Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 365/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art 134 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust 1 pkt 1 i ust 2, art 4 ust 1 pkt 1, art 5 ust 1, art 1 a pkt 3, art 3 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art.  art 21 ust 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art.  3 pkt 12 i 11
journal: Dz.U. 2012 poz 1059
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity.
article: art.  305 (1)- 305 (4)
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżące Nadleśnictwo – dalej zwane Strona, Strona – złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r. Decyzję organu zaskarżono "w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r. od gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi w kwocie 120.597,15 zł".

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Nadleśnictwo w deklaracji na podatek od nieruchomości złożonej w dniu 29.01.2015r. nie wykazało gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przedmiotowej deklaracji Nadleśnictwo do opodatkowania wykazało 144.753 m2 jako grunty pozostałe ze stawką 0,33 zł/m2. Zadeklarowano podatek od nieruchomości w wysokości 47.828 zł.

Decyzją z dnia [...].04.2017 r. nr [...] Wójt Gminy określił Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 121.606,00 zł. Organ ustalił, że grunty pozostałe powinny być przyjęte w podstawie opodatkowania w wielkości 2.874 m2, natomiast grunty związane z działalnością gospodarczą – 141.879 m2. Stawka podatku określona uchwałą Rady Gminy od gruntów związanych z działalnością gospodarczą wynosi 0,85 zł/m2.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania stwierdził, iż przez teren Nadleśnictwa w zasięgu gminy przebiegają linie energetyczne, których powierzchnia wynosi 141.879,00 m2 co wynika z pisma podatnika z dnia [...].05.2015r. oraz z dnia [...].04.2017r., w którym Nadleśnictwo poinformowało i potwierdziło powierzchnię gruntów pod liniami energetycznymi, będących w umowie służebności, jak również stwierdziło, że nie znalazło podstaw do złożenia korekty deklaracji za 2015r., gdyż dane zawarte w pierwotnej deklaracji z dnia [...].01.2015r. są rzetelne i zgodne z rodzajem użytków, które figurują w Ewidencji Gruntów i Budynków i na tej podstawie Nadleśnictwo zadeklarowało i wpłaciło odpowiedni podatek od nieruchomości. Nadleśnictwo wskazało, że grunty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem na prowadzenie gospodarki leśnej, a nie na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnik poinformował również, że złożenie korekty przez Nadleśnictwo byłoby możliwe tylko w przypadku, gdyby Wójt Gminy wystąpił z wezwaniem do przedsiębiorstw tj. E i P S.A, korzystających

z gruntów na podstawie umowy służebności przesyłu o złożenie stosownych deklaracji podatkowych odnośnie podatku od nieruchomości za 2015 rok. Nadleśnictwo wskazało powierzchnię służebności przesyłu, która wynosi dla E - 114.175 m2, a dla P S.A 27.704m2, czyli razem: 141.879 m2.

W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze

wydało decyzję w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasów Państwowych - Nadleśnictwa, prowadzona jest działalność gospodarcza przez E Sp. z o.o. i P Spółkę Akcyjną. Z przedłożonych przez podatnika wykazów gruntów na których wykonywania jest służebność przesyłu jak i aktów notarialnych z dnia [...].11.2014 r. nr Rep. A nr [...] i z dnia [...].05.2014 r. nr Rep. A nr [...] dotyczących powierzchni linii elektroenergetycznych przebiegających przez grunty Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwo wynika, że na stanowiących własność Skarbu Państwa a będących w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwo gruntach (sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako "Tr" - tereny różne ) o łącznej powierzchni 141.879,00 m2 znajdują się linie elektroenergetyczne należące do E Spółki z o.o. i P S.A.

W swojej decyzji Kolegium wskazało, iż określając powierzchnię gruntów zajętych przez słupy i napowietrzne linie elektroenergetyczne należało uwzględnić powierzchnię gruntu pod liniami elektroenergetycznymi przebiegającymi przez grunty Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwo dokonaną wspólnie przez Nadleśnictwo i E Sp. z o.o i P S.A. (powierzchnie gruntów nie są też kwestionowane przez skarżącego). Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo więc ustalił powierzchnię gruntów zajętą pod linie elektroenergetyczne przez E Sp. z o.o. i P S.A. (grunty na których wykonywana jest służebność przesyłu).

Ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wynika, że w/w grunty pozostające w zarządzie Nadleśnictwa na których wykonywana jest służebność przesyłu są gruntami, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakład energetyczny E sp. z o.o. i P S.A. polegającej m.in. na przesyłaniu energii elektrycznej. Przesył energii elektrycznej przy wykorzystaniu napowietrznych linii elektroenergetycznych, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, i ma charakter trwały i ciągły. Przedmiotowe grunty są zatem zajęte dla potrzeb działalności gospodarczej prowadzonej przez E Spółki z o.o. i P S.A.. W ocenie organu odwoławczego dowody zebrane w toku postępowania podatkowego jednoznacznie świadczyły, że sporne grunty, będące w zarządzie Nadleśnictwa, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy "Tr", zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej przez E i P S.A., w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a więc są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przywołując wyroki NSA z 9 czerwca 2016r. sygn. akt II FSK 1238/14 i II FSK 1156/14 tut. Kolegium wskazało, iż prawidłowe odczytanie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwala na stwierdzenie, że grunty znajdujące się pod pasami technicznymi, usytuowane pod napowietrznymi liniami energetycznymi, są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym grunty te stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości.

Grunty zostały udostępnione zakładowi energetycznemu do przesyłania energii elektrycznej. Wykorzystywanie zaś gruntu przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje tym, że grunty te stają się gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 1a pkt 3 u.p.o.l. i bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, podlegają opodatkowaniu wg stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy.

Z treści umów ustanowienia służebności przesyłu, wynika, że zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi jest Nadleśnictwo, które (co wynika z umowy) nie zrezygnowało z dalszego zarządzania tymi nieruchomościami. Na mocy umów E i P S.A. uzyskały prawo do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych, a także wycinki drzew bądź krzewów w zakresie niezbędnym do utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie. W umowie wskazano, że w przypadku konieczności wykonania prac, np. wycinki drzew, spółki pisemnie powiadamiają Nadleśnictwo z wyprzedzeniem o terminie i miejscu wykonania prac, następnie Nadleśnictwo protokolarnie przekazuje spółce teren, wskazując na sposób zagospodarowania pozyskanego surowca oraz inne warunki, w tym uporządkowanie terenu na zasadach opisanych w umowie (§ 6 umowy z dnia [...].11.2014r. oraz § 4 i 5 umowy z dnia [...].05.2014r.).

Zgodnie natomiast z § 7 umowy ustanowienia służebności przesyłu z dnia [...].11.2014r. i § 6 umowy z dnia [...].05.2014r. Nadleśnictwu przysługuje wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z wykonywaniem służebności przesyłu. Jednocześnie w ust. 8 § 7 ww. umowy z dnia [...].11.2014r. wskazano także, że w przypadku, gdy organ podatkowy wyda decyzję ostateczną zmieniającą wysokość podatku zapłaconego w danym roku od gruntów, na których ustanowiona jest służebność przesyłu, to spółka zobowiązuje się do wyrównania Nadleśnictwu kwoty zapłaconego podatku za okres ustalony decyzją, a roczne wynagrodzenie Nadleśnictwa ulegnie skorygowaniu o wartość wynikająca z tej decyzji. Podobnie kwestia ta wygląda w przypadku umowy z dnia [...].05.2014r. (§ 6 ust. 5 i 6).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej zwana u.p.o.l.) poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że na Nadleśnictwie ciąży obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości w odniesieniu do wszystkich gruntów sklasyfikowanych jako TR (tereny różne), nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości Nadleśnictwo nie jest przedsiębiorcą, nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej (prowadzi działalność leśną), ani też grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorców, zatem grunty te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i powinny być opodatkowane według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. (od gruntów pozostałych),

- naruszenie art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że grunty, nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co powinno skutkować opodatkowaniem Nadleśnictwa podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorcy a działalność wykonywana na tych gruntach przez przedsiębiorcę ma charakter incydentalny, zatem grunty te nie są związane z działalnością gospodarczą ani zajęte na taką działalność, a co za tym idzie nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- naruszenie art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa4 poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj.:

• bezpodstawne odrzucenie wyjaśnień Nadleśnictwa co do prowadzenia na gruntach pod liniami napowietrznymi działalności leśnej, bez wskazania dowodów na poparcie tezy Organów, że grunty są wyłączone z działalności leśnej,

• bezpodstawne i arbitralne przyjęcie, że grunty pod liniami napowietrznymi są w posiadaniu przedsiębiorcy, z uwagi na faktyczne zajęcie tych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, bez zbadania czy występuje przesłanka trwałego i faktycznego władania tymi gruntami przez przedsiębiorcę,

• nieustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów i rodzaju prowadzonej działalności na spornych gruntach (brak przeprowadzenia w tym zakresie stosownych dowodów),

• naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady zaufania do organów i zasady przekonywania.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c PPSA, uchylenie w części określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi decyzji Wójta Gminy Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2017 r., o nr [...] stosownie do art. 135 PPSA oraz zasądzenie na rzecz Nadleśnictwa kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. W związku z tym wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.

z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a."), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2017r. Wójta Gminy określającą Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie 121.606,00 zł.

Spór między stronami niniejszego postępowania budzi kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów klasyfikowanych jako grunty pozostałe "Tr" znajdujące się w zarządzie Nadleśnictwa, co do których zostały zawarte umowy: z dnia [...] maja 2014r.ustanawiająca służebność przesyłu na rzecz P S.A. oraz z dnia [...] listopada2014 r. ustanawiająca służebność przesyłu na rzecz E spółki z o.o..

Podkreślono, że grunty oznaczone jako Tr, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej gdyż w rzeczywistości na spornych gruntach prowadzona jest gospodarka leśna, a grunty te nie są w posiadaniu przedsiębiorcy a działalność wykonywana na tych gruntach przez przedsiębiorcę ma charakter incydentalny, zatem grunty te nie są związane z działalnością gospodarczą ani zajęte na taką działalność. Istotą sporu zawisłego między stronami w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie stawki podatku za grunt sklasyfikowany jako Tr będący w zarządzie Lasów Państwowych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi. Poza sporem jest to, że przedmiotowe grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie jest sporna powierzchnia gruntów pod powietrznymi liniami energetycznymi.

Zgodnie z treścią art. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia. Rada gminy w drodze uchwały , określa wysokość stawek podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zaklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu w tym rejestrze ma bowiem podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one zatem podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2011r., sygn. akt II FSK 533/10). W niniejszej sprawie sporne grunty zostały sklasyfikowane jako "Tr", co powoduje, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W tym kontekście nie ma znaczenia, jak wskazuje Strona, że grunty te są wykorzystywane w gospodarce leśnej prowadzonej przez Stronę.

W 2015 r. operatorzy korzystali z przedmiotowych gruntów na podstawie ustanowionej służebności przesyłu. Powyższe, w ocenie Sądu, przesądza, że grunty pod liniami napowietrznymi są związane z działalnością prowadzeniem działalności gospodarczej przez E sp. z o.o. oraz P S.A. , które prowadzią działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodzi jednoznacznie, że celem wykonywania wskazanej działalności ww. operatorzy wykorzystują dla potrzeb swej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającą linią energetyczną, są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii.

W rozpoznawanej sprawie, jak wykazano wyżej, E sp. z o.o. oraz P S.A. prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystuje w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającą linią energetyczną i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Nadto Spółki jako operator są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej. Zatem ww. grunty były nie tylko związane, ale i zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej, co oczywiście nie stoi jednak na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach w ograniczonym zakresie działalności leśnej, czy też działalności związanej z działalnością leśną.

Należy rozstrzygnąć czy ustanowienie służebności przesyłu na podstawie warunków wskazanych w umowach przenosiło posiadania w rozumieniu art.336 k.c., czy też nie miało wpływu na faktyczne władanie nieruchomością. Ma to o tyle znaczenie, że w przypadku uznania, że takie przeniesienie posiadania nastąpiło – podatnikiem nie byłoby Nadleśnictwo.

Posiadanie jest to stan faktyczny, polegający na faktycznym władztwie przez które rozumie się możliwość władania rzeczą.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w drodze nowelizacji kodeksu cywilnego dokonanej nowelą z dnia 30 maja 2008 r. z dniem 3 sierpnia 2008 r. został dodany - w księdze drugiej "Własność i inne prawa rzeczowe", w dziale III "Służebności", po rozdziale I dotyczącym służebności gruntowych i rozdziale II dotyczącym służebności osobistych - nowy rozdział III "Służebność przesyłu" (art. 305(1)-305(4)). Zarówno samo umiejscowienie, jak i treść nowej służebności decydują o jej rodzaju, który odróżnia ją od służebności gruntowych, jak również osobistych. Wskazuje na to dodatkowo odesłanie w art. 305(4) do stosowania do służebności przesyłu "odpowiednio" przepisów o służebnościach gruntowych. Jest to więc trzeci rodzaj służebności, niebędącej ani służebnością gruntową, ani osobistą. Służebność przesyłu nie określa statusu urządzeń przesyłowych, który został uregulowany w art. 49 k.c. O wprowadzeniu tej służebności zadecydowały potrzeby gospodarcze i społeczne, którym przed nowelizacją w drodze mniej lub bardziej jurydycznej poprawności starała się zaradzić judykatura w drodze wykładni obowiązujących przepisów o służebności drogi koniecznej albo umownego ustanowienia służebności gruntowej na rzecz nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Usiłowania te, zrozumiałe i niewątpliwie potrzebne na tle dotychczasowych przepisów, nie mogły jednak usunąć niedogodności istniejącego stanu prawnego. Mogła tego dokonać jedynie interwencja ustawodawcy, która pozwalałaby na zastosowanie nowych przepisów zarówno do istniejących już stanów faktycznych (tzn. do uregulowania statusu prawnego istniejących już na gruncie budowli i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej), jak i do etapu planowania inwestycji. Przy nowelizacji ustawodawca nawiązał w pewien sposób do ratio legis, którą w poprzednim stanie prawnym miała realizować, pominięta w kodeksie cywilnym, służebność na rzecz każdoczesnego właściciela oznaczonego przedsiębiorstwa, do której należało stosować odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych (art. 175 pr. rzecz.).

W postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 218/12, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na cel służebności przesyłu. Jest nim umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa (art. 551). Nie może ulegać wątpliwości, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa energetycznego polega na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej liniami energetycznymi, które stanowią składnik tego przedsiębiorstwa i stają się elementem połączonego z nim systemu sieci. Ustawa

z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) określa w art. 3 pkt 12 przedsiębiorstwo energetyczne jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi i przesyłania dwutlenku węgla, a w art. 3 pkt 11 definiuje sieci jako instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Przepisy tej ustawy należy uwzględniać przy wyjaśnianiu pojęcia korzystania z widocznego i trwałego urządzenia użytego w art. 292 k.c. Istnieje zatem związek techniczny i gospodarczy pomiędzy elementami sieci energetycznej, do których niewątpliwie należą linie energetyczne, utrzymujące je słupy, stacje transformatorowe i inne urządzenia. Po wybudowaniu stanowią składnik przedsiębiorstwa włączony do sieci. Jeżeli zatem przedsiębiorstwo energetyczne funkcjonuje i prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przesyłaniu energii elektrycznej, to korzysta z urządzeń stanowiących sieć energetyczną, łącząc je z innymi elementami instalacji.

Podkreślić również należy, że użyte w art.305(1). k.c. pojęcia "korzystać

w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej" oraz "zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń", jakkolwiek mają charakter normatywny, są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają jej wypełnienia przez strony w treści zawartej umowy ustanawiającej tą służebność. Uszczegółowienie powinno być odpowiednie dla specyfiki przedsiębiorstwa, rodzaju i umiejscowienia urządzeń przesyłowych, obecnego sposobu ich wykorzystywania, działań przyszłych mieszczących się w granicach prawidłowego gospodarowania oraz przewidywalnych potrzeb. Celowe jest zwłaszcza wskazanie, że obciążenie obejmuje dostęp, korzystanie poprzez bieżącą eksploatację, dokonywanie kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwanie awarii, wymiany urządzeń posadowionych na danej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa.

Przenosząc powyższe uwagi do powstałego sporu, wskazać należy, że pomiędzy Nadleśnictwem - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo a E Sp. z o.o. oraz P S.A., zawarto umowę ustanowienia służebności przesyłu. Pamiętać należy, że ustanowienie służebności przesyłu nastąpiło na podstawie umowy, zatem decydujące znaczenie ma jej treść, z której powinno wynikać, w jaki sposób strony tej umowy uregulowały kwestię udostępnienia gruntów. Celem bowiem służebności przesyłu jest umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2017 r. I CSK 389/16 - LEX nr 2331710). Cel ten nie oznacza, że w każdy przypadku do jego osiągnięcia będzie koniecznym przeniesienie posiadania gruntu znajdującego się pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Ta kwestia musi być jednoznacznie wynikać z zawartej umowy.

Przy dokonywaniu oświadczeń woli składanych przez strony, należy brać pod uwagę przyczynę zawarcia umowy oraz jej cel. Cel umowy to taki stan rzeczy, który ma być zrealizowany w następstwie wykonania uprawnień i obowiązków wynikających

z dokonanej czynności prawnej. Należy przyjmować, że strony zawierające umowę działają racjonalnie, a więc przyjmują na siebie tylko takie zobowiązania, które są niezbędne do osiągnięcia ich celów i dążą do uzyskania takich praw, które najpełniej pozwolą te cele zrealizować. W konsekwencji, jeżeli jedna strona miała określony cel w danej umowie a druga o tym wiedziała, to cel tej strony będzie rozstrzygający przy wykładni treści tej umowy (postanowienia umownego). W rozpoznawanej sprawie

co wynika z zapisów tej umowy, nie przenosiła ona posiadania gruntu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, a jedynie ograniczała korzystanie z nich przez Nadleśnictwo w pasach strefy kontrolowanej o powierzchniach wskazanych

w tych umowach. Z jednoznacznych zapisów dotyczących ustalenia wynagrodzenia wynika, że Nadleśnictwu przysługuje coroczne wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat poniesionych przez nadleśnictwo od części nieruchomości, których korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem nieruchomości służebnością przesyłu. Zatem celem zawartej umowy nie było przeniesienie posiadania, albowiem gdyby tak było to E i P nie zobowiązywałyby się do płacenia wynagrodzenia obejmującego także należności z tytułu podatku, które jako posiadacz musiałaby sama zapłacić, a Nadleśnictwo nie mogłoby ich się domagać.

W ocenie Sądu na podstawie zawartych umów ustanowienia służebności przesyłu nie doszło do przeniesienia posiadania gruntu będącego w zarządzie Nadleśnictwa, bowiem zakład energetyczny jedynie korzysta z nich w ograniczonym, ściśle wskazanym w zawartej umowie służebności przesyłu, zakresie. Jednocześnie,

w niniejszej sprawie bezspornie wystąpiło wykazanie związania zajętych gruntów, oznaczonych w ewidencji jako "Tr", z działalnością gospodarczą prowadzoną przez zakłady energetyczne. Są to bowiem grunty, na których wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane są w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez przedmiotowe grunty poprowadzone są linie energetyczne celem przesyłu energii elektrycznej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej - są związane z działalnością gospodarczą zakładów energetycznych polegającą na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej. Wykorzystanie zaś gruntu przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje tym, że grunty te stają się gruntami związanymi z działalnością gospodarczą.

W rozpoznawanej sprawie - mimo iż zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi nie jest przedsiębiorca, lecz Nadleśnictwo - to faktycznie służą one do działalności gospodarczej podmiotowi prowadzącemu taką działalność (zakładowi energetycznemu zajmującemu się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej). Zatem zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty te należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

i opodatkować je według stawek najwyższych. W tym miejscu należy odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017r., sygn. akt II FSK 2224/16, w którym podkreślono, iż spółki energetyczne, prowadząc działalność

w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii,

a nadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty

w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych.

W świetle powyższego NSA podkreślił, że należy dojść do wniosku, iż grunty pod liniami napowietrznymi zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej

w zakresie przesyłu energii elektrycznej i konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej.

Natomiast jeżeli chodzi o kwestie podmiotowe, podstawą do uznania Nadleśnictwa za podatnika podatku od nieruchomości stanowiło uregulowanie art. 3 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. Naczelny Sąd Administracyjny

w cytowanym wyroku utrzymał w mocy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2016r., sygn. akt I SA/Sz 77/16, w którym wyrażono stanowisko, że podatek od nieruchomości obciąża Nadleśnictwo, bowiem na podstawie zawartej umowy ustanowienia służebności przesyłu nie doszło do przeniesienia posiadania gruntu będącego w zarządzie Nadleśnictwa. Zakład energetyczny jedynie korzysta z nich

w ograniczonym, ściśle wskazanym ww. umowie zakresie, a nadto bezspornie wystąpiło wykazanie związania zajętych gruntów, oznaczonych w ewidencji jako "Tr" z działalnością gospodarczą prowadzoną przez zakłady energetyczne. Są to bowiem grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane są w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.

Organy podatkowe w zakresie powierzchni podlegającej opodatkowaniu kierowały się oświadczeniami złożonymi przez stronę. Skoro Nadleśnictwo samo podało powierzchnię gruntów faktycznie zajmowanych przez zakład energetyczny, a także powierzchnia ta wynika z umów ustanowienia służebności, to organ nie kwestionując tego oświadczenia wiedzy nie miał obowiązku prowadzenia w tym zakresie postępowania i mógł wskazaną przez Nadleśnictwo powierzchnię przyjąć do opodatkowania. Poza tym podkreślić należy, że powierzchnia nie była przez Stronę skarżącą kwestionowania.

Reasumując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art.151 P.p.s.a skargę należało oddalić.