Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1071/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz L. K. kwotę 218 (dwieście osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1071/21

Uzasadnienie

Decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.), dalej ustawa, lp. 5.2.1, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy, art. 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r., zwanej dalej "AETR" (Dz.U. z 2014 r., poz. 409 ze zm.), art. 10, art. 12 załącznika do umowy AETR, uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na L.K. kary pieniężnej w wysokości 7450 zł i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5450 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

W dniu 20 lutego 2020 r. inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. przeprowadził na przejściu granicznym w miejscowości D. kontrolę drogową pojazdu marki Daf o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował D.B. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Węgier do Ukrainy. Kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz L.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L.K. Ax. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] 20 z 20.02.2020r.

W trakcie kontroli stwierdzono następujące naruszenia:

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone:

1) o czas do mniej niż 1 godziny;

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i kilkuosobowej:

1/ o czas do 1 godziny;

2/ o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

1/ o czas do mniej niż 30 minut;

2/ o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut;

- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał [...] decyzję o nałożeniu na L.K. kary pieniężnej w wysokości 7450 zł.

W odwołaniu od ww. decyzji L.K. wskazał, że organ I instancji błędnie zakwalifikował naruszenie lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3. Ponadto zarzucił naruszenie przepisu sankcjonującego zapisanego pod lp. 5.7 oraz lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez błędne zastosowanie wynikające z niewłaściwej wykładni. Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji w całości.

Decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na L.K. karę pieniężną w wysokości 5450 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego, a następnie odniósł się do naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej.

Organ wskazał, że naruszenie polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny sankcjonowane jest w lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy karą pieniężną w wysokości 100 złotych.

Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. prowadził pojazd w okresie od godz. 10:02 dnia 11.02.2020 r. do godz. 00:57 dnia 12.02.2020 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 12 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 12 minut. Zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy.

Z kolei lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

1/ czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych;

2/ czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych.

Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B.o godz. 21:29 dnia 29.01.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 53 minuty, tj. od godz. 12:36 dnia 30.01.2020 r. do godz. 21:29 dnia 30.01.2020r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 7 minut. Sankcjonowane jest to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 150 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do ustawy.

Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. o godz. 06:45 dnia 06.02.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 23 minuty, tj. od godz. 22:22 dnia 06.02.2020 r. do godz. 06:45 dnia 07.02.2020r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 37 minut, co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł (lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. o godz. 22:25 dnia 07.02.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 13 minut, tj. od godz. 02:36 dnia 08.02.2020 r. do godz. 10:49 dnia 08.02.2020r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 47 minut, co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł (lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. o godz. 16:36 dnia 13.02.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 21 minut, tj. od godz. 02:28 dnia 14.02.2020 r. do godz. 09:49 dnia 14.02.2020r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 39 minut, co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 500 zł (150 zł + 350 zł - lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do ustawy).

Zatem Łączna kara pieniężna za naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła 950 zł.

Następnie organ odniósł się do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut, wskazując na treść lp. 5.11.1 i lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

1/ o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych;

2/ o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych.

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 24.01.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut w okresie od godziny 15:36 do godziny 20:58 w dniu 24.01.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 27.01.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 10 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 40 minut w okresie od godziny 20:15 w dniu 27.01.2020 r. do godziny 01:10 w dniu 28.01.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 30.01.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 40 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 10 minut w okresie od godziny 05:34 do godziny 12:36 w dniu 30.01.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 350 zł (lp. 5.11.1 i lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 06.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 37 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 7 minut w okresie od godziny 09:29 do godziny 16:06 w dniu 06.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 350 zł (lp. 5.11.1 i lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 08.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 8 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 38 minut w okresie od godziny 17:40 do godziny 23:49 w dniu 08.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 12.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty w okresie od godziny 22:53 w dniu 12.02.2020 r. do godziny 04:03 w dniu 13.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 13.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 15 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 45 minut w okresie od godziny 16:36 do godziny 21:44 w dniu 13.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D.B. w dniu 19.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty w okresie od godziny 17:00 do godziny 21:56 w dniu 19.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca Pan D.B. w dniu 19.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 10 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 40 minut w okresie od godziny 22:45 w dniu 19.02.2020 r. do godziny 03:28 w dniu 20.02.2020 r.. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy).

Organ wskazał, że łączna kara pieniężna za naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła 1400 zł.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy, przytaczając szczegółowo treść przepisów prawnych, odniósł się do naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych. Organ wskazał na treść lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężna w wysokości 3000 złotych sankcjonuje niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych.

Podczas przeprowadzania przedmiotowej kontroli drogowej stwierdzono, że podczas jazdy kierowca D.B. nie rejestruje na swojej karcie kierowcy aktywności, prędkości i przebytej drogi. Karta kontrolowanego kierowcy znajdowała się poza tachografem, zaś kierowca ustawił w urządzeniu rejestrującym tryb OUT. Brak zapisów stwierdzono od godziny 06:31 w dniu 20.02.2020 r., aż do momentu zatrzymania pojazdu do kontroli około godziny 09:30 w dniu 20.02.2020 r. Kontrolowany kierowca oświadczył, iż skończył mu się czas pracy i chciał w ten sposób zrobić "odpoczynek".

Organ I instancji zakwalifikował ww. działanie kierowcy jako czyn wypełniający znamiona naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Jednakże organ odwoławczy, w wyniku ponownej analizy pobranych danych cyfrowych z karty kierowcy danych z tachografu cyfrowego, stwierdził, że zgodnie w sprawie doszło do naruszenia lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy. Kierowca D.B. w dniu 20.02.2020 r. o godz. 06.31 wyciągnął kartę kierowcy w ramach dziennego okresu pracy. Wyjęcie karty kierowcy przez kierowcę było niedopuszczalne, jednakże nie nosiło znamion naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3.

Dlatego też za zasadne organ II instancji uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do ustawy. Wobec powyższego uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5450 zł z tytułu stwierdzonych w sprawie naruszeń.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, dotyczących sumowania kar pieniężnych za poszczególne przedziały czasowe wykroczeń dokonanych przez kierowcę, organ II instancji, przytaczając obszerną argumentację, uznał je za niezasadne.

Odnośnie możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych, w ocenie organu odwoławczego nie zaszły okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania. Strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń.

Organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł L.K., zarzucając jej naruszenie przepisów materialnych rangi konstytucyjnej, tj. art. 2, art. 7 Konstytucji RP, jak również towarzyszące mu naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie wynikające z niewłaściwie przeprowadzonej wykładni przepisów sankcjonujących zapisanych pod liczbą porządkową 5 załącznika nr 3 do ustawy, które doprowadziło do nałożenia na stronę zbyt wysokiej kary, w wymiarze niewynikającym z obowiązujących norm prawnych.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że na mocy zaskarżonej decyzji nałożono na stronę m.in. karę administracyjną w wysokości 500 zł. Stanem faktycznym leżącym u podstaw takiego rozstrzygnięcia było skrócenie przez D.B. skróconego odpoczynku dobowego oraz o 1 godzinę o 39 minut w dniach 13-14.02 2020 r. Tymczasem przy wyznaczaniu wysokości nałożonej sankcji w sytuacji z dni 13-14.02.2020 r., w którym nastąpiło skrócenie o 1 godzinę i 39 minut, winna bowiem zostać nałożona kara w wysokości o 150 zł niższej, niż określona w skarżonej decyzji, tj. w wysokości 350 zł (zamiast 500 zł).

W ocenie skarżącego za skrócenie 9-godzinnego odpoczynku dobowego o czas do jednej godziny, nakładana jest sankcja w wysokości 150 zł. Natomiast za skrócenie o czas powyżej jednej godziny jednak do mniej niż 2 godzin - sankcja w wysokości 350 zł. Sankcje z pozycji 5.7.1. oraz 5.7.2 nigdy nie podlegają sumowaniu. Zatem w rozpatrywanym przypadku winna zostać nałożona kara w wysokości 350 zł, bowiem skrócenie miało wymiar 1 godziny i 39 minut. Tym samym powinna znaleźć zastosowanie kara z przepisu lp. 5.7.2, bez jej sumowania z karą z przepisu lp. 5.7.1.

Podobnie, bo na analogicznej zasadzie, bezpodstawnie zawyżona została kara nałożona za przekroczenie czasu jazdy ciągłej bez przerwy o 37 minut przez kierowcę D.B. w dniu 06.02.2020 r. Tutaj również organ dodał bezprawnie sankcję zapisaną pod lp. 5.11.2 do innej, odzwierciedlonej pod lp. 5.11.1, podczas gdy ma ona charakter samoistny. W tym przypadku winna zostać zastosowana kara w wysokości 250 zł – tymczasem organ nałożył 350 zł. Z treści przywołanego tu przepisu sankcjonującego nie wynika, aby kara za przekroczenie czasu jazdy bez wymaganej przerwy o 37 minut była sumą sankcji odzwierciedlonych pod lp. 5.11.1. oraz 5.11.2.

W konsekwencji więc całkowita kara nałożona na stronę winna mieć wymiar niższy o 250 zł. i zostać oznaczona na poziomie 5200 zł.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...], uchylająca w całości decyzję organu I instancji z [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 7450 zł i nakładająca jednocześnie na skarżącego karę pieniężną w kwocie 5450 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Kontrolując wyżej wskazane decyzje Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W myśl art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 złotych (art. 92a ust. 3). W art. 92a ust. 1 ustawy ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.

Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy oraz załącznika nr 3 do niej. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w k.p.a. standardów ustalania stanu faktycznego.

Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny – skarżący go nie kwestionuje. Stan ten ustalony został podczas kontroli drogowej pojazdu marki Daf o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...], przeprowadzonej 20 lutego 2020 r. Zespołem pojazdów kierował D.B. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Węgier do Ukrainy. Kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz L.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L.K. Ax. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 20.02.2020r.

W wyniku kontroli ustalił następujące naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy:

1/ lp. 5.2.1 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny;

2/ lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin;

3/ lp. 5.11.1.i lp. 5.11.2 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut;

4/ lp. 6.3.5. - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Zarzuty skarżącego dotyczyły wyłącznie kwalifikacji i wysokości kar nałożonych za naruszenia z pkt 2 i 3 i to wyłącznie odnośnie do tych dotyczących sumowania kar za naruszenia przepisów regulujących czas pracy (odpoczynku) kierowcy.

Odnosząc się do tych zarzutów, Sąd, przyjmując po analizie akt sprawy jej stan faktyczny za ustalony prawidłowo, wskazuje co następuje.

Lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

1/ czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych;

2/ czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych.

Organ wskazał, że kierowca D.B. o godz. 16:36 dnia 13.02.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 21 minut, tj. od godz. 02:28 dnia 14.02.2020 r. do godz. 09:49 dnia 14.02.2020 r. Kierowca skrócił zatem dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 39 minut. Organ uznał, że zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 500 zł (150 zł + 350 zł - lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do ustawy).

Z kolei lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

1/ o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych;

2/ o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych.

Organ wskazał, że kierowca D.B. w dniu 30.01.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 40 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 10 minut w okresie od godziny 05:34 do godziny 12:36 w dniu 30.01.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Zatem zasadne, w ocenie organu, było nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 350 zł (lp. 5.11.1 i lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy).

Ponadto kierowca D.B. w dniu 06.02.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 37 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 7 minut w okresie od godziny 09:29 do godziny 16:06 w dniu 06.02.2020 r. W tym okresie kierowca odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe. Również w tym przypadku organ uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 350 zł (lp. 5.11.1 i lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy).

W ocenie Sądu omawiane naruszenia podlegają wyłącznie sankcji przewidzianej z lp. 5.7.2 oraz lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy.

W przypadku dwóch opisanych naruszeń sankcjonowanych karami z lp. 5.7 oraz z lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy doszło do nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów. Zatem, w ocenie Sądu, nałożenie kar w takich wysokościach (500 zł oraz dwukrotnie po 350 zł) należy uznać za nielegalne. W orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia. Przekroczenie minimalnych progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje bowiem uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 stycznia 2021 r., III SA/Łd 606/20, WSA w Rzeszowie z 19 lutego 2020 r., II SA/Rz 1386/19, NSA z 26 listopada 2021 r., II GSK 1863/21).

Zatem naruszenie stwierdzone u kierowcy D.B. od godz. 02:28 do godz. 09:49 dnia 14.02.2020 r., kiedy to skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 39 minut, podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 2 lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy i karze w wysokości 350 zł.

Z kolei dwa naruszenia stwierdzone u tego kierowcy w dniach 30.01.2020 r. (gdy przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 40 minut) i 06.02.2020 r. (gdy przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 37 minut) podlegają wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 2 lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy i karze w wysokości po 250 zł za każde z tych naruszeń.

Tymczasem organy w sposób błędny nałożyły karę osobno za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do 1 godziny oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, a także - osobno za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do 30 minut oraz o czas powyżej 30 minut do 1 godziny i 30 min. W przypadku omawianych naruszeń doszło więc do podwójnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 czerwca 2017 r., III SA/Po 791/16).

Z treści pkt 26 do rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że Państwa Członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Wspólny zakres środków dostępnych Państwom Członkowskim powinien zawierać także możliwość unieruchomienia pojazdu w razie wykrycia poważnych naruszeń. Zawarte w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące kar lub postępowania nie powinny naruszać przepisów krajowych dotyczących ciężaru dowodu.

Jeszcze raz podkreślić należy, że z treści lp. 5.7 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy nie wynika żadna podstawa do sumowania kar z punktów 1 i 2.

Z tych powodów Sąd uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Biorąc pod uwagę uprawnienia reformatoryjne organu odwoławczego, wynikające z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd uznał że wystarczające będzie uchylenie jedynie decyzji organu odwoławczego, który ma uprawnienia, by decyzję organu I instancji w powyższym zakresie uchylić i orzec zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi powyżej.

Sąd nie odnosi się do pozostałych naruszeń, za które organ wymierzył skarżącemu kary, w tym za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy), bowiem nie dostrzegł uchybień w tym zakresie, a i sam skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń do dokonanych ustaleń i wymierzonych kar.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 218 zł.

Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

d.cz.