Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2913/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151; art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 109 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Matylda Arnold – Rogiewicz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (zwanego dalej: "Głównym Inspektorem") z dnia (...) września 2016 r. o numerze (...), którą organ ten uchylił decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2009 r. o numerze (...) i odmówił (...) – Państwowemu Instytutowi Badawczemu w R., Zakładowi Doświadczalnemu B. z siedzibą w B. (zwanemu dalej: "Zakładem", "Skarżącym") udzielenia dotacji w wysokości 307.362,59 zł.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu (...) marca 2009 r. Zakład – działając na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 13 kwietnia 2007 r.") skierował do Głównego Inspektora wniosek o udzielenie dotacji na dofinansowanie kosztów zwalczania bakteriozy pierścieniowej ziemniaka w zakresie pokrycia różnicy pomiędzy wartością bulw ziemniaków, którą mógłby uzyskać z ich sprzedaży, jako materiału siewnego, a wartością uzyskaną ze sprzedaży tych bulw z przeznaczeniem innym, niż materiał siewny.

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r. Główny Inspektor umorzył postępowanie administracyjne uznając, że Zakład jest integralną częścią (...)– Państwowego Instytutu Badawczego w R. i nie może być stroną postępowania administracyjnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor wydał w dniu (...) grudnia 2009 r. decyzję, którą utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. V SA/Wa 485/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu z dnia (...) grudnia 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wniosek został oparty na § 14 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r., w którym wskazano, że wnioskodawcą może być producent rolny. Samo rozporządzenie wydane jest w oparciu o delegację ustawową art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.; zwanej dalej: "u.f.p."). Delegacja nie uprawniała do określenia podmiotów, zaś w art. 109 ust. 1 pkt 4 u.f.p. mowa jest o różnych podmiotach wykonujących zadania na rzecz rolnictwa. Wniosek o dotację przedmiotową z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. poprzedzało odrębne postępowanie administracyjne zakończone decyzją uznającą miejsce produkcji należące do Zakładu za porażone, zakazującą przeznaczenia ziemniaków do sadzenia i określającą inne ich przeznaczenie. W konsekwencji, Zakład powinien być stroną w obydwu postępowaniach.

Od powyższego wyroku Zakład wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2011 r. o sygn. II GSK 940/10. W uzasadnieniu NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż każdy podmiot ze względu na swój interes materialnoprawny może stać się stroną stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego w oparciu o decyzję administracyjną. Zdaniem NSA, Zakład wykazał, że jest samodzielnym i samobilansującym się, wpisanym do krajowego rejestru producentem rolnym, który ma interes prawny w dochodzeniu dotacji mającej pokryć poniesione szkody w uprawach.

Decyzją z dnia(...) sierpnia 2011 r. Główny Inspektor uchylił decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2009 r. oraz odmówił udzielenia dotacji dla Zakładu. Uzasadniając odmowę udzielenia dotacji organ wskazał, iż wydaje decyzję pod rządami i w oparciu o przepisy nowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 91, poz. 595 ze zm.). W § 8 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia zapisano, iż dotacji nie udziela się, jeżeli producent rolny nie jest małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wytwarzaniem produktów rolnych oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 70/2001 (Dz. Urz. UE L 358 z 16.12.2006, str. 3; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1857/2006"), zastąpionego obecnie rozporządzeniem Komisji nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008 r.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 800/2008") zawierającym definicje małego i średniego przedsiębiorstwa w załączniku I. W konsekwencji organ uznał, iż Zakład jest komórką organizacyjną Instytutu i stanowi jego integralną część, a zatem spełnia warunki do uznania go za "przedsiębiorstwo powiązane" zgodnie z art. 3 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 co powoduje, że nie mieści się w definicji "małego i średniego przedsiębiorstwa".

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 2120/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję w pkt 2 (odmowa udzielenia dotacji). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wniosek Zakładu z dnia 26 marca 2009 r. złożony został w czasie obowiązywania rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. i w swej treści odwoływał się do jego § 14 regulującego kompleksowo warunki ubiegania się, odmowy i wypłacania dotacji na pokrycie różnicy pomiędzy wartością bulw ziemniaków, którą można uzyskać z ich sprzedaży jako materiał siewny, a wartością uzyskaną ze sprzedaży tych bulw z przeznaczeniem innym niż materiał siewny i według przepisów tego rozporządzenia powinien być rozpoznany. Nowe rozporządzenie z dnia 18 maja 2010 r. nie miało zastosowania do rozpoznania wniosku Zakładu, co wynika wprost z § 12 rozporządzenia z dnia 18 maja 2010 r. (obowiązującego od 27 maja 2010 r.), zgodnie z którym do wniosków o udzielenie dotacji za 2010 r. złożonych od dnia 1 stycznia 2010 r. i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Granica działania wstecz rozporządzenia z dnia 18 maja 2010 r. została jednoznacznie sprecyzowana na dzień 1 stycznia 2010 r. i dotyczy ona dnia złożenia wniosku a nie, jak wywodzi organ, daty ponownego jego rozpoznawania.

Decyzją z dnia (...) maja 2012 r. Główny Inspektor uchylił decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2009 r. umarzającą postępowanie oraz ponownie odmówił udzielenia dotacji dla Zakładu. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do § 14 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. – przedmiotowa dotacja może zostać udzielona wyłącznie producentowi rolnemu. Jednocześnie stwierdził, że w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. wprowadzone zostało określenie "producent rolny", które oznacza producenta, który jest małym lub średnim przedsiębiorcą, a określenie to wprowadzono na potrzeby całego aktu normatywnego, a nie jego jednostki redakcyjnej (paragrafu). Wyrażenie "producent rolny, który jest małym lub średnim przedsiębiorcą" w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 po raz pierwszy pojawia się w § 12 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że dotacja z tytułu § 14 może zostać udzielona jedynie tym producentom rolnym, którzy mogą zostać uznani za małe lub średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu rozporządzenia nr 1857/2006. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 1857/2006, "małe i średnie przedsiębiorstwa" oznaczają przedsiębiorstwa zdefiniowane w załączniku I rozporządzenia nr 800/2008. Zgodnie z tą definicją za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zatem Zakład może być uznany za przedsiębiorstwo, jednak powinien być traktowany jako "przedsiębiorstwo powiązane", wskazane w art. 3 ust. 3 załącznika I, bowiem jest powiązany z Instytutem na wielu płaszczyznach, a to powoduje, że przy ocenie spełniania przez Zakład kryteriów określonych w rozporządzeniu nr 800/2008 dla "małych i średnich przedsiębiorstw", przy określaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego Zakładu, należy uwzględnić, zgodnie art. 6 ust. 2, 3 i 4 Załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008, również dane dotyczące zatrudnienia i finansów wszystkich przedsiębiorstw powiązanych. Zgodnie z informacjami organu opartymi m.in. na aktualnym sprawozdaniu finansowym jednostki badawczo-rozwojowej, pułap zatrudnienia w Instytucie wraz z podległymi mu jednostkami, przekracza liczbę 250 etatów. Tym samym Zakład nie jest "małym lub średnim przedsiębiorstwem" w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1857/2006, a więc nie został spełniony warunek określony w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r.

Powyższa decyzja została uchylona w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mocą wyroku z dnia 23 listopada 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 1697/12. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ocena prawna oraz wskazania wyrażone w poprzednich wyrokach o sygn. akt: V SA/Wa 485/10, II GSK 940/10 oraz V SA/Wa 2120/11 wiążą sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd podkreślił we wskazaniach co do dalszego postępowania, że organ powinien bezwzględnie przyjąć, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 14 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. oraz przepisy § 12 ust. 6-9, natomiast nie ma zastosowania § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. Ponadto podkreślił, że Zakład spełnia definicję producenta rolnego, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10, poz. 76 ze zm.) i ma nadany numer identyfikacyjny.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r. Główny Inspektor uchylił decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2009 r. i odmówił stronie udzielenia wnioskowanej dotacji. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, iż ww. dotacja jest dotacją przedmiotową i zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) podpunkt (i) rozporządzenia Rady (WE) Nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczącego stosowania art. 92 i 93 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (Dz. Urz. UE L 142 z 14.05.1998r., str. 1, ze zm.), może być przyznana tylko dla małych i średnich przedsiębiorstw. Wyłącznie w takich przypadkach pomoc państwa jest zgodna ze wspólnym rynkiem i nie podlega zgłoszeniu przewidzianemu w art. 93 ust. 3 Traktatu. Organ wyjaśnił, iż art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1857/2006 odsyła do definicji "małych i średnich przedsiębiorstw" zawartej obecnie w załączniku 1 do rozporządzenia nr 800/2008. Zgodnie z tą definicją za "małe lub średnie przedsiębiorstwo" uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną, który zgodnie z art. 2 tego załącznika zatrudnia mniej niż 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów euro. Powyższe wymogi znajdują odzwierciedlenie w prawie krajowym, ponieważ zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 nr 173 poz. 1807 ze zm.), przedsiębiorca wnioskujący o udzielenie pomocy publicznej składa oświadczenie przed organem udzielającym pomocy, że spełnia przesłanki określone w załączniku 1 do rozporządzenia nr 800/2008. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu oświadczenie ma formę pisemną. Wnioskodawca znał i akceptował ten wymóg, o czym świadczy stosowne oświadczenie złożone przy piśmie z dnia 4 grudnia 2009 r. Jednocześnie Główny Inspektor wskazał, iż Zakład jest "przedsiębiorstwem powiązanym" w rozumieniu art. 3 ust. 3 ww. załącznika I, bowiem powiązany jest wielopłaszczyznowo z Instytutem (...) w R., zatem przy określaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego Zakładu, należało uwzględnić dane dotyczące zatrudnienia i finansów wszystkich przedsiębiorstw powiązanych w ramach Instytutu, zgodnie z art. 6 ust. 2, 3 i 4 Załącznika nr I do rozporządzenia nr 8002008. W oparciu o informacje dostępne na stronie internetowej Instytutu, aktualne sprawozdanie finansowe jednostki badawczo-rozwojowej, organ ustalił, iż pułap zatrudnienia w Instytucie wraz z podległymi mu jednostkami przekracza natomiast liczbę 250 etatów. Tym samym, nie został spełniony podstawowy warunek możliwości przyznania pomocy państwa określony w przepisach unijnych, które zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, mają pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił powyższą decyzję Głównego Inspektora z dnia (...) kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ prawidłowo – stosując § 14 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. – powołał się na znajdujące się w przepisach unijnych podstawy prawne badania, czy podmiot ubiegający się o dotacje spełnia kryteria do jej otrzymania. W niniejszej sprawie ustawodawca krajowy nie wprowadził ograniczenia podmiotów uprawnionych do otrzymania dotacji jedynie do "małych i średnich przedsiębiorstw", jednak wymóg ten wynika wprost z przepisów prawa unijnego, gdyż rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane, zaś nieprzeniesienie przepisu do prawodawstwa krajowego nie zwalnia zarówno państwa członkowskiego, jak również jego obywateli przed podporządkowaniem się tym przepisom. Wobec tego Sąd uznał, że organ nie naruszył § 14 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 4 u.f.p. oraz art. 3 pkt 3 lit. a) ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie. Sąd uznał za niezasadny także zarzut naruszenia art. 1 załącznika I rozporządzenia nr 800/2008 polegającego na nieuwzględnieniu, że adresatem ww. przepisów są Państwa Członkowskie, a nie ich obywatele i wskazał, że gdyby pomoc publiczna udzielona była niezgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, beneficjent byłby zobowiązany do jej zwrotu, co wprost wynika z rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE. L z 1995r., nr 312 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 2988/95"). Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 1 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 800/2008 przez jego niezastosowanie wyjaśniając przy tym, iż rozporządzenie to ma zastosowanie tylko w zakresie definicji "małych i średnich przedsiębiorstw" (gospodarstw rolnych) na mocy odesłania wskazanego w art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1857/22006.

Uzasadniając natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji Sąd podniósł, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Tymczasem w sprawie niniejszej organ nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenie, że Zakład nie spełnia kryterium "małego lub średniego przedsiębiorstwa" w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008. Organ nie wyjaśnił jaki jest stan osobowy skarżącego wraz z Instytutem Hodowli i Aklimatyzacji Roślin wskazując jedynie, że przekracza 250 osób. Nie wyjaśnił także, czy stosował art. 5 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008, który wskazuje na sposób ustalania pułapu zatrudnienia. Oprócz ustalenia stanu zatrudnienia organ winien również ustalić, że obrót w przedsiębiorstwach powiązanych przekracza 50 milionów EUR a/lub bilans roczny przekracza 43 milionów EUR, czego nie uczynił. Sąd uznał także za zasadne zarzuty dotyczące niewyjaśnienia znaczenia oświadczenia Zakładu z dnia 4 grudnia 2009 r., zgodnie z którym, Zakład spełnia przesłanki określone w załączniku I do rozporządzenia 70/2001 (obecnie rozporządzenia nr 800/2008).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Zakład, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2049/14. W uzasadnieniu NSA podzielił w całości stanowisko Sądu I instancji w zakresie uznania części zarzutów Zakładu za nieuzasadnione. Jednocześnie wyjaśnił, iż zarzuty kasacyjne dotyczące nieuprawnionego stosowania obok przepisów polskich także przepisów europejskich, z których wynika dopuszczalność udzielania przedmiotowych dotacji tylko małym lub średnim przedsiębiorstwom należało uznać za nieusprawiedliwione.

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2016 r. Główny Inspektor ponownie uchylił decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2009 r. o umorzeniu postępowania oraz odmówił Zakładowi udzielenia dotacji w wysokości 307.362,59 zł.

W uzasadnieniu wskazano, iż stosując się do wytycznych zawartych w wydanych uprzednio wyrokach WSA i NSA organ podjął szereg czynności w celu ustalenia czy Zakład stanowi małe bądź średnie przedsiębiorstwo. Organ wskazał przy tym, iż definicja małych i średnich przedsiębiorstw zawarta została w dwóch aktach prawnych tj. w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 139 z 1.7.2014; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 702/2014"), jak również w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 651/2014"). W obu aktach prawnych definicja ta jest identyczna i stanowi, że "małe i średnie przedsiębiorstwa" oznaczają małe i średnie przedsiębiorstwa zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do tych rozporządzeń, stosownie do której za takie przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną, który zgodnie z art. 2 tych załączników zatrudnia mniej niż 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów euro.

Następnie organ zauważył, iż Zakładu nie można traktować jako przedsiębiorstwa samodzielnego, wskazanego w art. 3 ust. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, ale jako przedsiębiorstwo powiązane, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tego Załącznika. W ocenie organu, Zakład stanowi integralną część Instytutu, który ma decydujący wpływ na politykę kadrową Zakładu oraz wywiera dominujący wpływ na Zakład zarówno pod względem finansowym, organizacyjnym jak i kadrowym. Wobec tego, przy określaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego Zakładu, należy uwzględnić – zgodnie art. 6 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014 – również dane dotyczące zatrudnienia i finansów wszystkich przedsiębiorstw powiązanych.

Organ wskazał, iż w ramach czynności zmierzających do ustalenia poziomu zatrudnienia oraz sytuacji finansowej Zakładu i przedsiębiorstw z nim powiązanych, skierował zarówno do niego, jak i do Instytutu po dwa pisma, jednakże podmioty te konsekwentnie odmawiały przekazania żądanych danych. W tej sytuacji organ nie mógł dokonać oceny spełnienia stosownych wymagań oraz prawidłowości oświadczenia z dnia 4 grudnia 2009 r. o spełnieniu wymagań dla małych i średnich przedsiębiorstw, w oparciu o dowody przekazywane przez Zakład. Organ wskazał, iż wobec tego podjął inne czynności w celu samodzielnego określenia spełnienia stosowych wymagań. W tym celu wezwał na przesłuchanie w charakterze świadka M. K. – osobę odpowiedzialną za sprawy kadrowe w Instytucie.

Główny Inspektor wyjaśnił, iż zgodnie z wyjaśnieniami M.i K.w zakresie analogii pomiędzy wyliczeniem wielkości zatrudnienia (w rozumieniu definicji małych i średnich przedsiębiorstw) a przeciętnym zatrudnieniem prezentowanym w sprawozdaniu finansowym Instytutu (przekazywanym zgodnie z art. 18 ust. 13 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1095 ze zm.)), postanowił dokonać oceny oświadczenia Zakładu o spełnieniu przesłanek dla małych i średnich przedsiębiorstw w oparciu o dane zawarte w sprawozdaniu finansowym Instytutu. W tym celu organ wystąpił pismem z dnia 1 lipca 2016 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o przekazanie sprawozdania finansowego Instytutu za rok 2008 oraz 2015. Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. Ministerstwo przekazało wskazane sprawozdania.

W oparciu o dane zawarte w sprawozdaniu finansowym Instytutu za rok 2008, Główny Inspektor stwierdził, iż przeciętne zatrudnienie w Instytucie wyniosło za rok obrotowy – 610. Natomiast suma bilansowa za rok 2008 dla Instytutu wyniosła 216.547.093,98 zł, co organ przeliczył na kwotę 51.899.888,31 euro. Wskazano przy tym, iż roczny obrót Instytutu nie został wprost wskazany w sprawozdaniu finansowym, dlatego organ analizując spełnienie przesłanki w tym zakresie oparł się o zestawienie "Łączny Rachunek Zysków i Strat" ze sprawozdania finansowego. Wartość ta za rok 2008 wyniosła 24.365.566,96 zł, co organ przeliczył na kwotę 5.839.700,64 euro. Organ wyjaśnił, iż wartości wyrażone w polskich złotych zostały przeliczone na euro według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego.

Wobec powyższego Główny Inspektor stwierdził, iż kwota 5.839.700,64 euro jest niższa niż przesłanka określona dla małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie pułapów finansowych i w konsekwencji przyjął, że w tym zakresie wymóg został spełniony.

Natomiast mając na względzie ustalone w powyższy sposób zatrudnienie w Zakładzie i przedsiębiorstwach z nim powiązanych, organ stwierdził, że Zakład nie spełnia przesłanek dla małego lub średniego przedsiębiorstwa w zakresie pułapu zatrudnienia. Dodatkowo organ podniósł, iż nawet uwzględniając różnicę w wyliczaniu przeciętnego zatrudnienia w Instytucie, tj. włączania do tych danych osób na urlopach macierzyńskich, to jednak w oparciu o zeznania świadka, który stwierdził, że takich osób w danym roku jest ok. 10, pułap zatrudnienia w Zakładzie oraz przedsiębiorstwach powiązanych przekracza 250 pracowników.

W konsekwencji Główny Inspektor wskazał, że nie może uznać oświadczenia Zakładu z dnia 4 grudnia 2009 r. o spełnieniu przesłanek dla małych i średnich przedsiębiorstw.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zakład wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora z dnia (...)września 2016 r. w części dotyczącej odmowy udzielenia dotacji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) § 14 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r., w zw. z art. 109 ust. 1 pkt. 4 u.f.p. oraz art. 3 pkt. 3 lit. a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w zw. z art 92 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tymi przepisami Zakład, jako podmiot samodzielny i samobilansujący się, wpisany do krajowego rejestru producentów rolnych, ma interes prawny w dochodzeniu dotacji mającej pokryć poniesione szkody w uprawach i może być podmiotem uprawnionym do otrzymania dotacji;

2) przepisów rozporządzenia Rady (UE) Nr 1588/2015 z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa oraz rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez ich błędne zastosowanie i nie uwzględnienie, że adresatem tych przepisów są Państwa Członkowskie, a nie ich obywatele; określają one warunki udzielania przez Państwo pomocy bez potrzeby zgłoszenia i ponoszenia konsekwencji określonych w art. 108 Traktatu, nie są natomiast adresowane do podmiotów krajowych, które korzystają z pomocy udzielanej przez Państwo Członkowskie, niezależnie od tego, czy Państwo udziela tej pomocy w sposób zgodny z przepisami Unii Europejskiej, a ponadto stroną postępowania jest Zakład, jako samodzielny i samobilansujący się podmiot, a nie Instytut.

Skarżący sformułował także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 485/10 oraz w wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 940/10 wskazującej, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie dotacji objętej niniejszą skargą powinno być oparte o przepisy art. 109 u.f.p. oraz § 14 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. z odpowiednim zastosowaniem ust. 6-9 § 12, a nie na przepisach organów Unii Europejskiej, w tym przepisach rozporządzenia Rady (UE) Nr 1588/2015, a także w wyroku z dnia 13 lutego 2012i\, sygn. akt. V SA/Wa 2120/11 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 1697/12, w którym wskazano, iż w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy § 14 rozporządzenia 13 kwietnia 2007 r.;

2) art. 7, art.. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego i należytego zebrania i oceny materiału dowodowego, przez bezpodstawne uznanie, iż Skarżący nie spełnia kryteriów "małego i średniego przedsiębiorcy", o których mowa cytowanych wyżej przepisach unijnych, a także nieustalenie, czy Skarżący w ogóle prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu w/w rozporządzenia, podczas gdy stroną postępowania i uprawnionym do dotacji jest Zakład, jako samodzielny i samobilansujący się podmiot, a nie Instytut.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Pismem procesowym z dnia (...) maja 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż modyfikuje osnowę skargi i wnosi o: 1) zobowiązanie Głównego Inspektora do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej udzielającej dotację dla Zakładu w wysokości: 307.362,50 zł lub wskazanie Głównemu Inspektorowi sposobu załatwienia sprawy zmierzającego do wydania decyzji administracyjnej udzielającej dotację dla Zakładu w wysokości: 307.362,50 zł (na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.); 2) uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy udzielenia dotacji (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. pełnomocnik Skarżącego złożył pismo procesowe z dnia 4 października 2017 r., którym ponownie zmodyfikował osnowę skargi i wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie drugim dotyczącym odmowy udzielenia dotacji (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); 2) zobowiązanie Głównego Inspektora do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej udzielającej dotację dla Zakładu w wysokości: 307.362,50 zł lub wskazanie Głównemu Inspektorowi sposobu załatwienia sprawy zmierzającego do wydania decyzji administracyjnej udzielającej dotację dla Zakładu w wysokości: 307.362,50 zł (na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.); 3) uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy udzielenia dotacji (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i złożył kopię pisma Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "(...)" z dnia 4 października 2017 r. wraz z kopią oświadczenia oraz odpisem z KRS na okoliczność, iż jest to jednostka powiązana z Instytutem i że jest dużym przedsiębiorstwem. W ocenie pełnomocnika organu, jeżeli wskazana Spółka (której udziałowcem jest Instytut) jest powiązana z Instytutem, to tym bardziej powiązany jest Zakład jako zakład wewnętrzny Instytutu.

Pełnomocnik Skarżącego odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika organu pisma wskazał, że Spółka "(...)" jest spółką z o.o. i odrębnym przedsiębiorcą, jakkolwiek Instytut jest właścicielem udziałów tej Spółki. Sytuacja ta jest zasadniczo odmienna od sytuacji Skarżącego. Ponadto oświadczył, że Instytut nie jest przedsiębiorstwem, który działa tak jak inne podmioty np. spółki prawa handlowego, w związku z czym, w jego ocenie, rozporządzenie nr 800/2008 nie ma wprost zastosowania do Instytutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Mając na uwadze, iż postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem Zakładu z dnia 27 marca 2009 r. o udzielenie dotacji było już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego przypomnieć należy, iż w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 940/10 oraz z dnia 28 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2049/14, jak również prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 485/10; z dnia 13 lutego 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 2120/11, z dnia 23 listopada 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 1697/12 oraz z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13.

W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, iż w uzasadnieniu do prawomocnego wyroku z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13 (utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 28 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2049/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny prawnej niniejszej sprawy, w tym będąc związany art. 153 p.p.s.a., dokonał analizy sprawy pod kątem zastosowania się przez Głównego Inspektora do wiążącej go oceny prawnej wyrażonej w poprzedzających to orzeczenie wyrokach, jak również zawarł w nim szczegółowe wskazania co do dalszego postępowania dla organu.

Powtórzyć zatem jeszcze raz wypada, iż Sąd w składzie orzekającym w postępowaniu zainicjowanym skargą Zakładu z dnia 14 października 2016 r., również pozostaje związany wskazanymi orzeczeniami WSA w Warszawie i NSA (art. 170 p.p.s.a.), a także oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13 (art. 153 p.p.s.a.).

Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie zobowiązany jest podporządkować się ocenie prawnej dokonanej uprzednio przez składy orzekające WSA w Warszawie, na którą składa się następujący stan prawny sprawy:

W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 109 ust. 1 pkt 4 u.f.p. oraz § 14 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r., które to przepisy należy wykładać i stosować z uwzględnieniem uregulowań unijnych. Z uregulowań tych wynika, że pomoc państwa jest dopuszczalna tylko w drodze wyjątku i w granicach określonych przez instytucje Unii Europejskiej.

Pomoc polegająca na zrekompensowaniu rolnikom kosztów i strat związanych z chorobami zwierząt i roślin oraz epidemią szkodników może być przyznawana tylko producentom rolnym mieszczącym się w definicji "małego lub średniego przedsiębiorstwa". Wynika to z uregulowań rozporządzenia nr 1857/2006, w którego art. 10 przewidziano udzielenie pomocy na rzecz chorób zwierząt i roślin oraz epidemii szkodników. Jednocześnie w art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1857/2006 wskazano, iż rozporządzenie to stosuje się do przejrzystej pomocy przyznawanej małym i średnim gospodarstwom rolnym (farmom) prowadzącym działalność w zakresie produkcji pierwotnej produktów rolnych. Gdy chodzi natomiast o doprecyzowanie zakresu podmiotowego dopuszczalnej pomocy pkt 11 Preambuły do rozporządzenia odsyła do załącznika nr 1 rozporządzenia nr 70/2001 (zastąpionego rozporządzeniem nr 800/2008 i załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia) zawierającego definicję małego i średniego przedsiębiorstwa.

W tym miejscu wskazać należy, iż rozporządzenie nr 800/2008 zostało wprawdzie uchylone na mocy art. 57 rozporządzenia nr 651/2014, jednakże w myśl jego przepisów przejściowych, znajduje ono zastosowanie do pomocy indywidualnej przyznanej przed wejściem w życie odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia, jeżeli pomoc ta spełnia wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu z wyjątkiem art. 9 (art. 58 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014). Niezależnie od tego zauważyć należy, iż definicje MŚP zawarte w obecnie obowiązującym Załączniku I do rozporządzenia nr 651/2014 są tożsame z definicjami zawartymi w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu nr 800/2008.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 (odpowiednio w art. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014), za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 (odpowiednio w art. 2 ust. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014), do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w uzasadnieniu do wyroku z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13, iż Generalny Inspektor nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania mającego na celu ustalenie, że Skarżący nie spełnia kryterium małego lub średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, gdyż nie wykazał, że Zakład nie jest przedsiębiorstwem średnim tylko dużym. Generalny Inspektor oprócz ustalenia stanu zatrudnienia winien również ustalić, że obrót w przedsiębiorstwach powiązanych przekracza 50 milionów EUR a/lub bilans roczny przekracza 43 milionów EUR. Organ winien również wskazać oprócz analizy powiązań, także dane które wskazują, bądź też wykluczają Skarżącego jako duże przedsiębiorstwo, tj. dotyczące pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego. Dodatkowo organ przy rozpatrywaniu wniosku powinien wziąć pod uwagę pismo Zakładu z Ldz. (....) z 4 grudnia 2009 r. dotyczące odpowiedzi na pismo organu z 23 listopada 2009 r.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor zastosował się do powyższych zaleceń i przeprowadził ponowne postępowanie w sposób nienaruszający art. 153 p.p.s.a.

Wskazać należy, iż w zaskarżonej decyzji organ powołał się na definicje małych i średnich przedsiębiorstw zawarte w Załącznikach I do rozporządzenia nr 702/2014 oraz do rozporządzenia nr 651/2014, wskazując iż definicje te są tożsame. Dodać wypada, iż analogiczne zapisy znajdują się w Załączniku nr I do rozporządzenia nr 800/2008.

Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zarazem sporne jest to, czy Zakład stanowi przedsiębiorstwo samodzielne – jak twierdzi Skarżący – czy też przedsiębiorstwo powiązane – jak wywodzi to organ.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 (odpowiednio rozporządzenia nr 800/2008) oraz rozporządzenia 702/2014, "przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2 ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.

Z kolei zgodnie z definicją "przedsiębiorstwa powiązanego", zawartą w art. 3 ust. 3 Załączników I wszystkich wskazanych aktów, za przedsiębiorstwo powiązane uznaje się przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: (a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka, (b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa, (c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki, (d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Sąd podziela pogląd Głównego Inspektora, iż Zakładu nie można traktować jako przedsiębiorstwa samodzielnego, ale jako przedsiębiorstwo powiązane z Instytutem (...) – Państwowym Instytutem Badawczym w R.. Zgodnie z § 15 pkt 1.9 Regulaminu organizacyjnego Instytutu (załącznik do Zarządzenia Dyrektora Instytutu nr 6 z dnia 29 marca 2011 r., t. j. z dnia 10 grudnia 2015 r.), zakłady doświadczalne są komórkami organizacyjnymi Instytutu. Zgodnie z § 16 pkt 1 tego regulaminu komórki organizacyjne Instytutu tworzy i rozwiązuje Dyrektor Instytutu po zasięgnięciu opinii Rady Naukowej. Natomiast zgodnie z § 17 pkt IV regulaminu, w skład Instytutu wchodzi m.in. Zakład (...) w B.. Jednocześnie zgodnie z § 18 pkt 1 regulaminu Dyrektorowi Instytutu są podporządkowane bezpośrednio wszystkie komórki organizacyjne i pracownicy Instytutu. Ponadto zgodnie z § 31 pkt 1, Zakłady Doświadczalne występują w obrocie gospodarczym w imieniu Instytutu na jego rachunek oraz ryzyko. Zgodnie z § 32 regulaminu podstawą działalności Zakładu Doświadczalnego jest roczny plan rzeczowo - finansowy sporządzony przez Dyrektora Zakładu, zatwi erdzony przez Dyrektora Instytutu, natomiast zgodnie z § 34 regulaminu Dyrektor Zakładu działa jako pełnomocnik Dyrektora Instytutu w zakresie wykonywania wszelkich czynności związanych z kierowaniem Zakładem Doświadczalnym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z § 4 pkt 1 regulaminu Instytutem kieruje Dyrektor, a zgodnie z pkt 2 kierownicy komórek organizacyjnych Instytutu otrzymują polecenia od przełożonego i są odpowiedzialni za pracę i powierzone mienie podległej komórki organizacyjnej. Natomiast do zadań Dyrektora Instytutu należą zgodnie z § 5 m.in. koordynowanie i nadzorowanie pracy komórek organizacyjnych Instytutu, dobór kadry oraz ustalanie polityki kadrowej w Instytucie, udzielanie pełnomocnictw Dyrektorom Zakładów Doświadczalnych do zarządzania majątkiem znajdującym się w ewidencji tych Zakładów oraz reprezentowania w zakresie wykonywania czynności prawnych właściwych dla kierownika zakładu pracy, a określonych w Kodeksie Pracy i innych czynności związanych z kierowaniem Zakładem Doświadczalnym, wydawanie poleceń służbowych kierownikom wszystkich komórek organizacyjnych i pracownikom Instytutu.

Podnieść następnie należy, iż Główny Inspektor – stosując się do zaleceń WSA w Warszawie – w celu ustalenia, czy Zakład spełnia definicję małego i średniego przedsiębiorstwa, podjął czynności mające na celu ustalenie "stanu zatrudnienia" w Zakładzie oraz przedsiębiorstwach powiązanych, jak również ustalenie, czy obrót w przedsiębiorstwach powiązanych przekracza 50 milionów EUR a/lub bilans roczny przekracza 43 milionów EUR.

W tym celu organ zwrócił się zarówno do Zakładu, jak i bezpośrednio do Instytutu o przedstawienie danych niezbędnych dla dokonania powyższej oceny. Jak wynika z akt sprawy, pisma organu w tym przedmiocie pozostały bez odpowiedzi.

Wobec powyższego Sąd uznaje za prawidłowe a zarazem wystarczające dla ostatecznego załatwienia sprawy, posłużenie się przez Głównego Inspektora danymi zawartymi w sprawozdaniu finansowym Instytutu za rok 2008. Sprawozdanie takie mogło stanowić dowód w sprawie, bowiem zostało ono przekazane zgodnie z art. 18 ust. 13 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych i udostępnione organowi przez Ministerstwo Rolnictw i Rozwoju Wsi.

Zauważyć przy tym należy, iż Główny Inspektor stwierdził, iż Zakład nie spełnia jedynie przesłanki dotyczącej stanu zatrudnienia wobec stwierdzenia, że w roku 2008 zatrudnienie w Zakładzie i przedsiębiorstwach z nim powiązanym wynosiło 610 pracowników.

W konsekwencji uznać należało, iż Zakład nie jest małym i średnim przedsiębiorstwem, w rozumieniu art. 2 ust. 1 Załącznik I do rozporządzenia nr 651/2014 (odpowiednio rozporządzenia nr 800/2008) oraz rozporządzenia 702/2014, bowiem ilość osób zatrudnionych w Zakładzie i powiązanych z nim przedsiębiorstwach (Instytucie) przekracza 250 pracowników.

Za nieuzasadnione uznać należało podniesione w skardze zarzuty, które były zresztą formułowane przez Zakład w poprzednich postępowaniach. W szczególności powtórzyć należy za WSA w Warszawie, orzekającym w dniu 27 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1416/13, który wskazał w uzasadnieniu do prawomocnego już wyroku, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ nie naruszył § 14 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 4 u.f.p. oraz art. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie.

WSA w Warszawie wypowiadał się również w zakresie naruszenia przepisów unijnych poprzez ich błędne zastosowanie i nieuwzględnienie, że adresatem tych przepisów są Państwa Członkowskie, a nie ich obywatele. Powtórzyć zatem należy, iż w myśl art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, państwo nie może udzielić dotacji wbrew obowiązujących przepisów, a w wypadku złamania tego obowiązku, będzie zobowiązane do skutecznego odzyskania tej dotacji. Co więcej w myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nieprawidłowości dokonane celowo lub będące skutkiem zaniedbania mogą prowadzić do wskazanych w ust. 1 lit. a - g kar administracyjnych.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie po zebraniu materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu jego oceny, a jego wyniki odzwierciedlić w treści wydanego orzeczenia. W szczególności za uprawnione i prawidłowe należało uznać postępowanie dowodowe prowadzone zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1416/13. Należy także podkreślić, że jakkolwiek to na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, to jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej strona powinna współpracować z organem w wyjaśnianiu istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy tak jak na gruncie niniejszej sprawy istotne dla jej ustaleń dowody znajdowały się w posiadaniu Skarżącego. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, iż w przypadku, gdy powstanie potrzeba zweryfikowania danych przedstawionych we wniosku, czy też – jak w niniejszej sprawie – oświadczeń strony, powinna ona współpracować z organem w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Zazwyczaj bowiem organ nie dysponuje odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na ustalenie stanu zatrudnienia czy sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy. Z akt rozpoznawanej sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że organ zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.