Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 822/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1, par. 12 usr. 3 pkt. 1, par. 235
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1229
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. i W. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Kamieńska


UZASADNIENIE

Pismem z dnia (...) kwietnia 2007 r. T. i B. M. wystąpili z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę – rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr (...) przy ul. (...) w O.

W dniu (...) maja 2007 r. Starosta O. wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą wymienonym inwestorom pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. uchylił opisaną decyzję Starosty O. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu m.in. na brak wyjaśnienia czy projektowany w granicy z działką sąsiednią obiekt posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego zgodną z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych.

Pismem z dnia (...) września 2007 r. inwestorzy cofnęli wniosek o pozwolenie na budowę i decyzją z dnia (...) września 2007 r. Starosta O. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr (...) w O. przy ul. (...).

Pismem z dnia (...) października 2007 r. B. i T. M. ponownie zwrócili się do Starostwa Powiatowego w O. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę polegającą na rozbudowie budynku mieszkalnego położonego na działce nr (...) przy ul. (...) w O.

Pismem z dnia (...) listopada 2007 r. W. i S. J., współwłaściciele działki nr (...), sąsiadującej z terenem inwestycji, zgłosili sprzeciw do projektowanej rozbudowy, która miałaby być zlokalizowana w granicy z ich działką. Podnieśli, iż realizacja rozbudowy wpłynie niekorzystnie na ich nieruchomość. Ponadto wskazali, że pomimo cofnięcia pierwszego wniosku o pozwolenie na budowę, inwestorzy wystąpili ponownie z takim wnioskiem w oparciu o tę samą dokumentację techniczną.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom – T. i B. M. – pozwolenia na budowę polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego położonego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym (...) położonej przy ul. (...) w O.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że zamierzona inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV/220/2005 z dnia 28 kwietnia 2005 r., który dla jednostki bilansowej MN, na której miała zostać zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, przewidywał możliwość zabudowy w granicy lub w odległości mniejszej niż 3,0 m. od granicy działki sąsiedniej jeżeli na terenie już zabudowanym określonej jednostki bilansowej znajdują się działki z budynkami usytuowanymi w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy, a ustalenia te dotyczą budynków. Zdaniem organu z załączonej mapy sytuacyjnej wynika, że na terenie, na którym planowana jest inwestycja spełniony został powyższy warunek.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wnieśli S. i W. J., którzy podtrzymali wcześniej prezentowane stanowisko i podkreślili, że nie wyrażają zgody na zaprojektowaną rozbudowę budynku. Skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie ładu przestrzennego. Zdaniem skarżących na terenie, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja występują przypadki różnej zabudowy, jednak nie są one częste, dotyczą obiektów o niewielkich gabarytach jak również nie są zlokalizowane w granicy ani w budynku oraz nie zniekształcają bryły budynku – tym samym nie są porównywalne z planowaną inwestycją.

Wojewoda pismem z dnia (...) lutego 2008 r., wezwał inwestorów B. i T. M. do usunięcia naruszeń polegających na: doprowadzeniu linii zabudowy do zgodności z ustaleniami zapisanymi w § 8 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV/220/2005 z dnia 28 kwietnia 2005 r., doprowadzenie projektowano miejsca gromadzenia odpadów stałych do zgodności z ustaleniami powyższego planu oraz rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75 poz. 690 ze zm.) oraz uzupełnienia projektu zagospodarowania przestrzennego w zakresie analizy ewentualnego ograniczenia naturalnego oświetlenia dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W zakreślonym terminie materiał dowodowy został przez inwestorów uzupełniony.

Decyzją z dnia (...) marca 2008 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia (...) grudnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że odległości zabudowy od granic działek określone na planie zagospodarowania terenu znacząco odbiegają od odległości ustalonych na mapie sytuacyjnej dołączonej do odwołania.

Starosta O. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2008 r. nałożył na inwestorów – B. i T. M. obowiązek dopełnienia następujących wymogów:

• zweryfikowania i dostosowania projektu budowlanego do rzeczywistych wymiarów pomiędzy ścianą budynku istniejącego a linią granicy z działką nr (...),

• przedłożenia oryginalnej mapy sytuacyjnej 1:500 uzupełnionej o rzeczywiste wymiary pomiędzy ścianą budynku istniejącego a linią granicy z działką nr (...),

• obowiązującej elewacje całego budynku po rozbudowie,

• rozważenia możliwości zmiany lokalizacji i formy architektonicznej projektowanej rozbudowy.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nastąpiła konieczność ustalenia prawidłowych wymiarów planowanej rozbudowy oraz sporządzenia elewacji dla całego obiektu po rozbudowie.

Pismem z dnia (...) kwietnia 2008 r. T. i B. M. przedłożyli w Starostwie Powiatowym mapkę geodezyjną w skali 1:500 oryginalną z naniesionymi rzeczywistymi wymiarami pomiędzy ścianą budynku istniejącego a linią granicy z działką nr (...), cztery elewacje obiektu po rozbudowie oraz rzut dachu. Wskazano również, że w sprawie nie ma jakichkolwiek podstaw do zweryfikowania projektu budowlanego i dostosowania go do wymiarów przedstawionych przez p. J.

Starosta O. decyzją z dnia (...) maja 2008 r., nr (...), zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom – T. i B. M. – pozwolenia na budowę polegającą na rozbudowie budynku mieszkalnego położonego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym (...) położonej przy ul. (...) w O. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że inwestorzy uzupełnili swój wniosek i wskazali, na załączonej mapie sytuacyjnej, że szerokość budynku przyjęta w projekcie budowlanym odpowiada stanowi faktycznemu. Podkreślono również, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie, na którym planowana jest inwestycja, możliwe jest zlokalizowanie budynku w granicy z działką sąsiednią.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S. i W. J. Podtrzymali oni brak zgody na planowaną inwestycję oraz wcześniejsze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz naruszenie ładu przestrzennego terenu na którym planowana jest inwestycja.

Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2008 r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia (...) maja 2008 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zgodnie w trakcie prowadzonego postępowania inwestor wypełnił nałożone przepisami ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązki, co spowodowało brak przeszkód do wydania decyzji odmownej o pozwoleniu na budowę. Wskazano, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego możliwe jest usytuowanie planowanej inwestycji w granicy z nieruchomością skarżących, oraz że odległość pomiędzy istniejącymi już budynkami wynosi mniej niż 3,0 m w przypadku działek nr (...) i (...).

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. i W. J. wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący podtrzymali zarzuty dotyczące naruszenia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący wskazali, że w jednostce bilansowej MN, na której planowana jest inwestycja, występują dwa przypadki zabudowy w odległości mniejszej niż 3 m. od granicy, jednakże zachowują one możliwość wykonywania robót eksploatacyjnych z własnej działki. Inne przypadki zabudowy w granicy dotyczą budynków gospodarczych i garażowych o mniejszych gabarytach. Podkreślono również, że możliwość wybudowania budynku w granicy jest dopuszczalna jedynie w przypadku, gdy na działce sąsiedniej obiekt taki jest już wybudowany lub planowany oraz wskazano, że organ wadliwie uznał, ze na działkach (...) i (...) jest zlokalizowana zabudowa w odległości mniejszej niż 3, 0 m, od granicy. Skarżący ponadto podnieśli, ze Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) poprzez nieumożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, art. 107 kpa poprzez zaniechanie wskazania dowodów, na których oparł się organ wydający decyzję oraz naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo sprzeciwu skarżących.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolskie podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W pierwszej kolejności rozważyć należy podnoszony przez skarżących zarzut wadliwego usytuowania planowanego budynku w granicy z nieruchomością sąsiednią.

Kwestia usytuowania budynków w granicy z nieruchomościami sąsiednimi jest regulowana § 12 ust. 1 rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który zakreśla minimalne odległości pomiędzy budynkami usadowionymi na graniczących ze sobą działkach. Jednocześnie § 12 ust. 3 pkt 1 powyższego rozporządzenia dopuszcza możliwość sytuowania ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednia lub bezpośrednio przy granicy, gdy wynika to z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 10 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren miasta zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr XXV/220/2005 z dnia 28 kwietnia 2005 r. na terenie, na którym planowana była przedmiotowa inwestycja, a który został objęty jednostką bilansową MN (teren zabudowy jednorodzinnej), dopuszczona została lokalizacja obiektów kubaturowych w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki sąsiedniej tj. w odległości 1,5 m lub w granicy: dla istniejących terenów zabudowanych, na których znajdują się działki z budynkami usytuowanymi w odległości mniejszej niż 3 m; dla terenów przeznaczonych w planie do zabudowy na istniejących działkach o szerokości mniejszej niż 18 m. Powyższy przepis nie stawia żadnych warunków co do rodzaju lub wielkości obiektu usytuowanego w granicy, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że w przypadku spełnienia warunków określonych w treści miejscowego planu zagospodarowania możliwe jest usytuowanie budynków w granicy.

Ze znajdujących się w aktach sprawy map sytuacyjnych wynika, że inwestycja planowana na działce nr (...) spełnia warunek przewidziany w przepisie § 10 ust. 2 pkt a) planu, mianowicie znajduje się na terenie zabudowanym, na którym pobudowane zostały budynki w odległości mniejszej niż 3 m od granic nieruchomości. Tym samym możliwe jest usytuowanie spornego budynku w granicy, pomimo nie wyrażenia na nią zgody przez właścicieli działki nr (...). Sąd wskazuje, że kwestia sprzeciwu nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego. Podkreślić również należy, że wbrew twierdzeniom skarżących, spełnienie wymagań określonych przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zostało sprowadzone do ustalenia, że na terenie działki sąsiadującej z działką, na której planowana jest inwestycja znajduje się już obiekt budowlany usytuowany w odległości mniejszej niż 3 m od granicy lub, że obiekt taki jest planowany. Wystarczy jedynie określenie, że na całym terenie objętym daną jednostką bilansową planu będącym terenem zabudowanym znajduje się chociaż jeden budynek spełniający powyższy warunek.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżących zarzutów dotyczących uniemożliwienia im wypowiedzenia się co do materiałów zebranych przez organ II instancji Sąd wskazuje, iż istotnie naruszenia powyższe miało miejsce, stanowiło ono jednak naruszenie przepisów procedury nie mającego istotnego wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Sądu Wojewoda dopuścił się jednakże naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), poprzez brak rozważenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

W przedmiotowej sprawie projektowany obiekt ma być zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią. Jak wynika z akt sprawy do wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę z dnia (...) października 2007 r. załączony został projekt budowlany, który w istocie stanowił jeden z załączników do wcześniejszego wniosku z dnia (...) kwietnia 2007 r., cofniętego przez inwestorów w dniu (...) września 2007 r. Podczas trwającego wówczas postępowania administracyjnego Wojewoda, decyzją z dnia (...) lipca 2007 r., zakwestionował przedstawiony projekt budowlany z uwagi na brak rozważenia przez organ I instancji, czy ściana oddzielenia przeciwpożarowego spełnia wymagania określone w § 235 rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1229 ze zm.) właściwe urzędy, instytucje, organizacje, przedsiębiorcy lub osoby fizyczne są obowiązane uwzględnić wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej przy zagospodarowaniu i uzbrajaniu terenu. Z zestawienia treści § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że kwestia spełnienia przez projektowany obiekt budowlany sytuowany w granicy z działką sąsiednią wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej objęta jest kognicją organów architektoniczno-budowlanych. Badanie powyższej okoliczności mieści się w zakresie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi. Decyzja o pozwoleniu na budowę może tym samym zostać wydana jedynie w sytuacji, gdy planowana inwestycja spełnia wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej wynikające z właściwych przepisów techniczno-budowlanych. Sąd podkreśla, że chociaż w trakcie prowadzonego uprzednio postępowania administracyjnego przedstawiony projekt budowlany został zakwestionowany pod względem spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, ten sam projekt – nie zmieniony w zakresie rozwiązań architektoniczno-budowlanych i układu konstrukcyjnego – stał się podstawą decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie. Tym samym konieczne stało się rozważenie, czy przedstawiony przedstawiony projekt zagospodarowania działki i powiązane z nim rozwiązania projektu budowlanego istotnie realizują postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie spełnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej i istnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a więc z naruszeniem przepisów materialnego prawa administracyjnego mającymi wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji nie rozważył całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co stanowiło naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, a więc stanowiło naruszenie przepisów procedury administracyjnej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wady powyższe skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda powinien rozważyć, czy załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt zagospodarowania działki i powiązane z nim rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym spełniają wymogi dotyczące ochrony przeciwpożarowej, zakreślone przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia (...) lipca 2008 r.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Kamieńska

BR