Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 552/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 245, 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [ ... ] r., nr [ ... ] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [ ... ] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, załączając wypełniony przez skarżącego na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku (nieruchomości, zasobów pieniężnych: oszczędności, papierów wartościowych itp., przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro), a jego rachunki bankowe zostały zajęte z tytułu należności celnych i podatkowych. Ponadto toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, w których zajęto jego wierzytelności w stosunku do organów celnych i podatkowych. Jako jedyne źródło dochodu skarżący wskazał wynagrodzenie w kwocie [ ... ] zł brutto miesięcznie z tytułu zatrudnienia w sp. z o.o.

Pełnomocnik skarżącego w złożonym piśmie podał dodatkowo, że skarżący faktycznie nie prowadzi już działalności gospodarczej, ale jej nie zlikwidował, ani też nie zawiesił, licząc, że prowadzone postępowania sądowe i administracyjne zakończą się uchyleniem decyzji, na mocy których zajęto cały majątek skarżącego. Ponadto wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania skarżącego kształtują się na poziomie [ ... ] zł, a część kosztów związana z opłatami za mieszkanie i wyżywienie jest regulowana przez rodziców skarżącego. Córka skarżącego w wieku 8 lat pozostaje na wyłącznym utrzymaniu żony skarżącego. Natomiast pełnomocnik skarżącego do czasu zakończenia postępowania zrezygnował ze swojego wynagrodzenia. Ponadto pełnomocnik skarżącego przedłożył zestawienie spraw prowadzonych przed WSA w Poznaniu, wskazując że skarżący uiścił wpisy od skarg na łączną kwotę [ ... ] zł i jest zobowiązany do zapłaty kolejnych wpisów od skarg na łączną kwotę przewyższającą [ ... ] zł z zaznaczeniem, że ogólna kwota wpisów będzie jeszcze większa, gdyż przed Naczelnikami Urzędów Celnych [ ... ] toczy się jeszcze około [ ... ] spraw, a przed Dyrektorem Izby Celnej toczy się ponad [ ... ] spraw. W związku z powyższym skarżący nie posiada już środków finansowych na opłacanie wpisów od skarg. Natomiast żona (z którą skarżący pozostaje w faktycznej separacji z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów rozwodu) i brat skarżącego odmówili mu dalszego wsparcia finansowego. Skarżący zamieszkuje z rodzicami w domu należącym do rodziców, którzy nie wyrażają zgody na jego zameldowanie.

Zarządzeniem z dnia 24 grudnia 2008 r. skarżący został wezwany do udokumentowania aktualnych źródeł i wysokości przychodów, przedłożenia kserokopii rocznych zeznań podatkowych za 2006 i 2007 rok składanych przez wnioskodawcę i jego żonę, złożenia oświadczenia o posiadanych nieruchomościach, oszczędnościach, papierach wartościowych oraz pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, a także do złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunkach bankowych, w tym kontach i lokatach oraz przedłożenia wyciągów z tych rachunków za ostatnie 6 miesięcy, złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunkach kredytowych i przedłożenia zestawień operacji finansowych z nimi związanych, a także operacji związanych z posiadanymi kartami kredytowymi.

W odpowiedzi na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącego powtórzył dotychczasowe informacje dotyczące stanu majątkowego skarżącego, załączając: kserokopię porozumienia majątkowego z dnia 30 sierpnia 2001 r. zawartego pomiędzy skarżącym a jego żoną, wyłączającego istniejącą między nimi wspólność majątkową, kserokopię oświadczenia A. z dnia 15 marca 2005 r., że nie występuje z powództwem o zasądzenie alimentów ze względu na trudną sytuację męża, kserokopię potwierdzenia wymeldowania I. z pobytu stałego, kserokopię oświadczenia rodziców skarżącego z dnia 20 marca 2005 r., że ich jedynym źródłem dochodu jest renta i emerytura wypłacana przez ZUS, kserokopię uchwały Zgromadzenia Wspólników sp. z o.o. o podwyższeniu wynagrodzenia skarżącego jako prezesa zarządu spółki do [ ... ] zł, kserokopię oświadczenia pełnomocnika skarżącego z dnia 22 marca 2005 r. o rezygnacji z pobierania wynagrodzenia do czasu prawomocnego zakończenia spraw celnych skarżącego.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewykazanie przez skarżącego swej aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej.

Skarżący, działający przez pełnomocnika wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, że sytuacja materialna skarżącego od 2006 r. nie uległa zmianie poza tym, że działalność pod firmą A. została zlikwidowana podobnie jak rachunki bankowe skarżącego. Jednocześnie przedłożył kserokopie zeznań podatkowych skarżącego PIT 36 za rok 2006, w którym wykazano: przychód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [ ... ] zł, dochód w kwocie [ .. ] zł; przychód z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej 0 zł, koszty uzyskania przychodu [ ... ] zł, strata [ ... ] zł oraz PIT 36 za rok 2007, w którym wykazano przychód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [ ... ] zł, dochód w kwocie [ ... ] zł; przychód z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej 0 zł, koszty uzyskania przychodu [ ... ] zł, strata [ ... ] zł, a także kserokopię oświadczenia skarżącego z dnia 20 stycznia 2009 r., że nie posiada nieruchomości, pojazdów podlegających rejestracji, oszczędności, papierów wartościowych, ani innego majątku ruchomego, w tym biżuterii lub sprzętu audiowizualnego, a osiągany przychód z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu sp. z o.o. wynosi [ ... ] zł brutto i stanowi jedyne źródło jego dochodu, który w całości jest przeznaczany na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w czym pomagają mu czasem rodzice. Ponadto załączył kserokopię oświadczenia żony z dnia 15 stycznia 2009 r., że nie jest w stanie dostarczyć żadnych środków na utrzymanie skarżącego oraz ponoszone przez niego koszty sądowe i tylko ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego nie zdecydowała się wystąpić o alimenty na córkę, a ponadto nie jest zobowiązana do udzielania skarżącemu informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, kserokopię oświadczenia pełnomocnika skarżącego z dnia 14 stycznia 2009 r., że do czasu prawomocnego zakończenia sporów rezygnuje z wynagrodzenia za prowadzenie tych spraw oraz kserokopię oświadczenia rodziców skarżącego z dnia 15 stycznia 2009 r., że ich jedynym źródłem dochodu jest renta i emerytura oraz że współfinansują opłaty skarżącego dotyczące podstawowych potrzeb życiowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Wobec wniesienia w niniejszej sprawie sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy utraciło moc, a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja przyznania prawa pomocy przewidziana w powołanych przepisach stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ma więc ona wyjątkowy charakter i w związku z tym powinna być stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

W przedmiotowej sprawie analiza oświadczeń oraz dokumentów źródłowych złożonych przez skarżącego uzasadnia wniosek, iż sytuacja materialna nie pozwala skarżącemu na wygospodarowanie środków na uiszczenie w niniejszej sprawie wpisu sądowego przy ograniczeniu wydatków do granic koniecznych wydatków służących zaspokojeniu niezbędnych i uzasadnionych potrzeb życiowych. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż jedynym źródłem dochodu skarżącego jest wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w sp. z o., które wynosi [ ... ] zł brutto, co potwierdzają przedłożone kserokopie zeznań podatkowych. Natomiast z tytułu działalności gospodarczej w tychże zeznaniach wykazywana była nieznaczna strata przy braku jakiegokolwiek przychodu, co świadczy o faktycznym zaprzestaniu prowadzonej działalności. Uzyskiwane dochody skarżący w całości przeznacza na koszty bieżącego utrzymania. Poza tym skarżący - według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowego oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 20 stycznia 2009 r., nie posiada żadnego majątku ruchomego, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, wartościowych przedmiotów) ani nieruchomości, a rachunki bankowe skarżącego są zajęte w związku z prowadzonymi postępowaniami celnymi i podatkowymi. Powyżej przedstawiona sytuacja materialna skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem uzyskiwanych dochodów na minimalnym poziomie pozwala zatem przyjąć, że uiszczenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie, przekracza możliwości finansowe skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.

/-/ B. Sokołowska

D.W.d