Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2278/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2 oraz  art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Danuta Kania, Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku oraz oddalenia wniosku o umorzenie postępowania – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. w dniu [...] maja 2012 r. wystosował do M. K. na adres [...], upomnienie nr [...], wzywające do uregulowania należności w łącznej kwocie [...] zł, tytułem odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. po wezwaniu do jego opróżnienia, które zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2012 r. Powyższe upomnienie zawierało pouczenie, iż wskazana w nim należność należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania na rachunek bankowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, bowiem w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności Agencji.

W związku z nieuiszczeniem przez skarżącego kwoty wskazanej w powyższym upomnieniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K., działając jako wierzyciel, w dniu [...] lipca 2012 r. wystawił w stosunku do skarżącego M. K. tytuł wykonawczy nr [...], który z tą samą datą został zaopatrzony przez powyższy organ, działający jako organ egzekucyjny, w klauzulę wykonalności.

Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego w Jednostce Wojskowej nr [...], zaś odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia doręczono wymienionemu w dniu [...] lipca 2012 r.

W dniu [...] lipca 2012 r. do organu egzekucyjnego, tj. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K., wpłynęło wraz z załącznikami pismo pełnomocnika skarżącego odnoszące się do upomnienia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], a następnie, w dniu [...] sierpnia 2012 r. wpłynęło do organu I instancji pismo pełnomocnika, w którym wniesiono zarzut nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Natomiast w uzasadnieniu w głównej mierze podniesiono, że nie istniał po stronie skarżącego obowiązek regulowania opłat za utrzymywanie wymienionego już wyżej lokalu, ponieważ w obrocie prawnym brak było właściwej decyzji organu kwaterunkowego przyznającego ów lokal, a zatem brak było tytułu prawnego po stronie skarżącego do zajmowania lokalu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 34 § 4 oraz art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz oddalił wniosek w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] został przydzielony M. K. na podstawie decyzji organu z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w Jednostce Wojskowej Nr [...] w K. W związku z wyznaczeniem na kolejne stanowisko służbowe i wygaśnięciem tym samym powyższej decyzji, w dniu [...] maja 2009 r. tutejszy organ wydał decyzję nr [...], przyznającą prawo zamieszkiwania skarżącemu na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w Jednostce Wojskowej nr [...] w K., a okres kadencji na tym stanowisku upłynął z dniem [...] października 2010 r., stąd też również tego dnia wygasła przedmiotowa decyzja o prawie zamieszkiwania. Następnie pismami z dnia [...] lipca 2011 r. oraz z dnia [...] października 2011 r. został wezwany do dostarczenia dokumentów potwierdzających uprawnienia do zajmowania kwatery oraz do regulacji stanu prawnego. Wobec niedopełnienia powyższego obowiązku, tutejszy organ, działając na podstawie art. 41 ust. 4, w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367), pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wezwał M. K. do dobrowolnego opróżnienia z osób i rzeczy zajmowanego bez tytułu prawnego spornego lokalu mieszkalnego. Z kolei w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżący wystąpił do Oddziału WAM z wnioskiem, w którym wyraził zamiar protokolarnego zwolnienia lokalu i termin dokonania czynności, ustalony pomiędzy nim a administratorem wyznaczono na dzień [...] lutego 2012 r. Jednakże z uwagi na nieopróżnienie z rzeczy oraz zajmowanie lokalu przez żonę skarżącego wraz małoletnim dzieckiem, administrator odstąpił od czynności. Następnie w dniu [...] marca 2012 r. skierowane zostało do Sądu Rejonowego dla [...] w K. powództwo w sprawie nakazania opróżnienia przez M., D. oraz małoletnią D. K. powyższego lokalu mieszkalnego, lecz w dniu [...] maja 2012 r. skarżący dokonał wymeldowania z pobytu stałego z powyższego lokalu, a następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. został ów lokal przekazany protokolarnie do organu i w tej sytuacji pozew wycofano. Natomiast w myśl art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierz od dnia doręczenia wezwania do opróżnienia lokalu jest zobowiązany uiszczać odszkodowanie w wysokości 150% opłaty za używanie lokalu mieszkalnego oraz opłaty pośrednie. Z kolei zgodnie z ust. 7, do nieuiszczonego odszkodowania stosuje się przepisy art. 37 ustawy, w myśl którego opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ust 5 i 7 ustawy, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega również nieuiszczone w terminie odszkodowanie, natomiast zobowiązanym do uiszczenia odszkodowania jest osoba, która nie uczyniła zadość wezwaniu do opróżnienia. Wobec powyższego oraz w związku z faktem, iż skarżący M. K. dokonał przekazania lokalu dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r., to do tego dnia był zobowiązany do zapłaty stosownego odszkodowania. Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczącej bezczynności organu w zakresie podjęcia działań mających na celu opróżnienie lokalu wskazano, że zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy, żołnierz zawodowy jest zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. Tymczasem zobowiązany nie zawiadomił organu o zmianie uprawnień do zakwaterowania. Pomimo, iż decyzja o prawie zamieszkiwania wygasła, zainteresowany nie utracił prawa do zakwaterowania, utracił jedynie tytuł prawny do zajmowania konkretnego lokalu. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, lub za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej lub wypłacie świadczenia mieszkaniowego. Natomiast skarżący M. K. nie poinformował organu o chęci zmiany formy zakwaterowania. Ponadto, pomimo kierowanych wezwań, nie uzupełnił wymaganych dokumentów oraz nie złożył oświadczenia o zmianie formy realizacji prawa do zakwaterowania. O fakcie opuszczenia przedmiotowego lokalu i chęci jego przekazania, Agencja została poinformowana dopiero po skierowaniu wezwania do jego opróżnienia. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący zawiadomił, iż w lokalu nie zamieszkuje od [...] grudnia 2011 r., a z jego oświadczeń wynika jednoznacznie, że pomimo wygaśnięcia decyzji o prawie zamieszkiwania, w lokalu tym nadal zamieszkiwał, nie dopełniając obowiązku określonego w cyt. uprzednio art. 24 ust. 5 ustawy. Wobec powyższego, zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należało oddalić, podobnie jak wniosek o umorzenie.

W zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu podał, że w przypadku nieopuszczenia lokalu w terminie wskazanym w wezwaniu, organ po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu ustalenie, czy w lokalu nie ma osób spełniających wymogi określone w art. 40 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, winien wydać decyzję o zwolnieniu lokalu, w której jest zobowiązany orzec również o odszkodowaniu. Z uwagi na fakt, że lokalu nie zamierzała opuścić wyłącznie małżonka M. K. i przebywała tam z małoletnim dzieckiem, organ pierwszej instancji winien był wydać przedmiotową decyzję zobowiązującą solidarnie skarżącego, jak i osoby wspólnie z nim zamieszkujące, a w tej sytuacji żonę żołnierza D. K., do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 150% wartości opłaty za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc ze wskazaniem konkretnej daty powstania obowiązku, jak i kwoty odszkodowania za poszczególne miesiące, od kiedy odszkodowanie jest wymagalne i sposobu odpowiedzialności. Jednakże organ nie uczynił tego i tym samym naruszył art. 41 ust. 6 ustawy. Ponadto błędnie opierając sie na art. 37 ustawy, wystawił tytuł wykonawczy i na tej podstawie wszczął postępowanie egzekucyjne. Przepis zaś art. 37 ust. 1 ustawy może stanowić podstawę do wydania tytułu wykonawczego i w efekcie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie w stosunku do nieuiszczanych w terminie przez żołnierza opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich. Przedmiotowa sprawa natomiast dotyczyła – jak przyznaje organ w zaskarżonym postanowieniu, zapłaty odszkodowania. W przedmiotowej sprawie, gdzie organ I instancji dochodzi odszkodowania z tytułu zajmowania kwatery, tytułem wykonawczym prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji winna być ostateczna decyzja nakazująca zwolnienie przedmiotowego lokalu i orzekająca o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu oraz odszkodowania za sporny lokal mieszkalny za okres od listopada 2011 r. do maja 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł. Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy, żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej, jeżeli: 1) nie przysługuje mu prawo do zakwaterowania w związku ze skorzystaniem z uprawnień, o których mowa w art. 21 ust. 6; 2) ostateczna decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego utraciła moc oraz w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2; 3) żołnierz zawodowy i jego małżonek zajmują oddzielne lokale mieszkalne, z których jeden odpowiada co najmniej ich uprawnieniom; w takim przypadku przysługuje im prawo wyboru lokalu mieszkalnego; 4) żołnierz zawodowy i jego małżonek zajmują oddzielne miejsca w internacie albo kwaterze internatowej bez spełnienia warunków, o których mowa w art. 21 ust. 10; w takim przypadku przysługuje im prawo wyboru miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 5) utracił prawo do zakwaterowania na podstawie art. 21 ust. 9; 6) otrzymuje świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 48 d; 7) został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Żołnierz zawodowy, który utracił prawo do zakwaterowania, jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia utraty prawa do zakwaterowania, a w przypadku żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej, któremu przysługuje odprawa mieszkaniowa – w terminie trzydziestu dni od dnia jej wypłaty (ust. 2 ustawy). W przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 2, dyrektor oddziału regionalnego wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w mternacie albo w kwaterze internatowej w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 4 ustawy). W przypadku nieopróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej w ustalonym terminie, o którym mowa w ust. 4, Dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu, a takiej decyzji skarżący został pozbawiony i tym samym możliwości kwestionowania jej treści.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Agencji jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji. Z kolei w myśl art. 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwanej dalej "uopea", nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Natomiast w myśl art. 23 § 4 pkt 1 "uopea", organy sprawujące nadzór są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne i jednocześnie zgodnie z art. 18 tej ustawy, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, a w myśl art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie), w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (postanowienie). Natomiast odnosząc się do niniejszej sprawy, organ powołał się na ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, zaś w dalszej części stwierdził, że podnoszony przez skarżącego zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 "uopea" (tj. nieistnienie obowiązku zapłaty odszkodowania z art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu za okres od dnia doręczenia wezwania do dnia opróżnienia lokalu), nie znajduje uzasadnienia, bowiem jest on związany z przeświadczeniem o obowiązku wydania przez organ Agencji decyzji o zwolnieniu lokalu, w której powinien orzec również o odszkodowaniu i decyzja ta, zdaniem skarżącego, powinna solidarnie zobowiązywać zarówno jego, jak i osoby wspólnie z nim zamieszkujące (żonę i córkę) do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 150% wartości opłaty za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc ze wskazaniem konkretnej daty powstania obowiązku, jak i kwoty odszkodowania za poszczególne miesiące, od kiedy odszkodowanie jest wymagalne i sposobu odpowiedzialności. Ponadto, w dalszej treści zażalenia podniesiono, że organ Agencji popełnił błąd wystawiając tytuł wykonawczy na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu i wszczynając postępowanie egzekucyjne, bowiem powyższy przepis może stanowić podstawę do wydania tytułu wykonawczego wyłącznie w stosunku do zaległych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich i tytułem wykonawczym prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, tj. w zakresie odszkodowania winna być ostateczna decyzja nakazująca zwolnienie lokalu i orzekająca o obowiązku uiszczania opłat za używanie lokalu oraz odszkodowania. Tymczasem powyższa argumentacja nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, bowiem podstawą prawną naliczenia odszkodowania jest art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, według którego żołnierz od dnia doręczenia wezwania do opróżnienia lokalu jest zobowiązany uiszczać odszkodowanie w wysokości 150% opłaty za używanie lokalu mieszkalnego oraz opłaty pośrednie. Zgodnie z art. 41 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu, do nieziszczonego odszkodowania stosuje się przepisy art. 37, zaś zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy, opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Wobec powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 5 i 7 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, przymusowemu ściągnięciu na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega również nieuiszczone w terminie odszkodowanie. Ponadto podkreślono, że w ustawie o zakwaterowaniu brak przepisu zobowiązującego organ Agencji do wydania decyzji o obowiązku zapłaty odszkodowania naliczanego od doręczenia wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. postąpił zatem zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami prawa obciążając M. K. odszkodowaniem za okres zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym od dnia doręczenia wezwania nr [...] do dnia jego opróżnienia, w wysokości 150% opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, a następnie kierując do zobowiązanego upomnienie, wystawiając tytuł wykonawczy i dokonując zajęcia jego wynagrodzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 41 ust. 6, ust. 7 w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej, jeżeli ostateczna decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego utraciła moc oraz w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2. Żołnierz zawodowy, który utracił prawo do zakwaterowania, jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia utraty prawa do zakwaterowania, a w przypadku żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej, któremu przysługuje odprawa mieszkaniowa - w terminie trzydziestu dni od dnia jej wypłaty (art. 41 ust. 2 ww. ustawy). W przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 2, dyrektor oddziału regionalnego wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo w kwaterze internatowej w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 41 ust. 4 ww. ustawy). W przypadku nieopróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej w ustalonym terminie, o którym mowa w ust. 4, dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, z włączeniem przypadków, o których mowa w art. 45 ust. 3 (art. 41 ust. 6 ww. ustawy). W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że w przypadku nieopuszczenia lokalu w terminie określonym w wezwaniu, czyli w ciągu 30 dni dyrektor oddziału, po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu ustalenie, czy w lokalu nie ma osób spełniających wymogi określone w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, winien wydać decyzję o zwolnieniu lokalu, w której jest zobowiązany orzec również o odszkodowaniu tj. decyzję w oparciu o art. 41 ust. 6, ust. 7 w zw. z art. 37 ust. 2 ww. ustawy. Organ II instancji, czyniąc ustalenia faktyczne głównie na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy przez Oddział Regionalny WAM w K., pominął dość istotną okoliczność, a to fakt, że w przedmiotowym lokalu zamieszkiwała (nie zamierzając go dobrowolnie opuścić) małżonka skarżącego D. K. wraz z małoletnim dzieckiem stron. Z protokołu sporządzonego na okoliczność czynności zdania lokalu z dnia [...] lutego 2012 r., których to czynności domagał się długotrwale, wyraźnie wynika, że w lokalu tym przebywała małżonka M. K. wraz z małoletnim dzieckiem. Organ zatem celowo pomija ten fakt, by wykazać, że wyłącznie z powodu nieopróżnienia kwatery z rzeczy tj. mebli i innego wyposażenia nie doszło do jego zdania w poczet zasobów mieszkaniowych WAM. Tymczasem według niezbitych faktów wyłącznie z uwagi na fakt, że lokal zamieszkiwała D. K. wraz z dzieckiem i nie zamierzała go opuścić, nie doszło do przekazania tego lokalu, co znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji. Niewątpliwie organ winien był wydać na podstawie art. 41 ust. 6, ust. 7 w zw. z art. 37 ust. 2 ww. ustawy decyzję zobowiązującą solidarnie skarżącego, jak i osoby wspólnie z nim zamieszkujące (w tej sytuacji żonę żołnierza D. K.) do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 150% wartości opłaty za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc ze wskazaniem konkretnej daty powstania obowiązku, jak i kwoty odszkodowania za poszczególne miesiące, od kiedy odszkodowanie jest wymagalne i sposobu odpowiedzialności, czego organ nie uczynił i tym samym naruszył art. 41 ust. 6 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia organ kwaterunkowy na skutek ustania mocy prawnej decyzji przyznającej prawo do kwatery i wobec stanowiska skarżącego w przedmiocie woli zdania lokalu winien był wydać przedmiotową decyzję w trybie art. 41 ust. 6 w zw. z art. 37 ust. 2 ww. ustawy, w szczególności w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności z tytułu zajmowania lokalu oraz uiszczenia odszkodowania. Natomiast organ nie tylko zaniechał wbrew ww. przepisom wydania przedmiotowej decyzji, ale rozpoczął proces egzekucji wyłącznie przeciwko skarżącemu. Na uwagę zasługuje również okoliczność, że organ kwaterunkowy pomimo wygaśnięcia decyzji przydziałowej przedmiotowy lokal (wygaśnięcie decyzji nastąpiło w dniu [...] października 2010 r.), w dalszym ciągu przez kolejne miesiące, pomimo braku podstawy prawnej i tym bardziej woli skarżącego do zamieszkiwania w tym lokalu, pobierał czynsz. Organ drugiej instancji nie zauważył i co stanowi po jego stronie wadę procesową w zakresie art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., że przez tak długi okres czasu od wygaśnięcia decyzji przydziałowej organ kwaterunkowy I instancji pomimo braku wniosku skarżącego o kolejny przydział lokalu pozostawał bezczynny i pomimo pism ukierunkowanych na chęć zdania kwatery nie podjął właściwych działań prawnych, w szczególności w tym przedziale czasu nie wystąpił do sądu powszechnego o eksmisję osób tam zamieszkujących. Dopiero [...] listopada 2011 r. organ kwaterunkowy wezwał do dobrowolnego opróżnienia z osób i rzeczy zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Z kolei na pismo z dnia [...] grudnia 2011 r., w którym poinformował, że nie zamieszkuje w przedmiotowej kwaterze i pragnie przekazać ją do zasobów mieszkaniowych, organ kwaterunkowy również nie zareagował stosownymi działaniami prawnymi (choć w przeciwieństwie do żołnierza przysługuje mu powództwo do sądu powszechnego o eksmisję). Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący zwrócił się z ponownym wnioskiem do organu kwaterunkowego celem zdania kwatery. Wtedy to organ nie przyjął kwatery pod pretekstem nieopróżnienia lokalu wyłącznie z rzeczy ruchomych, co pozostaje w rażącej sprzeczności z dowodem w postaci pism skarżącego do WAM, gdzie podaje, że wyłącznie jego żona tam zamieszkuje i to ona nie zamierza opuścić tego lokalu. W świetle obowiązujących przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jak i k.p.a., to organ kwaterunkowy tym bardziej w sytuacji braku po stronie żołnierza tytułu prawnego do zajmowania kwatery, winien był z urzędu podjąć działania mające na celu uregulowanie stanu prawnego powyższej kwatery. Zatem organ błędnie wystawił tytuł wykonawczy, bowiem opiewający wyłącznie na żołnierza zawodowego, przy pominięciu małżonki żołnierza i na tej podstawie wszczął postępowanie egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie, gdzie organ pierwszej instancji dochodzi odszkodowania z tytułu zajmowania kwatery, tytułem wykonawczym prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, winna być ostateczna decyzja nakazująca zwolnienie przedmiotowego lokalu i orzekająca o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu oraz odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Na samym wstępie zauważyć należy, że w sprawie dotyczącej egzekucji nie rozpatruje się, co do zasady, sprawy od strony merytorycznej, jednakże przy badaniu zarzutów opartych np. na nieistnieniu obowiązku z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2012 r. Dz. U. nr 1015), organ egzekucyjny i w konsekwencji Sąd, jest zmuszony podjąć się oceny meritum sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 1996 r. SA/Łd 2282/95 niepubl.). Zatem stosownie do treści art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawa do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. Natomiast w myśl art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy, żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej, jeżeli ostateczna decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego utraciła moc, a zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu, żołnierz zawodowy, który utracił prawo do zakwaterowania, jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia utraty prawa do zakwaterowania.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że sporny lokal w K. przy ul. [...] został przydzielony skarżącemu M. K. na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w Jednostce Wojskowej Nr [...] w K., a w związku z wyznaczeniem na kolejne stanowisko służbowe i wygaśnięciem tym samym powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], przyznano prawo zamieszkiwania skarżącemu na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w Jednostce Wojskowej nr [...] w K., zaś okres kadencji na tym stanowisku upłynął z dniem [...] października 2010 r. i w konsekwencji również tego dnia wygasła przedmiotowa decyzja o prawie zamieszkiwania. Mimo to skarżący nie opróżnił spornego lokalu mieszkalnego, a będąc wzywany pismami z dnia [...] lipca 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. do wyjaśnienia swojego statusu, nie wykonał powyższego obowiązku.

W tej sytuacji organ pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wezwał skarżącego po myśli art. 41 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 2, dyrektor oddziału regionalnego wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo w kwaterze internatowej w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast stosownie do treści art. 41 ust. 5 ustawy, za okres zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, internacie albo kwaterze internatowej do dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 4, żołnierz jest obowiązany uiszczać odszkodowanie w wysokości opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej oraz opłaty pośrednie, a za okres od dnia doręczenia wezwania do dnia opróżnienia, odszkodowanie w wysokości 150 % opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej oraz opłaty pośrednie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący pomimo składanych wcześniej deklaracji, przekazał lokal organowi dopiero [...] czerwca 2012 r., tj. po upomnieniu wystosowanym przez organ w dniu [...] maja 2012 r., a doręczonym w dniu [...] czerwca 2012 r., wzywającym do uregulowania należności w łącznej kwocie [...] zł tytułem odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. Takie same upomnienie wystosowano – wbrew zarzutowi ze skargi – do zajmującej ten lokal D. K., co wynika z akt administracyjnych (k. [...]).

Stosownie zaś do treści art. 41 ust. 7 ustawy, do nieuiszczonego odszkodowania, do dnia opróżnienia lokalu mieszkalnego, stosuje się przepis art. 37, gdzie w myśl jego ust. 1, opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), zaś według ust. 2, za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu.

W rozpoznawanej sprawie natomiast w opisanym już wyżej upomnieniu, zawarto pouczenie, iż wskazana w nim należność należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania na rachunek bankowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, bowiem w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji w celu przymusowego ściągnięcia należności Agencji. Zatem wobec faktu, że skarżący nie uiścił wskazanej kwoty odszkodowania, przeto zgodnie z prawem, nastąpiło wystawienie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2012 r.

Zgodzić się zatem należy z organem, że wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zapłaty należnego odszkodowania, naliczanego od dnia doręczenia wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, wobec braku w ustawie przepisu upoważniającego do wydania tego aktu, skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności, jako wydanej bez podstawy prawnej. Z tego mianowicie powodu, że ustawa w żaden sposób nie uzależnia uiszczenia odszkodowania od uprzedniego wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Dodać w tym miejscu należy tylko, że skarżący sam opuścił lokal – co już wyżej opisano – w dniu [...] czerwca 2012 r. Ponadto przypomnieć w tym miejscu należy wskazany już wyżej przepis art. 37 ust. 2 ustawy, w myśl którego w zakresie opłat obowiązuje odpowiedzialność solidarna osób pełnoletnich i takie stanowisko jest tożsame z wypracowanym już poglądem judykatury, bowiem np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1867/06 stwierdzono m. in., że "Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewiduje w przepisie art. 37 ust. 2 solidarną odpowiedzialność wszystkich dorosłych osób, które zajmują przydzieloną żołnierzowi kwaterę. Przepis ten jest wyrazem wzmocnienia sytuacji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako podmiotu uprawnionego do pobierania czynszu i innych opłat związanych z przydzielonym lokalem. Solidarność ta zatem umożliwia (...) dokonanie przez wierzyciela wyboru, od której osoby zobowiązanej i w jakim stosunku chce on domagać się zrealizowania swoich wierzytelności". Odpowiadając zaś skarżącemu co do kolejnego zarzutu, że to jego żona zajmowała sporny lokal, należy w pełni podzielić pogląd zawarty w cytowanym wyroku, a mianowicie "Prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu przez rodzinę skarżącego, a obecnie jego byłą żonę, nie jest uprawnieniem samoistnym. Uprawnienie to ma bowiem swoje źródło w tym, że to skarżący uzyskał przydział tego lokalu, jako żołnierz zawodowy. Stosunek prawny, który dotyczy przedmiotowej kwatery istnieje zatem pomiędzy z jednej strony - żołnierzem a z drugiej strony - dysponentem lokalu ( Wojskową Agencją Mieszkaniową). Z tego powodu nie można stać na stanowisku, że okoliczność, iż uprawniony do zajmowania kwatery stałej żołnierz, który dobrowolnie nie zamieszkuje w tej kwaterze, automatycznie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia opłat za ten lokal. Wspomniany bowiem stosunek prawny, powstały na skutek przydziału kwatery żołnierzowi, nadal trwa i nie wpływa na jego treść porozumienie, jakie ewentualnie istnieje pomiędzy żołnierzem a osobami, które w tej kwaterze faktycznie przebywają".

Na koniec zaś wskazać należy skarżącemu, że wspomniana już w art. 37 ust. 2 ustawy solidarna odpowiedzialność wszystkich dorosłych osób, umożliwia dokonanie przez wierzyciela wyboru, od której osoby zobowiązanej i w jakim stosunku chce on domagać się zrealizowania swoich wierzytelności.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.