Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 378/95
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1995-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: 175
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: par. 12 ust. 1 pkt 37
journal: Dz.U. 1991 nr 124 poz. 553
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: W rozstrzygnięciu organu podatkowego wydanego w trybie art. 175 Kpa powinna mieścić się kontrola prawidłowości pobrania przez płatnika podatku w zakresie zarówno istnienia obowiązku podatkowego jak i prawidłowości wyliczenia podatku.

TEZY

W rozstrzygnięciu organu podatkowego wydanego w trybie art. 175 Kpa powinna mieścić się kontrola prawidłowości pobrania przez płatnika podatku w zakresie zarówno istnienia obowiązku podatkowego jak i prawidłowości wyliczenia podatku.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy zwolnienia od podatku dochodowego od renty zagranicznej.


UZASADNIENIE

Ryszard G. otrzymuje świadczenie rentowe dla poszkodowanego przyznane przez Niemiecki Zakład Ubezpieczeń w W. W lipcu 1994 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w K. z prośbą o zwolnienie od podatku dochodowego otrzymywanego z zagranicy świadczenia twierdząc, że renta ta opodatkowana jest za granicą.

Urząd Skarbowy odmówił zwolnienia od podatku dochodowego otrzymanej przez podatnika renty stwierdzając, że w świetle przepisu par. 12 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 124 poz. 553 ze zm./, wymieniającego jakie świadczenie rentowe otrzymywane z zagranicy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, renta ta nie podlega zwolnieniu od podatku. Powołując się na treść umowy zawartej w dniu 18 grudnia 1972 r. między Państwem Polskim a Niemieckim w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku /Dz.U. 1975 nr 31 poz. 163/ wskazano, że renty i emerytury wypłacane osobom fizycznym mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.

W odwołaniu Ryszard G. podtrzymywał wcześniejszy wniosek o zwolnienie od podatku wskazując, że w związku z otrzymywaną z zagranicy rentą nie posiada w Polsce żadnych świadczeń.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw prawnych do zwolnienia skarżącego od obowiązku zapłaty podatku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard G. zarzucił, że potrącenie podatku od otrzymywanej przez niego renty zagranicznej jest bezpodstawne, ponieważ już w Niemczech potrącanych jest 30 procent zarobku.

Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 35 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zobowiązuje banki, dokonujące wypłaty emerytur i rent, do poboru od tych wypłat zaliczek na podatek dochodowy. Jeżeli obliczenie i pobranie podatku odbywa się za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionuje obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, może on w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku, bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty - art. 175 Kpa. Właściwym Urzędem Skarbowym jest w tym przypadku Urząd Skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika.

Wniosek skarżącego, mimo że został sformułowany jako wniosek o zwolnienie od podatku dochodowego otrzymywanego z zagranicy świadczenia rentowego powinien być rozpoznany zgodnie z powołanym wyżej art. 175 par. 1 Kpa jako wniosek o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej renty. Zaznaczyć przy tym należy, że organ podatkowy w trybie art. 175 Kpa nie ma uprawnień do udzielania zwolnień od podatku dochodowego od osób fizycznych lub odmowy takiego zwolnienia, zakres zwolnień określa bowiem sama ustawa i przepisy wykonawcze do ustawy. Natomiast w samym rozstrzygnięciu organu podatkowego powinna mieścić się kontrola prawidłowości pobrania przez płatnika podatku w zakresie zarówno istnienia obowiązku podatkowego, jak i prawidłowości wyliczenia podatku. W przypadku, gdy konkretne świadczenie składa się z kilku elementów, to przedmiotem rozważań w określonym wyżej zakresie powinien być każdy z tych elementów.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe takiej analizy prawidłowości naliczenia podatku od świadczenia otrzymywanego przez skarżącego z zagranicy nie dokonały.

Wprawdzie w toku prowadzonego postępowania podatkowego skarżący nie podnosił konkretnie zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego i dopiero na rozprawie oświadczył, że otrzymywana renta nie jest rentą z ubezpieczenia społecznego lub rentą przyznaną mu z ubezpieczenia osobowego, dokonywanego za pośrednictwem związków zawodowych pracowników budownictwa, w związku z przyznanym mu odszkodowaniem z tytułu wypadku przy pracy zamienionym na rentę dożywotnią, to jednak organ podatkowy z urzędu zobowiązany był sprawdzić, czy sporne świadczenie rentowe jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, czy też jest to wypłata świadczenia z ubezpieczenia osobowego, które to wypłaty zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wolne od podatku.

Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu, stanowiącego wyliczenie wypłaconego z zagranicy świadczenia wynika, że jednym z elementów tego świadczenia jest miesięczny dodatek na dzieci w kwocie 81,20 DM. Również w tym zakresie organ podatkowy był zobowiązany rozważyć prawidłowość poboru podatku w świetle zwolnienia wynikającego z treści par. 12 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 124 poz. 553 ze zm./, który stanowi, że zwalnia się od podatku dochodowego wypłacone za pośrednictwem płatnika przy emeryturach i rentach zagranicznych podwyżki /zwiększenie/ mające charakter dodatków rodzinnych. Sprawa charakteru wskazanego wyżej dodatku i istnienia podstaw do poboru podatku od kwoty 81,20 DM nie była rozważana przez organy podatkowe.

Omówione wyżej uchybienie co do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego /art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa/, które w rozumieniu art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu NSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego.