Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 523/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji i zmiany operatu technicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz M. B. kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. B. pismem z dnia 20 lutego 2012 r. zwrócił się do Starosty [...] o aktualizację i zmianę operatu technicznego nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r., poprzez sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami nr 10/2 i 10/1 we wsi K. gmina G., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt I Ns 653/89 oraz zatwierdzonym podziałem – według, których zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy granica przebiega "prosto" od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K., natomiast w rzeczywistości na gruncie i w operacie jest "krzywa".

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 poz. 454) następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, stosownie zaś do treści art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. Nr 240, poz. 2027, z 2005 r. ze zm.) na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Starosta [...] pismem z dnia 25 września 2013 r. zwrócił się do M. B. o dostarczenie opracowania geodezyjnego umożliwiającego wprowadzenie żądanych zmian. Na zlecenia M. B. mapę prawną mającą wyznaczyć granicę dla działek 10/1 i 10/2 położonych w obrębie K. gmina G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [....] sporządził geodeta uprawniony W. P. Mapa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr[...]. W operacie znajduje się protokół z dnia 27 maja 2013 r. z wyznaczenia punktów granicznych oraz przebiegu granicy pomiędzy działkami 10/1 i 10/2. Właściciel działki nr 10/2 – R. K. nie zgodził się z wyznaczoną granicą i odmówił podpisania protokołu, a powody odmowy wyjaśnił w piśmie z dnia 21 października 2013 r. Ewentualna zatem aktualizacja ewidencji gruntów wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji – zgodnie z § 47 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności. W wyroku tym Sąd orzekł, że nieruchomość o powierzchni 2 ha 78 arów zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Przedmiotową mapę zaewidencjonowano w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. za numerem [...] w dniu 2 grudnia 1991 r. Wobec powyższego brak jest podstaw aby kwestionować prawomocny wyrok sądu wraz z mapą do niego załączoną. Ustalenie innego przebiegu granicy na podstawie postanowienia sądu sygn. akt [...] nie jest możliwe w inny sposób niż orzekł to sąd. W przypadku kwestionowania prawidłowości orzeczenia należy zwrócić się do właściwego sądu w celu jego zmiany bądź wydania nowego orzeczenia.

Na powyższą decyzję M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając uchylenia jej w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że kwestia aktualizacji i zmiany operatu technicznego wynikła z sytuacji od niego niezależnej. W dniu 16 stycznia 2007 r. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami o nr 10/1 położonej we wsi K. 23 i nr 10/2 położonej we wsi K. 21 zgodnie z postanowieniem sądowym sygn. akt. [...] z dnia 31 października 1991 r. oraz zatwierdzonym podziałem zgodnym z mapą sytuacyjną zgodnie z projektem podziału. Pomiędzy stronami postępowania została zawarta ugoda, według której granica pomiędzy działkami będzie przebiegała w linii prostej od granicy gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K., natomiast wbrew tym ustaleniom przyjęto, że jej przebieg w operacie jest linią krzywą na niekorzyść skarżącego. Skarżący podkreślił, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o podział majątku oraz zniesienie współwłasności, w którym sąd orzekł, że nieruchomość o powierzchni 2,78 ha zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez biegłego sądowego J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Wskazana wyżej mapa zaewidencjonowana została w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. w dniu 2 grudnia 1991 r. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął, iż brak jest podstaw do kwestionowania prawnego wyroku i mapy do niego złożonej a ustalenie innego przebiegu granicy nie jest możliwe, niż orzekł sąd. Powyższe stanowisko zdaniem skarżącego jest błędne i niespójne wewnętrznie. Skarżący nie kwestionuje orzeczenia sądu albowiem odpowiada ono prawdzie. Kwestionował i nadal kwestionuje błędne obliczenie współrzędnych punktu nr 7 w operacie biegłego sądowego, które spowodowało skrzywienie granicy.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 139/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...]. Zdaniem WSA w Łodzi organ odwoławczy nie rozważył podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, to jest czy przebieg granicy oznaczony w operacie jest zgodny z mapą z dnia 16 października 1991 r. wskazaną w postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. Mapa ta, zgodnie z pkt 3 postanowienia sądu, stanowić miała integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. W aktach sprawy Sądu Rejonowego w Z., sygn. [...] znajdowała się tylko jedna mapa sporządzona w dniu 16 października 1991 r. Została ona wykonana przez geodetę uprawnionego S. Ż. w zastępstwie inż. J. T. Na mapie tej oznaczono granicę pomiędzy działkami 10/1 i 10/2, która w ocenie strony skarżącej przebiega w linii prostej od gruntów PKP do drogi przez wieś K. Organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska strony w tym zakresie. Stwierdził, że granica przebiega w sposób odmienny niż twierdzi strona. Powyższa konstatacja organu nie została jednak poprzedzona analizą mapy załączonej do postanowienia Sądu Rejonowego w Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zapoznając się z aktami sprawy stwierdził, że wśród załączników dołączonych do karty 29 tych akt znajduje się kserokopia mapy sytuacyjnej, także z dnia 16 października 1991 r., podpisanej przez inż. J. T. Natomiast w aktach sprawy rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt I Ns 653/89 tej mapy brak. Ponadto na mapie podpisanej przez inż. J. T. znajduje się szereg adnotacji, których nie było na mapie z tej samej daty podpisanej w zastępstwie przez geodetę S. Ż. (adnotacje dotyczą powierzchni działek). Na przedmiotowej kserokopii (w lewym dolnym rogu) zamieszczono informację, iż pochodzi ona z operatu[...]. Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991 r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S. Ż., czy też dwie mapy, z których drugą podpisał już tylko biegły J. T . Ponadto, czy mapa podpisana przez J. T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. przed wydaniem w dniu [...] postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Z., to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T.

Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali, która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]. Następnie przeprowadzi analizę treści tej mapy i ustali czy granice wynikające z operatu technicznego nr [...] są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sygn. akt [...].

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego nr [...] z dnia [...] sporządzonego dla działek o nr 10/1 i 10/2 w obrębie K., gm. G. Starosta [...] stwierdził, że wniosek strony należy rozpatrywać dwojako. Po pierwsze, jako wniosek o wyłączenie z zasobu operatu nr[...], ponieważ granica miedzy działkami 10/1 i 10/2 jest łamaną w pkt. 7 (obecnie 1842) a powinna wg strony być linią prostą. W tym zakresie, jak podkreślił organ toczyło się już postępowanie, w ramach którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1174/10 orzekł m.in., że " nie można za dopuszczalną uznać sytuacji, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu. Należy podkreślić, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający, co należy podkreślić, długotrwały charakter, dotyczący nie tylko sytuacji skarżącego, ale i innych osób".

Po drugie, jako wniosek dotyczący aktualizacji operatu technicznego zgodnie z operatem sporządzonym przez geodetę uprawnionego W. P., przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dnia 5 września 2013 r., za nr [...]. Zdaniem organu wniosek skarżącego z dnia 23 lutego 2012r. o aktualizację i zmianę operatu technicznego nr [...] z dnia [...] jest w rzeczywistości prośbą o zmianę przebiegu granicy między działkami 10/1 i 10/2, a w konsekwencji jest zatem wnioskiem o zmianę zasięgu prawa własności. Sprawy z tego zakresu rozpatrywane są przez sądy powszechne, nie zaś w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ewidencji gruntów i budynków.

Realizując zalecenia sądu zawarte w wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 139/14 w wyniku ponownej analizy materiałów zgromadzonych w archiwum ewidencji gruntów, Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jak i stanowiących akta sprawy postępowania I Ns 653/89 o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności organ I instancji stwierdził, że aktualny przebieg spornej granicy został wykonany w operacie ewidencji gruntów w dniu [...] w oparciu o postanowienie I Ns 653/89 i operat geodezyjny sporządzony przez J.T., zaewidencjonowany w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. za numerem [...] w dniu 2 grudnia 1991r. Jak wynika ze sprawozdania technicznego z operatu nr [...] przedmiotem opracowania było sporządzenie mapy z projektem podziału działek o nr 10 i 28 położonych w obrębie ewidencyjnym K., gmina G., na zlecenie Sądu Rejonowego w Z. w sprawie nr I Ns 653/89. Do operatu załączono kopię mapy z dnia 16 października 1991 r. podpisaną przez geodetę J. T. Natomiast w aktach sądowych zgromadzonych w sprawie znajduje się m.in. mapa z dnia 16 października 1991r. sporządzona przez geodetę J. T. podpisana w jego zastępstwie przez S. Ż. Z treści postanowienia wynika, że to właśnie ta mapa była podstawą wydania orzeczenia. Analizując obie w/w mapy organ stwierdził, że wykazany na nich przebieg granic nieruchomości jest identyczny. Różnice pojawiają się w części tabelarycznej oraz legendzie mapy i dotyczą powierzchni nieruchomości. Należy jednak przepuszczać, że wynika to z wytycznych technicznych G-5.4 wprowadzonych zaleceniem Głównego Geodety Kraju z 8 lutego 1991r., w których jest mowa o obliczaniu powierzchni do metra kwadratowego. Mapa jest natomiast jedynie wtórnym obrazem granic na gruncie i nie jest nośnikiem danych, które w sposób jednoznaczny i bezpośredni wskazywałyby położenie punktów granicznych (ich współrzędnych) poszczególnych działek ewidencyjnych.

Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2001, nr 38, póz. 454 z późn. zm.) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej jest m.in. numeryczny opis granic działki. W myśl § 61 numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Położenie punktów granicznych użytych do numerycznego opisu obiektów, określa się w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich. Tryb i zasady wprowadzania zmian w operacie ewidencji gruntów regulują szczegółowo przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200Ir. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2001, nr 38, póz. 454 z późn. zm.). Przebieg granic wykazuje się zgodnie z § 36 rozporządzenia na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Na zlecenie strony geodeta uprawniony W. P. sporządził mapę prawną mającą wyznaczyć granicę pomiędzy działkami o nr 10/1 i 10/2 położonymi w obrębie K. gmina G. Mapa powyższa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr [...] W opracowaniu tym geodeta opiera się na postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt 653/89 z dnia 31 października 1991 r. i opinii technicznej sporządzonej przez S. Ż. w dniu 22 października 1991r. W sprawozdaniu technicznym geodeta napisał, że: "postanowienie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności z dnia 31 października 1991 r. zostało wydane w oparciu o nową opinię biegłego geodety, nowego projektu podziału oraz zawartej ugody pomiędzy właścicielami, co do przebiegu granicy". W dniu 27 maja 2013 r. geodeta sporządził protokół z wyznaczenia punktów granicznych nr 1862 i 1517 oraz przebiegu granicy między działkami nr 10/1 i10/2. Zgodnie z protokołem granica miałaby przebiegać w linii prostej od pkt. 1862 do 1517. Z takim przebiegiem granicy zgodził się jedynie M. B. składając podpis w protokole, natomiast R. K. obecny właściciel działki nr 10/2 nie zgodził się z propozycją nowej granicy i odmówił złożenia podpisu. Wskutek zaistniałego sporu oraz na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie tworzy bowiem stanów prawnych, natomiast tylko aktualizuje bazy danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów jednoznacznie określających stan prawny nieruchomości.

Od powyższej decyzji M. B. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał, że przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja sporządzona na potrzeby postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 653/89 obarczona jest błędem i niezrozumiałym jest dlaczego organy geodezyjne nie chcą usunąć zaistniałego błędu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymując argumentację organu I instancji wskazał, że z analizy akt sprawy o sygn. akt I Ns 653/89 wynika, że na posiedzeniu w dniu 25 maja 1990 r. uczestnicy postępowania zgodnie wnieśli o podział działki nr 10 i na podstawie przedmiotowego wniosku Sąd zlecił geodecie J. T. sporządzenie kolejnej w tej sprawie mapy podziału. Była to mapa z dnia [...] która zakładała podział działki nr 10 wzdłuż, z załamaniem granicy od strony drogi tak, aby działka M. P. o nr 10/2 -zawierała również studnię. A. B. odmówił uczestnictwa w wyznaczaniu projektu podziału i nie wyraził zgody na proponowane granice. Na rozprawie w dniu 27 września 1991r. uczestnicy postępowania oświadczyli, że zamierzają zawrzeć ugodę, w ramach której A. B. otrzyma na własność działkę 28/1 i działkę 10/1, przy wyrównaniu granicy w obrębie siedliska. Na zlecenie Sądu geodeta S. Ż. w zastępstwie nieobecnego J. T. wykonał mapę z dnia 16 października 1991r., która zgodnie z jego opinią techniczną z dnia 16 października 1991 r. zlikwidowała załamanie granicy wynoszące w terenie 4,20 m szerokości i 23,95 m długości (w obrębie siedliska). Zaewidencjonowanie operatu i map oraz wprowadzenie zmian w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej S. Ż. pozostawił biegłemu J. T.

Konkludując organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się mapa podziału z 16 października 1991r. opatrzona adnotacją "wykonał geodeta uprawniony inż. J. T. a podpisana "w zastępstwie" przez S. Ż. i była ona podstawą wydania wyroku przez Sąd w sprawie sygn. akt I Ns 653/89. Operat zaewidencjonowany przez J. T. zawiera protokół graniczny podpisany przez J. B., A. B. i M. P., w którym nie zgłaszają oni zastrzeżeń co do przebiegu nowych granic (z proponowanego podziału), a datowany w K. dnia 4 maja 1990 r i październiku 1991r. Zlecenie, które wykonał geodeta S. Ż. w zastępstwie za J. T. prawdopodobnie obejmowało tylko wyprostowanie granicy w obrębie siedliska, natomiast pozostałe granice miały pozostać takie same jak na mapie J. T. z dnia 20 maja 1990r., zgodnie z treścią protokołu z dnia 27 września 1991 r. (uczestniczka M. P. otrzyma na wyłączną własność działki oznaczone w projekcie biegłego numerami..., uczestnik A. B. otrzyma ...działkę 10/1 przy wyrównaniu granicy tej działki w obrębie siedliska).

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił tym samym stanowisko Starosty, że mapa wykonana w zastępstwie przez S. Ż. wykazuje takie same granice jak mapa zewidencjonowana przez J. T. Zmiany dotyczą części tabelarycznej m.in. rozliczono powierzchnie nieruchomości do 1 m2 i wskazano, że powierzchnia ogółem jest większa niż zapisana w ewidencji o 388 m2 wskutek obowiązujących metod pomiaru i obliczenia powierzchni. Organ podkreślił, że w treści protokołów sądowych brak jest zgodnego ustalenia stron, aby granica pomiędzy działkami 10/1 i 10/2 stanowiła w całości linię prostą, bez żadnych załamań. W protokole granicznym znajduje się tylko ustalenie, że ma biec w linii prostej od punktu 7 do gruntów PKP. Co prawda w uzupełniającej opinii technicznej S. Ż. napisał, że granica będzie przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. i tak wygląda na mapie podziału (ze względu na skalę 1:2000), ale żadne materiały geodezyjne nie potwierdzają, że linia ta jest całkowicie geometrycznie prosta. Z powyższych względów mapa wykonana przez B z dnia 22.08.2013 r. nie może być podstawą do zmiany granicy w ewidencji gruntów, gdyż jej założenia są błędne. W sprawozdaniu technicznym geodeta W. P. napisał cyt. "będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. tym samym, zgodnie z zawartą ugodą zostają zlikwidowane wszelkie załamania granicy" co nie odpowiada treści opinii technicznej załączonej do sprawy I Ns 653/89. Również w materiałach sądowych brak jest uzasadnienia do twierdzeń geodety, że punkt 7, będący załamaniem granicy, został anulowany przez geodetę S. Ż. lub sąd. W związku z powyższym, zdaniem organu brak jest podstaw aby kwestionować prawomocny wyrok Sądu wraz z mapą do niego załączoną. Ustalenie innego przebiegu granicy niż na podstawie postanowienia sądu sygn. akt I Ns 653/89 nie jest możliwe. W przypadku kwestionowania prawidłowości orzeczenia należy się zwrócić do właściwego sądu w celu jego zmiany bądź wydania nowego orzeczenia. Organy administracji państwowej są zobowiązane respektować orzeczenia sądów wprost, bez interpretacji wyroków i postanowień, a także oceny materiału dowodowego przyjętego w przewodzie sądowym, gdyż zostało to już dokonane poprzez wydanie orzeczenia i byłoby to naruszeniem niezawisłości sędziowskiej. Kontrola prawidłowości orzeczenia należy wyłącznie do innego sądu, zgodnie z odpowiednią procedurą.

Ponadto organ podkreślił, że z wniosku skarżącego toczyło się także postępowanie w sprawie o uchylenie w trybie nadzoru operatu opisowo - kartograficznego zaewidencjonowanego w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. w dniu [...] w ramach którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1174/10 m.in. orzekł w przedmiocie wyłączenia z zasobu ww. operatu - nie można za dopuszczalną uznać sytuacji, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu. Należy podkreślić, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający, co należy podkreślić, długotrwały charakter, dotyczący nie tylko sytuacji skarżącego ale i innych osób.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie ze złożonym wnioskiem. Wskazując na toczące się od 1997 roku postępowanie wyjaśnił, że podczas sprawy sądowej rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt I Ns 653/89 strony postępowania, tj. J. B. - babcia, A. B. - ojciec i M. P. - ciocia zawarły ugodę sądową dot. przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami. Granica miała przebiegać w linii prostej od gruntów PKP do drogi przez wieś, ponieważ powołany przez sąd biegły sądowy J. T. zachorował, sąd powołał innego biegłego S. Z. aby dokonał podziału działek. Dla potrzeb sądu wykonał mapę podziału oraz opinię techniczną stanowiącą opis przebiegu granic działek po podziale. Dokumenty zostały złożone w sądzie, na rozprawie w dniu 31 października 1991r. przedstawione stronom postępowania i przyjęte przez nich jako zgodne z ich wolą. W związku z powyższym sąd zatwierdził ugodę i dokonany podział działek. Po wydaniu orzeczenia biegły J. T., który wykonał mapę podziału antydatując ją, skompletował dokumentację aby przedstawić do zaewidencjonowania w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. W dniu 2 grudnia 1991 r. robota została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego. Dopiero po kilku latach okazało się, że w obliczeniach współrzędnych został popełniony błąd, w wyniku którego granica pomiędzy działkami, która zgodnie z orzeczeniem sądowym winna być prosta, a przebiega w linii łamanej. Biegły sądowy popełnił błąd w opracowywaniu dokumentacji geodezyjnej, a organ przyjął sporządzoną dokumentację do zasobu nie sprawdzając jej przed zaewidencjonowaniem, bądź sprawdzając pobieżnie. W chwili obecnej organy geodezyjne zamiast doprowadzić do naprawienia błędu robią wszystko, aby nie dopuścić do jego naprawienia. Skarżący podkreślił, że w roku 2013 zlecił na własny koszt wykonanie dokumentacji geodezyjnej zgodnej z dokumentami sądowymi. Dokumentacja została wykonana i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 2013r. Pomimo jednak przyjętej dokumentacji zarówno Starosta [...], jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego odmawiają zastąpienia błędnie wykonanej dokumentacji z 1991r. nową prawidłowo opracowaną dokumentacją.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) zwana dalej w skrócie P.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja w przedmiocie odmowy aktualizacji zmiany operatu technicznego nr 793-42/91 poprzez sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami nr 10/2 i 10/1 we wsi K. gmina G., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt I Ns 653/89.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 139/14 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia[...]. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 P. p. s. a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym, a pomimo użycia w art. 153 P. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi ww. przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 P. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (J. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101).

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Orzekające ponownie w niniejszej sprawie organy administracji oraz Sąd są zatem związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2014r. albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w cytowanym wyroku .

Tym samym kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji wynika z oceny realizacji zaleceń zawartych w uzasadnieniu omawianego wyroku .

Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że jest ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 139/14. Sąd rozpoznając sprawę wyznaczył kierunek postępowania wyjaśniającego stwierdzając, że zdaniem WSA w Łodzi organ odwoławczy nie rozważył podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, to jest czy przebieg granicy oznaczony w operacie jest zgodny z mapą z dnia 16 października 1991 r. wskazaną w postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. Mapa ta, zgodnie z pkt 3 postanowienia sądu, stanowić miała integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. W aktach sprawy Sądu Rejonowego w Z., sygn. I Ns 653/89 znajdowała się tylko jedna mapa sporządzona w dniu 16 października 1991 r. Została ona wykonana przez geodetę uprawnionego S. Ż. w zastępstwie inż. J. T. Na mapie tej oznaczono granicę pomiędzy działkami 10/1 i 10/2, która w ocenie strony skarżącej przebiega w linii prostej od gruntów PKP do drogi przez wieś K. Organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska strony w tym zakresie. Stwierdził, że granica przebiega w sposób odmienny niż twierdzi strona. Powyższa konstatacja organu nie została jednak poprzedzona analizą mapy załączonej do postanowienia Sądu Rejonowego w Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zapoznając się z aktami sprawy stwierdził, że wśród załączników dołączonych do karty 29 tych akt znajduje się kserokopia mapy sytuacyjnej, także z dnia 16 października 1991 r., podpisanej przez inż. J. T. Natomiast w aktach sprawy rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt I Ns 653/89 tej mapy brak. Ponadto na mapie podpisanej przez inż. J. T. znajduje się szereg adnotacji, których nie było na mapie z tej samej daty podpisanej w zastępstwie przez geodetę S. Ż. (adnotacje dotyczą powierzchni działek). Na przedmiotowej kserokopii (w lewym dolnym rogu) zamieszczono informację, iż pochodzi ona z operatu[...] . Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991 r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S. Ż., czy też dwie mapy, z których drugą podpisał już tylko biegły J. T . Ponadto, czy mapa podpisana przez J. T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. przed wydaniem w dniu [...] postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Z., to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T.

Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali, która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]. Następnie przeprowadzi analizę treści tej mapy i ustali czy granice wynikające z operatu technicznego nr 793-42/91 są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt I Ns 653/89.

W wyniku ponownego postępowania organ I instancji ustalił, realizując zalecenia sądu zawarte w wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 139/14, że aktualny przebieg spornej granicy został wykonany w operacie ewidencji gruntów w dniu 28 stycznia 1992 r. w oparciu o postanowienie I Ns 653/89 i operat geodezyjny sporządzony przez J. T., zaewidencjonowany w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. za numerem [...] w dniu 2 grudnia 1991r. Jak wynika ze sprawozdania technicznego z operatu nr [...] przedmiotem opracowania było sporządzenie mapy z projektem podziału działek o nr 10 i 28 położonych w obrębie ewidencyjnym K., gmina G., na zlecenie Sądu Rejonowego w Z. w sprawie I Ns 653/89. Do operatu załączono kopię mapy z dnia 16 października 1991 r. podpisaną przez geodetę J. T. Natomiast w aktach sądowych zgromadzonych w sprawie znajduje się m.in. mapa z dnia 16 października 1991r. sporządzona przez geodetę J. T. podpisana w jego zastępstwie przez S. Ż. Z treści postanowienia wynika, że to właśnie ta mapa była podstawą wydania orzeczenia. Analizując obie w/w mapy organ stwierdził, że wykazany na nich przebieg granic nieruchomości jest identyczny. Różnice pojawiają się w części tabelarycznej oraz legendzie mapy i dotyczą powierzchni nieruchomości. Należy jednak przepuszczać, że wynika to z wytycznych technicznych G-5.4 wprowadzonych zaleceniem Głównego Geodety Kraju z 8 lutego 1991r., w których jest mowa o obliczaniu powierzchni do metra kwadratowego. Mapa jest natomiast jedynie wtórnym obrazem granic na gruncie i nie jest nośnikiem danych, które w sposób jednoznaczny i bezpośredni wskazywałyby położenie punktów granicznych (ich współrzędnych) poszczególnych działek ewidencyjnych. Na zlecenie strony geodeta uprawniony W. P. sporządził mapę prawną mającą wyznaczyć granicę pomiędzy działkami o nr 10/1 i 10/2 położonymi w obrębie K. gmina G. Mapa powyższa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr[...] . W opracowaniu tym geodeta opiera się na postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt 653/89 z dnia 31 października 1991 r. i opinii technicznej sporządzonej przez S. Ż w dniu 22 października 1991r. W sprawozdaniu technicznym geodeta napisał, że: "postanowienie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności z dnia 31 października 1991 r. zostało wydane w oparciu o nową opinię biegłego geodety, nowego projektu podziału oraz zawartej ugody pomiędzy właścicielami, co do przebiegu granicy". W dniu 27 maja 2013 r. geodeta sporządził protokół z wyznaczenia punktów granicznych nr 1862 i 1517 oraz przebiegu granicy między działkami nr 10/1 i10/2. Zgodnie z protokołem granica miałaby przebiegać w linii prostej od pkt. 1862 do 1517. Z takim przebiegiem granicy zgodził się jedynie M. B. składając podpis w protokole, natomiast R. K. obecny właściciel działki nr 10/2 nie zgodził się z propozycją nowej granicy i odmówił złożenia podpisu. Wskutek zaistniałego sporu oraz na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie tworzy bowiem stanów prawnych, natomiast tylko aktualizuje bazy danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów jednoznacznie określających stan prawny nieruchomości. Wobec powyższego organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. W wyniku wniesienia odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślił, że w treści protokołów sądowych brak jest zgodnego ustalenia stron, aby granica pomiędzy działkami 10/1 i 10/2 stanowiła w całości linię prostą, bez żadnych załamań. W protokole granicznym znajduje się tylko ustalenie, że ma biec w linii prostej od punktu 7 do gruntów PKP. Co prawda w uzupełniającej opinii technicznej S. Ż. napisał, że granica będzie przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. i tak wygląda na mapie podziału (ze względu na skalę 1:2000), ale żadne materiały geodezyjne nie potwierdzają, że linia ta jest całkowicie geometrycznie prosta. Z powyższych względów mapa wykonana przez B z dnia 22.08.2013 r. nie może być podstawą do zmiany granicy w ewidencji gruntów, gdyż jej założenia są błędne. W sprawozdaniu technicznym geodeta W. P. napisał cyt. "będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. tym samym, zgodnie z zawartą ugodą zostają zlikwidowane wszelkie załamania granicy" co nie odpowiada treści opinii technicznej załączonej do sprawy I Ns 653/89. Również w materiałach sądowych brak jest uzasadnienia do twierdzeń geodety, że punkt 7, będący załamaniem granicy, został anulowany przez geodetę S. Ż. lub Sąd.

W związku z powyższym, zdaniem organu brak jest podstaw aby kwestionować prawomocny wyrok Sądu wraz z mapą do niego załączoną. Ustalenie innego przebiegu granicy niż na podstawie postanowienia sądu sygn. akt I Ns 653/89 nie jest możliwe. W przypadku kwestionowania prawidłowości orzeczenia należy się zwrócić do właściwego sądu w celu jego zmiany bądź wydania nowego orzeczenia. Organy administracji państwowej są zobowiązane respektować orzeczenia sądów wprost, bez interpretacji wyroków i postanowień, a także oceny materiału dowodowego przyjętego w przewodzie sądowym, gdyż zostało to już dokonane poprzez wydanie orzeczenia i byłoby to naruszeniem niezawisłości sędziowskiej. Kontrola prawidłowości orzeczenia należy wyłącznie do innego sądu, zgodnie z odpowiednią procedurą.

Przenosząc powyższe rozważania organów na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że organy nie zastosowały się przy rozpoznawaniu sprawy do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. Podkreślenia więc w tym miejscu wymaga, że Sąd zobowiązał organy do ustalenia, "(...)która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. Następnie przeprowadzi analizę treści tej mapy i ustali czy granice wynikające z operatu technicznego nr [...] są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt I NS 653/89".

Jak wynika z ustaleń organów integralną częścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt 653/89 z dnia 31 października 1991r. była znajdująca się w aktach sądowych zgromadzonych w sprawie mapa z dnia 16 października 1991r. sporządzona przez geodetę J. T. podpisana w jego zastępstwie przez S. Ż. Z treści postanowienia Sądu wynika, że to właśnie ta mapa była podstawą wydania orzeczenia. Konieczne w tym miejscu jest również przytoczenie opinii technicznej sporządzonej przez geodetę S. Ż. w dniu 16 października 1991r. Z jej treści wynika, że z uwagi na wyznaczony termin rozprawy w dniu 25 października 1991r. i nieobecność biegłego inż. J. T., geodeta uprawniony S. Ż. podjął się sporządzenia opinii uzupełniającej zgodnie z poleceniem Sądu Rejonowego w Z. z sprawie I Ns 653/89, prowadzącego sprawę podziału działek 10/1 i 10/2. W świetle powyższego polecenia Sądu należało wykonać mapę podziału zgodnie z uzgodnionym stanowiskiem stron co do wprowadzenia zmiany w przebiegu granicy działki nr 10/1 i 10/2 obrębie siedliska. W tym miejscu należy podkreślić, że jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień strony skarżącej ówczesna granica między tymi działkami załamywała się właśnie w obrębie siedliska. W sporządzonej opinii technicznej (znajdującej się w aktach sądowych) geodeta uprawniony S. Ż. stwierdził, że "W dniu 14 października 1991r. udałem się do wsi K. w celu dokonania wizji w terenie oraz dokonania pomiaru uzupełniającego działki w części wprowadzonej zmiany w przebiegu granicy. Jednocześnie stwierdziłem, że w Ośrodku Dokumentacji Geodez. Kartogr. w G. uprzednio wykonane mapy i operat techniczny nie były ewidencjonowane. Wobec powyższego sporządziłem mapę, w której został skorygowany przebieg granicy, rozdzielającej działki nr 10/1 i 10/2. Będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi, prowadzącej przez wieś K. Tym samym zgodnie z zawartą ugodą zostaje zlikwidowane załamanie granicy wynoszące w terenie szerokości 4,20 m i długości 23, 95m(...)Ewidencja operatu i map oraz wprowadzenie zmian na mapach w Ośr.Dok.Geodez.Kartogr. w G. zostanie wykonane przez biegłego inż. J. T. po powrocie z urlopu wypoczynkowego w terminie późniejszym". Taką opinią techniczną i mapą podpisaną w zastępstwie J. T. przez S. Ż. przedstawiającą przebieg granicy miedzy działkami 10/1 i 10/2 w linii prostej dysponował Sąd Rejonowy w Z. wydając orzeczenie w dniu 31 października 1991r. Sąd jednocześnie stwierdził, że ta mapa stanowić będzie integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie granica na mapie przedłożonej Sądowi Rejonowemu w Z. bezspornie przebiega w linii prostej. Zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenie organu odwoławczego , że "(...)Co prawda w uzupełniającej opinii technicznej S. Ż. napisał, że granica będzie przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. i tak wygląda na mapie podziału (ze względu na skalę 1:2000), ale żadne materiały geodezyjne nie potwierdzają, że linia ta jest całkowicie geometrycznie prosta". W tym miejscu godzi się więc przypomnieć, że Sąd w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. polecił organom ustalenie która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. , a następnie przeprowadzenie analizy treści tej mapy i ustalenie czy granice wynikające z operatu technicznego nr 793-42/91 są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt I Ns 653/89. Taki kierunek postepowania wyznaczył Sąd. Strona skarżąca nigdy nie kwestionowała treści prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Z., wręcz przeciwnie w całym postępowaniu domagała się właśnie ustalenia przebiegu granic między działkami 10/2 i 10/1 na jego podstawie, co podkreślał również Sąd w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. Nie kwestionując rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Z. strony czerpały wiedzę na temat przebiegu granicy między swoimi działkami właśnie na podstawie sporządzonej w dniu 16 października 1991r. mapy podpisanej przez S. Ż. w zastępstwie J. T. i okazanej im na rozprawie przed sądem. W dniu wydania postanowienia z dni 31 października 1991r. nie był jeszcze sporządzony operat techniczny. Również co ważne mapa załączona do tego później sporządzonego operatu przedstawia identyczny przebieg granicy. Skarżący nie mógł się więc spodziewać, że de facto na mapach ewidencyjnych granica między działkami 10/1 i 10/2 będzie przebiegała inaczej, bowiem jak to stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji "(...)Co prawda w uzupełniającej opinii technicznej S. Ż. napisał, że granica będzie przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K. i tak wygląda na mapie podziału (ze względu na skalę 1:2000), ale żadne materiały geodezyjne nie potwierdzają, że linia ta jest całkowicie geometrycznie prosta". Takie uzasadnienie organu jest również niezrozumiałe dla Sądu. Nie wiadomo co stało się na etapie sporządzania operatu technicznego zaewidencjonowanego dopiero w grudniu 1991r. Strona skarżąca twierdzi, że doszło do sfałszowania dokumentów. Sąd w tym postępowaniu nie jest władny ani kompetentny do wypowiadania się w tej kwestii. Sąd będąc jednak związany na zasadzie art. 153 p.p.s.a. wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. stwierdza jednak, że organy nie zastosowały się do tych wytycznych. Sąd wypowiedział się jednoznacznie, że "(...) Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S.Ż., czy też dwie mapy, z których druga podpisał już tylko biegły J.T. Ponadto, czy mapa podpisana przez J.T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sad Rejonowy w Z. przed wydaniem w dniu 31 października 1991r. postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Z., to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T.". Skoro ponad wszelką wątpliwość w aktach Sądu Rejonowego w Z. znajdowała się mapa podpisana przez S. Ż. w zastępstwie J. T. przedstawiająca prosty przebieg granicy od gruntów PKP do drogi biegnącej przez wieś K. i dodatkowo jak wynika z uzupełniającej opinii technicznej S. Ż. załączonej do akt Sądu Rejonowego w Z. taki przebieg granicy jest graficznym przedstawieniem uzgodnień w terenie i zawartej przez strony ówczesnego sporu ugody opisanej w aktach sądowych w sprawie I Ns 653/89, to oznacza to, że wydana decyzja nie realizuje wytycznych Sądu.

W tym miejscu należy podnieść, że organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał m.in. art. 20 ust. 1, 2, art. 22 ust. 1 ,3 art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) oraz § 44, § 46 i 47 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r. Nr 38 poz. 454 ze zm.).

W świetle § 47 Rozporządzenia 1. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

2. W celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych, a w szczególności:

1) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków,

2) własności lokalu oraz udziału we współwłasności gruntu,

3) własności lokalu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu,

4) własności lokalu oraz udziału we współwłasności budynku.

3. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z § 46 Rozporządzenia 1. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

2. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Na podstawie § 45 Rozporządzenia 1. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.

3. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Jak wynika z akt sprawy w trakcie prowadzonego na podstawie wniosku skarżącego z lutego 2012r. postępowania (toczącego się de facto jak pisze skarżący od 1997r.), na zlecenie strony skarżącej, zobowiązanej do tego przez organ, geodeta uprawniony W. P. sporządził mapę prawną mającą wyznaczyć granicę pomiędzy działkami o nr 10/1 i 10/2 położonymi w obrębie K. gmina G. Mapa powyższa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr [...]. W opracowaniu tym geodeta opiera się na postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt I Ns 653/89 z dnia 31 października 1991 r. i opinii technicznej sporządzonej przez S. Ż w dniu 22 października 1991r., wykonanej na zlecenie sądu w powyższej sprawie i załączonej do akt sądowych sprawy I Ns 653/89. W sprawozdaniu technicznym geodeta napisał, że: "postanowienie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności z dnia 31 października 1991 r. zostało wydane w oparciu o nową opinię biegłego geodety, nowego projektu podziału oraz zawartej ugody pomiędzy właścicielami, co do przebiegu granicy". W dniu 27 maja 2013 r. geodeta sporządził protokół z wyznaczenia punktów granicznych nr 1862 i 1517 oraz przebiegu granicy między działkami nr 10/1 i10/2. Zgodnie z protokołem granica miałaby przebiegać w linii prostej od pkt. 1862 do 1517. Z takim przebiegiem granicy zgodził się jedynie M. B. składając podpis w protokole, natomiast R. K. obecny właściciel działki nr 10/2 nie zgodził się z propozycją nowej granicy i odmówił złożenia podpisu. Wskutek zaistniałego sporu oraz na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie tworzy bowiem stanów prawnych, natomiast tylko aktualizuje bazy danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów jednoznacznie określających stan prawny nieruchomości.

Zdaniem Sądu, w kontekście wytycznych zawartych w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. oraz cytowanych wyżej § 45, § 46 i § 47 Rozporządzenia stanowisko organu nie jest uprawnione. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że skutkiem przyjęcia do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr [...] dokumentacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego W. P. winno być uwzględnienie tego faktu w ewidencji gruntów. Okoliczność, że na wskazany w tej dokumentacji przebieg granicy nie zgodził się aktualny właściciel działki 10/2 nie powinna mieć wpływu na uprawnione działanie organu, który otrzymał dokumentację sporządzoną w oparciu o aktualne dokumenty w postaci prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. w sprawie I Ns 653/89, którego integralną częścią była omówiona szeroko wyżej mapa z dnia 16 października 1991r. przedstawiająca przebieg granicy w sposób opisany w opinii uzupełniającej geodety uprawnionego S. Ż. załączonej do akt sądowych sprawy I Ns 653/89, a na tej podstawie odwzorowanej przez geodetę W.P. R.K. nie był stroną postępowania przed SR w Z. i nie przedstawił również żadnych późniejszych dokumentów kwestionujących przebieg granicy zgodnie z przyjętą przez SR w Z. mapą podziału. Jeżeli do tego dodać, że Sąd w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. przesądził w zasadzie, że podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia będą dane wynikające z mapy będącej załącznikiem prawomocnego postanowienia SR w Z. z dnia 31 października 1991r., co miało być przedmiotem postępowania uzupełniającego przed organami, to w ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że skargę należało uwzględnić. Zupełnie niezrozumiałe dla Sądu jest stanowisko organu odwoławczego odsyłającego skarżącego do sądu powszechnego celem zmiany prawomocnego orzeczenia z dnia 31 października 1991r. Strona bowiem nigdy nie kwestionowała tego rozstrzygnięcia, wręcz przeciwnie od samego początku wskazywała na to prawomocne postanowienie jako podstawę swojego wniosku o dokonanie adekwatnych zmian. Sam organ pisze zresztą, że brak jest podstaw do kwestionowania prawomocnego wyroku Sądu wraz z mapą do niego załączoną. Wskazuje, że ustalenie innego przebiegu granicy na podstawie postanowienia Sądu w sprawie I Ns 653/89 nie jest możliwe w inny sposób niż orzekł to sąd. Tymczasem o przebiegu granicy Sąd Rejonowy w Z. wypowiedział się poprzez uznanie mapy z dnia 16 października 1991r., na której granica przebiega w linii prostej, jako integralnej części postanowienia. Skład orzekający w pełni podziela również przedstawiony w uzasadnieniu organu odwoławczego pogląd, że organy administracji mają obowiązek respektować orzeczenia sądów wprost bez interpretacji wyroków i postanowień, a także oceny materiału dowodowego przyjętego w przewodzie sądowym. W tym kontekście za sprzeczne z tym poglądem należy uznać zaskarżone rozstrzygnięcie.

Reasumując należy stwierdzić, że w dniu podjęcia przez SR w Z. postanowienia w sprawie I Ns 653/89 stronom została okazana jedynie mapa wykonana przez J. T. podpisana w jego zastępstwie przez S. Ż. Również jak wynika z akt sprawy – uzupełniającej opinii załączonej do akt sadowych sprawy I Ns 653/89 - to geodeta S. Ż. w dniu 14 października 1991r. udał się do wsi K. w celu dokonania wizji w terenie oraz dokonania pomiaru uzupełniającego działki w części wprowadzonej zmiany w przebiegu granicy. Stwierdził, że w Ośrodku Dokumentacji Geodez. Kartogr. w G. uprzednio wykonane mapy i operat techniczny nie były ewidencjonowane. Wobec powyższego sporządził mapę, w której został skorygowany przebieg granicy, rozdzielającej działki nr 10/1 i 10/2. Geodeta stwierdził, że będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi, prowadzącej przez wieś K. Zgodnie z tym opisowym stwierdzeniem na mapie będącej integralna częścią postanowienia SR w Z. z dnia 31 października 1991r. granica przebiega w linii prostej. Nie kwestionując rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Z. strony czerpały wiedzę na temat przebiegu granicy między swoimi działkami właśnie na podstawie sporządzonej w dniu 16 października 1991r. mapy podpisanej przez S. Ż. w zastępstwie J. T. i okazanej im na rozprawie przed sądem. Były również świadome zawartej ugody bowiem to konsekwencją zawartej ugody było zlecenie SR w Z. wykonania przez geodetę mapy podziału zgodnie z uzgodnionym stanowiskiem stron co do wprowadzenia zmiany w przebiegu granicy działki nr 10/1 i 10/2 w obrębie siedliska, którą to mapę wykonał w zastępstwie J. T. – S. Ż., co wynika z jego opinii technicznej (uzupełniającej) z dnia 16 października 1991r. W tym miejscu godzi się podkreślić, że to właśnie sporne załamanie granicy miało miejsce w obrębie siedliska, co potwierdziła strona na rozprawie w dniu 22 października 2015r. W dniu wydania postanowienia przez SR w Z. operat techniczny nie był jeszcze sporządzony ani zaewidencjonowany miało to miejsce dopiero 2 grudnia 1991r. Zgodnie z opinią uzupełniającą S. Ż. z dnia 16 października 1991r. "(...)Ewidencja operatu i map oraz wprowadzenie zmian na mapach w Ośr.Dok.Geodez.Kartogr. w G. zostanie wykonane przez biegłego inż. J. T. po powrocie z urlopu wypoczynkowego w terminie późniejszym". Nie wiadomo co się stało na etapie procesu ewidencjonowania operatu technicznego i wprowadzania zmian na mapach ewidencyjnych, jednak co ważne na mapie będącej załącznikiem operatu technicznego (wprawdzie innej aniżeli będącej załącznikiem do postanowienia SR w Z. w sprawie I Ns 653/89) granica przebiega również w linii prostej. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 czerwca 2014r. stwierdził jednoznacznie "(....) Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991 r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S. Ż., czy też dwie mapy, z których drugą podpisał już tylko biegły J. T. . Ponadto, czy mapa podpisana przez J. T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. przed wydaniem w dniu 31 października 1991 r. postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Z., to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T.". Rozstrzygnięcie tej kwestii w świetle art. 153 P.p.s.a determinowało kierunek postępowania wyjaśniającego zarówno w zakresie gromadzenia dowodów jak również ich analizy istotnej z punktu widzenia wydania stosownej decyzji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której w momencie wydawania przez SR w Z. postanowienia w sprawie I Ns 653/89, nie było jeszcze operatu technicznego, a jak stwierdził Sąd w pkt 3 tego postanowienia integralną częścią postanowienia w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności będzie mapa z dnia 16 października 1991r.(przedstawiająca przebieg granicy w linii prostej - dop. Sądu) stanowisko organów, że mapa jest jedynie wtórnym obrazem granic na gruncie i nie jest nośnikiem danych, które w sposób jednoznaczny i bezpośredni wskazywałyby położenie punktów granicznych (ich współrzędnych) poszczególnych działek ewidencyjnych nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w kontekście wytycznych Sądu z dnia 16 czerwca 2014r. Tym bardziej, że w ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie przebieg granicy potwierdza załączona do akt sądowych sprawy I Ns 653/89 opinia techniczna uzupełniająca geodety S. Ż. oraz treść protokołu z posiedzenia SR w Z. z dnia 27 września 1991r. określającego warunki zawarcie ugody, czego konsekwencją jest zaś pkt 6 postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 1991r. ustanawiający służebność w postaci prawa korzystania ze studni, która w wyniku wyrównania granicy w obrębie siedliska dokonanej na podstawie zawartej ugody znalazła się na działce 10/1. Sąd ponadto zwraca uwagę, że na zlecenie strony skarżącej, zobowiązanej do tego przez organ, geodeta uprawniony W. P. sporządził mapę prawną mającą wyznaczyć granicę pomiędzy działkami o nr 10/1 i 10/2 położonymi w obrębie K. gmina G. Mapa powyższa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr[...], co ma swoje ewidencyjne konsekwencje. Uwagę Sądu zwróciło stwierdzenie geodety W. P. zawarte na pierwszej stronie sprawozdania technicznego KERG 793-1/2013, że "W ewidencji gruntów nie przedstawiono mi dokumentów prawnych na podstawie których wprowadzono zmianę. W tym przypadku jedynym dokumentem powinno być Postanowienie Sądu". Powstaje więc wątpliwość, czy organ wprowadzając do ewidencji dane z operatu technicznego nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r., dysponował postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. zawierającym w pkt 3 kluczowe dla tej sprawy stwierdzenie, że mapa podpisana w zastępstwie J. T. przez S. Ż., która to właśnie mapa jak ustaliły orany w przedmiotowym postepowaniu, była załącznikiem tego postanowienia, przedstawiająca prosty przebieg granicy uwzględniający zawartą ugodę, jest integralną częścią wydanego postanowienia.

W konsekwencji w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w związku z art. 153 p.p.s.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c P.p.s.a. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ, uwzględni naprowadzone wyżej uwagi i dokona stosownego do okoliczności sprawy, ustalonych na podstawie akt postępowania, rozstrzygnięcia.

d.j.