Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 862/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Grażyna Firek Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na odstępstwo od zakazu połowu ryb I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej A. w N. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia .....stycznia 2008 r., podpisanym przez Dyrektora Biura L.A. Zarząd Okręgowy Polskiego Związku [....] w N. wniósł o wydanie zezwolenia na odłów tarlaków lipienia, lipieni, tarlaków świnki, tarlaków brzany, tarlaków klenia, tarlaków pstrąga potokowego w okresie ochronnym, o wymiarach ochronnych i w odległości mniejszej niż 50 m od budowli i urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę, do celów zarybieniowych i hodowlanych oraz naukowo-badawczych w rzekach i potokach z Powiatu......., oraz miasta N. , a także ich przewozu specjalistycznym transportem do ośrodka zarybieniowego.

W uzasadnieniu tego wniosku podano, że Zarząd Okręgu Polskiego Związku [....] jest rybackim użytkownikiem obwodów rybackich, a realizacja planów produkcyjnych i zarybieniowych jak i przeprowadzanie badań naukowych wymaga w przypadku wymienionych gatunków ryb pozyskiwania tarlaków bezpośrednio z rzek i potoków. Podano, że populacja lipienia w użytkowanych przez Zarząd Okręgu obwodach rybackich jest bardzo mała i bardzo zła i pomimo obowiązywania zakazu zabierania złowionych lipieni od 2004 r. nie wpłynęło to na jego poprawę. Tym samym koniecznym jest jego odławianie. Od 2000 r. nie pozyskano wystarczającej ilości tarlaków świnki i tarlaków brzany, a więc jego odłów jest również konieczny. Odłów klenia wynika z pozyskania materiału zarybieniowego do zarybień wód stanowiących siedliska głowacicy.

We wniosku wskazano, na przewidziane w 2008 r. badania naukowe, które mają być przeprowadzone przez Zarząd Okręgu w zakresie badania zawartości chromu w mięsie i organach ryb ze zbiornika C. oraz D. powyżej i poniżej zapory; oceny stanu populacji lipienia; migracji tarłowej głowacicy w P. oraz monitoringu ichtiofauny wód użytkowanych przez Zarząd Okręgu.

Organ l-instancji w trakcie postępowania zwrócił się o opinię do Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii ........., która przedstawiła opinię zgodnie z którą stanowi nadmierne przeciążenie zwierząt w przypadku połowu ryb na

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

wędki połączonym ze sztucznym tarłem następującym po sobie w krótkim okresie czasu.

Dyrektor Biura Zarządu Okręgu przedstawił sprawozdanie z realizacji tematu badawczego "Ocena stanu populacji lipienia (Thymallus thymallus) w D." z której wynika, że z badań prowadzonych do 2002 r. zauważono dobry stan linienia, ale w trakcie zawodów w połowie (Mistrzostwa Polski w ........w dniach ..........2007 r.) zauważono znaczny spadek populacji ryb. Dołączono wykaz publikacji w zakresie gospodarki rybackiej za okres od 1992 r. do 2007 r. oraz protokoły odłowu ryb.

W trakcie prowadzonego postępowania Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży .........złożył pismo, z którego wnika naruszanie przez Zarząd Okręgu przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym w zakresie pobierania dobrowolnych wpłat od wędkarzy, braku kontroli dokonywanych odłowów ryb, nieprawidłowym zarybianiu i wykonywaniu niezgodnych z prawem odłowów.

W piśmie z dnia ........2008 r. (data wpływu) Dyrektor Biura Okręgu Zarządu przedstawił stan dokonanych odłowów za 2007 r. ze wskazaniem na konieczność dokonania dalszych odłowów w 2008 r. z powodu małej ilości złowionych poprzednio ryb.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, Zarząd Województwa ................decyzją z dnia [....] 2008 r wydaną na podstawie art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz.1590 z późn. zm.) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, póz. 750 z późn. zm.) odmówił udzielenia zezwolenia Okręgowi Polskiego Związku [....] w N. na wnioskowane odstępstwa od zakazów zawartych w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 2-7 oraz art. 10 ust 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że w tej sprawie Zarząd Województwa ......pismem z dnia .......2008 r. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku oraz przekazanie dodatkowych informacji oraz wystąpił o opinię w przedmiotowej sprawie do .......Komendanta Państwowej Straży Rybackiej w K. oraz Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii

.

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

...........w K. W procesie rozpatrywania wniosku Samorząd Województwa wystąpił również pismem o informacje dotyczące stanu ichtiofauny na wnioskowanym obszarze do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, który jednak nie przedstawił merytorycznego stanowiska.

Powodem wydania odmownej decyzji był fakt, że strona skarżąca nie wypełniła należycie zobowiązań nałożonych decyzją Zarządu Województwa ..........z dnia [....] .Użytkownik nie dotrzymał - w ocenie organu - zobowiązania dotyczącego każdorazowego wcześniejszego zawiadamiania o planowanych terminach przeprowadzania odłowów ryb. Tym samym uniemożliwiło to jakąkolwiek kontrolę realizacji pozostałych punktów decyzji. Przesłanie sprawozdania z przeprowadzonych odłowów zostało zrealizowane przez stronę skarżącą dopiero na skutek prośby o uzupełnienie zaległości przy rozpatrywaniu nowego wniosku. Nadto organ wskazał, że kolejnym punktem zobowiązań wcześniejszej decyzji niedotrzymanym przez użytkownika był brak zawiadomienia o dokładnym miejscu i terminie przeprowadzenia Ogólnopolskich Zawodów ......o Puchar ....... oraz o Mistrzostwach Polski w .................

Odłowy tarlaków lipienia przeprowadzono również w dniach ........2007 r. bez wymaganego zezwolenia, gdyż ww. decyzja w tym czasie była nieprawomocna (uprawomocniła się .......kwietnia 2007 r.). Stanowiło to złamanie przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, póz. 750 z późn. zm.) i było - zdaniem organu - przejawem lekceważenia odpowiedzialności ciążącej na użytkowniku rybackim oraz Zarządu Województwa .........jako organu wydającego decyzję.

Sama informacja dotycząca ilości połowionych ryb nie jest zgodna z dokumentacją, która również sama w sobie posiada sprzeczności. Z protokołu połowu wynika bowiem, że dnia .......2007 r. dokonano połowu płoci oraz lipieni, w przesłanej informacji zaś nie ma śladu wzmianki o połowie lipieni. Natomiast w protokole z ........2007 r., a także w nadesłanej informacji nie zamieszczono wzmianki o odłowionych rybach do badań dla Uniwersytetu .......informując jedynie o połowie płoci. Informacja o rybach przekazanych Uniwersytetowi ........została zawarta w dokumencie sprawozdawczym zwierającym listę osób łowiących. W

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

protokole odłowu z dnia ........2007 r. podano ilość 3 dm3 ikry klenia, a w nadesłanej informacji wpisano 5 dm3 ikry klenia. Organ podał, że strona skarżąca nie dostarczyła wszystkich dokumentów związanych z wykonaniem decyzji z [....] o co została poproszona pismem z dnia .........2008 r. Stwierdzono brak protokołów odłowu z dnia ........oraz .......2007 r.

Zarząd Województwa powołał się na negatywne stanowisko zajęte w tej sprawie przez Komendanta Państwowej Straży ........Zarząd Okręgowy Polskiego Związku ........we wniosku z dnia ........2008 r. zakładał trzy sposoby odłowu ryb: atestowane elektryczne urządzenia połowowe, wontony rybackie i wędki. Wędki były w 2007 r. podstawowym narzędziem połowu ryb, które nie są odpowiednim narzędziem do odławiania ryb przeznaczonych na tarło, szczególnie sztuczne, które samo w sobie jest znacznym obciążeniem zarówno fizycznym jak i psychicznym dla ryb. Połączenie stresu wynikającego z połowu wędką oraz sztucznego tarła mogło skutkować śmiercią ryb, a z całą pewnością nie było zgodne z zasadami dobrostanu zwierząt. Potwierdzała to również wspomniana opinia Akademii .......w K. Organ podkreślił, iż w obliczu możliwości stosowania różnych technik należy stosować te, które są najbardziej humanitarne. Art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o ochronie zwierząt (Dz. U. 2003 r. Nr 106, póz. 1002 z późn. zm.) wskazuje na konieczność humanitarnego traktowania zwierząt. Organ nadmienił, iż wędki służą do amatorskiego połowu ryb, przy tym wędka nie została wskazana jako narzędzie połowowe w § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz. U. 2001 r. Nr 138, póz. 1559).

Zarząd Województwa uznał za wątpliwym wniosek Zarządu Okręgu co do niezbędności udzielenia mu zezwolenia z powołaniem się na badania naukowe. Badania dotyczące migracji tarłowych głowacicy poprzez znakowanie znaczkami typu Carin'a w roku 2007 nie zostały zrealizowane, bo nie natrafiono na tarlaki głowacicy. Ocena stanu populacji lipienia została dokonana bardzo wątpliwą metodą, jaką były zawody wędkarskie, nie spełniającą zasad, jakimi kieruje się rzetelny warsztat naukowy. Zweryfikowanie przebiegu badań tą metodą było niemożliwe z uwagi na brak zawiadomienia o dacie i miejscu zawodów. Natomiast nadesłane sprawozdanie z

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

realizacji tematu badawczego "Ocena stanu populacji lipienia w D." wydaje się być w rzeczywistości sprawozdaniem z zawodów. Sprawozdanie to może być jedynie poglądową informacją i nie niesie spodziewanych efektów badawczych, nie posiada wniosków ani analizy wyników. Wyniki ostatniego zeszłorocznego tematu badawczego "Monitoring ichtiofauny wód użytkowanych przez Zarząd Okręgu" nie zostały przedstawione, a tym samym ich realizacja jest nieznana.

W ocenie organu l-instancji obraz dokonanych badań w roku 2007 r. nakazuje sądzić, że stanowią one tylko dodatek podnoszący atrakcyjność uzasadnienia. Badania wskazane we wniosku mogą się odbyć w terminie nie kolidującym z tarłem.

Organ zauważył również, że użytkownik rybacki występuje z wnioskiem na odłów ryb co rok wnioskując o większą ilość ryb z przeznaczeniem na sztuczne tarło. Zdaniem organu prowadząc tarło sztuczne uniemożliwia się tarło naturalne, które w tym wypadku może okazać się skuteczniejsze. Wbrew treści wniosku efektywność sztucznego tarła jest niezadowalająca. Organ zauważył, że udzielane przez 4 lata odstępstwa od zakazów, miały na celu pozyskanie materiału zarybieniowego dla poprawy stanu ichtiofauny wód. Tym samym podano, że w obliczu rokrocznie zwiększanej ilości poławianych ryb z naruszeniem art. 8 ustawy o rybactwie śródlądowym, przy nienależytym wywiązywaniu się z zobowiązań wynikających z poprzednich decyzji zwalniających oraz biorąc pod uwagę pozostałe fakty wymienione w niniejszym uzasadnieniu - nie zaistniała przesłanka szczególnego uzasadnienia dla wydania pozytywnej decyzji, bowiem zgodnie z art. 17 ust 1 ustawy o rybactwie śródlądowym, może tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach zezwolić na odstępstwa.

Decyzję tą doręczono Zarządowi Okręgu w dniu .....04.2008 r. i dnia .......2008 r. Zarząd Okręgowy Polskiego Związku .......w N. wniósł od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , domagając się jej uchylenia i wydania decyzji zgodnej z wnioskiem.

W odwołaniu podniesiono, że brak udzielenia zezwolenia skutkuje zaniechaniem prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej oraz wywiązania się z zawartych umów dzierżawy. Ewentualne odstępstwa od poprzednio udzielonego zezwolenia były niewielkie i częściowo wynikały z rozpoczętego w naturalny sposób rozrodu ryb, a

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

częściowo ze zwykłych przeoczeń. Nie wskazano, na jakiej podstawie pozyskano opinie od Komendanta Państwowej Straży .......i od .......Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny. Te opinie są nieprzydatne do rozpoznania tej sprawy. Ewentualne wewnętrzne nieprawidłowe działanie stowarzyszenia Polski Związek .......nie powinno mieć żadnego wpływu na załatwienie tej sprawy. Nieprawdą jest, jakoby połów ryb na wędkę był niewłaściwy. Organ l-instancji nie dysponował wiedzą specjalistyczną, pozwalającą na ocenę realizacji projektów badawczych.

Do odwołania dołączono sprawozdanie z badań z okresu .......2007 r. Uniwersytetu........., oświadczenie o zbieraniu przez magistrantów Akademii ......materiałów do prac magisterskich i współpracy L.A. z Akademią .........Dołączono również stanowisko Wydziału Ochrony Środowiska i Rybacka Uniwersytetu .........w ..... o przydatności dokonywania połowów ryb w zakresie objętym w tej sprawie wnioskiem strony skarżącej.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że rygorystyczny zakaz wprowadził art. 8 i 10 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym w zakresie stanowiącym zasadę ochrony ryb, który to zakaz został złagodzony w art. 17 ust. 1 ww. ustawy poprzez możliwość orzeczenia przez właściwy organ odstępstwa od ww. zakazów.

Ustawodawca pozwala na zwolnienie z zakazu tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a zwłaszcza do celów zarybienia, hodowli, ochrony zdrowia ryb oraz celów naukowo-badawczych, przy czym organ orzekając w oparciu o tę podstawę prawną działa w granicach uznania administracyjnego. Zdaniem Kolegium Odwoławczego, Zarząd Województwa ........wywiązał się w pełni ze swoich obowiązków, podając i omawiając powody, które zadecydowały o odmownym załatwieniu wniosku Okręgowego Polskiego Związku [....] w N.

Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze tematykę zagadnień, regulowanych przez ustawę o rybactwie śródlądowym, wymagana jest wiedza nie tylko

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

prawnicza, ale i merytoryczna. W związku z tym organ ten ograniczył się do zbadania przedmiotowej sprawy z punktu widzenia zasad proceduralnych, w tym zrealizowania wszystkich przesłanek zawartych w art. 107 § 3 K.p.a. Problemy wymagające oceny z punktu widzenia wiedzy fachowej, Kolegium Odwoławcze pozostawiło fachowcom znajdującym się zarówno w organie administracji, jak i biorącym udział w sprawie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży ......w K. jest powołany do kontroli przestrzegania ustawy oraz przepisów wydanych na jej podstawie, tym samym twierdzenie zawarte w odwołaniu o bezprawnym działaniu w sprawie tego Komendanta i braku możliwości przekazywania opinii w sprawie jest całkiem bezzasadny.

Zdaniem Kolegium Odwoławczego okoliczność, że organ l instancji posłużył się w sprawie opinią z Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zootechniki Akademii ....... w K. także nie jest zasadny. Organ ma obowiązek wyjaśnienia sprawy, podjąć wszystkich niezbędnych jego zdaniem czynności, jak i przeprowadzać dowody w sprawie, a przy tym przepisy nie obligują organu do uzyskania w sprawie konkretnego uzgodnienia czy opinii, a więc to organ decyduje, co będzie mu pomocne przy prowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Kwestionowana przez odwołującego się opinia Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny, podpisana przez Kierownika Katedry J.N. stanowi odpowiedź na konkretne pytanie w brzmieniu: "czy połów ryb na wędki w połączeniu ze sztucznym tarłem następującym po sobie w krótkim czasie nie stanowi nadmiernego przeciążenia zwierząt". Już sam zakres pytania, dość wąski, wiążący się z dobrostanem zwierząt, może w pełni uzasadniać przydatność przedmiotowej opinii dla niniejszej sprawy.

Kwestia przeprowadzonej przez organ l Instancji oceny dokonanych przez stronę odwołującą się badań naukowych nie była przedmiotem dociekań organu odwoławczego. Jest faktem, że pracownicy Zarządu Województwa ...........są pracownikami branżowymi, posiadającymi wykształcenie specjalistyczne, przeto ich ocena tych zagadnień jest miarodajna. Może ona oczywiście różnić się od punktu widzenia na ten problem samego autora prac badawczych, ale z faktu innej oceny, niż prezentuje sam autor, nie można czynić zarzutu.

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

Decyzję tą doręczono stronie skarżącej w dniu .......lipca 2008 r. i dnia ........sierpnia 2008 r. Okręg Polskiego Związku .......w N. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie decyzji organu l i II Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów sądowych.

W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. oraz 84 § 1 K.p.a. poprzez nie ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego oraz oparcie się na opinii biegłego z Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii ....... nie posiadającego wiedzy merytorycznej w zakresie opiniowania przedmiotu sprawy, a także braku rozważenia wszelkich okoliczności sprawy, w tym podawanych przez Okręg PZW w N. zasad prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej. Wskazano również na nie ustalenie istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, co skutkowało wydaniem decyzji o cechach dowolności.

Błędy w ustaleniach faktycznych polegają, w ocenie strony skarżącej, na bezpodstawnym przyjęciu, że okoliczność nie uzupełnienia w terminie sprawozdań z uprzednio dokonywanych przez użytkownika rybackiego czynności ma bezpośrednie znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; pominięciu przez organ odwoławczy mającej kluczowe znaczenie dla sprawy jej merytoryczną ocenę; nieuprawnionym uznaniu braku prowadzenia przez wnioskodawcę racjonalnej gospodarki rybackiej oraz działania z naruszeniem zasad dobrej praktyki rybackiej; uznaniu opinii Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży ....... w K. za wiążącą mimo wydania jej z przekroczeniem kompetencji; bezpodstawnym przyjęciu braku spodziewanych rezultatów w uprzednio dokonywanych w ramach udzielonych zezwoleń na odstępstwa odłowów materiału zarybieniowego oraz pominięciu skutków braku wydania decyzji o odstępstwach skutkującej uniemożliwieniem prowadzenia racjonalnej polityki rybackiej w 10 obwodach rybackich i związanymi z tym stratami w kwocie co najmniej [....] zł.

Na uzasadnienie zarzutów podano, że na użytkowanych wodach zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym prowadzona jest racjonalna gospodarka rybacka na podstawie operatów rybackich pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnioną jednostkę naukowo-badawczą. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu l-

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

instancji uniemożliwiają dokonywanie zarybień wszystkich obwodów rybackich zgodnie z podpisanymi umowami dzierżawnymi, do czego strona skarżąca została zobowiązana uchwałą nr .....Zarządu Województwa .......z dnia .......2006 r. w sprawie przyjęcia oceny wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej przez uprawnionego do rybactwa.

W tej sprawie organy administracji nadały zbyt wielką doniosłość rzekomo wadliwemu postępowaniu w związku z poprzednio wydaną decyzją o udzieleniu odstępstwa od zakazu połowu ryb w okresie ochronnym.

Skarżący wskazał, że decyzja Zarządu Województwa .......z dnia [....] obowiązywała od dnia ............2007 r. Krytyczne odniesienie się przez organ odwoławczy do stwierdzenia wnioskodawcy o odłowie rozpoczętym wcześniej, co było spowodowane nie respektowaniem przez dzikie gatunki terminów rozrodu wyznaczanych im przez urzędników, dowodzi całkowitej ignorancji i niezrozumienia sprawy. Zaznaczono, że celem odłowów było pozyskanie tarlaków, ale przed odbyciem ich naturalnego rozrodu.

Skarżący wyjaśnił, iż niezgodność w zestawieniach z dnia ......2007 r. z roboczym protokołem wypełnionym przez przeprowadzającego odłów wynikła tylko z przeoczenia sporządzającego zestawienie.

Strona skarżąca wywodził, że "dzikie" tarlaki pozyskany z rzeki nie nadają się do dalszej hodowli stawowej. Taka ryba nabyła już i ugruntowała pewne nawyki żywieniowe uniemożliwiające jej bytowanie w warunkach sztucznej hodowli stawowej i musi zostać wypuszczona z powrotem do rzeki. Do dalszej hodowli stawowej może być przeznaczony co najwyżej narybek. W tej sytuacji uprzednie pozyskanie narybku nie może rzutować na merytoryczną ocenę całego wniosku w niniejszej sprawie.

Zdaniem strony skarżącej organy administracji nie wskazały, na jakiej podstawie prawnej uznają za wiarygodne opinie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Rybackiej w K. oraz nie wskazały autora opinii pozyskanej z Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii ......w K. Sama strona skarżąca jest autonomicznym podmiotem prawnym - stowarzyszeniem działającym na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, nad którym nadzór sprawuje wyłącznie starosta oraz prokurator.

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

Komendant Państwowej Straży angażuje około 1/3 sił całej ........Państwowej Straży........., gdyż Okręg Polskiego Związku Wojewódzkiego w N. dzierżawi ......obwodów........, co w skali województwa ........... (...... obwody) stanowi 30,2%.

Jako bezwartościową uznano opinię Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii ......w ........., skoro zakres merytoryczny tej sprawy wymagałby zasięgnięcia opinii z Katedry Ichtiobiologii i Rybactwa Akademii ...... w K. Sam organ odwoławczy przyznał, że nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i tym samym nie ma on prawa do oceny metody badawczej wyników badań prowadzonych przez Okręg PZW w N.

Zgodnie z operatami rybackimi do wód w obwodach rybackich strony skarżącej należy wprowadzić narybek jesienny w ilościach 455 tyś. sztuk świnki, 550 tyś. sztuk klenia oraz 106,5 tyś. sztuk lipienia. Opinia J.K. potwierdza konieczność produkcji materiału zarybieniowego na bazie tylko i wyłącznie tarlaków odłowionych bezpośrednio z rzeki. Tym samym brak tej możliwości w związku z nie udzieleniem odstępstwa będzie skutkować niemożnością prowadzenia planowej i racjonalnej gospodarki rybackiej obejmującej zarybienia tymi gatunkami, a w konsekwencji zgodnie z cennikiem RZGW wartość niedokonanych zarybień w 2008 r. wyniesie [....] zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do treści skargi dodatkowo podkreślono, że Zarząd Województwa .........poprzednio udzielał zezwoleń stronie skarżącej na odstępstwa, jak też kontrolował realizację warunków wydanych poprzednio zezwoleń i na tej podstawie uznał, że strona skarżąca jest użytkownikiem niesumiennym, co stwarza ryzyko, że i w zakresie obecnie złożonego wniosku treść potencjalnego pozytywnego zezwolenia nie zostałaby zrealizowana.

Ustawodawca w takich sprawach przyznał organom administracji jedynie uprawnienie do udzielenia odstępstw, a w tej sprawie odmowa udzielenia zgody na odstępstwa była w pełni uprawniona wobec podanych i wymienionych w decyzji

10

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

konkretnych uchybień użytkownika takich jak: niezgodność z dokumentacją, niepełność nadesłanych informacji, w tym pominięcie faktu dokonania odłowień do badań Uniwersytetu....., nie przysłanie wszystkich dokumentów związanych z wykonaniem poprzedniej decyzji z dnia [....] . Dalej organ odwoławczy podał, argument strony skarżącej uzasadniający wnioskowane odłowy, tj. prowadzenie badań naukowych - został poddany krytyce przez organ l instancji wraz z przyczynami takiej oceny. Organ zdyskwalifikował także dokonaną przez stronę skarżącą ocenę populacji lipieni, ze względu na metodę badań, tj. zawody wędkarskie, które nie spełniają zasad warsztatu naukowego. Krytycznie oceniono realizację tematu badawczego "ocena stanu populacji lipienia w D.", która stanowi jedynie sprawozdanie z zawodów, które nie niesie efektów badawczych. Również temat badawczy "Monitoring ichtiofauny wód użytkowanych przez Zarząd Okręgu" nie został przedstawiony co powoduje, że jego realizacja jest nieznana. Zdaniem organu odwoławczego niska ocena stanu badań naukowych przeprowadzonych dotychczas przez stronę skarżącą została w pełni wyjaśniona w zaskarżonej decyzji.

Zarzuty o nieuprawnionym wzięciu pod uwagę opinii Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży ........oraz opinii J.N. , ..........Katedry Hodowli Drobiu Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny są niezasadne, ponieważ zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., organ ma prawo dopuścić jako dowód wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty i wniosek zawarty w skardze dodatkowo podnosząc, że uzyskanie zezwolenia w trybie art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym jest niezbędne dla prowadzenia przez stronę skarżącą racjonalnej gospodarki rybackiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuję:

Strona skarżąca Zarząd Okręgu Polskiego Związku [....] w N. w dniu ......2008 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu

11

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ......2008 r., doręczoną stronie skarżącej .......lipca 2008 r. Skargę wniesiono wiec z zachowaniem ustawowego terminu 30-dni.

Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w ....... Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa ......................

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja Zarządu Województwa ......zostały wydane w tej sprawie bez wyjaśnienia istotnej okoliczności. Stosownie do § 46 ust. 3 Statutu Polskiego Związku ........Okręg takiego związku reprezentuje albo Prezydium Zarządu, albo w okresie jego nie obradowania -Prezes zarządu lub członek prezydium. Tymczasem w tej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia z dnia ...... stycznia 2008 r. został podpisany wyłącznie przez Dyrektora Biura. L.A. , który nie był członkiem Prezydium Okręgu lub Prezesem tego Okręgu. Tym samym tak podpisany wniosek zawierał istotny brak formalny co do skuteczności reprezentowania Okręgu Polskiego Związku [....] . Bez usunięcia

12

tego braku, tzn. bez właściwego podpisania wniosku jego rozpatrywanie było niedopuszczalnym. Tym samym już ta okoliczność uzasadnia uchylenie obu decyzji wydanych w tej sprawie.

Nie jest to jednak jedyne uchybienie. Podstawą prawną domagania się przez stronę skarżącą wydania na jej rzecz zezwolenia był w tej sprawie art. 17 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym. Art. 17 ww. ustawy zawiera odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 8 i 10 przepisy ustawy o rybactwie śródlądowym w zakresie zakazu połowu ryb. Powołany art. 17 ww. ustawy zawiera możliwość zwolnienia z zakazu, ale tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, zwłaszcza do celów zarybienia, hodowli, ochrony zdrowia ryb oraz celów naukowo-badawczych, przy czym organ orzekając w oparciu o tę podstawę prawną, działa w granicach uznania administracyjnego.

We wniosku strony skarżącej z dnia .......2008 r. nie podano z jakich to szczególnych powodów organ powinien zezwolić na odłów ryb z odstępstwami od zakazów określonych w art. 8 ustawy o rybactwie śródlądowym. Ciężar dowodu co do istnienia tego szczególnie uzasadnionego przypadku spoczywał przede wszystkim na wnioskodawcy, którego dotyczyły skutki prawne decyzji wydawanej na podstawie art. 1 7 ww. ustawy. To w interesie Zarządu Okręgu Polskiego Związku [....] było wykazanie, że istotnie taki szczególny przypadek ma miejsce w tej sprawie. W ocenie organu ł-instancji wnioskodawca nie podał, aby taki szczególny wypadek miał miejsce i z tym ustaleniem należy się zgodzić.

Sam wnioskodawca podał bowiem, że uzyskanie zezwolenia będzie warunkiem prowadzenia prawidłowej gospodarki rybackiej w zakresie pozyskiwania narybku (dokonywania odłowów) i pozwoli na wywiązanie się z zawartych umów, a ponadto będzie służyło celom badań naukowych. Wprawdzie powoływany art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym wskazuje, iż szczególnie uzasadniony przypadek może stanowić zarybianie, hodowla i cele naukowo-badawcze ale nie oznacza to, że każdy przypadek zarybiania lub celów naukowo-badawczych spełnia przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. Poza ewentualnym dowodzeniem przez wnioskodawcę, że udzielenie zezwolenia służy realizacji np. celów naukowo-badawczych należało

13

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

dodatkowo udowadniać, że będzie to szczególnie uzasadniony przypadek, co np. mogło wynikać z jedynej możliwości prowadzenia tych badań.

Zarząd Województwa .....orzekając w tej sprawie korzystał z władzy dyskrecjonalnej i odmawiając udzielenia zezwolenia uznał, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Wydawanie rozstrzygnięć administracyjnych w przypadkach tzw. uznania administracyjnego zawsze winno być należycie uzasadniane. Strony winny wiedzieć, jakimi kryteriami kierował się organ podejmując jedną z dwóch (kilku) prawnie równoważnych rozstrzygnięć. Tym samym niezależnie od tego, że ciężar dowodu zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" spoczywał na stronie skarżącej, to odmawiając udzielenia zezwolenia organ administracji winien wyjaśnić motywy, jakimi kierował się załatwiając sprawę. W tym zakresie kwestionując treść uzasadnienia decyzji przez stronę skarżącą - zarzuty zawarte w skardze są częściowo zasadne. Wątpliwym było wydanie przez organy administracji decyzji na podstawie opinii .......Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny Akademii ....... Zakres przedmiotu postępowania określonego na podstawie art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym dotyczył zagadnień związanych z ichtiologią jako działem zoologii zajmującym się rybami, ich systematyką, biologią, morfologią, embriologią, fizjologią, ekologią, rozsiedleniem geograficznym i paleontologią. Można więc mieć zasadne wątpliwości, czy opinia ....... Katedry Hodowli Drobiu, Zwierząt Futerkowych i Zoohigieny mogła być przydatna w tej sprawie. Wątpliwości budzi również sam zakres opinii. Organ l-instancji zwracając się o opinię zapytał, "czy połów ryb na wędki w połączeniu ze sztucznym tarłem następującym po sobie w krótkim czasie nie stanowi nadmiernego przeciążenia zwierząt" i na to pytanie udzielono odpowiedź, zgodnie z którą łowienie ryb przy pomocy wędki nie jest odpowiednim narzędziem do odławiania ryb przeznaczonych na tarło, szczególnie sztuczne, które samo w sobie jest znacznym obciążeniem zarówno fizycznym jak i psychicznym dla ryb. Organy zwracając się o wyrażenie opinii winny wprost nawiązywać do hipotezy art. 17 ww. ustawy, to znaczy zwrócić się z pytaniem dotyczącym wystąpienia lub braku wystąpienia w okolicznościach tej sprawy jakiegoś szczególnie uzasadnionego przypadku, który uzasadniałby odstąpienie od zakazu połowu ryb i ewentualnie na czym ten szczególnie uzasadniony przypadek mógłby polegać. W tym kierunku winny być kierowana pytania i

14

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

tak wyrażone opinie miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Przy czym sąd administracyjny nie jest uprawniony do tak dalekiego ingerowania w tok merytorycznego rozpoznawania sprawy, aby mógł redagować za organy administracji pytań objętych wnioskami o wyrażenie opinii w sprawie. Sąd jednak wskazuje na zakres tematyczny, w jakim opinie te winny być wyrażone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując odwołanie pominęło i nie ustosunkowało się do argumentacji zawartej w odwołaniu i dołączonych do odwołania opiniach. Były to wprawdzie tzw. "prywatne" opinie składane przez stronę, ale odnosiły się one do faktów, które miały znaczenie w tej sprawie. Organ odwoławczy pominął je uznając, że nie mają one żadnego znaczenia w sprawie, podczas gdy opinie te zostały powołane na potwierdzenie stanowiska zajętego w odwołaniu. Być może uzasadnieniem takiego postępowania organu odwoławczego było zamieszczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w samej zaskarżonej decyzji informacji o braku merytorycznych kompetencji do rozpoznawania spraw takiej kategorii. Oznacza to, że organ odwoławczy sam stwierdza, iż nie rozpoznaje merytorycznie sprawy z powodu braku wiedzy w tym zakresie. Takie stwierdzenie, połączone tak jak miało to miejsce w tej sprawie z uznaniem, iż tylko organ l-instancji mógł dokonać "merytorycznej" oceny sprawy wskazuje, że w istocie nastąpiło ograniczenie postępowania do l-instancji. Jeżeli Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało wiedzą z zakresu objętego tą sprawą, mogło podjąć czynności dowodowe, np. poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, które pozwoliłyby na ustalenie przez ten organ istotnych okoliczności w tej sprawie. Twierdzenie, że organ odwoławczy w zakresie "meritum" sprawy nie bada jej oznacza również i to, że ustawodawca omyłkowo wskazał właśnie samorządowe kolegia odwoławcze jako właściwe organy w takich sprawach.

Żaden z obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy też ustawy o rybactwie śródlądowym nie zawęża kompetencji organu odwoławczego tylko do badania legalności sprawy rozumianej jako zgodność z procedurą administracyjną. Tak przyjęty sposób postępowania w tej sprawie statuowałby samorządowe kolegia odwoławcze co najmniej na równi z zakresem kognicji sądu administracyjnego. Organ odwoławczy jest jednak organem administracyjnym

15

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

powołanym do merytorycznego rozpoznania każdej sprawy skutecznie zaskarżonej do tego organu odwołaniem.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że w tej sprawie organy obu instancji mogły powoływać się na opinie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży ......... i opinie te mogły być przyjęte jako dowody w tej sprawie ale wówczas, gdyby dotyczyły one zasadności bądź celowości realizacji (osiągnięcia) celów, dla jakich wydawane są zezwolenia w trybie art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym. W tej zaś sprawie z takich opinii wynikało przede wszystkim nieprawidłowe funkcjonowanie samego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku .......w N. i w takim zakresie opinie te nie wyjaśniały okoliczności objętych hipotezą art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym.

Nie znajduje również uzasadnienia powoływanie się w skardze przez stronę skarżącą na konieczność prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej jako podstawa do uzyskania zezwolenia w trybie art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym. Racjonalna gospodarka rybacka polega na wykorzystywaniu produkcyjnych możliwości wód zgodnie z operatem rybackim w sposób nie naruszający interesy uprawnionych do rybactwa w tym samym dorzeczu i z zachowaniem zasobów ryb w równowadze ekologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym do rybactwa (art. 6 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym). O tym, na czym ma polegać prowadzanie racjonalnej gospodarki rybackiej decyduje operat rybacki, a nie zezwolenie, które jedynie może być udzielone i to w sytuacji szczególnie uzasadnionej, o której mowa w art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym.

W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisu prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy (art. 17 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym) oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a.).

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc sprawę należy w pierwszej kolejności usunąć błędy formalne (prawidłowy podpis) związane z wnioskiem strony

16

Sygn. akt II SA/Kr 862/08

skarżącej. Następnie ustalić, czy dopuszczalnym jest prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na 2008 r. Po ustaleniu dopuszczalności prowadzenia postępowania w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy, należy jeszcze raz przeanalizować i ustalić wystąpienie szczególnych przesłanek z art. 17 ustawy o rybactwie śródlądowym.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwot uiszczonego wpisu, wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

17