Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 498/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art, 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 25 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. Wójt Gminy K. odwołał P. Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w K. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. 2015, poz. 1515 z późn. zm.) tj. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, po zwróceniu się o opinię do [...] Kuratora Oświaty.

Z uzasadnienia zarządzenia wynika, że w ocenie organu prowadzącego, za odwołaniem dyrektora przemawia szczególnie uzasadniony przypadek polegający na niewypełnianiu obowiązków funkcjonalnie związanych z kompetencjami i obowiązkami dyrektora, zarówno w rozumieniu nieprawidłowo sprawowanej funkcji kierowniczej i organizacyjno-administracyjnej, jak i funkcji wykonywania zadań oświatowo – dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Ponadto wskazano, że dyrektor wielokrotnie działał na szkodę finansową organu prowadzącego i na szkodę uczniów, w stosunku do których naruszane było podstawowe prawo, tj. prawo do nauki. Dyrektor nie zapewniał bowiem realizacji podstaw programowych, odpowiednich zajęć kształcenia specjalnego, nadto na rok 2015/2016 nie złożył organowi prowadzącemu prawidłowego (zgodnego z przepisami i zaleceniami) arkusza organizacyjnego, co powoduje destabilizację w funkcjonowaniu szkoły. W szczególności zarzucono dyrektorowi, że bez zgody kuratora oświaty zatrudniał nauczycieli bez wymaganych kwalifikacji. Jednocześnie wypłacane tym nauczycielom wynagrodzenie naliczane było tak, jak dla nauczycieli dyplomowanych, a nie stażystów.

W uzasadnieniu wskazano także, że przed wydaniem zarządzenia dochowano procedury nakazującej zwrócenie się przez organ prowadzący do kuratora oświaty. Wójt pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. wystąpił bowiem do Kuratorium Oświaty [...] o wydanie opinii w sprawie odwołania dyrektora. Kurator w ustawowym terminie (5 dni) nie wydał jednak opinii w tej sprawie, co jest równoznaczne z udzieleniem opinii pozytywnej.

Zarządzenie Wójta o odwołaniu dyrektora zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez Wojewodę [...] na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2015, poz. 1515 ze zm.).

Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia w związku z istotnym naruszeniem przez organ prowadzący szkołę art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Zdaniem organu nadzoru wskazane w uzasadnieniu powody, dla których odwołano dyrektora, nie mogą być uznane za szczególnie uzasadniony przypadek czy - przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków, które mogą być podstawą odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia należy interpretować wąsko. W pojęciu tym nie mieści się więc każde naruszenie prawa, ale przypadki wyjątkowe i nadzwyczajne, których zaistnienie wymaga natychmiastowego przerwanie czynności przez dyrektora z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Podstawą do natychmiastowego odwołania nie są zatem zaniedbania w gospodarce finansowej szkoły, nawet jeżeli powodują utratę zaufania organu prowadzącego szkołę do jej dyrektora. Także negatywna ocena pracy dyrektora w zakresie organizacji szkoły, odmienna wizja prowadzenia palcówki czy też konflikt z organem prowadzącym szkołę nie uzasadniają odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Także nieprawidłowe i nieterminowe tworzenie dokumentacji dotyczącej szkoły, nie może być uznane za przypadek, o którym mowa w powołanym przepisie. Nie jest szczególną okolicznością także wotum nieufności podjęte w drodze uchwały rady pedagogicznej czy też negatywna ocena pracy i negatywna ocena wykonywanych zadań jako nauczyciela. Podobnie do omawianej kategorii uchybień nie można zaliczyć nieuzasadnionych wypłat na rzecz nauczycieli, nierównego traktowania pracowników szkoły, skarg na dyrektora i konfliktu z nauczycielami, naruszania przepisów prawa oświatowego przy ocenie pracowników.

W ocenie organu nadzoru w uzasadnieniu zarządzania nie wykazano, aby dalsze pozostawanie dyrektora na stanowisku uniemożliwiało funkcjonowanie szkoły w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wskazane okoliczności dotyczące dyrektora mogłyby co najwyżej stanowić podstawę do rozważenia odwołania dyrektora w oparciu o procedurę z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b cyt. ustawy. Z trybu tego jednak nie skorzystano.

Wojewoda [...] wskazał dodatkowo, że na wniosek Wójta w szkole została przeprowadzona kontrola przez organ nadzoru pedagogicznego, która zakończyła się wydaniem dwóch zaleceń. Dyrektor szkoły powiadomił organ nadzoru pedagogicznego o realizacji tych zaleceń. Organ nadzoru pedagogicznego stwierdził, że dyrektor w sposób prawidłowy wykonał zalecenia, które otrzymał. W świetle tych okoliczności nie sposób stwierdzonych podczas kontroli uchybień uznać za szczególne przypadki przemawiające za koniecznością natychmiastowego odwołania dyrektora z zajmowanego stanowiska. Znamienne jest bowiem, że wobec stwierdzonych uchybień organ nadzoru pedagogicznego za wystarczający środek dla zdyscyplinowania dyrektora uznał wydanie zaleceń, podczas gdy Wójt, te same uchybienia, uznał za podstawę do odwołania dyrektora w trybie natychmiastowym.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd nie ocenia celowości i słuszności kontrolowanych decyzji, zatem te argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę, które dotyczyły hipotetycznych przyczyn, dla których [...] Kurator Oświaty [...] nie sprzeciwił się planowanemu odwołaniu dyrektora Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w K. lub Wojewoda [...] nie uchylił skarżonego zarządzenia w trybie nadzoru oraz – hipotetyczne, mogące mieć miejsce w przyszłości niekorzystne zdarzenia (wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi przez uczniów) nie miały wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy K. z dnia 25 stycznia 2016 r.

Istota sporu między stronami postępowania sądowoadministracyjnego sprowadza się do rozbieżności w ocenie, czy – zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący, tj. Wójt Gminy K. mógł zgodnie z prawem zastosować do odwołania P. Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w K. tryb przewidziany w art. 30 ust.1 pkt. 2 ustawy, i – jak to uczynił, odwołać dyrektora w trybie natychmiastowym, z dniem wydania Zarządzenia Nr [...] (patrz § zarządzenia), czy też – jak szeroko uzasadniono w skardze, tryb przewidziany w użytym do prawnego uzasadnienia odwołania przepisie nie odnosi się do zarzucanych uczestnikowi postępowania uchybień i, jako taki, stanowił o naruszeniu prawa, co czyniło zaskarżone zarządzenie wadliwym?

Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Na wstępie, dla pogłębienia wiedzy o okolicznościach faktycznych sprawy, można dodać, że sądowi z urzędu wiadomym jest, iż wyrokiem tegoż sądu z dnia 30 października 2014 r. w sprawie III SA/Gd 741/14 oddalona została skarga Wójta Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy K. nr [...] z dnia 7 lipca 2014 r. o odwołaniu P. Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w K. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(j.t .Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz.2572 ze zm.) tj. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Tym samym, w ocenie sądu, organ prowadzący nie powinien w trakcie niniejszego postępowania przywoływać okoliczności (zdarzeń) świadczących, w jego ocenie, o nagannym zachowywaniu się uczestnika w czasie objętym poprzednim postępowaniem, a tak jest w rzeczywistości, skoro organ prowadzący podkreśla długotrwałość (ciągłość) i uporczywość działań dyrektora w zaniedbywaniu obowiązków.

Zaskarżone przez Wojewodę [...] zarządzenie nr [...] Wójta Gminy K. podjęte zostało, jak wynika z powoływanej podstawy prawnej, m. in. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (publ. jw.), który stanowi, że:

1. Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

/..../

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

2. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, od długiego już czasu, że: " przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o systemie oświaty daje możliwość odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, o ile w sprawie zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki". Przepis art. 38 ustawy o systemie oświaty, jako stwarzający gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, musi być stosowany w sposób wyjątkowo rozważny. Jeśli bowiem ustawodawca dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) ustanawia szczególne i rygorystyczne gwarancje, to należy dołożyć wszelkich starań, by te gwarancje rzeczywiście funkcjonowały i były respektowane w praktyce (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 103/03, OSNP z 2004 r. nr 21, poz. 371). Ocena, czy w danej sprawie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione, mieści się w zakresie kompetencji organu prowadzącego szkołę, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. Oznacza to, że w uzasadnieniu aktu odwołującego danego nauczyciela z zajmowanego stanowiska dyrektora szkoły ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana." /..../

Nadto w orzecznictwie w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. IV SA/GI 986/10, LEX nr 896441; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., I OSK 314/11, wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012r., III SA/Lu 609/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2014r., III SA/Kr 1342/13). Dokonując kontroli zaskarżonego zarządzenia należy wziąć pod uwagę, że jako przesłankę uzasadniającą odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, ustawodawca w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wskazał "szczególnie uzasadnione przypadki". Użyte w ustawie sformułowanie "przypadki szczególnie uzasadnione" stanowi pojęcie niedookreślone i nie może być poddane wykładni rozszerzającej z uwagi na fakt, że tryb odwołania dyrektora określony w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty ma dotkliwe skutki dla osoby odwoływanej i może być stosowany jedynie wyjątkowo, właśnie w "przypadkach szczególnie uzasadnionych".

W orzecznictwie podkreśla się również, że "szczególnie uzasadnione przypadki" to sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę. Natomiast przesłanki typu negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły lub gospodarki finansowej szkoły czy też konflikt z organem prowadzącym lub gronem pedagogicznym, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 472/96, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" z 1997 r., nr 2 poz. 53; wyrok NSA z dnia 19 września 2001 r., sygn. akt II SA 1657/2001; wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05; wyrok NSA z 25 lutego 2011r., I OSK 2018/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012r., sygn. akt III SA/Lu 609/11; wyrok NSA z dnia 11 maja 2012r., sygn. akt I OSK 1971/2011).

W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że: "szczególne przypadki to nie takie przypadki, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego placówkę oświatową są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego" (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016r., sygn. I OSK 3346/15). Dalej w orzecznictwie podkreśla się również wymóg natychmiastowości działania organu wskazując, że brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie jej dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet - z upływem czasu - znosi możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego dla przypadków wymagających natychmiastowego przeciwdziałania. Takie jego rozumienie jest właściwe mimo braku określenia w nim wprost skutków upływu czasu, jak w art. 52 § 2 Kodeksu pracy (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3053/01; wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1615/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 851/14; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 978/15). Nie każde zatem naruszenie prawa przez dyrektora szkoły uzasadnia jego odwołanie w trybie powołanego wyżej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt II SA 3293/00).

Przytoczenie powyższych wyjaśnień ma na celu przede wszystkim podkreślenie, że w przypadku podjęcia przez Wójta Gminy K. skarżonego Zarządzenia o odwołaniu dyrektora P. Z., nie zaistniał żaden "szczególnie uzasadniony przypadek", o czym świadczy zarówno rodzaj zarzucanych dyrektorowi przewinień, konstrukcja uzasadnienia do zarządzenia jak i ustne wystąpienie pełnomocnika Wójta Gminy K. na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. Z treści tych działań wynika bowiem, że organ podejmujący skarżone zarządzenie miał świadomość, że działa wbrew cytowanemu przepisowi, bowiem w uzasadnieniu do stawianych dyrektorowi zarzutów podkreśla się, że "dyrektor w sposób ciągły i zawiniony narusza wskazywane tam przepisy prawa/.../", a suma tych przewinień stanowi o wystąpieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty.

Otóż takie rozumienie treści omawianego przepisu, jak wyżej wskazano, jest błędne, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały "przypadki szczególnie uzasadnione", o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zatem organ prowadzący nie wykazał, że zachodziła któraś z opisanych powyżej sytuacji.

Rację ma skarżący przedstawiając w uzasadnieniu do skargi, w kolejności dyktowanej treścią stawianych zarzutów, że systematycznie przedstawiane tam sytuacje ani pojedynczo, ani zsumowane nie mogły uzasadniać odwołania P. Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w K. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt. 2 u. s. o, tj. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia, aczkolwiek wyjątkowo obszerne, jest ogólnikowe i zawiera określenia ocenne, a nawet – demagogiczne i sąd w składzie orzekającym podziela słuszność argumentów przedstawionych konkretnie i szczegółowo w skardze w polemice z zarzutami stawianymi P. Z. w zaskarżonym zarządzeniu.

Można również wskazać, że [...] Kurator Oświaty w toku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, w piśmie z dnia 9 lutego 2016 r., a więc – krótko po podjęciu skarżonego Zarządzenia nr [...] szczegółowo opisał wyniki doraźnych wizytacji przeprowadzonych w Zespole Szkół w K. w dniach:9-10.09.2015 r., 28-30.10.2015 r. i 21-30.12.2015 r. Jak wynika z dokumentu, szczegółowo opisane nieprawidłowości (wśród nich – przykładowo: budząca zastrzeżenia numeracja uchwał rady pedagogicznej, str. 8, dół) zostały bądź poprawione, zrealizowane, przez dyrektora szkół (str. 1, 2 ), bądź – stanowiły przedmiot mediacji przeprowadzonych przez [...] Kuratora Oświaty z udziałem dyrektora szkół i podmiotu prowadzącego. Kurator podał, że mediacja została przeprowadzona w dniu 23 grudnia 2015 r. W wyniku mediacji osiągnięto porozumienie w sprawie wniesienia zmian w arkuszu organizacyjnym przez dyrektora szkoły oraz dokonania innych czynności wskazanych przez organ prowadzący, a nie dotyczących działań w zakresie nadzoru pedagogicznego. Dodano, że P. Z. pełni funkcję dyrektora szkoły od 1995 r. Do 2014 r. organ prowadzący nie informował [...] Kuratora Oświaty o nieprawidłowościach dotyczących pracy szkoły. Organ nadzoru pedagogicznego dokonał w 2012 r. oceny cząstkowej pracy dyrektora. Ostateczną oceną pracy wystawioną w porozumieniu z organem prowadzącym była ocena wyróżniająca.

Wobec przytoczonych faktów uprawniona jest ocena, że okoliczności, do których odwołuje się zarządzenie, powołane ogólnie i drobiazgowo, były pretekstem, a nie powodem do odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust.1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, tj. w ciągu roku szkolnego, bez wypowiedzenia.

Zauważyć również należy, że jeden z najpoważniejszych (zdaniem organu prowadzącego) zarzutów wobec dyrektora, tzn. nienależyte przygotowanie arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2015/2016 jest nieuprawniony w świetle treści korespondencji, jaką wymieniali jesienią 2015 r. dyrektor szkoły i organ prowadzący ( w aktach adm.), a z której wynikało, że piszący nie chcą czy nie mogą dojść do porozumienia w istotnych kwestiach dotyczących funkcjonowania szkoły.

Jak wyjaśniał Kurator Oświaty w piśmie [...] z dnia 16 lutego 2016 r.

(w aktach adm.), "sytuacja, w której organ prowadzący nie zatwierdził arkusza organizacyjnego szkoły oznacza destabilizację funkcjonowania szkoły w obszarze dydaktycznym, wychowawczym i opiekuńczym, dlatego też konieczne było osiągnięcie kompromisowego porozumienia w tej sprawie./..../ Zatwierdzenie arkusza organizacyjnego należy do kompetencji organu prowadzącego../..../....trudno ocenić, jaka jest waga stwierdzonych w toku kontroli uchybień w stosunku do innych szkół."

Należy podkreślić, że pełnomocnik organu oświadczyła na rozprawie, że to suma drobnych, mniej istotnych naruszeń prawa i błędów składa się na ocenę, iż w sprawie dyrektora P. Z. wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" uprawniający organ prowadzący do zastosowania trybu z art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o.

Analiza akt i stawianych uczestnikowi zarzutów dowodzi jednakże zasadności zarzutów skargi co do wadliwości przeprowadzonego w sprawie postępowania i braku wykazania dowodami prawdziwości stawianych zarzutów, a przede wszystkim sąd nie może uznać, że przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżone zarządzenie, stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek" wymagane ustawą, skoro organ nie wskazuje dowodów, że rzeczywiście miały one miejsce. W zaskarżonym zarządzeniu nie wykazano, by stawiane uczestnikowi zarzuty należy kwalifikować jako istotne naruszenie prawa. Już sama ta wada zarządzenia stanowi przesłankę do stwierdzenia, że jego wydanie nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa.

Należy nadto zwrócić uwagę, że sama negatywna ocena pracy lub negatywna ocena wykonywania zadań - wskazane w art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy o systemie oświaty - nie wystarczają do zastosowania trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Analogiczne wnioski dotyczą także zasadniczego merytorycznego argumentu powoływanego przez organ jako przesłanka uzasadniająca odwołanie dyrektora, tj. złożenie się sumy drobniejszych uchybień i nieprawidłowości w jeden "szczególnie uzasadniony przypadek". W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że "szczególnie uzasadnione przypadki odwołania powinny być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego zwolnienia zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Odwołanie nauczyciela w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia ze stanowiska kierowniczego, w oparciu o negatywną ocenę pracy lub negatywną ocenę wykonywania zadań w "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły(wyrok NSA z dn.1.09.2016 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1149/16). Sam konflikt pomiędzy dyrektorem, a organem prowadzącym nie może uzasadniać odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, zgodnie z przytoczonym powyżej rozumieniem ustawowej przesłanki przypadków szczególnie uzasadnionych.

Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że zarówno analiza treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, jak i zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, nie pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek powodujący konieczność odwołania uczestnika ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Należy nadto uznać, że do wydania zaskarżonego zarządzenia doszło po nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Jedną z podstawowych gwarancji procesowych w postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi jest zapewnienie stronom przez te organy możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Uwzględniając charakter prawny zarządzenia o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora, obowiązek taki należy wyprowadzić z art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz z art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski w formie rezolucji w dniu 6 września 2001r., stanowiącego o prawie każdej jednostki do wysłuchania i złożenia wyjaśnień.

W aktach sprawy brak dowodów, że uczestnik mógł mieć świadomość wagi stawianych zarzutów, skoro w dniu 23 grudnia 2015 r. w wyniku mediacji przeprowadzonej przez [...] Kuratora Oświaty, uczestnik i organ prowadzący uzgodnili model postępowania w kwestiach spornych.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały lub zarządzenia z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania zarządzeń, podstawy prawnej podejmowania zarządzeń, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania zarządzeń (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05, LEX nr 192932).

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty oraz treść uzasadnienia do zaskarżonego zarządzenia nie pozwalają na dokonanie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", uznać należy, że zaskarżone zarządzenie zostało podjęte z istotnym naruszeniem prawa materialnego w rozumieniu w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o samorządzie gminnym, tj. – z naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty. Zachodziła zatem podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia, o czym Sąd orzekł, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.