Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1047/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 ust 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 66 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku sprawy ze skargi Gminy Ł. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w S. S. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem numer [...] z dnia [...] Wójt Gminy [...] na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., dalej jako: "u.s.g."), art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 996 ze zm., dalej jako: "u.p.o"), odwołał M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...] bez wypowiedzenia – z dniem 17 września 2018 r. w związku z przypadkiem szczególnie uzasadnionym, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że w dniu 5 września 2018 r. zespół kontrolny w osobach: Wójta Gminy [...], Sekretarza Gminy oraz Kierownika [...] przeprowadził kontrolę w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w [...]. Celem i zakresem kontroli objęto: 1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem, 2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów, 3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

W oparciu o dokonane ustalenia Zespół kontrolujący przyjął, iż:

1. Dysponowanie przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem odbywa się niezgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) oraz ustawą z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.).

2. Zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę Dyrektor wykonuje z naruszeniem przepisów art. 26 i art. 229 § 4 ustawy z czerwca 1974 r. Kodeksu Pracy, art. 42 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.) oraz § 10, § 22, § 27 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1170 ze zm.). Do pracy w przedszkolu dyrektor dopuścił osobę niezatrudnioną w Zespole Szkolno-Przedszkolnym. Ponadto dokumentacja dotycząca przebiegu nauczania prowadzona jest z naruszeniem przepisów prawa. Brak ewidencji czasu pracy nauczycieli w zakresie prowadzonych przez nich zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (tzw. pensum), realizowanych bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz.

3. Brak prawidłowej organizacji pracy szkoły w zakresie prowadzenia świetlicy szkolnej, co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach;

4. Liczebność przedszkolnej grupy 6 latków przekracza maksymalną liczbę dzieci w oddziale przedszkola określoną w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli.

W dniu 6 września 2018 r. Wójt Gminy oraz Sekretarz Gminy odbyli spotkanie z Dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]. Ustalono, że w dalszym ciągu w szkole brak planu działania świetlicy szkolnej. Dyrektor poinformował, że takiego planu nie ma i w danym momencie go nie sporządzi. Zadeklarował sporządzenie planu od dnia 10 września 2018 r.

W dniu 7 września 2018 r. (piątek) w godzinach popołudniowych Wójt Gminy oraz Sekretarz Gminy ponownie odbyli spotkanie z Dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...], w trakcie którego ustalono, iż nadal nie został opracowany plan pracy świetlicy szkolnej oraz w dalszym ciągu brak planu lekcji. Dyrektor oświadczył, iż poinformował uczniów o zamiarze umieszczenia planu lekcji na stronie internetowej w najbliższą sobotę. Jak wynika z informacji telefonicznych przekazanych do Wójta Gminy przez rodziców dzieci uczęszczających do kontrolowanego zespołu plan lekcji został zamieszczony na stronie internetowej w godzinach wieczornych w niedzielę, co potwierdził dyrektor szkoły.

W szkole odbyły się jeszcze dwa spotkania (12 i 13 września 2018 r.), na których ustalono, że sytuacja w szkole się nie poprawia. Nadal wystąpił brak planu lekcji, zajęcia realizują nauczyciele nieposiadający umowy o pracę, godziny ich pracy są błędnie przydzielone w planie pracy, niektórzy w ogóle ich nie realizują zgodnie z projektem organizacyjnym szkół.

Organ gminy powołując treść art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., wskazał że część ze stwierdzonych w trakcie kontroli Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] uchybień była na tyle istotna, iż wymagała natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji przez dyrektora tej placówki. Uchybienia spowodowały bowiem destabilizację w wykonywaniu podstawowych funkcji szkoły tj., dydaktycznej wychowawczej i opiekuńczej. W sposób istotny zostało naruszone bezpieczeństwo dzieci, w szczególności poprzez powierzenie opieki nad nimi obcej osobie, nie zatrudnionej w szkole. Jako najbardziej rażące i w konsekwencji stanowiące podstawę do odwołania dyrektora uznano: zarządzanie szkołą bez zatwierdzonych aneksów do arkusza organizacji, dopuszczenie do pracy polegającej na prowadzeniu zajęć przez osoby niezatrudnione w szkole, a ponadto nieposiadającej aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie, brak planu lekcji, brak dzienników lekcyjnych, brak planu pracy świetlicy szkolnej, przekroczenie liczebności grupy sześciolatków ponad dopuszczalną liczbę określoną w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli.

Ponadto, Wójt Gminy [...] zważył, że działania dyrektora świadczące o naruszeniu praw pracowniczych w szczególności poprzez dopuszczenie do pracy pracownika bez potwierdzenia na piśmie umowy, brak przeszkolenia bhp, brak zgłoszenia do ubezpieczenia, brak wstępnych badań lekarskich, brak kart zastępstw, brak zgodności godzin pracy nauczycieli z projektem organizacyjnym zespołu - świadczą o braku kompetencji M. P. do sprawowania funkcji Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]. Ujawnione uchybienia powodujące zakłócenie wszystkich funkcji placówki oraz brak woli ich usunięcia przez Dyrektora, a ponadto napływające telefoniczne informacje od rodziców dzieci uczęszczających do szkoły świadczące o niezadowoleniu z jej działania, utwierdziły organ o potrzebie natychmiastowego działania skutkującego podjęciem decyzji o odwołaniu dyrektora z zajmowanego stanowiska.

Rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 91 ust 1 i 3 u.s.g., stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, że w zawiadomieniu z dnia 2 października 2018 r. o wszczęciu postępowania, organ nadzoru poinformował o wątpliwościach, czy Wójt Gminy [...] przed wydaniem zarządzenia Nr [...] zasięgnął opinii [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie wynikającym z treści art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Organ nadzoru podniósł również wątpliwości, czy wskazane w uzasadnieniu do ww. zarządzenia przyczyny odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...], wyczerpują przesłankę z ww. artykułu ustawy Prawo oświatowe, to jest "przypadku szczególnie uzasadnionego".

Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego udzielił obszernych wyjaśnień wskazując, że w dniu 7 września 2018 r. odbyło się spotkanie w którym uczestniczyli Wójt Gminy [...] oraz Sekretarz Gminy, dyrektor Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...] oraz wizytator sprawujący nadzór nad szkołą. Spotkanie miało na celu rozwianie problemów związanych z kierowaniem Zespołem Szkolno - Przedszkolnym w [...]. W trakcie tego spotkania zostały przedstawione dyrektorowi ww. placówki zarzuty stawiane przez organ prowadzący, a po ich wysłuchaniu - Kurator wydał jednoznaczną opinię (ustną) pozytywnie opiniującą kwestię odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora. Tym samym, zdaniem Wójta Gminy [...], należy uznać, że przed odwołaniem M. P. ze stanowiska dyrektora wystąpiono do [...] Kuratora Oświaty o wydanie opinii w tej sprawie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Opinia wydana przez Kuratora była opinią ustną, co zdaniem wójta nie zmienia faktu, że została udzielona i była jednoznaczna. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że 12 września 2018 r. do Kuratorium Oświaty w [...] skierowane zostało dodatkowe pismo o wydanie pisemnej opinii w zakresie odwołania ze stanowiska dyrektora M. P. wraz z projektem zarządzenia. Wyrażona przez [...] Kuratora Oświaty opinia z dnia 26 września 2018 r. negatywnie opiniowała możliwość odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora.

Wójt Gminy [...] wyjaśnił również, iż zachodziły przesłanki do odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, argumentując to następującym faktami: do pracy w szkole została dopuszczona osoba nie będąca pracownikiem szkoły oraz nieposiadająca żadnej umowy w oparciu, o którą mogłaby wykonywać pracę w szkole, rażącym naruszeniem obowiązków przez dyrektora polegającym na niezapewnieniu dzieciom możliwości pozostawiania w świetlicy (brak pomieszczenia i brak przydziałów dla nauczycieli godzin świetlicowych), rażącym nadużyciem ze strony dyrektora, poprzez przyjęcie do grupy 6 - latków 27 dzieci, gdy z obowiązujących przepisów jednoznacznie wynika, iż grupa może liczyć nie więcej niż 25 dzieci, w szkole panował chaos pomimo upływu kilku dni od rozpoczęcia roku szkolnego, który potęgowany był skargami nauczycieli (na brak regulaminów lekcyjnych, brak świetlicy i przydziału godzin).

Wojewoda [...] odwołując się w rozstrzygnięciu nadzorczym się do treści art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. podniósł, że zawarta w tym przepisie regulacja w sposób bezsporny wskazuje, że Wójt Gminy [...] przed wydaniem zarządzenia Nr [...] z dnia [...] w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w [...], powinien zasięgnąć opinii [...] Kuratora Oświaty. Prowadzone postępowanie nadzorcze w tej sprawie, w sposób bezsporny wykazało, że przed wydaniem przedmiotowego zarządzenia Wójt Gminy [...] nie dysponował opinią [...] Kuratora Oświaty, a tym samym uchybił procedurze określonej w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Wojewoda [...] podniósł, że Wójt Gminy [...] w dniu 12 września 2018 r. wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o wydanie opinii w zakresie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] M. P. (doręczone w tym samym dniu za pomocą platformy ePUAP), a już [...] wydał przedmiotowe zarządzenie - nie czekając na wydanie opinii przez Kuratora, który miał na jej wydanie 21 dni od dnia doręczenia wystąpienia o opinię. Kurator przed upływem przypisanego prawem terminu, to jest 26 września 2018 r. wydał negatywną opinię w zakresie zamiaru odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...]. Tym samym takie działanie Wójta Gminy [...], było sprzeczne z ratio legis unormowania zawartego w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., zgodnie z którym wystąpienie o zaopiniowanie zasadności odwołania dyrektora przez kuratora oświaty, ma na celu wniesienie przez kuratora oświaty zastrzeżeń, co do zasadności odwołania dyrektora szkoły. Organ nadzoru wskazał, że wprawdzie przedstawiona opinia przez kuratora oświaty nie jest wiążąca w żaden sposób dla organu prowadzącego, jednakże zgodnie ze stanowiskiem judykatury, niezachowanie tego wymogu skutkuje istotnym naruszeniem prawa, które upoważnia do stwierdzenia nieważności zarządzenia, nawet jeśli odwołanie dyrektora w omawianym trybie byłoby merytorycznie zasadne.

Odnosząc się dalej do wyjaśnień Wójta Gminy [...], iż organ prowadzący dysponował ustną opinią [...] Kuratora Oświaty wyrażoną na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. Wojewoda [...] wskazał, że w spotkaniu nie uczestniczył [...] Kurator Oświaty, a jedynie dyrektor Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...], tym samym brak jest podstaw do uznania, iż [...] Kurator Oświaty mógł wydać w tej sprawie opinię. Organ odniósł się także do generalnej zasady prawa administracyjnego określonej w art. 14 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej: "k.p.a.") tj. zasady pisemności, co oznacza, iż sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Z wyjaśnień udzielonych telefonicznie przez Sekretarza Gminy [...], wynika, że ze spotkania z pracownikami Kuratorium Oświaty w [...] w dniu [...] protokół nie został spisany. Tym samym, nawet jeżeli można byłoby przyjąć (hipotetycznie), że opinia kuratora mogłaby zostać wydana ustnie, to mając na uwadze przepisy k.p.a. powinna zostać utrwalona do protokołu, a tego nie uczyniono.

Mając na uwadze powyższe rozważania, organ nadzoru uznał, że naruszenie procedury określonej w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. w zakresie braku opinii [...] Kuratora Oświaty przed wydaniem spornego zarządzenia, jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia jego nieważności. Wojewoda [...] zważył przy tym, że nawet w przypadku dopełnienia przez Wójta Gminy [...] procedury określonej w ww. przepisie ustawy Prawo oświatowe, to niniejsze zarządzenie w sposób istotny naruszałoby również prawo. Organ prowadzący szkołę dokonując bowiem odwołania dyrektora szkoły w trybie przewidzianym w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., musi dojść do konkretnych poważnych przyczyn niezależnych od dyrektora, czy też przez niego zawinionych, gdy dyrektor w sposób istotny naruszył swoje obowiązki pracownicze i jest to konieczne do natychmiastowego zaprzestania wykonywania przez niego funkcji dyrektora, ponieważ dalsze zajmowanie stanowiska godziłby w interes szkoły, a stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w funkcjonowaniu szkoły w zakresie realizowanych przez placówkę funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Tymczasem, w ocenie organu nadzoru, przedmiotowe uzasadnienie do zarządzenia zawiera wprawdzie opis kilku faktów, które zdaniem organu prowadzącego przesądziły o zasadności odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., jednakże w istocie rzeczy żadna z tych okoliczności rozpatrywana z osobna, jak i wszystkie ujmowane łącznie, nie wyczerpują hipotezy analizowanej normy prawnej stanowiącej podstawę wydanego zarządzenia. Organ podkreślił przy tym, że nie ilość zdarzeń konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Tym samym organ nadzoru stoi na stanowisku, że wymienione zdarzenia przywołane w treści uzasadnienia zarządzenia, to jest naruszenie zasad gospodarki finansowej, brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły poprzez dopuszczenie do pracy osoby bez umowy o pracę, czy też na nie zapewnieniu dzieciom możliwości pozostawiania w świetlicy (brak pomieszczenia i brak przydziałów dla nauczycieli godzin świetlicowych), jak również większą liczbę dzieci w oddziałach przedszkolnych niż przewidują przepisy prawa, nie mieszczą się jako przesłanki odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina [...] zarzuciła rozstrzygnięciu nadzorczemu Wojewody [...]:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 91 ust. 1 u.s.g. przez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że zarządzenie Wójta Gminy jest sprzeczne z prawem, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu przy przyjęciu stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że działanie Wójta było w pełni uzasadnione i pozostawało w granicach prawa;

b) art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał miejsce "wypadek szczególnie uzasadniony" pomimo tego, że Dyrektor Zespołu dopuścił się szeregu poważnych uchybień, z których przynajmniej kilka analizowanych samodzielnie dawało podstawę do uznania niniejszego przypadku za szczególnie uzasadniony;

c) art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie nieuzasadnionej oceny stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego sprowadzające się do przyjęcia, że Wójt Gminy [...] przed odwołaniem Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] ze stanowiska nie uzyskał opinii kuratora oświaty, pomimo tego, że Wójt uzyskał pozytywną dla siebie (ustną) opinię Dyrektora Kuratorium Oświaty Delegatura w [...] (miejscowo właściwego kuratorium), a istniejący w sprawie stan faktyczny uzasadniał podjęcie przez organ prowadzący niezwłocznych kroków mających na celu uzdrowienie panującej w Zespole sytuacji;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego pomimo istnienia wskazanych w odwołaniu przesłanek do niezwłocznego odwołania Dyrektora Zespołu z zajmowanego stanowiska, które to przesłanki sprowadzały się w głównej mierze do zagrożenia interesów dzieci uczęszczających do Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...] oraz braku jakiejkolwiek współpracy Dyrektora z organem prowadzącym.

W oparciu o wskazane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z szeregu dokumentów załączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa – uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 j.t. ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W myśl art. 3 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. rozstrzygnięcie nadzorcze.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości i legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] nr [...] z dnia [...], a w konsekwencji również unieważnionego przez to rozstrzygnięcie nadzorcze zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...]. Podkreślić jednak należy, że rolą sądu administracyjnego w tym postępowaniu nie była ocena pracy dyrektora szkoły, a jedynie zasadność i legalność jego odwołania w trybie określonym w zarządzeniu.

Obowiązkiem sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze jest zatem najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego lub zarządzenia, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały lub zarządzenia (por. J. Zimmerman, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, Nr 10, s.48 ).

Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w treści art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały/zarządzenia z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego.

Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienie prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (por. np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, wyrok WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2012 r., IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2). W rozpoznawanej sprawie ocena zaskarżonego zarządzenia dotyczyła przede wszystkim jego zgodności z przepisami ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej: "u.p.o.").

W ocenie Sądu, zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...] wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, a zatem wystąpiły uchybienia stwierdzone w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody [...] z dnia [...], co uzasadniało oddalenie skargi.

Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., stanowiący, iż organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Zgodnie z art. 66 ust. 2 u.p.o., opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1.

Z brzmienia przywołanego wyżej uregulowania wynika, że zarządzenie o odwołaniu w trybie natychmiastowym ze stanowiska dyrektora szkoły podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego, jednakże przy związaniu organu przesłanką formalną w postaci zasięgnięcia opinii kuratora oświaty oraz przesłanką materialną w postaci szczególnie uzasadnionego przypadku. Łączne wystąpienie wskazanych przesłanek daje dopiero możliwość zastosowania dyspozycji określonej w tym przepisie, tj. odwołania ze stanowiska w trybie natychmiastowym.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie została spełniona pierwsza przesłanka, ponieważ Wójt Gminy [...] przed wydaniem zarządzenia Nr [...] z dnia [...] w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolnego – Przedszkolnego w [...] nie uzyskał opinii [...] Kuratora Oświaty.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 12 września 2018 roku Wójt Gminy [...] wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o wydanie opinii w zakresie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolnego – Przedszkolnego w [...]. [...] Kurator Oświaty, który w myśl cytowanego wyżej art. 66 ust. 2 u.p.o. miał 21 dni na zajęcie stanowiska, w dniu 26 września 2018 r. wydał negatywną opinię w zakresie zamiaru odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora. W tych okolicznościach należało zgodzić się z organem nadzoru, że działanie Wójta Gminy [...], który w dniu 14 września 2018 r. wydał sporne zarządzenie nie czekając na wydanie przez Kuratora opinii w przepisanym prawem terminie, było sprzeczne z ratio legis unormowania zawartego w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Wskazać przy tym należy, że choć wprawdzie opinia kuratora oświaty nie jest w żaden sposób wiążąca dla organu prowadzącego szkołę, jednakże zgodnie ze stanowiskiem judykatury, jest to przesłanka bezwzględnie obowiązująca. Organ decydując się na zastosowanie nadzwyczajnego trybu odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, musi bezwarunkowo zasięgnąć opinii właściwego kuratora oświaty. Spełnienie tego obowiązku wymaga przedstawienia kuratorowi oświaty dokumentacji dającej podstawę do wyrażenia opinii (por wyrok NSA z dnia 1 lipca 2015 roku, sygn. akt I OSK 978/15, Lex numer 1773779). Niezachowanie tego wymogu skutkuje istotnym naruszeniem prawa, które upoważnia do stwierdzenia nieważności zarządzenia, nawet jeśli odwołanie dyrektora w omawianym trybie byłoby merytorycznie zasadne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 587/18, dostępny - podobnie jak pozostałe przywołane wyroki sądów administracyjnych - na stronie internetowej CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Opinia kuratora oświaty jest wymagana każdorazowo w konkretnej sprawie, a jej uzyskanie stanowi konieczny warunek formalny (por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. IV SA/Po 851/14 z 14.01.2015 r., oraz wyrok NSA sygn. I OSK 978/15 z 01.07.2015 r.).

Zamierzonego skutku nie mogła odnieść argumentacja Wójta Gminy [...] sprowadzająca się do wykazania, iż organ przed wydaniem zarządzenia dysponował ustną opinią [...] Kuratora Oświaty wyrażoną na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. Jak słusznie dostrzegł organ nadzoru, w spotkaniu tym nie uczestniczył [...] Kurator Oświaty, a wyłącznie Dyrektor Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...]. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie jest również o tyle bezzasadna, iż jak już wcześniej wskazano, Wójt Gminy [...] dopiero w dniu 12 września 2018 r. wystąpił do [...] Kuratorium Oświaty o wydanie opinii w przedmiocie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w [...]. Takie działanie świadczy o tym, iż skarżący sam zdawał sobie sprawę, iż ustna opinia przedstawiciela kuratorium oświaty wydana na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. jest niewystarczająca. Należało podzielić również argumentację organu nadzoru, iż choć z treści art. 66 u.p.o. nie wynika, iż przedmiotowa opinia wyrażona przez kuratora musi mieć formę pisemną, to należy mieć na uwadze zasadę prawa administracyjnego określoną w art. 14 § 1 k.p.a. tj. zasadę pisemności. Tym samym, nawet jeśli przyjąć, iż opinia taka mogłaby być wydana ustnie, to jej treść powinna przynajmniej zostać utrwalona w formie protokołu, co w niniejszej sprawie nie zostało uczynione.

Już opisane powyżej uchybienie stanowi w ocenie Sądu, że działanie organu nadzoru w rozpoznawanej sprawie uznać należy za prawidłowe, gdyż z uwagi na brak podstaw formalnych do zastosowania przez Wójta Gminy [...] art. 66 ust 1 pkt 2 u.p.o., zasadnym było wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia nr [...] z dnia [...].

Kwestią sporną pozostało również, czy wystąpiła w rozpoznawanej sprawie przesłanka odnosząca się do zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. (podobnie jak uprzednio obowiązujący art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (por. wyroki NSA z dnia: 01.09.2010 r., sygn. akt I OSK 933/10; 21.01.2014 r., sygn. akt I OSK 2473/13 i 01.07. 2015 r. sygn. akt 978/15).

Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, że odwołanie w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej. Muszą to być inne przypadki, "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wskazuje.

Przywołany przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ma tożsame brzmienie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. poz. 594, ze zm.), uchylonym przez art. 15 pkt 54 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 1 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 60). Z tego powodu, stanowisko orzecznictwa i judykatury odnoszące się do omawianej kwestii, wyrażone na tle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, regulowanej obecnie przez art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., zachowuje w ocenie sądu swoją aktualność i może być w pełni stosowane przy interpretacji treści pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków". W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły) - powinien być interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione", o których stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., są wąsko ujmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Podejście NSA do tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. np. wyrok z 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15). Wynika z niego, że omawiana przesłanka dotyczy sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, bo naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 933/10, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12- dostępne w CBOSA). Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Warto wskazać dla przykładu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za przyczyny "szczególnie uzasadnione" uznano: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1179/14), błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 970/13), poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie dwóch pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2853/13), zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 840/13), zatrudnienie przez dyrektora swojej siostry w szkole (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2408/11), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z 10 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (I OSK 365/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

Przypadek szczególnie uzasadniony powinien być również rozważany przez pryzmat rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. z 2009 r. nr 184, poz. 1436 ze zm.). W § 1 rozporządzenia określone zostały wymagania, które powinien spełnić nauczyciel na stanowisku dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły i placówki. W pkt 5 wymienione zostało spełnienie warunków zdrowotnych niezbędne do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. W punkcie 6 mowa jest o niekaralności karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.), a w przypadku nauczyciela akademickiego - karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), oraz nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. W punkcie 7 wskazuje się, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W punkcie 8, że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, a w punkcie 9, że nie był karany zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1458). Wystąpienie jednej z powyższych przesłanek mogłoby być postrzegane jako przypadek szczególnie uzasadniony. Tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie na czas podjęcia zarządzenia przez Wójta Gminy [...].

Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące interpretacji pojęcia "przypadków szczególnie uzasadnionych", zawartego w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. oraz treść uzasadnienia zarządzenia organu prowadzącego, Sąd stwierdził, że zarzuty Gminy [...] w tym zakresie okazały się niezasadne. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, aby w wyniku działań podejmowanych przez Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w [...], zostały w sprawie spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie M. P. z funkcji dyrektora w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia, w czasie roku szkolnego. W ocenie Sądu, nie wykazano w rozpoznawanej sprawie takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Rację ma organ nadzoru wskazując, iż uzasadnienie do zarządzenia z dnia [...] zawiera wprawdzie opis kilku faktów, które w ocenie organu prowadzącego przesądziły o zasadności odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., jednakże żadna z tych okoliczności rozpatrywana z osobna, jak i wszystkie ujmowane łącznie, nie wyczerpują hipotezy analizowanej normy prawnej, będącej podstawą wydanego zarządzenia. Organ nadzoru trafnie podkreślił przy tym, że nie ilość zdarzeń konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Tym samym wymienione zdarzenia przywołane w treści uzasadnienia zarządzenia z dnia [...], takie jak: naruszenie zasad gospodarki finansowej, brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły poprzez dopuszczenie do pracy osoby bez umowy o pracę, brak regulaminu oceny pracy nauczycieli, brak nowych regulaminów zmian do statutu, brak procedur wdrożenia w życie zmian w zasadach oceniania uczniów, brak ewidencji czasu pracy nauczycieli, brak zatwierdzonego aneksu do arkusza organizacji pracy szkoły dotyczącego roku szkolnego 2018/2019, czy też niezapewnienie dzieciom możliwości pozostawania w świetlicy (brak pomieszczenia i brak przydziałów dla nauczycieli godzin świetlicowych), jak również większa liczba dzieci w oddziałach przedszkolnych niż przewidują przepisy prawa, nie mieszczą się jako przesłanki odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Jak już wcześniej wskazano, szczególnie uzasadnionym przypadkiem nie jest negatywna ocena pracy i negatywna ocena wykonywanych przez nauczyciela zadań, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] nie wykazał zatem, aby faktycznie zachodziła konieczność odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w związku z zagrożeniem interesu publicznego, jakim jest realizacja funkcji szkoły. Stanowisko to wzmacnia negatywna opinia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] w sprawie odwołania M. P. w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wskazać także należy, że również informacje od rodziców dzieci uczęszczających do szkoły, świadczące o niezadowoleniu z działania placówki, nie mogą samodzielnie decydować o zastosowaniu przedmiotowego, nadzwyczajnego trybu odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności powinny być bowiem ustalone i samodzielnie ocenione przez organ w toku postępowania wyjaśniającego.

Warto przy tym zauważyć, że nawet wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie determinuje organu prowadzącego do podjęcia decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Użyte w tym przepisie słowo "może" stanowi bowiem uprawnienie do rozważenia odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia, pozostawiając decyzję w tym zakresie uznaniu organu. Oczywiste jest, że w sytuacji zastosowania tego przepisu organ odwołujący ma obowiązek dokładnego, starannego i szczegółowego uzasadnienia aktu administracyjnego, tak aby obroniło się ono przed zarzutem jego dowolności i brakiem obiektywizmu (wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 1997 r. sygn. akt III RN 3/97, OSNAPiUS 1997 r. Nr 19, poz. 369 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 103/03, OSN 2004 Nr 21, poz. 371). Zatem organ prowadzący szkołę, oprócz omówienia wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., powinien wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonymi uchybieniami, a dalszą działalnością szkoły. Przypadki szczególnie uzasadnione, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., to nie są sytuacje, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego mają charakter szczególny, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację szkoły pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora placówki w trakcie roku szkolnego. Niezbędnym jest jednak w takich sytuacjach, aby organ prowadzący przed wydaniem zarządzenia w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., rozważył w sposób staranny dobro podopiecznych kierowanej jednostki oświatowej i mając to względzie ocenił, czy zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odwołanie dyrektora tej jednostki bez wypowiedzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2703/12). Akt administracyjny Wójta Gminy [...] z dnia [...] powyższym warunkom nie odpowiada. Okoliczności, na które powołał się organ prowadzący szkołę w uzasadnieniu tego zarządzenia, mogłyby ewentualnie podlegać rozważeniu jako przyczyna odwołania dyrektora szkoły w trybie zwykłym, a więc na koniec roku szkolnego. Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądza jednak tej kwestii, albowiem nie jest to istotą rozpoznawanej sprawy.

Reasumując, w świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że organ nadzoru przeprowadził prawidłową wykładnię regulacji prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., wyznaczającej przesłanki dopuszczalności odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W pełni zasadnie wywiódł, że oparcie pierwszej przesłanki na przedmiotowym ograniczeniu negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do sytuacji kwalifikowanych, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. W niniejszej sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagały natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora (w trakcie roku szkolnego).

Powyższe oznacza, że organ nadzoru prawidłowo dokonał oceny prawnej zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...], przyjmując, iż w niniejszej sprawie nie została wypełniona hipoteza normy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., gdyż przed wydaniem tego aktu organ prowadzący szkołę nie dysponował opinią [...] Kuratora Oświaty, a ponadto nie wykazał zaistnienia merytorycznych podstaw do wydania zarządzenia o odwołania M. P. z funkcji dyrektora szkoły. Zasadnie zatem Wojewoda [...] stwierdził wydanie tego aktu z istotnym naruszeniem prawa, co skutkowało obligatoryjnym stwierdzeniem jego nieważności - art. 91 ust. 1 u.s.g. Tym samym zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

R.T.