Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 516/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.7, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: St. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił X umorzenia należności z tytułu :

- składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] do [...] w kwocie [...], w tym odsetek i kosztów upomnienia,

- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...] zł , w tym odsetek i kosztów upomnienia.

Wydając decyzję organ oparł się na oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z dnia [...]r. i złożonych przez wnioskującą o umorzenie należności dokumentów.

Wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...]r. ten sam organ utrzymał w mocy wcześniej wydane rozstrzygnięcie

Na skutek skargi WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia [...]r., sygn. [...] uchylił decyzje organów obu instancji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie nie dokonano wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie istnienia należności z tytułu przedmiotowych składek objętych wnioskiem o umorzenie z uwagi na ewentualne ich przedawnienie bowiem podlegająca kontroli Sądu decyzja dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek za okres od [...]r. do [...] roku. Sąd przedstawił uregulowania prawne odnoszące się do kwestii przedawnienia należności z tytułu składek i zakres ich obowiązywania w przestrzeni czasowej. Sąd nakazał organowi jednoznacznie wskazać jakie konkretne zdarzenia prawne spowodowały ewentualne zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności. Sąd zaznaczył, że tylko po stwierdzeniu, że nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności organ mógł rozpatrywać merytorycznie wniosek strony skarżącej o umorzenie tych należności. Nadto Sąd uznał, że brak było dostatecznych ustaleń i oceny także w zakresie możliwości prowadzenia skutecznie egzekucji dotyczącej tych należności. Z akt wynika, że skarżąca posiada nieruchomość, na której Zakład dokonał zabezpieczenia należności jednak brak jest w tym zakresie jakichkolwiek informacji kiedy i z jakiego tytułu dokonano tego zabezpieczenia. Sąd przy tym podkreślił, że żaden przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stanowi o tym, że nawet istnienie hipoteki zabezpieczającej należności z tytułu składek w każdej sytuacji stanowi podstawę odmowy umorzenia należności a w szczególności w przypadku braku podejmowania przez organ czynności egzekucyjnych.

Sąd w swojej ocenie podał, że organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny, czy w istocie sytuacja materialna i życiowa skarżącej pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Podkreślił, że organ dokonując analizy sytuacji materialnej (faktycznie uzyskiwane dochody i niezbędne wydatki) i osobistej ( ograniczona możliwość podejmowania zatrudnienia) skarżącej, nie uwzględnił wysokości zadłużenia jakie skarżąca posiada, prócz zaległości względem ZUS, tak aby ocenić realną, nie zaś potencjalną możliwość dokonania przez skarżąca spłaty zadłużenia . Sąd podkreślił wyraźnie, że nie jest wystarczającym argumentem przesądzającym o sytuacji materialnej skarżącej fakt regularnej spłaty w ratach kredytu hipotecznego. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu syna, którego wychowuje samotnie i który nadal się uczy, zaś brak spłaty rat kredytu hipotecznego pozbawiłoby skarżącą i jej syna domu, w którym mieszka. Ta okoliczność zdaniem Sądu ma znaczenie dla oceny słusznego interesu strony Sąd nakazał organowi wskazać okoliczności mogących uzasadniać w niniejszej sprawie zdecydowany prymat interesu ogólnospołecznego nad interesem jednostkowym.

Ponownie rozpatrując sprawę organ miał więc uwzględnić poczynione przez Sąd rozważania i ocenę w szczególności ustalić, czy nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności składkowych, z jakim skutkiem prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącej i ocenić tę okoliczność w świetle zgromadzonego w sprawie materiału. Ponadto organ miał dla oceny realnej możliwości zapłaty przez skarżącą zaległych składek z odsetkami dokonać ponownej analizy uwzględniając jej aktualne dochody, zdolności zarobkowe i wydatki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. , Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił X umorzenia należności z tytułu :

- składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] do [...] w kwocie [...], odsetek w kwocie [...] zł, kosztów upomnienia w kwocie [...] zł,

- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...] zł, odsetek w kwocie [...] zł i kosztów upomnienia w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że należności objęte wnioskiem o umorzenie są nadal wymagalne. W zakresie istniejących zaległości postępowanie egzekucyjne powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia zostało wdrożone w odniesieniu do należności:

- na ubezpieczenia społeczne za okres [...] w dniu [...]r. , za okres [...] w dniu [...]r., za okres [...] w dniu [...] r., za okres [...]w dniu [...]

- na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] w dniu [...]r., za [...] w dniu [...]r. , za okres [...]w dniu [...] i za okres [...]w dniu [...]r.

W stosunku do zadłużenia jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. W dniach: [...]wierzyciel – ZUS wystawił tytuły wykonawcze na podstawie których organ egzekucyjny- Dyrektor ZUS [...]dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...]a [...]r. zajęto rachunek bankowy w [...] ale [...] poinformował o braku środków przekraczających wolną kwotę od zajęcia na rachunku. Następnie [...]r. wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne za okres [...] na podstawie których organ egzekucyjny dokonał zajęcia w [...]i należności objęte tym zajęciem zostały uregulowane w całości. Organ podał, że aktualny brak wpłat spowodowany jest brakiem skierowania dalszych zajęć w odniesieniu do ww składników majątkowych za kolejne okresy. Zaznaczając, że wierzyciel zintensyfikuje działania w celu usprawnienia egzekucji w przypadku niepodjęcia przez zobowiązaną dobrowolnej spłaty zadłużenia.

Co do przesłanki nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy, organ stwierdził, że zobowiązana zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej jednakże posiada majątek , z którego można dochodzić należności z tytułu nieopłaconych składek. Organ podał, że zobowiązana posiada dochód z tytułu dwóch umów cywilnoprawnych oraz umowy o pracę a nadto jest właścicielem nieruchomości, a więc nie zachodzi tu przesłanka całkowitej nieściągalności. Oceniając sytuację życiową w kontekście przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r organ podał, że oceny dokonywał w oparciu o dotychczasowe oświadczenie bowiem zobowiązana na wezwanie organu nie odpowiedziała. Dodatkowo uwzględniono materiał dowodowy zgromadzony z urzędu.

I tak organ podał, że zobowiązana aktualnie jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej w [...]i podstawa wymiaru składek za okres [...] wyniosła średniomiesięcznie ok. [...] zł brutto (ok. [...]zł netto) oraz z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej w [...]- podstawa wymiaru składek za okres [...] wyniosła średniomiesięcznie ok. [...]zł brutto (ok. [...] zł netto). Ponadto zobowiązana zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w wymiarze [...] etatu z podstawą za[...] r. w wysokości [...]zł brutto (ok. [...]zł netto). Organ podał, że dochód w gospodarstwie domowym , w którym jest zobowiązana wraz z [...]-letnim synem stanowią także alimenty uzyskiwane na syna w kwocie [...] zł miesięcznie. Razem dochód wynosi [...] zł. Uwzględniając podane przez zobowiązaną wydatki w kwocie [...] zł (opłaty eksploatacyjne: [...]zł, koszty związane z leczeniem: [...]zł, inne wydatki: [...] zł i rata kredytu [...] zł), pozostaje kwota [...] zł. Organ uznał, że opłacenie przedmiotowych należności składkowych nie pozbawiłoby zobowiązaną możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodał, ż regulowanie tych należności może następować bądź w ramach egzekucji lub wpłat dokonywanych dobrowolnie albo na podstawie układu ratalnego. Realizując wytyczne Sądu organ uznał, że nie można poczytywać za spełniające przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych osób, które nie dysponują środkami na wykonanie zobowiązań publicznoprawnych jedynie z uwagi na preferowanie wykonywania zobowiązań cywilnoprawnych, nawet jeśli niewykonanie tych zobowiązań wiązałoby się z daleko idącymi konsekwencjami dla zobowiązanego. Aprobowanie takiej sytuacji byłoby nieuprawnionym uprzywilejowaniem podmiotów prawa cywilnego kosztem ZUS czyli kosztem ogółu obywateli. Instytucja umorzenia zaległości służy bowiem wsparciu obywateli w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi, chorobą czy innymi niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami. Nie możne być wykorzystywana do celów wręcz komercyjnych, w tym przypadku do ułatwienia stronie dalszej spłaty zaciągniętego kredytu kosztem realizowania zobowiązań publicznoprawnych.

W skardze do WSA w Poznaniu skarżąca twierdziła, że organ na podstawie tych samych dokumentów "podjął inną decyzję niż Sąd", kolejny raz błędnie obliczył jej dochód doliczając rentę alimentacyjną [...]- letniego syna. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji.

Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W ocenie Sądu organ nie wykonał wszystkich wytycznych z wyroku WSA z [...]r., wobec czego doszło do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p. p. s. a"., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę organ ma uwzględnić poczynione przez Sąd rozważania i ocenę w szczególności ustalić, czy nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności składkowych, z jakim skutkiem prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącej i ocenić tę okoliczność w świetle zgromadzonego w sprawie materiału. Ponadto organ miał dla oceny realnej możliwości zapłaty przez skarżącą zaległych składek z odsetkami dokonać ponownej analizy uwzględniając jej aktualne dochody, zdolności zarobkowe i wydatki. Sąd w swojej ocenie podał, że organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny, czy w istocie sytuacja materialna i życiowa skarżącej pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Podkreślił, że organ dokonując analizy sytuacji materialnej (faktycznie uzyskiwane dochody i niezbędne wydatki) i osobistej ( ograniczona możliwość podejmowania zatrudnienia) skarżącej, nie uwzględnił wysokości zadłużenia jakie skarżąca posiada, prócz zaległości względem ZUS, tak aby ocenić realną, nie zaś potencjalną możliwość dokonania przez skarżąca spłaty zadłużenia . Sąd podkreślił wyraźnie, że nie jest wystarczającym argumentem przesądzającym o sytuacji materialnej skarżącej fakt regularnej spłaty w ratach kredytu hipotecznego. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu syna, którego wychowuje samotnie i który nadal się uczy, zaś brak spłaty rat kredytu hipotecznego pozbawiłoby skarżącą i jej syna domu, w którym mieszka. Ta okoliczność zdaniem Sądu miała znaczenie dla oceny słusznego interesu strony .Sąd nakazał organowi wskazać okoliczności mogących uzasadniać w niniejszej sprawie zdecydowany prymat interesu ogólnospołecznego nad interesem jednostkowym.

Organ wykonał wytyczne Sądu jedynie częściowo.

Mianowicie podał i uzasadnił , że należności objęte wnioskiem strony o ich umorzenie są nadal wymagalne, podał jakie należności za jaki okres są objęte tytułami wykonawczymi, kiedy wszczęto postępowanie egzekucyjne i jakie czynności egzekucyjne przeprowadzono oraz podał, że należności składkowe dotyczące okresu [...]objęte zajęciem komorniczym w [...]zostały uregulowane w całości a za kolejne okresy Zakład zintensyfikuje działania w celu usprawnienia egzekucji.

Tak więc biorąc pod uwagę zapis art. 24 ust. 5 b ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych należy przyjąć, że już pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się zaś takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego. Tu organ powołał się na wykonane czynności egzekucyjne zaś strona skarżąca ich nie kwestionowała.

Co do pozostałych wytycznych Sądu dotyczących ustaleń odnoszących się do sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej oraz istnienia przesłanek umorzenia należności ocenianych w aspekcie realnych możliwości skarżącej uwzględniając jej zadłużenie jakie skarżąca posiada , oprócz zaległości względem ZUS, organ nie zastosował się do wytycznych Sądu.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu, że nie występuje żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., natomiast stwierdzenie niewystępowania przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia zostało ocenione w sposób dowolny. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ był zatem zobowiązany zbadać możliwość umorzenia należności w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia, a więc miał dla oceny realnej możliwości zapłaty przez skarżącą zaległych składek z odsetkami dokonać ponownej analizy uwzględniając jej aktualne dochody, zdolności zarobkowe i wydatki. Sąd w swojej ocenie podał, że organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny, czy w istocie sytuacja materialna i życiowa skarżącej pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Podkreślił, że organ dokonując analizy sytuacji materialnej (faktycznie uzyskiwane dochody i niezbędne wydatki) i osobistej ( ograniczona możliwość podejmowania zatrudnienia) skarżącej, nie uwzględnił wysokości zadłużenia jakie skarżąca posiada, prócz zaległości względem ZUS, tak aby ocenić realną, nie zaś potencjalną możliwość dokonania przez skarżąca spłaty zadłużenia . Sąd podkreślił wyraźnie, że nie jest wystarczającym argumentem przesądzającym o sytuacji materialnej skarżącej fakt regularnej spłaty w ratach kredytu hipotecznego. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu syna, którego wychowuje samotnie i który nadal się uczy, zaś brak spłaty rat kredytu hipotecznego pozbawiłoby skarżącą i jej syna domu, w którym mieszka. Ta okoliczność zdaniem Sądu miała znaczenie dla oceny słusznego interesu strony .Sąd nakazał organowi wskazać okoliczności mogących uzasadniać w niniejszej sprawie zdecydowany prymat interesu ogólnospołecznego nad interesem jednostkowym.

Organ realizując wytyczne Sądu dokonał ponownej analizy sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej w oparciu o jej dotychczasowe oświadczenie (skarżąca pomimo wezwania jej przez organ nie określiła swojej aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej czyniąc to na etapie postępowania sądowoadministracyjnego ) i z urzędu zebranych informacji.

Organ obliczył , że dochód rodziny , której gospodarstwo domowe prowadzi skarżąca mając na utrzymaniu uczącego się syna wynosi ok. [...] zł, zaś wydatki wynoszą ok. [...] zł a więc do dyspozycji pozostaje kwota [...]zł.

Należy wskazać, że podstawowym wskaźnikiem służącym do oceny sytuacji materialnej zobowiązanego jest kwota określająca minimum socjalne, rozumiane jako wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie koszyka dóbr służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na relatywnie niskim poziomie. Składniki koszyka dóbr wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia, lecz także dla posiadania i wychowania dzieci oraz utrzymania minimum więzi społecznych. Do pierwszej grupy składników zaliczają się wydatki na mieszkanie, żywność, odzież, obuwie, ochronę zdrowia i higienę; do drugiej - koszty komunikacji i łączności (np. dojazdy do pracy), wydatki na kształcenie, wychowanie dzieci, kontakty rodzinne i towarzyskie oraz skromne uczestnictwo w kulturze. Jest to więc model zaspokajania potrzeb na poziomie minimalnego dobrobytu. Według obliczeń [...]opartych na podstawie danych [...], zawartymi w informacji "Poziom i struktura minimum socjalnego w [...]r. minimum socjalne dla gospodarstwa pracowniczego dwuosobowego zostanie zachowane, jeżeli miesięczny dochód wynosi [...] zł na osobę.

Powyższe oznacza, że owo minimum na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie było przez skarżącą posiadane.

Organ nie stwierdził wystąpienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia . W jego ocenie spłata przez skarżącą kwoty [...] zł miesięcznie tytułem realizacji zobowiązania cywilnoprawnego nie może być poczytana za spełnienie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnej osób, które nie dysponują środkami na wykonanie zobowiązań publicznoprawnych jedynie z uwagi na preferowanie wykonywania zobowiązań cywilnoprawnych. Tak więc organ brak przesłanek do umorzenia przedmiotowych należności na podstawie ww przepisu upatrywał w tym, że kwota , która pozostaje skarżącej i jej synowi do dyspozycji jest w istocie wystarczająca do zaspokojenia potrzeb życiowych i pozwala spłacić zobowiązanie wobec ZUS gdyż spłata przedmiotowych należności winna uzyskać pierwszeństwo przed zapłatą comiesięcznych rat w wysokości [...] zł. Organ uznał, że instytucja umorzenia zaległości służy wsparciu obywateli w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi, chorobą czy innymi niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami a nie może być wykorzystywana do celów wręcz komercyjnych- w tym przypadku do ułatwienia stronie dalszej spłaty zaciągniętego kredytu, kosztem realizacji zobowiązań publicznoprawnych.

Otóż należy tu podkreślić, że przy rozważaniu przesłanek umorzenia zaległych składek trzeba zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego przy uwzględnieniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Przy ocenie zaistnienia omawianej przesłanki organ administracji powinien rozważyć zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Do niezbędnych potrzeb życiowych człowieka należy m.in. możliwość posiadania tzw. centrum życiowego . W omawianej sprawie jest to mieszkanie skarżącej o pow. [...] m kw. , które zajmuje skarżąca wraz z synem i na którym jest ustanowiona hipoteka na rzecz banku , który udzielił kredytu na zakup mieszkania. Brak spłaty rat kredytu zabezpieczonego w ten sposób spowoduje zaistnienie realnej groźby utraty przez skarżącą i jej syna miejsca zamieszkania.

Należy w tym miejscu również podnieść, że wydając decyzje organ nie może zasłaniać się dobrem interesu publicznego, bowiem działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ szczególny obowiązek stosowania norm prawa materialnego łącznie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przyjęcie stanowiska, że "interes publiczny" ma wyższą rangę niż "ważny interes dłużnika" oznacza, że norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, wobec bezustannie niezadowalającego stanu finansów publicznych nie znalazłaby w praktyce w ogóle zastosowania. Takie rozumowanie byłoby natomiast sprzeczne ze społeczną funkcją omawianej instytucji prawnej (zob. wyrok NSA z 20 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 345/06 lex 321267).

Tak więc nadal przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu, tymczasem podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanej mającej na utrzymaniu uczącego się syna. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że od kwoty należności głównej naliczane są odsetki, co powoduje dalsze zwiększanie kwoty zobowiązania pomimo ewentualnego wdrożenia egzekucji. Należy przy tym rozważyć, czy sytuacja majątkowa skarżącej i jej stan zdrowia ograniczający możliwości zarobkowe nie prowadzi do sytuacji gdy pomimo prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązanie nie tylko nie będzie spłacone, ale będzie nadal narastać.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni całkowite zadłużenie skarżącej z tytułu składek, przeprowadzi analizę dochodów i wydatków w gospodarstwie domowym skarżącej i uwzględni jej aktualny stan zdrowia w kontekście realnej możliwości spłaty zadłużenia. Uwzględni przy tym niedopuszczalność pozbawiania jednostek przez organy władzy publicznej możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Następnie, w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ rozpatrzy wniosek strony na podstawie powołanych norm prawa materialnego, a wnioski przedstawi w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.