Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1641/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 895/15 w sprawie ze skarg M.T. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [..] września 2015 r., nr [..] i nr [..] w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt: III SA/Gd 895/15 oddalił skargi M.T. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [..] września 2015 r., nr [..] i [..] w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent Miasta Gdyni decyzjami: z dnia [..] maja 2015 r. nr [..] oraz z dnia [..] czerwca 2015 r. nr [..] odmówił M.T. przyznania pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniach decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków uprawniających do objęcia jej ubezpieczeniem zdrowotnym przez ośrodek pomocy społecznej i opłacania za nią składki zdrowotnej.

Po rozpatrzeniu odwołań M.T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzjami z dnia [..] września 2015 r. nr [..] oraz nr [..], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 54 ust. 1 i 3-4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1793) uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że organ pierwszej instancji w obu sprawach nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie przeanalizował przesłanek wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych, zawartych w art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z uwagi na niedokonanie ustaleń faktycznych i brak analizy przepisu ustawowego stanowiącego właściwą podstawę prawną decyzji Kolegium uznało, że sprawy nie zostały rozstrzygnięte prawidłowo.

M.T. wniosła skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku niezasadnie przekazało sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i uchyliło się od podjęcia merytorycznych decyzji. Spowodowało to przedłużanie postępowań, a także krzywdzącej dla M.T. sytuacji, w której w dalszym ciągu skarżąca nie może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargi stwierdził, że przepis art. 138 k.p.a., realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, kształtuje postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne, a organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oceniając zatem podjęte przez organ rozstrzygnięcia Sąd uznał je za prawidłowe, ponieważ, jak wynika z akt sprawy, skarżąca zwróciła się do organu wyraźnie wskazując, że z uwagi na swój stan zdrowia i trudną sytuację materialną, chciałaby móc korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej, pomimo tego, że nie jest ubezpieczona i nikt z rodziny nie chce pomóc skarżącej w opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Treść wniosku wskazywała więc, iż skarżąca składa wnioski na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tymczasem w decyzji z dnia [..] maja 2015 r., jakkolwiek w podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 54 ust. 1 ustawy, to w uzasadnieniu wskazał jedynie na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie dokując jakiejkolwiek oceny zasadności wniosku z punktu widzenia przesłanej wymienionych w art. 54 ustawy. Z kolei w decyzji z dnia [..] czerwca 2015 r. brak w ogóle powołania się na art. 54 ustawy. W to miejsce organ pierwszej instancji w podstawie prawnej i uzasadnieniu decyzji wskazał art. 66 ustawy ust. 1 ustawy. Organ pierwszej instancji, pomimo ciążących na nim obowiązków, w obu sprawach w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia czy wniosek skarżącej spełnia kryteria wynikające z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd uznał zatem, że organ nie mógł wydać innych rozstrzygnięć niż te, które zapadły w przedmiotowych sprawach w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Wydanie merytorycznych decyzji przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego, w istotny sposób naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Jednocześnie Sąd zauważył, że zaskarżone decyzje nie rozstrzygają czy wnioski skarżącej o opłacanie składek mogą być uwzględnione, czy też nie i choć odbierane są przez skarżącą jako niekorzystne, to w istocie chronią przysługujące skarżącej uprawnienie do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej wniosków w oparciu o właściwą podstawę prawną i wyczerpująco zgromadzony w sprawach materiał dowodowy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M.T. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty z uwagi na dostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, przyznanie pełnomocnikowi skarżącej kosztów świadczenia pomocy prawnej z urzędu oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a. i art. 80 k.p.c. mające wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję, pomimo iż ta podlegała uchyleniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez organ wydający decyzję w drugiej instancji, a polegające na nieustaleniu okoliczności, które z zastosowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego można było wywieść ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mówiących o tym, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów oraz żaden z członków rodziny nie chce opłacać składek na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej, a jednocześnie z uwagi na oczekiwanie rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad matką, skarżąca nie może poddać się aktywizacji zawodowej przez podjęcie pracy lub rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, a w konsekwencji również zaniechanie ustalenia, iż realizuje ona kryterium dochodowe w rozumieniu art. 8 ustawy o pomocy społecznej, czego na gruncie wniosku skarżącej wymaga art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję, pomimo iż ta podlegała uchyleniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na zaniechaniu dokonania ustaleń na podstawie faktów znanych organowi z urzędu, tj. z postępowań zakończonych decyzjami w sprawach [..], [..],[..], [..] oraz [..], w których przeprowadzono wywiady środowiskowe dotyczące skarżącej i które to wywiady mogły zostać inkorporowane do materiału dowodowego niniejszej sprawy znosząc potrzebę uchylania decyzji organu I instancji i kierowania sprawy do ponownego rozpoznania z zaleceniem przeprowadzenia wywiadu;

- art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 136 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję, pomimo że ta podlegała uchyleniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a mające na celu ustalenie wysokości dochodów skarżącej z punktu widzenia art. 8 ustawy o pomocy społecznej, tj. realizowania przez skarżącą kryterium dochodowego określonego w tych przepisach, i w rezultacie wydanie decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, mimo iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie uzasadniał wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i organ odwoławczy mógł w drodze własnych czynności uzupełnić materiał dowodowy w stopniu pozwalającym na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nieprawidłowo przyjął, iż okoliczności mających decydujący wpływ na treść rozstrzygnięcia organ nie mógł ustalić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W ocenie skarżącej kasacyjnie byłoby to zasadne i zgodne z zasadą szybkości oraz sprawności postępowania. Organ posiadał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także materiał dostępny z innych postępowań, których wyniki oraz podstawy rozstrzygnięć są znane z urzędu, także Sądowi, co pozwalało na stanowcze ustalenie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Z okoliczności wskazanych w samym wniosku skarżącej wynika jednoznacznie potrzeba uzyskania wsparcia z systemu zabezpieczeń społecznych i że wsparcie to obejmuje pomoc w postaci opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Tymczasem organ odwoławczy nie tylko nie uwzględnił żądania wniosku, lecz również nie przeprowadził postępowania uzupełniającego. Wśród przykładowych czynności, które SKO w Gdańsku mogło przeprowadzić w celu uzupełnienia postępowania dowodowego było przesłuchanie świadków - ojca skarżącej K.T. czy jej matki T.T. Wywiady środowiskowe znajdują się natomiast w aktach innych postępowań, do których SKO ma wgląd. Powyższych uchybień nie dostrzegł także Sąd, w wyniku czego oddalono skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zarzut skargi kasacyjnej, oparty na powołanych w niej przepisach postępowania sprowadza się do twierdzenia, że w zaistniałych w sprawie okolicznościach Sąd I instancji niewłaściwie ocenił działanie organu odwoławczego, który miał kompetencję do wydania orzeczeń kasacyjno-reformacyjnych i powinien był – w ocenie skarżącej kasacyjnie - wydać decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty.

Na wstępie zatem wyjaśnienia wymaga funkcja, jaką spełnia w postępowaniu administracyjnym, ustanowiona przepisem art. 15 k.p.a., zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć w nim miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Zasada ta - skoro wynika z niej obowiązek dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, determinuje także obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy. O wadze tej zasady świadczy umieszczenie jej wśród zasad konstytucyjnych. Przepis art. 78 Konstytucji RP stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (..). Sprawa administracyjna musi zatem zostać dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dowodowego, a nie jedynie wydanie dwóch rozstrzygnięć dwóch organów rożnych stopni. Wydanie zatem przez organ odwoławczy decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę pomimo braku postępowania wyjaśniającego, którego przeprowadzenie jest niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowiłoby rażące naruszenie przepisu art. 15 k.p.a.

Zadanie organu odwoławczego sprowadza się więc do obowiązku ustalenia w oparciu o przepis prawa materialnego zakresu postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, a następnie usunięcia ewentualnie stwierdzonych naruszeń prawa materialnego i procesowego, lecz wyłącznie o tyle, o ile mogą one zostać konwalidowane bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy jednak pamiętać, że organ odwoławczy nie przeprowadza w całości własnego, odrębnego postępowania dowodowego. Jest uprawniony i równocześnie zobowiązany do samodzielnej oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów może wyciągnąć odmienne wnioski, ale może także podzielić w całości stanowisko organu I instancji. Regułą bowiem jest, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy.

Niemniej jednak zgodnie z art.138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancjności. Jeżeli jego zakres wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie do kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, co odbierałoby prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy, a mogłoby być zwalczane już wyłącznie w postępowaniu sądowoadminisracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny oceniając niniejszą sprawę ma na uwadze wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko strony, która znajduje się w sytuacji trudnej, oczekując na ostateczne rozstrzygnięcie swojej sprawy, jak i to, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika uprawnienie strony do odwołania się od każdej decyzji nieostatecznej. Niemniej jednak powołane w skardze kasacyjnej okoliczności, w tym także zasada szybkości postępowania nie mogą stać w sprzeczności ze wskazanymi wyżej gwarancjami konstytucyjnymi strony. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Obowiązek rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy spoczywa na organie orzekającym. Do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności działania organu administracji. Z tych względów nie byłaby możliwa akceptacja poglądu strony skarżącej, że w realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy był uprawniony do wydania decyzji merytorycznej.

Z unormowania art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. wynika, że Sąd jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli nastąpiło naruszenie przepisów postępowania i mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję musiałby znaleźć uchybienia procesowe, w wyniku których wydane zostało wadliwe rozstrzygnięcie.

W realiach niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności. Pomijając, słusznie wytknięte przez organ odwoławczy uchybienia w zakresie podstawy prawnej i właściwej oceny wniosku skarżącej oraz wydania w tym stanie rzeczy rozstrzygnięcia, szczególną uwagę zwrócić należy na konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego, które nie mogło być w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzone przez organ odwoławczy. Z treści decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie wynika, że organ ten nie wskazał motywów podjęcia rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji sprowadza się w istocie do jednego zdania wyrażającego odmowę organu, który nie znalazł podstaw do uznania żądania strony. Tymczasem uzasadnienie decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., musi odzwierciedlać tok rozumowania organu w danej konkretnej sprawie, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy i indywidualnego żądania strony. Zapewnia to stronie możliwość poznania przyczyn podjęcia przez organ decyzji danej treści i właściwe ustosunkowanie się do rozstrzygnięcia, co nie zawsze wiązać będzie się z wniesieniem odwołania. Jeżeli jednak odwołanie zostanie złożone, organ odwoławczy ma możliwość poznania oceny organu pierwszoinstancyjnego i podjęcia decyzji z uwzględnieniem argumentacji, która legła u podstaw wydania decyzji zaskarżanej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy to organ pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności w sposób rzetelny i niebudzący żadnych wątpliwości ustalić stan faktyczny sprawy i wydać decyzję w odpowiedniej formie i z odzwierciedleniem stanowiska we właściwie skonstruowanym uzasadnieniu pozwalającym na ocenę, czy sprawa została rozpoznana w sposób wyczerpujący.

Odniesienie się do żądania skarżącej i przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy nie było zatem możliwe, co słusznie zauważył Sąd I instancji oceniając zaskarżoną decyzję wydaną w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. jako prawidłową. Zakres koniecznego postępowania dowodowego wykracza poza ramy postępowania uzupełniającego. Organy mają obowiązek zbadania (zatem w pierwszej kolejności organ I instancji) czy skarżąca należy do kategorii osób, o których mowa w art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w sytuacji, gdy dokonają takiej kwalifikacji złożonego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze, że z racji sytuacji skarżącej kasacyjnie, organom są znane niektóre fakty z urzędu, niemniej jednak chociaż fakty te należy uwzględnić, nie mogą one stanowić wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia. Podobnie materiał dowodowy z innych spraw może być inkorporowany do obecnego postępowania wyłącznie w sytuacji, kiedy odpowiadać będzie aktualny i adekwatny do przedmiotu prowadzonego postępowania. Niedopuszczalne byłoby rozstrzygnięcie o sytuacji skarżącej ubiegającej się o potwierdzenie uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie nieaktualnych danych. W aktach sprawy znajduje się wywiad środowiskowy z 2014 r., z którego wynika, że organ oceniając sytuację rodzinną skarżącej kasacyjnie miał zamiar wystąpić o wszczęcie procedury założenia "Niebieskiej karty". W postępowaniu administracyjnym okoliczność ta powinna była zostać poddana ocenie, przy rozważaniu kwestii uprawnień skarżącej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, nie stwierdzając zarzucanych naruszeń, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 tej ustawy. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

-----------------------

10