Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2066/97
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2001-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 72
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: poz. 47
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 0
Teza: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/, wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nie odnosi się do obiektów wybudowanych samowolnie.

TEZY

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/, wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nie odnosi się do obiektów wybudowanych samowolnie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza P. na postanowienie Wojewody S. z dnia 21 sierpnia 1997 r. (...) w przedmiocie zobowiązania do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 lipca 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. wezwał Kazimierza P. do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę obejmującą adaptację istniejących obiektów gospodarczych i wiaty na działce nr 318/1 i 319/1 w miejscowości O. na zakład ślusarski produkujący pojemniki z blach i uzupełnienia go dodatkowymi dokumentami w postaci:

- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Burmistrza Gminy Ł.,

- oceny oddziaływania inwestycji na środowisko,

- projektu budowlanego odpowiadającego wymogom art. 43 pkt 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane,

- prawa do dysponowania nieruchomością nr 318/1 i 319/1 na cele budowlane zakreślając termin do dnia 30 grudnia 1997 r.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie par. 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż z przedłożonego wniosku i załączonej inwentaryzacji obiektów wynika, że adaptacja istniejących budynków gospodarczych i wiaty na zakład ślusarski produkujący pojemniki z blach wymaga wykonania robót budowlanych takich, jak wykonanie: sanitariatów dla pracowników, instalacji energetycznej i wodno-kanalizacyjnej, fundamentów pod niektóre z urządzeń, odpowiedniej dla technologii instalacji wentylacyjnej itp.

Ponadto przed przystąpieniem do wykonania prac adaptacyjnych niezbędne jest ustalenie nowych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a także załączenie oceny oddziaływania na środowisko, gdyż zakład ślusarski produkujący pojemniki z blach jest inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska.

Zażalenie na wyżej wskazane postanowienie złożyli sąsiedzi inwestora - Zygmunt i Teresa G. Podnieśli w nim, iż od 1996 r. Kazimierz P. rozbudowuje, wśród działek z domkami jednorodzinnymi i ogródkami, obiekt przemysłowy, co czyni z naruszeniem przepisów, stwarzając uciążliwość dla sąsiadów, przy czym podjęte przez skarżących interwencje nie przynoszą rezultatu.

W ich ocenie wydane postanowienie świadczy o kolejnej próbie legalizacji samowoli budowlanej inwestora.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wojewoda S. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Z uzasadnienia wynika, iż podczas wizji dokonanej w dniu 21 sierpnia 1996 r. przez pracowników Urzędu Rejonowego w Ł. stwierdzono, że wiata o konstrukcji stalowej na działce Kazimierza P. położonej w O. nr 166 została zrealizowana między dwoma istniejącymi budynkami gospodarczymi, które wybudowane zostały w oparciu o decyzję z dnia 30 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę. Natomiast są one użytkowane jako warsztat ślusarski, a inwestor nie posiada stosownych decyzji wymaganych przepisami prawa budowlanego.

Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. decyzją z dnia 16 września 1996 r. na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nałożył na Kazimierza P. obowiązek wykonania w terminie do 31 stycznia 1997 r. określonych czynności w celu doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Kolejną decyzją z dnia 30 grudnia 1996 r. organ ten na podstawie art. 40 i art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. /Dz.U. nr 38 poz. 229/ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ zobowiązał inwestora do uzyskania w terminie do 30 czerwca 1997 r. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wzniesionej wiaty.

W dniu 20 czerwca 1997 r. Kazimierz P. złożył wniosek o wydanie decyzji na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na zakład ślusarski oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiaty, załączając dokumentację budowlaną zawierającą inwentaryzację istniejących budynków gospodarczych i wiaty.

Wtedy to Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. wydał przedmiotowe postanowienie z dnia 9 lipca 1997 r.

W związku z zażaleniem Teresy i Zygmunta G. organ odwoławczy w dniu 5 sierpnia 1997 r. przeprowadził z udziałem stron kolejną wizję, która potwierdziła fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów gospodarczych i wiaty stalowej na zakład ślusarski.

W budynkach tych zamontowane są różnego rodzaju maszyny i urządzenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z par. 11 rozporządzenia MGPiB stanowiącego podstawę prawną postanowienia organu I instancji, wezwanie wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę może nastąpić wówczas, jeżeli z treści wniosku o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wynika, że zmiana ta wiąże się z koniecznością wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych.

W ocenie Wojewody wniosek Kazimierza P. z dnia 20 czerwca 1997 r. nie spełnia wymogów określonych w par. 8 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż z załączonej dokumentacji nie wynika, jakie roboty budowlane będą w tych budynkach wykonywane, a tym samym, czy na ich wykonanie będzie wymagane pozwolenie na budowę.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, niezasadnym było objęcie zaskarżonym postanowieniem budynku wiaty, gdyż przepisy powołanego rozporządzenia nie odnoszą się do obiektów wybudowanych samowolnie.

W tym przedmiocie powinny zostać wyegzekwowane obowiązki i warunki nałożone decyzją Kierownika U R w Ł. z dnia 30 grudnia 1996 r.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Kazimierz P. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.

W ocenie skarżącego organ po raz kolejny nakłada na niego obowiązki przedkładania nowych dokumentów, co wprowadza zamieszanie i uniemożliwia mu sfinalizowania sprawy.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w treści zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie sądowej zainteresowany w sprawie Zygmunt G. złożył oświadczenie, iż wstępuje do sprawy na prawach strony.

Pełnomocnik skarżącego oświadczył natomiast, iż przed NSA toczy się jeszcze pięć innych spraw w przedmiocie lakierni, wiaty, ogrodzenia bocznego, nałożenia grzywny w toku postępowania egzekucyjnego.

Złożył ponadto wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie niniejszej celem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. ustalenia, czy sporne obiekty zostały wzniesione przez skarżącego przed 31 grudnia 1994 r., czy też po tej dacie, wnioskował ewentualnie o rozpoznanie sprawy przedmiotowej łącznie ze sprawą II SA/Łd 98/99 prowadzonej w przedmiocie rozbiórki wiaty.

Na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków pełnomocnik Kazimierza P. poparł skargę.

Zainteresowany w sprawie Zygmunt G. wniósł o oddalenie skargi.

Sąd przed zamknięciem rozprawy oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania i łączne rozpoznanie sprawy przedmiotowej ze sprawą II SA/Łd 98/99.

Odnośnie skargi Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, aby organ. odwoławczy wydając decyzję będącą przedmiotem rozpoznania, naruszył przepisy prawa w sposób, o którym mowa w art. 22 ust. 2 lub 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./

Okolicznością poza sporem jest, iż Kazimierz P. budynki gospodarcze wybudował w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 30 września 1994 r. o pozwoleniu na budowę i że w sposób samowolny dokonał zmiany sposobu ich użytkowania prowadząc w nich zakład ślusarski, w którym produkowane są pojemniki z blachy.

Niesporne jest również to, iż Kazimierz P. bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia wybudował na swej działce wiatę stalową.

W tym przedmiocie organ prowadził odrębne postępowanie, w którym wydanych było kilka decyzji - w dniu 3 września 1996 r. nakazująca rozbiórkę wiaty, która została uchylona decyzją Wojewody S.

Na skutek ponownego rozpatrzenia Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. w oparciu o art. 40 i art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ nakazał inwestorowi uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej wiaty.

Ostatecznie w przedmiocie wiaty w dniu 15 października 1998 r. organ I instancji wydał nakaz rozbiórki w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/, który w tym zakresie utrzymany został w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 9 grudnia 1998 r., która to - na skutek skargi wniesionej przez Kazimierza P. będzie stanowić przedmiot rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Łd 98/99.

Należy więc podzielić stanowisko Wojewody S. zajęte w przedmiotowym postanowieniu z dnia 21 sierpnia 1997 r., iż brak było podstaw prawnych do objęcia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. postanowieniem z dnia 9 lipca 1997 r. obiektu budowlanego w postaci wiaty zwłaszcza, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/, wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie odnosi się do obiektów wybudowanych samowolnie.

Ponadto, zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej obiektów budowlanych - budynków gospodarczych, użytkowanych jako zakład ślusarski.

Postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 9 lipca 1997 r. jest wynikiem wniosku złożonego przez Kazimierza P. w dniu 20 czerwca 1997 r., w którym domaga się wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynków gospodarczych na zakład ślusarski oraz zgody na użytkowanie wiaty.

Załącznik do wniosku stanowiła inwentaryzacja budowlana zakładu ślusarskiego opracowana na zlecenie inwestora.

Podstawę materialnoprawną wydanego przez organ rozstrzygnięcia stanowił par. 11 wskazanego wyżej rozporządzenia MGPiB z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu (...) - Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47.

Odwołuje on się w swej treści do regulacji zawartej w par. 8, zgodnie z którym wniosek o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, o której mowa w art. 71 prawa budowlanego, powinien zawierać między innymi; opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego (...), zwięzły opis techniczny, wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyzę techniczną w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dowody uzyskania wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii.

W myśl par. 11 ust. 1 tegoż rozporządzenia - jeżeli z treści wniosku, o którym mowa w par. 8 wynika, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wiąże się z koniecznością wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, właściwy organ wydaje postanowienie, w którym może wezwać wnioskodawcę do wykonania czynności określonych w punktach 1 i 2, wyznaczając jednocześnie termin do ich dokonania.

W przedmiotowej sprawie złożony przez skarżącego w dniu 20 czerwca 1997 r. wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych nie spełnia wymogów określonych w par. 8 wskazanego wyżej rozporządzenia. Zarówno bowiem z samego wniosku, jak i z załączonej do niego dokumentacji w postaci inwentaryzacji budowlanej nie wynika, jakiego rodzaju roboty budowlane mają być w przedmiotowych obiektach wykonane, a tym samym czy na ich wykonanie będzie wymagane pozwolenie na budowę.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zasadnym było wydanie przez Wojewodę S. w oparciu o art. 138 par. 2 Kpa rozstrzygnięcia kasacyjnego.

Reasumując Sąd oddalił przedmiotową skargę w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.