Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1855/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani E. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, iż [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...], obr. [...] w [...], przy ul. [...] i nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

GINB decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Następnie organ wojewódzki decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

Odwołanie od ww. decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2015 r. wniosła Pani E. B. Odwołanie wpłynęło w terminie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wynika z akt sprawy, przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...], udzielającej Państwu G. i A. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego (segment bliźniaka) wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej i przyłączem wody, na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].

W związku ze stwierdzeniem przy realizacji ww. inwestycji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, polegających na: wyniesieniu budynku o ok. 1,5 m, zmianie układu i wielkości otworów okiennych i drzwiowych, wybudowaniu garażu od strony południowo- wschodniej, wykonaniu tarasu nad całym dobudowanym garażem oraz rezygnacji z garażu w poziomie parteru budynku mieszkalnego na rzecz pomieszczeń mieszkalnych, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], znak: [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], znak: [...] nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Po przedłożeniu w dniu [...] czerwca 2006 r. przez pełnomocnika inwestorów czterech egzemplarzy projektu zamiennego, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., znak: [...] wezwał inwestorów do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym przedmiotowego budynku w terminie do dnia [...] listopada 2006 r.

W dniu [...] listopada 2006 r. pełnomocnik inwestorów przedłożył cztery egzemplarze projektu zamiennego. Następnie w dniu [...] listopada 2006 r. złożył akt notarialny z dnia [...] listopada 2005 r., z którego wynika, że nowymi właścicielami przedmiotowego budynku są Państwo A. i A. R.

W dniu [...] maja 2007 r. Pan A. R. wniósł o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie ww.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Starosta [...] za zgodą Państwa A. i G. B. przeniósł decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę na rzecz Państwa A. i A. R., która następnie została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...].

W dniu [...] grudnia 2007 r. wpłynął do PINB w [...] wniosek Państwa A. i A. R. o wydanie pozwolenia na użytkowanie.

Pismem z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...] organ powiatowy zawiadomił Państwo A. i A. R. o wszczęciu postępowania w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w zabudowie bliźniaczej, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], znak: [...] wezwał nowych właścicieli - Państwo A. i A. R. do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym przez poprzednich właścicieli projekcie budowlanym zamiennym w terminie do dnia [...] sierpnia 2008 r.

Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. Państwo A. i A. R. przedłożyli cztery egzemplarze nowego projektu zamiennego nr [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] organ powiatowy nakazał Państwu A. i A. R. w terminie do dnia [...] maja 2009 r. dostarczyć uzupełniony projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku określający zakres i sposób wykonywania robót budowalnych w celu doprowadzenia wysokości obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z wnioskiem Państwa A. i A. R. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, a także rażąco narusza prawo bowiem jest drugim rozstrzygnięciem wydanym w tej samej sprawie.

Następnie organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność postanowienia organu powiatowego z dnia [...] marca 2006 r., natomiast decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...] marca 2006 r.

Po przedłożeniu przez Państwo A. i A. R. projektu budowlanego zamiennego z 2008 r. organ powiatowy na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r.. Nr 98. poz. 1071 ze zm.) decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...], obr. [...] w [...] , przy ul. [...]i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiącym podstawę prawną decyzji PINB w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. " Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o

\pozwoleniu na użytkowanie ".

Podkreślono, że przepisy dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do projektu budowlanego zamiennego, w związku z tym, zastosowanie znajdują m.in. art. 34 i 35 ustawy - Prawo budowlane.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, organ II instancji wskazał, że skoro właściciele przedmiotowego budynku przedłożyli zamienny projekt budowlany, który został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, a także z uwagi na fakt, że projekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego na dzień wydania decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren zlokalizowany w mieście [...], w obszarze przylegającym do ulic: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] kwietnia 2014, Nr [...], poz. [...]), to w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zatwierdzenia przedłożonego projektu zamiennego, zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Jak słusznie zauważył organ wojewódzki brak uzgodnień w zakresie stanowiska gestorów sieci o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej, gazu, wody i odbiorze ścieków, stanowi naruszeni, jednakże naruszenie to nie ma charakteru rażącego.

W rezultacie GINB uznał, iż nie można stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki. który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).

Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie w przedmiotowej sprawie została wyeliminowana decyzja nakładająca obowiązek przedłożenia projektu zamiennego ww. budynku mieszkalnego, jednakże trzeba mieć na uwadze, że uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12 (ONSAiWSA 2013/1/1, Lex nr 1225395) zgodnie z którą stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu, o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z rażącym naruszeniem prawa, nie ma charakteru obligatoryjnego, a fakultatywny i powinna każdorazowo podlegać ocenie w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie można zaakceptować bowiem poglądu, że stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą innej decyzji prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej niejako automatycznie, tj. bez analizy całokształtu okoliczności sprawy i wszystkich kryteriów określonych w przepisach prawa powodujących wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego obarczonego kwalifikowaną wadą (por. wyrok WS A w Warszawie z dnia 11.10.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1389/13).

W ocenie GINB decyzja organu powiatowego z dnia [...] lutego 2012 r. nie wywołuje skutków gospodarczych lub społecznych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., spowodowałoby bowiem konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane i ewentualnego wydania decyzji o treści tożsamej z decyzją której stwierdzono nieważność.

Ponadto - jak wynika z akt sprawy - decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] PINB w [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...], obr. [...] w [...], przy ul. [...], po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, w trakcie której stwierdzono zgodność inwestycji z projektem budowlanym.

W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego stwierdzono, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] lutego 2012 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

W ocenie organu odwoławczego, [...] WINB zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lutego 2012 r.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego pominięcia przez organ, że projekt zamienny ww. budynku mieszkalnego, nie uwzględniał przepisów prawa miejscowego uchwalonych Uchwalą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] lutego 2011 r., obowiązujących od dnia [...] kwietnia 2011 r., wskazano, że organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego bada zgodność projektu budowlanego z ustaleniami aktualnego planu miejscowego. Skoro w dacie wydania decyzji z dnia [...]lutego 2012 r. obowiązywał ww. plan miejscowy, to organ zbadał zgodność projektu z jego ustaleniami.

Odnosząc się z kolei do zarzutu wykroczenia poza kognicję postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podkreślono, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu (jak już wskazano) wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem. Organ administracyjny prowadząc postępowanie w trybie nadzorczym, działa jako organ kasacyjny i dokonuje oceny rozstrzygnięcia pod kątem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Wbrew twierdzeniem Skarżącej w niniejszym postępowaniu organ dokonał oceny decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2012 r. pod kątem przesłanek nieważności, ze szczególnym uwzględnieniem skutków społeczno-gospodarczych i nie wykroczył poza ramy niniejszego postępowania.

Skargę na te decyzję złożyła E. B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

• naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

• naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego poprzez bezpodstawne pomijanie wniosków i twierdzeń strony odwołującej się;

• art. 7 ,8,11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...], a nadto

naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy:

• naruszenie art. 35 ustawy z 7 lipca 1994 roku prawo budowlane ( Dz.U 2013.1409 ze zmianami) i §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz.U 2002.75.690 ze zmianami) poprzez uznanie, że projekt zamienny budowlany spełnia wymogi w przepisach tych określone,

• naruszenie dyspozycji 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz.U 2002.75.690 ze zmianami) poprzez nieuwzględnienie zarzutu strony co do odpowiedniego braku nasłonecznienia pokoju mieszkalnego zlokalizowanego na parterze budynku,

• naruszenie dyspozycji art. 54 ust.4 i art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego, poprzez zaniechanie wydania stosownych decyzji administracyjnych, przewidzianych tymi przepisami.

Podnosząc te zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, iż nie odpowiada ona prawu, w stopniu uzasadniającym konieczności wyeliminowania jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy uznać, że organ odwoławczy co do zasady prawidłowo ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy.

Wskazana data stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego ([...].10.2014 r.) jest raczej wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.

Nie zmienia to jednak faktu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydając decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. działał w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

Wskazać w związku z tym należy, że organ powiatowy zatwierdził projekt budowlany zamienny na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, chociaż nie rozpoczął stosownej procedury legalizacyjnej, w szczególności nie zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa w art. 51ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W realiach niniejszej sprawy okoliczność ta ma szczególne znaczenie. Organy obu instancji odmawiając stwierdzenia nieważności ww. decyzji powołują się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12 i wyrażony w niej pogląd prawny uznają za podstawę swego stanowiska.

Należy w związku z tym wskazać, że uchwała ta dotyczy innego stanu prawnego. Podzielając zawarty tam pogląd stwierdzić trzeba, że dotyczył on sytuacji, w której organ wydaje decyzję w oparciu o inną funkcjonującą w obrocie prawnym decyzję, której dopiero później stwierdzono nieważność.

Przedmiotowa sprawa jest diametralnie inna, bowiem organ wydał decyzję, która już wcześniej została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Oznacza to, że organy nie dokonały prawidłowej oceny decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego w zakresie wprowadzonych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 7 cyt. ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 (analogicznie jak z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2) stosuje się także w sytuacji gdy roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tj. jest w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4; por. komentarz Prawo budowlane Andrzeja Glinieckiego, Lexis-Nexis, wyd. 2, Wa-wa 2014, s. 691) Pogląd ten przyjmowany w orzecznictwie w całości podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie (por. wyrok; NSA z 8. 01. 2010, II OSK 15/09 i z 8. 02. 2013, sygn. akt II OSK 1890).

W związku z powyższym kwestiami istotnymi w sprawie, w której wydana została skarżona oparta na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 3 jest ustalenie przez organy nadzoru budowlanego czy wykonane roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z prawem tj. zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, zatwierdzającą projekt budowlany, a jeżeli ustalą, że obiekt budowlany został wykonany niezgodnie z projektem, a stwierdzone odstępstwa mają istotny charakter, to organ winien nałożyć na inwestora, właściciela albo zarządcę obiektu budowlanego obowiązek wykonania takich czynności lub robót budowlanych, których wykonanie doprowadzi ów obiekt budowlany do zgodności z prawem. Wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Jest oczywiste, że realizacja obiektu budowlanego z odstępstwami wymaga stwierdzenia, że miało miejsce istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dopiero po ustaleniu tej okoliczności organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Należy zważyć, że w takiej sytuacji kwestią istotną jest ustalenie czy stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projekty budowlanego mają charakter odstępstw istotnych.

Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organ wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego pominął pierwszy i podstawowy etap postępowania naprawczego.

Stosownie zaś do art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego", a więc wymieniony już art. 35 ust. 1. Oznacza to, że wykonane przez inwestora zmiany powinny być odniesione do obowiązujących przepisów, w tym m.in. techniczno-budowlanych, czy też przepisów m.p.z.p lub ustaleń decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego. Pomimo, że właściwy organ (w tym wypadku powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) został praktycznie pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu - ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie - to jednak organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny zobowiązany jest do sprawdzenia tego projektu według wymogów zawartych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie w sposób czysto techniczno-formalny, lecz z wyczerpującym rozważeniem uwag i zarzutów wszystkich stron postępowania, a w szczególności, tej strony z inicjatywy której organ wszczął z urzędu postępowanie, i która od początku kwestionuje przyjęte rozwiązania przez inwestorów w ramach istotnego odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że takie rozważania powinien poczynić organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny, a więc organ I instancji.

Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wprost nakazuje organowi wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji powinno ponadto zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Skoro zatem przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nakazuje organowi sprawdzić projekt budowlany zamienny pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami, to mając na względzie dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. organ powinien był w niniejszej sprawie wyjaśnić, dlaczego uznał, że przedłożony projekt jest z tymi ustaleniami zgodny.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. poza lakonicznym przedstawieniem przebiegu postępowania, ograniczył się tylko do jednozdaniowej konstatacji w ostatnim akapicie uzasadnienia decyzji wskazując na prawidłowość złożonego projektu budowlanego zamiennego.

Tak lakoniczne stwierdzenie niczego nie wyjaśnia lecz wręcz dowodzi, że organ ten nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego.

W badanej sprawie organ I instancji w ogóle nie przeprowadził oceny materiału dowodowego w sprawie, bowiem nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji swojego toku myślenia w nawiązaniu do stanu prawnego i faktycznego sprawy, czym niewątpliwie naruszył przepis art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Organy w postepowaniu nieważnościowym tego mankamentu nie dostrzegły i nie oceniły.

Na koniec należy też wskazać, że Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela uwagi organu odwoławczego dotyczące charakteru postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, łącznie z zaprezentowanym orzecznictwem sądowym. W szczególności na aprobatę zasługuje stanowisko wskazujące na to, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego, w szczególności ze względu na skutki gospodarcze lub społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Za dalece niewystarczające należy jednak uznać odniesienie się do tej kwestii w uzasadnieniu organu II instancji. W tej części uzasadnienie nie odpowiada normie art. 103 § 7 k.p.a.

Odnosząc się do kwestii uzyskania pozwolenia na użytkowanie wskazać należy, że zdaniem Sądu uzyskanie ostatecznego pozwolenia na użytkowanie nie może być utożsamiane z bezwzględnym zakazem przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51. Celem Prawa budowlanego jest bowiem między innymi zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego i indywidualnego. Szczególnie w sytuacji stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

We wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał skargę za zasadną. Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy , że Sąd nie podziela zarzutów dotyczących naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego poprzez bezpodstawne pomijanie wniosków i twierdzeń strony odwołującej się i art. 7, 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2015 r.

W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w niezbędnym zakresie oraz wystarczająco wyjaśnił powody utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do naruszenia dyspozycji 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz.U 2002.75.690 ze zmianami) poprzez nieuwzględnienie zarzutu strony co do odpowiedniego braku nasłonecznienia pokoju mieszkalnego zlokalizowanego na parterze budynku, wskazać należy, że zarzut ten nie mógł okazać się skuteczny w świetle niespornej okoliczności zlikwidowania przedmiotowego okna w wyniku rozbudowy dokonanej przez stronę skarżącą.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, z uwzględnieniem wysokości uiszczonego wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany będzie do dokonania szczegółowej analizy okoliczności wskazanych w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności ponownie oceni charakter naruszeń ocenianej decyzji mając na uwadze, że przyjęta za punkt odniesienia uchwała NSA dotyczy innej sytuacji faktycznej.