Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1336/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 1  3 i 6 art. 303 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1786/15 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/15, oddalił skargę S. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku kontroli legalności pobytu S. S. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2015 r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej Warszawa Okęcie ustalono, że cudzoziemka przebywa w Polsce nielegalnie bowiem posiadany przez nią dokument pobytu (wiza) stracił ważność a pomimo tego nie opuściła ona terytorium Polski.

Komendant Placówki Straży Granicznej Warszawa Okęcie wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazując jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 315 ust. 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Uznał, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgody na pobyt tolerowany.

W wyniku rozpoznania odwołania cudzoziemki Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że cudzoziemka nie opuściła terytorium Polski w okresie legalnego pobytu na podstawie wizy tj. do dnia 1 maja 2009 r. Przebywała w Polsce bez ważnej wizy lub innego wymaganego dokumentu pobytowego. Przebywała w Polsce po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu (90 dni). Podczas pobytu nie aplikowała ona o przedłużenie wizy krajowej czy inną formę legalizacji pobytu. Oświadczając, że posiada jedynie 180 zł wykazała, iż nie posiadała środków pieniężnych wystarczających nawet na pokrycie kosztów podróży powrotnej do kraju pochodzenia, nie licząc kosztów zamieszkania w Polsce. Także deklarowane przez nią źródło dochodu (prace dorywcze wykonywane bez zezwolenia na pracę bez dokumentu uprawniającego do pobytu) nie można było uznać za źródło mogące zapewnić jej środki finansowe, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

Według organu materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1-2 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. S. S. nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o którym mowa wart. 303 ust. 1 pkt 4, 8-12 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Organ w sytuacji cudzoziemki nie dopatrzył się podstaw do uznania, że powrót jej do kraju pochodzenia spowoduje naruszenie praw chronionych Konwencją. Analiza sytuacji w kraju pochodzenia wykazała, ze w sprawie nie zachodziła okoliczność z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Tam gdzie zamieszkuje całkowitą kontrolę sprawują władze Ukrainy, nie toczą się walki zbrojne ani nie dochodzi do incydentów o takim charakterze. Strona nie powołuje się na obawę powrotu do kraju pochodzenia. Cel wyjazdu i pobytu w Polsce jest wyłącznie ekonomiczny.

Powrót do kraju nie zagraża jej prawu do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nie była prześladowana w kraju pochodzenia. Wydalenie jej nie skutkuje naruszeniem art. 8 Konwencji - prawa do życia rodzinnego. W Polsce przebywała sama, mąż i syn zostali na Ukrainie. Nie zostanie naruszone też jej prawo do życia prywatnego. Nie starała się legalizować swojego pobytu w dłuższej perspektywie czasowej. Centrum życiowe znajduje się na Ukrainie a Polska umożliwia jej zarobienie środków finansowych i nie ma zamiaru przebywania tu na stałe. Większość czasu była tu nielegalnie i nie posiadała legalnej pracy. Nie nawiązała silnych więzi z krajem goszczącym aby uznać jej zobowiązanie do powrotu za nieuzasadnioną ingerencję w prawa chronione Konwencją. Decyzja nie narusza także praw dziecka, bo jej syn jest osobą pełnoletnią i zamieszkuje na Ukrainie.

Nie było podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1-3 ustawy obligowało organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

S. S. nie wystąpiła do wojewody z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż samo złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie stanowi zgodnie z art. 303 ust. 1 ustawy przesłanki uzasadniającej odstąpienie od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Dopiero pobyt przez cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego mu w ww. trybie uzasadnia zgodnie z art. 303 ust. 1 pkt 5 ustawy odstąpienie od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Okoliczność ta w niniejszej sprawie nie zachodziła.

Cudzoziemka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazała, że jej wydalenie nie może następować z naruszeniem Konwencji. Podniosła, że na Ukrainie jest sama, bezdomna i nie ma środków do życia a nadto obawia się o swoje bezpieczeństwo z uwagi na sytuację panującą w kraju pochodzenia. Zamiarem jej nie było łamanie prawa lecz przeczekanie trudnego okresu. Wniosła o udzielenie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej. Dążyła do ześrodkowania swych życiowych interesów w Polsce by ubiegać się o dokument legalizacyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) oddalił powyższą skargę, uznał bowiem, że tak zaskarżona decyzja jak utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Sąd uznał, że stosownie do treści art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U.2013.1650 oraz z 2014r. poz. 463 z późn. zm) wobec potwierdzenia, że cudzoziemka przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski, nie opuściła terytorium Polski po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy i nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu, jak też w braku przesłanek do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 pkt 1 tej ustawy), wydanie decyzji zobowiązującej do powrotu było obligatoryjne.

Sąd wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż cudzoziemka nie opuściła Polski po upływie okresu pobytu do jakiego uprawniała ją wydana jej wiza i nie podjęła żadnych starań o przedłużenie ważności wizy krajowej, ani też o inną formę legalizacji jej pobytu w Polsce.

Skarżąca zeznała w toku postępowania, że środki na pobyt zarabia na bieżąco, pracując dorywczo. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie ocenił, iż wobec braku zezwolenia uprawniającego do wykonywania przez nią legalnej pracy, deklarowanego przez skarżącą źródła dochodu nie można uznać za wiarygodne źródło uzyskiwania dochodu według art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Sąd podkreślił, że cudzoziemka miała świadomość tego, że przebywa w Polsce nielegalnie, ale zamierzała tutaj pozostać jeszcze około 2 lat, w związku z potrzebą zarobkowania na potrzeby rodziny (mąż i syn), którą pozostawiła w kraju. Składając zeznania w dniu [...] lutego 2015 r. oświadczyła, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie wiązał się z zagrożeniem jej prawa do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, gdyż mieszka we L., gdzie nie ma wojny. Podkreśliła, że chciałaby pozostać jeszcze w Polsce ze względu na cel zarobkowy. Dlatego za niewiarygodne Sąd uznał twierdzenia skarżącej zawarte w skardze, że na Ukrainie nie ma nikogo, nie posiada tam środków do życia, jest bezdomna i obawia się powrotu na Ukrainę ze względu na występujące tam niebezpieczeństwo. Twierdzenia te stoją w sprzeczności z wcześniejszymi, niedawnymi zeznaniami cudzoziemki złożonymi w toku postępowania administracyjnego, ale też z oświadczeniem złożonym na rozprawie, z którego wynika, że chce pozostać w Polsce ze względu na trudną sytuację ekonomiczną na Ukrainie i chorobę męża.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że wobec skarżącej nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1 ustawy uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu.

Nic nie wskazuje na istnienie okoliczności zagrażających prawu do życia, wolności i bezpieczeństwa cudzoziemki w kraju pochodzenia, możliwości skazania, poddania torturom, karania, zmuszania do pracy, poniżania, pozbawienia prawa do rzetelnego procesu. Miejsce zamieszkania cudzoziemki i jej rodziny znajduje się w bezpiecznym rejonie Ukrainy, gdzie nie występują zagrożenia związane z działaniami zbrojnymi. Cudzoziemka nie spełnia więc przesłanek określonych w art. 348 pkt 1 lit a-d oraz art. 351 ww. ustawy, które uzasadniałyby przyznanie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Sąd podzielił stanowisko organu, że wobec skarżącej nie zachodzą także pozostałe przesłanki określone w art. 348 pkt 2 i 3 ustawy, gdyż zobowiązanie do powrotu nie naruszy ani jej prawa do życia rodzinnego, ani nie naruszy praw dziecka. Sąd zauważył, że suwerenne państwo uprawnione jest do określenia warunków po spełnieniu których obywatele innego kraju mogą przebywać na jego terytorium. Skoro skarżąca takiego warunku nie spełniała, gdyż nie posiadała wizy, ani innego dokumentu uprawniającego do legalnego pobytu na terytorium Polski lub obszaru Schengen, to musiała liczyć się z tym, że zamieszkiwanie i wykonywanie pracy na terytorium Polski w takiej sytuacji jest niepewne i obarczone ryzykiem braku możliwości ich kontynuowania.

Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd uznał, że jej więzi z krajem goszczącym nie są trwałe i silne, by mogły stanowić podstawę uznania, że zobowiązanie do powrotu może stanowić nieuzasadnioną ingerencję w prawa chronione Konwencją Rzymską. Jej syn jest osobą dorosłą i zamieszkuje na terytorium Ukrainy. Powrót do kraju pochodzenia stanowić będzie w istocie powrót do jej centrum życiowego i rodziny, którą pracując w Polsce starała się wspierać ekonomicznie. Trudna sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia i ekonomiczne potrzeby rodziny w kraju pochodzenia nie stanowią przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej i powodu do legalizacji pobytu cudzoziemki w Polsce.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

1. art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1650), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przyczyna pozwalająca na niewydawanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, podczas gdy skarżąca wskazywała, że zobowiązanie jej do powrotu zagraża jej prawu do bezpieczeństwa osobistego;

2. art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że za podstawę wydania decyzji o zobowiązaniu skarżącej do powrotu, należy uznać nieposiadanie przez skarżącą środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd i to, że nie wskazała wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych, podczas gdy w toku postępowania zostało ustalone, że skarżąca osiąga regularne dochody z prac dorywczych.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca potwierdzać słuszność postawionych wyżej zarzutów.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji błędnie uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Skarżąca uważa, że w stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji błędnie przyjął, że wobec niej nie zachodzą przesłanki do udzielenia jej ochrony zgodnie z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

Skarżąca w skardze oświadczyła, że obawia się powrotu na Ukrainę ze względu na występujące tam niebezpieczeństwo. Skarżąca wskazała również, że obawia się powrotu na Ukrainę w związku z działaniami zbrojnymi toczącymi się na terenie jej kraju. Skarżąca własnymi słowami wyraziła niepokój i obawę o rozprzestrzenianie się działań zbrojnych na obszar lwowski, na którym mieszkała przed wyjazdem do Polski.

Skarżąca twierdzi, że organ administracji, a za nim Sąd I instancji błędnie uznali, że skarżąca przybywa na terytorium Polski jedynie ze względów ekonomicznych. Konieczne jest wskazanie na pewne rozbieżności, co do treści oświadczeń złożonych w toku przesłuchania w dniu [...] lutego 2015 r., a oświadczeniami skarżącej złożonymi w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jako miarodajne należało przyjąć oświadczenia skarżącej wyrażone w skardze z dnia [...] marca 2015 r. albowiem w chwili zatrzymania skarżąca była zdenerwowana całą sytuacją i nie potrafiła precyzyjnie wyrażać przyczyn dla których nie chce wracać na Ukrainę. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje na obawy skarżącej związane z powrotem na Ukrainę. Z ustaleń organu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które to ustalenia Sąd przyjął jako prawidłowe, wynika, że sytuacja na Ukrainie jest silnie zróżnicowana. Organ powołuje się na ogólnodostępne źródła informacji na temat sytuacji na Ukrainie oraz opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu, z których wynika, że obecnie w rejonie lwowskim nie toczą się walki zbrojne. Należy jednak wskazać, że skarżąca, w związku z sytuacją na Ukrainie, w szczególności od 2013 r. obawia się o rozwój konfliktu i o jego rozprzestrzenianie na pozostałe obszary Ukrainy, również na te na których zamieszkiwała przed wyjazdem do Polski, a na których mieszka obecnie jej rodzina.

W takim stanie rzeczy w ocenie skarżącej Sąd I instancji błędnie uznał, że w niniejszej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy bowiem przyjąć, że obawa skarżącej o własne bezpieczeństwo nie jest bezpodstawna w świetle obserwowanego na Ukrainie przebiegu zdarzeń, w tym działań zbrojnych w niektórych regionach Ukrainy.

Za niezasadne należy także uznać wskazanie, że w sprawie zachodziła okoliczność określona w art. 302 ust 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach i że nie wskazała wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. W toku postępowania zostało ustalone, że skarżąca posiada środki z prac dorywczych - sprzątania w mieszkaniach w Warszawie. Z zeznań skarżącej złożonych w dniu 18 lutego 2015 r., które zresztą zarówno Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jaki i Sąd I instancji, uznały za wiarygodne, wynika, że skarżąca prace dorywcze wykonuje często za co otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 100-150 zł dziennie. Niewątpliwe jest więc, że skarżąca posiada środki do pokrycia niezbędnych kosztów pobytu na terytorium Polski jak również środki na koszty powrotu do kraju. W związku z powyższym przyjęcie przez Sąd I instancji, że pkt 6 ust. 1 art. 302 ustawy o cudzoziemcach mógł stanowić podstawię wydania zaskarżonej decyzji było błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna S. S. jest pozbawiona podstaw.

Z okoliczności sprawy ustalonych przez organy jednoznacznie wynika, że zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 6 wobec Cudzoziemki było uzasadnione. W chwili zatrzymania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej nie legitymowała się ważną wizą pobytu ani innym dokumentem, który wskazywałby, że jej pobyt w Polsce jest legalny tj. zgodny z obowiązującymi wówczas przepisami regulującymi pobyt cudzoziemców na terytorium Polski. Co więcej ze składanych przez nią oświadczeń wynika bezsprzecznie, że miała ona świadomość nielegalności swojego pobytu w Polsce. Pomimo tego trwała w przeświadczeniu, że legalizacja tego pobytu nie jest konieczna od maja 2009 r. (kiedy wygasł jej przewidziany w wizie czas pobytu) do lutego 2015 r. nie podejmowała żadnych starań by nadać swojemu pobytowi w Polsce legalny charakter. Przedstawiane motywy takiego zachowania tj. trudna sytuacja ekonomiczna jej samej i rodziny pozostałej na Ukrainie (mąż i syn) i związana z tym chęć udzielenia im wsparcia ekonomicznego poprzez pracę w Polsce nie mogły w żaden sposób stanowić uzasadnienia dla braku zalegalizowania swojego pobytu w Polsce. Skarżąca powinna spodziewać się, że przebywanie w Polsce wbrew obowiązującym przepisom imigracyjnym może spowodować konieczność wydalenia jej z Polski z zakazem powrotu przez określony czas. Żadne uzasadnienie, w szczególności racje ekonomiczne i bytowe nie mogą mieć znaczenia w tym zakresie.

Legalność pobytu wiąże się z możliwością legalnego zatrudnienia. Skarżąca podnosi, że posiadała środki finansowe niezbędne do jej pobytu na terytorium Polski, przejazdu do kraju pochodzenia czy przejazdu do państwa trzeciego w myśl art. 302 ust.1. pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zarabiała bowiem dorywczo aczkolwiek regularnie od 100 do 150 zł dziennie za sprzątanie domów na terenie Warszawy. O ile można uznać, że suma takich dochodów w skali miesiąca przy choćby 5-cio dniowym tygodniu pracy, bez obciążeń podatkowych i ubezpieczeniowych, daje podstawę do twierdzeń o dochodach powyżej minimum socjalnego uznawanego za warunek wykazanie posiadania niezbędnych środków finansowych, o których mowa w art. 302 ust.1 pkt 6 ww. ustawy, to nie zmienia to faktu, iż deklaracje skarżącej o uzyskiwanych dochodach z nielegalnej (wykonywanej bez zezwolenia), świadczonej dorywczo pracy spełniają warunek wykazania przez nią wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych (art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy). Nie można bowiem przyjąć, że praca świadczona nielegalnie (bez zezwolenie na pracę) ze szkodą dla interesu publicznego (brak odprowadzania składek ubezpieczeniowych i podatków) będzie spełniała kryterium ustawowe, wiarygodnego źródła uzyskiwania środków finansowych. Z powyższych powodów chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 302 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W istocie bowiem dochód skarżącej nie wypełniał ustawowych kryteriów wiarygodnego źródła dochodu wskazanego w ww. przepisie.

Podobnie za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 303 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

W myśl tego przepisu w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia. Oczywiście w sprawie niniejszej skarżąca nie uzyskała ani zgody na pobyt ze względów humanitarnych ani zgody na pobyt tolerowany.

Sytuację skarżącej można było jedynie rozpatrywać w kategorii spełnienia przesłanek do udzielenia ww. form legalizacji pobytu.

Zgodnie z art. 348 cytowanej ustawy Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji a za nim organy administracji słusznie uznały, że zobowiązanie skarżącej do powrotu na Ukrainę, do Lwowa gdzie zamieszkuje jej rodzina tj. mąż i syn, którym przesyłała środki finansowe zarobione w Polsce, nie rodzi żadnych zagrożeń wskazanych w punktach i podpunktach art. 348 ustawy o cudzoziemcach. Oświadczenia złożone przez skarżącą w dniu 18 lutego 2015 r. nie wskazywały na jakiekolwiek zagrożenie jej życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego w związku z koniecznością powrotu do kraju pochodzenia. Nie wskazywała wówczas na zagrożenie torturami, zmuszanie do pracy, czy naruszenie jej praw procesowych. Zmiana zeznań w powyższym zakresie na etapie skargi świadczy jedynie o tym, że skarżąca próbuje ową zmianą wykazać istnienie negatywnych przesłanek dla orzeczenia zobowiązania do powrotu. Obiektywna ocena sytuacji panującej na Ukrainie na terenie L., tam gdzie przebywa mąż i syn skarżącej, gdzie koncentrowało się życie skarżącej świadczy, że nie występuje tam zagrożenie działaniami wojennymi skoncentrowanymi we wschodniej części Ukrainy (okręg doniecki i ługański). Obawa rozprzestrzenia się konfliktu na teren zachodniej Ukrainy jest nieuzasadniona okolicznościami.

Z uwagi na powyższe jako niezasadny należało ocenić także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 351 ustawy o cudzoziemcach.

Wobec tego Sąd I instancji słusznie przyjął, że nie było przesłanek świadczących o tym, że w sytuacji skarżącej po powrocie jej do kraju pochodzenia mogą wystąpić zagrożenia wskazane w art. 348 czy art. 351 ustawy a zatem nie było podstaw do odstąpienia od zobowiązania do powrotu z racji istnienia podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany.

Należy zauważyć, że ustawa o cudzoziemcach, w tym jej art. 348 ani art. 351 nie przewiduje możliwości odstąpienia od orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu z uwagi na aspekt pogorszenia warunków ekonomicznych osób zobowiązanych do powrotu lub członków jej rodziny.

Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach sprawy zaistniało kilka podstaw z art. 302 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach do wydania decyzji o zobowiązaniu skarżącej do powrotu. Każda z tych przesłanek w równym stopniu samodzielnie uzasadniałaby zobowiązanie do powrotu. Skarżąca nie podważyła żadnej z nich a zatem wydane rozstrzygnięcie było prawidłowe i nie mogło zostać uchylone w postępowaniu sądowym.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.