Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1650/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36, art. 91 par. 2 i par. 3, art. 106 par. 3, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124 ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 779/14 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bk 779/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy:

P. S.A. z/s w K. (określanej dalej jako "Spółka") zwróciły się do Prezydenta Miasta S. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] o pow. [...] ha w S. obręb K. stanowiącej własność J. Z. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez nią dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m - po 35 metrów od osi linii w każdą stronę, zgodnie z przebiegiem oznaczonym w załączniku mapowym. Obszar zajęcia gruntu pod pas technologiczny ustalono na 0,2373 ha. Zażądano też wskazania, że zezwolenie obejmie w szczególności prawo wstępu na nieruchomości w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową linii oraz w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii, i że w pasie technologicznym będą obowiązywać ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości określone obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy i eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych. Powołując się na przepisy art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, dalej zwanej: "U.g.n.") zwrócono się również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], Prezydent ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości w sposób określony we wniosku, zezwalając Spółce na wstęp na ww. nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową linii oraz na wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych do decyzji mapach.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], Prezydent zezwolił Spółce na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez nią rzeczonej linii, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zamierzone przez Spółkę przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu międzynarodowym, na wykonanie której właściciel nieruchomości nie wyraził zgody. Dlatego odrębną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. ograniczono mu sposób korzystania z nieruchomości. Udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest zaś wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy i interesem gospodarczym, czym wypełnia przesłanki określone w art. 124 ust. 1a U.g.n. Inwestycja ta ma bowiem zwiększyć pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju, umożliwiając wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami w ramach Unii Europejskiej. Budowa tej linii wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska-Litwa". Projekt budowy mostu energetycznego Polska-Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Dlatego Unia Europejska nadała decyzją nr 1364/2006/WE projektowi status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Linia ta znalazła się na liście projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii Europejskiej w zakresie rozbudowy połączeń elektroenergetycznych między Państwami Członkowskimi pod poz. 2.29 Załącznika III do Decyzji pn. Transeuropejskie Sieci Energetyczne. Projekt ten jest ponadto współfinansowany z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Priorytet X "Bezpieczeństwo energetyczne w tym dywersyfikacja źródeł energii", Działanie 10.1 "Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego", i winien być zrealizowany do końca 2015 r., pod groźbą utraty wielomilionowych środków unijnych. Sfinansowanie tak kosztownej inwestycji ze środków unijnych leży w interesie społecznym. Dzięki zezwoleniu inwestor będzie mógł ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. J. Z. zarzucił m.in. nieokreślenie w niej terminu, do którego inwestycja powinna być zrealizowana i w jakim czasie będą na nieruchomości prowadzone roboty oraz niewyjaśnienie, na czym ma polegać interes społeczności lokalnej w realizacji inwestycji i interes gospodarczy wnioskodawcy, skoro inwestycja ma stanowić most przesyłowy zasilający sąsiednie państwa, a nie miasto S. Nie określono też, w którym miejscu linia ma przebiegać i jak inwestor ma dotrzeć do rejonu robót, jak również nie wyjaśniono rozbieżności obszaru pasa technologicznego w decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i decyzji ograniczającej sposób korzystania z niej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, dalej zwana w skrócie "K.p.a.") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a U.g.n. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że warunkiem wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości jest uprzednie wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i decyzja taka została wydana w dniu [...] kwietnia 2014 r. Udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione było interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym, także z tego powodu, że inwestycja w dużej części będzie finansowana ze środków Unii Europejskiej. Infrastruktura przesyłowa w rejonie Polski północno-wschodniej jest przestarzała i przeciążona, a energia trafia do regionu głównie wyeksploatowaną linią 220 kV. Region Warmii, Mazur i Podlasia, zamieszkały przez ponad 2 mln osób, jest zasilany w sposób promieniowy, jednym tylko połączeniem. W razie nagłej awarii brak jest alternatywnego połączenia, którym można by przesłać prąd do setek tysięcy odbiorców. Zajęcie to jest też uzasadnione koniecznością zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami mogącymi wyniknąć z utraty możliwości przesyłu energii elektrycznej. Podkreślono też, że projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii. Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] jest inwestycją liniową i niemożność jej zrealizowania na działce odwołującego się może uniemożliwić terminową realizację całej inwestycji.

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przez J. Z., który zarzucił w szczególności brak precyzyjnego określenia sposobu i miejsca przebiegu linii i słupów, jak też sposobu wyliczenia podlegającej ograniczeniu powierzchni działki, co ma mieć istotne znaczenie dla prowadzonej przez niego działalności rolniczej (upraw ekologicznych), ale też wadliwe przeprowadzenie rokowań polegających na przedstawieniu mu tylko niemożliwych do zaakceptowania warunków oraz oparcie swej propozycji na operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną zawieszenia uprawnień, a ponadto nieokreślenie czasu zajęcia nieruchomości oraz niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i brak oceny wpływu na postępowanie zmiany decyzji środowiskowej. Nie rozpoznano również wszystkich zgłoszonych przez niego zarzutów, decyzji nie opatrzono wymaganą pieczęcią urzędową i naruszono jego prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu oraz nie uwzględniono faktu, że na jego nieruchomości nie ustanowiono na rzecz Spółki służebności przesyłu. Ponadto nie oceniono wpływu na postępowanie zmiany decyzji środowiskowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wniosła również Spółka, w ocenie której zgromadzono w sprawie niezbędny materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a U.g.n., a powody tego zostały dokładnie wyjaśnione w ich uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, dalej zwana w skrócie P.p.s.a.) uznał, że kontrolowane decyzje były zgodne z prawem. Przepis art. 124 ust. 1 U.g.n. stwarza możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Po wydaniu takiej decyzji starosta (prezydent miasta) może również, w myśl art. 124 ust. 1a U.g.n., na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, przy czym decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Kontrolowaną decyzję w ocenie Sądu wydano z zachowaniem powyższych regulacji. Prezydent Miasta najpierw orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 2014 r., zaś skarga na nią oddalona nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bk 778/14. Sąd podkreślił, że to sam ustawodawca w art. 124 ust. 1a U.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta (Prezydent) zobowiązany jest do wydania takiej decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Argumentacja organów dawała podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż było to uzasadnione interesem społecznym i gospodarczym. Inwestycja ma bowiem zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania w energię elektryczną odbiorców północno-wschodniego obszaru kraju i przyczyni się do rozwoju gospodarczego tego obszaru. Jest to inwestycja liniowa, a niemożność jej wykonania na działce skarżącego może uniemożliwić terminową realizację całej inwestycji, która finansowana jest ze środków unijnych i powinna być zakończona do 2015 r., aby nie stracić wielomilionowego dofinansowania. Niewątpliwie okoliczności te dowodzą ziszczenia się przesłanek "ważnego interesu gospodarczego", "społecznego", i "wyjątkowo ważnego interesu strony", co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, spełniających wymagania art. 107 § 3 K.p.a. Prawo własności skarżącego nie zostało naruszone w sposób niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1a U.g.n. Nie pozbawiono go również prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach urzędowych, gdyż brak było podstaw do opatrywania decyzji taką pieczęcią urzędową. Pozostałe zaś zarzuty skargi nie odnosiły się zaś w ocenie Sądu do przedmiotu tego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 124 w zw. z art. 124 ust. 1a U.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić na podstawie rysunku stanowiącego załącznik do decyzji w sytuacji, gdy nie zawiera on dokładnego określenia współrzędnych punktów geodezyjnych, a sam rysunek nie może być uznany za określający przebieg inwestycji przez nieruchomość, gdyż nie został opisany w treści decyzji, przez co Sąd nieprawidłowo zastosował prawo materialne uznając, że rysunek może być uznany za precyzyjne określenie granic obciążenia nieruchomości skarżącego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie doszło do rażącego i istotnego naruszenia prawa pomimo, że wynika to wprost z tego przepisu, oraz do wadliwego przyjęcia, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości mogła stanowić podstawę do wydania decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości,

2) art. 124 w zw. z art. 124 ust. 1 U.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że pomimo, iż w decyzji pierwszej instancji z dnia [...] maja 2014 r. zezwolono na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o pow. [...] ha, ograniczono sposób korzystania z nieruchomości w innej części, niż to wynika z decyzji objętej niniejszym postępowaniem, tj. [...] ha, przez co skarżący nie posiada wiedzy na temat dokładnego miejsca zajęcia i ograniczenia jego własności,

3) art. 124 ust. 1a U.g.n. w zw. z art. 108 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Spółka spełniła przesłanki do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, które w istocie nie zaistniały, gdyż nie leży w interesie społecznym budowanie mostów przesyłowych dla sąsiednich państwa, w tym Litwy, oraz błędnego przyjęcia przez Sąd, że linia ta będzie zasilać tereny, przez które będzie przebiegać, i spowoduje zwiększenie atrakcyjności tych regionów w sytuacji, gdy ma ona wyłącznie zabezpieczyć energetycznie Litwę, a tereny przez które przebiega zostały oszpecone tą inwestycją,

II. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę działań administracji i nie odniesienie się do wszystkich zrzutów skarżącego, a to kwestii komunikacji i dojazdu do części jego nieruchomości oraz tego, że załącznik w postaci rysunku bez umieszczenia go w tekście nie spełnia znamion precyzyjnego określenia sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości,

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia ku temu podstaw, gdyż stan faktyczny i prawny sprawy wskazywał, że naruszenie przez organy przepisów postępowania wywarło istotny wpływ na wynik sprawy,

6) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 103 § 3, art. 108, art. 80, art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy i ustalenia stanu faktycznego wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja nie spełnia przesłanek umożliwiających jej wydanie ponieważ wnioskodawca nie wykazał wyjątkowo ważnego interesu społecznego lub gospodarczego przez co nie zastosowano do decyzji środków określonych w Ppsa pomimo, że materiał dowodowy, na podstawie którego ją wydano, był niewystarczający i budzący wątpliwości, a Sąd nie dostrzegł rozbieżności zawartych w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i w decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne jej zajęcie w zakresie obszaru podlegającego ograniczeniu, które mogły być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego,

7) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę administracji i niezastosowanie środków określonych w P.p.s.a. pomimo, że decyzja była niewykonalna w stosunku do skarżącego, gdyż nie określała w sposób precyzyjny i czasowy przedmiotu zajęcia jego działki,

a ponadto

8) dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych w zakresie niezbędności niezwłocznego zajęcia nieruchomości przy jednoczesnym przyjęciu przez Sąd, że planowana inwestycja leży w interesie mieszkańców regionu, przez który przebiega oraz kraju.

zażądał zmiany wyroku, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oraz orzeczenia na jego rzecz o kosztach postępowania kasacyjnego.

W ocenie skarżącego Sąd I instancji nie dostrzegł, że zaskarżone decyzje dotyczą innej powierzchni jego nieruchomości, niż określona w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Tymczasem decyzje te powinny ściśle określać obszar podlegający zajęciu i ograniczeniu. Samo odwołanie się do planu miejscowego skarżący kasacyjnie uznał za niewystarczające, gdyż obszar zajęcia winien być dokładnie opisany w decyzji. Konieczność ubiegania się o pozwolenie na budowę czy niebezpieczeństwo utraty dofinansowania realizacji inwestycji nie mogły stanowić uzasadnienia przesłanek wydania decyzji, gdyż stanowi to zbyt daleko idącą ingerencję w jego prawo własności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie, gdyż w jej ocenie Sąd I instancji nie dopuścił się zarzucanych naruszeń. Podniesiono, że podstawy kasacyjne nie spełniają wymagań określonych w art. 174 P.p.s.a., zwłaszcza w zakresie zarzucanego naruszenia przez Sąd przepisów Kpa, których przecież nie stosował. Ponadto nie uzasadniono, na czym miało polegać naruszenie powołanych przepisów procesowych. Jeżeli chodzi zaś o kwestię merytoryczną to w ocenie Spółki sąd wojewódzki prawidłowo ocenił podstawy do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a U.g.n., w uzasadnieniach których wyjaśniono przesłanki wynikające tak z art. 124 ust. 1a U.g.n. jak i art. 108 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Przed wywodami merytorycznymi Sąd odniesie się do tamującego rozpoznanie skargi kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżącego o "zdjęcie z wokandy sprawy oraz wyznaczenie nowego terminu rozprawy" z powodu wyjazdu na urlop wraz z rodziną za granicę, a skarżący nie wyraża zgody na ustanowienie innego pełnomocnika oraz deklaruje chęć osobistego udziału w rozprawie z uwagi na ważny interes. Tak sformułowany wniosek Sąd postanowił oddalić. Odnosząc się do treści wniosku Sąd zauważa, że procedurze sądowoadministracyjnej nie jest znana instytucja "zdjęcia sprawy z wokandy", a takie żądanie zostało skierowane do Sądu. Wskazać też należy, że stosownie do art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności postępowania. Z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sądowych wynika, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego jest pełnomocnictwem o charakterze ogólnym i nie zawiera żadnych ograniczeń, a to oznacza, że nie wyłącza ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Ponadto pełnomocnik nie wskazuje na żadne okoliczności uzasadniające ważny interes strony. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wprawdzie art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, ale instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie przed sądem I instancji. Ponadto zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o posiedzeniu jawnym stwarza stronie prawo do udziału w tym posiedzeniu, a nie obowiązek. Obowiązkowy udział w posiedzeniu dokonuje się stosownym wezwaniem, o którym mowa w § 3 art. 91 P.p.s.a. Przedstawione wyżej okoliczności tak ze względu na zakres przedmiotowy wniosku, charakter pełnomocnictwa i możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego stanowiły podstawy do oddalenia przedmiotowego wniosku złożonego w formie pisemnej w dniu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie - stan faktyczny żadnym zarzutem skargi kasacyjnej skutecznie nie został podważany.

Przedstawione zarzuty naruszenia prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uznał za niezasadne, bowiem nie wykazały, że Sąd I instancji błędnie ocenił ustalony w postępowania administracyjnym stan faktyczny sprawy, tym samym Sąd I instancji wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Zarzut dotyczący braków uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi błędnie został oparty o art. 107 § 3 k.p.a., który w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania. Za nieskuteczny należy też uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez brak określenia w sposób precyzyjny miejsca korzystania z nieruchomości i czasu korzystania z nieruchomości skarżącego, co nie nastąpiłoby w przypadku powołania przez Sąd I instancji biegłego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na art. 106 § 3 P.p.s.a. zgodnie, z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten nie jest podstawą do powołania biegłego przez Sąd I instancji. Sąd I instancji jak i NSA nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie kontrolują ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Natomiast tylko wyjątkowo sąd administracyjny może na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające, lecz tylko z dokumentów urzędowych oraz gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie.( Wyrok NSA z 22.12.2015 r. sygn. akt II OSK 1011/14, LEX nr 1989168).

Za nieskuteczny należy też uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a dotyczący braku określenia w sposób precyzyjny i czasowy przedmiotu zajęcia działki gruntu, co skarżący kasacyjnie wiąże z niewykonalnością decyzji. Zagadnienie określenia zakresu przedmiotowego decyzji jest zagadnieniem materialnoprawnym, nie zaś procesowym i mogło być skutecznie podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Również zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się nieskuteczne.

Zarzut naruszenia art. 124 ust. 1a U.g.n. jest chybiony. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wydane na podstawie tego przepisu zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zgodne z prawem, ponieważ zostały spełnione przesłanki jego wydania. Po pierwsze, zostało ono poprzedzone prawomocną decyzją Starosty S. z dnia [...] maja 2014 r. znak [...], w sprawie ograniczenia sposobu korzystania przez skarżącego z nieruchomości położonej w S. obręb nr [...], składającej się z działki nr geod: [...] o powierzchni [...] ha, poprzez założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] w tym podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką nr [...] oraz na funkcjonowaniu linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m to jest po 35 m od osi linii w każdą stronę, którego powierzchnia wynosi 0,2373 ha.

Po drugie zaś, niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących konieczne było ze względu na wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy oraz ważny interes gospodarczy państwa. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie dwutorowej napowietrznej linii 400 kV jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym, ponieważ zwiększa pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodni obszar kraju. Projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego.

Mając na względzie wyżej przedstawiony stan sprawy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.