Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2802/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8,  art. 24 ust. 2a lit. d
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 107  par. 3, art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 134,  art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi I. M. i P. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty P. nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. orzekającą o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obr. [...] gm. P. w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] polegającej na zmianie użytku gruntowego Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] lutego 2018r. wpłynęło pismo I. i P. M., w którym zawnioskowano o przywrócenie poprzedniego zapisu w ewidencji gruntów dot. użytków i klas, gdzie po wprowadzeniu zmiany na podstawie błędnych dokumentów do ww. działek wpisano użytek Bp.

Biorąc pod uwagę powyższe, w dniu [...] marca 2018r. pod numerem [...] wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], G. gm. P., jedn. rej. [...], w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 0,1112 ha i [...] o pow. 0,1113 ha, w odniesieniu do użytku "Bp" – zurbanizowane tereny niezabudowane.

Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Starosta P. (dalej "Starosta") orzekł o nieznalezieniu podstaw do aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], G. gm. P., jedn. rej. [...], w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 0,1112ha i nr [...] o pow. 0,1113 ha, w odniesieniu do użytku " Bp " - zurbanizowane tereny niezabudowane.

W uzasadnieniu wskazano, że w latach 2009-2010 na zlecenie Starosty P. przeprowadzona została kontrola gleboznawczej klasyfikacji zmienionych klas gruntów i użytków, na terenie działek we wsi G. Celem powyższego działania, było doprowadzenie do zgodności zapisów ewidencji gruntów z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Wynikiem przeprowadzenia prac, było sporządzenie operatu klasyfikacyjnego, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. W skład powyższego operatu, wchodziły również wykazy zmian danych ewidencyjnych działek sporządzone przez osobę uprawnioną, dotyczące gruntów wyłączonych z klasyfikacji (m.in. "Bp"). Wykonanie przedmiotowej dokumentacji, zostało zlecone w związku ze stwierdzeniem dużych rozbieżności stanu faktycznego w terenie z zapisami ewidencji gruntów, w szczególności w zakresie terenów zabudowanych oraz przeznaczonych pod zabudowę i wyłączonych z produkcji. Przyczyną powyższego, było nie wywiązywanie się właścicieli i władających, z obowiązku zgłaszania właściwemu Staroście zmian danych ewidencyjnych, w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian.

W odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] z obrębu G. gm. P., zmiana polegała na ujawnieniu w miejsce funkcjonującego zapisu: grunty orne "RIVa" - zapisu: tereny zurbanizowane niezabudowane "Bp".

Decyzją nr [...] z [...] maja 2010r., Starosta P. orzekł o: zatwierdzeniu wyników kontroli gleboznawczej klasyfikacji zmienionych klas gruntów i użytków - w odniesieniu do gruntów sklasyfikowanych gleboznawczo i o wyłączeniu z gleboznawczej klasyfikacji, gruntów nie sklasyfikowanych gleboznawczo - oznaczonych w ww. opracowaniu m.in. symbolem "Bp" - zurbanizowane tereny niezabudowane.

Zmiana w ewidencji gruntów została wprowadzona na podstawie ww. decyzji, jedynie w odniesieniu do gruntów sklasyfikowanych gleboznawczo (w przypadku, gdy w operacie powyższym wykazano zmianę klasy gruntu). Działki o których mowa na wstępie, nie były tą decyzją objęte. Zmiany w ewidencji w odniesieniu do gruntów niesklasyfikowanych gleboznawczo, oznaczonych m.in. symbolem "Bp" (nie objętych decyzją klasyfikacyjną), nastąpiły w drodze czynności materialno - technicznej w oparciu o operat [...], zgodnie z dyspozycją § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w ówczesnym brzmieniu.

Organ wyjaśnił, że wykonawca prac klasyfikacyjnych dokonywał zmian w obrębie użytków, w oparciu o ich systematykę ujętą w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz zgodnie ze stanem faktycznym w terenie. W myśl ówcześnie obowiązującego brzmienia załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia, do zurbanizowanych terenów niezabudowanych zaliczane były grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej.

W operacie [...] wykazano, iż teren ww. działek był niezabudowany. Jednocześnie ustalono, że wg stanu na lata 2009-2010 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działki nr [...] i [...] położone były na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 2005r. pod numerem [...] wynika, że działka nr [...] pow. 0,8865 ha została podzielona na regularne działki budowlane (m.in. nr [...] i [...]) wraz z układem komunikacyjnym.

Grunty rolne występujące na przedmiotowych działkach, były uprzednio (przed zmianą w EGiB) oznaczone symbolem "RIVa". Z uwagi na fakt, iż grunty te nie są objęte ochroną, ich wyłączenia z produkcji można dokonać z pominięciem uzyskania decyzji Starosty zezwalającej na takie wyłączenie. Zatem, w przypadku przedmiotowej zmiany klasoużytku "RIVa" na użytek "Bp", istotnym było dokonanie przez wykonawcę prac, ustaleń w zakresie sposobu użytkowania gruntów. Ustalenia poczynione ówcześnie w trakcie oględzin terenu oraz spełnienie pozostałych wytycznych w zakresie zakwalifikowania gruntu jako zurbanizowanych terenów niezabudowanych, skutkowało zmianą użytku.

Starosta wyjaśnił, iż ewidencja gruntów i budynków ma jedynie charakter rejestrowy. Jej zadaniem, jest wprowadzanie zmian w zakresie danych podmiotowych i przedmiotowych w oparciu o posiadane dokumenty, a nie samodzielne tworzenie nowego stanu w oparciu o ustalenia dokonane przez organ. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał istnienie błędnych wpisów, co dawałoby podstawę do ich sprostowania. Organ ewidencyjny nie jest władny do wprowadzania zmian, bez przedstawienia mu dokumentów wskazujących, że stan faktyczny występujący na działkach jest inny, niż ten wykazany w ewidencji. Nie jest rolą organu ewidencyjnego, dokonywanie ustaleń faktycznych, tak więc weryfikacja zasadności ujawnienia w ewidencji użytku "Bp", może nastąpić jedynie w oparciu o (wykonane na zlecenie i koszt podmiotu zainteresowanego) opracowanie przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, poprzedzone wywiadem terenowym, nie zaś w trybie sprostowania błędnego wpisu. Zasadność powyższego wynika również z faktu, iż w obecnym brzmieniu załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zaliczenie gruntów do użytku "Bp" następuje w oparciu o inne kryteria, niż te obowiązujące w latach 2009-2010.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli I. i P. M., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji.

M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "organ odwoławczy") decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż opracowanie zawierające wyniki prac związanych z kontrolą gleboznawczej klasyfikacji zmienionych klas gruntów i użytków, było wyłożone do publicznego wglądu, w tym czasie osoby zainteresowane mogły składać zastrzeżenia do wyników kontroli. W przypadku złożenia zastrzeżeń w trakcie wyłożenia, istniała możliwość dokonywania w nim zmian przez wykonawcę pracy. Z akt sprawy wynika, że właściciele nieruchomości objętych postępowaniem nie skorzystali z tego prawa.

Organ wyjaśnił również, że aktualne zapisy w rejestrze ewidencji gruntów zostały dokonane na podstawie obowiązującej, prawomocnej i niepodważonej decyzji Starosty P. nr [...] z [...] maja 2010 r., wydanej w oparciu o wyniki prac zawarte w operacie [...] dot. wykonania prac związanych z przeprowadzeniem ponownej gleboznawczej klasyfikacji zmienionych klas gruntów i użytków rolnych. Zmiana z urzędu może być dokonana w razie prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

Skargę na powyższa decyzję wnieśli I. M. i P. M. (dalej "Skarżący") zarzucając naruszenie § 49 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r (Dz.U. poz. 1034 - t.j.2016r ze zm.) gdyż nie poinformowano ich o wprowadzonej zmianie w ewidencji gruntów i budynków. Naruszono także przepisy art. 8, art. 9, art. 10, kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jak wynika z uzasadnienia decyzji wydanej przez Starostę P. działki te nie podlegały zmianie klasyfikacji i w tej sprawie nie wydano żadnej decyzji ani nie przeprowadzono postępowania administracyjnego zmieniając użytek na tych działkach.

W uzasadnieniu Skarżący wskazali, że z pisma Urzędu Miasta i Gminy dowiedzieli się, że bezprawnie zmieniono użytek z rolnego na teren przeznaczony pod zabudowę na działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie G., gmina P. Skarżąca wystąpiła do Starosty P. o przywrócenie pierwotnej klasyfikacji na wymienionych działkach. Skarżąca podkreśliła, że wnosiła o sprostowanie na koszt Starosty błędu popełnionego w opracowaniu geodezyjnym na podstawie, którego zostały wprowadzone zmiany, a nie wnosiła o zmianę w ewidencji gruntów na jej działkach, co do których nigdy nie wnosiła o wyłączenie z produkcji rolnej. Podczas procedury zmiany w ewidencji gruntów dot. ww. działek nie zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, co spowodowało naruszenie prawa do własności i brak możliwości odwołania się od przeprowadzonej zmiany. Skarżący podkreślili, że nie otrzymali żadnego zawiadomienia od Starosty P. o dokonanej zmianie, co spowodowało naruszenie praw do ich własności.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przepisy art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2017, poz. 2188), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu. Zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu.

Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Przy tym, w świetle zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Przeprowadzona kontrola legalności według wyżej wskazanych kryteriów wydanej w tej sprawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Dlatego skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, ze zm.; w skrócie "p.g.k.") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (jedn. tekst Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm.; dalej jako "rozporządzenie"). Przepisy ww. aktów obejmują problematykę tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Wynika z nich, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 p.g.k.).

Zapisy w ewidencji gruntów – jak trafnie podkreślają organy obydwu instancji – mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, co oznacza, że rejestr ten stanowi jedynie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Zapisy w nim zawarte nie tworzą zatem nowego stanu prawnego nieruchomości, a ich zadaniem jest jedynie potwierdzenie stanu faktycznego i prawnego gruntów, budynków i lokali wynikającego z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania tegoż stanu faktycznego i prawnego. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów i budynków, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać odnośnie uprawnień objętych tymi dokumentami. Nie są zaś uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 643/07, Lex 485843). Ewidencja jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów. Zadaniem jednak organów prowadzących ewidencję jest zapewnienie był była aktualna. Istotą bowiem ewidencji jest systematyczne gromadzenie i aktualizowanie jednolitego dla kraju zbioru informacji wymienionych w tym przepisie, zaś podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, rozumiana jako zasada utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie bowiem do treści § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, zaś pkt 6 nakłada obowiązek okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych, a pkt 8 obowiązek dokonywania modernizacji ewidencji. W rozpoznanej sprawie istota sporu dotyczy właśnie tego czy organy zasadnie uznały, że brak jest podstaw do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji, w oparciu o przepis art. 24 ust. 2a lit. d) p.g.k.

Stosownie do art. 24 ust. 2a lit. d) p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnychinformacji. Zdaniem Sądu przez wykrycie błędnych informacji, należy rozumieć wykrycie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Postępowanie aktualizacyjne ma bowiem na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i ze stanem prawnym. Jak stanowi § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia m. in. danych niezgodnych ze stanem faktycznym odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, a także w celu wyeliminowania danych błędnych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przed wydaniem kwestionowanych decyzji odmownych organy, z naruszeniem ogólnych zasad ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2018 r., poz. 2096 , dalej "k.p.a."), nie podjęły wszystkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy – co oznacza, że decyzje te zostały wydane co najmniej przedwcześnie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy wyjaśnić, że zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Z kolei uszczegóławiający ww. unormowanie przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Wyniki tych działań organu powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie ulega wątpliwości, że przedmiot danego postępowania administracyjnego – a więc pośrednio także zakres prowadzonego w jego ramach postępowania wyjaśniającego – determinuje treść wniosku strony (stron) inicjujący to postępowanie. W kontrolowanej sprawie – jakkolwiek Skarżący wskazują, że nie wnosili o aktualizację ewidencji, ale o sprostowanie na koszt starosty błędu popełnionego w opracowaniu geodezyjnym – to z całości akt sprawy wynika, że ich intencją było doprowadzenie stanu ewidencji do stanu zgodnego ze stanem faktycznym, tj. zmiana w odniesieniu do działek o nr ewid. [...] i [...] widniejącego w ewidencji użytku "Bp" na użytek "RIVa", jako użytku prawidłowego, co może zostać dokonane właśnie w trybie modernizacji, o ile postępowanie wyjaśniające ujawni wpisanie do ewidencji danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Tym samym zasadnie organy uznały, że wniosek Skarżących należało odczytywać jako wniosek o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w celu wyeliminowania danych błędnych – w rozumieniu art. 45 § 1 pkt 3 rozporządzenia oraz art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k.

Zdaniem Sądu, w przypadku takiego żądania, rzeczą organu ewidencyjnego jest wyjaśnienie czy kwestionowane wpisy w ewidencji rzeczywiście są błędne, tj. czy nie odpowiadają one rzeczywistemu stanowi prawnemu lub faktycznemu nieruchomości, jakie jest źródło tych błędów, a w szczególności, czy są nimi nieprawidłowe działania organu ewidencyjnego (jeśli tak, to które), ewentualnie błędy (jeśli tak, to jakie) tkwiące w dokumentacji (jeśli tak, to której) przyjętej do zasobu oraz czy w istniejących uwarunkowaniach faktycznych i prawnych jest zasadne oraz możliwe wyeliminowanie stwierdzonych niezgodności pomiędzy stanem ewidencyjnym a stanem rzeczywistym w drodze aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w żądanym trybie.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy nie wywiązały się z ww. powinności. Poprzestały bowiem na stwierdzeniu, że zapisy w ewidencji w zakresie działek nr ewid. [...] i [...] wynikają z dokumentów wytworzonych w toku modernizacji przeprowadzonej w latach 2009-2010 na zlecenie starosty. Sąd nie kwestionuje tych ustaleń, jednak zwraca uwagę, że sam fakt dokonania modernizacji w latach ubiegłych oraz dokonanie wpisów w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe w wyniku tej modernizacji, nie wyklucza dokonywania ewentualnych zmian (aktualizacji) danych w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli dane wpisane do operatu nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Skoro rolą organów prowadzących ewidencję jest ich aktualizacja oraz okresowe weryfikowanie danych wpisanych do niej, to – jak najbardziej – w razie stwierdzenia, że wpisane dane nie odpowiadają stanowi faktycznemu, konieczne jest dokonanie ich zmiany. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie czy dane wpisane do ewidencji odpowiadają stanowi faktycznemu, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia tego stanu faktycznego. Dopiero wówczas, organ będzie mógł ocenić czy dokonanie aktualizacji jest możliwe w świetle istniejących dokumentów, wymienionych w § 35 rozporządzenia (który znajduje odpowiednie zastosowanie w oparciu o przepis § 45 ust. 2 rozporządzenia), czy też dokonanie aktualizacji wymagać będzie przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W rozpoznanej sprawie dla ustalenia stanu faktycznego, istotną okolicznością jest stwierdzenie czy oznaczenie w ewidencji działek [...] i [...] symbolem "Bp" jako tereny zurbanizowane niezabudowane, stanowi informację błędną i jako taka czy jest podstawą do aktualizacji informacji w ewidencji. Przy tym nie można w ocenie Sądu pominąć w toku postępowania wyjaśniającego badania czy wyłączenie działek [...] i [...] z gleboznawczej klasyfikacji w oparciu o wykaz zmian danych ewidencyjnych działek włączonych z klasyfikacji gleboznawczej zawarty w operacie klasyfikacyjnym stanowiącym podstawę aktualizacji w latach 2009-2010, był prawidłowy. W tym nie można wykluczyć przeprowadzenia wymaganego ewentualnie postępowania nadzwyczajnego w odniesieniu do decyzji Starosty P. nr [...] z [...] maja 2010 r. Sam organ bowiem wskazał – str. 3 decyzji organu I instancji – że w myśl obowiązującego w 2010 r. brzmienia załącznika nr 6 do rozporządzenia, do zurbanizowanych terenów niezabudowanych zaliczane były grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolnej. Skoro przepis wymagał dla zakwalifikowania gruntów do symbolu "Bp", wyłączenia ich z produkcji rolnej, to stosownie do brzmienia art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wymagane było – wbrew przeciwnym twierdzeniom organu I instancji – uzyskanie stosownych decyzji o wyłączeniu. Organ zatem winien sprawdzić, czy takie decyzje zostały wydane. W przeciwnym wypadku, winien rozważyć wzruszenie decyzji Starosty P. nr [...] z [...] maja 2010 r. Sąd przy tym wyjaśnia, że – wbrew sugestii wyrażonej w decyzji organu II instancji – w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia z ponowną oceną dokumentów stanowiących podstawę wpisu w ramach aktualizacji, ale rozważenie czy w związku z powstałymi wątpliwościami co do prawidłowości wpisów widniejących w ewidencji, konieczne jest przeprowadzenie z urzędu modernizacji ewidencji, czy też wyeliminowanie błędnych danych (o których stanowi § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) może nastąpić w innym trybie, którego zastosowanie uzasadnić może również ekonomika postępowania.

Niezależnie od kwestii podniesionych powyżej, należy podkreślić że jakkolwiek Sąd za trafny uznaje pogląd wyrażony przez organy, że przepis art. 24 ust. 2a lit. d) p.g.k., nakazujący aktualizację informacji zwartych w ewidencji na skutek wykrycia błędnych danych, można odczytywać tak, że dotyczy on tylko błędów oczywistych, to jednak już Sąd nie podziela poglądu, że tylko błędy których stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postepowania wyjaśniającego, można zaliczyć do oczywistych. W ocenie Sądu, stwierdzenie w ramach postępowania wyjaśniającego, czy działki objęte niniejszym postępowaniem są użytkowane rolniczo, bądź czy spełniają przesłanki do kwalifikowania ich – zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami – do gruntów oznaczonych symbolem "Bp", stanowi postępowanie niezbędne celem po pierwsze ustalenia stanu faktycznego, a po drugie stwierdzenia zaistnienia w sprawie błędu oczywistego. Szczególnie, gdy się zważy, że rolą starosty wyrażoną w ustawie i rozporządzeniu jest utrzymywanie ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności zarówno w zakresie stanu prawnego jak i faktycznego.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji, mając przesłanki by twierdzić, że między stanem ewidencyjnym, a stanem faktycznym zachodzi niezgodność (patrz: protokół z oględzin omawianych działek z [...] maja 2017 r., k. 47 akt administracyjnych), powinny były podjąć działania celem ustalenia, czy w tej sprawie nie ma się do czynienia z błędnym wpisem w ewidencji gruntów i budynków. Skoro bowiem aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych m.in. w celu wyeliminowania danych błędnych, a organy dysponowały wiedzą (m.in. w wyniku oględzin przeprowadzonych [...] maja 2017 r.) o tym, że dane w ewidencji mogą nie odpowiadać stanowi faktycznemu, winny podjąć działania celem ustalenia przyczyn oraz zakresu stwierdzonej niezgodności. Nie czyniąc tego organy uchybiły przepisom art. 7, 77 i 80 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznanej sprawie, w ocenie Sądu, organy obu instancji uchyliły się od poczynienia jednoznacznych ustaleń i wyrażenia kategorycznych ocen w powyższym zakresie, uzasadniając swoje stanowisko faktem, że posiadane dokumenty potwierdzają stan wpisany do ewidencji. Dopiero dokładne wyjaśnienie powyższej wyszczególnionych okoliczności pozwoli rzetelnie odpowiedzieć ma kluczowe w tej sprawie pytania: czy, a jeśli tak, to z jakiego powodu i w jakim dokładnie zakresie, w ewidencji gruntów i budynków ujawnione są dane błędne dotyczące przedmiotowych nieruchomości; a w dalszej kolejności – czy wobec tego istnieją podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego polegającej na wyeliminowaniu błędnych danych i w jakim trybie taka aktualizacja miałby być dokonana, z uwzględnieniem treści art. 24 ust. 2b pkt 2, którego istnienie organy orzekające w sprawie pominęły..

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organy zastosują się do oceny zaprezentowanej w niniejszym wyroku.