Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 28/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art.75 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 3, art.145, art. 145a, art.149 § 1 i § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 155
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 1, art.133 § 1, art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 297 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 186, art. 389 § 1, art. 391§ 2
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: § 4 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR ) w S. na podstawie art. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U., Nr 229 poz. 2273 z późn. zm ), § 6 ust.1 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm ) przyznał F.B. płatność ONW w łącznej wysokości 12 789,55 zł w tym ze środków budżetowych Unii Europejskiej - 10 231, 64 zł i ze środków krajowych 2 557, 91 zł.

Postanowieniem [...] na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art.147 i art.150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2000 roku , Nr 98 poz. 1071 ze zm. dalej jako – Kpa ) wskazany organ z urzędu wznowił postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją o przyznaniu płatności ONW za 2004 rok. W jego uzasadnieniu organ wskazał, iż w trakcie rozpoznawania wniosków w ramach kampanii w 2005 roku do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęła informacja o wszczęciu przez Prokuraturę Okręgową w Gorzowie Wlkp. postępowania w sprawie chęci wyłudzenia płatności obszarowych i ONW poprzez zawarcie fikcyjnych umów dzierżawy, pomiędzy zarządem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w G. a jej członkami oraz kandydatami na członków. W toku tego postępowania, w ocenie organu, Prokuratura ustaliła, iż działki zgłoszone przez wnioskodawcę były użytkowane przez Spółdzielnię, która ponosiła nakłady na uprawę oraz utrzymanie ich w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a dzierżawcy byli jedynie "formalnymi użytkownikami", którzy po otrzymaniu środków finansowych z tytułu dopłat przekazywali je na konto Spółdzielni. Organ uznał ,iż z uwagi na fakt ujawnienia nowych okoliczności, nieznanych mu przy wydawaniu decyzji z dnia [...] roku organowi zaistniały podstawy do wznowienia postępowania.

W dniu [...] roku na podstawie art. 155 Kpa, działając na wniosek strony, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zmienił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] roku w ten sposób, iż przyznał wnioskodawcy płatność ONW w łącznej wysokości 7 281,37 zł, w tym ze środków budżetowych Unii Europejskiej w wysokości 5 824,77 zł i kwotę 1 456,60 ze środków krajowych, zobowiązując też rolnika do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat co do powierzchni nie mniejszej niż 52,89 ha. W uzasadnieniu wskazał, iż zmiana decyzji ostatecznej przyznającej dopłaty ONW nastąpiła na wniosek strony, spowodowany zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej na części obszaru ( tj. na 40,01 ha ) wskazanego w decyzji z dnia [...] roku.

Decyzją [...], działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U. z 2003 roku, Nr 229 poz. 2273 ze zm. ) oraz art. 10, 104, 107, 145 § 1 pkt 5 149, 150 § 1, 151 § 1 ust. 2 Kpa, § 2 ust.1 pkt. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. z 2004 roku, Nr 73, poz. 657 ze zm. ) oraz art. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz.U. z 2004 roku, Nr 10, poz. 76 ) jak również art. 14 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. Urz. WE L z dnia 26 czerwca 1999 roku z późn. zm. ), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił własną decyzję z dnia [...] roku ( tj. zmieniającą decyzję z dnia [...] roku ) i odmówił S.G. przyznania płatności ONW na rok 2004.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 31 maja 2004 roku S.G. wystąpił z wnioskiem przyznanie płatności bezpośrednich deklarując do ich uzyskania działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach [...] - o łącznej powierzchni 92,9 ha przy ogólnej powierzchni gospodarstwa 92,9 ha. Po weryfikacji zgromadzonej dokumentacji i kontroli złożonego wniosku została wydana decyzja z dnia [...] roku, przyznająca płatności ONW w łącznej kwocie 12 789,55 zł . Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 20 stycznia 2005 roku. Organ wskazał, że w dniu 5 lipca 2006 roku wpłynęło do niego postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. w sprawie [...] o umorzeniu śledztwa wobec S.G. z braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Z uzasadnienia przesłanego postanowienia Prokuratury - jak wskazał organ - wynika, że wnioskodawca, podobnie jak i inni dzierżawcy, nie prowadził na dzierżawionym od RSP w G. gruncie indywidualnej działalności rolniczej, a jedynie miał formalnie zawartą umowę dzierżawy ze spółdzielnią, która to faktycznie nadal uprawiała grunty na takich samych zasadach jak przed zawarciem umowy dzierżawy. Podobne stanowisko zaprezentował Prokurator Okręgowy w Gorzowie Wlkp. w skierowanym do Dyrektora Oddziału ARiMR w Z. Organ wskazał, iż powyższe okoliczności były podstawą do wydania postanowienia z dnia 23 listopada 2006 roku o wznowieniu postępowania. W jego toku zapewniono skarżącemu możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Do tego materiału organ zaliczył również uzyskany przez Prokuraturę Okręgową protokół przesłuchania S.G. w charakterze świadka w dniu 6 marca 2006 roku. Wskazał też na nadesłane przez wnioskodawcę wyjaśnienia, umowę dzierżawy z dnia 31 lipca 2003 roku dotyczącą działek wskazanych we wniosku o dopłaty, umowę przechowania formie depozytu nieprawidłowego z dnia 29 stycznia 2005 roku, protokół z dnia 29 stycznia 2005 roku przyjęcia na przechowanie płodów rolnych, dokument magazynowy z dnia 22 września 2003 roku potwierdzający wydanie mu przez RSP 7 600 ziaren żyta i z dnia 2 maja 2004 na wydanie 58 js kukurydzy . Wskazał również na fakt przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w dniu 16 lutego 2007 roku w toku której S.G. przesłuchany został jako strona. Powołując regulacje przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania organ wskazał, iż płatność ONW udzielana jest producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą na minimalnym areale, na obszarach o niekorzystnych warunkach oddziaływania przez przynajmniej 5 lat, stosując na nich dobra praktykę rolniczą. Wobec niezdefiniowania w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych (...) pojęcia posiadania należy je wykładać zgodnie z regulacjami Kodeksu cywilnego zawartymi w jego tytule IV "Posiadanie ". Wywiódł, iż zgodnie z przepisem art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest ten kto nią faktycznie włada jak właściciel ( posiadacz samoistny ) jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą ( posiadacz zależny ). Na pojęcie posiadania składa się zatem czynnik fizycznego władztwa nad rzeczą o charakterze trwałym jak też czynnik psychiczny wyrażający się w zamiarze władania rzeczą dla siebie. O posiadaniu rozstrzyga zatem wewnętrzna subiektywna wola posiadania rzeczy przejawiająca się w postępowaniu posiadacza wobec otoczenia. Faktyczne władztwo nad rzeczą oznacza, że istnieje swoboda w zakresie podejmowania decyzji np. w zakresie tego co, gdzie, kiedy posiać, jakie i komu zlecać prace polowe, kiedy zbierać plony, komu i kiedy je sprzedawać czy występować o dotacje, jakie grunty zgłaszać we wnioskach o nie. Analizując dokumenty zgromadzone w sprawie organ uznał, iż, pomimo podpisania z RSP "N." w G. umowy dzierżawy gruntów, wnioskodawca nie prowadził na nich działalności rolniczej. Nie jest zatem producentem rolnym w rozumieniu ustawy, a tym samym nie jest uprawniony do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Za podstawę tego uznania organ wskazał ustalenia dokonane w trakcie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową, w tym zeznania złożone przez samego wnioskodawcę. Wskazując na rozbieżności między zeznaniami złożonymi wówczas, a tymi złożonymi w toku rozprawy administracyjnej stwierdził, iż za wiarygodne uznał on zeznania złożone w czasie śledztwa. Zdaniem organu, zeznania złożone wówczas były spontaniczne, a w czasie ich składania strona nie miała świadomości, iż jej zeznania mogą wywołać konsekwencje materialne w postaci odmowy płatności. Podniósł, iż w toku postępowania karnego wnioskodawca pouczony o odpowiedzialności karnej, zeznał, że nie uprawiał dzierżawionych gruntów, a nadal uprawiała je spółdzielnia, zaś umowa dzierżawy została zawarta w celu poprawy sytuacji ekonomicznej spółdzielni. Organ podniósł, iż wnioskodawca pracuje w RSP jako kierowca ciągnika i kombajnu, nie ma własnego gospodarstwa ani sprzętu rolniczego, zaś fakt wykonywania orki na dzierżawionych gruntach nie jest przesądzająca w sytuacji gdy czynności te należały do jego zwykłych obowiązków w ramach zatrudnienia w spółdzielni. Treść zeznań wnioskodawcy wskazuje również, iż nie dysponował on samodzielnie dzierżawionymi gruntami, gdyż grunty do dzierżawy wyznaczyło kierownictwo RSP, a on posiadał wiedzy na temat łącznej powierzchni dzierżawionych gruntów, co świadczy o tym, iż nie sprawował nad nimi faktycznego władztwa. O braku faktycznego władztwa nad dzierżawionymi gruntami świadczy też podany przez wnioskodawcę fakt, iż wniosek o płatności został wypełniony w księgowości RSP bez konsultacji z nim, a on go jedynie otrzymał do podpisania. Zdaniem organu, wnioskodawca za namową B.P. - Prezesa Zarządu RSP "N." w G. zawarł fikcyjną umowę dzierżawy działek ewidencyjnych zgłoszonych następnie we wniosku o dopłaty. Analizując warunki umowy wskazał, iż wbrew regulacjom art. 693 Kodeksu cywilnego, który do cech istotnych umowy dzierżawy zalicza czynsz dzierżawny płatny przez dzierżawcę, zawarta umowa była nieodpłatna. Podkreślił też, że środki finansowe, które z tytułu przyznanych dopłat wpłynęły na konto wnioskodawcy przelał on na konto spółdzielni. Nadto wskazał, iż umowa dzierżawy została podpisana przez osobę, która w dacie jej zawierania nie była członkiem zarządu RSP. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez stronę organ wywiódł, iż nie potwierdzają one okoliczności faktycznego posiadania przez nią dzierżawionych gruntów, a jedynie fakt dokonania zasiewów i użyczenia materiału siewnego. Zarzucił, iż umowa depozytu nie została podpisana przez żadną ze stron. A data jej zawarcia ponad pięć miesięcy po zbiorach oraz okres przechowywania płodów rolnych wynikający z protokołu przyjęcia na przechowani, kończący się z dniem złożenia wyjaśnień pisemnych przez wnioskodawcę wskazują, że dokumenty te zostały sporządzone wyłącznie na użytek postępowania administracyjnego, a rzeczywistym dysponentem płodów rolnych była RSP. Organ wskazał, iż również zeznania strony złożone w postępowaniu administracyjnym wskazują, że nie miał on władztwa nad dzierżawionymi gruntami skoro nie decydował samodzielnie o rodzaju upraw. W ocenie organu całokształt zeznań wnioskodawcy wskazuje jednoznacznie, iż cały proces produkcyjny prowadzony był przez RSP, a rola wnioskodawcy był marginalna, wręcz fikcyjna, zaś celem umowy dzierżawy był jedynie fikcyjny podział gruntów rolnych w celu otrzymania przez RSP "G." dopłat ONW na wszystkie posiadane przez nią grunty, a których samodzielnie by nie otrzymała, bowiem przy działkach rolnych o powierzchni od 50 do 100 ha dopłaty ONW wynoszą 50 % stawki podstawowej, a powyżej 300 ha nie przysługują. Wskazał również na istotny fakt przyznany przez wnioskodawcę w toku składania zeznań w postępowaniu karnym iż to nie on podpisał wniosek o wpisanie go do ewidencji producentów rolnych. Reasumując organ uznał, iż wnioskodawca nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych przez siebie gruntach i nie był ich posiadaczem, a co za tym idzie nie spełniał kryteriów przyznania tych płatności określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...). Z tych przyczyn w toku ponownej kontroli administracyjnej wszystkie działki rolne zgłoszone przez wnioskodawcę, leżące na działkach ewidencyjnych będących przedmiotem dzierżawy na mocy umowy z dnia 31 lipca 2003 roku, wykluczono z powierzchni kwalifikowanej do płatności ONW.

W odwołaniu od decyzji, złożonym w imieniu strony przez jej pełnomocnika B.P., zakwestionował ona postanowienie z dnia 23 listopada 2006 roku o wznowieniu postępowania, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie ujawniono nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej nieznane organowi, a nadto naruszenie ogólnej zasady praworządności sformułowanej w art. 6 i ogólnej zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 Kpa. Zaskarżonej decyzji zarzucono zaś:

- rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 § 1 pkt. 2 Kpa, art. 75 § 1 Kpa w związku a art. 186 § 1 Kpk poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach niedopuszczalnych przez prawo, art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności dowodom przedstawionym przez stronę i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na faktach wygodnych dla organu

- rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 stycznia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych przez błędną wykładnię.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony wywodził w pierwszej kolejności, iż art. 16 § 1 Kpa ustanawia zasadę trwałości decyzji ostatecznych, a instytucja wznowienia postępowania służy usuwaniu szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły mieć wpływ na treść decyzji administracyjnych i ich skutków. Z treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wynika jednoznacznie, że samoistną podstawę wznowienia postępowania stanowi jedynie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej. Zarzucał iż fakt, że strona była posiadaczem zależnym gruntów, których właścicielem jest RSP w G. znany był organowi jeszcze przed wydaniem uchylonej decyzji, gdyż pełnomocnik strony jako Prezes RSP konsultował z Lubuskim Oddziałem ARiMR oraz Biurem Powiatowym tej Agencji zamiar wydzierżawienia przez spółdzielnię członkom i kandydatom na członków gruntów rolnych i zgodność takiego wydzierżawienia z obowiązującym prawem szczególnie pod kątem czy tacy posiadacze zależni uprawnieni będą do uzyskania statusu "producentów rolnych" i otrzymania dopłat. Wówczas organy nie stwierdziły żadnych przeszkód. Jeśli zatem organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Rażącym naruszeniem art. 75 § 1 Kpa było dopuszczenie w toku postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania protokołu przesłuchania wnioskodawcy z dnia 7 marca 2006 roku jako świadka oraz stanowiska Prokuratora Okręgowego dołączonego do postanowienia o umorzeniu śledztwa z 22 czerwca 2006 roku. Wymieniony protokół przesłuchania F.B. w charakterze świadka z mocy art. 186 § 1 kpk nie mógł stanowić dowodu ani być odtwarzany, gdyż strona po przedstawieniu jej zarzutów skorzystała z prawa odmowy złożenia zeznań. Natomiast stanowisko Prokuratora nie stanowi dowodu, a jedynie jest jego odmiennym poglądem na temat skuteczności umowy łączącej stronę ze Spółdzielnią. Dowodem mógłby być jedynie prawomocny wyrok sądowy. W ocenie pełnomocnika strony z tego powodu należy decyzji zarzucić rażące naruszenie prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 Kpa ), co czyni ją decyzją nieważną. Jednocześnie odwołujący zarzucił organowi błędną wykładnię art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, co do stwierdzenia kto może być uznany za producenta rolnego a także powołał się na treść pisma Departamentu Płatności Bezpośrednich Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 19 grudnia 2005 roku o braku podstaw do żądania okazywania pisemnej umowy dzierżawy gruntów rolnych, które rolnicy deklarują do przyznania płatności.

Decyzją [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa jedną z podstaw wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych ( lub nowych dowodów ) istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi który ją wydał. W niniejszej sprawie organ wydając decyzje z [...] roku dokonał wyłącznie kontroli administracyjnej wniosku obejmującej:

- wprowadzenie danych dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych, rolnych do systemu komputerowego,

- sprawdzenie zgodności powierzchni działek ewidencyjnych, rolnych zgłoszonych we wniosku z danymi ewidencyjnymi gruntów i budynków

- kontrolę krzyżową ( sprawdzanie czy dana działka nie została zgłoszona we wniosku przez dwa podmioty ).

Natomiast wbrew podnoszonym przez odwołującego twierdzeniom fakt wydzierżawienia gruntów rolnych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "G." nie był znany organowi zarówno w dniu składania wniosku jak i w dniu wydawania decyzji. Strona bowiem do wniosku nie załączyła umowy dzierżawy. Nigdy także spółdzielnia nie występowała z zapytaniem do organu czy wydzierżawiający grunty od spółdzielni członkowie i kandydaci na członków tej spółdzielni będą mieli prawo do dopłat jako producenci rolni. Świadczy o tym choćby fakt, iż umowa dzierżawy została zawarta w dniu 31 lipca 2003 roku, zaś ustawa o krajowym systemie ewidencji rolników ( ...) uchwalona została dopiero w dniu 18 grudnia 2003 roku, a weszła w życie w dniu 7 lutego 2004 roku. Podobnie późniejsze w stosunku do zawarcia umowy było rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ...). Nadto umowa dzierżawy, wbrew temu co podnosi odwołujący, nie stanowiła samoistnej podstawy dla wznowienia postępowania bowiem okoliczność najistotniejszą stanowiła informacja jaką organ uzyskał od Prokuratury, iż strona nie prowadziła na zadeklarowanych we wniosku gruntach działalności rolniczej. A ta okoliczność została ujawniona dopiero po wydaniu decyzji, podczas prowadzonego postępowania prokuratorskiego. W ocenie organu nie ma racji bytu zarzut strony o naruszeniu zasad ogólnych przy prowadzeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie tj. art. 6 i 7 Kpa. Organ wydając decyzję oparł się na przepisach prawa, a te dopuszczają w ściśle określonych przypadkach wzruszenie ostatecznych decyzji i taka okoliczność zachodziła w niniejszej sprawie, co organ administracji w uzasadnieniu swej decyzji wykazał, odnosząc się również do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach niedopuszczalnych przez prawo – organ odwoławczy wskazał, że ten przepis pozwala organowi administracji dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ administracji, realizując zasadę prawdy obiektywnej oraz gromadząc materiał dowodowy w sprawie uznał za dowód zeznania złożone przez stronę w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuratora Okręgowego w sprawie [...]. Okoliczność, iż postępowanie przygotowawcze prowadzone na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego zostało umorzone z braku cech czynu zabronionego nie oznacza, że organ może odstąpić od dalszej weryfikacji sprawy. Brak popełnienia przestępstwa oznacza, że dowody uzyskane i ustalenia poczynione w toku postępowania karnego przygotowawczego mogą być wykorzystane dla oceny prawidłowości wydanej decyzji wobec wyjścia na jaw okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były organowi znane. Stan faktyczny sprawy w konkretnym zakresie ( prowadzenie działalności rolniczej, cel zawarcia umów ) nie może być różny w zależności od tego jaki organ prowadzi postępowanie. Natomiast różna może być jego prawna kwalifikacja i skutki jakie ona wywołuje. Podkreślił, iż strona nie zaskarżyła postanowienia o umorzeniu zatem brak podstaw do kwestionowania treści dokumentu urzędowego jakim jest to postanowienie. Organ II instancji nie podzielił stanowiska odwołującego co do naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy a decyzja została wydana zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ...) oraz Kodeksem postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji trafnie wywiódł i uzasadnił fakt nieprowadzenia przez odwołującego indywidualnej działalności rolniczej i zawarcia fikcyjnej umowy dzierżawy – okoliczność ta znalazła potwierdzenie w postanowieniu prokuratora o umorzeniu śledztwa którego strona nie zaskarżyła, a okoliczność tę potwierdziła też sama w toku postępowania administracyjnego. W ocenie organu, przedstawione dokumenty – umowa przechowania w formie depozytu i protokół przyjęcia płodów rolnych nie stanowią dowodu, iż S.G. był producentem rolnym prowadzącym na własny rachunek gospodarstwo rolne, bo nie dotyczą samego procesu uprawy, a jedynie wskazują na ilość zebranych plonów. Konsekwencją ustalenia, iż strona nie prowadziła działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach było stwierdzenie, iż nie spełnia ona wynikających z rozporządzenia warunków do uzyskania dopłat ONW. Organ II instancji wskazał na stworzony mechanizm, odnoszący się do płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w wyniku którego dokonano niekorzystnego rozporządzenia środkami publicznymi, polegający na rozparcelowaniu gruntów rolnych w celu uzyskania wyższej kwoty płatności z tytułu wspierania tej działalności. Kwota płatności z tytułu ONW jaka przysługiwałaby Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G., gdyby mnie zawarto fikcyjnych umów wynosiłaby 22 375 zł; natomiast w wyniku rozparcelowania gruntów i zawarcia fikcyjnych umów dzierżawy kwota płatności dla 19 dzierżawców, która następnie została przekazana na konto Spółdzielni wyniosła 215 488,74 zł. W ocenie organu, nie można mówić o posiadaniu przez stronę dzierżawionych gruntów, bowiem S.G. nie tylko nie posiadał fizycznie tych gruntów, ale także nie miał psychicznego nastawienia zawładnięcia rzeczą dla siebie tak jak tego wymaga art. 336 Kc. W tej mierze organ przywołał treść uzasadnienia wyroku NSA z 16 listopada 2006 roku, sygn. akt II GSK 177/06. Złożone na rozprawie administracyjnej zeznania strony nie zasługiwały na wiarę. Pozostają bowiem w sprzeczności ( których strona nie wytłumaczyła ) z tymi, które strona złożyła w dniu 6 marca 2006 roku w postępowaniu karnym, a które to składała w sposób spontaniczny, nie posiadając jeszcze wiedzy co do możliwości windykacji wypłaconej kwoty dopłat. Organ podkreślił ponadto, że w sprawie wszystkie osoby ( dzierżawcy ) składali jednakowe pisma i dokumenty co wskazywałoby na ukierunkowanie ich postępowania. W ocenie organu dowodem potwierdzającym, iż strona nie była posiadaczem gruntów rolnych był również Protokół nr [...] z Walnego Zgromadzenia Członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "G." w którym na stronie 2 zapisano, iż to Prezes RSP przedstawił strukturę wiosennych zasiewów, decydując w ten sposób o sposobie użytkowania gruntów. Strona zatem nie miała wpływu na rodzaj uprawy, rodzaj materiału siewnego i decyzje co do prac polowych. Nie była również odpowiedzialna za normalne, codzienne rutynowe procedury finansowe i produkcyjne, które występują przy prowadzeniu działalności rolniczej. Jej rola sprowadzała się do wyłącznie do biernej postawy i formalnego zawarcia umowy dzierżawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, reprezentujący skarżącego pełnomocnik radca prawny J.J., zaskarżając decyzję organu II instancji w całości, zarzucał jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. :

- art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa poprzez przyjęcie, że postanowienie Prokuratora Okręgowego z dnia 22 czerwca 2006 roku o umorzeniu śledztwa i wystąpienie Prokuratora stanowiły samoistną podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną,

- art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 186 § 1 kpk przez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach niedopuszczalnych przez prawo,

- art. 107 § 1 i 3 Kpa przez powołanie wadliwej podstawy prawnej decyzji,

- art. 75 § 1 i 3 kpa przez oparcie rozstrzygnięcia na poglądach Prokuratora, Okręgowego podczas gdy tylko prawomocny wyrok sądowy wydany w tej sprawie miałby moc dowodową,

- art. 77 § 1 i art. 80 Kpa przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i przekroczenie reguł swobodnej oceny dowodów,

- art. 138 Kpa poprzez odstąpienie przez organ odwoławczy od ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się wyłącznie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu I instancji.

Pełnomocnik podnosił także rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności - zastosowanie interpretacji zawężającej przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...). Wnosił o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji, ewentualnie o ich uchylenie. Wnioskował także o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w skardze.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzucała, iż organ I instancji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także przekroczył granice swobodnej oceny dowodów nie przestrzegając reguł tej oceny, gdyż za podstawę ustalenia stanu faktycznego przyjął ustalenia dokonane przez Prokuratora Okręgowego w toku prowadzonego śledztwa i oświadczenie zawarte w dokumencie nazwanym " Stanowisko Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wlkp." stwierdzające, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na dzierżawionych gruntach oraz, że umowy zawarte z RSP w G. były pozorne a skarżący nie był uprawniony do dopłat. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ nie ocenił wszechstronnie znaczenia i wartości dowodów, pomijając istotne dowody przedstawione przez stronę. Nadto wniosek, że skarżącemu nie przysługiwał status posiadacza gruntów rolnych został wywiedziony z naruszeniem zasad logiki. Rażącym naruszeniem art. 75 § 1 Kpa było dopuszczenie w toku postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy znajdujących się w aktach sprawy protokołów przesłuchań strony w charakterze świadka i poglądów Prokuratora w sytuacji gdy dowodem w sprawie mógłby być dopiero prawomocny wyrok sądowy. Organ I instancji dokonał także błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia tj. art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku. Wskazane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria kwalifikowania podmiotów jako producentów rolnych oraz warunki konieczne i wystarczające jakie ci producenci muszą spełniać aby otrzymać dopłaty. Organ zastosował interpretację zawężającą prowadzącą do ograniczenia kręgu osób uprawnionych do dopłat co jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa materialnego, ale także zasady ogólnej wyrażonej w art. 6 Kpa. Wykładnia tych przepisów nie może być oparta na dowolnej ocenie celowości zawartej umowy dzierżawy, zasadności decyzji strony co do sposobu dysponowania pożytkami uzyskanymi z użytkowanych gruntów i otrzymanych dopłat. Nadto skarżący zarzucił organowi II instancji, że nie rozpatrzył sprawy ponownie lecz ograniczył się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych przez odwołującego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu bowiem zakwestionowana nią decyzja nie naruszała prawa w stopniu mającym wpływ na zawarte w niej rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną ppsa ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta spawy administracyjnej ( art. 133 § 1 ppsa ). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy .

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była, wydana w wyniku wznowienia postępowania, decyzja uchylająca ostateczną decyzję przyznającą skarżącemu dopłaty ONW na rok 2004 ( tj . ostateczną decyzję z dnia [...] roku zmieniająca decyzję pierwotnie przyznająca dopłaty ONW i orzekająca o odmowie ich przyznania. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się zatem do oceny czy zaistniały określone prawem podstawy do wznowienia postępowania, a przy pozytywnym rozstrzygnięciu w tym przedmiocie, czy zaszły podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcia odmiennie niż nastąpiło to w badanej w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej.

Wznowienie postępowania jest instytucją prawną dającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną w przypadku gdy postępowanie w którym decyzja zapadła dotknięte jest wadą kwalifikowaną wskazaną w przepisach art. 145 i 145a Kpa. Jedną z podstaw wznowienia jest ujawnienie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana podstawa wznowienia zachodzi zatem wówczas gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawnią się ( zostaną odkryte przez organ lub wskazane przez stronę ) nowe okoliczności lub nowe dowody nieznane dotychczas organowi administracyjnemu. Samoistną podstawę wznowieniową stanowi zarówno ujawnienie nowych okoliczności faktycznych jak również nowych dowodów. Chodzi przy tym o taką nową okoliczność lub nowy dowód, które mają charakter istotny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, istniejącego w dacie wydawania przez organ decyzji ostatecznej, a tym samym również istotne znaczenie dla sytuacji prawnej strony, a tym samym i dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie zaistnienia nowej okoliczności faktycznej ( dowodu ) i jej istotności jest obowiązkiem organu w toku postępowania wyjaśniającego .

Nadzwyczajny tryb postępowania jakim jest wznowienie postępowania uruchamiany jest w wyniku wydania postanowienia o jakim mowa w art. 149 § 1 i 2 Kpa. Ten akt procesowy jedynie otwiera drogę do dalszego postępowanie, którego przedmiotem jest badanie rzeczywistego zaistnienia podstawy wznowienia jak i ocena skutków jakie jej istnienie wywiera na rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym treścią postanowienia może być jedynie wskazanie przesłanki, uzasadniającej zastosowanie instytucji wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło w oparciu o postanowienie z dnia 23 listopada 2006 roku. Organ wskazał w nim, iż podstawą wszczęcia postępowania wznowieniowego było ujawnienie nowej okoliczności tj. faktu, iż zadeklarowane przez skarżącego we wniosku działki rolne nie były użytkowane rolniczo przez niego ale przez RSP w G., przy czym źródłem informacji o tej okoliczności były ustalenia zawarte w postanowieniu o umorzeniu śledztwa oraz wystąpienie Prokuratora Okręgowego. Tym samym wbrew wywodom strony skarżącej, organ jako podstawę wznowienia wskazał nową okoliczność, a nie nowe dowody. Uchybieniem procesowym organu było natomiast wypowiedzenie się już w postanowieniu z dnia 23 listopada 2006 roku co do zaistnienia podstawy wznowienia. Powyższe uchybienie pozostawało jednak bez wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy w postaci ujawnienia nowej okoliczności ( art. 145 § 1 pkt 5 Kpa ) do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] roku, zmienioną ostateczną decyzją z dnia [...] roku.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone z dochowaniem wymogów procesowych w oparciu w wszechstronną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w stopniu dostatecznym dla merytorycznego rozpoznania sprawy. W szczególności ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego po wznowieniu postępowania, w oparciu o postanowienie o umorzeniu postępowania, mające walor dokumentu urzędowego, umowę dzierżawy, zeznania strony w postępowaniu administracyjnym i jej zeznania złożone w charakterze świadka w postępowaniu karnym w powiązaniu z warunkami przyznawania dopłat ONW stanowiły dostateczną podstawę do przyjęcia, iż skarżący nie był posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku. Nie miał woli władania nimi jak i faktycznego władztwa nad nimi bowiem w rzeczywistości nie prowadził na nich działalności rolniczej, gdyż nadal jak przed zawarciem umowy dzierżawy czyniła to spółdzielnia. Zdaniem Sądu, organy z dochowaniem wymogów z art. 7, 77 § 1 oraz 80 i 107 § 3 Kpa dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego wskazując dowody na których się oparły, a jakim i z jakich przyczyn odmówiły waloru wiarygodności. Zaprezentowanej oceny dowodów, a w szczególności w zakresie wiarygodności zeznań złożonych przez stronę w postępowaniu karnym nie można uznać za dowolną. Wskazać należy, iż podstawą do przyznania płatności ONW decyzją z dnia [...] roku ( zmienioną ostateczną decyzją z dnia [...] roku ) był wniosek z dnia 31 maja 2004 roku, w którym skarżący zadeklarował prowadzenie działalności rolniczej na wskazanych w nim działkach [...] , położonych na gruntach stanowiących działki ewidencyjne [...]. Wniosek złożony został na urzędowym formularzu wg wzoru ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności ( Dz.U. z 2004 roku, Nr 52, poz. 523 ). Prócz wskazania gruntów do naliczenia dopłat ONW skarżący zawarł w nim oświadczenia i zobowiązania. W szczególności oświadczył, że znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 kk oraz, że znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Złożył też zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od otrzymania pierwszej płatności ONW. Tym samym przez fakt złożenia wniosku skarżący potwierdził, iż jest posiadaczem gruntów w nim wskazanych. Nie może budzić wątpliwości, w świetle regulacji prawnych dotyczących płatności ONW, zawartych w rozporządzeniu z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...), iż wniosek taki jest zasadniczym dokumentem stanowiącym podstawę przyznania dopłaty ONW. W postępowaniu o przyznanie dopłat nie jest wymagane wykazanie dowodami faktu bycia posiadaczem i prowadzenia działalności rolniczej na posiadanych gruntach. W szczególności nie jest wymagane wykazanie się tytułem prawnym do gruntu, co oznacza, iż w sytuacji gdy nie zaistnieje sytuacja zadeklarowania do dopłat tych samych gruntów przez różne podmioty, organ ogranicza kontrolę administracyjną wniosku do poprawności i zupełności jego wypełnienia. Wystarczające zatem dla przyznania dopłat są oświadczenia zawarte we wniosku podmiotu ubiegającego się o dopłatę ONW ( analogicznie jak w § 2 art. 75 Kpa ). Samo istnienie formalnego tytułu prawnego do władania gruntem ( pisemna umowa dzierżawy ) nie stanowi podstawy do przyznania dopłat ONW. Prawnym wymogiem jest prowadzenie na nim działalności rolniczej przez jego rzeczywistego posiadacza. W rozpoznawanej sprawie zasadne było ustalenie organów, iż umowa dzierżawy miała stanowić jedynie formalny tytuł prawny do fikcyjnego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW przez skarżącego, których RSP w G. występując o nie we własnym imieniu by nie uzyskała. Wskazać bowiem należy na regulację zawartą w przepisie § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...), zgodnie z którym najwyższa stawka dopłaty przysługuje do gruntów o areale od 50,01 do 100 ha zaś do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha płatność ONW nie przysługuje.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 § 1 Kpa ( § 3 wbrew wywodom skargi art. 75 Kpa nie zawiera ) poprzez oparcie się przez organy na poglądach wyrażonych w stanowisku Prokuratora Okręgowego w sytuacji gdy tylko prawomocny wyrok sądu miałby moc wiążącą stwierdzić należy, iż pozbawiony był on merytorycznej doniosłości bowiem jak wywiedziono już wcześniej kwestionowane decyzje oparte zostały na wszechstronnej i swobodnej a nie dowolnej ocenie materiału dowodowego. W tej sytuacji dodatkowe wsparcie się przez organ stanowiskiem zaprezentowanym przez Prokuratora Okręgowego nie może być uznane za naruszenie przepisu art. 75 Kpa. Zgodnie z tym przepisem jako dowód można bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia tego przepisu w związku z przepisem art. 186 kpk . Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem przepisu art. 75 § 1 Kpa było wykorzystanie we wznowionym postępowaniu administracyjnym jako dowodu zeznań złożonych przez skarżącego w charakterze świadka w postępowaniu karnym w sytuacji gdy, będąc następnie oskarżonym, odmówił składnia wyjaśnień. W ocenie strony skarżącej, protokół z zeznań złożonych przez nią w charakterze świadka z mocy przepisu art. 186 § 1 kpk nie mógł stanowić dowodu ani być odtwarzany w sytuacji, gdy strona po przedstawieniu zarzutów skorzystała z prawa do odmowy zeznań. Wskazać w związku z tym należy, iż przepis art. 186 kpk nie wprowadza zakazu na który powołuje się skarżący. Przepis ten reguluje jedynie warunki na jakich osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań lub zwolniona od ich złożenia może skorzystać z tego prawa w postępowaniu sądowym oraz tryb postępowania z uzyskanymi wcześniej zeznaniami takiej osoby. Zakaz wykorzystywania zeznań złożonych przez daną osobę w charakterze świadka, w sytuacji gdy następnie stała się ona oskarżonym, wywodzony jest na gruncie procedury karnej z art. 389 § 1 kpk. Z przepisu tego wynika, że przy przesłuchiwaniu na rozprawie oskarżonego wolno, w sytuacjach w tym przepisie opisanych, odczytywać jedynie protokoły jego wcześniejszych wyjaśnień i - a contrario do art. 391 § 2 kpk - nie jest dopuszczalne odczytywanie wówczas tego co powiedział on uprzednio jako świadek. Wskazane ograniczenie dowodowe funkcjonuje jedynie na gruncie procedury karnej, służąc realizacji gwarancji procesowych oskarżanego. W ocenie Sądu, zeznania złożone w charakterze świadka pozostają nadal środkiem dowodowym, który jedynie nie może być wykorzystany w postępowaniu karnym. Nie oznacza to jednak, iż pozostaje on w sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa i nie może stanowić dowodu podlegającego ocenie organu orzekającego w sprawie administracyjnej. W tych okolicznościach nie stanowi uchybienia przepisom postępowania administracyjnego posłużenie się przez organy tym dowodem i dokonanie jego swobodnej oceny w kontekście innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Organy dokonały wnikliwej oceny wskazanego dowodu, podając przyczyny dla których uznały go za wiarygodny i stanowiący podstawę do ustalenia rzeczywistych okoliczności związanych z uprawą działek rolnych zadeklarowanych we wniosku pozwalających na przyjęcie, iż skarżący nie prowadził na nich działalności rolniczej warunkującej prawo do dopłat ONW.

Odnośnie zarzutu pominięcia przy rozpatrywaniu dowodów tych zgłoszonych przez stronę, a świadczących o tym, iż to ona prowadziła działalność rolniczą skoro dysponowała pożytkami ( plonami ) z dzierżawionych gruntów, to wbrew wywodom skarżącego organ II instancji odniósł się do tych dowodów wskazując przyczyny dla których odmówił im wiarygodności ( art. 80 Kpa ). W tym zakresie wskazać należy, iż dowód nazwany umową depozytu z dnia 14 stycznia 2005 roku waloru umowy nie posiadał będąc jedynie projektem takiej umowy ze względu na brak podpisów stron na egzemplarzu umowy złożonym do akt sprawy. Zasadnie też organ II instancji wskazał na wątpliwości jakie wywołuje data przyjęcia plonów uzyskanych w roku 2004 do depozytu ( 29 stycznia 2005 roku ). Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż kwestii dotyczących dysponowania zbiorami skarżący nie podnosił w toku zeznań złożonych w postępowaniu karnym. Z kolei kwity pobrania z magazynu spółdzielni materiału siewnego w roku 2003 i 2004 nie mogą stanowić w kontekście złożonych zeznań w postępowaniu karnym dowodu prowadzenia działalności rolniczej zwłaszcza w sytuacji gdy skarżący pracował jednocześnie w RSP jako kierowca ciągnika i kombajnu, będąc także jej członkiem.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszania przez organ odwoławczy art. 138 Kpa. Wprawdzie konstrukcja uzasadnienia decyzji organu II instancji zdaje się wskazywać, iż organ ten odniósł się jedynie do zarzutów odwołania, to jednak analiza merytorycznych wywodów w nim zawartych wskazuje, iż w rzeczywistości organ II instancji ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę w jej całokształcie, co uprawniało go do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Reasumując uznać należało, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie wznowił postępowanie a następnie, po przeprowadzeniu postępowania o jakim mowa w art. 149 § 2 Kpa, wydał decyzję uchylającą dotychczasową decyzję przyznającą dopłaty ONW za 2004 rok orzekając ponownie co do istoty sprawy ( art. 151 § 1 pkt 2 Kpa ) poprzez odmowę ich przyznania za wskazany rok. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, iż wobec uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzją z dnia [...] roku o zmianie decyzji z dnia [...] roku ( wydaną w trybie art. 155 Kpa ) to uchyleniu podlegała ta decyzja. Z momentem swej ostateczności decyzja z dnia [...] roku zmodyfikowała treść dotychczasowej decyzji w przedmiocie dopłat ONW za 2004 roku i od tego momentu funkcjonuje ona w zmienionej treści. Wprawdzie prawidłowo w sentencji decyzji powinno znaleźć się stwierdzenie, iż chodzi o uchylenie decyzji z [...] roku, zmienionej decyzją z dnia [...] roku, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia .

Ze wskazanych przyczyn na podstawie przepisu art. 151 ppsa sąd orzekł o oddaleniu skargi . Ze względu na wynik sporu nie zaistniały podstawy do orzekania o kosztach postępowania.