Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1735/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 4, art. 25 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz. 298
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
article: art. 55[1]
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: 1. Z treści art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynika, że skutki prawnopodatkowe, wynikające z zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, wynikają z chwilą wykreślenia podatnika z rejestru, które następuje z datą faktycznego zaprzestania wykonywania tych czynności.

2. Przepisy prawa podatkowego, a w szczególności ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie przewidują możliwości sukcesji uprawnień podatkowych. Błędne jest więc stanowisko, że przepisy art. 9 ust. 4 i art. 25 ust. 3 ustawy o VAT - w przypadku przedsiębiorstw państwowych stawianych w stan likwidacji na podstawie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ - mają jedynie charakter formalny /ewidencyjny/.

TEZY

1. Z treści art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynika, że skutki prawnopodatkowe, wynikające z zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, wynikają z chwilą wykreślenia podatnika z rejestru, które następuje z datą faktycznego zaprzestania wykonywania tych czynności.

2. Przepisy prawa podatkowego, a w szczególności ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie przewidują możliwości sukcesji uprawnień podatkowych. Błędne jest więc stanowisko, że przepisy art. 9 ust. 4 i art. 25 ust. 3 ustawy o VAT - w przypadku przedsiębiorstw państwowych stawianych w stan likwidacji na podstawie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ - mają jedynie charakter formalny /ewidencyjny/.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.06.1997 r. Urząd Skarbowy odmówił zwrotu różnicy podatku należnego za kwiecień 1997 r. i określił wysokość zobowiązania podatkowego za powyższy miesiąc w kwocie 77 zł, ponieważ (...) zostało wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9 wyżej cyt. ustawy.

Strona zaś została wyrejestrowana na podstawie złożonego przez nią wniosku z dniem 15.05.1997 r., a deklarację za kwiecień 1997 r. złożyła w urzędzie 20.05.1997 r.

Strona odwołała się od decyzji urzędu podnosząc, że: nie zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, a jedynie została przekształcona przez organ zwierzchni /Ministra Sprawiedliwości/ z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Na dowód swej tezy Strona załączyła zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26.03.1997 r. o stwierdzeniu likwidacji bez zakończenia działalności gospodarczej. Spółka z o.o. w całości przejęła mienie, zobowiązania, nazwę, pracowników itd. przedsiębiorstwa państwowego, w rozumieniu art. 55[1] Kodeksu cywilnego. Według Strony błędna była interpretacja urzędu o konieczności zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu na druku VAT-7.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 16.09.1997 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W toku postępowania odwoławczego ustaliła, że podatnik z dniem 15.05.1997 r. został wykreślony z rejestru podatników VAT, natomiast 20.05.1997 r. złożył w urzędzie skarbowym deklarację podatkową VAT-7 z kwotą podatku naliczonego i wykazanym zwrotem różnicy podatku na konto bankowe.

Nie będąc już wtedy podatnikiem VAT, strona w myśl przepisu art. 25 ust. 3 ustawy o VAT nie mogła ubiegać się o możliwość odliczenia podatku naliczonego, ani tym bardziej o zwrot nadwyżki podatku wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 1997 r. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, że decyzja Izby Skarbowej naruszyła przepisy prawa materialnego, a w szczególności: art. 9 ust. 4 i art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, art. 37 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ oraz art. 55[1] Kodeksu cywilnego.

Zdaniem Strony, Izba nie ustosunkowała się do stwierdzenia, że likwidacja przedsiębiorstwa nastąpiła bez ukończenia działalności gospodarczej na podstawie decyzji sądowej i od złożenia formularza VAT-7 urząd uzależnił możliwość rejestracji nowo powstałej spółki z o.o. De facto to urząd według strony zlikwidował arbitralną decyzją przedsiębiorstwo państwowe wbrew organowi założycielskiemu.

Podatnik podniósł ponadto, iż dopiero po zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podmiot jest obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności urzędowi skarbowemu zgodnie z art. 9 ust. 4 wyżej cyt. ustawy. Czynności te w rozumieniu strony nigdy nie zostały zaprzestane; nadal wykonywano tę samą działalność.

Decyzja Urzędu Skarbowego wynikła jedynie z przyczyn formalnych, gdyż złożenie deklaracji VAT-7 przed dniem 15.05.1997 r. nie powodowałoby utraty praw wynikających z ustawy o VAT /możliwość odliczenia podatku naliczonego i zwrotu nadwyżki podatku/.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Urzędy skarbowe prowadzące rejestr wyodrębniają, na podstawie otrzymanych zgłoszeń, podatników płacących VAT oraz podatników zwolnionych od tego podatku. Z faktu rejestracji podatkowej wypływają pewne korzyści, np. możliwość uzyskania bezpośrednich i pośrednich zwrotów podatku.

W związku z powyższym w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności podmiot ma obowiązek zgłoszenia tego faktu w urzędzie skarbowym - co stanowi podstawę do wykreślenia go z rejestru.

Z treści art. 9 ust. 4 ustawy o VAT wynika, że skutki prawnopodatkowe wynikające z zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu wynikają z chwilą wykreślenia podatnika z rejestru, które następuje z datą faktycznego zaprzestania wykonywania tych czynności.

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, brak możliwości obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT złożyła w Urzędzie Skarbowym w dniu 19.05.1997 r. informując jednocześnie, że zaprzestanie wykonywania czynności nastąpiło z dniem 15.05.1997 r.

Prawidłowo więc organy podatkowe odmówiły zwrotu różnicy podatku należnego za miesiąc kwiecień 1997 r. albowiem strona deklarację VAT-7 za miesiąc kwiecień 1997 r., w której wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy złożyła po tej dacie /20.05.1997 r./.

Okoliczność, że Spółka z o.o. w całości przejęła agendy PP nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Istotny jest bowiem fakt wykreślenia PP z rejestru przedsiębiorstw /postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 15.05.1997 r./ i zaprzestanie z tą datą wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Spółka z o.o. jest nowym podmiotem prawa podatkowego, podlega odrębnej rejestracji podatkowej i mimo przejęcia w całości w trybie art. 55[1] Kc mienia PP nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu różnicy podatku należnego.

Przepisy prawa podatkowego, a w szczególności ustawy o VAT nie przewidują możliwości sukcesji uprawnień podatkowych. Błędne jest więc stanowisko strony skarżącej, że przepisy art. 9 ust. 4 i art. 25 ust. 3 ustawy o VAT w przypadku przedsiębiorstw państwowych stawianych w stan likwidacji na podstawie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298/, mają jedynie charakter formalny /ewidencyjny/.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.