Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 316/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 par 2 art. 26 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 316/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 10 czerwca 2021 r., sprawy ze skargi K. i A. Ż., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 15 stycznia 2021 r. nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, , , uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie organu pierwszej instancji,, zasadza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżących kwotę 580 ( pięćset osiemdziesiąt złotych ) tytułem, zwrotu kosztów postepowania,


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanych K. i A. Ż., na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 31.07.2017r, od nr [...] do nr [...], obejmujących zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, za lata 2011,2013,2014.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 03.08.2017r nr [...] dokonał zajęcia nieruchomości należącej do zobowiązanych. Wraz z przedmiotowym zajęciem, w dniu 10.08.2017r, doręczono odpisy w/w tytułów wykonawczych.

Zobowiązani pismem z dnia 17.08.2017r zatytułowanym "skarga na czynności organu egzekucyjnego " złożyli dwa środki zaskarżenia t.j:

Skargę na czynność egzekucyjną, która stanowiła przedmiot odrębnego postępowania .

Jako podstawę wniesionych zarzutów zobowiązani wskazali art. 33 §1 pkt 1 upea, poprzez naruszenie:

-art. 60 § 1 oraz art. 7 § 3 upea, gdyż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia 10.05.2017r nr [...], powodując uchylenie dokonanych czynności i stosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości jest niedopuszczalne po dacie umorzenia,

-art. 45 §1 i §2 upea, gdyż wartość zajętej nieruchomości znaczenie przekracza kwotę egzekwowanych należności i w takiej sytuacji organ egzekucyjny winien stosować środki najmniej uciążliwe dla obywatela,

- art. 145 kpa, gdyż nie doszło do wznowienia postępowania egzekucyjnego na podstawie tego przepisu i tym samym całkowicie wyklucza możliwość wszczęcia już umorzonego postępowania.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 27.10.2017r nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Na powyższe postanowienie zobowiązani pismem z dnia 09.11.2017r, złożyli zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 15.12.2017r nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie zobowiązani złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA), wyrokiem z dnia 17.04.2018r sygn. akt I SA/Kr 168/18, skargę oddalił. Od wyroku WSA zobowiązani złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), wyrokiem z dnia 07.03.2019r sygn. akt I GSK 3231/18, uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do WSA, do ponownego rozpoznania.

WSA wyrokiem z dnia 26.09.2019r sygn. akt I SA/Kr 711/19 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 15.12.2017r nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 27.10.2017r nr [...] W wyroku Sąd odwołał się do uchwały NSA z dnia 28.04.2014r sygn. akt I FPS 8/13, w której NSA stwierdził, że wynikający z art. 60 § 1 upea skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego powoduje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji i wywołuje skutek ex tunc. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie oznacza, to, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje przywrócenie stanu istniejącego sprzed egzekucji i nie przerywa biegu terminu przedawnienia, na podstawie przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej (dalej: Op). Sąd wskazał, że organ egzekucyjny, rozpatrując ponownie sprawę, przeanalizuje dopuszczalność ponownego wystawienia tytułów wykonawczych, biorąc pod uwagę instytucję przedawnienia. Organ egzekucyjny powinien w sposób czytelny przedstawić cezurę czasową oraz sposób obliczania terminu przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr [...], [...],[...]

Wierzyciel odnosząc się do kwestii uznanych przez WSA w wyroku za niezbędne do prawidłowego wydania postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów, pismem z dnia 17.11.2020r nr [...] uzupełnił stanowisko w sprawie zarzutów.

Organ egzekucyjny opierając się na stanowisku wierzyciela, postanowieniem z dnia 02.12.2020r nr [...] uznał wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie zobowiązani pismem z dnia 14.12.2020r, w ustawowym terminie złożyli zażalenie. W zażaleniu zobowiązani wskazali na nieuwzględnienie okoliczności związanej z przedawnieniem oraz ponownie wskazali na naruszenie przepisów art. 45 § 1 upea, art. 60 § 1 upea, art. 7 § 2 upea i art. 7 § 3 upea. Zobowiązani nie wskazali nowych okoliczności prawnych na poparcie swoich argumentów. Zobowiązani podnieśli również, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa, co stanowi naruszenie przepisów art. 8 i art. 11 kpa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z 15 stycznia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji .

W uzasadnieni rozstrzygnięcia Organ egzekucyjny podniósł, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem egzekucji są zaległości objęte tytułami wykonawczymi: nr [...], nr [...], nr [...]

W toku prowadzonych czynności egzekucyjnych ustalono, że K. Ż. jest współwłaścicielem nieruchomości na prawach współwłasności ustawowej majątkowej małżeńskiej. W/w tytuły wykonawcze, wystawione tylko na K. Ż., nie mogły być podstawą prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego. Za takim stwierdzeniem przemawia zapis art. 27c upea, w świetle którego egzekucja z majątku wspólnego możliwa jest jedynie na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na obojga małżonków. Z uwagi na zaistniałe okoliczności, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 10.05.2017r nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § l pkt 9 upea. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest równoznaczne z umorzeniem zaległości ciążących na zobowiązanym. W związku z powyższym, nie zaistniały okoliczności wynikające z art. 45 § l upea tj. obowiązek podatkowy nie wygasł, pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na K. Ż.. W celu zaspokojenia wierzyciela w zakresie ciążącego na K. Ż. zobowiązania ze znanego majątku wspólnego, w świetle art. 27c upea dnia 31.07.2017r zostały wystawione nowe tytuły wykonawcze na obojga małżonków o numerach: [...], [...], [...] Wierzyciel przed wystawieniem tytułów wykonawczych na obojga małżonków zbadał wymagalność istniejących zaległości i ustalił, iż:

Zaległość z tyt. PIT-28 za rok 2011, zgodnie z art. 70 §1 Op, uległaby przedawnieniu w dniu 01.01.2018r. Biorąc pod uwagę zaistnienie okoliczności z art. 70 § 2 pkt 1 Op, rozpoczęty bieg terminu przedawnienia został zawieszony poprzez wydanie decyzji z dnia 12.03.2014r nr [...] oraz decyzji z dnia 14.08.2014r nr [...], którymi Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] udzielił pani K. Ż. ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci rozłożenia zaległości na raty. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia spowodowało przesunięcie wymagalności przedmiotowej zaległości do dnia 07.07.2019r.

Zaległość z tyt. PIT-28 za rok 2013, zgodnie z art. 70 § 1 Op, uległaby przedawnieniu w dniu 01.01.2020r.

Zaległość z tyt. PIT-28 za rok 2014, zgodnie z art. 70 § 1 Op, uległaby przedawnieniu wdniu01.01.2021r.

Jak z powyższego wynika, wystawienie tytułów wykonawczych dnia 21.07.2017r na obojga małżonków nastąpiło w terminie wymagalności zaległości z tyt. PIT-28 za lata 2011, 2013 2014. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, dnia 03.08.2017r, w świetle art. 70 § 4 Op spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia dnia 10.08.2017r. Jak ustalono po tej dacie przedmiotowe zaległości stały się wymagalne do dnia 12.08.2022r. Ponadto, wskazano iż, w związku z zabezpieczeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] przedmiotowych zaległości poprzez wpis hipoteki w księdze wieczystej nr [...], zaistniały okoliczności z art. 70 § 8 Op. W świetle w/w przepisu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, nie ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 60 § 1 upea, art. 7 § 2 upea i art. 7 § 3 upea, wskazano, iż art. 60 § 1 upea, mówi, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. W przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec pani K. Ż., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...] zostało umorzone postanowieniem z dnia 06.09.2017r nr [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 upea. W związku z powyższym, przepis art. 60 §1 upea, w tej konkretnej sprawie nie ma zastosowania. Również art. 7 § 3 upea nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem jak udowodniono, zaległości za lata 2011, 2013, 2014 pozostają wymagalne, gdyż nie zostały wykonane, jak również nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 upea w związku z art. 45 § 2 upea wyjaśniono, że jeżeli zobowiązany okaże dowód stwierdzający częściowe wykonanie obowiązku lub umorzenie należności pieniężnej, a wartość zajętego składnika majątkowego znacznie przekracza kwotę ostatecznie dochodzonej należności i zobowiązany posiada inne składniki majątkowe, z których egzekucja może być prowadzona, egzekucja winna być prowadzona z innego znanego składnika majątkowego. Cytowany przepis warunkuje odstąpienie od egzekucji z danego składnika majątkowego zobowiązanego od wystąpienia łącznie trzech przesłanek tj. częściowego wykonania obowiązku lub umorzenia zaległości, wartość zajętego składnika znaczenie przekracza wartość dochodzonych należności oraz posiadania przez zobowiązanego innych składników majątkowych, z których jest możliwe przeprowadzenie egzekucji. Analiza prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], wystawionych na panią K. Ż., jak również postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...] z dnia 31.07.2017r. wykazała, że przed podjęciem czynności egzekucyjnych zobowiązana nie okazała dowodu stwierdzającego częściowe wykonanie obowiązku lub umorzenia należności pieniężnej. Tak więc, pierwsza przesłanka nie została spełniona. Również, jak wykazało prowadzone postępowanie egzekucyjne, zobowiązana nie dysponuje innym majątkiem, z którego możliwe byłoby zaspokojenie roszczeń wierzyciela, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Również ta przesłanka nie została spełniona. Pomimo, że podana w zarzutach wartość nieruchomości przewyższa kwotę dochodzonych należności, nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od egzekucji z tego majątku, gdyż nie zostały spełnione pozostałe dwie przesłanki. Kierowanie się tylko jedną przesłanką, w rzeczywistości skutkowałoby brakiem możliwości dochodzenia przez wierzyciela swoich roszczeń.

Organ odwoławczy realizując swe zadanie stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty zgodnie z procedurą przewidzianą w upea. W zaskarżonym postanowieniu przedstawił ramy czasowe oraz sposób obliczania terminu przedawnienia zaległości objętych w/w tytułami wykonawczymi, zatem stwierdzenie zobowiązanych, że organ egzekucyjny nie uwzględnił okoliczności związanych z przedawnieniem dochodzonych należności, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 59 § upea, poprzez wadliwe podjęcie postępowania egzekucyjnego i skierowania go do majątku wspólnego Skarżącego i zaniechanie wznowienia postępowania egzekucyjnego pomimo jego uprzedniego umorzenia

- art. 8 i 11 Kpa w zw. z art. 18 upea poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 §3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia uiszczania opłat w toku umorzonego postępowania egzekucyjnego,

a z ostrożności procesowej podniesiono zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...], [...] z dnia 31.07.2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono , że w żaden sposób organ nie odniósł się do stawianego zarzutu nieproporcjonałności sposobu egzekucji z nieruchomości w sytuacji, gdy wartość nieruchomości jest wielokrotnie większa niż egzekwowane zadłużenie. Organ nie wyjaśnił dlaczego pomimo długu pieniężnego w wysokości kilkunastu tysięcy złotych postępowanie egzekucyjne kieruje względem nieruchomości stanowiącej własność dłużnika. Zgodnie bowiem z art. 7 § 2 upea, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Z zasad logiki i doświadczenia życiowego, a także nieprzypadkowego usytuowania przez ustawodawcę egzekucji z nieruchomości na ostatnim miejscu wyliczenia jednoznacznie wynika, że ten środek egzekucyjny jest dla dłużnika najbardziej dotkliwy. Organ egzekucyjny w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyny zastosowania tego środka, a w szczególności nie wskazał przyczyn odmowy zastosowania mniej dolegliwych dla dłużnika środków egzekucji, ani nawet nie omówił czynności, jakie pozwoliły ustalić zasadność stosowania tego środka. Budzi to sprzeciw Skarżących, zwłaszcza że dokonywali oni opłat w postępowaniu egzekucyjnym, które następnie umorzono: 16.02.2017 - 200,oozł, 07.03.17 -200,00zł, 10.04.2017 -200,00zł, 10.05.2017 -200,00zł. W tym zakresie organ niewątpliwie zaniechał zatem takiego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, który jednoznacznie prowadziłby do uznania, że Skarżący są wypłacalni, a zatem stosowanie egzekucji z nieruchomości jest co najmniej nieadekwatne.

Działanie takie godzi w zasadę wskazaną w art. 7 upea. Jak wskazuje orzecznictwo, z dyspozycji art. 7 § 2 upea wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości, przy czym o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie oddalające zarzuty egzekucyjne.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko tut. Sądu zawarte w wyroku sygn. akt I SA/Kr 168/18 dotyczące wyjaśnienia kwestii tożsamości postępowań egzekucyjnych: postępowania, prowadzonego wobec K. Ż. oraz postępowania, prowadzonego wobec K. Ż. i A. Ż.

Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej upea) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Nadto, stosownie do art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Tożsamość osoby zobowiązanej oraz egzekwowanego obowiązku nie w każdym wypadku będzie prowadziła do tożsamości postępowań egzekucyjnych. W stosunku do K. Ż. wszczęte zostały dwie odrębne egzekucje administracyjne. Pierwsza z nich, w ramach której postępowanie prowadzono wobec majątku K. Ż., wszczęta została na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...]. To postępowanie egzekucyjne wobec bezskuteczności zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 10 maja 2017r. nr [...] Podstawą umorzenia było stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, które nie dawały podstaw do prowadzenia czynności wobec majątku wspólnego. Tytuły wykonawcze wystawione były tylko wobec K. Ż., podczas gdy dla prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego niezbędne było wystawienie tytułów wykonawczych na oboje małżonków, co wynikało z art. 27c u.p.e.a.

Wobec powyższego wystawiono kolejne tytuły wykonawcze nr [...], [...] i [...] na K. Ż. i A. Ż.. Doszło do wszczęcia kolejnego, odrębnego postępowania egzekucyjnego, którego byt jest niezależny od wcześniej prowadzonego postępowania wobec samej K. Ż.. Stąd też wszczęcie postępowania na podstawie nowych tytułów wykonawczych nie stanowi w żaden sposób kontynuacji wcześniejszego postępowania, nie jest też jakąkolwiek formą nadzwyczajnego wzruszenia postanowienia o umorzeniu pierwszego postępowania. Stąd też wszystkie zarzuty skarżących, związane ze wznowieniem postępowania nie mają uzasadnienia. Poprzednie postępowanie toczyło się wyłącznie wobec K. Ż. i ewentualne wznowienie nie doprowadziłoby do żadnej zmiany po stronie podmiotowej. Tymczasem kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest to, że aby skierować egzekucję do majątku wspólnego małżonków, organy musiały wystawić nowe tytuły wykonawcze i wszcząć nowe postępowanie. Słusznie też zaznaczyły organy egzekucyjne, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza umorzenia egzekwowanej należności. Zarzuty naruszenia art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz art. 146 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. okazały się zatem bezpodstawne.

Również bezpodstawny jest zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...], [...] z dnia 31.07.2017 r. Skarżący zarzut ten wiąże z faktem że 10 maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, znak sprawy: [...] Skutkiem takiego wyrzeczenia jest zniweczenie skutków prawnych wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w tym biegu terminu przedawnienia.

Sąd zgadza się z tak postawioną tezą niemniej jednak nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Organy podatkowe na obecnym etapie postępowania nie wiązały bowiem zachowania terminu przedawnienia ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego, które następnie zostało umorzone ale z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 2 pkt 1 Op. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej;

Na podstawie decyzji z dnia 12.03.2014r nr [...] oraz decyzji z dnia 14.08.2014r nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] udzielił pani K. Ż. ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci rozłożenia zaległości na raty. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia spowodowało przesunięcie wymagalności przedmiotowej zaległości do dnia 07.07.2019r. Okoliczności tej Zobowiązani nie kwestionują

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło jednak do naruszenia przepisów postepowania , które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę , że Skarżący inicjując niniejsze postępowanie w oparciu o art. 33 § 1 upea podnieśli zarzut naruszenia art. 45 § 1 upea i art. 7 § 3 upea, niemniej jednak w uzasadnieniu wniosku jak i w trakcie całego postępowania podnosili zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu pisma z dnia 17 sierpnia 2017 r. podnosili bowiem, że należność wierzyciela jest znacznie niższa niż wartość nieruchomości . Wartość nieruchomości szacowana jest bowiem na kwotę około 270.000,00 zł a wierzyciel dochodzi 18.050,73 zł. Podjęte czynności są zatem ewidentnie sprzeczne z zasadą proporcjonalności, jaką winien stosować organ, zgodnie z którą władza publiczna powinna stosować środki najmniej uciążliwe dla obywatela. Zarzut ten został powtórzony w zażaleniu z 9 listopada w 2017 r.

W zażaleniu z 14 grudnia 2020 r. skarżący zwrócili ponadto uwagę, że organ całkowicie pominął zarzut nieproporcjonalności sposobu egzekucji z nieruchomości w sytuacji , gdy wartość nieruchomości jest wielokrotnie większa niż egzekwowane zadłużenia. Tym samym organ zaniechał zastosowania jednej z fundamentalnych zasad postepowania egzekucyjnego. Podkreślono ponadto, że organ nie wyjaśnił dlaczego pomimo długu pieniężnego postepowanie egzekucyjne kieruje się względem nieruchomości . Zgodnie bowiem z art. 7 § 2 upea organ stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku , a z pośród kilku takich środków – Środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Organy egzekucyjne w trakcie całego postępowania egzekucyjnego zarzut ten całkowicie zignorowały nie ustosunkowując się do niego . Jest to o tyle niezrozumiałe, że zarzut ten był od samego początku przez skarżących eksponowany a z upływem czasu zarzut ten był rozwijany, podkreślaniem biernej postawy organów w zakresie ustosunkowania się do niego. Nie przeszkodziło to również Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w K. zarzut ten całkowicie pominąć .

Organy w żaden sposób nie wyjaśniły bowiem przyczyny zastosowania tego środka, a w szczególności nie wskazały przyczyn odmowy zastosowania mniej dolegliwych dla dłużnika środków egzekucji. Działanie takie godzi w zasadę a w art. 7 upea jak i art. 8, art. 8kpa art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kpa

Jak wskazuje orzecznictwo, z dyspozycji art. 7 § 2 upea wynika konieczność stosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości, przy czym o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu opartego na przesłance zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zajęcie nieruchomości, wyjaśnić należy, że głównym celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem przede wszystkim skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. dążenie do zrealizowania tego celu nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Stosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego jest jedną z zasad w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08, z 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1286/17, wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2296/16 - dostępne na stronie w internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest dla zobowiązanego dokuczliwe. Same przepisy u.p.e.a. nie określają natomiast, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W doktrynie prawniczej istnieje opinia, że kolejność, w jakiej ustawa wylicza środki egzekucji, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych. Są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (por. W. Cisowska-Sakrajda, Komentarz do art. 1 (a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji LEX 2010). Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności, zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.

Głos decydujący w tej kwestii ma jednak organ egzekucyjny, ponieważ jego uznaniu ustawodawca pozostawił, który środek jest w danym przypadku mniej dokuczliwy. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1674/14).

Na gruncie badanej sprawy organy pomimo stawianych zarzutów nie stwierdziły, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, nie dokonały w tym zakresie stosownych ustaleń faktycznych .

Niewątpliwie organy obydwu instancji obowiązywały zasady działania w taki sposób by podjąć wszystkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), ponadto w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organu administracji (art. 8 kpa), jak i z wyjaśnieniem zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 kpa). Temu też służą przepisy szczegółowe, jak art. 77 i art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 126 kpa stawiający określone wymogi uzasadnieniu decyzji administracyjnej i odpowiednio zaskarżalnemu postanowieniu. Respektowanie tych przepisów ma szczególne znaczenie przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości. W przekonaniu Sądu sposób rozstrzygnięcia przez organy w przedmiocie zajęcia nieruchomości nie pozwala na ocenę przesłanek, którymi kierowały się organy stosując w sprawie zajęcie nieruchomości . W ten sposób organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7 § 2 i art. 18 ustawy "egzekucyjnej". Naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co też uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia, skoro nie sposób prześledzić tok rozumowania organu, który doprowadził do uznania za uzasadnione zastosowanie wobec skarżących zajęcia nieruchomości .

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i wyjaśnią kwestię uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego ze szczególnym uwzględnieniem wypłacalności Skarżącej.

Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienia. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.