Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1317/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 149, art. 194
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 774/11 w sprawie ze skargi Z. T. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 1 marca 2011 r. nr [...], [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 774/11, oddalił skargę Z. T. – nazywanego dalej "Skarżącym", na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 1 marca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że Skarżący wraz z zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 17 grudnia 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Skarżący wskazał, że wspomniane postanowienie nie zostało przesłane na adres pod którym był zameldowany, ale pod adres zamieszkania jego 84-letniej matki. Z uwagi na wiek i zły stan zdrowia nie poinformowała ona Skarżącego o odebraniu przesyłki pocztowej. Tym samym, skoro Skarżący nie wiedział, że jego matka odebrała list, nie można przypisać mu winy w niezachowaniu terminu. Równocześnie, zważywszy na wiek i stan zdrowia, winy nie można było przypisać także jego matce.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której jest mowa w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Organ wyjaśnił, że Skarżący wiedząc o stanie zdrowia matki powinien był dochować należytej staranności tak, aby korespondencja została odebrana w prawidłowy sposób. Ponadto Skarżący sam wskazał tenże adres, jako adres do korespondencji. Tym bardziej powinien zatem brać pod uwagę, że w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym pod wskazany przez niego adres może być kierowana korespondencja urzędowa.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł między innymi zarzut naruszenia art. 187 w zw. z art. 149 i art. 163 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu Skarżący powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie wykazał braku winy w niedopełnieniu czynności w przewidzianym terminie. Skarżący wskazał bowiem adres zamieszkania swojej matki jako adres do doręczeń. Tym samym, mając świadomość, że z uwagi na stan zdrowia i wiek prawdopodobnym było popełnienie błędy przy przekazywaniu korespondencji, Skarżący podjął ryzyko i ponosi winę w wyborze osoby, która miała odbierać pisma (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej).

Sąd pierwszej instancji nie podzielił także argumentacji Skarżącego dotyczącej braku adnotacji w pocztowym formularzu potwierdzenia odbioru o zobowiązaniu się dorosłego domownika do przekazania korespondencji. Z okoliczności sprawy wynika, że matka Skarżącego podjęła się przekazać korespondencję: przede wszystkim Skarżący sam wskazał adres matki jako adresu do doręczeń, ponadto w innych sprawach, w których matka Skarżącego przekazała mu korespondencję, Skarżący nie kwestionował tego sposobu doręczenia.

W skardze kasacyjne na powyższy wyrok wniesiono o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocnik Skarżącego, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 149 i art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że pomimo niepodjęcia się przez dorosłego domownika, który odebrał korespondencję, do jej przekazania adresatowi, nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy podkreślić, iż ich logikę podważa sam fakt wskazania adresu zamieszkania matki Skarżącego jako adresu do doręczeń, jak również wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie nadania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Trudno nie zgodzić się z zapatrywaniem wyrażonym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że podanie jako adresu do doręczeń miejsca zamieszkania osoby, której wiek i stan zdrowia stwarza ryzyko popełnienia błędu przy odbiorze korespondencji urzędowej, przekazaniu jej adresatowi oraz udzielenia mu informacji o dacie odbioru przesyłki, obciąża stronę. To ona, mając świadomość skutków prawnych dokonanego w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej doręczenia, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami swoich wyborów. Bezzasadne jest przy tym twierdzenie, że w sytuacji, gdy odbiorca pisma potwierdził swoim podpisem i datą jego odbiór, można podważać (jak przyjęto to w skardze kasacyjnej na s. 9) skuteczność dokonanej czynności. Założenie, że matka Skarżącego odebrała wprawdzie pismo, "BEZ PODJĘCIA SIĘ doręczenia przesyłki adresatowi" przeczy prawidłom logiki i jest trudne do wytłumaczenia w związku z faktem przekazania przez nią skarżącemu wcześniejszej korespondencji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru figuruje podpis matki skarżącego i data odbioru, co nawet przy braku zakreślenia stosownego kwadratu w tej części druku oddaje w sposób jasny jej intencję. Nie bez znaczenia dla wyniku przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zakwestionowanego wyroku jest także okoliczność braku uprawdopodobnienia przez Skarżącego takiego stanu fizycznego lub psychicznego odbiorcy pisma, który stawiałby pod znakiem zapytania możliwość oddania – tak jak wcześniej – korespondencji adresatowi. Przedstawione w tym przedmiocie rozważania sądu administracyjnego pierwszej instancji są spójne i w pełni przekonujące, wobec czego nie sposób stawiać mu zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 149 i art. 194 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.