Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1234/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1234/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Grażyna Firek, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r., sprawy ze skargi A. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31 maja 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 31 maja 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku A.K. z dnia 26 marca 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [...] - działając na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej(Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm- oznaczana dalej w skrócie Ordynacja podatkowa ) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał 30 grudnia 2009 roku decyzję nr [...] w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności A.K. jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2005 r., 1/2006 r., 3/2006 r., 4/2006 r., 5/2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przesyłka zawierająca tę decyzję została przesłana na adres zamieszkania A. K. i była dwukrotnie awizowana w dniach 5 stycznia 2010 r. i 13 stycznia 2010 r. Przesyłka została zwrócona z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", w związku z czym na podstawie art. 150 ustawy Ordynacji podatkowej decyzję uznano za doręczoną dnia 19 stycznia 2010 roku.

W dniu 1 lutego 2010 roku zgłosił się do Urzędu Skarbowego A.K. i osobiście odebrał decyzję z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [...]

Pismem z dnia 26 marca 2010 roku (złożonym w dniu 2 kwietnia 2010 r. na dzienniku podawczym Urzędu Skarbowego pełnomocnik A.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej wyżej decyzji, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oraz odwołanie od tej decyzji wraz z pełnomocnictwem do reprezentowania A.K.

We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 26 marca 2010 roku, albowiem w tym dniu pełnomocnik strony dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji podatkowej. Z tego względu wniosek o przywrócenie terminu mieści się w siedmiodniowym terminie, liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, zgodnie z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Przyczyną zaś nie złożenia w terminie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było to, iż niezwłocznie po odebraniu decyzji tj. dnia 1 lutego 2010 r. A.K. przekazał ją aktualnemu Prezesowi Zarządu "A" Z. P., który zobowiązał się dostarczyć przesyłkę do Kancelarii Doradztwa Podatkowego z prośbą o wniesienie odwołania oraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 26 marca 2010 roku A.K. dowiedział się od tej kancelarii, iż dotychczas nie dotarła do niej wskazana decyzja. Wówczas dowiedział się też o przyczynie nieprzekazania przesyłki do kancelarii przez Z.P..

Przechodząc do oceny zasadności wniosku organ podatkowy wskazał, że w myśl art. 162 Ordynacji podatkowej jedną z koniecznych przesłanek do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Jak wynika z ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa.

Organ podatkowy zauważył, iż A.K. odbierając dnia 1 lutego 2010 r. osobiście decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [...] miał jeszcze jeden dzień na złożenie odwołania od przedmiotowej decyzji, bowiem ustawowy termin do wniesienia odwołania liczony od 19 stycznia 2010 r. upływał dopiero dnia 2 lutego 2010 r. Strona mimo wiedzy, iż za jeden dzień upływa termin do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji postanowiła przekazać decyzję aktualnemu Prezesowi Zarządu "A", który miał dopiero przekazać przesyłkę do kancelarii w celu złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. W tej sytuacji - zdaniem organu podatkowego - nie można przyjąć, by uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działalność lub brak działania osób, którymi podmiot się posługuje. Za brak działania przedstawiciela strony odpowiedzialność ponosi bowiem sama strona. Powoływanie się więc w tym przypadku na zaniedbanie przedstawiciela strony nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie jest uzasadnione twierdzenie zawarte we wniosku, iż przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 26 marca 2010 r., albowiem w tym dniu pełnomocnik strony dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji. W toku postępowania podatkowego do akt tej sprawy nie zostało dołączone żadne pełnomocnictwo - ani na piśmie, ani też ustnie do protokołu. A.K. w toku postępowania złożył jedynie pismo wyjaśniające z dnia 20 września 2009 r., w którym adres K.J.M. wskazał wyłącznie jako adres do korespondencji. A.K. w postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji nie był reprezentowany przez pełnomocnika, a jego pełnomocnik pojawił się dopiero z chwilą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższy fakt potwierdza pełnomocnictwo z tej samej daty co wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Organ podatkowy uznał, że w takiej sytuacji nie można przyjąć, iż podanie o przywrócenie terminu było wniesione przed upływem 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Tym samym przyjęto, iż warunki, o których mowa w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej nie zostały przez stronę spełnione i dlatego odmówiono przywrócenia terminu w niniejszej sprawie.

Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.K. działający przez pełnomocnika , wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu rażące naruszenie norm materialnego i procesowego prawa podatkowego, zawartych w art. 120 i nast. Ordynacji podatkowej, w szczególności rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Skarżący zażądał, by Sąd - mimo argumentów zawartych w zaskarżonym postanowieniu - uznał istnienie podstaw dla strony do skorzystania z przysługującego jej prawa do obrony swojego stanowiska w sprawie merytorycznej, a dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności ze spółki "A". Sp .z o.o. Zdaniem skarżącego Sąd winien umorzyć dotychczasowe postanowienie oraz wydać postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2009 r. ([...]). Sąd winien przy tym uwzględnić zasadę ekonomiki procesowej, postulat orzekania w razie wątpliwości na dobro podatnika, zasadę praworządności (legalności), zasadę zaufania obywatela do organów państwa oraz zasadę prawdy obiektywnej. Uzasadniając skargę skarżący powtórzył treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Wprawdzie organ podatkowy nieprawidłowo przyjął skuteczność doręczenia zastępczego w dniu 19 stycznia 2010 r., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).- dalej jako p.p.s.a.

Należy podkreślić, że w piśmie z dnia 20 września 2009 r. (k. 85 akt administracyjnych; data wpływu do organu podatkowego - 2 października 2009 r.) strona wskazała adres do doręczeń - odmienny niż jej adres zamieszkania, lecz tożsamy z adresem kancelarii podatkowej K.M., obecnie występującego jako pełnomocnik skarżącego. Zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę. W myśl § 2 powołanego przepisu w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. I SA/Gd 898/06 (LEX nr 467220) wskazał, że użyte w przepisie art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcie "adresu" nie oznacza, że musi to być miejsce stałego zamieszkania lub pobytu, ale może to być miejsce wykonywania pracy zawodowej, jak też adres tylko do doręczeń. Powinien to być adres aktualny, pozwalający na dokonanie czynności doręczenia pism zgodnego z przepisami. Oświadczenie strony w zakresie doręczania korespondencji złożone organowi podatkowemu w toku postępowania jest dla organu wiążące od daty powiadomienia go o tym fakcie.

Podzielając tę ocenę należy dojść do wniosku, że od dnia 2 października 2009 r. wszelka korespondencja do A. K. winna być kierowana na adres wskazany w piśmie z 20 września 2009 r. tj. na adres kancelarii podatkowej K. M.. Przesyłanie ich na inny adres, w szczególności na wcześniejszy adres strony nie było skuteczne, a zwłaszcza nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia fikcji doręczenia przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wskazać również należy na pewną niekonsekwencję organu podatkowego, który postanowienie z dnia 12 października 2009 r. doręczył skarżącemu na wskazany przez niego adres kancelarii podatkowej (k. 87 akt administracyjnych), natomiast pozostałą korespondencję, w tym w szczególności decyzję I instancji, przesłał na wcześniejszy adres skarżącego (k. 89 i 95 akt administracyjnych). W zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo więc przyjęto, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 30 grudnia 2009 r. nr [...] została doręczona skarżącemu 19 stycznia 2010 r.

W myśl art. 148 § 1 i § 2 pkt 1 pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego. Doręczenie decyzji A.K. w siedzibie organu miało miejsce

w dniu 1 lutego 2010 r. (k. 96 akt administracyjnych). Z tą właśnie datą rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania przez stronę, który upłynął w dniu 15 lutego 2010 r.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem przesłanek przywrócenia terminu wskazanych w art. 162 Ordynacji podatkowej należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej.

Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika, że przyczyną uchybienia temu terminowi przez A. K. był fakt, że doradca podatkowy K. M., który od wielu lat zajmuje się obsługą prawną i podatkową skarżącego, otrzymał decyzję dopiero w dniu 26 marca 2010 r. Zdaniem skarżącego w tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi i rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że w postępowaniu podatkowym nie ma konieczności, by odwołanie było sporządzone przez tzw. profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie art. 222 Ordynacji podatkowej wymienia jakie składniki powinno zawierać odwołanie, niemniej może być ono sporządzone przez stronę osobiście. Jak zresztą słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, doradca podatkowy K. M. nie był pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed organem I instancji, bowiem jego pełnomocnictwo nosi datę 26 marca 2010 r. i doręczone zostało organowi podatkowemu w dniu 2 kwietnia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący wskazał, że natychmiast pod odebraniu decyzji w dniu 1 lutego 2010 r. przekazał ją Prezesowi Zarządu spółki "A", który niezwłocznie miał przekazać ją dalej tj. do kancelarii podatkowej K. M., jednakże stało się to dopiero 26 marca 2010 r.

W wyroku z dnia z dnia 1 października 2009 r., sygn. I FSK 853/08 (LEX nr 537041) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał: "nie można przyjąć, by uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działalność lub brak działania osób, którymi podmiot się posługuje. Za brak działania przedstawiciela strony odpowiedzialność ponosi bowiem sama strona. (...) Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw. Trudno w tej sytuacji mówić o nadmiernym rygoryzmie i naruszeniu w związku z tym zasady zaufania określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej". Stanowisko to należy podzielić i uznać, że przeszkody istniejące po stronie osoby, która nie jest ani stroną, ani pełnomocnikiem strony nie mogą być uznane za niezawinione przez stronę przyczyny uchybienia terminowi. Skarżący mógł osobiście zanieść decyzję do siedziby kancelarii podatkowej, mógł również na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego udzielić K.M. pełnomocnictwa - zważywszy na fakt, że skarżącego i doradcę podatkowego wiązała umowa z dnia 24 października 2007 r. obejmująca m. in. "dokonywanie czynności zastępstwa procesowego w sprawach ze stosunków z zakresu (...) prawa podatkowego" (k. 105 akt administracyjnych). Opóźnienie do przekazaniu decyzji I instancji przez osobę trzecią (którą posłużyła się strona) doradcy podatkowemu, który nie jest pełnomocnikiem strony nie może zostać uznane za podstawę do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony.

Reasumując należy stwierdzić, że nieprawidłowe zastosowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 146 i art. 150 Ordynacji podatkowej doprowadziło do błędnego ustalenia, że A. K. otrzymał decyzję organu I instancji 19 stycznia 2010 r., podczas gdy faktycznie decyzja ta została mu doręczona 1 lutego 2010 r. Biorąc jednak pod uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 2 kwietnia 2010 r., a także uwzględniając okoliczności wskazane w tym wniosku należy stwierdzić, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący bowiem ani w skardze, ani we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazał niezawinionej przez niego przyczyny przekroczenia terminu do wniesienia odwołania.

Wobec powyższego skarga A.K. jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.