Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 255/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1, art. 76 ust. 2 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 255/18 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 13 lipca 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Sędziowie, Sędzia WSA Wanda Wiatkowka-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , , Protokolant, starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r., sprawy ze skargi Z. M., na decyzję Wojewody D., z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego, , oddala skargę w całości., , ,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Wojewoda D. (dalej: organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Z. M. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Starosty O. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku za okres od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2013 r. w kwocie [...] zł brutto, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona - wnosząc o jej uchylenie - zarzuciła m.in. przedawnienie roszczenia, "przeterminowanie" roszczenia oraz wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [....] ponownie przyznał prawo do stypendium, a następnie umorzył postępowanie w sprawie.

W dniu [...] lutego 2018 r. skarżący złożył dodatkowe pisemne wyjaśnienia w sprawie zaskarżonej decyzji i pisma Powiatowego Urzędu Pracy w O. (dalej: UP) z dnia [...] lutego 2018 r. wskazując, że pismo UP jest dla niego niezrozumiałe. Do pisma skarżący dołączył skan decyzji UP z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] orzekającej o utracie prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. oraz decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] orzekającej o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] orzekającej o utracie przez skarżącego prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. i o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. Skarżący stwierdził, że decyzją z dnia [...] maja 2013 r. UP odebrał mu stypendium, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. uchylił powyższą decyzję i przyznał ponownie stypendium oraz orzekł o umorzeniu tego stypendium.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. organ - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm., dalej: ustawa) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, iż stypendium szkoleniowe wypłacone za okres od [...] 2013 r. do [...] 2013 r. w kwocie [...] zł brutto jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi. Organ podkreślił, że skarżący z dniem [...] lutego 2013 r. utracił status osoby bezrobotnej, a zatem odpadła przesłanka warunkująca możliwość skierowania go na szkolenie oraz pobierania stypendium szkoleniowego w tym okresie. Organ podał, że skarżący był wielokrotnie pouczany o prawach i obowiązkach bezrobotnego oraz, że prawo do stypendium ściśle związane jest ze statutem osoby bezrobotnej, a więc można je pobierać tylko wtedy, gdy spełnia się warunki do zachowania statusu bezrobotnego. Powyższe potwierdzają podpisane przez skarżącego: informacja o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych oraz informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy (podpisane w dniu [...] grudnia 2010 r.), a także skierowanie na szkolenie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz informacja o prawach i obowiązkach związanych z uczestnictwem w szkoleniu (podpisana w dniu [...] kwietnia 2013 r.). Organ stwierdził również, że rejestracja skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r. jako osoby bezrobotnej, była jego czwartą z kolei rejestracją i obowiązki osoby bezrobotnej powinny być już stronie dobrze znane.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczenia UP, określonego w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że stosując odpowiednio rozwiązania związane z przedawnieniem roszczeń zawarte w art. 123 § 1 k.c., za czynność bezpośrednio związaną z odzyskaniem przez UP nienależnie pobranych świadczeń uznać należało wszczęcie w dniu [...] sierpnia 2015 r. postępowania wznowieniowego, w wyniku którego nastąpiło wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do stypendium szkoleniowego, decyzji orzekającej o utracie prawa do tego stypendium oraz w wyniku której orzeczono o utracie statutu osoby bezrobotnej w dacie wcześniejszej, niż nabycie prawa do stypendium szkoleniowego. Wszystkie te czynności wiążą się bowiem w sposób bezpośredni z orzeczeniem o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. W konsekwencji, zdaniem organu, bezzasadny jest zarzut dotyczący przedawnienia się roszczenia UP określonego w zaskarżonej decyzji, organ bowiem wszczął postępowanie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., a wypłata świadczenia nastąpiła w 2013 r.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, zgodnie z którym UP uchylił decyzję pozbawiającą stronę prawa do stypendium, a następnie ponownie przyznał stronie stypendium i umorzył postępowanie, organ wyjaśnił, że decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] - po wznowieniu postępowania - uchylono na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję z [...] maja 2013 r. nr [...] orzekającą o utracie przez skarżącego prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. i orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo uchylił pozostającą w obrocie prawnym decyzję z dnia [...] maja 2013 r. i orzekł o umorzeniu postępowania, nie przyznając ponownie ww. świadczenia, gdyż koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która w związku z uchyleniem decyzji o przyznaniu prawa do stypendium, straciła rację bytu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, zarzucając przedawnienie i "przeterminowanie" roszczeń, co - jej zdaniem - czyni bezzasadnym dalsze postępowanie. Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dla niego niezrozumiała i narusza prawo materialne przez jego błędną wykładnię. Wskazał, że postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia stanowi odrębną sprawę od prowadzonych uprzednio postępowań administracyjnych, np. dotyczącego pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem skarżącego, postępowania w przedmiocie biegu przedawnienia roszczeń UP o zwrot świadczenia nienależnie pobranego nie należy wiązać ze wszczęciem postępowania wznowieniowego, ani ze wszczęciem postępowania w sprawie wydania - w trybie art. 33 ust. 4 ustawy - decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, lecz ze wszczęciem postępowania, w wyniku którego została wydana decyzja UP z dnia [...] stycznia 2018 r. orzekająca na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o obowiązku zwrotu świadczenia. Skarżący wskazał, że pierwsza taka decyzja pojawiła się dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. i doręczona została mu w dniu [...] stycznia 2018 r.; dotyczy to również decyzji organu odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. Strona zaznaczyła, że pierwszą czynnością dokonaną przez organ w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia było doręczenie mu w dniu [...] marca 2018 r. decyzji organu odwoławczego, a w dacie tej doszło już do przedawnienia roszczenia UP. Zdaniem strony, UP nie może na podstawie jednej decyzji prowadzić trzech odrębnych postępowań administracyjnych. Dowodem na powyższe, zdaniem skarżącego, jest postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], które zostało zaskarżone i "anulowane" jako niezgodne z prawem. Końcowo strona wskazała, że od dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego ([...] marca 2018 r.) upłynął okres 4 lat i [...] dni od dnia ostatniej wypłaty stypendium szkoleniowego, tj. od [...] maja 2013 r. Na potwierdzenie zasadności skargi skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/PO 846/14.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego prowadzenia trzech odrębnych postępowań administracyjnych, czego dowodem ma być postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten jest niezgodny ze stanem faktycznym sprawy, gdyż ww. postanowienie było podstawą do wznowienia postępowań w sprawach dotyczących:

1) przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2013 r.,

2) utraty prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r.,

3) utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2014 r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) i na jego podstawie wydano decyzje administracyjne w ww. sprawach. Organ podkreślił, że w aktach sprawy nie widnieje żaden dokument, który wskazywałby na niezgodność z prawem ww. postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący podtrzymał w całości skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 tej ustawy, sądy co do zasady, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (art. 57a) nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty O. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku za okres od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2013 r. w kwocie [...] zł brutto naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Decyzja nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić czy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, czy zostały wypłacone świadczenia za okres po zaistnieniu tych okoliczności oraz czy pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranych świadczeń (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 477/14).

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] grudnia 2010r. został zarejestrowany w P.U.P. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w okresie od dnia [...] 2011 r. do dnia [...] 2011 r. W dniu rejestracji oświadczył, że nie jest osobą zatrudnioną i zobowiązał się do bezzwłocznego informowania urzędu pracy o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej bezrobotnego, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie rejestracyjnej bezrobotnego i na informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Podpisana przez stronę informacja zawierała pouczenie, o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej oraz obowiązkach bezrobotnego.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. skarżący otrzymał skierowanie na szkolenie [...] w okresie od [...] 2013 r. do [...] 2013 r. Obiór skierowania potwierdził własnoręcznym podpisem. Ponadto powyższe skierowanie zawierało także oświadczenie skarżącego, że na dzień skierowania na szkolenie jest osobą bezrobotną w myśl przepisów ustawy, a także oświadczenie, że zapoznał się z prawami i obowiązkami osoby skierowanej na szkolenie i zobowiązał się do ich przestrzegania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo do stypendium od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2013 r., a następnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. orzeczono o utracie prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013r., w związku z zakończeniem odbywania szkolenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący został zatrudniony w dniu [...] listopada 2014 r. i związku z tym decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. orzeczono o pozbawieniu strony statutu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2014 r.

Następnie na podstawie raportu składek ZUS – [...], P.U.P. ustalił, że skarżący w okresie od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] listopada 2014 r. podlegał zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenie lub umowę o świadczenie usług w firmie A sp. z o.o. oraz B sp. z o.o.

Wobec tego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. wznowiono postępowanie w sprawach:

- przyznania skarżącemu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2013r. do dnia [...] maja 2013r.,

- utraty przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013r.,

- utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2014r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

W następstwie tego wydane zostały następujące orzeczenia.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Starosta O. uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2014 r. z powodu podjęcia pracy, a następnie orzeczono o utracie statusu bezrobotnego z dniem [...] lutego 2013 r. z powodu podjęcia pracy (utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 52/16).

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Starosta O., uchylił swoja decyzję z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...], przyznającą prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r. Decyzję tę organ odwoławczy uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], o przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [....] maja 2013 r., a następnie orzekł o odmowie przyznania prawa do ww. stypendium (utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Starosta O. po wznowieniu postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] orzekającą o utracie przez skarżącego prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r. i orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013 r.

Wojewoda D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] marca 2017 r. o zwrocie przez skarżącego kosztów szkolenia [...] w kwocie [...] zł.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2018 r., oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2018 r., orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm., dalej: ustawa) w myśl, którego osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (pkt 1), jak też świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (pkt 2).

Należy wskazać, że przepis prawa materialnego określa kierunek i ustala granice prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Z analizy powołanego przepisu wynika, że przyjęcie, iż przedmiotowe świadczenia zostały pobrane przez skarżącego nienależnie, wymagało wykazania zachowania jego polegającego na niezgodnym z prawem korzystaniu ze środków publicznych – któremu to obowiązkowi, zdaniem Sądu, spełniono w postępowania organów orzekających. Z treści art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wynika, że obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na to, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wpłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Przyjmuje się ponadto, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 826/09, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Nie sporne w sprawie jest, że powyższe okoliczności zaistniały w rozpatrywanym stanie faktycznym. Skarżący był bowiem pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego oraz, że prawo do stypendium ściśle związane jest ze statusem osoby bezrobotnej, a więc można je pobierać tylko wtedy, gdy spełnia się warunki do zachowania statusu bezrobotnego. Powyższe potwierdzają podpisane przez skarżącego: informacja o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych oraz informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy (podpisane w dniu [...] grudnia 2010 r.), a także skierowanie na szkolenie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz informacja o prawach i obowiązkach związanych z uczestnictwem w szkoleniu (podpisana w dniu [...] kwietnia 2013 r.). Ponadto podkreślić należy, że rejestracja skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r. była jego czwartą z kolei rejestracją i obowiązki osoby bezrobotnej powinny stronie być już dobrze znane.

Niezależnie od powyższego zobowiązania skarżącego organ orzekający na podstawie raportu składek ZUS – [...], P.U.P. ustalił, że skarżący od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] listopada 2014 r. podlegał zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia w okresie w którym otrzymał skierowanie na szkolenie [...] od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2013 r. w związku z tym skarżący z dniem [...] lutego 2013 r. utracił status osoby bezrobotnej jak też nie było podstawy do skierowania na szkolenie oraz pobierania stypendium szkoleniowego.

Z tej racji Starosta zobowiązany był do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium szkoleniowego oraz wydania pozytywnej w tym zakresie decyzji – co do którego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. powołano właściwą podstawę prawną. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ww. wyczerpujących pouczeń, świadczenie pieniężne zostało bowiem wypłacone skarżącemu na podstawie jego nieprawdziwych oświadczeń, wobec czego nie mogły odnieść skutku jego zarzuty co do braku świadomości co do treści składanego oświadczenia.

Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut skargi o przedawnieniu roszczenia. Przepis art. 76 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty, przy czym, stosownie do art. 76 ust. 5 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ust. 2-4 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia. Jak wynika z art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,

3) przez wszczęcie mediacji.

Sąd podziela argumentację organu orzekającego zawartą w odpowiedzi na skargę, że przeniesienie zasad przewidzianych w art. 123 Kodeksu cywilnego nie może nastąpić bez uwzględnienia specyfiki postępowania administracyjnego, w toku którego organ ma prawo dochodzić należności od osób, które pobrały nienależne świadczenie. Sytuacja podmiotu występującego z określonym roszczeniem na gruncie procedury cywilnej jest zasadniczo inna od sytuacji urzędu pracy w zakresie odzyskania świadczeń nienależnie pobranych. W postępowaniu cywilnym za czynność bezpośrednio związaną z dochodzeniem roszczenia może być uznane złożenie pozwu z wyartykułowanym w nim roszczeniem, bez względu na wynik sprawy. Z kolei w postępowaniu administracyjnym organ przed wydaniem decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, a nawet przed wszczęciem postępowania w tym zakresie, musi wzruszyć i w prawie przewidzianym trybie wyeliminować decyzję przyznającą prawo do danego świadczenia. Co więcej, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno mieć przymiot ostatecznego. Okoliczności i warunki umożliwiające powiatowemu urzędowi pracy do formalnego określenia (decyzją) wysokości nienależnie pobranego świadczenia są zatem zgoła odmienne od tych, które mogą skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia roszczenia w procedurze cywilnej. Przyjęcie zatem tezy, że czynnością bezpośrednio zmierzającą do odzyskania nienależnie pobranych świadczeń jest jedynie wszczęcie postępowania lub wydanie decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu tych świadczeń stawiałoby organ administracji publicznej w sytuacji daleko gorszej od sytuacji wierzyciela w postępowaniu cywilnym, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek argumentów do wyprowadzania na korzyść osób, które pobrały nienależnie świadczenie, tak sprzyjającej im wykładni, którą jednocześnie stałaby w sprzeczności z interesem społecznym, reprezentowany przez powiatowy urząd pracy, w odzyskaniu nienależnie pobranych świadczeń z Funduszu Pracy.

W następstwie tego, zasadne jest stwierdzenie, że odpowiednio stosując rozwiązania związane z przedawnieniem roszczeń zawarte w art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego, za czynność bezpośrednio związaną z odzyskaniem przez urząd pracy nienależnie pobranych świadczeń, można uznać wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. w sprawach:

- przyznania skarżącemu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] kwietnia 2013r. do dnia [...] maja 2013r.,

- utraty przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] maja 2013r.,

- utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2014r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

Z tej racji niezasadny jest zarzut skargi dotyczący przedawnienia się roszczenia określonego w art. 76 ust. 3 ustawy w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, ponieważ Starosta w.w. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. wznowił postępowania w sprawach zakończonych z zachowaniem terminu 3 lat od dnia ich wypłaty.

Mając zatem na uwadze stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że organ był obowiązany do orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Stąd brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a zarzuty podniesione w skardze jako niezasadne, nie mogły zostać prze Sąd uwzględnione.

W tym stanie rzeczy, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.