Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1178/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody z dnia 13 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 13 października 2017 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. "X. " z siedzibą w W. od decyzji Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2017 r., nr [...], odmawiającej inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dotyczącego budowy wieży stacji bazowej telefonii komórkowej sieci "Y." nr [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w obrębie [...] P. , jednostka ewidencyjna [...] (kategoria obiektu XXIX) – uchylił w całości wskazaną decyzję Starosty [...] oraz orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce z o.o. "X.," pozwolenia na budowę wspomnianej inwestycji, z zachowaniem warunków wskazanych w decyzji.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu 7 czerwca 2017 r. X. Sp. z o. o. złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bezobsługowej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Y. nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w obrębie [...] P. , jednostka ewidencyjna [...]. Do wniosku zostały dołączone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego z dnia 16 maja 2017 r.

Starosta [...] pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne i ustalił, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb ewid. [...] P. , jedn. ewid. [...]. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie A. K., A. K., G. K., E. M., K. S., Z. S. wnieśli uwagi dotyczące planowanego przedsięwzięcia. W związku z powyższym organ I instancji zwrócił się do inwestora o zajęcie stanowiska co do zgłoszonych uwag. Wnioskodawca pismem z dnia 6 lipca 2017 r. udzielił odpowiedzi na sformułowane przez strony postępowania uwagi. Jednocześnie podkreślił, że z analizy kwalifikacyjnej przedsięwzięcia wynika, że inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Postanowieniem z dnia 3 lipca 2017 r. organ na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego wezwał inwestora do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zamierzenia budowlanego, dostosowania projektu budowlanego do ustaleń wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, prawidłowego określenia obszaru oddziaływania obiektu, ujednolicenia nazwy zamierzenia budowlanego w projekcie i we wniosku, przedłożenia decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Inwestor nie przedłożył organowi decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, podnosząc, że nie jest to przedsięwzięcie mogące potencjalnie albo zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W pozostałych zakresie wnioskodawca wykonał obowiązki nałożone postanowieniem z dnia 3 lipca 2017 r.

W decyzji z dnia 25 sierpnia 2017 r., nr [...], odmawiającej spółce z o.o. "X." zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę Starosta [...] przyjął, że błędne jest stanowisko inwestora co do nieistnienia obowiązku uzyskania i przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu pierwszej instancji, w badanej sprawie organ nie mógł zastosować art. 64 § 2 K.p.a., choćby z tego względu, że dopiero po analizie merytorycznej wniosku władny był stwierdzić, czy przedsięwzięcie należy do tych, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Starosta [...] zwrócił uwagę, że w przypadku terenu oznaczonego w planie miejscowym symbolem "R" dopuszczono zabudowę, nie ograniczając jej wysokości. Na terenie tym może być wzniesiona zabudowa, która będzie przeznaczona na pobyt ludzi, co spowoduje, że w osiach głównych wiązek promieniowania poszczególnych anten znajdą się miejsca dostępne dla ludności. Stąd zachodzą przesłanki do oceny zgodności projektu budowlanego z punktu widzenia oddziaływania na środowisko.

Od decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę odwołanie wniósł inwestor.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji z dnia 13 października 2017 r. Wojewoda wskazał, że na przedmiotowym terenie mogą powstać budynki niskie, które mogą mieć wysokość do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie. Zatem organ I instancji błędnie przyjął, że tereny objęte tą inwestycją mogą zostać zabudowane na wysokość powyżej 20 m.

Organ odwoławczy podkreślił, że w badanym przypadku analiza maksymalnego dopuszczalnego pochylenia wiązek głównych promieniowania anten rozsiewczych wykazała, że minimalna odległość osi wiązki promieniowania od miejsc dostępnych dla ludności dla anteny 1, 2 i 3 wynosi 30,1 m a dla anteny 4 wynosi 20,1 m. W powyższym opracowaniu wskazano, że projektowane przedsięwzięcie nie wpływa na środowisko, dlatego też nie podlega ono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji gdy inwestor uznał, dysponując sporządzoną przez specjalistę analizą, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których decyzja środowiskowa jest wymagana, może złożyć wniosek o wydanie pozwolenia na budowę bez takiej decyzji. Starosta [...] w prowadzonym przez siebie postępowaniu błędnie nałożył zatem na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji środowiskowej.

E. M. i A. K. złożyły skargę na ww. decyzję Wojewody z dnia 13 października 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, a mianowicie art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych i niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, które pozwoliłyby stwierdzić, czy w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oraz niepodjęcie czynności w celu pełnego wyjaśnienia stronom podstaw wydania przedmiotowej decyzji,

2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, a mianowicie art. 84 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego, który stwierdziłby jednoznacznie czy w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oraz który stwierdziłby jakie potencjalne oddziaływanie na sąsiedztwo może mieć planowana inwestycja.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, a następnie przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie sądowe ze skargi A. K., ze względu na cofnięcie przez nią skargi.

W piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2018 r. spółka z o.o. "X.", wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zdaniem uczestnika postępowania, organ drugiej instancji prawidłowo ustalił, że dla realizacji inwestycji uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody nie było wymagane.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, zaś uczestniczka postępowania A. K. poparła skargę wskazując, zę realizacja inwestycji spowoduje brak możliwości rozwoju jej gospodarstwa rolnego, w tym w szczególności nie będzie możliwa hodowla zwierząt i rozbudowa gospodarstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych, jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona.

Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego sprowadza się do tego, czy organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziła konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego – w tym przeprowadzania dowodu z opinii biegłego – w celu wykazania, że wnioskodawczyni, spółka z o.o. "X." z siedzibą w W., występując z wnioskiem o wydanie pozwolenia prawnobudowlanego zobowiązana była do przedłożenia Staroście [...] decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie bezobsługowej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej. Bezsporne jest natomiast to, że inwestor spełnił wszystkie pozostałe wymogi wyznaczone przepisami obowiązującego prawa, w tym usunął inne nieprawidłowości wskazane w postanowieniu Starosty [...] z dnia 3 lipca 2017 r.

Strona skarżąca stanęła na stanowisku, że organ nie poczynił właściwych ustaleń w zakresie meritum badanej sprawy, gdyż nie poddał weryfikacji – za pomocą dowodu z opinii biegłego – okoliczności rzutujących na konieczność uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Natomiast w ocenie organu odwoławczego, skoro inwestor uznał – posługując się przedłożoną kwalifikacją przedsięwzięcia – że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których decyzja środowiskowa jest wymagana, może złożyć wniosek o wydanie pozwolenia na budowę bez takiej decyzji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego poparł inwestor, spółka z o.o. "X.", która wskazała, że organ drugiej instancji trafnie przesądził o tym, iż z parametrów technicznych inwestycji wynika jednoznacznie, że budowa zamierzonej przez spółkę stacji bazowej telefonii komórkowej nie może być kwalifikowana jako przedsięwzięcie wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody mimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wskazaną w art. 7 k.p.a., organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest obowiązany z urzędu w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i na podstawie jego całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a ). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym w szczególności dowód z dokumentów, zeznań świadków opinii biegłych oraz oględzin (art. 75 § 1 K.p.a.). Rezultat dokonanych w postępowaniu dowodowym ustaleń faktycznych powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a.).

W ocenie Sądu, organ administracyjny drugiej instancji nie naruszył w istotny sposób powyższych zasad i reguł wiążących go w postępowaniu administracyjnym.

Zauważyć bowiem trzeba, iż choć błędne jest wyrażone na stronie [...] uzasadnienia decyzji Wojewody stanowisko, że samo uznanie przez inwestora w oparciu o sporządzoną analizę ,że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których decyzja środowiskowa jest wymagana wiąże organ orzekający w sprawie, to jednocześnie zgromadzony w sprawie i oceniony przez organ odwoławczy kompletny materiał dowodowy, pozwala na podzielenie stwierdzenia, ze w realiach tej konkretnej sprawy nałożenie przez Starostę [...] na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji środowiskowej było błędne, bowiem planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć[i] mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, względnie mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to jest przedsięwzięć dla których uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane.

Uzasadniając powyższe stanowisko wskazać należy, iż w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. . z 2017 r., poz. 1332; dalej: "Prawo budowlane"), pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. bU. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej: u.o.o.ś.).

Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.o.o.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (w tym drugim przypadku jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. ).

Zgodnie z postanowieniami art. 61 u.o.o.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach dwóch postępowań, do których zalicza się: po pierwsze, postępowanie w zakresie spraw, w których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach – ocena przeprowadzona jest przez organ właściwy do wydania wskazanej decyzji; oraz po drugie, postępowanie, które kończy wydanie decyzji budowlanej w sprawach decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wydawanych na podstawie Prawa budowlanego. W przypadku tego ostatniego postępowania ocena oddziaływania na środowisko zaistnieje pod warunkiem, że potrzeba przeprowadzenia oceny zostanie stwierdzona przez organ, który jest właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub gdy podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia złoży stosowny wniosek do organu właściwego do wydania decyzji. Jednocześnie należy zauważyć, że z postanowień art. 71 jak i art. 72 u.o.o.ś. wynika, iż organ właściwy do wydania decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W myśl art. 71 ust. 2 u.o.o.ś, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane (art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.).

Zgodnie zaś z przepisem § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 71), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 10000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 20000 W

– przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna;

Z kolei w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

– przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

Jednocześnie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (§ 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).

Należy stwierdzić, ż skoro zgodnie z art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem (m.in.) decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego – wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane, to organ wydający takie decyzje ma obowiązek sprawdzić, czy przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy bądź decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji inwestor powinien uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 323/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym kwestią kluczową w niniejszej sprawie była konieczność rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego przedmiotowej stacji bazowej nie musiało zostać poprzedzone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dla ustalenia tej okoliczności kluczowe znaczenia miało zaś zweryfikowanie, czy w odległości wskazanej w rozporządzeniu dla anten o mocy ujętej w projekcie budowlanym w odległości mniejszej niż 70 metrów znajdują się miejsca dostępne dla ludności.

Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela przy tym ugruntowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd prawny, iż przez określenie miejsc dostępnych dla ludności w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 104/13, z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2706/13, z dnia 7 września 2017 r., sygn. II OSK 3083/15, z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 804./17 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć miejsca, gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie z obowiązującymi przepisami. A contrario za nieuprawniony uznać należy pogląd, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć jedynie miejsca dostępne dla ludzi przy stanie zagospodarowania terenu istniejącym w dniu kwalifikowania przedsięwzięcia emitującego promieniowanie elektromagnetyczne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy prawidłowo (aczkolwiek jak wykazano wyżej z częściowo błędnym uzasadnieniem) ustalił, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których decyzja środowiskowa jest wymagana.

W kontrolowanej sprawie istotne znaczenie miało to, że teren, na którym planowana jest inwestycja, objęty jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego w dniu 16 grudnia 2003 r. uchwałą nr [...] Rady Gminy [...]. Teren ten został oznaczony symbolem R - tereny upraw polowych, ogrodniczych z prawem zabudowy, dozwolona lokalizacja zabudowy rolniczej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz częściowo teren R i częściowo teren MRJ - tereny zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej związanej z gospodarką rolną wraz z terenami zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej w ciągu zabudowy wiejskiej oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. W przedmiotowym planie nie przewidziano maksymalnej wysokości w metrach, jedynie wskazano, że na terenie MRJ i przewiduje się zabudowę dwukondygnacyjną.

Wobec tego za uprawnione uznać należy twierdzenie na powyższym terenie mogą powstać budynki niskie, które zgodnie z zapisem § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) mogą mieć wysokość do 12 m włącznie nad poziomem terenu.

Zatem organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że ocena organu pierwszej instancji, iż tereny objęte inwestycją i z nią sąsiadujące mogą zostać zabudowane na wysokość powyżej 20 m – była błędna.

Należy wskazać, że organ odwoławczy ustalił na podstawie kwalifikacji przedsięwzięcia, iż w badanym przypadku pojedyncza moc promieniowania izotropowego wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi 1000 W; w tej sytuacji, dla przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziaływujących na środowisko najbliższe miejsca dostępne dla ludności powinny znajdować się w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego.

Kwalifikacja przedsięwzięcia wykonana na potrzeby przedmiotowej inwestycji wskazywała, że stacja zlokalizowana jest na maszcie stalowym, a jej wyposażenie będą stanowić: zespół urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych w szafach systemowych, anteny sektorowe pracujące w częstotliwości 2100 MHz, zespół anten parabolicznych. Analiza maksymalnego dopuszczalnego pochylenia wiązek głównych promieniowania anten rozsiewczych wykazała, że w odległości do 70 metrów od środków elektrycznych tych anteny oś głównej wiązki promieniowania (przy maksymalnym ich pochyleniu – tilcie) dla anten 1, 2, 3 i 4 przebiega na wysokości 32,1 m ponad gruntem oraz dla anteny 4 ma wysokości 22,1 m ponad dachem istniejącej na działce [...] zabudowy.

Biorąc pod uwagę aktualny sposób zagospodarowania działek nad jakimi przebiegać mają osie wiązek głównych wiązek promieniowania planowanych anten oraz dopuszczalny sposób zagospodarowania tych terenów, który nie przewiduje zabudowy o wysokości sięgającej 30 metrów (przykładowo wskazać należy, iż odpowiada to wysokości przeciętnego dziesięciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego) odpowiadającej wysokości), uznać należy, iż w odległości 70 metrów od środków elektrycznych anten i w osiach ich głównych wiązek promieniowania nie występują miejsca nawet potencjalnie dostępne dla ludności.

Powyższe oznacza, że na podstawie całokształtu akt sprawy, w tym analizy przedłożonej przez inwestora, której prawidłowości nie zakwestionowano, uzasadnione było przyjęcie, że projektowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć zawsze lub potencjalnie znacząco odziaływujących na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia i co za tym idzie nie podlega ono obowiązkowi przeprowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowania przedsięwzięcia.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe czy też stronom, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenia to jednoznacznie wskazuje przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zawarte w rozporządzeniu wyliczenie przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ma charakter definicji legalnej i nie może być modyfikowane przez organy lub sądy.

Dla oceny czy dane przedsięwzięcie winno być zaliczone do przedsięwzięć dla których wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej nie ma zatem w polskim systemie prawnym zasadniczego znaczenia faktyczna dolegliwość planowanej inwestycji dla środowiska, czy tez dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, lecz tylko i wyłącznie ustalenie czy planowane przedsięwzięcie spełnia kryteria określone w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Inaczej rzecz ujmując ocena czy przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwziąć znacząco oddziaływujących na środowisko ma charakter wyłącznie normatywny a nie faktyczny.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności wskazują, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej Wojewoda prawidłowo ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś., a co za tym idzie organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz 107 § 1 pkt 6 K.p.a.).

Wbrew stanowisku strony skarżącej, na gruncie badanej sprawy nie było uzasadnione przeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia, czy w sprawie tej zachodziła konieczność uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów organ rozstrzygający niniejszą sprawę dysponując wynikającymi z dokumentacji przedłożonej przez inwestora kompletnymi danymi dotyczącymi mocy anten, wysokości ich zamontowania oraz maksymalnego ich pochylenia(tzw. kiltów), danymi dotyczącymi aktualnego zagospodarowania działek sąsiednich i obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego był w stanie samodzielnie ustalić czy przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko. Ustalenie to nie wymagało wiadomości specjalistycznych, lecz jedynie prostego porównania parametrów inwestycji z treścią definicji legalnych zawartych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Podkreślić należy, iż właśnie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy w sprawie zachodzi konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia stanowiłoby naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności wskazywanego w skardze jako wzorzec kontroli art. 84 K.p.a.

Niedopuszczalnym jest powoływanie przez organ administracji biegłego celem wydania opinii czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sprowadzało by się to bowiem do powołania biegłego celem oceny czy dane przedsięwzięcie winno być zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, względnie jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zarówno pojęcie przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko są bowiem – jak wykazano powyżej – pojęciami prawnymi posiadającymi definicje legalne w przepisach rozporządzenia i zakwalifikowanie danego zamierzenia inwestycyjnego, do którejś z tych kategorii stanowi element subsumcji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego i należy do kompetencji organu, który z założenia zna prawo i powołany jest do jego stosowania. Przeprowadzenie takowego dowodu uznać należy za oczywiste naruszenie prawa procesowego, albowiem sprowadzałoby się do zastąpienia organu administracji przez biegłego w orzekaniu w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych na rozprawie przez uczestniczkę postępowania wskazać należy, iż okazały się one oczywiście bezzasadne, albowiem jakiego wpływu na prawną dopuszczalność rozwoju jej gospodarstwa rolnego, w tym chowu zwierząt nie ma emitowane przez planowaną inwestycję promieniowanie elektromagnetyczne, którego główna oś wiązki promieniowania przebiegać będzie nad jej nieruchomością w odległości do 70 metrów od środka elektrycznego anteny ma wysokości nie niższej niż 30,1 m.

Zauważyć należy, iż jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego przekroczenie dopuszczalnej gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego wynoszącej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 20003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku oraz sposób sprawdzania dotrzymania tych poziomów nie więcej niż 0,1 W/m2, nastąpi jedynie nad niewielkimi fragmentami działek sąsiednich i na wysokościach dalece przekraczających nie tylko ich powierzchnie dostępna dla ludności przy ich aktualnym zagospodarowaniu, jak i możliwość potencjalnej zabudowy tych działek.

Z stanowiącego element zatwierdzonego projektu budowlanego projektu zagospodarowania terenu (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji) wynika zasięg obszarów o gęstości mocy promieniowania przekraczającej wielkość dopuszczalną, dla miejsc dostępnych dla ludności (większą lub równą 0,1 W/m2). Dalej zauważyć należy, iż gęstość mocy promieniowanej anteny izotropowej, wyrażana przewidzianą w rozporządzeniu powierzchniową gęstością mocy (W/m2), jest wyznaczana jako iloraz mocy promieniowanej (czyli EIRP w przypadku źródła izotropowego) i pola powierzchni kuli o określonym promieniu, której środek wyznaczany jest przez środek anteny. Powyższe oznacza, że w najniższa wysokość na jakiej dopuszczalne wartości gęstości mocy promieniowania będzie przekroczona występować będzie bezpośrednio pod poszczególnymi antenami, prostopadle do głównej osi wiązki i będzie równa odległości wskazanej w projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym element zatwierdzonego projektu budowlanego (która jak wynika z rysunku wynosi dla poszczególnych anten ok. 25 metrów od ich środka) oraz będzie rosnąć w miarę oddalania się od środka poszczególnych anten.

W sytuacji zawieszenia anteny na wysokości 47 metrów oznacza to, że w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji przekroczenie dopuszczalnego dla miejsc dostępnych dla ludności parametru gęstości promieniowania nie nastąpi nigdzie w przestrzeni na wysokości niższej niż około 22 metry (co będzie miało miejsce bezpośrednio pod antenami), a nad nieruchomością uczestniczki postępowania A. K., stanowiącej działkę [...] i oddalonej od planowanej stacji bazowej o więcej niż 25 metrów nie nastąpi nigdzie.

Sąd z urzędu stwierdził także, że w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani do kwalifikowanych naruszeń prawa procesowego skutkujących zaistnieniem podstaw do wznowienia postępowania.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

[...]