Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 23 ust. 1 i 2 pkt 11, art. 86 ust. 1 pkt 4,  art. 91, art. 95 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej (...) z dnia 27 lutego 2020 r., nr (...) w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Gd 569/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lutego 2020r. Nr (...), powołując się na przepisy art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz Regulamin Świadczeń dla Studentów Politechniki (...), Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki (...) utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z dnia 6 grudnia 2019r. o odmowie przyznania J.S. stypendium rektora.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J.S. złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora w październiku 2019 r.

Na podstawie §36 ust. 1 Regulaminu Świadczeń dla Studentów Politechniki (...) (dalej: Regulamin), student może otrzymywać stypendium rektora, jeżeli uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe [...]. Średnia ocen wnioskodawcy została obliczona poprawnie.

Komisja Stypendialna poprawnie określiła także liczbę uprawnionych do otrzymania stypendium na kierunku "Chemia budowlana" - studia I-go stopnia. Z uwagi na zapis §6 ust 2 załącznika nr 4 do Regulaminu, Komisja Stypendialna prawidłowo przyznała stypendia łącznie na całym kierunku - bez podziału na semestry. Przy wyliczaniu punktacji do stypendium rektora wnioskodawca uzyskał 7,345 punktów obliczanych wg kryterium I oraz 0,000 wg kryterium II. Próg przyznania stypendium rektora wynosi 15,779 punktów, zaś 2 osoby są uprawnione do jego uzyskania. Wnioskodawca nie spełnił zatem warunków, o których mowa w §36 ust. 5 Regulaminu.

J.S. wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do odwołania i nie wyjaśnił wątpliwości wynikających z niespójnych zapisów Regulaminu.

Ponieważ dla kierunku studiów skarżącego pula stypendium została przyznana na cały kierunek (ogólny podział puli) i nie została podzielona, zgodnie z zapisem § 3 ust.2 pkt.1 załącznika nr 4 do Regulaminu, przez liczbę zależną od liczby lat studiów (w tym przypadku przez 2 - dla 3-letnich studiów), tworząc w ten sposób pulę dla II roku i IIl roku chemii budowlanej, skarżący został wykluczony z grupy osób uprawnionych przez działanie Komisji Stypendialnej (zaniechanie podziału ogólnej puli dla kierunku). Skarżący na swoim roku miał bowiem najwyższą średnią, w związku z czym byłby na pierwszym miejscu listy rankingowej w zakresie puli dla II roku, spełniając inne wymagania zawarte w Regulaminie. Skutkowałoby to otrzymaniem stypendium rektora, przy ustalonym progu wg zasady z § 36 ust. 3. "Próg punktowy do otrzymania stypendium rektora jest ustalany oddzielnie dla każdej z grup rankingowych z uwzględnieniem liczby stypendiów w danej grupie."

Według informacji z decyzji, dwie osoby na kierunku są uprawnione do otrzymania stypendium, więc nie było przeszkód, by podzielić zgodnie z zasadą Regulaminu, ogólną pulę na pulę dla II roku i III roku , a nie zatrzymać się w połowie drogi i tym sposobem wykluczyć skarżącego z grupy osób uprawnionych do przyznania stypendium.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że z uwagi na zapis § 6 ust.2 załącznika nr 4 Regulaminu prawidłowo przyznano stypendium łącznie na cały kierunek bez podziału na semestry. W Regulaminie nie ma odesłania (odnośników) do tego paragrafu, nie ma też mowy o podziale puli na semestry, natomiast Regulamin podaje, że ogólną pulę stypendiów dla danego kierunku dzieli się przez liczbę zależną od lat studiów oraz w § 6 podaje "wyjątki".

Składając wniosek o stypendium skarżący zapoznał się z Regulaminem, w tym z załącznikiem nr 4 "Podział puli na stypendia rektora, katalogi osiągnięć" i gdyby jednoznacznie wynikało z niego, że zasadą jest, iż podział puli dla wszystkich kierunków (studia I stopnia, II stopnia ) mających poniżej 100 osób, zostaje na poziomie podziału ogólnego (czyli na cały kierunek), bez podziału na lata i gdyby były wcześniej wywieszone listy z podanymi progami przyznania stypendium, to nie składałby wniosku i nie odwoływałby się od decyzji.

Przepis § 6 ust. 2 zał. Nr 4 Regulaminu stanowi "wyjątek" a nie zasadę. Podział puli wg zasad podanych w załączniku nr 4 do Regulaminu polega na tym, że ustalana jest ogólna pula stypendiów na dany kierunek (§ 2 ust. 3 zał. nr 4), z puli ogólnej wyłącza się pulę na stypendia kategorii II (jako 1% liczebności kierunku, wyznaczonego na ostatni dzień terminów podanych w załączniku nr 1 § 2) (§ 2 ust. 4 zał. nr 4). W powyższych paragrafach nie ma odesłania do § 6 Regulaminu, co oznacza, że w przypadku konieczności przyznania takiego stypendium tj. za osiągnięcia sportowe i niemożności wyodrębnienia go z puli ogólnej, na zasadach wymienionych w § 2 ust. 4 zał. nr 4 należy zastosować wyjątek podany w § 6. Po ustaleniu puli na I kryterium ( § 2 ust. 4 zał. nr 4), ustala się sposób podziału tej ogólnej puli na tryb studiów i na lata studiów zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 zał. nr 4 i tu również nie ma odesłania do § 6 Regulaminu. Czyli w przypadku gdy ogólna pula w I kryterium dla studiów 3 - letnich byłaby mniejsza niż 2, a dla studiów 4-letnich mniejsza niż 3, należy zastosować wyjątek tj. zapis § 6, ze względu na niemożność podziału tych pul przez liczbę podaną w § 3 ust. 2, który brzmi "pula na I kryterium albo pule, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu są dzielone przez liczbę zależną od liczby lat studiów danego kierunku tj.:

1) 2 -dla studiów 3-letnich (6 semestrów),

2) 3 -dla studiów 4-letnich (7 lub 8 semestrów)

3) 4 -dla studiów 5-letnich (9 lub 10 semestrów).

Utworzone w ten sposób pule będą nazywane odpowiednio: pula dla II roku, pula dla III roku itd."

W przypadku skarżącego, zgodnie z informacją z zaskarżanej decyzji, pula stanowi 2 osoby, czyli podział na lata był możliwy i powinien być dokonany zgodnie z zasadą podaną w § 3 ust. 2 zał. 4, bez konieczności stosowania wyjątku z §6. Wyjątek ten powinien być zastosowany, gdyby pula wynosiła 1 osobę. Po utworzeniu puli dla danego roku np. dla roku II i Ill (zgodnie z zasadą § 3 ust. 2 zał. nr 4) dodatkowo, pulę można podzielić na podgrupy (gdy na danym roku kierunku studiów, studenci są podzieleni na specjalności/profile § 3 ust. 3 zał. nr 4 ), ale przy tym kolejnym podziale (tzn. na podgrupy, semestry, specjalności) też może mieć zastosowanie "wyjątek" podany w § 6 ust. 2 zał. nr 4 regulaminu. Wtedy stypendia dla takiej grupy osób będą przyznawane na podstawie tylko kryterium I z puli całego kierunku np. II roku lub III roku bez podziału na semestry, specjalności. W związku z tym przy ustanawianiu puli stypendium dla kierunku "Chemia budowlana", nie dopełniono zasady określonej w Regulaminie o utworzeniu puli dla II roku, III roku itd. (§ 3 ust. 2 załącznika nr 4) i w sposób nieuprawniony zastosowano wyjątek podany w § 6 ust. 2 zał. 4 do Regulaminu. Ponieważ została przydzielona ogólna pula na cały kierunek dla 2 osób, po podziale pula dla II roku stanowiłaby 1 osobę uprawnioną do otrzymania stypendium oraz pula dla III roku stanowiłaby 1 osobę uprawnioną do otrzymania stypendium, nie było konieczności zastosowania wyjątku.

Stypendium rektora z założenia ma charakter motywacyjny. Zasada określona w regulaminie w § 3 ust. 2 załącznika nr 4, dotycząca podziału puli na każdy rok na danym kierunku, służy pozytywnej motywacji. Pominięcie tej zasady, oprócz negatywnych skutków materialnych, ma wpływ na poczucie niesprawiedliwości, że pomimo zaangażowania w naukę, studiowania na dwóch kierunkach, najwyższej średniej na roku skarżący nie może otrzymać stypendium rektora, bo Komisja Stypendialna inaczej interpretuje zapisy Regulaminu i "wyjątki" stosuje jako regułę.

Jednocześnie w odwołaniu skarżący prosił o podanie sposobu wyliczenia punktów rankingowych w oparciu o zapisy regulaminu, ponieważ w Regulaminie następuje mylenie pojęć w zakresie: średniej ocen i średniej ważonej ocen. W decyzji organu odwoławczego zawarto odpowiedź "średnia ocen została obliczona poprawnie" i "dodatkowo KS prawidłowo wyliczyła punkty za osiągnięcia naukowe..". Skarżący prosił o podanie sposobu wyliczenia punktów rankingowych, wykazując jakie nieścisłości są w Regulaminu w tym zakresie, co ma również przełożenie na sposób wyliczenia progu punktów do przyznania stypendium. Średnia ocen to nie to samo co średnia ważona ocen. Średnia ocen uzyskana przez skarżącego w roku akademickim 2018/2019 - to 4,15, zaś średnia ważona ocen - 3,92.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzupełniającym piśmie procesowym organ wskazał, że skarżący w swej argumentacji zakładał, że "Chemia budowlana" jest kierunkiem 3 letnim a nie 3,5 letnim, jak jest w rzeczywistości. Skarżący uznawał, że 2 stypendia powinny być przydzielona na 3 i 5 semestrze, zapomniał jednak o semestrze 7. Uczelnia miała prawo ustalić procent uprawnionych do otrzymania stypendium i to zrobiła, działając w ramach swej autonomii uczelni. Organy stypendialne obydwu instancji wszystkie swe działania poczyniły zgodnie z ustawą oraz Regulaminem świadczeń dla studentów Politechniki (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. nr 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ) powoływanej dalej jako p.s.w.n. przewiduje, że student może ubiegać się o stypendium rektora.

Następujące przepisy p.s.w.n regulują kwestie dotyczące uprawnień do stypendium rektora:

Art. 91.

1. Stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.

2. Stypendium rektora otrzymuje student przyjęty na pierwszy rok studiów w roku złożenia egzaminu maturalnego, który jest:

1) laureatem olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady stopnia centralnego, o których mowa w przepisach o systemie oświaty;

2) medalistą co najmniej współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, o którym mowa w przepisach o sporcie.

3. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora, o której mowa w zdaniu pierwszym.

Art. 95.

1. Regulamin świadczeń dla studentów określa:

1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;

3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;

4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

2. Regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor.

Rektor Politechniki (...) na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 pkt 11 oraz art. 95 ust. 1 pkt 4 p.s.w.n. był zatem uprawniony, by określić szczegółowe kryteria przyznawania tego świadczenia, co uczynił wydając Zarządzenie nr (...) z 30 września 2019r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki (...), powoływane dalej jako Regulamin.

Stypendium rektora dotyczą regulacje zawarte w załączniku nr 4 do Regulaminu. Reguły ogólne przyznawania świadczeń określają przepisy §1-5 załącznika nr 4.

Reguły wyjątkowe, których wyjątkowość wynika z tego, że odnoszą się tylko do kierunków studiów na których liczebność studentów jest mniejsza niż 100 zawiera przepis § 6 Regulaminu. Stanowi on, że jeżeli liczebność kierunku jest mniejsza niż 100 z puli, o której mowa w §2 ust. 3 załącznika wyłącza się 1 stypendium, z przeznaczeniem na stypendium przyznawane wg kryterium II. Zasady, o której mowa w §6 ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy liczba stypendiów, możliwa do przyznania wg kryterium I jest mniejsza niż liczba semestrów, na których należy przyznać stypendium rektora - w takim przypadku nie stosuje się również zasad opisanych w §3, §5 załącznika. Komisja przyznaje stypendia tylko na podstawie kryterium I oraz łącznie na całym kierunku (bez podziału na semestry).

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy pozostawał bezsporny. Skarżący, składając wniosek o stypendium rektora był studentem drugiego roku (trzeciego semestru) "Chemii budowlanej" na Politechnice (...). Miał najwyższy wynik punktowy za osiągnięcia z poprzedniego roku akademickiego wśród studentów swego roku. Wynik ten plasował go poza dwoma pierwszymi pozycjami w kolejności wśród wszystkich studentów tego kierunku, którym przysługiwało prawo ubiegania się o stypendium rektora. Studia I stopnia na kierunku "Chemia budowlana" trwają 7 semestrów.

Rektor Politechniki (...) ustalił ilość stypendiów rektora na kierunku Chemia budowlana w liczbie dwóch. Ustawa u.s.w.n w art. 91 ust. 3 przewiduje jedynie górny pułap 10 % liczby studentów na danym kierunku, którzy mogą uzyskać stypendium rektora. Nie wyklucza to oczywiście ustalenia przez rektora innego – niższego współczynnika w celu ustalenia ilości uprawnionych do tego świadczenia studentów. Rektor nie przekroczył zatem prawa ustalając współczynnik na poziomie 6 %. Skoro 6% z liczby 39 studentów kierunku chemia budowlana to liczba 2,34, zaś zgodnie z §1 załącznika nr 4 do Regulaminu w trakcie dzielenia wszystkie liczby są zaokrąglane w dół do liczby całkowitej, to trafnie przyjęto, że na tym kierunku studiów liczba stypendiów rektora, o które mogą ubiegać się studenci I stopnia wynosi 2. Jest to zarazem liczba mniejsza od liczby semestrów, na których "należy przyznać stypendium rektora". Liczba ta to bowiem 3 (semestry 3,5,7).

Skoro liczba studentów na kierunku, którego studentem był skarżący nie przekracza 100, a liczba przypadających na ten kierunek stypendiów jest mniejsza niż liczba semestrów, w których te stypendia się przyznaje, to znajduje zastosowanie regulacja zawarta w §6 załącznika nr 4, a konkretnie w jego ostatnim zdaniu "Komisja przyznaje stypendia tylko na podstawie kryterium I oraz łącznie na całym kierunku (bez podziału na semestry)". Zastosowanie §6 załącznika nr 4 do Regulaminu nie wymagało jakiegokolwiek odesłania w innych przepisach. Wystarczające, a zarazem niezbędne było natomiast stwierdzenie, że zachodzą przesłanki jego zastosowania.

Jak już wskazano wyżej, wynik punktowy skarżącego sytuował go poza pulą dwóch pierwszych pozycji wśród studentów kierunku “Chemia budowlana". Zatem słusznie, w świetle powoływanych powyżej regulacji, komisje stypendialne obydwu instancji przyjęły, że nie przysługiwało mu stypendium rektora na rok akademicki 2019/2020.

W tym stanie sprawy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.