Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1528/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu odsetek należnych od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części nakazującej zwrot odsetek ponad kwotę 557.717,00 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem tysięcy siedemset siedemnaście złotych); 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez pełnomocnika P. w S. (dalej także: P., beneficjent, skarżący) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej także: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylająca decyzję nr [...] Centrum Systemów Informatyzacyjnych Ochrony Zdrowia (dalej także: CSIOZ) z [...] sierpnia 2013 r. w całości i w tym zakresie orzekająca co do istoty poprzez określenie dla P. w S. wysokości zobowiązania z tytułu odsetek na kwotę 558.299,00 zł należnych od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki w kwocie 7.273.741,92 zł oraz 3.372.403,56 zł liczonych (jak dla zaległości podatkowych) za okres od 1 kwietnia 2010 r do 13 października 2010 r. oraz od 30 grudnia 20101 r. do 4 lipca 2011 r. oraz od 31 grudnia (2010 r.) do 4 lipca 2011 r. włącznie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie zawartej [...] grudnia 2009 r z Instytucją Wdrażającą – CSIOZ umowy (nr [...]) o dofinansowanie projektu pod nazwą: [...] beneficjent otrzymał zaliczkę w następujących transzach: 1 kwietnia 2010 r. w wysokości 7.273.741,92 zł, 30 grudnia 2010 r. w wysokości 6.655.339,04 zł oraz 31 grudnia 2010 r. w wysokości 1.106.241,28 zł. Umowa o dofinansowanie została zmieniona aneksami z: [...] marca 2010 r. (nr [...]),[...] czerwca 2011 r. (nr [...]),[...] lutego 2012 r. (nr [...]),[...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) oraz [...] lipca 2013 r. (nr [...]). CSIOZ ustalił, że beneficjent nie rozliczył w 100% płatności zaliczkowej w wymaganym terminie. Transza w wysokości 7.273.741,92 zł wypłacona 1 kwietnia 2010 r. została rozliczona po terminie, czego potwierdzeniem jest wniosek o płatność złożony 13 października 2010 r. Dodatkowo beneficjent zwrócił niewykorzystaną część zaliczki w kwocie 189.797,26 zł po terminie - 11 października 2010 r. Po terminie rozliczono również zaliczki w wysokości 3.372.403,56 zł przekazane w dniach 30 i 31 grudnia 2010 r. Wniosek o płatność rozliczający wskazaną kwotę wpłynął 4 lipca 2011 r. Organ I instancji wskazał nadto kwotę odsetek w wysokości 162 zł, należną w związku z nieterminowym zwrotem środków uznanych za niekwalifikowalne w kwocie 784 zł.

Pomimo wysłania P. stosownego wezwania zawartego w piśmie z dnia 23 stycznia 2013 r. (sygn. [...]) beneficjent nie uiścił żądanych odsetek. W tej sytuacji organ I instancji w dniu 6 maja 2013 r. zawiadomił beneficjenta o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zwrocie środków w związku z nierozliczeniem udzielonego dofinansowania w formie zaliczki w terminie określonym w umowie o dofinansowanie. We wskazanym zawiadomieniu CSIOZ poinformował beneficjenta o dołączeniu do akt sprawy na podstawie art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) wezwania beneficjenta do zwrotu środków z 22 marca 2013 r. (sygn. [...]). Następnie pismem z 7 maja 2013 r. (sygn. [...]) CSIOZ zawiadomił beneficjenta o uprawnieniach wynikających z art. 10 ust. 1 k.p.a. a dotyczących możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w określonym terminie. W odpowiedzi na zawiadomienie, 13 maja 2013 r. stosownym pismem (sygn. [...]) beneficjent zwrócił się z prośbą o dołączenie do materiału dowodowego pism kierowanych do CSIOZ dotyczących zasadności naliczania odsetek oraz ich wysokości. W dniu 7 czerwca 2013 r. (sygn. [...]) P. w S. zwrócił się z wnioskiem o dołączenie do akt sprawy następujących dokumentów:

- informacji dla beneficjenta o wynikach weryfikacji wniosku o płatność numer 5,

- informacji dla beneficjenta o wynikach weryfikacji wniosku o płatność numer 8.

Jednocześnie wniósł o udostępnienie do wglądu list sprawdzających do weryfikacji wniosków o płatność numer 5 i 8.

W związku z możliwością wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. (sygn. [...]) beneficjent podtrzymał dotychczasowe stanowisko dotyczące terminowego rozliczenia zaliczki. P. w S. podniósł, że w toku rozliczeń poszczególnych transzy był informowany przez CSIOZ o pozytywnym zatwierdzeniu informacji o weryfikacji wniosków o płatność. W związku z brakiem zastrzeżeń beneficjent założył, że wnioski były składane z zachowaniem terminu i zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami. Wskazał również, że CSIOZ nie rozstrzygnął rozbieżności pomiędzy postanowieniami umowy o dofinansowanie a treścią Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 4 lutego 2009 r. w zakresie sprawozdawczości Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko odnośnie terminu rozliczania zaliczki. Pismem z 18 czerwca 2013 r. ([...]) organ I instancji zawiadomił beneficjenta o włączeniu do akt dokumentów: informacji dla beneficjenta o wynikach weryfikacji wniosku o płatność numer 5 i 8 oraz list sprawdzających poszczególne wnioski.

W decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. CSIOZ określił dla P. w S. wysokość zobowiązania z tytułu odsetek należnych od kwot nierozliczonych w terminie zaliczek na łączną kwotę 557.717,00 zł. Kwota odsetek wynikała z nieterminowego rozliczenia następujących zaliczek:

- 784 zł (liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od 31 grudnia 2009 r. do 11 października 2011 r.),

- 6.184.980,96 zł (liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 13 października 2010 r.),

- 189.797,26 zł (liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 11 października 2011 r., w związku z nieterminowym zwrotem środków niewykorzystanej zaliczki),

- 2.781.543,02 zł (liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od 30 grudnia 2010 r. do 4 lipca 2011 r.),

- 490.860,54 zł (liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od 31 grudnia 2010 r. do 4 lipca 2011 r.).

W dniu 20 sierpnia 2013 r. beneficjent na podstawie art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej u.f.p.) w zw. z art. 60 u.f.p. odwołał się od decyzji CSIOZ. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w jego opinii P. w S. nie dokonał nieterminowego rozliczenia zaliczki. Beneficjent podniósł, że CSIOZ nie odniósł się do zarzutów dotyczących zasadności tego, czy zaliczki były rozliczane zgodnie z uregulowaniami zawartymi w umowie o dofinansowanie. W opinii P. w S., § 8 ust. 4a umowy o dofinansowanie wskazany przez CSIOZ jako podstawa do określenia obowiązku zapłaty odsetek nie miała zastosowania w przedmiotowej sprawie. Beneficjent podniósł, że wskazane uregulowanie zostało wprowadzone do umowy o dofinansowanie aneksem z dnia [...] marca 2010 r. i nie powinno było być stosowane, ponieważ część zaliczki została wypłacona przed zawarciem aneksu, tj. 31 grudnia 2009 r. P. w S. podniósł również, że zgodnie z wykładnią art. 189 ust. 3 u.f.p. odsetki są naliczane od nieterminowego wywiązania się z zobowiązania, a nie od zawiadomienia o wykonaniu zobowiązania - w przedmiotowej sprawie złożenia wniosku o płatność. W opinii beneficjenta wykonanie zobowiązania, w tym przypadku terminowe wydatkowanie środków, miało miejsce w terminie, jedynie informacja o samym wydatkowaniu została przekazana z naruszeniem terminu. Beneficjent wskazał także, że obowiązek zapłaty odsetek jest poważnym obciążeniem finansowym dla uczelni mającej status publiczny. Nadmienił, że uczelnia jest w trakcie realizacji innych projektów, które mają na celu innowacje wprowadzające zmiany w bazie kształcenia studentów i kadr. Dodatkowo istotnym aspektem jest poprawa warunków leczenia pacjentów onkologicznych z województwa zachodniopomorskiego, jak i całej Polski. P. w S. wskazał również, że uczelnia prowadzi inwestycję w większości ze środków własnych i obecnie nie posiada środków umożliwiających zapłatę odsetek w związku z wezwaniem wystosowanym przez CSIOZ.

Wobec tych okoliczności P. w S. wniósł o nieobciążanie obowiązkiem zwrotu środków w kwocie 557.717,00 zł oraz o umorzenie wskazanej należności z uwagi na ważny interes beneficjenta oraz interes publiczny.

Obecnie kontrolowaną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchylił decyzję nr [...] Centrum Systemów Informatyzacyjnych Ochrony Zdrowia z [...] sierpnia 2013 r. w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty poprzez określenie dla P. w S. wysokości zobowiązania z tytułu odsetek na kwotę 558.299,00 zł należnych od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki. W swoim rozstrzygnięciu organ II instancji wskazał, że ustaleń stanu faktycznego dokonał na podstawie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organ I instancji, której przyznano moc dowodową oraz dokumentacji zebranej przez organ II instancji, w szczególności:

1. aneksu do umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] grudnia 2009 r.,

2. dowodu wykonania na rzecz beneficjenta przelewu kwot nieterminowo rozliczonych zaliczek wskazujących na datę obciążenia rachunku w BGK,

3. dowodu otrzymania przez beneficjenta przelewu kwot wymienionych zaliczek wskazujących na datę uznania rachunku beneficjenta,

4. wniosków o płatność rozliczających wskazane zaliczki,

5. dokumentu potwierdzającego dokonanie przez beneficjenta zwrotu środków niewykorzystanej zaliczki.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w pierwszej kolejności wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze mające charakter postępowania administracyjnego, tak jak i postępowanie prowadzone przez organ I instancji, odbywać się powinno zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. (na podstawie art. 67 u.f.p. w zw. z art. 60 u.f.p.). Obowiązkiem organów w obu instancjach jest więc, co do zasady, wyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz prowadzenie postępowania zgodnie z prawem materialnym i proceduralnym (art. 6 k.p.a.).

Organ II instancji po dokonaniu oceny prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że CSIOZ co do zasady uczynił zadość przepisom k.p.a. i u.f.p. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej spawy, organ II instancji ponownie zbadał, czy w zaistniałej sprawie doszło do nieterminowego rozliczenia zaliczki.

Wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, beneficjent otrzymał 1 kwietnia 2010 r. zaliczkę w wysokości 7.273.741,92 zł, którą rozliczył w dwóch wnioskach o płatność. Wniosek nr 5 na kwotę 6.185.764,96 zł, został złożony po terminie - w dniu 13 października 2010 r. Beneficjent zwrócił niewykorzystaną część zaliczki kwocie 28.736,68 zł również po terminie - dniu 11 października 2010 r. Wniosek o płatność nr 4 na kwotę 898.963,70 zł został złożony w terminie tj. w dniu 22 lipca 2010 r. Niewykorzystaną część zaliczki w kwocie 161.372,11 zł zwrócono po terminie - 11 października 2010 r. Po terminie rozliczono też zaliczkę przekazaną w dniach 30 i 31 grudnia 2010 r. na łączną kwotę 3.372.403,56 zł. Wniosek o płatność nr 8 rozliczający wskazaną kwotę złożono po terminie tj. 4 lipca 2011 r. Nadto organ I instancji naliczył odsetki od kwoty 784 zł, stanowiącej wydatki uznane za niekwalifikowalne.

Wskazał, że określony w umowie o dofinansowanie termin na rozliczenie zaliczki wynosi 6 miesięcy, liczonych od dnia otrzymania zaliczki, czyli od dnia 1 kwietnia 2010 r. oraz 30 i 31 grudnia 2010 r. Termin ten zdaniem organu upłynął odpowiednio w dniach 1 października 2010 r. oraz 31 maja 2011 r. (zamiast 30 czerwca 2011 r. – uwaga WSA) oraz 1 czerwca 2011 r. (zamiast 1 lipca 2011 r. – uwaga WSA). Strona złożyła wniosek o płatność rozliczający zaliczki w dniach 13 października 2010 r. oraz 4 lipca 2011 r., czyli zdaniem organu odpowiednio 12, 34 i 35 dni, po upływie terminu na jej rozliczenie (zamiast 12, 5 i 4 dni po terminie – uwaga WSA).

Wobec tego Minister podtrzymał stanowisko organu I instancji stwierdzające nieterminowe rozliczenie zaliczki oraz zwrotu niewykorzystanej kwoty zaliczki.

Podstawą do uchylenia decyzji, określającej przypadającą do zwrotu kwotę 557.717,00 zł stanowiącą odsetki jak dla zaległości podatkowych od nierozliczonych w terminie środków przekazanych w ramach zaliczki, było błędne jej określenie przez CSIOZ. Powołując się na wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r. sygn. II SA 400/81 (ONSA 1981, Nr 2, poz. 88) Minister przyjął, że jeżeli organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia, przesądzając przy tym o treści przyszłego rozstrzygnięcia.

Okres za jaki naliczyć należy odsetki wyraźnie wskazuje art. 189 ust. 3 u.f.p. zgodnie z którym "(...) nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność". Zdaniem Ministra przepis ten nie odsyła do przepisów podatkowych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.: dalej: o.p.) w zakresie ustalenia początkowego momentu naliczania odsetek, lecz wskazuje konkretny dzień, od którego należy je naliczać. Dniem tym jest dzień przekazania środków. Wobec tego z uwagi na generalne odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p. przepis art. 53 ust. 4 Ordynacji podatkowej, który wskazuje, że "odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu zdarzenia" nie znajdzie w tym przypadku zastosowania. Dzieje się tak, ponieważ przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio jedynie w zakresie nieuregulowanym przepisami u.f.p., które to w odniesieniu do momentu rozpoczęcia naliczania odsetek stanowią wyczerpującą regulację. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym okres za jaki należy naliczyć odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki rozpoczyna się od dnia przekazania środków, czyli od dnia 1 kwietnia 2010 r., 30 i 31 grudnia 2010 r. a kończy się z dniem złożenia wniosku o płatność tj. w dniu 13 października 2010 r. oraz 4 lipca 2011 r. bądź z dniem dokonania zwrotu kwoty niewykorzystanej zaliczki tj. w dniu 11 października 2010 r. Organ odwoławczy wskazał także, że okres odsetkowy został określony przez CSIOZ prawidłowo natomiast błąd dotyczy wysokości ustalonej kwoty odsetek. Prawidłowa wysokość zobowiązania, ustalona na podstawie obowiązujących w ww. okresie stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 558.299,00 zł, z uwzględnieniem zaokrąglenia, o którym mowa w art. 63 § 1 o.p. Podstawę prawną tego wyliczenia stanowią: Obwieszczenie Ministra Finansów dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2009 r. Nr 41 poz.654), Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie stawki odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2010 r. Nr 83 poz.993), Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie stawki odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2011 r. Nr 8 poz.75).

Minister podkreślił, że istotą jego decyzji było prawidłowe określenie wysokości zobowiązania z tytułu odsetek od nierozliczonej zaliczki poprzez nieterminowe złożenie wniosku o płatność oraz zwrot niewykorzystanej kwoty zaliczki. Ustalenie wysokości zobowiązania przez CSIOZ w kwocie niższej niż wynika to z przepisów u.f.p. stanowiło przy tym jego zdaniem bezwzględną przyczynę uchylenia kontrolowanej decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Uprawniało to jego zdaniem do wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, zgodnie z art. 139 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu to przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny. Ma ono miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i owo naruszenie prawa prowadzi do niemożności zaakceptowania takiej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 189 ust. 3 u.f.p. wyraźnie określa ramy okresu za jaki należy naliczyć odsetki z tytułu niezłożenia wniosku o płatność w terminie lub na odpowiednią kwotę, co potwierdza literalne brzmienie przepisu: "liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność". Wydanie przez CSIOZ decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania stanowiło podstawę do jej uchylenia oraz orzeczenia co do istoty sprawy na niekorzyść strony odwołującej, jako przesłanki wyłączającej zastosowanie zakazu reformationis in peius określonego w przepisie art. 139 k.p.a.

Organ II instancji wskazał wreszcie na kolejne uchybienia decyzji organu I instancji polegające na przywołaniu błędnej oraz niepełnej podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Skonstatował jednak, że uchybienie to stanowi co prawda naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., ale ze względu na brak jego wpływu na wynik postępowania, samo w sobie nie stanowiło podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia.

Wyjaśniając podstawę prawną swoje decyzji Minister wskazał, że treść art. 189 ust. 3 u.f.p. stanowi, że w przypadku niezłożenia przez beneficjenta wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009 r., poz. 1786; dalej "Rozporządzenie MRR"), rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub na zwrocie zaliczki. Tym samym, termin i warunki rozliczenia zaliczki, zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia MRR, określone są przede wszystkim w umowie o dofinansowanie. Zgodnie z § 8 ust. 4a umowy o dofinansowanie, beneficjent miał obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Powyższe oznacza, że aby całkowicie rozliczyć zaliczkę, beneficjent był obowiązany w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, liczonym od dnia otrzymania zaliczki, złożyć do CSIOZ wniosek o płatność, w którym wykazano by wydatki kwalifikowalne o wartości pozwalającej na rozliczenie przekazanej kwoty zaliczki (przy uwzględnieniu stopy dofinansowania projektu) lub w tym terminie zwrócić niewykorzystaną część zaliczki. Jak wskazał, § 8 ust. 4a umowy o dofinansowanie wprost odwołuje się do art. 189 ust. 3 u.f.p., który z kolei odwołuje się do ust. 4 art. 189 u.f.p. W przepisie tym wskazano, że Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w porozumieniu z Ministrem Finansów, a w zakresie środków europejskich przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rybackiego - także w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rybołówstwa, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich. Odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki, zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p., należało w rozpoznawanej sprawie naliczyć od kwoty pozostającej do rozliczenia, od dnia przekazania środków, tj. od 1 kwietnia 2010 r., do dnia odpowiednio: złożenia spóźnionego wniosku o płatność tj. do dnia 13 października 2010 r. oraz spóźnionego zwrotu części zaliczki tj. do dnia 11 października 2010 r. oraz od dnia 30 i 31 grudnia 2010 r. do dnia złożenia wniosku o płatność tj. 4 lipca 2011 r. Zatem wysokość zobowiązania, ustalona na podstawie obowiązujących w ówczesnym okresie stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 558.299,00 zł z uwzględnieniem zaokrąglenia, o którym mowa w art. 63 § 1 o.p.

W związku z prośbą beneficjenta o nieobciążanie obowiązkiem zwrotu środków Minister zaznaczył, że w art. 189 ust. 3 u.f.p. nie przewidziano możliwości odstąpienia od naliczania odsetek. Obowiązek naliczenia odsetek powstaje z mocy prawa i jest niezależny od przyczyny uchybienia terminowi na rozliczenie zaliczki, okresu uchybienia i kwoty należnych odsetek. Ponadto, w opinii organu odwoławczego, dopiero w sytuacji, w której decyzja ustalająca wysokość zobowiązania stanie się ostateczna, możliwe będzie rozpatrzenie wniosku o zastosowanie ulgi - w przedmiotowej sprawie umorzenia należności, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania przez CSIOZ postanowień umowy o dofinansowanie, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie jest on częściowo uzasadniony. P. w S. słusznie argumentował, że aneks z dnia [...] marca 2010 r. wprowadzający termin rozliczania zaliczki nie może mieć zastosowania do zaliczki przekazanej dniu 31 grudnia 2009 r., czyli przed podpisaniem aneksu. Tym samym nie zachodzi podstawa do naliczania odsetek od kwoty 784 zł, uznanych za wydatki niekwalifikowalne. Wobec powyższego, organ II instancji pomniejszył kwotę odsetek należnych do zapłaty o wartość 162 zł. W odniesieniu do pozostałych transz zaliczki wypłaconych w dniach 1 kwietnia 2010 r. oraz 30 i 31 grudnia 2010 r., beneficjent był zobowiązany do rozliczania zaliczki zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie łącznie z ww. aneksem wprowadzającym obowiązek rozliczenia zaliczki w terminie 6 miesięcy. W § 3 aneksu literalnie wskazano, że aneks wchodzi w życie z dniem jego podpisania przez strony, w dacie złożenia podpisu przez ostatnią z nich. W ocenie organu II instancji takie ukształtowanie treści aneksu wskazuje, iż zgodnie z zamiarem stron, termin 6 miesięcy do rozliczania wypłaconych zaliczek odnosi się również do zaliczki, wypłaconej na 3 miesiące przed zawarciem aneksu, a jeszcze nie rozliczonej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik P. w S. decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] kwietnia 2014 r. zarzucił:

1. naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 138 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez naruszenie zasady reformationis in peius i orzeczenie przez organ II instancji na niekorzyść strony skarżącej;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania art. 189 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 pkt. 2 i art. 67 u.f.p. w zw. art. 30 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez nieuprawnione uznanie, że skarżący jest obowiązany do zapłaty kwoty 588.299,00 zł z tytułu odsetek naliczonych w związku z nieterminowym złożeniem do Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia wniosków o płatność dotyczących zaliczek udzielonych skarżącemu w dniach 1 kwietnia 2010 r. oraz 30 grudnia 2010 i 31 grudnia 2010 r;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223, poz. 1786, dalej: rozporządzenie z 18 grudnia 2009 r.);

4. naruszenie przepisów art. 60 lit. b) oraz art. 70 ust. 1 lit. b) w zw. z art. 2 pkt 7) rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, ze zm.; powoływanego dalej także jako "Rozporządzenie") oraz naruszenie art. 25 pkt 1) w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1) i 15) w zw. z art. 30 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712, z późn. zm.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie skarżącego w niniejszej sprawie nosi znamiona nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia - pomimo tego, że nie zaistniała żadna z normatywnie określonych przesłanek, które w świetle prawa wspólnotowego wymagane są do dokonania kwalifikacji określonego działania lub zaniechania jako nieprawidłowości,

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, przy stosowaniu przepisów, wykładni niewszechstronnej, nieracjonalnej i poprzestanie na formalistycznej ocenie jednego elementu stanu faktycznego tj. daty złożenia wniosku o płatność, z pominięciem pozostałych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej.

W szczególności wskazał, że interes prawny skarżącego w złożeniu niniejszej skargi uzasadniony jest tym, iż pozostawienie w obrocie decyzji obarczonej wyżej wymienionymi uchybieniami naraża skarżącego na znaczną szkodę majątkową i sprzeczne jest z interesem skarżącego.

Podnosząc tak formułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1) uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a z ostrożności procesowej o:

2) zmianę przedmiotowej decyzji poprzez nieobciążanie skarżącego obowiązkiem zwrotu środków w kwocie 558.299,00 zł, a także o:

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego obowiązku zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o:

4) wstrzymanie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł m. in., że organ odwoławczy wadliwie wskazał, że rozliczenie zaliczek nastąpiło odpowiednio: 12, 35 i 34 dni po terminie, podczas gdy dokonano tego 12, 5 i 4 dni po terminie. Zarzucił, że Instytucja Wdrażająca – CSIOZ nie poinformowała beneficjenta o wadze aneksu do umowy podpisanego [...] marca 2009 r. i konsekwencjach naruszenia wprowadzonego nim § 8 ust. 4a umowy. Zarzucił rygoryzm i skrajny formalizm w stosowaniu prawa, podkreślił wreszcie wagę realizowanego przez beneficjenta przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., czynią to poprzez stosowanie środków określonych w ustawie.

Wskazane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście wniesioną skargę, stwierdzić należy, że w przeważającej części jest ona bezzasadna. Nie sposób jednak odmówić słuszności niektórym z podnoszonych w niej argumentów. Ich uwzględnienie przez sąd doprowadziło do uchylenia kontrolowanej decyzji w części nakazującej P. w S. zwrot odsetek ponad kwotę 557.717,00 zł. Orzeczenie takie zapadło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w wyniku naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania mających wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. W czasie rozpatrywania odwołania od decyzji CSIOZ dopuszczono się bowiem mającego wpływ na treść decyzji - stosowanego na podstawie art. 67 u.f.p. - art. 139 k.p.a. Zgodnie z formułowanym nim zakazem reformationis in peius organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 139 k.p.a. - pierwszy z ustawowych warunków odstąpienia od zakazu orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony - rozumiane jest jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i występuje wówczas, gdy spełnią się łącznie dwie przesłanki. Według pierwszej z nich, treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, jeżeli istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Druga przesłanka wymaga zaś, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, że czyniłoby niemożliwym zaakceptowanie takiej decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Zwykłe naruszenie prawa zaskarżoną decyzją nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na niekorzyść odwołującej się strony. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien wówczas utrzymać w mocy taką wadliwą w ocenie tego organu decyzję, która jest korzystniejsza dla odwołującej się strony. W realiach rozpatrywanej sprawy – jak zasadnie wykazano w obecnie kontrolowanej decyzji – CSIOZ wadliwie wyliczył odsetki należne od P. w S. na kwotę 557.717,00 zł zamiast 558.299,00 zł. Wynik tej operacji był następstwem wadliwego zastosowania przepisów prawa szczegółowo wskazanych w zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdza jednak, by naruszenie to miało charakter rażący. Nie podzielono poglądu Ministra, że akceptacja naruszenia prowadzącego do zaniżenia należnych odsetek o kwotę 582 zł (a więc o ok. 0,104 % - nieco ponad promil) w realiach rozpoznawanej sprawy nie było możliwe jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Gwarancyjny charakter art. 139 k.p.a. ma w rozpatrywanej sprawie oczywisty prymat nad zasadą prawidłowego wyliczenia należnych Skarbowi Państwa odsetek. Rozstrzygnięciu takiemu – z uwagi choćby na przedmiot finansowanego projektu - nie sprzeciwia się przy tym rażące naruszenie interesu społecznego. Z tej przyczyny podzielono formułowany w skardze (a właściwie w jej uzasadnieniu, gdyż w petitum wskazano art. 138 k.p.a.) zarzut naruszenia art. 139 k.p.a.

Rację ma też pełnomocnik P. w S. wskazując, że uchybienie przez beneficjenta terminom wynosiło 12, 5 i 4 dni, a nie jak podano w uzasadnieniu decyzji Ministra 12, 34 i 35 dni. Okoliczność ta z uwagi na okres i sposób wyliczania odsetek nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygania (prawidłowo wskazano bowiem terminy początkowe i końcowe naliczania odsetek).

Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Wskazać należy, że treść art. 189 ust. 3 u.f.p. stanowi, że w przypadku niezłożenia przez beneficjenta wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na postawie ust. 4 tego przepisu, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Zgodnie z § 5 ust. 1 wydanego na podstawie art. 189 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009 r., poz. 1786; dalej: Rozporządzenie MRR), rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub na zwrocie zaliczki. Tym samym, termin i warunki rozliczenia zaliczki, zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia MRR, określone są przede wszystkim w umowie o dofinansowanie. Zgodnie z § 8 ust. 4a umowy o dofinansowanie, beneficjent miał obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Oznacza to, że aby całkowicie rozliczyć zaliczkę, beneficjent był obowiązany w terminie określonym w umowie o dofinansowanie, liczonym od dnia otrzymania zaliczki, złożyć do CSIOZ wniosek o płatność, w którym wykazano by wydatki kwalifikowalne o wartości pozwalającej na rozliczenie przekazanej kwoty zaliczki (przy uwzględnieniu stopy dofinansowania projektu) lub w tym terminie zwrócić niewykorzystaną część zaliczki. Wypada zauważyć, że § 8 ust. 4a umowy o dofinansowanie wprost odwołuje się do art. 189 ust. 3 u.f.p., który z kolei odwołuje się do ust. 4 art. 189 u.f.p. W przepisie tym wskazano, że Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w porozumieniu z Ministrem Finansów, a w zakresie środków europejskich przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rybackiego - także w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rybołówstwa, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich. Odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki, zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p., należało w rozpoznawanej sprawie naliczyć od kwoty pozostającej do rozliczenia, od dnia przekazania środków, tj. od 1 kwietnia 2010 r., do dnia odpowiednio: złożenia spóźnionego wniosku o płatność tj. do dnia 13 października 2010 r. oraz spóźnionego zwrotu części zaliczki tj. do dnia 11 października 2010 r. oraz od dnia 30 i 31 grudnia 2010 r. do dnia złożenia wniosku o płatność tj. 4 lipca 2011 r. Zatem wysokość zobowiązania, ustalona na podstawie obowiązujących w ówczesnym okresie stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 558.299,00 zł z uwzględnieniem zaokrąglenia, o którym mowa w art. 63 § 1 o.p. Wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynikała ówcześnie z Obwieszczenie Ministra Finansów dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2009 r. Nr 41 poz.654), Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie stawki odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2010 r. Nr 83 poz.993), Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie stawki odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2011 r. Nr 8 poz.75).

Wskazane przepisy zostały prawidłowo zastosowane w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do formułowanego w uzasadnieniu skargi zarzutu braku wyraźnego poinformowania strony o istotności wprowadzonej w umowie zmiany dotyczącej terminu rozliczania zaliczek – wypada stwierdzić jego bezzasadność. Na CSIOZ nie spoczywał żaden obowiązek informacyjny. Dodany aneksem (nr [...]) z dnia [...] marca 2010 r. § 8 ust. 4a w sposób jasny i precyzyjny określał termin rozliczenia zaliczki oraz wskazywał na ustawowe konsekwencje braku zastosowania się strony umowy do tego obowiązku. Osoby podpisujące w imieniu P. w S. wskazany aneks powinny mieć świadomość jego postanowień. Strona umowy o dofinansowanie w przypadku niejasności znaczenia poszczególnych jej postanowień mogła zwrócić się do CSIOZ z prośbą o wyjaśnienie jej treści. Z akt sprawy nie wynika jednak, by P. w S. po podpisaniu aneksu miał wątpliwości co do znaczenia treści § 8 ust. 4a. Czynienie zarzutu nie poinformowania przez CSIOZ o istotności wprowadzonych zmian dopiero na obecnym etapie sprawy, pomijając fakt braku wpływu na wynik prowadzonego postępowania, jest jedynie próbą przerzucenia ciężaru odpowiedzialności za brak dopełnienia umownego obowiązku na instytucję, z którą beneficjent podpisał umowę o dofinansowanie.

Odnosząc się z kolei do podnoszonego w uzasadnieniu skargi argumentu braku odniesienia się w decyzji do zarzutu wewnętrznej sprzeczności w treści umowy o dofinansowanie należy przyznać, że w treści swojej decyzji organ II instancji nie odniósł się wprost do tak formułowanego zarzutu. Okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że P. w S. powołuje się na treść Wytycznych w zakresie sprawozdawczości Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w wersji z dnia 4 lutego 2009 r., które zostały zastąpione z dniem 22 grudnia 2009 r. przez nową wersję wytycznych. Jak słusznie wskazuje skarżący na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie z [...] grudnia 2009 r. był on zobowiązany do stosowania wytycznych w wersji obowiązującej na dzień dokonania odpowiedniej czynności lub operacji związanej z realizacją projektu. Tym samym zarówno w momencie wypłaty zaliczki jak również i jej rozliczenia poprzez złożenie wniosku o płatność na gruncie Wytycznych w zakresie sprawozdawczości Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko z dni 22 grudnia 2009 r. nie istniało postanowienie o konieczności złożenia wniosku o płatność w terminie 14 dni od zakończenia okresu sprawozdawczego lub w innym terminie określonym w umowie o dofinansowanie. Tym samym zarzut wewnętrznej sprzeczności zawartych w umowie o dofinansowanie § 2 pkt 15 (poprzez odwołanie w definicji wniosku o płatność do Wytycznych do sprawozdawczości POliŚ) oraz § 8 ust. 4a (termin na rozliczenie zaliczki również poprzez złożenie wniosku o płatność) w zakresie terminu składania wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę jest nietrafny. Również późne stwierdzenie przez CSIOZ nieterminowego rozliczenia zaliczki przez P. w S., po przekazaniu wyników weryfikacji wniosku o płatność, nie stanowi argumentu uzasadniającego odstąpienie od ustawowego obowiązku naliczenia odsetek z tytułu niezłożenia wniosku o płatność w terminie.

Odnosząc się do dokonanej przez skarżącego wykładni art. 189 ust. 3 u.f.p., zgodnie z którą odsetki przewidziane w tym przepisie można naliczać jedynie w przypadku nieterminowego wywiązania się z zobowiązania, a nie od nieterminowego zawiadomienia o wykonaniu zobowiązania wypada wskazać, że jest ona nieprawidłowa i oderwana od obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p. w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Już sama wykładnia językowa wskazanego przepisu pozwala na stwierdzenie, że konieczność naliczenia odsetek następuje w przypadku niezłożenia przez beneficjenta wniosku o płatność na odpowiednią kwotę lub w odpowiednim terminie, a nie, jak wskazuje skarżący, jedynie w sytuacji braku wydatkowania środków przekazanych w formie zaliczki w wymaganym terminie i w odpowiedniej kwocie. W dalszej kolejności należy przywołać wydane na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 189 ust. 4 u.f.p. przywoływane już rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w którego § 5 ust. 1 prawodawca sprecyzował rozumienie pojęcia "rozliczenie zaliczki". Polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego program operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki. Z przywołanych regulacji jasno wynika, że aby mówić o prawidłowym rozliczeniu przekazanej zaliczki konieczne jest wykazanie wydatków kwalifikowanych we wniosku o płatność i złożenie tego wniosku w terminie i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego lub zwrot niewykorzystanej kwoty zaliczki. Niezłożenie wniosku o płatność, w którym wykazane zostaną wydatki kwalifikowalne w kwocie odpowiadającej wysokości przekazanej zaliczki (z uwzględnieniem stopy dofinansowania projektu) lub w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie, powoduje konieczność naliczenia odsetek od środków pozostałych do rozliczenia, zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p. Nie sposób więc zgodzić się ze skarżącym, że w świetle wykładni art. 189 ust. 3 u.f.p. wyłącznie nieterminowe wywiązanie się ze zobowiązania, rozumiane jako wydatkowanie środków przekazanych w formie zaliczki w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie (tj. rozchód środków z rachunku zaliczkowego), wywołuje konsekwencje w postaci naliczenia odsetek we wskazanej w u.f.p. wysokości. Niewątpliwie przepisy te są restrykcyjne i mogą wywoływać negatywne konsekwencje finansowe dla beneficjenta, który nie przestrzega ustalonych procedur. Celem ustawodawcy konstruującego przedstawiony przepis była zapewne dbałość o środki publiczne przekazywane w formie zaliczki na pokrycie przyszłych wydatków poprzez ograniczenie ryzyka ich przetrzymywania przez beneficjentów oraz sprawne ich rozliczanie. Sąd nie nabiera przy tym wątpliwości co do konstytucyjności przedstawionej konstrukcji. Organy państwa jako dysponent środków publicznych były w pełni uprawnione do stworzenia mechanizmów dyscyplinujących beneficjentów w wydatkowaniu udzielanych ze środków publicznych zaliczek. Z tych przyczyn zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 189 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 u.f.p. a także Rozporządzenia MRR uznano za niezasadny.

P. w S. zarzuca następnie, że na gruncie prawa europejskiego nie jest możliwe uregulowanie, o jakim mowa w art. 189 ust. 3 u.f.p., umożliwiające instytucjom uzyskiwania gratyfikacji finansowej za możliwość korzystania przez beneficjenta z przekazanych mu środków. Odnosząc się do tego argumentu wypada zauważyć, że środki stanowiące odsetki, o których mowa w art. 189 ust.3 u.f.p. są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym na podstawie art. 60 u.f.p. Środki te nie stanowią korzyści dla instytucji z tytułu korzystania przez beneficjentów ze środków Unii Europejskiej, lecz stanowią swoistą sankcję za brak ich prawidłowego rozliczenia. Odsetki z tego tytułu stanowią dochód budżetu państwa, a nie instytucji, która dochodzi zapłaty odsetek. Regulacja art. 189 ust. 3 u.f.p. wbrew twierdzeniom beneficjenta, nie jest sprzeczna z przepisami prawa Unii Europejskiej, które to nie zabraniają na stosowanie mechanizmów mających na celu dyscyplinowanie beneficjentów w prawidłowym rozliczaniu środków przekazanych w formie zaliczki.

Nietrafny jest również zarzut jakoby organ II instancji zakwalifikował niezłożenie wniosku o płatność w terminie jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U.UE L 210 z 31 lipca 2006 r., s. 25 ze zm., dalej: rozporządzenie 1083/2006). Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, w podjętych decyzjach nie zakwalifikował działania beneficjenta polegającego na nieterminowym złożeniu rozliczeniu zaliczki jako nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Skarżący błędnie utożsamił nałożone na niego konsekwencje finansowe wynikające z tytułu naruszenia obowiązku terminowego rozliczenia zaliczki z konsekwencjami nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich. Należy zwrócić uwagę, że odsetki, o których mowa w art. 189 ust. 3 u.f.p. stanowią jedynie sankcję za nieprawidłowe rozliczenie środków otrzymanych zaliczkowo. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do kwestii nieprawidłowości rozumianej, zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, jako naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Nie przekonuje również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ szeregu okoliczności mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pierwsza z wymienionych w skardze okoliczności – czyli – jak utrzymuje skarżący - brak jego zawinienia nie stanowi przesłanki odstąpienia od naliczenia odsetek zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p Co więcej zawinienie beneficjenta wydaje się być ewidentne. To skarżący był jedynym podmiotem odpowiedzialnym za terminowe składanie wniosków o płatność.

Pozostałe okoliczności wskazane w skardze takie jak znaczny stopień zaawansowania inwestycji, wysokość koniecznych do poniesienia przez skarżącego wydatków, aby inwestycja mogła podjąć działalność czy jej znaczenie dla beneficjenta oraz mieszkańców S.a i województwa zachodniopomorskiego nie mogą, w świetle obowiązujących przepisów, stanowić elementu branego pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Przepis u.f.p. w tym zakresie nakazuje bowiem badać jedynie fakt terminowego (lub w odpowiedniej wysokości) złożenia wniosku o płatność, a okoliczności wskazane przez skarżącego nie mają znaczenia przy wydawaniu decyzji o naliczeniu odsetek. Niemniej jednak, okoliczności te, jako istotne z punktu widzenia istnienia ważnego interesu dłużnika (podatnika) lub interesu społecznego mogą być przedmiotem ewentualnego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. Postępowanie w tym przedmiocie jest jednak postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie naliczenia odsetek, stąd argumenty przywołane przez skarżącego nie mają znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.

Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji był oczywiście bezprzedmiotowy, wobec wydania oczekiwanego postanowienia w tym przedmiocie już przez organ II instancji.

Z tych względów na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Z uwagi na to, że skarga okazała się być co do zasady (z niewielkim wyjątkiem) nieskuteczna, na podstawie art. 200 p.p.s.a. a contrario nie uwzględniono wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.