Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1083/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 151, art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 232
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 2 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 2 ust. 1 pkt e
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 119 poz 567
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Gminy [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., nr [...], w części dotyczącej uwłaszczenia działką ewidencyjną nr [...] w [...].

Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 oraz ust. 9 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 1997 r., nr [...] orzekł nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez C. w C., przekształcone aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1992 r. Rep. Nr [...] w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą "C." z siedzibą w C. ([...] - Sąd Rejonowy w [...] Wydział VIII Gospodarczo- Rejestrowy), prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr: [...] o pow. [...] ha - objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...],[...] o pow. [...] ha - objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez ww. Sąd, [...] o pow. [...] ha - objęta księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez ww. Sąd oraz prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. J. P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w zakresie w jakim decyzja ta stwierdza nabycie z mocy prawa przez C. w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w [...] i prawa własności znajdujących się na nim budynków i urządzeń, podnosząc, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na brak przysługującego prawa własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. w części dotyczącej uwłaszczenia działką ewidencyjną nr [...] w [...] i prawa własności znajdujących się na niej budynków i urządzeń. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż działka nr [...] nigdy nie przeszła na własność Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu o reformie rolnej, a w konsekwencji tego, decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] w zaskarżonej części zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza prawo tj. art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. z uwagi na objęcie uwłaszczeniem gruntu nie stanowiącego własności Skarbu Państwa. Jednocześnie organ nadzoru stwierdził, że w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. stanowiące przeszkodę do stwierdzenia nieważności części ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 1997 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Burmistrz Gminy [...] wskazując, iż nie wyjaśniono powodów uznania za stronę Gminy [...]. Jeśli zaś Gmina [...] winna być stroną zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. postępowania, to decyzja ta narusza prawa strony do wysłuchania jej stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji oraz prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż zaskarżona decyzja dotyczyła w części działki nr [...], tymczasem decyzja uwłaszczeniowa nie odnosi się do obecnego oznaczenia nieruchomości poprzez wskazanie odpowiednich numerów ewidencyjnych. Jednocześnie podniesiono, że nie można zarzucić Wojewodzie [...] rażącego naruszenia art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., bowiem w chwili wydawania decyzji uwłaszczeniowej tytuł prawny Skarbu Państwa do ww. nieruchomości nie budził żadnych wątpliwości, a wszystkie przesłanki do uwłaszczenia nieruchomości w tym trybie zostały spełnione. Wnioskodawca podkreślił także, że skoro wniosek spadkobierców byłego właściciela nieruchomości o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej został złożony po zakończeniu postępowania o jej uwłaszczenie, to decyzja uwłaszczeniowa nie naruszała praw osób trzecich. Zarzucono także organowi błędne stanowisko co do tego, iż decyzja uwłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych a w szczególności, że organ nie przeprowadził analizy w zakresie skutków prawnych jakie wywołała decyzja na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe, (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1381). W opinii wnioskodawcy organ nie wyjaśnił także, na podstawie jakich przepisów Minister może unieważnić umowę z dnia [...] grudnia 1997 r. przekazania prawa użytkowania wieczystego i prawa własności zakładowych budynków.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. w części dotyczącej uwłaszczenia działką ewidencyjną nr [...] w [...].

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie więc następuje z mocy prawa, według stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawa rzeczowe wymienione w powołanym przepisie. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich, a brak którejkolwiek z przesłanek oznaczał, że uwłaszczenie nie mogło nastąpić. Zdaniem organu, kontrolowana decyzja w zaskarżonej części zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż rażąco narusza prawo, tj. ww. art. 2 ust. 1 ustawy z 1990 r. W tym miejscu Minister wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] stwierdzającą, że byłe parcele katastralne, objęte dawnymi wykazami hipotecznymi [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...], gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...] oraz [...], stanowiące byłą własność A. P., nie podpadły pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.). Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2822/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/12 i oddalił skargi na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. Minister podniósł, iż z ww. decyzji wynika, że działki nr [...] i [...] położone w [...] odpowiadały dawnym parcelom katastralnym [...] - objętym dawnym wykazem hipotecznym [...] gm. kat. [...] oraz parceli katastralnej [...] - objętej dawnym wykazem hipotecznym lwh tab. [...] gm. kat. [...]. Działka nr [...] odpowiada dawnym parcelom katastralnym pb nr [...] i prg nr [...] co zostało ustalone przez uprawnionego geodetę W. K. w sporządzonej w dniu [...] grudnia 1995 r. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 1995 r. pod nr [...] mapie uzupełniającej podziału działki nr [...] wraz z wykazem zmian gruntowych. W konsekwencji organ stwierdził, że działka nr [...] nigdy nie przeszła na własności Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu o reformie rolnej, lecz stanowiła własność spadkobiercy dawnego właściciela, a co za tym idzie - nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia nieruchomości, tj. przysługiwanie własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub gminie. Ponadto, organ wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, aby Skarb Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r. mógł uzyskać prawo własności do ww. gruntu na podstawie innego tytułu prawnego. Dalej Minister stwierdził, że potwierdzenie uwłaszczenia na gruncie prywatnym w sposób rażący narusza art. 232 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania kwestionowanej decyzji Wojewody [...]. Użytkowanie wieczyste mogło bowiem obciążać jedynie grunty Skarbu Państwa lub gmin i ich związków, a podobne ograniczenie zawierał art. 19 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W związku z powyższym dla oceny rażącego naruszenia prawa przez decyzję uwłaszczeniową nie ma znaczenia fakt zgłoszenia roszczeń własnościowych w postaci zainicjowania postępowania w sprawie potwierdzenia braku przejścia ww. gruntu na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy o reformie rolnej, już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej.

Następnie, Minister uzasadnił stanowisko co do braku podstaw zastosowania w niniejszej sprawie art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji w sytuacji gdy zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem organu decyzja wywoła skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny. Organ stwierdził, że działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i [...], które stanowią własność Gminy [...], na podstawie umowy przekazania prawa użytkowania wieczystego i prawa własności zakładowych budynków z dnia [...] grudnia 1997 r. Rep. [...] (por. treści księgi wieczystej nr [...]), a powyższa umowa została zawarta w trybie ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. z 1994r., Nr 119 poz. 567 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia ww. umowy) na podstawie umowy gmina nabywa własność budynku i innych urządzeń wzniesionych na gruncie. Jeżeli budynek i inne urządzenia zostały wzniesione na gruncie oddanym przekazującemu w użytkowanie wieczyste, z chwilą zawarcia umowy gmina nabywa własność gruntu z mocy prawa, a stosownie do art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z dniem przekazania wygasa prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym jest położony budynek i inne urządzenia, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 3. W ocenie Ministra, skoro w wyniku ww. umowy z dnia [...] grudnia 1997 r. wygasło prawo użytkowania wieczystego, tym samym powstał stan prawny taki, jaki istniał przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. Tym samym brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieodwracalności skutków decyzji uwłaszczeniowej, skoro w obrocie nie istnieją już jej skutki prawne w postaci prawa użytkowania wieczystego. Organ wskazał także, iż nabycie przez Gminę prawa własności nieruchomości na podstawie ww. umowy nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego decyzji uwłaszczeniowej, skoro decyzja ta z mocą wsteczną potwierdza nabycie przez uwłaszczany podmiot prawa użytkowania wieczystego na gruncie Skarbu Państwa lub gminy.

Ustosunkowując się do zarzutów Minister wyjaśnił, że przyznanie Gminie [...] przymiotu strony wynika z faktu przysługiwania Gminie prawa własności nieruchomości. Interes prawny do występowania w postępowaniu nadzorczym wynikać bowiem może również z praw rzeczowych przysługujących do objętej decyzją uwłaszczeniową nieruchomości podmiotom, które nie były stronami postępowania uwłaszczeniowego. Organ stwierdził, że nie jest również zasadny zarzut, jakoby zaskarżona decyzja naruszała prawa Gminy do wysłuchania jej stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji oraz prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu niniejszego postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji (zawiadomienie Ministra z dnia 9 lipca 2014 r.), a kwestionowana decyzja została skierowana do reprezentanta gminy - Burmistrza Gminy [...] (korespondencja została skutecznie doręczona 1 grudnia 2014 r.).

Co zaś do zarzutu braku tożsamości nieruchomości uwłaszczonej z dawnymi parcelami katastralnymi pb nr [...] i prg nr [...], objętymi ww. decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. organ podniósł, że kwestia ta została ustalona przez uprawnionego geodetę W. K. w sporządzonej w dniu [...] grudnia 1995 r. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 1995 r. mapie uzupełniającej podziału działki nr [...] wraz z wykazem zmian gruntowych.

Zasadnym natomiast Minister uznał zarzut skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, albowiem ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż C. w C. zostały wykreślone z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, tym samym ustał byt prawny spółki. Z uwagi zaś na fakt, iż prawa wynikające z decyzji uwłaszczeniowej po zlikwidowanej spółce przejęła Gmina [...], została ona uznana za stronę niniejszego postępowania nadzorczego. Wobec tego, jak wskazał Minister, z tej przyczyny należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Gmina [...] reprezentowana przez radcę prawnego G. W.

Skarżąca zaskarżyła w całości decyzję, zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów postępowania przez naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu nie zachodzą okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne;

2) przepisów prawa materialnego przez naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez uznanie, że w istniejących w dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. okolicznościach nie występowały przesłanki uwłaszczenia.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi Gmina przedstawiła stanowisko na okoliczność podniesionych zarzutów. Przede wszystkim podniosła, że istotnym uchybieniem zaskarżonej decyzji jest twierdzenie organu, iż decyzja uwłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych zgodnie z treścią art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra, że skoro w wyniku umowy z dnia [...] grudnia 1997 r. wygasło prawo użytkowania wieczystego, tym samym powstał stan prawny taki, jaki istniał przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. Zarzuciła organowi, że ten "postanowił nie brać pod uwagę czynności prawnej o charakterze cywilnoprawnym tylko dlatego, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 października 1994 r. zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1381), w następstwie tej czynności prawnej doszło do wygaśnięcia prawa wieczystego użytkowania gruntu. Organ nie ocenił pod względem prawnym tego skutku czynności prawnej, tylko go w zasadzie pominął uznając, że niejako "wyręczono" w tym zakresie organ, skoro taki sam skutek prawny wywołała zaskarżona decyzja w zakresie uchylenia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości."

Ponadto skarżąca podniosła, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy trudno zarzucić Wojewodzie rażące naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. W chwili wydawania kontrolowanej decyzji tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości nie powodował żadnych wątpliwości. Wobec tego Wojewoda nie mógł stwierdzić inaczej, niż przyznać C. prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności posadowionych na nim budynków. Przedmiotowa nieruchomość wpisana była do księgi wieczystej KW Nr [...]. W dziale II tej księgi jako właściciel nieruchomości wpisany był wówczas Skarb Państwa, a dodatkowo, zgodnie z treścią art. 3 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie Gmina ponownie podniosła, że wniosek spadkobierców byłego właściciela nieruchomości o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie art. ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej został złożony po zakończeniu postępowania o jej uwłaszczenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. uczestnik postępowania J. P., reprezentowany przez radcę prawnego J. L., wniósł o oddalenie skargi. Na okoliczność zarzutów skargi pełnomocnik uczestnika przedstawiła szczegółowe stanowisko w sprawie, podzielając rozstrzygnięcie organu drugiej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez J. P. na skutek złożenia wniosku z dnia 10 lutego 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. w części w jakiej decyzja ta stwierdza nabycie z mocy prawa przez C. w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w [...] i prawa własności znajdujących się na nim budynków i urządzeń - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W tej sytuacji przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym.

Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.), grunty stanowiące własność Skarb Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Natomiast, budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się ww. gruntach, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie tych praw stwierdza się decyzją wojewody. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma charakter deklaratoryjny.

Zatem, generalnie rzecz ujmując, aby można było mówić o uwłaszczeniu z mocy prawa, grunty w określonej dacie, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r. musiały stanowić własność Skarbu Państwa. Bez wątpienia, w dacie [...] maja 1997 r., tj wydawania decyzji deklaratoryjnej przez Wojewodę [...] stan faktyczny i prawny umożliwiał wydanie takiej decyzji, jednakże w sytuacji zaistnienia sporu, czy dana nieruchomość stanowiła na dzień 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, w tym przypadku podpadała pod przepisy o reformie rolnej, ustalenia winny być poczynione w postępowaniu szczególnym. Postępowanie to przewiduje § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.). W myśl utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, dopiero wydanie decyzji deklaratoryjnej na zasadzie § 5 cytowanego rozporządzenia stwierdzającej, iż dana nieruchomość nie podpadała pod działanie regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu o wprowadzeniu reformy rolnej pozwala przyjąć, że w analizowanym stanie faktycznym nie doszło do przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r., sygn. akt III RN 165/98, OSNAPU 2000, nr 3, poz. 90 i z dnia 15 października 2002, sygn. akt I ACa 423/02, Palestra 2004, nr 3-4, s. 469). Zatem, dopiero wydana w ww. postępowaniu decyzja deklaratoryjna może stanowić dowód w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, na okoliczność że kwestionowana decyzja rażąco narusza art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja taka została wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] września 2008 r. Decyzja ta została utrzymana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Decyzjami tym stwierdzono, że byłe parcele katastralne, objęte dawnymi wykazami hipotecznymi [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...], [...] gm. kat. [...] oraz [...], stanowiące byłą własność A. P., nie podpadły pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2822/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/12 i oddalił skargi na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. W postępowaniu wyjaśniającym Minister opierając się na opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę W. K. w dniu [...] grudnia 1995 r. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 1995 r. mapie uzupełniającej podziału działki nr [...] wraz z wykazem zmian gruntowych – stwierdził, że działki nr [...] położone w [...] odpowiadały dawnym parcelom katastralnym pb nr [...] i prg nr [...] - objętym dawnym wykazem hipotecznym [...] gm. kat. [...] oraz parceli katastralnej prg nr [...] - objętej dawnym wykazem hipotecznym [...] gm. kat. [...]. Działka nr [...] odpowiada dawnym parcelom katastralnym pb nr [...] i prg nr [...].

W konsekwencji słusznie Minister przyjął, że działka nr [...] nigdy nie przeszła na własność Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu o reformie rolnej, lecz stanowiła własność spadkobiercy dawnego właściciela. Jak trafnie także wskazał uczestnik postępowania J. P. uwłaszczenie nie może nastąpić wbrew prawom podmiotowym bezpośrednim, takim jak własność, czy użytkowanie wieczyste osoby trzeciej. Byłoby to bowiem sprzeczne z przesłankami wynikającymi z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Decyzja uwłaszczeniowa naruszyła więc przywołany przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy w ten również sposób, że naruszyła ona prawa osób trzecich, czyli następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie. Prawidłowo Minister więc wywiódł, że decyzja Wojewody [...] była także w sposób oczywisty niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 232 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Przepis ten nie przewidywał bowiem w dacie wydania decyzji z 1997 r. możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym własność prywatną. Okoliczność więc podnoszona przez stronę skarżącą co do faktu złożenia przez spadkobierców byłego właściciela nieruchomości wniosku o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego - nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, Sąd podziela stanowisko organu nadzorczego, że decyzja Wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Prawidłowo również organ nadzoru ocenił, że w sprawie nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne i nie ma zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. W kontekście oceny umowy z dnia [...] grudnia 1997 r., Rep. A. [...] zawartej w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. z 1994 r., poz. 119 ze zm.) słusznie Minister wywiódł, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieodwracalności skutków decyzji uwłaszczeniowej, albowiem wynikający z niej skutek w postaci prawa użytkowania wieczystego w chwili obecnej nie istnieje.

W przedmiotowej sprawie nie ma również znaczenia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. P 46/13, stwierdzający, że "art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Decyzja uwłaszczeniowa, mająca charakter deklaratoryjny, nie była źródłem nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków przez C. w C., a tylko potwierdzała ten fakt i umożliwiała temu podmiotowi skuteczne powoływanie się w obrocie cywilnoprawnym na przysługujący mu tytuł. Innymi słowy orzeczenie to nie wykreowało żadnego prawa, które podlegałoby konstytucyjnej ochronie z punktu widzenia wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa.

Reasumując, mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze zarzuty uznać należy za niezasadne. Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru wydane rozstrzygnięcia oparł o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej przez ten organ decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji