Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1902/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom oraz częściowego umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. J. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegiom Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r. nr [...], uchylająca, skierowana do M. J., określanego dalej jako skarżący, decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] września 2013 r. nr [...], w części orzekającej o uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oraz uzgodnień z Wojewódzkim Inspektoratem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] i w tym zakresie umarzająca postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymująca w mocy zaskarżona decyzję pierwszoinstacyjną.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2007 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie, wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Z brzmienia przywołanego przepisu wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie, a zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnym działaniem właściciela gruntów, ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych.

Wydanie decyzji w oparciu o art. 29 ustawy Prawo wodne wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli np. stwierdzenia czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim.

Podstawą okolicznością, mającą fundamentalne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i jest ustalenie z jakie konkretnie działania właściciela gruntów, ingerującą w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych i jaki jest charakter tej ingerencji na grunty sąsiednie.

Wójt Gminy [...] powołał w charakterze biegłego – A. G. - biegłego w dziedzinie [...], dla zbadania sprawy w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym dotyczącym wywyższenia terenu i zmiany stanu wody na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...] oraz sporządzenia na piśmie szczegółowej ekspertyzy określającej:

a) czy na danej działce nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie;

b) czy ewentualna zmiana stanu wody na gruncie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie;

c) wpływ wód opadowych i roztopowych w najmniej korzystnym okresie roku;

d) ewentualny proponowany sposób zabezpieczenia poszkodowanej działki lub działek przed spływem wód opadowych z działek wywyższonych, na których nastąpiła zmiana stanu wody.

Organ podał, że z przedstawionej przez biegłego ekspertyzy z dnia [...] stycznia 2012 r. wynikają następujące wnioski:

1. Część terenu działki nr [...] z obrębu [...] [...] przy ul. [...] została podwyższona średnio o około 50 cm, poprzez nawiezienie pyłów żużlowych niewiadomego pochodzenia.

Warstwa pyłów została rozplantowana na powierzchni około 2000 m². Stanowi ona jednocześnie warstwę uszczelniającą.

2. Przed zagospodarowaniem terenu działki nr [...] (obiekty biurowo-usługowe, utwardzony wjazd od ul. [...], utwardzony wewnętrzny układ komunikacyjny, podwyższony i utwardzony plac pod składowanie materiałów budowlanych itp.) wody opadowe i roztopowe swobodnie infiltrowały powierzchniowo w grunt "in situ" lub spływały zgodnie z nachyleniem powierzchni terenu, a ich nadmiar odbierany był przez kanał drenarski lub rów melioracyjny.

Przy obfitych opadach na przedmiotowej działce dotychczas z pewnością mogły się gromadzić wody opadowe, także wywołując określone szkody. Stąd z punktu widzenia właściciela działki, podniesienie i zagospodarowanie terenu stało się "wyższą koniecznością" ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej.

3. Naturalne ukształtowanie powierzchni wykazuje niewielkie obniżenie w kierunku [...] i [...] od rzędnej 106,0 m npm (na [...]) do rzędnej 103,5 m npm (na [...]). Naturalny spływ wód opadowych i gruntowych ma kierunek [...] i [...]. Odbiornikiem tych wód jest rów melioracyjny dochodzący do [...].

4. Należy zwrócić uwagę również na fakt, że lata 2009-2010 były okresem bardzo wysokich opadów, co przedkłada się bezpośrednio na stan wód gruntowych. Średnie wahania poziomu wód gruntowych na tym terenie mogą przekraczać nawet lm. Nadal utrzymuje się wysoki poziom wód gruntowych, wyższy o około 7-80 cm od poziomu z lat ubiegłych ("normalnych"). Stąd też podobnie, jak na szeregu obszarach w kraju, to także w gminie [...] doszło do wielu epizodycznych podtopień, które tu w ciągu poprzednich lat nie miały miejsca. Możemy zatem mówić o pewnych warunkach ekstremalnych, które w najbliższych latach niekoniecznie muszą się ujawniać.

5. Zmiana ukształtowania powierzchni terenu działki nr ew. [...] w [...] przy ul. [...], uszczelnienie części terenu działki poprzez nawiezienie pyłów żużlowych, zabudowa i zagospodarowanie tego terenu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz brak zagospodarowania wód i ścieków opadowych na tym terenie, spowodowały mało istotne niekorzystne zmiany stanu wody na gruncie w ujęciu lokalnym tj. na gruntach sąsiednich - działki nr [...] i [...], z obrębu [...] [...].

6. Właściciel działki nr ew. [...] z obrębu [...] [...] powinien zostać zobowiązany do opracowania koncepcji zagospodarowania wód i ścieków deszczowych na terenie własnej nieruchomości oraz wykonania na terenie działki nr [...] urządzeń zabezpieczających przed podtapianiem gruntów sąsiednich, zgodnie z następującymi zaleceniami: "Rozwiązaniem zaistniałego problemu, powinno być przede wszystkim zabezpieczenie gruntów sąsiednich przed ich podtapianiem. Aby uniknąć podtapiania terenu działek nr [...] i [...] przez spływające wody opadowe z terenu działki nr [...], należy wykonać właściwe odprowadzenie tych wód. Odprowadzenie wód opadowych poprzez infiltrację powierzchniową jest praktycznie niemożliwe, gdyż dużą część działki utwardzono i uszczelniono pyłami żużlowymi oraz zagospodarowano materiałami budowlanymi. Oczywiście najbardziej skutecznym sposobem rozwiązania problemu, byłaby budowa zbiorczej kanalizacji deszczowej. Ze względu na fakt, że jest to obecnie niemożliwe, należy wdrożyć rozwiązania lokalne przekładające się na stan wód na każdej działce oddzielnie. Proponuje się wariantowe rozwiązania:

WARIANT I - wykonanie odwodnienia liniowego przebiegającego przez środek składu budowlanego, odbiornikiem wód i ścieków deszczowych mogą być studnie chłonne lub zbiornik infiltracyjny; wielkość retencyjna całego systemu powinna gwarantować minimum dwukrotne przetrzymywanie odpadów o natężeniu deszczu q = 130 dm3/s(ha) przy czasie ich trwania t = 1200 sek tj. VR = 50 m³.

Rozwiązanie to wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód i ścieków deszczowych do ziemi.

WARIANT II - wykonanie otwartego rowu odwodnieniowego wzdłuż granicy z działką nr [...] i [...], aż do połączenia poprzez przepust pod ul. [...] z rowem melioracyjnym. Rozwiązanie to wymaga również uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oraz uzgodnień z Wojewódzkim Inspektoratem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], Inspektoratem w [...]. Należy zwrócić również uwagę, że pozostały utwardzony i zabudowany teren działki nr [...] również nie posiada niezbędnych systemów zagospodarowania wód opadowych. Utrudniona infiltracja w grunt powoduje, że wody opadowe z terenu całej działki nr [...] spływają powierzchniowo na tereny sąsiednie, w tym głównie na tereny niżej położonych działek [...] i [...]. Przed podwyższeniem i uszczelnieniem powierzchni, wody infiltrowały częściowo w grunt, a częściowo spływały zgodnie z naturalnym spadkiem terenu, a ich nadmiar był odbierany albo przez kanał drenarski, albo przez rów melioracyjny.

Ponieważ właściciel terenu prowadzi działalność gospodarczą, między innymi w zakresie sprzedaży materiałów budowlanych, podwyższenie i utwardzenie terenu było "wyższą koniecznością". Działania takie nie mogą jednak przynosić szkody terenom sąsiednim".

Dalej organ wywodził, że sporządzenie ekspertyzy poprzedziły następujące prace terenowe: pomiary geodezyjne, sondowania geologiczne.

W ocenie organu ekspertyza ta jest wyczerpująca, zawiera klarowne, jednoznaczne wnioski, jak też szczegółowe przesłanki, z których wnioski te wywiedziono. Odwołujący natomiast nie wykazał żadnych dowodów, mogących podważać moc dowodową rzeczonej ekspertyzy. Powołanie biegłego z danej dziedziny wiedzy służyć ma pozyskaniu wiadomości specjalnych, których strony lub organ nie posiadają lub nie mogą samodzielnie uzyskać. Dlatego też kwestionowanie przez stronę ustaleń biegłego, który legitymuje się stosownym przygotowaniem zawodowym, powinno mieć charakter merytoryczny i nie może być gołosłowne. W przeciwnym wypadku prowadzić to może do przewlekania postępowania i utrudniania jego toku w sytuacji, gdy strona nie będzie akceptować stanowiska prezentowanego przez biegłego. Działaniom takim przeciwstawić powinien się organ administracji publicznej, którego zadaniem jest dokonanie oceny wartości dowodowej każdej opinii przygotowanej przez biegłego.

W ocenie organu zarzuty odwołującego się, iż wody, które gromadzą się na działce sąsiada są wypadkową spływu wód rolniczych z pól i nieruchomości ze strony południowo zachodniej, wód z cmentarza, wód które spływają z północnej części działki sąsiada, wód które spływają z działki nr [...], wykracza poza zakres niniejszego postępowania dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie oznaczonego jako działka o nr ew. [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Okoliczność ta może stanowić podstawę do prowadzenia odrębnego postępowania, dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Przepis art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne nie daje podstaw do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko do zbadania, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy, wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicieli wykonania określonych prac.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż właściciel działki o nr ew. [...] dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich poprzez wywyższenie terenu, które przyczynia się do tworzenia rozlewisk na terenie działek o nr ew. [...] i [...] oraz ogranicza (a nawet uniemożliwia) ich swobodne użytkowanie. Uzasadnione jest zatem nałożenie na właściciela działki nr [...] obowiązku wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom poprzez wybudowanie otwartego rowu odwodnieniowego wzdłuż granicy z działką nr ew. [...] i [...], obręb [...], aż do połączenia poprzez przepust pod ul. [...] z rowem melioracyjnym.

Natomiast obowiązek określony w pkt 2 zaskarżonej decyzji uzyskania pozwolenia wodnoprawnegona wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oraz uzgodnień z Wojewódzkim Inspektoratem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], nie mieści się w pojęciach "przywrócenie stanu poprzedniego" lub "wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom", co wymagało stosownej korekty, w tym zakresie, przez organ odwoławczy.

W skardze wywiedzionej dnia [...] czerwca 2017 r. M. J. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegiom Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r., w części utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, tj. w zakresie zobowiązującym skarżącego do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom poprzez wybudowanie otwartego rowu odwodnieniowego wzdłuż granicy z działką o numerze ewidencyjnym [...] i [...], obręb [...], aż do połączenia poprzez przepust pod ul. [...] z rowem melioracyjnym, w związku ze stwierdzoną zmianą stanu wody na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1, w zw. z ust. 3 ustawy Prawo wodne, polegające na ich błędnej wykładni i uznaniu, że doszło do zmiany przez M. J. stanu wód na gruncie, będącym jego własnością oraz że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, co pozwala na przyjęcie, że M. J. przyczynił się do zmiany stanu wody na działce o nrewidencyjnym [...], obręb [...], ze szkodą dla gruntów sąsiednich, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego expressis verbis wynika, że zmiany te nie mają charakteru istotnego i nie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, co miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2017 r., poz. 1257), określanej dalej jako K.p.a., w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z opinii biegłego - ekspertyzy [...], dotyczącej zmiany stanu wód na gruncie i uznanie, że opinia biegłego jest rzetelna, kompleksowa i logiczna, w sytuacji gdy zakres rozpoznania oraz wnioski rzeczonej opinii nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący przyczynił się do zmiany stanu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i pkt 1 lit. c P.p.s.a., skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji we wnioskowanym zakresie oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, w zakresie zbieżnym z zakresem zaskarżenia decyzji odwoławczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 13 września 2017 r. M. O. stwierdził, że podwyższenie terenu działki nr ew. [...] przez M. J. ma wpływ na jego nieruchomość. Wyjaśnił, że działka nr ew. [...] pierwotnie była użytkowana jako grunt rolny. Pan J. bez żadnej zgody na powierzchni ok. 2000 m² utworzył nasyp, a pozostała powierzchnia w większości została wybetonowana. Pomimo toczącego się postępowania stale usypuje i podwyższa teren swojej działki. Uczestnik podał, że wszystkie te działania doprowadziły do zmiany stosunków wodnych i od wielu lat do chwili obecnej w odległości ok. 50-60 m od granicy z działką nr [...] woda opadowa i roztopowa z działki nr ew. [...] przelewa się na moją działkę i spływa po niej wypłukując ją i tworząc rozlewisko. Z tego powodu, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie mogę korzystać z tego fragmentu gruntu, ponieważ jest on ciągle zalewany, a obecnie nawet po niewielkich opadach. Obrazują to załączone zdjęcia, wykonane w dniu 28 czerwca 2017 r. oraz 28 lipca 2017 r.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. M. J. rozszerzył zakres wniosku skargi. Wniósł o uchylenie w całości decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu pisma skarżący podał, że w sentencji decyzji organu I instancji nakazano skarżącemu wybudowanie otwartego rowu odwodnieniowego wzdłuż granicy z działką nr ew. [...] i [...], obręb [...], podczas gdy w takim obrębie działki o tym nr nie ma. Wskazał, że działa o nr ew. [...] uległa podziałowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć organów administracji stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz.1121, ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntów ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2).Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).

Z powyższego unormowania wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela nieruchomości jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie, jeżeli w wyniku takiego działania powstałyby szkody dla gruntów sąsiednich. Na wypadek złamania przez właściciela gruntu tego zakazu, ustawodawca wyposażył organ administracji w możliwość zastosowania jednego z dwóch środków, określonych w ust. 3 powołanego przepisu. Mianowicie, organ może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Uznanie administracyjne, z którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 29 ust. 3 Prawo wodne oznacza przyznanie organowi możliwości dokonania wyboru jednego z przewidzianych prawem rozstrzygnięć. Uznanie administracyjne nie może jednak w żadnym wypadku oznaczać dowolności działania organu i zwolnienia go z obowiązku uzasadnienia faktycznego oraz prawnego podjętej decyzji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego opinia biegłego jest w zasadzie niezbędna (vide: wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 613/07; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1269/11; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2012r. sygn. akt II SA/Gd 97/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 669/08; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 300/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Lu 761/09; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 września 2009 r., w sprawie sygn. akt II SA/Rz 99/09; wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 589/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA). Wiadomości specjalne są bowiem konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; CHBeck, wyd. 6, str. 411 i nast.). Zarówno ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, a więc wskazanie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy specjalistycznej.

Bez odniesienia się do wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 880/07, CBOSA). Zarówno ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właścicieli gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, tj. określenie odpowiednich urządzeń, do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 Prawo wodne przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń (zob. wyrok WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 761/09 – LEX nr 668602, wyrok WSA w Łodzi z 15 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1301/13).

Organ orzekający w sprawie ma obowiązek ocenić wartość dowodową opinii, bowiem dowód z opinii biegłego, jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie (art. 77 ust. 1, art. 80 K.p.a.). Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu. Opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę.

W rozpatrywanej sprawie prawidłowo Wójt Gminy [...] powołał A. G.- biegłego w dziedzinie [...] (ekspertyza – karta 219 akt administracyjnych sprawy i poprz., teczka [...] akt administracyjnych) i wnosił o ustosunkowanie się do uwag, przedstawionych w toku postępowania (pismo z dnia 10 kwietnia 2012 r.).

Tym niemniej organ nie określił precyzyjnie obowiązku, co jest warunkiem wykonalności decyzji administracyjnej. Organ I instancji nakazał nałożenie na właściciela działki nr [...] obowiązku wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, poprzez wybudowanie otwartego rowu odwodnieniowego wzdłuż granicy z działką nr ew. [...] i [...], obręb [...], aż do połączenia poprzez przepust pod ul. [...] z rowem melioracyjnym.

Brak jest w tej decyzji doprecyzowania parametrów rowu, nie określono bowiem szerokości dna rowu i jego głębokości. Nie ma zatem możliwości weryfikacji, czy decyzja spełni swoją rolę, tj. czy nakaz określony w tej decyzji spowoduje przywrócenie prawidłowych stosunków wodnych na gruncie i zaprzestanie zalewania działki. Tym samym przedwczesnym jest przesądzenie, że zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim utrzymała ona w mocy wymieniony obowiązek, spełni ratio legis przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne, na podstawie którego została wydana.

Tymczasem nie można abstrahować od roli organu, na którym ciąży obowiązek wykonania dyspozycji ustawy w sposób efektywny. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, organ winien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania. Rozwiązanie to powinno zapewniać realizację interesów właściciela nieruchomości, na którego grunt szkodliwie wpłynęła dokonana zmiana, ale jednocześnie nie powinno ono w sposób zbędny obciążać właściciela nieruchomości, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 226/10, LEX nr 672713).

Stosownie do art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. decyzja administracyjna zawiera między innymi rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu, nazywanym również sentencją decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej, załatwienie której wymaga formy decyzji. Zatem rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego musi być indywidualne, co do adresata decyzji jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu, w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również zatem aspekt egzekucji obowiązku wskazuje na konieczność precyzyjności w jego formułowaniu.

Ponadto Sąd uwzględnił argumentację, przedstawioną w piśmie skarżącego z dnia 11 grudnia 2017 r. (karta 55 i nast. akt sądowych sprawy). Organ naruszył art. 7, 15, 77 K.p.a., bowiem nie zweryfikował jakie są aktualne nr działek ewidencyjnych i nie określił obowiązku poprzez przywołanie właściwych na datę orzekania przez organ administracji nr działek. Podważa to możliwość realizacji obowiązku, powodując wadliwość decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji, pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie takiej jasności nie ma.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ precyzyjnie określni obowiązek, mając na względzie konieczność zapewnienia ratio legis ustawy, tj. efektywność obowiązku i możliwość jego egzekucji.

Sąd nie kwestionuje natomiast uchylenia zaskarżonej decyzji, w części orzekającej o uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oraz uzgodnień z Wojewódzkim Inspektoratem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] i umorzenia postępowania organu I instancji w tym zakresie. Rozstrzygniecie takie wykracza bowiem poza kompetencje przypisane organowi przez ustawodawcę.

Przytoczone względy przesądziły o uchyleniu decyzji (po uwzględnianiu rozszerzenia petitum skargi w piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., w związku z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 7, 15 i 77 K.p.a.

O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r., w brzmieniu po zmianie, wprowadzonej rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm., Dz. U. z 2016, poz. 1668).