Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 30/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w L. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przekazującej nieruchomość w zarząd 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Uniwersytetu [...] w L., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] o przekazaniu w odpłatny zarząd na czas nieokreślony, na rzecz Uniwersytetu [...] w L. gruntu o pow. [...] m2, położonego w L. przy ul. [...] i [...] w części dotyczącej udziału [...] w działce [...], odpowiadającego według projektu podziału z dnia [...] lipca 2000 r. działki nr [...] - działce [...] o pow. [...] ha (obręb [...], arkusz mapy [...]), zabudowanej budynkiem Przychodni [...] w L.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...], Dyrektor Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L., orzekł o przekazaniu w odpłatny zarząd na czas nieokreślony, na rzecz Uniwersytetu [...] w L. gruntu o pow. [...] m2, położonego w L. przy ul. [...] i [...]. W skład przekazanego gruntu wchodziła między innymi, zabudowana budynkiem przychodni, część działki nr [...] (obręb [...], arkusz mapy [...]) oznaczona na mapie projektu podziału ww. działki z dnia [...] lipca 2000 r. numerem [...], o pow. [...] ha.

Wojewoda Lubelski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...], arkusz mapy [...]) położonej w L. przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...], orzekającej o przekazaniu w odpłatny zarząd na czas nieokreślony, na rzecz Uniwersytetu [...] w L. gruntu o pow. [...] m2, położonego w L. przy ul. [...] i [...] w części dotyczącej udziału [...] w działce [...], odpowiadającego według projektu podziału, z dnia [...] lipca 2000 r. działki nr [...] - działce [...] o pow. [...] ha (obręb [...], arkusz mapy [...]), zabudowanej budynkiem Przychodni [...] w L. Wojewoda wskazał na rażące naruszenie art. 4 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Uniwersytet [...] w L. wniósł odwołanie od ww. decyzji, w której zarzucił organowi traktowanie Województwa L. jako strony podstępowania nadzorczego, co powoduje – w jego ocenie - naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Podkreślono, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 26/06 przesądził, iż Województwo L. nie posiada przymiotu strony. Wskazano też na naruszenie art. 77 k.p.a. w zakresie nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, niewskazania na czym polegało rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz brak przedmiotu decyzji, tj. działki nr [...] wobec niezatwierdzenia decyzją projektu podziału działki [...].

Minister Budownictwa, w wyniku rozpoznania odwołania, wskazał, że postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie dotyczy decyzji wydanej na podstawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt. 1, art. 38, art. 46 ust. 2 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14 , poz. 74 ze zm.) oraz przepisów § 3, § 4, § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47, poz. 240 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, według stanu prawnego na dzień 9 czerwca 1989 r., grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych są oddawane odpłatnie państwowym jednostkom organizacyjnym w zarząd.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201 ze zm.) w brzmieniu według stanu prawnego na dzień 9 czerwca 1989 r., szkoły wyższe mogły prowadzić działalność w zakresie badań naukowych, nauczania i wychowania młodzieży. Przepis ten wskazywał jedynie, iż wyższe szkoły medyczne uczestniczą ponadto w sprawowaniu opieki zdrowotnej w ramach społecznego systemu ochrony zdrowia. Z powyższego organ wywiódł, iż Uniwersytet [...] w L. nie mógł prowadzić działalności polegającej na sprawowaniu opieki zdrowotnej, ponieważ nie był wyższą szkołą medyczną.

Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, według stanu prawnego na dzień 9 czerwca 1989 r., posiadaczom gruntów państwowych, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.

Organ, na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalił, iż budynek znajdujący się na części działki [...] przy ul. [...] w L., został wybudowany w latach 1971-73 ze środków budżetowych, z przeznaczeniem na Przychodnię dla [...].

W uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 1973 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. utworzyło Zespół Opieki Zdrowotnej dla [...] w L., jako samodzielną budżetową jednostkę organizacyjną, podlegającą Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. W skład Zespołu wchodziła Obwodowa Przychodnia dla [...] mieszcząca się przy ul. [...] w L., finansowana przez Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L.

Decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...], Zespół Opieki Zdrowotnej dla [...] w L. wpisany został do rejestru zakładów opieki zdrowotnej, jako publiczny zakład opieki zdrowotnej, a następnie zarządzeniem Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 1998 r. przekształcony został w Samodzielny [...] Zakład Opieki Zdrowotnej w L. Budynek Przychodni od czasu wybudowania do końca 1998 r. był własnością Skarbu Państwa, w faktycznym władaniu Samodzielnego [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej w L..

Wobec powyższego, organ wywiódł, iż posiadaczem i użytkownikiem części działki nr [...], położonej przy ul. [...] w L., oddanej w zarząd Uniwersytetowi [...] w L., od dnia 1 stycznia 1974 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji był Zespół Opieki Zdrowotnej dla [...]. Teren ten, wraz z położonym na nim budynkiem, służył wyłącznie do prowadzenia działalności statutowej tej jednostki.

Minister stwierdził, że w świetle powyższego brak było podstaw do ustanowienia na rzecz Uniwersytetu [...] w L. prawa zarządu w stosunku do części działki nr [...] (obręb [...], arkusz mapy [...]), oznaczonej na mapie projektu podziału ww. działki z dnia [...] lipca 2000 r., numerem [...], o pow. [...]. Tym samym decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...], została podjęta z rażącym naruszeniem przepisu art. 4 i art. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść podjętej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią powołanych przepisów, gdyż Uniwersytet [...] w L. otrzymał uprawnienie, które mu nie przysługiwało.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Minister Budownictwa stwierdził, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2007 r. nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem postępowanie z wniosku Zarządu Województwa L. z dnia 16 czerwca 2003 r. nie zostało dotychczas zakończone decyzją ostateczną.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...] stwierdzająca nabycie przez Uniwersytet [...] w L. własności gruntu Skarbu Państwa, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], na podstawie art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem deklaratoryjne decyzje o charakterze uwłaszczeniowym skutków takich nie wywołują. Jeżeli odpadła przesłanka uwłaszczenia, to uwłaszczenie nie mogło nastąpić i istnieje podstawa do wycofania z obiegu prawnego decyzji uwłaszczeniowej.

Minister wskazał, iż materiał dowodowy został zebrany przez organ wojewódzki w sposób wyczerpujący i w pełni rozpatrzony. Na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. poinformowano o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego.

Przedmiot decyzji został określony w oparciu o projekt podziału z dnia [...] lipca 2000 r., co zdaniem organu odwoławczego pozwoliło na precyzyjne i konkretne określenie przedmiotu wydanej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Uniwersytet [...] w L., zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 28, art. 77, art.. 107 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], rażąco naruszają prawo.

W niniejszym postępowaniu stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] o przekazaniu w odpłatny zarząd na czas nieokreślony, na rzecz Uniwersytetu [...] w L. gruntu o pow. [...] m2, położonego w L. przy ul.[...] i [...] w części dotyczącej udziału [...] w działce [...], odpowiadającego według projektu podziału z dnia [...] lipca 2000 r. działki nr [...] - działce [...] o pow. [...] ha (obręb [...], arkusz mapy [...], zabudowanej budynkiem Przychodni [...] w L.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. o przekazaniu w odpłatny zarząd, był grunt o pow. [...] m2, położony w L. przy ul. [...] i [...]. Skoro więc przedmiotem decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. nie było oddanie w zarząd udziału we współwłasności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości, to w ocenie Sądu, decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o oddaniu w odpłatny zarząd w części odnoszącej się do udziału [...] w działce [...], nie jest prawidłowa.

Zauważyć przy tym należy, że organy nadzoru określając przedmiot postępowania, tj. wskazując w jakiej części decyzja z dnia [...] czerwca 1989 r. o przekazaniu w odpłatny zarząd podlega stwierdzeniu nieważności, odniosły go do określonego udziału w działce [...], odpowiadającego według projektu podziału z dnia [...] lipca 2000 r. działki nr [...] - działce [...] o pow. [...] ha. Zgodzić się tutaj należy ze skarżącym, że brak jest tak określonego przedmiotu decyzji przekazującej w odpłatny zarząd, tj. działki nr [...]. W toku postępowania ustalono, że grunt będący przedmiotem przekazania w odpłatny zarząd na mocy decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 1989 r. stanowił działkę oznaczoną nr ew. [...]. W wyniku podziału działki nr [...] powstały trzy działki o numerach [...], przy czym budynek Samodzielnego [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej umiejscowiony jest na działce nr [...]. Zgodnie z mapą projektu podziału działki nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. działka dzieli się na dwie działki o numerach [...]. Z akt sprawy jednakże nie wynika, aby projekt podziału działki nr [...] został zatwierdzony. A zatem stwierdzono nieważność decyzji w części odnoszącej się do nieistniejącej powierzchni działki [...]. W ocenie Sądu, stwierdzenie nieważności decyzji powinno odnosić się do części nieruchomości wydzielonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr,261 poz.2603 ze zm. ).

Wobec powyższego, nieprawidłowo określony przedmiot postępowania nadzorczego czyni decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] i utrzymującą ją w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], niewykonalnymi, co wyczerpuje przesłankę art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd zaś stwierdza nieważność decyzji w całości, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.