Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1129/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Jeżów Sudecki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 roku sygn. akt IV SA/Wr 715/11 w sprawie ze skargi Gminy Jeżów Sudecki na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2011 roku nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania wody 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy Jeżów Sudecki na rzecz Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 715/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy Jeżów Sudecki na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2011 r. w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania wody.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku w dniu 11 maja 2011 r. z upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Jeleniej Górze pobrano - w obecności przedstawiciela Gminy Jeżów Sudecki - próbkę wody do badań laboratoryjnych w C. [...] z kurka poborowego na podwórku. W wyniku przeprowadzonych badań wody stwierdzono podwyższoną mętność wody oraz obecność enterokoków (paciorkowców kałowych) oraz Clostridium perfringens w liczbie nie odpowiadającej wymaganiom ustalonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61, poz. 417 ze zm.).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jeleniej Górze pismem z dnia 19 maja 2011 r., zawiadomił Gminę Jeżów o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o opłacie i decyzji nakazującej usunięcie braków i uchybień w wodociągu w C. [...] .

W odpowiedzi na zawiadomienie Urząd Gminy w Jeżowie Sudeckim, poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, między innymi o tym , że mieszkańcy budynku nr [...] w C. nie pobierają wody z wodociągu gminnego, lecz z prywatnego ujęcia i sami ponoszą odpowiedzialność za skutki korzystania z takiej wody, a Gmina nie jest stroną postępowania. Mieszkańcy natomiast mogą być zaopatrzeni przez Gminę w wodę beczkowozami po złożeniu stosownego zamówienia.

W dniu 2 czerwca 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jeleniej Górze wydał decyzję, którą zobowiązał Gminę Jeżów Sudecki do zapewnienia mieszkańcom miejscowości C. wody przeznaczonej do spożycia o jakości odpowiadającej wymaganiom ustalonym w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia - w terminie do dnia 10 czerwca 2011 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Strona nie wniosła odwołania od powyższej decyzji.

Pismem z dnia 10 czerwca 2011 r., Sekretarz Gminy Jeżów Sudecki poinformował mieszkańców wsi C. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Jeleniej Górze, o możliwości dostarczania beczkowozami przez Gminę (odpłatnie) wody pochodzącej z wodociągu gminnego, w przypadku braku wody lub gdy woda dostępna w miejscu zamieszkania nie nadaje się do spożycia .

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jeleniej Górze decyzją z dnia 21 czerwca 2011 r. wydaną z powołaniem się na przepisy art. 36 ust.1-3 w zw. z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006r.. nr 122, poz.851 ze zm.) obciążył Gminę Jeżów Sudecki opłatą w kwocie 295,06 zł za badania wody pobranej w dniu 11 maja 2011 r. z wodociągu w C. [...]

Gmina Jeżów Sudecki odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji ostatecznej wskazał, że strona nie kwestionuje ani wyników pomiarów, ani wysokości, czy sposobu naliczenia żądanej opłaty za zbadanie próbki wody niespełniającej wymagań sanitarnych, a jedynie kwestionuje sam fakt wystawienia zaskarżonej decyzji uznając, że nie jest podmiotem zobowiązanym do zapewnienia mieszkańcom C. właściwej jakości wody. W tym zakresie organ II instancji przytoczył art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) , według którego do zadań gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w wodę do spożycia. Dalej organ stwierdził, że ten sam obowiązek nakłada na gminę art. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) i przywołał art. 2 pkt 21 tej ustawy, który definiuje, że przez zbiorowe zaopatrzenie w wodę należy rozumieć ujmowanie, uzdatnianie i dostarczanie wody. Organ odwoławczy wskazał też, że jakość wody do spożycia powinna być zgodna z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Gmina nie może więc wykonywania tego obowiązku zaniechać, ani przerzucać na inne podmioty. W tym zakresie organ II instancji powołał się stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 4.09.2007 r. sygn. II OSK 1084/06 i sygn. II OSK 1085/06 , obszernie je cytując , a mianowicie , "(...) w sytuacji kiedy Gmina Jeżów Sudecki praktycznie nie rozwiązała na swoim terenie problemu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę, nie można stwierdzić, że obowiązek ten przestał istnieć i Gmina jest z niego zwolniona. (...) Mieszkańcy C. jako członkowie wspólnoty gminnej, mają prawo oczekiwać, że Gmina jeśli nie zorganizowała zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców to przyczyni się chociaż do tego, że woda z której korzystają (z konieczności) będzie odpowiedniej jakości i będzie odpowiadała określonym wymaganiom higieniczno-zdrowotnym. Gmina wskazując jako adresatów zaskarżonych decyzji mieszkańców C., faktycznie wyłącza ich ze wspólnoty gminnej, dając niejako do zrozumienia, że w stosunku do tej grupy mieszkańców, nie ciąży na Gminie ustawowy obowiązek zbiorowego zaopatrzenia w wodę. (...) Powołane wcześniej przepisy nie pozwalają sprawy zaopatrzenia w wodę mieszkańców Gminy traktować jako ich sprawy prywatnej. Zadania własne gminy są obowiązkami Gminy. (...) To, że ujęcie wody w C. i wodociąg doprowadzający wodę z tego ujęcia nie jest własnością Gminy, ma znaczenie drugorzędne, bowiem organy Gminy miały dostatecznie dużo czasu, aby ten problem uregulować, albo stworzyć inne możliwości zaopatrzenia w wodę mieszkańców C.".

W związku z tym Gminę Jeżów Sudecki należy uznać za zobowiązaną do zapewnienia mieszkańcom C. - korzystającym z wodociągu - właściwej jakości wody, a w przypadku stwierdzenia przez organy Inspekcji Sanitarnej niezgodnej z wymaganiami jakości wody do poniesienia opłaty za te badania.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez Gminę Jeżów Sudecki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której strona skarżąca domagała się uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że osią sporu w realiach badanej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy Gminę Jeżów Sudecki można uznać za podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody, z której korzystają niektórzy z mieszkańców tej Gminy, w miejscowości C. [...] ( kurek poborowy na podwórku). Przytoczony wyżej przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz pozostałe unormowania tej ustawy nie określają bliżej kręgu podmiotów zobowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W tej sytuacji należy odwołać się do obowiązujących w polskim systemie prawnym ustawowych regulacji, normujących zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę . Zważywszy, że wskazane w decyzjach obu organów sanitarnych rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 13 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z przedmiotowego wodociągu korzystają osoby zamieszkałe w C. w Gminie Jeżów Sudecki. Ta ostatnia okoliczność pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami strony skarżącej utrzymującej, jakoby istniejący wodociąg nie był faktycznie wykorzystywany jako urządzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, a mieszkańcy wsi C. czerpią wodę z prywatnych studni do celów gospodarczych. Sam fakt korzystania z jednego urządzenia wodociągowego, zaopatrującego w wodę kilka nieruchomości położonych w C. i zamieszkałych tam mieszkańców Gminy musi być oceniany jako odnoszący się do pewnej zbiorowości, a nie jako przypadek indywidualnego działania na własny użytek, jak usiłuje to przedstawić strona skarżąca.

Również trafnie organ II instancji , powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, wskazał, że na gminie jako wspólnocie samorządowej spoczywa ustawowy obowiązek zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, co należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania gminy własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę (...) . Natomiast podmiotu odpowiedzialnego za należytą jakość wody w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych wody, poszukiwać należy w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, której art.3 ust.1 przewiduje, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Według art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków do zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody zobligowane jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Ciąży na nim również obowiązek prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody, co wprost wynika z ust. 1a art.5 tej ustawy .

Sąd wskazał, że omawiana ustawa - dostosowując rodzime unormowania do standardów prawa wspólnotowego, a zwłaszcza do Dyrektywy Rady 80/778/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE Nr L 229 z dnia 30 sierpnia 1980 r.) oraz do Dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. w sprawie ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE Nr L 135 z dnia 30 maja 199Ir.) - podtrzymała dotychczasową zasadę, według której zaopatrzenie w wodę pozostaje nadal zadaniem własnym gminy (art. 3), akcentując zdecydowanie odpowiedzialność podstawowej jednostki samorządu terytorialnego za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków jest niewątpliwie prowadzeniem gospodarki komunalnej w zakresie użyteczności publicznej. Ustawa z 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r. Nr 9, poz.43 ze zm.) wskazuje bowiem w art. 1 ust. 2, że gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspakajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Według zaś art.2 ustawy o gospodarce komunalnej gospodarka ta może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach: zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Z kolei w myśl art. 3 powołanej ustawy - wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzać wskazanym w ust. 1 tego artykułu osobom i jednostkom organizacyjnym, przy czym to do jednostek samorządu terytorialnego należy wybór sposobu prowadzenia i formy gospodarki komunalnej (art.4).

W badanej sprawie jako bezsporny przedstawia się fakt , że na terenie C. Gmina Jeżów Sudecki - nie działa żadne przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Wobec tego z przytoczonych wyżej unormowań wynika, że skoro obowiązanym do zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a przedsiębiorstwo takie nie istnieje, bowiem gmina nie utworzyła tego typu zakładu budżetowego, spółki prawa handlowego czy też nie powierzyła wykonywanie zadania zbiorowego zaopatrzenia w wodę innym osobom fizycznym, prawnym lub jednostkom nieposiadającym osobowości prawnej, nie ma też gminnej jednostki organizacyjnej, nieposiadającej osobowości prawnej, a prowadzącej tego rodzaju działalność (w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) - to za podmiot zobowiązany do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody uznać należy gminę. Natomiast nie sposób przyjąć, że wykonywania zadań obligatoryjnych - służących zaspakajaniu niezbędnych potrzeb wspólnoty lokalnej - gmina mogłaby zaniechać bez żadnych konsekwencji prawnych. Z tego tytułu gmina ponosi odpowiedzialność za ich realizację. Nie do pomyślenia jest bowiem sytuacja, w której wskutek rażących zaniedbań gminy, w szczególności wskutek niewywiązywania się przez gminę z powierzonych jej ustawowo zadań własnych, brak byłoby odpowiedzialnych za jakość wody, za jej higieniczne i zdrowotne wymogi. Zważywszy, że bez względu na to czy i w jakiej formie gmina realizuje zadanie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, ustawodawca nałożył na wójta (burmistrza, prezydenta) obowiązek informowania o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co przewiduje art. 12 ust.5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wiąże się z tym - jako oczywista konsekwencja powyższego obowiązku - konieczność przeprowadzania w tym celu badań wody .

Natomiast fakt, że Gmina Jeżów Sudecki praktycznie nie rozwiązała na swoim terenie problemu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę, nie oznacza ,że obowiązek taki przestał istnieć i gmina jest niego zwolniona.

W tym miejscu wypada również przytoczyć zawartą w art. 2 pkt 21 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków legalną definicję pojęcia "zbiorowego zaopatrzenia w wodę", przez którą rozumie się działalność polegającą również na uzdatnianiu wody, poza jej ujmowaniem i dostarczaniem . W związku z tym przyjąć należy, że skoro na gminie ciąży generalny ustawowy obowiązek zaopatrzenia ludności w wodę, to tym bardziej uznać należy jej odpowiedzialność za dochowanie oznaczonych wymagań higieniczno-zdrowotnych wody, z której mieszkańcy C. korzystają w sposób zbiorowy i nie są w stanie we własnym zakresie zapewnić właściwego stanu sanitarnego doprowadzanej nim wody. Z tych względów - jak wynika z ujawnionych okoliczności sprawy - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jeleniej Górze decyzją z [...] czerwca 2011 r. zobowiązał Gminę Jeżów Sudecki do zapewnienia mieszkańcom miejscowości C. wody przeznaczonej do spożycia o jakości odpowiadającej wymaganiom ustalonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Znamienny w badanej sprawie jest fakt, że od wspomnianej wyżej decyzji strona skarżąca nie odwołała się, a przecież okoliczności faktyczne i prawne, które legły u podstaw wydania tej decyzji, stanowiły jednocześnie spełnienie przesłanek do wydania na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji wobec Gminy Jeżów Sudecki jako obowiązanej do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody z wodociągu w C., punkt poboru C. [...].

W ramach wskazanych regulacji ustawowych niezrozumiałe pozostaje więc przekonanie strony skarżącej, że gmina ponosić może odpowiedzialność wyłącznie za ujęcie wody spełniające wymagania techniczne i sanitarne. Przeciwnie ze strony gminy powinny być podejmowane czynności faktyczne i prawne zmierzające do poprawy warunków funkcjonowania istniejących na jej terenie urządzeń wodociągowych. Stanowisko strony skarżącej nie odpowiada celowi przyjętych rozwiązań prawnych odnośnie istnienia gminy między innymi jako struktury powołanej do zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, wyrażonych w ustawie o samorządzie gminnym, a doprecyzowanych - w omawianej materii -w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Nie można bowiem przyjąć , aby tak szeroko określone zadania obligatoryjne gminy nie obejmowały obowiązku czynienia starań odnośnie zachowania odpowiedniego stanu sanitarnego wody w wodociągach położonych na terenie gminy - bez względu na status prawny tych urządzeń- a umożliwiających zbiorowe z nich korzystanie własne. Gmina dysponuje bowiem przyznanymi jej ustawowo instrumentami władczymi, które umożliwiają jej - jako podstawowej jednostce samorządu terytorialnego - realizację tego obowiązku na obszarze swojej właściwości. Budowa wodociągów gminnych, czy też przejmowanie takich urządzeń przez gminę - nie są okolicznościami zwalniającymi gminę z obowiązku dbałości o stan sanitarny wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a pobieranej przez mieszkańców z położonych na obszarze gminy urządzeń umożliwiających zbiorowe korzystanie z wody.

Wbrew zarzutom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził również , aby przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone było wadami w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kwestionuje fakt , że pracownik Urzędu Gminy był obecny przy pobieraniu próbek wody do badań laboratoryjnych, gdyż w odpowiedniej rubryce podpis złożył mieszkaniec posesji Bolesław Koszela, a nie pracownik Urzędu Gminy. Przeczy temu treść protokołu pobrania próbek wody z dnia 11maja 2011r., z którego wynika, że podczas pobierania próbek obecny był zarówno Bolesław Koszela jaki i przedstawiciel gminy, o czym świadczy stosowna pieczęć Urzędu Gminy w Jeżowie Sudeckim i podpis sekretarz gminy Ryszarda Wacha. Natomiast bez znaczenia dla okoliczności pobrania próbek wody pozostaje fakt późniejszego złożenia oświadczenia przez sekretarza gminy Ryszarda Wacha o " wycofaniu swojego nieczytelnego podpisu" na wskazanym wyżej protokole z tego powodu, że ujęcie wody, z którego pobrano próbki wody nie jest własnością gminy zajmującej się sprawami wodociągu do protokołu. Stwierdzenie powyższego nie oznacza nie oznacza braku potwierdzenia obecności tej osoby podczas czynności pobierania próbek wody, lecz jak wynika z treści oświadczenia - było wyrazem wskazania jedynie osoby merytorycznie odpowiedzialnej za prowadzenie tej kategorii spraw w Urzędzie Gminy. Jednak ta okoliczność przy braku zarzutów podważających samą czynność pobrania próbki wody do badania jej jakości i niekwestionowanie wyników tych badań , pozostaje bez wpływu na wynik sprawy .

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Jeżów Sudecki zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzuciła

1. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako p.u.s.a) poprzez orzeczenie i nie zbadanie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, zgodności z prawem podjętych decyzji, a w szczególności uznanie za udowodnione faktów i okoliczności nieustalonych lub wadliwie przedstawionych przez Państwową Inspekcję Sanitarną. W tym oparcie orzeczenia na podstawie nieprawdziwych stwierdzeń Inspekcji Sanitarnej o tym , że Sekretarz Gminy brał udział w czynności pobrania wody oraz że woda używana jest do celów spożywczych, chociaż poboru wody dokonano z zaworu czerpalnego na podwórzu prywatnej posesji;

2. naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłową wykładnię przepisu art.36 ust. 1, zdanie drugie ustawy o państwowej Inspekcji Sanitarnej, stosownie, do której ustalono, że jedyną właściwą jednostką organizacyjną zobowiązaną do poniesienia opłat, stanowiących wysokość kosztów wykonania badań laboratoryjnych, jest Gmina Jeżów Sudecki;

3. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a w szczególności art. 2 pkt 21 tej ustawy, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja zbiorowego zaopatrzenia w wodę, czyli działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, gdy tymczasem taka okoliczność w rzeczywistości nie ma miejsca;

4. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnie art.3 ust.1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków prowadzącą do ustalenia, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę obejmuje także zapewnianie i badanie jakości wody pobieranej przez wszystkich mieszańców gminy nawet jeżeli korzystają oni z prywatnych ujęć, które nie znajdują się pod pieczą gminy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz Dolnośląskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Zasadniczą kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy jest to czy gmina może być uznana za jednostkę organizacyjną obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o Inspekcji Sanitarnej w stosunku do wody, z której korzystają jedynie mieszkańcy budynku nr [...] w C.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie zasadnym było przyjęcie, że Gmina Jeżów Sudecki zobowiązana jest do poniesienia kosztów przeprowadzenia badania wody. Istotny jest, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest stosownie to treści art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zadaniem własnym gminy, przy czym przez zbiorowe zaopatrzenie w wodę ustawa określa działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody (art. 2 pkt 21 ustawy).

Z powyższego wynika, ze do obowiązków gminy należy zaopatrzenie mieszkańców gminy w wodę, przy czym skoro jest to zadanie własne gminy, to gmina nie może tego obowiązku zaniechać ani scedować na inne podmioty.

Władztwo organów gminy i obowiązki z tym związane obejmują wszystkich mieszkańców gminy jako członków tej wspólnoty samorządowej i całe terytorium należące do danej gminy. Nie stoi temu na przeszkodzie to, że niektórzy mieszkańcy gminy, czy też grupy mieszkańców zaopatrują się w wodę z własnych studni, czy też ujęć wody, nienależących formalnie do gminy, czy też przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, którym gmina powierzyła na swym terenie wykonywanie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Powyższe wyjątki od reguły nie zwalniają gminy z ustawowego obowiązku zaopatrzenia swoich mieszkańców w wodę.

Podkreślić należy, że Gmina Jeżów Sudecki nie rozwiązała na swoim terenie problemu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę. Mieszkańcy C. jako członkowie wspólnoty gminnej, mają prawo oczekiwać, że Gmina jeżeli nie zorganizowała zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców to przyczyni się chociaż do tego, że woda, z której korzystają (z konieczności) będzie odpowiedniej jakości i będzie odpowiadała określonym wymaganiom higieniczno-zdrowotnym.

Organy samorządu terytorialnego nie mają tymczasem prawa odmawiać wykonywania swych obowiązków wynikających z ustaw i przerzucać ich na mieszkańców gminy. Taka postawa władz gminy narusza przepis art. 7 Konstytucji RP, który określa granice prawa w jakich mają działać organy władzy publicznej, do których bez wątpienia należą również organy gminy. Jeżeli Gmina nie jest w stanie realizować wszystkich obowiązków, które na nią nakładają ustawy, to przynajmniej nie powinna przeszkadzać mieszkańcom, którzy z własnej inicjatywy i we własnym zakresie wykonują niektóre zadania należące do Gminy.

Wobec powyższego, należy uznać za w pełni uzasadnione obciążenie Gminy Jeżów Sudecki kwotą opłaty za przeprowadzone przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej badania wody ze studni zbiorczej w C., tym bardziej że jest to kwota symboliczna, jak na możliwości budżetowe Gminy.

Mając na uwadze powyższe za niezasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego.

Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej o charakterze procesowym, odnoszący się do tego, że wbrew twierdzeniom Inspekcji Sanitarnej Sekretarz Gminy nie brał udziału w czynnościach pobrania wody, a ponadto woda która została poddana badaniu nie jest używana do celów spożywczych. Stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie Gmina skutecznie nie wykazała, że wskazywane naruszenia przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej, że wpływ ten był istotny. Podkreślić należy, że w toku postępowania skarżąca kasacyjnie Gmina nie kwestionowała tego, że Inspekcja Sanitarna pobrała do badania wodę w C. [...] z kurka poborowego na podwórku, ani też prawidłowości dokonania tych badań.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.