Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 599/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1994 nr 10 poz 36
law: Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
article: art. 58 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 159 pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 880/12 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. L. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 880/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. oddalił skargę.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

J. Ł. złożył w dniu [...] grudnia 2008 r. wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W., domagając się:

1. stwierdzenia, na podstawie art. 156 k.p.a., nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa;

2. ponownego ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych wypłacanych przez wojskowy organ emerytalny po 1 stycznia 1999 r.;

3. wypłacenia wraz z odsetkami kwot wynikających z różnicy między świadczeniami należnymi a wypłacanymi na podstawie decyzji waloryzacyjnych od 1 stycznia 1999 r.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w dniu [...] grudnia 2008r. wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999r. oraz odmawiającą ponownego ustalenia wysokości świadczeń i wypłaty należnych odsetek.

W uzasadnieniu organ, powołując się na treść art. 32 ust. 2 wojskowej ustawy emerytalnej, wskazał, iż przyjęty sposób waloryzacji świadczenia emerytalnego jest właściwy, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które stanowi przesłankę do zastosowania art. 156 k.p.a.

Zgodnie z zawartym w powyższych decyzjach pouczeniem, J. Ł. odwołał się od nich do Sądu Okręgowego w W.

Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]) rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji rozstrzygającej o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczeń i wypłaty odsetek oraz przekazał Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w zakresie dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie rozpoznania odwołania J. Ł. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.

W uzasadnieniu podano, że z uwagi na to, że zainteresowany nie złożył odwołania od wskazanej decyzji, organ nie miał możliwości wykonania pkt 2 powołanego wyżej prawomocnego wyroku. W ocenie organu, wyrok sądu powszechnego jest niewykonalny, a próby jego ewentualnego wykonania spowodowałyby wydanie przez Ministra Obrony Narodowej decyzji dotkniętej wadą nieważności, ponieważ z akt sprawy wynika, że zainteresowany złożył odwołanie wyłącznie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek, natomiast nie złożył odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999r.

Organ wskazał też, że Minister Obrony Narodowej nie jest organem odwoławczym w sprawach ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, od decyzji wojskowego organu rentowego zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, zatem odwołanie takie przysługuje do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Również w przypadku decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Od decyzji powyższej J. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1673/11, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Minister Obrony Narodowej jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., którym przekazano Ministrowi do rozpoznania odwołanie J. Ł. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Oczywistym jest, że związanie wyrokiem sądu oznaczało dla organu konieczność rozpoznania odwołania skarżącego. Sąd administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. W ocenie sądu, złożone przez skarżącego odwołanie zawiera w sobie dwa odwołania, tj. odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno-rentowego i wypłaty odsetek, a także odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Takiej też oceny dokonał w wyroku Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, przekazując odwołanie skarżącego Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ – Minister Obrony Narodowej winien wydać stosowne merytoryczne rozstrzygnięcie.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999r.

W motywach rozstrzygnięcia Minister wskazał, że jest związany wyrokiem Sądu Okręgowego, jednakże nie podziela poglądu sądu, aby był właściwy w niniejszej sprawie. W ocenie Ministra, w sprawie niniejszej właściwy do rozpoznania odwołania zainteresowanego jest sąd powszechny.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, Minister stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu emerytalnego, wydanych zainteresowanemu po dniu 1 stycznia 1999 r. Zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa, a decyzje w przedmiocie waloryzacji świadczeń nie są dotknięte wadami określonymi w art.156 § 1 kpa. Waloryzację emerytury wojskowej organ przeprowadzał zgodnie z przepisami wojskowej ustawy zaopatrzeniowej. Brak jest prawnej możliwości uznania, że zmiana zasad waloryzacji emerytury wojskowej zainteresowanego, jaka nastąpiła już po nabyciu przez niego prawa do wojskowego świadczenia emerytalnego odbyła się z naruszeniem zasady ochrony praw nabytych.

Zmieniony mechanizm waloryzacji z uposażeniowej na cenową zachował zasadę stabilnej wartości ekonomicznej otrzymywanego świadczenia, poprzez wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego jego urzeczywistnienie. Reforma systemu ubezpieczeń społecznych ze stycznia 1999 r. doprowadziła do wprowadzenia jednolitych zasad waloryzacji świadczeń emerytów z systemu powszechnego i zaopatrzeniowego. Tym samym, zrównano w prawach wszystkich emerytów i rencistów, niezależnie od tego, czy prawo do świadczeń mają ustalone na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, czy też przepisów obowiązujących w powszechnym systemie. Wszyscy emeryci i renciści należą do tej samej grupy uprawnionych i waloryzacja ich świadczeń odbywa się według tych samych zasad, bez stosowania jakichkolwiek kryteriów faworyzujących, czy też dyskryminujących.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, Sąd wskazał, że Minister Obrony Narodowej – co do zasady – ma rację, twierdząc, że skarga w tego rodzaju sprawach jest niedopuszczalna, gdyż sąd administracyjny nie jest sądem właściwym. Niemniej jednak w sprawie niniejszej Sąd przyjął skargę do merytorycznego rozpoznania, ponieważ na skutek wyroku z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt [...] odwołanie od decyzji o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999r. przekazał do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej. Inaczej mówiąc, odwołanie J. Ł. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r., odmawiającej wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji waloryzacyjnych, wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r., poprzez przekazanie do rozpatrzenia Ministrowi Obrony Narodowej (który został tym orzeczeniem związany), "uzyskało" przymiot sprawy administracyjnej, a decyzja podjęta przez Ministra - w wykonaniu powyższego postanowienia Sądu Okręgowego - zakończyła administracyjny tok instancji, wiążąc przez to także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie tylko w płaszczyźnie formalnej (dopuszczalność skargi), ale także merytorycznej (ocena legalności zaskarżonej decyzji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest więc stanowiskiem Sądu Okręgowego związany, gdyż zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Sąd wskazał, że nie ma prawnego uzasadnienia zarzut skarżącego, że decyzje o waloryzacji jego emerytury wojskowej, wydane po 1 stycznia 1999 r., rażąco naruszają prawo. Jak słusznie podkreślił organ do 31 grudnia 1998 r. waloryzacja wojskowych świadczeń emerytalnych była przeprowadzana w oparciu o art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i uzależniona była od wzrostu uposażenia żołnierzy pozostających w służbie. Na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 153, poz. 1227 ze zm.), w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin wprowadzono zmianę. Przepisowi art. 6 tej ustawy nadano nowe brzmienie, wprowadzając taką samą zasadę waloryzacji świadczeń dla emerytów wojskowych jaką przewidziano w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, po dniu 1 stycznia 1999 r. nie było podstaw prawnych do stosowania w stosunku do skarżącego jako emeryta wojskowego dotychczasowych zasad waloryzacji uposażeniowej emerytury, gdyż żaden przepis wojskowej ustawy emerytalnej, takowej waloryzacji nie przewidywał.

Przepis art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., nowelizujący zasady waloryzacji wojskowych świadczeń emerytalnych, był poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. sygn. akt K 4/99, orzekł o jego zgodności z art. 2 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2003 r., nie da się wywieść, że ustawa ta nie miała zastosowania do osób, które w dniu jej wejścia w życie pobierały już świadczenie emerytalne lub rentowe.

Zmiana zasad waloryzacji świadczeń emerytalno - rentowych dotyczyła wszystkich emerytów i rencistów wojskowych, czego potwierdzeniem jest treść art. 179 tej ustawy, który stanowił, że od 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, podlegają dodatkowej waloryzacji wskaźnikiem 104,3%.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. Ł. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a mianowicie poprzez uznanie, że art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z o FUS, zmienił z dniem 1 stycznia 1999 r. treść art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin, w stosunku do emerytów wojskowych mających w dacie jego wejścia w życie ustalone prawo do emerytury wojskowej, pomimo oczywistej sprzeczności takiej interpretacji z treścią art. 1 ust.2 ustawy o FUS, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2003 r., co miało istotny wpływ na utrzymanie przez Ministra Obrony Narodowej w mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że uzyskał prawo do emerytury w dniu [...] maja 1998 r. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. (tekst jedn.Dz.U.1994, Nr 10, poz.36, ze zm.) o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Określony w tej ustawie sposób waloryzacji świadczeń emerytalnych winien mieć zastosowanie do kolejnych waloryzacji należnych skarżącemu świadczeń emerytalnych, na zasadzie praw nabytych. Art. 6 wskazanej ustawy stanowił, że emerytury i renty podlegają waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowisko.

W wykonaniu przedmiotowej ustawy Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu z dnia 18 listopada 1994 r. (Dz.U. 1994, Nr 126, poz.625) określił w § 1, że: "waloryzacja emerytur i rent wojskowych polega na obliczeniu nowej wysokości tych świadczeń, z uwzględnieniem podwyższonych składników uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska." W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z FUS skarżący pobierał już świadczenie emerytalne w oparciu o przepisy wojskowej ustawy emerytalnej. Art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z o FUS, nie wskazywał jednoznacznie, że objęła ona swoim zakresem osoby mające w dniu jej wejścia w życie już ustalone prawo do emerytury wojskowej. Przeciwnie, treść tego artykułu w pierwotnym brzemieniu ( do dnia 30 września 2003 r.) wskazuje: "warunki nabywania prawa do emerytury i rent oraz innych świadczeń przysługujących z tytułu pobierania emerytury lub renty, a także zasady ustalania wysokości tych świadczeń dla żołnierzy zawodowych. określają przepisy o zapatrzeniu emerytalnym tych osób".

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną nie sposób zgodzić się z podzielaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny interpretacją przyjętą przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego oraz Ministra Obrony Narodowej, że art. 159 tej ustawy zmienił automatycznie z dniem 1 stycznia 1999 r. treść art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin, w stosunku do emerytów wojskowych mających w dacie jego wejścia w życie ustalone prawo do emerytury wojskowej. Taka interpretacja stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 1 ust.2 ustawy o FUS, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2003 r. (Dz.U. 2003, Nr 166, poz. 1609). Emerytura wojskowa była i obecnie jest wypłacana w całości z budżetu państwa, nie zaś ze środków FUS, a do FUS składający skargę J. Ł. nigdy nie został włączony, w odróżnieniu od żołnierzy zawodowych, którzy w dniu wejścia w życie wspomnianej ustawy pozostawali w służbie lub do niej wstąpili. Ponadto, podkreślił, że art. 195 ustawy o FUS nie pozbawił obowiązującej mocy art. 6 wojskowej ustawy emerytalnej z dn. 10 grudnia 1993 r.

Opierając swoje decyzje na błędnej interpretacji Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego dokonywał kolejnych waloryzacji wysokości emerytury składającego skargę J. Ł. w oparciu o wskaźnik wzrostu cen, tym samym drastycznie zaniżał wysokość należnego świadczenia w stosunku do takiego świadczenia liczonego metodą uposażeniową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie rozważenia wymagała w pierwszej kolejności kwestia właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi, gdyż w przypadku stwierdzenia braku właściwości tego sądu zachodziłaby przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – brana przez Naczelny Sąd Administracyjny pod uwagę z urzędu na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a.

Nie budzi obecnie wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji organów emerytalno – rentowych przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10 oraz uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2011r. w sprawie I OPS 1/13 odnoszą się wprawdzie wprost do decyzji wydanych w sprawach o stwierdzenie nieważności wydanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) lecz zawarta w nich argumentacja, przesądzająca o tym, że wykluczona jest kognicja sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, za wyjątkiem spraw wyraźnie tym sądom powierzonym, odnosi się w pełni do spraw z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych.

Jednakże zgodnie z art. 58 § 4 p.p.s.a. Sąd nie może odrzucić skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

Przepis powyższy zapobiegać ma utracie przez stronę fundamentalnego prawa do sądu w przypadku wystąpienia negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy sądem powszechnym i sądem administracyjnym.

Pojęcie sprawy, użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć w znaczeniu materialnoprawnym. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją kontrolowaną przez sąd I instancji jest stwierdzenie nieważności decyzji waloryzujących należne skarżącemu świadczenia emerytalne wydanych po 1 stycznia 1999 r. Skoro zatem wyrokiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie [...] przekazał Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności takich decyzji, to uznać należało, że zachodzi przesłanka z art. 58 § 4 p.p.s.a. determinująca właściwość sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Sąd powszechny uznał się bowiem za niewłaściwy w tej właśnie konkretnie sprawie.

Na marginesie tylko wypada zwrócić uwagę na to, że Sąd I instancji błędnie powołał art. 170 p.p.s.a. jako podstawę swego związania wyrokiem sądu powszechnego. Przepis ten odnosi się bowiem do mocy wiążącej orzeczeń sądów administracyjnych. Natomiast to art. 365 k.p.c. stanowi prawną podstawę, by uznać prawomocne orzeczenie sądu cywilnego za wiążące w stosunku do sądu administracyjnego. Jest to oczywiście usterka uzasadnienia wyroku nie mająca wpływu na treść rozstrzygnięcia sądu I instancji.

Przechodząc zaś do oceny podstaw kasacyjnych należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione.

Problem prawny podniesiony w skardze kasacyjnej został rozstrzygnięty w szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych (wyrok z 15 maja 2014r. sygn. akt I OSK 2688/12, wyrok z dnia 25 kwietnia 2014r. sygn. akt I OSK 2444/12, wyrok z dnia 16 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 391/12). Oceny prawne zawarte w uzasadnieniach tych wyroków należy uznać za w pełni trafne.

Zasadniczy problem prawny w rozpoznawanej sprawie, do którego nawiązują zarzuty skargi kasacyjnej sprowadza się do odpowiedzi, czy do żołnierzy zawodowych, którzy do dnia 1 stycznia 1999 r. pobierali świadczenie emerytalne stosuje się art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U z 1994 r. Nr. 10, poz. 36 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1999 r.

Pierwotnie art. 6 ustawy stanowił, że emerytury i renty podlegają waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych pozostających w służbie i zajmujących analogiczne stanowiska. Z dniem 1 stycznia 1999 r. art. 6 został zmieniony przez art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, 1118 ze zm.). Przepis ten otrzymał brzmienie, zgodnie z którym emerytury i renty podlegają waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wskazana nowelizacja poddała waloryzację emerytur i rent służb mundurowych zasadom przewidzianym w przepisach ustawy o emeryturach i rentach.

Skarżący pobierał świadczenie emerytalne zanim doszło do przedstawionej zmiany przepisów.

W ustawie brak jest wyraźnego uregulowania kwestii, czy art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w wersji obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. dotyczy tylko osób, które prawo do świadczenia uzyskały po tej dacie, czy też dotyczy ogółu świadczeniobiorców, bez względu na datę w jakiej nabyli prawo do emerytury. Zdaniem skarżącego kasacyjnie świadczenia emerytalno-rentowe służb żołnierzy zawodowych powinny ściśle wiązać się z uposażeniem i być waloryzowane proporcjonalnie do jego wzrostu.

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt K 4/99 w pkt. 1 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 159 pkt 1 i art. 160 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach są zgodne z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzono m.in., że skutkiem wejścia w życie zakwestionowanych przepisów nie jest ani pozbawienie prawa do świadczeń, ani wyłączenie ich waloryzacji. Wprawdzie zakwestionowane przepisy zmieniły w stosunku do określonej grupy świadczeniobiorców metodę (mechanizm) waloryzacji, zachowały jednak samo założenie stabilnej wartości ekonomicznej otrzymywanych świadczeń oraz przewidziały mechanizm umożliwiający jego urzeczywistnienie. Mimo zmiany przepisów istota instytucji przystosowującej wartość świadczeń emerytalno-rentowych do spadku siły nabywczej pieniądza, w którym wypłacane są świadczenia, nie została więc naruszona. Innymi słowy - w rozpatrywanej sprawie nie doszło do pozbawienia uprawnienia do waloryzacji świadczeń, ale jedynie do zmiany metody waloryzowania ich wysokości. Naruszenie oczekiwań co do przewidywanego poziomu przyszłych świadczeń, w ocenie Trybunału, nie stanowi samo przez się naruszenia prawa do waloryzacji.

Kwestia zakresu stosowania nowej regulacji prawnej do osób pobierających świadczenie emerytalne przed dniem jej wejścia w życie została natomiast wyjaśniona poprzez orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych.

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II UK 97/10 stwierdzono, że mechanizm waloryzowania świadczeń emerytalno-rentowych określony w art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin w brzmieniu nadanym przez art. 159 pkt. 1 ustawy o emeryturach i rantach ma zastosowanie także do świadczeń, do których prawo postało przed dniem 1 stycznia 1999 r. (OSNP 2012/1-2/17). Identycznie Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II UK 109/10, w którym stwierdził, że ustawa z 1998 r. o emeryturach i rentach zmodyfikowała z datą 1 stycznia 1999 r. zarówno wysokość świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych przyznanych przed dniem 1 stycznia 1999 r. poprzez ich podwyższenie wskaźnikiem dodatkowej waloryzacji, jak i zasady waloryzacji tych świadczeń na przyszłość. Brak przepisu intertemporalnego, który stanowiłby o zachowaniu dotychczasowego mechanizmu waloryzacji emerytur wojskowych do świadczeń, do których prawo zostało nabyte przed 1 stycznia 1999 r., wskazuje, że art. 6 ustawy z 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w nowej wersji ma zastosowanie także do świadczeń, do których prawo powstało przed tą datą.

Regulacja zawarta w art. 159 pkt. 1 ustawy o emeryturach i rentach nie wprowadza także rozróżnienia uprawnień emerytalnych żołnierzy zawodowych w zależności od daty uzyskania prawa do świadczenia. Nowa metoda waloryzacji świadczeń odnosi się do wszystkich, tj. obecnych i przyszłych emerytów wojskowych. Brak ustawowego uregulowania tej kwestii oznacza, że nowe zasady waloryzacji mają zastosowanie do wszystkich emerytów wojskowych. W przeciwnym razie konieczny byłby bowiem przepis o rozdzieleniu poprzedniego i nowego sposobu waloryzacji świadczeń odpowiednio do praw nabytych przed i po tej zmianie.

O tym, że zmiana zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych dotyczyła wszystkich emerytów i rencistów wojskowych, świadczy też art. 179 ustawy o emeryturach i rentach, który zamieszczony został w Rozdziale 2 "Przepisy przejściowe", a który stanowi, że od 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, podlegają dodatkowej waloryzacji wskaźnikiem 104,3%.

Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności wydanych po 1 stycznia 1999 r. decyzji waloryzujących należne skarżącemu świadczenie emerytalne

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego, wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji oddalającego skargę, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.