Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 210/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 44 (par. 4), art. 109 par. 1 i art. 110 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1481
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - tekst jedn

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych postanawia odrzucić skargę. /-/ Jakub Zieliński


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: Kolegium; organ odwoławczy; organ II instancji) z dnia [...] października 2017 r. została utrzymana decyzja Burmistrza J. z dnia [...] 2017 r. znak [...] wydana w przedmiocie zobowiązania R. C. (dalej również: skarżąca; strona) do zwrotu kwoty [...]zł nienależnie pobranego świadczenia (wraz z ustawowymi odsetkami) z funduszu alimentacyjnego.

Decyzja Kolegium z dnia [...] października 2017 r. została w dniu 26 października 2017 r. (data nadania pocztowego – odcisk stempla pocztowego na kopercie dołączonej do ostatniej strony decyzji znajdującej się w aktach II inst.) skierowana na adres skarżącej: ul. [...] [...] [...].

Na kopercie (awersie) przesyłki nr [...] zawierającej decyzję z dnia [...] października 2017 r. oraz na dołączonym do rewersu koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się informacje o (pierwszym) awizowaniu przesyłki pod wskazanym adresem w dniu 30 października 2017 r. Poza tą informacją na awersie znajduje się również adnotacja "ZWROT nie podjęto w terminie" oraz odcisk pieczęci pocztowej (stempla) z dnia 26 października 2017 r. (data nadania przesyłki), a także odcisk stempla pocztowego z dnia 14 listopada 2017 r. (data zwrotu niepodjętej przesyłki).

W dniu 12 stycznia 2018 r. (data wpływu do organu odwoławczego: 15 stycznia 2018 r.) skarżąca zwróciła się do Kolegium o "ponowne przesłanie (...) decyzji, jaką podjęto w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (Decyzja [...])", podnosząc, że "notorycznie (...) [jej] skrzynka pocztowa zostaje zdewastowana " oraz z uwagi na to, że "korespondencja nie trafia do (...) [jej] rąk".

W odpowiedzi na wniosek skarżącej, Kolegium w piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r. znak [...] poinformowało skarżącą, że "decyzja [...] została przesłana na (...) adres korespondencyjny podany w odwołaniu z 16 października 2017 r.[,] przesyłka awizowana 14 dni na poczcie[,] zwrot do SKO w K. przesyłki niepodjętej w terminie 14.11.2017r.". Ponadto, stwierdzając, że "nie jest zgodne z prawem wydanie oryginału adresatowi pisma po upływie terminu 14 dni, o którym mowa w art. 44 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), Kolegium poinformowało stronę, że "przesyła za zgodność z oryginałem ksero decyzji [...] z [...].10.2017 r.". Przesyłka zawierająca wyżej opisane dokumenty została doręczona skarżącej w dniu 20 stycznia 2018 r.

W dniu 13 lutego 2018 r. (data nadania pocztowego – k. 21 akt sąd.; data wpływu do organu: 14 lutego 2018 r.) R. C. wniosła skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2017 r. znak [...] (k. 3 akt sąd.), wyjaśniając w jej uzasadnieniu, że "nie zostało (...) [jej] doręczone awizo, gdyż ktoś zdemolował skrzynkę pocztową", w związku z czym zwróciła się w tej sprawie do urzędu pocztowego, który skierował ja do zarządy budynku, "czyli T. w J.". Dalej argumentowała, że "skutkiem zaginięcia decyzji SKO z dnia [...].10.2017 jest przesłanie kopii na (...) [jej] prośbę w dn. 15.01.2018" i "dopiero od tej decyzji" może się odwołać.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2018 r. skarżąca w odpowiedzi na wezwanie sądowe stwierdzała, że "skuteczne doręczenie kopii zaskarżonej decyzji SKO w K. z [...] października 2017 r. nastąpiło dopiero w dn. 15 stycznia 2018 r." i z uwagi na »dewastację« (...) skrzynki pocztowej" nie wiedziała o wydanej decyzji, gdyż "pism tych nie otrzymała", a o wydaniu decyzji dowiedziała się telefonicznie od pracownicy [...]OPS w J.. Strona stwierdziła, że "wystąpiła[...] do Sądu ze skargą w terminie przewidzianym w zaskarżonej decyzji, tj. 30 dni", gdyż skargę wniosła zgodnie z pouczeniem. Zarazem jednak podniosła, że "wystąpił brak skutecznego doręczenia" (k. 30 akt. sąd).

W toku dalszych czynności przygotowawczych, w wyniku skierowania do Kolegium oraz [...]OPS w J. wezwania z dnia 18 kwietnia 2018 r. (zarządzenie z dnia 11 kwietnia 2018 r. – k. 35, 36, 40), Sąd uzyskał odpowiedź organu odwoławczego, w którym organ, dołączając oryginały dokumentów, przedstawił okoliczności dotyczące przesłania stronie pisma przewodniego Kolegium z dnia z dnia 15 stycznia 2018 r. znak [...], w którym doręczył skarżącej kopię decyzji z dnia [...] października 2017 r. znak [...] (k. 40). Kolegium nie wyjaśniło jednak kwestii dotyczącej sygnalizowanego przez Sąd w zarządzeniu z dnia 11 kwietnia 2018 r. przedstawienia stanu sprawy w odniesieniu do braku potwierdzenia drugiego awizowania na skierowanej do skarżącej przesyłce zawierającej decyzję z dnia [...] października 2017 r. Z kolegi [...]OPS w J. w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. (k. 44) przedstawił okoliczności dotyczące poinformowania skarżącej w dniu 21 grudnia 2017 r. (w czasie rozmowy telefonicznej) o nieznanym wcześniej stronie fakcie wydania przedmiotowej decyzji Kolegium. Ponadto Sąd uzyskał również informację od zarządcy budynku przy ul. [...] w [...] co do okoliczności wiązanych m.in. ze zgłoszonym przez skarżącą w dniu 29 stycznia 2018 r. dewastacji skrzynki pocztowej.

Ustanowiony z urzędu dla skarżącej pełnomocnik procesowy (adwokat wyznaczony przez ORA w Poznaniu) nie przedstawił stanowiska w sprawie (k. 73).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zaczyna swój bieg dopiero po prawidłowym doręczeniu decyzji.

Wobec treści skargi oraz dalszych dokumentów uzyskanych przez Sąd w toku czynności przygotowawczych, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg, tj. czy decyzja organu II instancji (Kolegium) została prawidłowo doręczona skarżącej, a jeśli tak – w jakim terminie.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja Kolegium z dnia [...] października 2017 r. została przez ten organ przesłana na adres podany przez skarżącą w odwołaniu (ul. [...] [...], [...]), jednak przesyłka ta nie została doręczona skarżącej. Na kopercie (jej awersie) zawierającej decyzję z dnia 20 października 2017 r. oraz na dołączonym do awersu koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje potwierdzenie awizowania przesyłki w dniu 30 października 2017 r. Poza tą informacją na awersie znajduje się również adnotacja "ZWROT nie podjęto w terminie", a także odcisk pieczęci pocztowej (stempla) z dnia 26 października 2017 r. (data nadania przesyłki) oraz odcisk stempla pocztowego z dnia 14 listopada 2017 r. (data zwrotu niepodjętej przesyłki). Na dokumentach tych brak jest jednak jakichkolwiek informacji dotyczących ponownego awizowania przesyłki. Również Kolegium, pomimo wezwania sądowego, nie odniosło się do tych kwestii.

Strona skarżąca konsekwentnie przed organem II instancji, jak i przez tutejszym Sądem twierdziła, że nie zostało jej doręczone awizo ani nie dotarła do niej przedmiotowa przesyłka. Powołała się przy tym również na domniemany fakt dewastacji skrzynki pocztowej lokalu pod wyżej wskazanym adresem.

Wobec powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że stanowisko organu II instancji, iż decyzja została doręczona stronie w związku z tym, że "przesyłka [była] awizowana 14 dni na poczcie" i nastąpił zwrot niepodjętej przesyłki w dniu 14 listopada 2017 r. – nie jest uprawnione.

Tutejszy Sąd w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że dla uznania prawidłowości doręczenia decyzji osobie fizycznej w trybie art. 44 k.p.a. – dokonywanym w jej mieszkaniu (lokalu, domu) – konieczne jest dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tj.:

- pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej (względnie, gdyby to nie było możliwe – na drzwiach mieszkania lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (§ 2),

- w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Tylko przy ścisłym udokumentowaniu dokonania powyższych czynności może znaleźć zastosowanie przepis art. 44 § 4 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania (okresu, o którym mowa w § 1), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dla przyjęcia prawidłowego (skutecznego) doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. (nazywanego też tzw. fikcją prawną doręczenia) muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia którejkolwiek z tych czynności przez operatora pocztowego niedopuszczalne jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona (por. np. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11 i postanowieniu z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/1 – orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zachodzącej w niniejszej sprawie sytuacji, w której brak jest na dowodzie doręczenia adnotacji doręczyciela o powtórnym awizowaniu przesyłki, o pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, jak również informacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia, nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Należy podkreślić, że w dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać co od zasady zaświadczone wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki, tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu, zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie jest dowodem dokonanego doręczenia zastępczego (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 106/11, dostępne jw.). Zdaniem tutejszego Sądu dopuszczalne jest również uzupełniające zawarcie odpowiednich adnotacji na kopercie przesyłki, jeżeli łączna analiza treści takich adnotacji i informacji znajdujących się na potwierdzeniu odbioru składają się na spójny obraz dokumentujący prawidłowe wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 44 k.p.a.

Dodać należy, że w przypadku doręczenia przesyłki rejestrowanej zawierającej decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym przepisy ustawy Prawo pocztowe stosuje się o tyle, o ile nie pozostają one w sprzeczności z regulacjami procedury administracyjnej dotyczącymi doręczeń. Zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1481, z późn. zm.) przepisy dotyczące przyjęcia skutku doręczenia (art. 37 ust. 2 tej ustawy) nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Przepisy Prawa pocztowego, w tym art. 37 ust. 2 tej ustawy, nie regulują kwestii doręczenia zastępczego, gdyż w takim przypadku zastosowanie mogą mieć wyłącznie przepisy postępowania administracyjnego – a to z uwagi na charakter gwarancyjny przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjnym m.in. w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 4016/14 (dostępnym jw.) wskazał na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w swoim orzecznictwie (patrz: wyrok TK z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt P 13/05, OTK-A z 2006/2/20) podkreślał, że zasada zaufania jednostki do państwa wymaga takiego uregulowania doręczeń w postępowaniach prowadzonych przez organy publiczne, aby jednostka, która działa w dobrej wierze i dokłada należytej staranności, nie była zaskakiwana negatywnymi konsekwencjami doręczenia pisma w sytuacji, w której bez własnej winy nie była w stanie zaznajomić się z jego treścią.

Jeżeli zatem przepisy prawa określają procedurę doręczania pism w danym postępowaniu, jednostka ma prawo się spodziewać, że doręczenie jej pism przez organ nastąpi zgodnie z tymi regułami. Skoro zaś brak jest w przedmiotowej sprawie odpowiedniego potwierdzenia, że przesyłka zawierająca decyzję odwoławczą była powtórnie awizowana w sposób pozwalający na uznanie zgodności z wymogami art. 44 k.p.a. – a przy tym również dokonanie pierwszego awizowania jest potwierdzone w sposób lakoniczny (potwierdzony jest wyłącznie sam jego fakt), niezgodnie z wymogami, o których mowa w art. 44 § 2 k.p.a. – to brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została stronie prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a.

Powyższe oznacza, że w realiach niniejszej sprawy, w której poza organem II instancji stroną jest wyłącznie skarżąca (jedyna strona postępowania administracyjnego), nie ziściło się zdarzenie warunkujące możliwość wniesienia skargi, a zarazem rozpoczynające bieg terminu do jej wniesienia. Nie można bowiem uznać, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona adresatowi w trybie określonym w art. 44 k.p.a., a tym samym, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Tym samym termin do wniesienia skargi w ogóle nie zaczął biec. W sprawie nie zachodzi też sytuacja, w której strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji, mogłaby wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla innych stron będących adresatami decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2351/12, dostępne jw.). Takich innych stron, jak już wspomniano, w przedmiotowej sprawie nie ma.

Skarga jest przedwczesna – a zatem niedopuszczalna – w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie ma jeszcze decyzji administracyjnej, od której tego rodzaju środek prawny mógłby przysługiwać. Dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest uprzednie zaistnienie zdarzenia prawnego wywołującego skutki prawne, jakim jest w tym przypadku doręczenie stronie decyzji odwoławczej. Nie jest też dopuszczalne wyprzedzające dokonanie czynności procesowej (por. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt OSK 831/07 i z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1178/11 oraz postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 721/12 – orzeczenia dostępne jw.).

W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym decyzję doręcza się stronie na piśmie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (art. 109 § 1 k.p.a.), doręczenie to rodzi doniosłe skutki prawne, gdyż to dopiero od chwili doręczenia decyzji organ, który wydał decyzję, jest nią związany (art. 110 k.p.a.). W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, strona może zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (art. 111 § 1 k.p.a.). Z kolei skargę od decyzji ostatecznej co od zasady wnosi się w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia stronie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). W ujęciu procesowym decyzja jako administracyjny akt zewnętrzny musi być zatem zakomunikowana stronie i dopóki to nie nastąpi jest aktem niewywierającym żadnych skutków na zewnątrz organu. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Uzewnętrznienie zaś decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową, gdyż od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. sygn. akt FPS 10/00, ONSA 2001/2/56). W konsekwencji decyzja, która nie została doręczona stronie, jest decyzją, która nie weszła do obrotu prawnego.

Szczególny przypadek zachodzi wówczas, gdy w postępowaniu występuje wielość stron, a decyzja kończąca to postępowanie doręczona została tylko niektórym z nich. W takiej sytuacji nie można przyjąć, że decyzja nie weszła do porządku prawnego, a organ nie jest nią związany. W przypadku wielości stron postępowania istnienie prawne decyzji rozpoczyna się w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron (por. np. wyroki NSA z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1176/05, z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 989/12, z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2431/14 – dostępne jw.). Taka sytuacja jednak nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca była jedyną stroną postępowania administracyjnego. W przypadku gdy adresatem decyzji pozostaje wyłącznie jedna strona, to brak skutecznego doręczenia wydanej decyzji nie rodzi skutku wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, co oznacza nieistnienie takiej decyzji w obrocie. W konsekwencji powoduje to również, że nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia skargi od takiej decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1650/06, dostępny jw.).

Dodać należy, że doręczenie decyzji odwoławczej organowi I instancji ma charakter organizacyjno-informacyjny i nie wywołuje skutku prawnego wejścia decyzji do obrotu. Organ I instancji, który wydał decyzję, której dotyczy decyzja odwoławcza, nie ma uprawnień strony postępowania administracyjnego ani możliwości wniesienia skargi od decyzji organu II instancji.

Następcze doręczenie stronie skarżącej uwierzytelnionej kopii decyzji odwoławczej z dnia [...] października 2017 r., jakie miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 20 stycznia 2018 r. – podobnie jak doręczenie "oryginału" decyzji organowi I instancji w dniu 30 października 2017 r. – ma jedynie walor informacyjny i nie wywiera skutku prawnego w postaci doręczenia decyzji w rozumieniu art. 109 § 1 k.p.a. oraz związania nią organu (art. 110 k.p.a.), jak też wejścia decyzji do obrotu prawnego. W orzecznictwie przeważa pogląd, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji, która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1618/96 i wyrok z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 782/10 – dostępne jw.). Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie, gdyż przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi o doręczeniu stronie decyzji, a więc jej oryginału, a nie odpisu czy też kopii decyzji. Strona jest uprawniona do otrzymania dokumentu w oryginale, jakim jest decyzja sporządzona na piśmie, z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck 2011, wyd. 11., Warszawa 2011, komentarz do art. 109, Nb 4; M. Jaśkowska, A. Wróbel, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. WK, 2018, LEX nr 559884, komentarz do art. 109). Warto w tym miejscu wskazać na sygnalizowany w piśmiennictwie i orzecznictwie fakt, że ustawodawca w niektórych przepisach szczególnych wyraźnie zezwala na doręczanie jedynie odpisu decyzji, określając expressis verbis krąg adresatów, którym odpis decyzji może zostać doręczony; sytuacje takie są jednak zupełnie wyjątkowe w systemie postępowania administracyjnego (por. A. Skóra, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2003 r. sygn. akt III RN 135/03, GSP-PO 2005/1-2/31, wyroki NSA z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2321/11 i II OSK 2322/11 – stanowisko przywołane przez NSA w postanowieniu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 987/14, dostępnym jw.).

Podsumowując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że skoro skarga została wniesiona od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, to tym samym jest ona przedwczesna i podlega odrzuceniu.

Z uwagi na wynikające z art. 170 p.p.s.a. związanie orzeczeniem prawomocnym, w stwierdzonym stanie sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie dokonanie doręczenia decyzji w sposób określony przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie decyzji otworzy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi stronie skorzystanie z tego prawa. Niniejsze orzeczenie, w wyniku uzyskania przymiotu prawomocności, nie nabędzie charakteru powagi rzeczy osądzonej (res iudicata – art. 171 p.p.s.a.), wobec czego nie wyklucza możliwości wniesienia "nowej" skargi (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OZ 589/09, dostępne jw.) na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2017 r., jeżeli zostanie ona prawidłowo doręczona stronie skarżącej.

W związku z powyższym rozpatrzenie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu było bezprzedmiotowe, skoro decyzja odwoławcza nie wywołuje na zewnątrz organu skutków prawnych, gdyż nie funkcjonuje jeszcze w obrocie prawnym. Ponadto badanie przesłanek dopuszczalności wstrzymania wykonania aktu lub czynności musi być zawsze poprzedzone badaniem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności odnosi skutek prawny w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie wówczas, gdy postępowanie to zostało skutecznie wszczęte. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku konieczne jest więc dokonanie oceny warunków dopuszczalności skargi, gdyż zaistnienie przesłanki uzasadniającej odrzucenie skargi uniemożliwia udzielenie ochrony tymczasowej. Stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie udzielenia środka ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II OZ 1432/16, z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt II OZ 305/18, z dnia 27 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 418/18 – orzeczenia dostępne jw.).

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

/-/ Jakub Zieliński