Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1386/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 376 zł /słownie: trzysta siedemdziesiąt sześć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego ( dalej: "GITD", organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] września 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ( dalej: "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]o nałożeniu na prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe M.G. ( dalej: "skarżącego") kary pieniężnej w wysokości 9.400 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W podstawie prawnej decyzji powołano art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a."), art 4 pkt 22, art 92 a, art 92b, art 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; dalej: "u.t.d."), lp. 5.1, lp. 5.6, lp. 5.2, l.p. 5.11, lp.5.5, lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. ( Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej: "załącznik nr 3 w nowym brzmieniu"), lp. 5.3, lp. 6.2.1. ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1481, dalej: "załącznik nr 3 w starym brzmieniu"), art 4, art 6, art 7, art 8, art 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego Rozporządzenia Rady ( EWG) nr 3821/85 i ( WE) 2135/98 ( dalej: "rozporządzenie 561/2006") art 33, art 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 382/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ( Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014 r.) oraz art 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1481).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 marca 2019 r. przeprowadzono kontrolę, której wyniki przedstawiono w protokole kontroli.

Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od 1 kwietnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. Ustalono, że przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 3 kierowców. Do kontroli okazano licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną w dniu 5 listopada 2018 r. z terminem ważności do 25 listopada 2023 r.

Stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia dotyczyły:

1. lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego – D.G. skrócił dzienny czas odpoczynku dzielonego o 6m, co została usankcjonowane karą 100 zł,

2. lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny – naruszenia stwierdzone w stosunku do D.G. przekroczenia wynosiły odpowiedni: 5 minut, 2 minuty, 8 minut, 8 minut, za co wymierzono karę 400 zł, w stosunku do M.G. - 8 minut- kara 100 zł,

3. lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, stwierdzone naruszenia w stosunku do D.G. przekroczenie o: 5, 57, 3, 13, 7 minut- łączna kara 850 zł, w stosunku do W.K. przekroczenie dotyczyło 2 godzin i 56 minut – wymierzona kara -1.400 zł

4. lp. 5.1 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, naruszenie stwierdzone w stosunku do kierowcy D.G.: 1godzina 15 minut; 55 minut – łączna kara 250 zł

5. lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, D.G. 1godzina i 57 minut, M. G. 35 minut;

6. lp. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - kara w wysokości 800 złotych,

7. lp. 5.3 - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, M.G.– stwierdzono przekroczenie o 16 minut;

8. lp. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi- wykonywanie przewozu pojazdem o nr rej. [...] w okresie od 29 sierpnia do 30 sierpnia 2018 r. – wymierzona kara 5.000 zł.

W odwołaniu skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji raz umorzenia postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że naruszenia w zakresie czasu pracy kierowców były nieliczne i powstały w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, jedynym zaniedbaniem kierowców w tym zakresie był brak odnotowania tego faktu na wydrukach. Odnośnie naruszenia lp 6.2.1 wyjaśnił, że w dniu 29 sierpnia 2018 r. pojazd o nr rej. [...] został zatrzymany do kontroli przez rumuńskie służby. W wyniku kontroli nałożono na stronę karę i do czasu jej uiszczenia zatrzymano dokumenty w tym kartę kierowcy. Po uiszczeniu kary i zwrocie dokumentów kierowca kontynuował jazdę na karcie.

Odnośnie naruszenia lp. 1.5 skarżący wskazał, że mocodawca zgłaszał fakt zamiany zarządzającego firmie zewnętrznej . Ponadto możliwość sprawdzenia i kontroli tego faktu leży w gestii Starostwa a nie WITD, które w ocenie skarżącego wchodzi w kompetencje organu samorządu terytorialnego.

Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 92a ust.1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. cytowanej ustawy, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie stwierdzonych naruszeń,

- art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz pominięcie składanych,

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości,

- uchybienie art. 92b i 92c u.t.d. poprzez ich bezzasadne niezastosowanie.

Zarzucił nieprzesłuchanie kierowcy w charakterze świadka, w sytuacji, gdy niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkująca nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi powinna być powiązana z konkretnym kierowcą który dopuścił się naruszenia.

Wskazał, że wobec ukarania kierowcy przez służby rumuńskie myślał, że nie będzie pociągnięty do odpowiedzialności przez służby polskie i nie żądał od kierowcy składania szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie.

Zwrócił uwagę na to, ze od września 2018 r. zmienił się załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Aktualnie załączniki nr 1 i 3 do u.t.d. zawiera szereg opisów zdarzeń sankcjonowanych niższą niżeli wymierzona karą, które mogły zostać zastosowane, a organ je pominął.

Odnośnie naruszenia opisanego jako: niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. wskazał jak w odwołaniu, że zmianę zarządzającego zlecił firmie zewnętrznej, której powierzył obsługę w zakresie niezbędnej dokumentacji transportowej.

Końcowo naprowadził, że stwierdzone naruszenia norm czasu pracy były nieliczne i powstały w wyniku nadzwyczajnych, niedających się przewidzieć okoliczności: korków, wymuszonych zmian tras przejazdu, wypadków. Jedynym błędem kierowców był brak odnotowania na wydrukach z tachografu, przyczyn które spowodowały zaistnienie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców. Jego zdaniem powinna być zastosowana chociaż pięciominutowa tolerancja, z uwagi na to, że kierowca nie zawsze jest w stanie zaplanować przerwy co do minuty. W jego ocenie sytuacje dotyczące naruszeń kilkuminutowych stanowią większą część stwierdzonych uchybień. Przy zastosowaniu chociażby kilkuminutowej tolerancji przez kontrolującego kwota nałożonej decyzji byłaby zdecydowanie mniejsza.

Podkreślił, że trudno wyciągać konsekwencje wobec kierowców jeżeli naruszenie dotyczy 1 minuty, której można nie zauważyć na wyświetlaczu tachografu.

W oparciu o art. 92 b i 92 c u.t.d w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. wniósł o umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga okazała się częściowo uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję WITD wymierzającą skarżącemu karę pieniężną za naruszeniem przepisów w transporcie drogowym.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że w dniu 4 marca 2019 r. w przedsiębiorstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola, w wyniku której stwierdzono szereg nieprawidłowości. W toku postępowania administracyjnego, jak również aktualnie w skardze nie zgłaszano zarzutów co do prawidłowości przebiegu kontroli, a również Sąd takich nie stwierdził.

W wyniku ustaleń kontrolnych organ wydał decyzję z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], którą nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na osobę zarządzającą przedsiębiorstwem tj. A. G. za naruszenie przepisów polegających na braku aktualnych orzeczeń lekarskich zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców w kwocie 3000 zł, za które naruszenie zgodnie z załącznikiem nr 4 do u.t.d. odpowiedzialność ponosi zarządzający, a nie osoba prowadząca przedsiębiorstwo. Decyzja ta nie została zaskarżona.

Pozostałe stwierdzone w toku kontroli naruszenia stanowiły podstawę wymierzania kary na podstawie załącznika nr 3 do ustawy, w stosunku do prowadzącego przedsiębiorstwo M.G. i są aktualnie przedmiotem kontroli Sądu.

Stwierdzone naruszenia to:

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego przez D.G. polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku dzielonego o 6 minut, co zostało usankcjonowane karą w wysokości 100 zł,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny; przez D.G., o czas: 5 minut, 2 minuty, 8 minut, 8 minut za co wymierzono łącznie karę 400 zł, oraz przez M.G. o 8 minut usankcjonowane karą 100 zł,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez D.G.. Stwierdzone przekroczenia wynosiły: 5, 57, 3, 13, 7 minut- łączna kara 850 zł, w stosunku do W.K. stwierdzone przekroczenie wynosiło 2 godziny i 56 minut i zostało usankcjonowane karą w wysokości 1.400 zł,

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, przez D.G. o 1 godzinę i 15 minut, oraz o 55 minut, co zostało usankcjonowane łączną karą 250 zł

- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego przez D.G. o 1 godzinę i 57 minut, przez M. G. o 35 minut, za co łącznie wymierzona kara wyniosła 400 zł,

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - orzeczona kara w wysokości 800 złotych,

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przez M. G. o 16 minut;

- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi- wykonywanie przewozu pojazdem o nr rej. [...]w okresie od 29 sierpnia do 30 sierpnia 2018 r. – kara 5.000 zł.

Co do zasady, poza ostatnim stwierdzonym przez organy naruszeniem skarżący nie kwestionował ustaleń organów, że doszło do naruszenia przepisów. Zarzucał jedynie, że stwierdzone naruszenia nie były znaczne, i że nie powinny skutkować wymierzeniem kary.

Za zbędne w związku z tym Sąd uznał przytaczanie przepisów rozporządzenia 561/2006 stanowiących podstawę prawną kwalifikacji czynów, prawidłowo powołanych przez organ. Nie budziła również wątpliwości uregulowana w art 92 a u.t.d. kwestia odpowiedzialności osoby prowadzącej przedsiębiorstwo, jak również wynikające z tego przepisu maksymalne wysokości kar za poszczególne czyny oraz za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas kontroli. W niniejszej sprawie wymierzone kary nie dotyczyły maksymalnych progów.

Za organami wskazać także należy, że do kar pieniężnych w transporcie drogowym nie znajdą zastosowania przepisy o karach pieniężnych uregulowane w k.p.a. Kary pieniężne w transporcie drogowym są nakładane na podstawie art 92 a w zw. z art 93 u.t.d., a także, że treść art 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., które określają w sposób sztywny wysokość kar za naruszenie przepisów załącznika nr 3 do ustawy. Organy nie mają w związku z tym prawa do miarkowania wymierzanych kar, a tym bardziej do odstąpienia od ich wymierzenie, czego zdaje się oczekiwać skarżący. Regulacja wynikająca z art 189 d k.p.a., na mocy art 189 a §1 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania.

Wyjaśnienia również wymaga, że zgodnie z art 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2018, poz. 1481; dalej: "ustawa zmieniająca u.t.d."), co będzie miało znaczenie w niniejszej sprawie,: do spraw dotyczących naruszeń:

1) obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

2) o których mowa w art. 140aa ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,

3) określonych w załączniku do ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

- sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony ( ust. 2 ).

W przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe ( ust. 3 )

W sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania datowane jest na dzień 5 lutego 2019 r. Kontrola obejmuje okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. Została przeprowadzona w dniu 4 marca 2019 r. Protokół kontroli sporządzono w dniu 22 marca 2019 r. Ustawa zmieniająca, w zakresie istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy, weszła w życie w dniu 3 września 2018 r.

W przypadku większości stwierdzonych naruszeń zastosowanie znajdzie nowe brzmienie ustawy i dołączony do niej załącznik nr 3. Dotyczyły one bowiem stanów faktycznych powstałych po wejściu w życie nowej ustawy. Jedynie dwa naruszenia tj.: skrócenie dziennego czasu odpoczynku przez kierowcę M. G., które miało miejsce w dniu 17 sierpnia 2018 r., oraz niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art 7a i 8 u.t.d. – naruszenie stwierdzone od16 grudnia 2012 r., miały miejsce pod rządami poprzedniego brzmienia ustawy.

Dokonując oceny stwierdzonych naruszeń i wymierzonych za nie kar Sąd stwierdza prawidłowość kary za naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art 7a i art 8 u.t.d. w wymaganym terminie.

Zachowanie to zarówno w poprzednim, jak i aktualnym załączniku sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 800 zł. W poprzednim brzmieniu załącznika opisane zostało w pkt 1.8, aktualnie w pkt 1.5. Desygnaty zachowania są takie same.

Na podstawie okoliczności sprawy bezsporne jest, że poprzedni zarządzający przedsiębiorstwem J.B. pełnił tą funkcję do 16 grudnia 2012 r., kiedy to nastąpiło rozwiązanie umowy o zarządzanie transportem. Aktualnie zarządzający A. G. został zgłoszony w dniu 26 listopada 2018 r. Naruszenie jest zatem oczywiste. Nie może go usprawiedliwiać powołanie się na zlecenia wykonania firmie zewnętrznej. Powierzenie tych czynności osobie trzeciej nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej. Rodzi ewentualne roszczenia odszkodowawcze.

Nie budziło również wątpliwości Sądu kolejne stwierdzone naruszenie, ani też wymierzona za nie kara, tj. niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku,: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny ( 5.6 załącznika nr 3 w nowym brzmieniu) przez D.G. o 6 minut. Stwierdzone naruszenie miało miejsce w dniu 3 października 2018 r.

Próbując podważyć te ustalenia skarżący zarzucał organom nadmierną dokładność, rozliczania za każdą minutę, co jak wskazywał przy prowadzeniu działalności związanej z transportem drogowym i zatrudnianiu wielu kierowców jest niezwykle trudne.

Przepisy u.t.d. i dołączonych załączników, jak była o tym mowa wcześniej, w sposób sztywny określają sankcje za opisane w nich czyny.

W załączniku nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w zakresie dopuszczalnych marginesów błędów, w dziale III zatytułowanym: wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego w pkt f lit c wprowadzono dopuszczalne marginesy błędu przewidziane przy użytkowaniu przyrządów wskazujących i rejestrujących. Dwie minuty na dzień i 10 minut na siedem dni. Przyjęcie zatem ewentualnego marginesu błędu, o co wnioskował skarżący nie uchyla skutku ziszczenia się przesłanek do wymierzenia kary.

Pozostałe wymierzone przez organy kary budziły już zastrzeżenia Sądu.

I tak w odniesieniu do naruszenia przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużał jazdę dzienną do 10 godzin, Sąd stwierdza, że choć organy prawidłowo zakwalifikowały powyższe naruszenie jako wymienione w pkt 5.1 załącznika nr 3 w nowym brzmieniu, to jednak nieprawidłowo określiły karę za to przewinienie.

W sprawie nie było sporu co do stwierdzonego naruszenia. Spór sprowadzał się wyłącznie do kwestii kary. Organ I instancji, a za nim organ II instancji przyjęły, że kierowca D.G. w dniu 12 września 2018 r. przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 15 minut, a następnie w dniu 6 października 2018 r o 55 minut, wymierzając kary odpowiednio: 200 i 50 zł, łącznie 250 zł.

Nie ulega wątpliwości, że naruszenie powstało pod rządami nowej ustawy i w związku z tym przepisy tej ustawy i dołączonego do niej załącznika były podstawą wymierzania kary.

Zgodnie z ppkt 1 tego przepisu: za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin, w sytuacji gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny kara wynosi 50 zł, za czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin - 150 zł. W niniejszej sprawie pierwsze stwierdzone w stosunku do D.G. przewinienie to 1 godzina i 15 minut. Wymierzając karę 200 zł organy zastosowały sankcję wymienioną w pkt 3, w sytuacji gdy przewinienie to odpowiadało karze opisanej w pkt 2 tego przepisu, tj. przekroczenie czasu powyżej 1 godziny do dwóch godzin, za które przewidziana jest kara 150 zł.

Za niedopuszczalną uznać należałoby także praktykę sumowania przewidzianych w tym przepisie sankcji, która usprawiedliwiałaby przyjętą karę w wysokości 200 zł.

Systematyka zapisów rozporządzenia wskazuje na to, że surowszej karze podlegają większe naruszenia. Za naruszenie powyżej 15 minut do mniej niż jednej godziny grozi kara 50 zł, za naruszenie od 1 godziny do mniej niż 2 godzin - 150 zł. Przekroczenie minimalnych progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji. Naruszenie powyżej 15 minut do dwóch godzin mieści się w naruszeniu, o którym mowa w pkt 2 i podlega jednorazowej karze 150 zł, a nie sumie kar 50 i 150 zł, osobno wymierzanych za przekroczenie do godziny i powyżej godziny.

Kolejne stwierdzone przez organy naruszenie to przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny. Stwierdzone naruszenie miało miejsce w dniach 5, 11, 22 października 2018 r., 22 listopada 2018 r. i dotyczyło kierowcy D.G. oraz w dniu 9 listopada 2018 r. - kierowcy M.G.. Wynosiły odpowiednio: 5, 2, 8, 8 i 8 minut. Naruszenia te opisane w pkt 5.2 nowego załącznika dotyczące przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: o czas do mniej niż 1 godziny obwarowane są, niezależnie od wielkości tego naruszenia karą w wysokości 100 zł.

W stosunku do tych przewinień i przewidzianych za nie kar ustawodawca nie wprowadza dolnej granicy odpowiedzialności, co oznacza, że już niewielkie naruszenie skutkować będzie przyjęciem tej odpowiedzialności. O ile jednak w przypadku przekroczenia o 5 i 8 minut wymierzona kara nie budzi wątpliwości, to już w przypadku 2 minut organ powinien odnieść się do podnoszonej przez skarżącego "tolerancji dopuszczalnego błędu" uwzględniając przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w zakresie dopuszczalnych marginesów błędów

Nieprawidłowo organy również wymierzyły karę za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Zachowanie to opisane jest w załączniku nr 3 w pkt 5.11. Zgodnie z ppkt 1 za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut normodawca przewidział sankcję 100 zł, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut - karę 250 zł, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut - 350 zł.

Dokonując ustaleń przekroczenia dopuszczalnego czasu pracy i przewidzianych przerw organy prawidłowo stwierdziły naruszenia norm czasu pracy, jednak w przypadku jednego ze stwierdzonych naruszeń sankcja została wymierzona nieprawidłowo.

Zastrzeżenia Sądu budzi sankcja wymierzona za naruszenie stwierdzone względem D.G. w odniesieniu do zdarzenia z dnia 19 października 2018 r. opisanego przez organy jako przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 57 minut i nałożenie za to kary w wysokości 350 zł. Z pkt 5.11 ppkt 2 załącznika wynika, że sankcja za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut wynosi 250 zł. Sankcja w wysokości 350 zł przewidziana jest za naruszenie norm czasu pracy, której dolna granica została określona jako 1 godzina i 30 minut. Aktualne w tym zakresie pozostają uwagi Sądu co do zakazu sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia.

Sąd stwierdza również pewną niekonsekwencję w działaniu organu. W przypadku W.K., co do którego stwierdzone naruszenie wynosiło 2 godziny i 56 minut, organy stosując te same przepisy wymierzyły prawidłowo karę w wysokości 1400 zł, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut. W tym przypadku inaczej niż poprzednio organ nie doliczyły sankcji za czas mieszczący się w przedziale do 1 godziny i 30 minut.

Sąd stwierdził również nieprawidłowość co do kolejnego stwierdzonego naruszenia tj. skrócenia dziennego czasu odpoczynku. Naruszenie to zostało stwierdzone w stosunku do kierowcy M. G. w dniu 17 sierpnia 2018 r. i dotyczyło przekroczenia norm czasu o 16 minut.

W stosunku do tego zdarzenia zastosowanie znajdzie wynikającą z powołanego na wstępie art 5 ustawy zmieniającej u.t.d. zasada względności. Zdarzenie miało miejsce pod rządami starej ustawy, stwierdzono je natomiast pod rządami nowej ustawy.

W nowym brzmieniu załącznika nr 3 do u.t.d. czyn ten został opisanym w pkt 5.5 Zgodnie z jego treścią skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny sankcjonowane jest karą 100 zł, za czas powyżej jednej godziny do 2 godzin i 30 minut przewidziano karę 200 zł.

W starym brzmieniu załącznika czyn ten został opisany w pkt 5.3 jako skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, również zagrożone karą 100 zł.

Prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brzmienie starego załącznika nr 3 do ustawy jest względniejsze. Sankcjonuje bowiem przewinienia dopiero powyżej 15 minut.

Z uwagi na dolną granicę odpowiedzialności 15 minut, stwierdzone naruszenie wynoszące 16 minut oraz przepisy dopuszczające margines błędu, kwestia ta wymagać będzie ponownego ustalenia. ( Podobne stanowisko w sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 380/16).

Nieprawidłowo wymierzono również karę za kolejne naruszenie tj. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego.

Stwierdzone naruszenie miało miejsce w dniu 20 października 2018 r. i wynosiło 1 godzinę 57 minut. Naruszenie to odpowiada opisowi czyny z pkt 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w aktualnym brzmieniu i jest sankcjonowane karą: 100 zł za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego do 1 godziny karą 100 zł; powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą 200 zł.

Za opisane naruszenie organ wymierzył karę 300 zł, dokonując tak jak w przypadku wcześniej opisywanych naruszeń niedopuszczalnego sumowania kar za poszczególne przedziały czasowe tego samego naruszenia. Ta praktyka, o czym była mowa wcześniej, jest niedopuszczalna.

Wątpliwości Sądu, tak co do stwierdzonego naruszenia, jak również wymierzonej za nie kary, budzi także ostatnie stwierdzone naruszenie, za które przewidziano najsurowszą karę w wysokości 5.000 zł. Polegać ono miało, zdaniem organów, na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Czyn miał miejsce w dniu 29 sierpnia 2018 r. W protokole kontroli, a następnie w opisach czynu zawartych w decyzji organu I i II instancji znalazło się stwierdzenie, że analiza przedłożonych danych z pamięci tachografu wykazała nierejestrowanie za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na "karcie kierowcy" wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w okresie od 29 sierpnia do 30 sierpnia 2018 r. Stwierdzono także, że pojazd przebył w tym czasie 37 kilometrów. Organy obu instancji zakwalifikowały powyższy czyn jako naruszenie opisane w pkt 6.2.1 nowego załącznika nr 3 do u.t.d. wskazując, że treść przepisów i przewidziana sankcja w obu brzmieniach jest taka sama. Tymczasem skarżący twierdzi, że nowe brzmienie załącznika nr 3 przewiduje różne zachowania, które podlegają osobno wskazanym sankcjom opisanym: w pkt 6.3.5 jako niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych, które obwarowane jest sankcją 3000 zł, w pkt 6.3.19 jako niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, za które przewidziana jest sankcja w wysokości 2000 zł. Organy bez szerszego uzasadnienia i odniesienia się do stawianych zarzutów zakwalifikowały czyn z pkt 6.2.1, który przewiduje najsurowszą sankcję.

W skardze do Sądu skarżący dodatkowo podniósł, że nie można z całą pewnością stwierdzić jaka sytuacja doprowadziła do tego, że kierowca poruszał się bez rejestracji czasu na karcie i czy to on poruszał się pojazdem, a nadto czy rejestracja była wymagana w świetle rozporządzenia 561/2006. Podnosi, że przejazdy mogły być wykonywane w całości poza drogami publicznymi, jak również realizowane w celu dokonania napraw lub konserwacji i wówczas zgodnie z art 4 lit. a rozporządzenia 561/2006 i na podstawie art 3 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zw. z art 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców są zwolnione z konieczności ich rejestrowania przy pomocy tachografów. Podniósł przy tym, że do rozwiązania powyższych wadliwości konieczne było przesłuchanie kierowcy, a mimo to organy obu instancji zlekceważyły sformułowany w tym zakresie wniosek.

Wątpliwości w tym zakresie skarżący zgłaszał już w toku postępowania, we wniesionym odwołaniu. Ustalenie przyczyny zaistniałego naruszenia miało istotne znaczenie z punktu widzenia kwalifikacji prawnej. Ustawa o transporcie drogowym osobno traktuje o naruszeniach polegających na "wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf", w tym na "niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującym nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi" (lp. 6.2.1 załącznika nr 3), osobno zaś penalizuje "naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu", w tym m.in. okazanie wykresówek z nieczytelnymi danymi (lp. 6.3.7 załącznika nr 3), niespełnienie wymagania ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę (lp. 6.3.8 załącznika nr 3). W kontekście tych uregulowań niezbędne jest dokładne wyjaśnienie okoliczności rozpatrywanej sprawy.

Na przedsiębiorcy, który wykonuje transport drogowy, spoczywa szereg obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, do których należy m.in. powinność odpowiedniego udokumentowania, że przewóz drogowy jest wykonywany zgodnie zobowiązującymi zasadami. Nie zwalnia to jednak organu administracji, który dostrzegł w tym zakresie nieprawidłowości i zmierza do nałożenia określonej w ustawie kary, z obowiązku przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W świetle tych przepisów dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia, zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności.

Strona w toku postępowania kwestionowała zarówno stwierdzone naruszenie, jak również przyjętą kwalifikację. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie przeprowadził w tym zakresie stosownej analizy i nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego. W świetle stawianych zarzutów oraz wysokości przewidzianej sankcji w wysokości 5.000 zł kwestia ta wymaga wyjaśnienia, czemu służyć może wnioskowany przez skarżącego dowód przesłuchania w charakterze świadka kierowcy. Dopóki pojawiające się w sprawie wątpliwości nie zostaną wyjaśnione nałożona kara jest przedwczesna.

Sąd nie zgadza się natomiast z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami naruszenia art 92b i 92 c u.t.d. Zgodnie z tymi przepisami podmiot wykonujący przewozy lub czynności związane z przewozem w sytuacji zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy bądź też w sytuacji gdy nie miał wpływu na powstałe naruszenia, może próbować uwolnić się od ponoszenia odpowiedzialności.

Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które w świetle tych przepisów usprawiedliwiałyby powstałe naruszenia. Usprawiedliwieniem dla powstałych naruszeń nie może być gołosłowne stwierdzenie, że w przedsiębiorstwie zachowana jest właściwa organizacja i dyscyplina pracy, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów określających normy czasu pracy. Stwierdzone naruszenia przeczą tym twierdzeniom.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art 200 p.p.s.a.