powoduje, iż przejściową nieobecność skarżącego w tym lokalu, świadek stara się przedstawić jako trwałe opuszczenie tegoż lokalu.

Reasumując zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz jego ocena zgodna zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego nie daje podstaw do poczynienia stanowczych ustaleń, iż w dacie dokonywania materialno - technicznej czynności zameldowania skarżącego w lokalu nr [...] brak było podstaw do dokonania takiej czynności.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.