Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 47/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 243, art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi Wydział II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z skargi E.G. na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] im. [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. AG


UZASADNIENIE

II SAB/Łd 47/17

Uzasadnienie

E.G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] im. [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Ze złożonego wniosku oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwiema córkami. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 400 zł oraz alimentów na córki w łącznej kwocie 1500 zł. Strona wskazała, że spłaca kredyt w kwocie 3200 zł, pożyczkę w kwocie 53500 zł. Koszt utrzymania mieszkania oszacowała na kwotę 500 zł, a zakup leków to wydatek rzędu 400 zł. Podała, ze po opłaceniu raty pożyczki i stałych płatności na utrzymanie pozostaje jej około 900 zł miesięcznie.

Z uwagi na fakt, że oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 6 marca 2017 r. wnioskodawczyni została wezwana do złożenia:

1/ zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę o zatrudnieniu ze wskazaniem wymiaru czasu pracy i wysokości wynagrodzenia,

2/ odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem zeznań podatkowych za rok 2016 i 2015 dla podatku dochodowego,

3/ informacji o prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej, a także dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych z tego tytułu dochodów (przychodów i kosztów ich uzyskania),

4/ informacji o spółkach, w których wnioskodawczyni jest wspólnikiem lub członkiem zarządu wraz z wykazem tych spółek, ilości i wartości udziałów oraz dochodach uzyskiwanych z tego tytułu w okresie 1 stycznia 2016 – 28 lutego 2017 r.,

5/ wyciągów z rachunków bankowych, których wnioskodawczyni jest posiadaczem lub współposiadaczem za ostatnie 3 miesiące;

6/ nadesłania informacji o miejscu zamieszkania skarżącej i jej rodziny (tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego),

7/ informacji o celu, na jaki zaciągnięty zostały pożyczka i kredyt, na których spłatę skarżąca się powołuje,

8/ informacji, czy skarżąca pozostaje w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa z radcą pr. B.M.,

w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

Wezwanie doręczone zostało wnioskodawczyni w dniu 13 marca 2017 r. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie złożyła wymaganych dokumentów i informacji.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 75481).

Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Ustosunkowując się do wniosku strony stwierdzić należy, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04).

Tymczasem oświadczenie wnioskodawczyni, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające i niewiarygodne (wątpliwości budziło zadeklarowanie bardzo niskiego dochodu w zestawieniu z zobowiązaniami finansowymi, kosztami miesięcznego utrzymania, faktem reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika), jako że zawierało jedynie szczątkowe informacje o stanie majątkowym, sam wniosek zaś uzasadniony został bardzo lakonicznie. Z uwagi na ten fakt zasadne było wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych. Jednakże strona nie przedstawiła żadnej z żądanych informacji, na skutek czego pozbawiła Referendarza sądowego możliwości oceny jej sytuacji majątkowej, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, powinna w sposób rzetelny przedstawić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni, nie przedstawiając informacji pozwalających na rzetelną i obiektywną ocenę jej możliwości płatniczych, nie uczyniła zadość tym wymaganiom.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

AG