Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1135/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: art. 39, art. 7, art. 2-4, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku nr [...] w części nieprzyznającej świadczenia pieniężnego ponad kwotę 360 złotych.


UZASADNIENIE

Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...] w przyznał rodzinie M.R. świadczenie pieniężne na zakup posiłków lub żywności w ramach programu "Pomoc w zakresie dożywiania", w kwocie 360 złotych. Decyzji ten nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu podniesiono, iż wnioskodawczyni spełnia przesłanki określone w art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 205 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Świadczenie takie może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zasady przyznawania świadczeń zostały określone w zarządzeniu Dyrektora MOPS. Jeśli miesięczny dochód osoby samotnie gospodarującej lub rodziny nie przekracza 50% kryterium dochodowego zasiłek wynosi 150 zł. miesięcznie na osobę. W sytuacji kiedy dochód ten mieści się w przedziale 50 do 100% kryterium dochodowego kwotę zasiłku ustalono na 90 zł. , a jeśli mieści się w przedziale 100 do 150% kryterium dochodowego – 60 zł.

Miesięczny dochód rodziny mieści się w granicach 50 do 100% kryterium dochodowego. Przyznając powyższe świadczenie za maj i czerwiec 2013 r. w wysokości 360 zł ( 2 x 180 zł) uwzględniono jedynie dzieci wnioskodawczyni (A. i M.). Natomiast "nie ujęto" w ramach tej pomocy ich matki – M.R. Jak stwierdzono w uzasadnieniu, została ona wyłączona z PUP i tym samym nie zależy jej na poprawie sytuacji rodziny, co zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s. stanowi podstawę dom odmowy przyznania pomocy.

Od decyzji tej odwołała się M.R., kwestionując zasadność odmowy udzielenia jej wsparcia w postaci zasiłku celowego na zakup żywności. W odwołaniu obszernie pisze o swojej trudnej sytuacji rodzinnej, polegającej w szczególności na tym, że jej mąż uniemożliwił przyjęcie młodszego dziecka do żłobka (nie zgodził się przedstawić umowy o pracę, a było to warunek jego przyjęcia). Działania męża oraz jej teścia przyczyniały się także do zniechęcenia potencjalnych pracodawców, co skutkowało brakiem możliwości uzyskania pracy. Wyjaśniła w odwołaniu okoliczności leżące u podstaw pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej. Jak stwierdza, przyjęłaby każdą pracę wskazaną przez PUP, ale ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dwuletnim synem nie mogła skorzystać w propozycji jakie jej przedstawiono.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało kwestionowane rozstrzygnięcie w całości w mocy.

W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz zasady przyznawania zasiłków celowych w postaci świadczenia na dożywianie. Wskazał na przepis art. 11 ust 2-3 u.p.s., zgodnie z którym brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczeń z pomocy społecznej należy uwzględnić sytuację osób będących na utrzymaniu osoby ubiegającej się o świadczenie lub korzystającej ze świadczeń.

Podkreślił, iż M.R. decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] utraciła status osoby bezrobotnej, jest osobą zdrową, przebywa w mieszkaniu rodziców, prowadzi wspólne z dwojgiem dzieci gospodarstwo domowe (odrębne od rodziców). Źródłem dochodu rodziny są alimenty oraz świadczenia rodzinne.

Ponadto wskazał, iż w przypadku decyzji uznaniowych, a z taką mamy do czynienia, organ administracyjny zobowiązany jest wyważyć słuszny interes obywatela i interes społeczny. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Natomiast przez interes społeczny (publiczny) rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itd. (wyrok NSA z dnia 21 maja 2003 r., III SA 2752/01, LEX 145004).

Zdaniem Kolegium, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zapadłe w ramach uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności. Poczynił on prawidłowe ustalenia faktyczne oraz zastosował właściwe przepisy prawa i odpowiednio uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Dokonał wnikliwej analizy sytuacji związanej z potrzebami bytowymi wskazanymi w osnowie zaskarżonej decyzji. Ponadto odniósł się w tezach uzasadnienia zaskarżonej decyzji do sytuacji zdrowotnej, osobistej i dochodowej strony. Organ odwoławczy podzielił słuszność tych ustaleń.

Wskazał na ograniczoną ilość pozostających w dyspozycji organu udzielającego pomocy społecznej. Regulacje prawne dotyczące pomocy społecznej należy rozumieć w ten sposób, że odpowiednie instytucje powołane do tego mają za cel udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym. Nie dopuszczają one zatem do wykorzystywania środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych. Pomoc społeczna nie ma charakteru stałego i nie może sprowadzać się do prostego rozdawnictwa świadczeń. Ma ona przejściowo stanowić rodzaj wsparcia w celu pokonania trudności życiowych beneficjentów. W żadnym razie świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być traktowane, jako stałe źródło dochodu. Rolą organów pomocy społecznej jest, więc również przeciwdziałanie traktowaniu świadczeń pomocowych, jako oczywistej i bezwarunkowej należności ze strony Państwa. Celowi temu służy zobowiązywanie stron do aktywności w zakresie przezwyciężania swoich trudnych sytuacji życiowych. Dlatego też osoby, które korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej na zaspokojenie własnych potrzeb mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji .

W skardze z dnia [...] M.R. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej rażące naruszenie prawa. W jej ocenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie wyjaśniło dokładnie stanu faktycznego sprawy, poprzestając na ustaleniach pierwszej instancji. W szczególności zaakceptowało interpretację postanowień art.11 u.p.s., która stanowiła podstawę odmowy udzielenia jej świadczenia. Odmowa taka może mieć miejsce jeśli wystąpi nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia. W przypadku skarżącej taka okoliczność nie miała miejsca. Podstawą utraty statusu osoby bezrobotnej był brak gotowości do podjęcia zatrudnienia z powodu wychowania malutkiego dziecka. Ponadto Kolegium nie ustaliło źródła negatywnych opinii pracownika socjalnego o skarżącej, przywołanych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Jak twierdzi, pracownik socjalny został skorumpowany przez jej byłego teścia. M.in. sporządził opinię, na podstawie której wydano kolejną niekorzystną dla skarżącej decyzję z dnia [...] z podobnym, krzywdzącym dla niej uzasadnieniem.

Postępowanie Kolegium doprowadziło do tego, że wnioskodawczyni poniosła szkodę ze względu na nieznajomość prawa. Nie wiedziała, że może przedstawić dowody na potwierdzenie nieuczciwego sprawowania "opieki" nad jej rodziną przez pracownika socjalnego. Ten pracownik przekazywał Kierownikowi Działu Świadczeń MOPS nieprawdziwe informacje o niej, które nie zostały udokumentowane materiałem dowodowym.

Do skargi zostało załączone oświadczenie wolontariusza, reprezentującego skarżącą sprawach socjalnych. W treści tego oświadczenia informuje, iż źródłem krzywdzącej opinii jest teść skarżącej, który "systematycznie wpada do MOPS".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powtórzyło argumenty podnoszone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne, mogą w razie uznania kontrolowanego aktu za nielegalny w rozumieniu ww. przepisów, uchylić ten akt lub stwierdzić jego nieważność. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 tej ustawy, rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a z taką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, jest prowadzona na szczególnych zasadach. Polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 5 pkt. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm., dalej: ustawa ) w zw. z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.Dz. U. z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej: u.p.s.).

W myśl art. 5 ust. 1 wymienionej na wstępie ustawy, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej oraz osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, które dla osoby osobie samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, dla osoby w rodzinie 456 zł. Pomoc może być przyznana w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej (art. 7 ustawy). Oznacza to, że niektóre przepisy tego aktu będą miały zastosowanie wprost, inne natomiast wcale, przy czym to odpowiednie stosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ustawa danej kwestii nie reguluje. W szczególności, ze względu na uznaniowy charakter tego świadczenia oraz jego funkcje (cel) odpowiednie zastosowanie znajdzie przepis art. 39 u.p.s.

Rozstrzygnięcie w sprawie pomocy na dożywianie nosi znamiona aktu uznaniowego. Przyjęcie tego rodzaju konstrukcji przez ustawodawcę oznacza wyposażenie organu administracji w uprawnienie do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych (wyrok NSA z 3 września 2010 r., II GSK 745/09, Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Ramy owej swobody prawo materialne może ograniczać w różny sposób, w szczególności zaś określając kierunkowe dyrektywy korzystania uznania w normach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia (granice zewnętrzne uznania), jak również w przepisach wskazujących na cel regulacji prawnej, w której zamieszczone zostało upoważnienie do podjęcia aktu uznaniowego (granice wewnętrzne uznania). Jeśli chodzi o przepisy prawa procesowego, to ramy te wyznacza przede wszystkim zasada ogólna uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli określona w art. 7 k.p.a.

Zewnętrznych granic uznania, pozostającego w dyspozycji organu podejmującego rozstrzygnięcie w sprawie tego świadczenia, poszukiwać należy w normie zawartej w art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy (dyrektywy pozytywne) oraz w przepisach art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 12 u.p.s. (dyrektywy negatywne).

Dyrektywy pozytywne wiążą się, w istocie rzeczy, z dwiema okolicznościami, tj. charakterem zaspokajanej potrzeby (pomoc na dożywianie) oraz kryterium dochodowym ( brak przekroczenia 150% kryterium dochodowego z u.p.s.).

Dyrektywy negatywne, a więc takie, które mimo zakwalifikowania potrzeby bytowej jako niezbędnej, wyłączają możliwość przyznania świadczenia, to marnotrawstwo (art. 11 ust. 1 u.p.s.), brak współdziałania (art. 11 ust. 2 u.p.s.) oraz dysproporcja między deklarowanym dochodem a sytuacją majątkową wnioskodawcy (art. 12 u.p.s.).

Dyrektyw wyznaczonych celami regulacji prawnej trzeba poszukiwać w postanowieniach art. 2 ust. 1 i 3 ust. 1 oraz art. 4 u.p.s. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. I OSK 116/10 LEX nr 594935 w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 u.p.s.

W świetle art. 2 zasadniczym celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych uprawnionych, przy równoczesnym umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których uprawnione osoby i rodziny nie są w stanie pokonać przy użyciu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie osoby (rodziny) w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 ust. 1) oraz umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.). Dokonując wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 i art. 4 u.p.s. oraz art. 5 ust. 1 ustawy w sferze odnoszącej się do zasiłków mających na celu pomoc na dożywianie przyjąć należy następujące dyrektywy korzystania z uznania administracyjnego: po pierwsze - zasiłek celowy na dożywianie przyznawany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, przy czym adresatem tego świadczenia są osoby, których dochód nie przekracza 150% kryterium określonego w art. 5 ust. 1 i 2 u.p.s.; po drugie – wsparcie takie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której osoba (rodzina) samodzielnie nie jest w stanie tej niezbędnej potrzeby bytowej zaspokoić; po trzecie – świadczenie to ma charakter pomocniczy, wspierający osobę (rodzinę) w wysiłkach podejmowanych dla zaspokojenia potrzeby; po czwarte - osoba (rodzina) ubiegająca się o wsparcie powinna współdziałać z instytucjami pomocowymi w rozwiązywaniu jej sytuacji życiowej; po piąte - celem świadczenia pomocowego powinno być umożliwienie jego adresatowi życia w godnych warunkach.

Zasada ogólna zawarta w art. 7 k.p.a., nakazująca uwzględniać w postępowaniu administracyjnym interes społeczny i słuszny interes obywateli , ma na celu przede wszystkim wyważanie interesu publicznego i interesu indywidualnego przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji publicznej. Nie zakłada ona dominacji żadnego z tych interesów. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, iż wskazana zasada nakazuje respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Ustalenie treści interesu publicznego w konkretnej sprawie administracyjnej wiązać się będzie z celami regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Wobec tego dla ustalania tego, co leży w interesie publicznym w przypadku podejmowania decyzji w sprawie przyznania świadczenia należy sięgnąć do przywołanych wyżej norm określających cele pomocy społecznej zawartych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. , jak również do art. 3 pkt. 1 i 5 ust. 1 ustawy.

W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, iż skarżąca kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania jej zasiłku na dożywianie. Co prawda, w sentencji orzeczenia pierwszoinstancyjnego nie zamieszczono rozstrzygnięcia w tej kwestii, ale w sposób nie budzący wątpliwości wynika ono z treści uzasadnienia. Świadczenie zostało przyznane na dzieci skarżącej, natomiast co do M.R., jak to określił organ, "nie ujęto" jej w ramach tego świadczenia ze względu na brak współdziałania. Okoliczność taka, stosownie do zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s., stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku. Tym samym utrzymanie przez Kolegium w całości w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] oznacza także utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w części odmawiającej przyznanie skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup posiłków lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu "Pomoc w zakresie dożywiania".

Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, zaaprobowanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, ten właśnie brak współdziałania stanowił przesłankę rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącej. Asumptem do przyjęcia tezy o braku współdziałania M.R. z organem pomocy społecznej był fakt, iż została utraciła status osoby bezrobotnej, a co za tym idzie, zdaniem organu, nie zależy jej na poprawie sytuacji rodziny.

Wyżej prowadzone rozważania prowadzą do wniosku, iż organ podejmujący uznaniowe rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego na żywność, kierując się dyrektywą negatywną określoną w art. 11 ust. 2 u.p.s., nawet w sytuacji, w której przesłanki pozytywne są spełnione, może odmówić przyznania świadczenia o ile zaistnieje brak współdziałania w rozumieniu art. 11 ust. w zw. z art. 4 u.p.s.

Przepis zamieszczony w art. 11 ust. 2 u.p.s., w wersji obowiązującej w dacie podejmowania decyzji przez organy orzekające w sprawie, brzmiał w sposób następujący: "Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej."

Odnosząc treść tego przepisu do stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, iż jego hipoteza zostałaby spełniona jeśli M.R., pozostająca osobą bezrobotną, w sposób nieuzasadniony odmówiłaby podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. I to dopiero mogłoby stanowić podstawę do uznania braku współdziałania i odmowy przyznania świadczenia. Mogłoby, ale wcale nie musiałoby powodować skorzystanie przez organ pomocowy z dyspozycji zamieszczonej in fine art.11 ust. 2 u.p.s. Ta kwestia oczywiście wymagałaby oceny stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w kontekście celów i zasad przyznawania świadczeń pomocy społecznej.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] (k. 34 akt administracyjnych) o utracie przez M.R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] ze względu na brak zdolności do podjęcia zatrudnienia. Uzasadnienie decyzji jest bardzo lakoniczne i sprowadza się do tego, co stwierdzono wyżej. Natomiast z akt sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (k. 28), ma dwójkę dzieci: M. (urodzony [...]) oraz A. (urodzona [...]). Łączny, miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. (alimenty [...] zł i zasiłek rodzinny [...] zł). Pozostaje w konflikcie z mężem oraz teściem, którzy, jak twierdzi utrudniają jej podjęcie pracy, w szczególności ze względu na niezłożenie przez męża umowy o pracę, co stanowiło warunek przyjęcia syna do żłobka.

Dokonując analizy sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, a zwłaszcza konieczność sprawowania opieki nad dwójką dzieci, w tym jednym 2 letnim, jest rzeczą absolutnie zrozumiałą, iż nie ma ona możliwości podjęcia regularnej pracy. Organy podejmujące rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, przyjmując w tym przypadku brak współdziałania, wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu dopuściły się naruszenia przepisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 205 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.s., które miało wpływ na wynik sprawy.

W dalszym postępowaniu organy uwzględnią powyższą ocenę prawną wyrażoną przez Sąd.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a p.p.s.a , orzekł jak w sentencji wyroku.