Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3165/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188 art. 145 § 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 103 ust 2 art. 49b ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 2 ust 1 art. 28 ust 1 art. 37 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. – K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/18 w sprawie ze skargi M. B. – K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. – K. kwotę 1120,00 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. VII SA/Wa 1762/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B.-K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Podczas kontroli przeprowadzonej 20 czerwca 2016 r. ustalono, że na działce nr ew. [...] w [...] znajduje się m. in. budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 4,50 m x 2,20 m, dachu dwuspadowym, krytym blachą. Do budynku dobudowany jest zadaszony taras o wymiarach 2,75 m x 2,25 m. Odległość od obiektu do granicy z działką nr [...] wynosi 2,20 m. Budynek został wybudowany w 1980r. Właścicielka nie posiada pozwolenia na budowę, ani nie dysponuje zgłoszeniem budowy. W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] ustalił, że dla obszaru, na którym znajduje się objęty postępowaniem budynek brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast działka skarżącej stanowi teren leśny.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], PINB w [...] nakazał skarżącej, na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.bud.1994r."), rozbiórkę ww. budynku gospodarczego. Wskazał, że zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 tej ustawy budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m² wymagała dokonania zgłoszenia, natomiast zawarte w art. 103 ust. 2 odesłanie do przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ("p.bud.1974r.") dotyczy wyłącznie obiektów objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) w decyzji z [...] maja 2017 r., nr [...], podzielił argumentację organu I instancji, dodając, że przedmiotowy budynek narusza także § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W dniu 8 grudnia 2017r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji MWINB. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2017r., a po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał opisaną na wstępie decyzję z [...] maja 2018r., utrzymującą w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że wykładnia przyjęta przez organ I instancji nie jest błędna w sposób oczywisty. Skoro art. 103 ust. 2 p.bud.1994 budził istotne wątpliwości, a jego przeważająca obecnie wykładnia, wedle której właściwe w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego budynku będą przepisy p.bud.1974r., wypracowywana była przez sądy administracyjne na przestrzeni lat, to dokonania odmiennej interpretacji tego przepisu przez terenowe organy nadzoru budowlanego w badanej sprawie nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 49b p.bud.1994r. nie spowodowało również skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie, albowiem usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego na działce leśnej uniemożliwia jego legalizację niezależnie od zastosowanego trybu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B.-K. zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 i art. 49b ust. 1 p.bud.1974r. przez jego błędną wykładnię, polegającą na niedostrzeżeniu rażącego naruszenia prawa spowodowanego wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego przed 1995 r. na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, podczas gdy zastosowanie powinny mieć przepisy p.bud.1974r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. dla ustalenia treści wynikającej z niego normy prawnej nie wystarczało oparcie się na jego literalnym brzmieniu, jak to uczynił organ przy wydawaniu kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Wyinterpretowanie z tego przepisu normy prawnej, z której naruszenia skarżąca wywodzi nieważność decyzji rozbiórkowych, wymagało zastosowania wykładni systemowej i celowościowej, co w praktyce rodziło problemy w prawidłowym stosowaniu tego przepisu prowadząc do niejednoznacznych rezultatów, o czym świadczy obfite i niejednolite orzecznictwo sądów administracyjnych. Uniemożliwia to uznanie oczywistości naruszenia prawa i nie pozwala mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu a 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Kontrolowana decyzja rozbiórkowa nie powoduje też skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Działka, na której zlokalizowany jest budynek objęty decyzją rozbiórkową, znajduje się na obszarze, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a z wypisu z rejestru gruntów wynika, że stanowi ona las. Oznacza to, że brak jest możliwości legalizacji budynku również na podstawie p.bud.1974r. w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

W skardze kasacyjnej M. B.-K. zarzuciła powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo tego, że decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana bez podstawy prawnej.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowy budynek jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego. Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nakaz rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego w roku 1980 został wydany na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., tymczasem w dacie wejścia w życie tej ustawy nie było rozróżnienia w odniesieniu do samowoli budowlanych, jak to jest obecnie w art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. Przepis art. 49b został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 27 marca 2003 r. i obowiązuje od dnia 11 lipca 2003 r. Odpowiednie stosowanie "starych" przepisów, o którym mowa w art. 103 ust. ustawy Prawo budowlane z 1994r. dotyczy więc każdego rodzaju samowoli budowlanej, niezależnie od tego, czy wg stanu obecnego zastosowanie znajduje art. 48, czy art. 49b p.bud.1994. Istotne jest tylko to, aby budowa została zakończona do 31 grudnia 1994 r.

W ocenie skarżącej kasacyjnie zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów niewłaściwej ustawy, jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia stanowi przesłankę wyeliminowania decyzji rozbiórkowych na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzje te zapadły bowiem w istocie bez podstawy prawnej, ponieważ zastosowanie powinny mieć z mocy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Odnosząc się do stwierdzenia Sądu pierwszej instancji, że w świetle wypisu z rejestru gruntów przedmiotowy grunt stanowi las, a w konsekwencji brak jest możliwości legalizacji budynku również w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., autor skargi kasacyjnej podniósł, że istotne jest, wg jakich przepisów dokonuje się kwalifikacji przeznaczenia zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Innymi słowy, nie będzie prawidłowe wydanie decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, jeżeli nie zostanie wskazane unormowanie o charakterze planistycznym, z którym obiekt budowlany koliduje. Przepisami o planowaniu przestrzennym nie są zaś ustalenia i informacje z ewidencji i rejestrów prowadzonych na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto, ocenie w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego i w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może podlegać możliwość potencjalnego wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jest to domena organów administracji samorządowej. Jej rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądowej, jednak niniejsze postępowanie takowego nie dotyczyło.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest usprawiedliwiony. Przy czym należy wyjaśnić, że art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. choć umieszczony w przepisach prawa procesowego ma w istocie charakter materialnoprawny, dlatego prawidłowym było powiązanie go z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., który łączy sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, a nie z art. 145 § 1 pkt 1

lit. c p.p.s.a. Ta wadliwość sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej nie uniemożliwia jednak jego rozpoznania, ponieważ argumentacja podana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozwala na wyprowadzenie zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art.49b ust.1 pkt ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz art.37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w sposób, który powinien skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] maja 2017r. nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Przepis art. 156 § 2 k.p.a., stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej kasacyjnie orzeczony w decyzji PINB z dnia [...] września 2016 r. i utrzymany w mocy w decyzji MWINB z dnia [...] maja 2017r., nakaz rozbiórki, którego materialnoprawną podstawą był art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.- dalej "p.bud.1994r." lub także "Prawo budowlane z 1994r."), został w istocie orzeczony bez podstawy prawnej. Z uwagi bowiem na treść art. 103 ust. 2 p.bud.1994r. zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.-, dalej "p.bud.1974r." lub "Prawo budowlane z 1974.).

Zgodnie z art. 49b ust. 1 p.bud.1994r. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

W sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy budynek gospodarczy, o wymiarach 4,50 m x 2,20 m, tj. w świetle obecnie obowiązujących przepisów podlegający zgłoszeniu (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.bud.1994r.), został zrealizowany w roku 1980 w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 103 ust. 1 p.bud.1994r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 wskazano zaś, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Odesłanie w art. 103 ust. 2 p.bud.1994r. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., w tym również do przedmiotowego budynku gospodarczego, skutki samowoli budowlanej należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach p.bud.1974r. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom organów orzekających nakaz rozbiórki, przedmiotowy obiekt nie został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, jak stanowi art. 49b obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r., gdyż w czasie gdy był budowany w obowiązującej wówczas ustawie Prawo budowlane z 1974r. nie było instytucji "zgłoszenie zamiaru budowy", ani też nie występowało pojęcie "budynek gospodarczy". Zgodnie z art. 2 ust. 1 p.bud.1974r. przedmiotowy obiekt budowlany był budynkiem, natomiast w myśli art. 28 ust. 1 tej ustawy w zw. z § 9 ust.1 pkt1 i w zw. z § 19 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975r.w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.1975.8.48, rozporządzenie zostało uchylone z dniem 1 stycznia 1995r.), niezbędne było uzyskanie pozwolenia na jego budowę.

Samowola budowlana nie polegała zatem na wybudowaniu budynku gospodarczego bez wymaganego zgłoszenia, lecz na wybudowaniu budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, co jednoznacznie wskazuje, że po wejściu w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. do przedmiotowego obiektu z mocy art.103 ust.2 miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Ponadto, przepis 103 ust. 2 nie mógł odnosić się wprost do art. 49b p.bud.1994r., ponieważ regulacja ta została dodana dopiero przez art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Do dnia 10 lipca 2003 r. samowole budowlane, polegające na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, były objęte regulacją art. 48, razem z samowolą budowlaną, polegającą na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Każdy inny sposób interpretacji ww. przepisów prowadziłby do różnego traktowania samowoli budowlanych dotyczących budynków gospodarczych zrealizowanych przed 1 stycznia 1995 r. Mianowicie do 10 lipca 2003 r. ich legalizacja następowałaby na podstawie mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy z 1974r., a po tej dacie na podstawie wprowadzonego do ustawy z 1994 r. przepisu art. 49b. Takie zróżnicowanie byłoby niczym nieuzasadnione, gdyż nowelizacja z 2003 r. nie zawierała przepisów intertemporalnych, które wyłączałyby stosowanie do samowoli budowlanych dotyczących budynków gospodarczych zrealizowanych przed 1 stycznia 1995 r., intertemporalnego przepisu art. 103 ust. 2 p.bud.1994. (por. wyroki NSA: z dnia 21 marca 2018 r., sygn. II OSK 2369/17; z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 679/18; cyt. orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w istocie akceptuje powyższe stanowisko, stwierdza jednak, że decyzje rozbiórkowe nie są dotknięte wadą nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ wyinterpretowanie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. normy prawnej, z której naruszenia skarżąca wywodzi nieważność wymagało zastosowania wykładni systemowej i celowościowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji "obfite" i niejednolite orzecznictwo uniemożliwia uznanie oczywistości naruszenia prawa i nie pozwala mówić o rażącym naruszeniu art. 103 ust. 2 p.bud.1994r. Kontrolowane decyzje rozbiórkowe nie powodują też skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a to z uwagi na położenie działki na gruncie leśnym, co w świetle art.37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. oznacza brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej również w oparciu o tę ustawę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji nie zasługuje na akceptację. Z treści art. 103 ust. 2 p.bud.1994r. wyraźnie bowiem wynika, że przepisu art. 48, który w dacie wejścia w życie tej ustawy dotyczył wszelkich samowoli budowlanych, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy art. 49b p.bud.1994r., dotyczącego pewnej kategorii samowoli budowlanych, stanowiło więc rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa" oznacza wadliwość decyzji wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o znacznym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, tzn. gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006, s. 743; wyrok NSA z 13 czerwca 2007 r., sygn. I OSK 996/06).

W świetle powyższego, zastosowanie art. 49b p.bud.1994r., w sytuacji gdy z mocy art. 103 ust. 2 tej ustawy do każdej samowoli budowlanej popełnionej przed dniem 1 stycznia 1995 r. powinno stosować się przepisy p.bud.1974r., w przeciwnym razie doszłoby do różnego traktowania samowoli budowlanych dotyczących budynków gospodarczych zrealizowanych przed tą datą – stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa.

Argumentem za zasadnością odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej nie może być też okoliczność, że działka, na której znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy stanowi w świetle ewidencji gruntów i budynków las, w konsekwencji legalizacja samowoli budowlanej jest niemożliwa również na podstawie p.bud.1974r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z przyczyn określonych w ust. 1 i 2 obiekty budowlane i urządzenia, określone w art. 28 ust. 3, podlegają przymusowej rozbiórce (art. 37 ust. 5). W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z samej okoliczności, że teren, na którym znajduje się samowolnie zrealizowany budynek gospodarczy stanowi las, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem zbadania istnienia przesłanek o jakich stanowi w/w art.37 ust.1 pkt 1 nie można jeszcze wywodzić braku możliwości legalizacji tego budynku na podstawie ww. przepisów. Nie to jest jednak istotą niniejszej sprawy. Rozstrzygające jest to, że orzekając rozbiórkę, a więc najbardziej dotkliwą sankcję w sytuacji realizacji obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego popełnił rażący błąd stosując przepisy, których nie mógł zastosować z uwagi na treść art. 103 ust. 2 p.bud.1994r. wyraźnie wskazujący na obowiązek zastosowania w okolicznościach tej sprawy przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. Prawidłowa wykładnia w/w przepisu nie nasuwająca żadnych wątpliwości, prowadzi bowiem do wniosku, że do legalizacji samowolnie wzniesionego w latach 80-tych ubiegłego (XX) wieku budynku gospodarczego należy na podstawie art.103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974r., a to oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione.

W rezultacie stwierdzić należy, że skala naruszeń prawa materialnego popełnionych przez organy nadzoru budowlanego przy wydawaniu decyzji rozbiórkowej przedmiotowego budynku gospodarczego, jest tak duża, że nie do zaakceptowania jest zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca stwierdzenia jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze, wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, w wyniku czego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.49 b i art.103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego zobowiązane są uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku na podstawie art.153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego w kwocie 1120,00zł. orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Składają się na nie koszty postępowania poniesione przez skarżącą przed Sądem pierwszej i drugiej instancji : wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00zł., wynagrodzenie dla radcy prawnego - pełnomocnika skarżącej przed Sądem pierwszej instancji w wysokości 480,00zł. (brak dowodu uiszczenia 17,00 zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa), opłata kancelaryjna w wysokości 100,00 zł. za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100,00zł. oraz wynagrodzenie należne radcy prawnemu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 240,00 zł.