Wyrok NSA, sygn. akt II SA 288/91
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 196 par. 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: par. 11, par. 46
journal: Dz.U. 1974 nr 51 poz. 327
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych.
article: poz. 201
journal: Dz.U. 1990 nr 3 poz. 4
Teza: 1. Skoro żadne decyzje administracyjne dotyczące rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym nie są wymienione w art. 196 par. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 24 maja 1990 r. /Dz.U. nr 34 poz. 201/, przeto wszystkie one - jeżeli spełniają wymienione w Kpa warunki - mogą być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dotyczy to także skarg na ostateczne decyzje o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanymi pracownikami PKP /par. 11 i par. 46 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych - Dz.U. nr 51 poz. 327 ze zm./.

2. Do celów postępowania w sprawach ze stosunku pracy nie jest konieczne ustalenie ściśle określonego stężenia alkoholu we krwi pracownika /jak to ma miejsce w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym wykroczeń/.

TEZY

1. Skoro żadne decyzje administracyjne dotyczące rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym nie są wymienione w art. 196 par. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 24 maja 1990 r. /Dz.U. nr 34 poz. 201/, przeto wszystkie one - jeżeli spełniają wymienione w Kpa warunki - mogą być przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dotyczy to także skarg na ostateczne decyzje o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanymi pracownikami PKP /par. 11 i par. 46 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych - Dz.U. nr 51 poz. 327 ze zm./.

2. Do celów postępowania w sprawach ze stosunku pracy nie jest konieczne ustalenie ściśle określonego stężenia alkoholu we krwi pracownika /jak to ma miejsce w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym wykroczeń/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stefana S. na decyzję dyrektora Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych z dnia 22 stycznia 1991 r. (...) w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z mianowanym pracownikiem PKP - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 1990 r. po północy na stacji OKP w O. zdarzył się wypadek manewrowy, w wyniku którego wykoleiło się 6 wagonów. Brał w nim udział m.in. maszynista PKP Stefan S. Komisja powypadkowa po opisaniu wypadku udała się wraz z drużyną manewrową na policję dla zbadania stanu trzeźwości uczestników wypadku.

Użyty przez skarżącego Stefana S. probierz trzeźwości zmienił barwę wskaźnikową w 3/4, nie można było jednak ustalić dokładnie stopnia nietrzeźwości, ponieważ skarżący odmówił zgody na pobranie mu krwi na zawartość alkoholu, a także udania się do miejscowego szpitala. Odmowę tę własnoręcznie potwierdził w protokole.

Skarżący był mianowanym pracownikiem PKP.

Decyzją z dnia 27 grudnia 1990 r. Naczelnik Lokomotywowni Pozaklasowej W.-O. rozwiązał ze skarżącym stosunek pracy na podstawie par. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych /Dz.U. nr 51 poz. 327 ze zm./.

Od decyzji tej skarżący się odwołał, ale Naczelny Dyrektor Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, decyzją z dnia 22 stycznia 1991 r. wydaną z powołaniem się na art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz par. 46 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów - utrzymał ją w mocy.

Decyzja powyższa była przedmiotem skargi Stefana S., który wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucił, iż wydano je z naruszeniem materialnoprawnego przepisu par. 11 ust. 3 cytowanego już rozporządzenia Rady Ministrów. W szczególności skarżący zarzucił, iż wyniki probierza trzeźwości nie mogą być podstawą ustalenia stanu nietrzeźwości, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Taką podstawą mógłby być tylko wynik badania krwi wskazujący dokładnie zawartość w niej alkoholu. Skarżący alkoholu ani przed pracą, ani w jej trakcie nie używał, zaś zabarwienie się probierza trzeźwości nastąpiło dlatego, iż bardzo dużo wypalił on papierosów.

Skoro zatem - konkludował skarżący - nie zbadano mu krwi po wypadku, nie ma podstaw do ustalenia, iż w czasie pracy był w stanie nietrzeźwym.

Odpowiadając na skargę dyrektor Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych wniósł o jej odrzucenie, gdyż - jego zdaniem - NSA nie ma uprawnień do rozpoznawania sporów ze stosunku pracy mianowanych pracowników PKP. Powołano się tu na dyspozycję par. 46 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Co do meritum podniesiono, iż skoro skarżący w czasie pełnienia obowiązków maszynisty PKP był pod wpływem alkoholu, to istniała pełna podstawa do rozwiązania z nim stosunku pracy. Stan nietrzeźwości ustalono na podstawie wyników probierza trzeźwości, bo skarżący odmówił pobrania krwi na zawartość alkoholu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutu niedopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanym pracownikiem PKP. Ponieważ jest to pierwsza skarga zwolnionego z pracy, mianowanego pracownika kolei, przeto niezbędne są nieco obszerniejsze wyjaśnienia i konstatacje.

Podstawowym aktem prawnym regulującym sferę stosunków pracy pracowników PKP jest, wydane na podstawie delegacji w art. 298 kodeksu pracy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych /Dz.U. nr 51 poz. 327 ze zm./. Z wyjątkiem wymienionych w tym akcie /par. 1/ wyłączeń, stosunek pracy pracownika PKP powstaje na ogół w wyniku mianowania /par. 3 i par. 4 cytowanego rozporządzenia/.

Postępowanie w sprawie rozwiązania tego stosunku toczy się "w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym" /par. 46 ust. 1 cytowanego rozporządzenia/.

Powszechny jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że akty mianowania, w wyniku których powstają stosunki pracy, oraz akty rozwiązujące ten stosunek są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 Kpa. Decyzje takie, wobec braku szczególnej regulacji, spełniać powinny wymogi wymienione w art. 107 par. 1 Kpa. W szczególności więc decyzja o rozwiązaniu z pracownikiem mianowanym stosunku prawnego powinna zawierać: oznaczenie organu, który ją wydaje, datę wydania, imię i nazwisko pracownika, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto decyzja ostateczna, wydana po wyczerpaniu toku instancji, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności jej zaskarżenia do NSA w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia /art. 199 par. 1 Kpa/.

Podkreślić należy, iż każda decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanym pracownikiem powinna być uzasadniona, a nie tylko - jak w przypadku pracowników umownych "oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia" /art. 54 Kpa/. Stosownie do art. 196 Kpa w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/, każda decyzja administracyjna może być zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wyjątki od tej reguły wymienione są taksatywnie w par. 4 tegoż artykułu.

Ponadto art. 3 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że z wyjątkiem przepisów dotyczących spraw wymienionych w art. 196 par. 4 Kpa tracą moc wszelkie przepisy szczególne ograniczające dopuszczalność zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Skoro żadne decyzje administracyjne dotyczące rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym nie są wymienione w art. 196 par. 4 Kpa, przeto wszystkie one - jeśli spełniają wymienione w Kpa warunki - mogą być przedmiotem skarg do NSA. Dotyczy to także skarg na ostateczne decyzje o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanymi pracownikami PKP.

par. 11 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych stanowi iż: z pracownikiem mianowanym, który w stanie nietrzeźwym pełnił czynności związane bezpośrednio z bezpieczeństwem ruchu pociągów, może być rozwiązany stosunek pracy bez wypowiedzenia i przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Powyższy przepis stanowił podstawę rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym, który jako mianowany maszynista PKP prowadził skład manewrujący w stanie nietrzeźwym i w czasie tego manewru doszło do wypadku, tzn. wykolejenia się sześciu wagonów.

Stan nietrzeźwości skarżącego ustalono przez podanie mu probierza trzeźwości, który w trzech czwartych zmienił barwę, a zatem należy przyjąć, iż stan nietrzeźwości skarżącego miał charakter znaczny. Zresztą skarżący, mimo iż należało to do jego obowiązku jako maszynisty kolejowego biorącego udział w wypadku, uniemożliwił pobranie mu krwi na zawartość w niej alkoholu, co nie pozwoliło na ścisłe określenie jego stężenia w krwi.

Twierdzenie skarżącego, iż probierz trzeźwości wskazał na nietrzeźwość skarżącego tylko dlatego, że palił on dużo papierosów, nie może być uznane za prawdziwe; jest ono bowiem sprzeczne z doświadczeniami nauki i praktyki.

Do celów postępowania w sprawach ze stosunku pracy nie jest konieczne ustalenie ściśle określonego stężenia alkoholu we krwi pracownika /jak to ma miejsce w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym wykroczeń/.

Pogląd powyższy, powszechnie zresztą akceptowany, wyraził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 1987 r. I PRN 36/87 /OSNCP 1989 nr 2 poz. 32/.

Skoro zatem w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości ustalenie, iż w czasie pracy skarżący był "w stanie nietrzeźwym" /w rozumieniu cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r./, to należało również uznać, iż rozwiązanie z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia było zasadne i zgodne z obowiązującym prawem. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skarga została oddalona.