Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 197/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ S.Małek /-/ G.Gorzan


UZASADNIENIE

I SA/Po 197/07

U Z A S A D N I E N I E

Wierzyciel - Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny wystawił 3 tytuły wykonawcze obejmujące zaległości J.M. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za następujące okresy:

[...]1994r. oraz [...] i [...]1995r. - tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] 2004r., złożony w organie egzekucyjnym dnia [...] 2004r. ,

[...]1995r. oraz [...] i [...]1996r. - tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]2005r., złożony w organie egzekucyjnym dnia [...]2005r.,

[...] 1996r. oraz [...] i [...] 1997r. - tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]2005r., złożony w organie egzekucyjnym dnia [...]2005r.

Powyższe tytuły wykonawcze Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował do egzekucji administracyjnej (pierwszy z wymienionych dnia [..]2005r., drugi i trzeci dnia [...]2005r.), poborca skarbowy sporządził protokoły o stanie majątkowym dłużnika w dniach [...]2005r., [...]2005r. i [...]2006r., doręczył odpisy tytułów wykonawczych dłużnikowi dnia [...]2005r. - pierwszego z w/w, dnia [...]2006r., drugiego i trzeciego z w/w.

W protokołach o stanie majątkowym dłużnika, przez niego podpisanych zawarto stwierdzenia, że dłużnik nie prowadzi działalności gospodarczej, utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow.[...] ha, o przychodowości rocznej [...] zł, na którym posiada inwentarz żywy: 2 maciory, 10 lub 11 prosiąt oraz inwentarz martwy: ciągnik, pług i brony, nadto własny dom mieszkalny o pow.[...] m2, składający się z 2 pokoi i kuchni, wyposażonych w podstawowe sprzęty, znacznie zniszczone.

Pismem z dnia [...]2006r. organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela, iż stwierdza brak możliwości zastosowania u dłużnika środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229 z 2005r., poz.1054 ze zm.) - dalej określanej ustawą egzekucyjną i wnosi o podanie składników majątkowych o wartości wystarczającej na zaspokojenie zaległości względnie złożenie stosownego wniosku o prowadzenie egzekucji z nieruchomości, zaznaczając, że brak informacji w terminie 7 dni będzie oznaczać przyjęcie do wiadomości przez wierzyciela przesłanek prowadzących do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59 §2 ustawy egzekucyjnej.

Wobec braku odpowiedzi wierzyciela na powyższe pismo organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]2006r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art.59 §2 i 3 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono brak możliwości wyegzekwowania zaległości, ponieważ niewielka ilość inwentarza służy do zaspokojenia podstawowych potrzeb dłużnika, ruchomości przez niego użytkowane cechuje znaczny stopień zużycia, a wniosku o egzekucję z nieruchomości wierzyciel nie złożył.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono "brak protokołu o stanie majątkowym dłużnika", nieuwzględnienie możliwości zajęcia kwot dopłat na rachunku bankowym rolnika, choć można przypuszczać, iż o takie dopłaty wystąpił, skoro posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Nadto poddano w wątpliwość stan inwentarza żywego, który wskazał poborcy skarbowemu dłużnik.

Dyrektor Izby Skarbowej w postępowaniu zażaleniowym wezwał wierzyciela do przedstawienia zdarzeń, mających wpływ na przedawnienie objętych tytułami wykonawczymi zaległości z tytułu składek, w szczególności czy prowadzone było przed wystawieniem tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne, jakich czynności dokonano, czy zaległości były objęte ratalną spłatą lub odroczono terminy ich płatności, nadto czy dokonano wpisu hipoteki przymusowej obejmującej przedmiotowe należności. W odpowiedzi na to wezwanie wierzyciel wyjaśnił pismem z dnia [...]2006r., że wpisem hipoteki przymusowej zostały objęte należności dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenie rolników objęte trzema tytułami wykonawczymi z dnia [...] i [...]2005r., tj. za okres od [...] 1994r. do [...] 1997r., poza upomnieniami i przypomnieniami dalszych czynności wobec dłużnika nie podejmowano, natomiast decyzją z dnia [...]1996r. rozłożono na raty spłatę zadłużenia z tytułu składek za okres od [...] 1994r. do [...] 1996r., wyznaczając termin płatności ostatniej raty na dzień [...]1998r., jednak od [...]1996r. wpłat rat nie odnotowano.

Postanowieniem z dnia [...]2006r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia organu egzekucyjnego co do sytuacji majątkowej dłużnika, stwierdził w związku z treścią zażalenia ponadto, że poddanie w wątpliwość rzetelności złożonych przez dłużnika wyjaśnień do protokołu o stanie majątkowym nie zostało przez wierzyciela niczym poparte, natomiast art.11c ustawy z dnia 29.12.1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zezwala na zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej realizowanych przez Agencję. Brak podstaw do uwzględnienia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej uzasadnił nadto przedawnieniem dochodzonych składek. Wskazano na treść art.52 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym przed 2.05.2004r. w myśl którego do składek miały odpowiednie zastosowanie przepisy o zobowiązaniach podatkowych. W myśl art.70 Ordynacji podatkowej okres przedawnienia wynosi 5 lat, licząc od końca roku, w którym minął termin płatności należności, a w myśl §2 tego artykułu bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji wprowadzającej układ ratalny do dnia terminu płatności ostatniej raty.

W oparciu o powyższe oraz informację wierzyciela o wpisie hipoteki przymusowej stwierdzono, że z dniem [..]2001r. uległa przedawnieniu zaległość z tytułu składek za [...] 1994r., z dniem [...]2002r., uległa przedawnieniu zaległość za [..] i [...] 1995r. z dniem [..]2003r. uległa przedawnieniu zaległość za [...] i [...] 1996r., a z dniem [...]2004r. uległa przedawnieniu zaległość za [...] i [...] 1997r., przy czym wszystkie w/w zaległości mogą być dochodzone z przedmiotu hipoteki. Natomiast 10-letni termin przedawnienia wprowadził od dnia 2.05.2004r. przepis art.41b ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednak w rozpoznawanej sprawie nie ma on zastosowania, skoro objęte tytułami wykonawczymi zaległości przedawniły się przed powyższą datą.

W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, wierzyciel zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W ocenie skarżącego:

przepis art.11c ustawy z dnia 20.12.1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa sprzeciwia się zajęciu należności z tytułu dopłat, a nie należności znajdujących się na koncie bankowym rolnika,

stan inwentarza żywego dłużnika, oparty na jego oświadczeniu zezwala na zajęcie 1 maciory i prosiąt,

do przedawnienia należności objętych tytułami egzekucyjnymi nie doszło, ponieważ art.70 Ordynacji podatkowej nigdy nie miał zastosowania do składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

W okresie do [...]1997r. z mocy art.52 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w pierwotnym brzmieniu, do składek miały zastosowanie przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, od [...]1997r. na podstawie powołanego wyżej art.52 ustawy w zmienionym brzmieniu (Dz.U. z 1996r. Nr 124, poz.585) kwestię przedawnienia tych składek regulował art.35 ustawy z dnia 25.11.1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, od dnia [...]1999r. natomiast art.24 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a od dnia [...]2003r. po zmianie treści ostatniego z wymienionych przepisów na podstawie tego przepisu okres przedawnienia uległ wydłużeniu do 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Wszystkie więc należności z tyt. składek, które do dnia [...]2003r. nie uległy przedawnieniu, podlegają wydłużonemu okresowi przedawnienia. Dopiero od dnia 02.05.2004r. ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników reguluje wprost w art.41b przedawnienie składek, określając je na 10 lat;

- w świetle art.35 ust.4 ustawy o organizowaniu i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a także art.24 ust.5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przerwę biegu przedawnienia powodowała każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności składkowych, o której dłużnik był zawiadomiony, a więc także upomnienie czy przypomnienie, a od [...]2003r. zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wskazując zarazem na przedawnienie dochodzonych składek na podstawie wskazanych w zaskarżonym postanowieniu przepisów prawnych, z tym, że ze względu na treść decyzji ratalnej - za [...] 1994r. upływ przedawnienia składek nastąpił z dniem [...]2002r., za [...] i [...] 1995r. z dniem [...]2003r., za [...] 1996r. z dniem [...]2004r., co do nieobjętych decyzją ratalną składek za [...] i [...] 1996r. ich przedawnienie nastąpiło z końcem 2001r., zaś za [...] i [...] 1997r. z końcem 2002r. Zarówno upomnienie, jak i przypomnienie nie przerywają biegu przedawnienia składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sprawach egzekucyjnych przyczyną obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny w myśl art.59 §1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej jest wygaśnięcie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z innego powodu, niż jego umorzenie przez wierzyciela. Gdy zobowiązanie dłużnika ma charakter pieniężny przedawnienie tego zobowiązania stanowi przyczynę jego wygaśnięcia. Przedawnienie zobowiązania objętego tytułem wykonawczym stanowi także podstawę zarzutu dłużnika (art.33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej), a w razie uznania go za zasadny prowadzi również do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art.34 §4 ustawy egzekucyjnej). W postępowaniu egzekucyjnym organy zobowiązane są z urzędu w razie stwierdzenia przedawnienia zobowiązania dłużnika objętego tytułami wykonawczymi, umorzyć postępowanie egzekucyjne, bowiem przepisy art.59 §1, §3 i 4 ustawy egzekucyjnej taki obowiązek, a nie uprawnienie wprowadzają.

Z wyżej przedstawionych powodów w rozpoznawanej sprawie należało w pierwszej kolejności ocenić, czy objęte 3 tytułami wykonawczymi zaległości dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników uległy przedawnieniu przed dniem ich skierowania do egzekucji administracyjnej, tj. przed dniem odpowiednio [...]2004r. - tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący składki za [...] 1994r. i [...] 1995r., oraz [...]2005r. - tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] obejmujące składki od [...] 1995r. do [...] 1997r. bowiem potwierdzenie tej okoliczności przesądza o zasadności i legalności umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na ich podstawie i to bez potrzeby badania i rozważania fakultatywnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, które określa art.59 §2 ustawy egzekucyjnej.

Istotę sporu w przedstawionej wyżej płaszczyźnie rozważań stanowi prawo materialne, będące podstawą oceny przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego co do zasady, iż dochodzone składki uległy przedawnieniu przed skierowaniem tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego jest prawidłowe.

Zgodnie z art.52 ust.1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.jedn. z 1998r. Dz.U. Nr 7, poz.25 ze zm.) - dalej określanej u.u.s.r., w brzmieniu obowiązującym do 31.12.1996r. w sprawach nie uregulowanych w ustawie do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych (pkt 1). Ze względu na materialno-prawny charakter przepisów o przedawnieniu oraz wynikający z powołanego wyżej przepisu publiczno-prawny charakter składek na ubezpieczenie społeczne rolników w ustawie należy poszukiwać regulacji prawnych odnoszących się do przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Odesłanie w przytoczonym wyżej przepisie art.52 ust.1 pkt 1 do przepisów o zobowiązaniach podatkowych oznacza, że na jego podstawie w brzmieniu obowiązującym do końca 1996r. do przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, których wymagalność powstała w latach 1994,1995,1996 zastosowanie ma ustawa z dnia 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j. Dz.U. z 1993r. Nr 108, poz.486 ze zm.), przewidująca w art.30 ust.1 5-letni termin przedawnienia dla zobowiązań podatkowych, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym należności stały się wymagalne.

Powyższe prowadzi do wniosku, że dla składek za okres od [...] 1994r. do [...] 1996r. (włącznie) termin przedawnienia upłynął kolejno: z końcem 1999r. (składki za [...]1994r.), z końcem 2000r. (składki za [...] 1995r.), z końcem 2001r. (składki za [...] 1996r.). Jednak tak, jak termin wymagalności składek na ubezpieczenie społeczne rolników określony w prawie obowiązującym w czasie, na który on przypada, rodzi obowiązek ich zapłaty po stronie dłużnika od tego dnia, tak samo obowiązujące w tym czasie prawo materialne wytycza termin ich przedawnienia, prowadzący do utraty przez wierzyciela prawa żądania wykonania przez dłużnika tego obowiązku, chyba, że w okresie jego biegu (przedawnienia) powstały okoliczności faktyczne będące zdarzeniami prawnymi, które powodują zawieszenie lub przerwę biegu przedawnienia.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że decyzją z dnia [...]1996r. wierzyciel rozłożył na raty zaległości dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w tym za okres od [...] 1994 do [...] 1996r. włącznie, określając płatność ostatniej raty na dzień [...]1998r. (k.36 akt adm.). Raty tej dłużnik nie zapłacił. Zdarzenie to (rozłożenie na raty) miało miejsce w 1996r., wobec czego jego skutki i znaczenie w kwestii przedawnienia muszą być oceniane na podstawie prawa materialnego w dacie tego zdarzenia obowiązującego, a więc na podstawie art.30 ust.2 i 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zw. z art.52 ust.1 pkt 1 ustawy o u.s.r. Zgodnie z art.30 ust.2 wym. ustawy rozłożenie zaległości na raty przerywa bieg przedawnienia. Zgodnie natomiast z ust.3 tego artykułu po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jednakże w razie rozłożenia zaległości na raty przedawnienie biegnie na nowo od terminu płatności ostatniej nie wpłaconej raty, przy czym przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż dalsze 5 lat.

Z powyższego przepisu wynika, że skutkiem rozłożenia na raty w 1996r. zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników może być jedynie przerwa biegu ich przedawnienia i rozpoczęcie biegu na nowo tego terminu przedawnienia, który w dacie rozłożenia na raty ustawa przewiduje. Przedłużenie terminu przedawnienia z tego powodu nie może być dłuższe, niż dalsze 5 lat. Oznacza to, że co do zaległości z tytułu składek za [...] 1994r., [...] 1995r. i [...] 1996r. ich przedawnienie nastąpiło z dniem [...]2003r., tj. z upływem 5 lat licząc od terminu płatności ostatniej niezapłaconej raty, natomiast należności z tytułu składek za [...] i [...] 1996r., nie objęte układem ratalnym, uległy przedawnieniu z końcem roku 2001.

Przyjęty przez organ II instancji przepis art.70 Ordynacji podatkowej dla oceny przedawnienia składek, choć przewiduje w §1 także 5-letni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym ich wymagalność powstała, jednak jego §2 i §4 w brzmieniu obowiązującym w 1998r. nie mogą stanowić podstawy dla oceny skutku prawnego wydanej w 1996r. decyzji o rozłożeniu na raty zaległości składkowych, skoro zdarzenie to miało miejsce przed ich wejściem w życie. Jeżeli na podstawie art.30 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z chwilą wydania decyzji o rozłożeniu na raty nastąpiło w 1996r. przerwanie biegu przedawnienia, co do należności składkowych tą decyzją objętych nie ma podstaw prawnych, także na podstawie przepisu art.341 Ordynacji podatkowej do uznania, iż z dniem 1 stycznia 1998r., tj. z dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej to samo zdarzenie z 1996r. przekształciło się z mocy prawa w przyczynę powodującą zawieszenie biegu przedawnienia (§2 i §4 art.70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu z 1998r.).

Powyższe rozważania, z wyjątkiem dotyczących skutków prawnych decyzji o rozłożeniu na raty należności, odnoszą się także do składek na ubezpieczenie społeczne rolników za trzy kwartały ([...]) 1997r., których wymagalność powstała w tym samym roku. Przyjmując dla ich przedawnienia także art.30 ust.1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w zw. z art.52 ust.1 pkt 1 u.u.s.r. jako prawo materialne obowiązujące w czasie powstania zobowiązania z tego tytułu, stwierdzić należy, że przedawnienie składek za wymienione okresy nie objętych układem ratalnym, nastąpiło z dniem [...]2002r., a więc z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała ich wymagalność. Jak wyżej przedstawiono wszystkie zaległości składkowe objęte tytułami wykonawczymi, których niniejsza sprawa dotyczy, przedawniły się zatem przed skierowaniem tych tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej oraz przed dniem [...]2004r., w którym wszedł w życie art.41b ustawy z dnia 20.12.1999r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz.25 ze zm.) dodany przez art.1 pkt 41 ustawy z dnia 2.04.2004r. (Dz.U. Nr 91, poz.873 z 2004r.) wprowadzający w ust.1 10-letnie przedawnienie dla składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Zagadnieniem prawnym sprowadzającym się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przy zastosowaniu art.52 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pierwszeństwo ma ustawa systemowa (art.24 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz.74) ustalająca 5 letni okres przedawnienia składek lub 10-letni w razie przerwania biegu przedawnienia, a od dnia 1.01.2003r. jednolity 10 letni termin przedawnienia liczonych od dnia wymagalności składek czy też przepisy Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wymagalność składek powstała, zajmował się Sąd Najwyższy w 2005r. W wyrokach z dnia 5.04.2005r. sygn. akt I UK 232/04 i I UK 233/04 stwierdzono, ze stosownie do art.52 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników do składek w okresie do 1.05.2004r. odpowiednie zastosowanie miały kolejno: przepisy ustawy z 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych, od 1.01.1998r. Ordynacja podatkowa, natomiast od 2.05.2004r. ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (art.41b ustawy). Także w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27.09.2006r. III SA/Wa 1717/06 zaprezentowano powyższe stanowisko (LEX nr 265501).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko to podziela, przychylając się tym samym - co do zasady - do stanowiska wyrażonego w sprawie przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu nowelizacja z dniem 1.01.1997r. ustawą z dnia 12.09.1996r. (Dz.U. Nr 124, poz.585) przepisu art.52 ust.1 u.u.s.r. przez dodanie po wyrazach: "W sprawach nie uregulowanych w ustawie" tekstu "stosuje się przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych a ponadto" i pozostawienie w niezmienionym brzmieniu punktu 1: "do składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych" nie spowodowało w zakresie przedawnienia wyłączenia składek z regulacji ustawy o zobowiązaniach podatkowych i przeniesienia ich w tym zakresie do regulacji ustaw o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (do 1.01.1999r. - Dz.U. z 1989 Nr 25, poz.137 ze zm.) lub od 1.01.1999r. do 2.05.2004r. do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz.74 ze zm.).

Stwierdzenia powyższe nie uchybiają co do upływu terminu przedawnienia zastrzeżeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, że mogą być one (zaległości składkowe) w zakresie objętym hipoteką przymusową dochodzone z przedmiotu hipoteki, mimo upływu terminu przedawnienia, jednak art.110 §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla wszczęcia egzekucji z nieruchomości wymaga wniosku wierzyciela, którego w sprawie nie złożono.

Prawidłowo organ odwoławczy przyjął - co do zasady - także, że doręczenie dłużnikowi upomnienia czy przypomnienia nie przerywa biegu przedawnienia. W art.30 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wskazano, że przerywa bieg przedawnienia czynność egzekucyjna, o której zobowiązany został zawiadomiony. Z art.70 §3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1998r. do 31.12.2002r. wynika, że pierwsza czynność egzekucyjna, o której dłużnik został zawiadomiony przerywa bieg terminu przedawnienia, a z art.70 §4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003r. zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został zawiadomiony przerywa bieg przedawnienia. Upomnienie, ani przypomnienie z zastrzeżeniem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest żadnym ze zdarzeń, o których w powyższych przepisach mowa. Nawet nie można uznać upomnienia, na co powołuje się i wskazuje wierzyciel, za czynność zmierzającą do ściągnięcia należności, o której mowa w art.24 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz.887 ze zm.). W pojęciu "ściągnięcie należności" zawarty jest bowiem element przymusu, a z akt sprawy nie da się wyprowadzić wniosku, aby przesłane dłużnikowi upomnienia prowadziły do podjęcia działań przez wierzyciela zmierzających do ściągnięcia należności. Dopiero po ok. 10 latach (składki za [...] 1994) lub 8-9 latach (składki za 1995r. i następne) wystawiono tytuły wykonawcze i skierowano je do egzekucji.

Dodać w końcu należy, że dopiero od dnia 1.01.2003r. na podstawie art.20 ustawy z dnia 12.09.2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz.1387) do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed tym dniem stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym, że jeżeli dotychczasowe przepisy określały korzystniejsze dla podatnika zasady i terminy przedawnienia, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Uchybienie przepisom prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia (decyzji) wówczas, gdy miało wpływ na wynik sprawy (art.145 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zaskarżone postanowienie oparte na stwierdzeniu przedawnienia składek dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym przed dniem skierowania tytułów wykonawczych je obejmujących do egzekucji administracyjnej odpowiada prawu, na podstawie art.151 powołanej wyżej ustawy należało skargę oddalić.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ S.Małek /-/ G.Gorzan

L.Sz.