Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1195/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 63-64 art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Józefa K. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...] 2005r. odmówiono Józefowi K. wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w [...] Brygadzie Służba Polsce.

Organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. postępowania administracyjnego po zasięgnięciu opinii Departamentu Prawnego Ministerstwa Obrony Narodowej ustalono, iż wydanie zaświadczenia o przymusowym zatrudnieniu zależy od ustalenia czy wnioskodawca był osobą która w okresie pracy w [...] Brygadzie SP w E. w 1952r. odbywała zastępczą służę wojskową. Wskazano, że jak wynika z ewidencji wojskowej skarżący był przymusowo zatrudniony w brygadach ponadkontyngentowych niemniej jednak nie odbywał służby wojskowej. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do wydania zaświadczenia, gdyż zaświadczeń o przymusowym zatrudnieniu nie wydaje się osobom, które odbywały jedynie przysposobienie wojskowe przewidziane w rozdziale 4 ustawy z dnia 25 lutego 1948r. o powszechnym obowiązku przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży oraz organizacji spraw kultury fizycznej i sportu ( Dz. U. Nr 12, poz. 90 ze zm.).

Na powyższe rozstrzygniecie strona złożyła zażalenie. Skarżący podniósł, że powoływanie się przez organ I instancji na posiadaną ewidencję jest nietrafne, albowiem w tym czasie był zameldowany w województwie krakowskim. Następnie po przytoczeniu rozkładu dnia w [...] Brygadzie w E., skarżący wskazał, że dowodem świadczącym o jego przymusowym zatrudnieniu w [...] Brygadzie Służba Polsce w E. jest dokument wydany przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. postanowieniem z [...] 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, iż stosownie do postanowień art. l ust. l ustawy z dnia 2 września 1994r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. Nr 60, poz. 622 ze zm.) żołnierzom: 1) zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949-1959 byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych, 2) z poboru w 1949r., którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad "Służby Polsce" i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach, 3) przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949-1959 - przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, świadczenie pieniężne. Ust. 2 art. l ustawy stanowi zaś, że świadczenie pieniężne i uprawnienia przewidziane ustawą nie przysługują żołnierzom Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Wojsk Ochrony Pogranicza odkomenderowanym w 1956r. do kopalń węgla bez selekcjonowania politycznego określonego kategorią zastępczej służby wojskowej oraz żołnierzom, którzy w ramach werbunku ochotniczego zawarli umowę o pracę w górnictwie węglowym. W dniu 16 grudnia 1994r. Minister Obrony Narodowej wydał akt prawny, w którym wskazał organy wojskowe właściwe do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami ( Dz. U z 1994 Nr 136, poz. 707 ze zm.). Według § ust. l rozporządzenia, zaświadczenia potwierdzające rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu przez żołnierzy powołanych w okresie do dnia 31 grudnia 1959r. do odbycia zastępczej służby wojskowej oraz przez żołnierzy z poboru 1949r. wcielonych do ponadkontyngentowych brygad "Służba Polsce" i przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla i kamieniołomach, a także żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych w latach 1949-1959 wydaje się na wniosek osoby ubiegającej się. Zaświadczenia wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku - na podstawie przedłożonych " przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie zasięga opinii właściwego stowarzyszenia zrzeszającego byłych żołnierzy górników, a także w razie potrzeby Centralnego Wojskowego, archiwów państwowych i innych instytucji ( ust. 2 § 1 rozporządzenia).

Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji rozpoznając sprawę nie wydał postanowienia celem zapoznania się wnioskodawcy z materiałem sprawy. Tym samym organ ten niewątpliwie naruszył przepisy art. 10 i 81, art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 200 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.). Powyższe uchybienie zweryfikował organ odwoławczy. Ponadto, zauważył, iż z ewidencji wojskowej wynika, że skarżący w dniu 22 kwietnia 1959r. został przeniesiony do rezerwy. Ewidencja ta została założona 10 października 1955r., kiedy wnioskodawca stanął przed komisją lekarską, która orzekała jego czasową niezdolność do służby wojskowej. Wówczas wnioskodawcy wydano też książeczkę wojskową. Skarżący natomiast ubiega się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w [...] Brygadzie Służba Polsce w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej od kwietnia do października 1952r. W tych okolicznościach ,zdaniem organu odwoławczego praca skarżącego w [...] Brygadzie nie mogła stanowić odbywania zastępczej służby wojskowej.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego strona złożyła skargę do sądu.

Wskazała ona, iż Wojewódzki Sztab Wojskowy w B. w zasadnieniu wydanej decyzji z dnia [...] 2005r. nr [...] błędnie określił stan prawny wydanego postanowienia. Zdaniem skarżącego naruszono ustawę z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego art. 7, art. 9, art. 77 § 4, art. l07 § 3. Ponadto, stronie nie udostępniono wszystkich zebranych w sprawie dokumentów, jedynie pokazano ankietę personalną, z której jednoznacznie wynika przymusowe zatrudnienie w Paramilitarnej Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w okresie od kwietnia do października 1952 roku. Skarżący wskazał, że twierdzenie organu odwoławczego, iż przymusowe zatrudnienie w [...] Brygadzie "Służba Polsce" w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej od kwietnia do października 1952 roku nie mogło stanowić odbywania zastępczej służby wojskowej jest nietrafne gdyż, zniesienie z dniem 28 maja 1950 roku możliwości skrócenia zasadniczej służby wojskowej albo zwolnienie od odbycia tej służby oznaczało, że poborowy po wykonaniu przymusowej pracy w paramilitarnej organizacji "Służba Polsce" mógł być powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w pełnym obowiązującym wymiarze. W tym przypadku na potwierdzenie wykonywania przymusowej pracy w Paramilitarnej Organizacji "Służba Polsce" są dokumenty wystawione w swoim czasie. Takim dokumentem jest dokument potwierdzający miejsce zameldowania w [...] Brygadzie "Służba Polsce" wydany przez Urząd Miejski w E. Kolejnym dowodem potwierdzającym przymusowe zatrudnienie w Paramilitarnej Organizacji "Służba Polsce" jest wpis w dokumentacji ewidencyjnej prowadzonej przez organ wojskowy. W ocenie skarżącego organ odwoławczy w sposób enigmatyczny sformułował uzasadnienie, w którym nie określił z jakich powodów takowe zaświadczenie nie należy się skarżącemu. Wskazywał, iż zgodnie z ówczesną ustawą z dnia 25 lutego 1948 DZ.U. z dnia 12 marca 1948 roku jest jednoznacznie i dobitnie określone, że było to przymusowe wcielenie i ciężka fizyczna praca, oraz indoktrynacja polityczna.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, iż są one nieuprawnione. Podtrzymał swoje stanowisko wydane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 63 K.p.a. podanie, w tym zażalenia i odwołania powinny czynić zadość wymaganiom formalnym. Jeśli podanie wnoszone jest na piśmie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje prawidłowość ustalenia, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku zażalenia niemożność jego rozpoznania. Ma to istotne znaczenia dla ustalenia legalności zaskarżonego orzeczenia organu odwoławczego z uwagi na wynikający z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), obowiązek ustalenia przez ten organ, czy zażalenie zostało wniesione skutecznie. Może się bowiem okazać, że wskutek nieuzupełnienia braków formalnych rozstrzygnięcie organu I instancji stanie się ostateczne. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną organu I instancji, co skutkowałoby nieważnością rozstrzygnięcia organu II instancji (art.156§1pkt2 kpa).

W rozpoznawanej sprawie organ powinien więc stosownie do art. 64 § 2 Kpa wezwać wnoszącego zażalenie do usunięcia braków zażalenia przez jego podpisanie z pouczeniem, że nieusunięcie braku spowoduje pozostawienie podania (zażalenia) bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane 5 sierpnia 2005r. i zatytułowane "zażalenie" nie zawiera podpisu strony.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153,poz 1270) orzekł jak w sentencji.