Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2847/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 czerwca 2005 r., uzupełnionym w dniu 20 czerwca 2005 r. J. K., określany dalej jako "Skarżący", wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 1995 r. do stycznia 1996 r. w kwocie 853,74 zł i "dodatkowej grzywny" w kwocie 250 zł oraz składek na koncie pracowniczym za okres od października 1995 r. do stycznia 1996 r. w kwocie 372,06 zł, wraz z odsetkami od ww. należności. W pismach Skarżący wskazywał, że zadłużenie wiązało się z bankructwem jego firmy, a on sam od tego czasu jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnej stałej pracy, utrzymuje się z prac sezonowych w rolnictwie i z okresowych zasiłków z opieki społecznej. Wyrokiem sądowym podwyższono mu alimenty na dwoje dzieci do kwoty 900 zł. Został skazany w procesie karnym i odbywał karę. Dodatkowo leczył się psychiatrycznie i neurologicznie. Nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Mieszka w lokalu komunalnym. Ponadto, jest zadłużony w banku na kwotę ok. 4.500 zł oraz zalega z opłatami telekomunikacyjnymi na kwotę 1.100 zł. Zwrócił też uwagę, że upływa 10-letni okres przedawnienia ww. składek i powinna być to okoliczność uznana za przemawiającą za ich umorzeniem.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powoływany dalej jako "Zakład" odmówił umorzenia należności z tytułu ww. składek, opłaty dodatkowej oraz odsetek, w łącznej kwocie 5.553,30 zł. Zakład w uzasadnieniu decyzji wskazał na treść art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.", zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku całkowitej ich nieściągalności. Podniósł, że w przypadku Skarżącego zaległości zostały zabezpieczone wpisem do zastawu skarbowego na ruchomości stanowiącej jego własność. Nie została zatem stwierdzona całkowita ich nieściągalność. W decyzji stwierdzono, że Skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności. Trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką umorzenia, gdyż może ona ulec poprawie.

Stosownie do pouczenia zawartego w powyższej decyzji Skarżący pismem z dnia 29 sierpnia 2005 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że samochód, na którym ustanowiono zastaw, od dnia 5 maja 2005 r. nie stanowi jego własności, lecz B. K. Zajęcia dokonano natomiast w dniu 19 maja 2005 r. i z powyższego względu nie jest ono skuteczne.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr[...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powoływany dalej jako "Prezes Zakładu", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływany dalej jako "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr jw., w przedmiocie odmowy umorzenia należności. Prezes Zakładu, podobnie jak organ pierwszej instancji, wskazał iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Tymczasowa trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką do ich umorzenia. Z analizy akt wynika, że należności te zostały objęte skutecznym postępowaniem egzekucyjnym poprzez zajęcie wierzytelności.

Na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Skarżący pismem z dnia 4 października 2005 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] sierpnia 2005 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Skarżącego naruszone zostało prawo materialne, tj. § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez niezastosowanie go w stanie faktycznym sprawy. Prezes Zakładu w decyzji powołał jedynie przepisy art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., a w ogóle się nie odniósł do unormowań zawartych w ww. rozporządzeniu i nie oceniał sytuacji Skarżącego w kontekście tych przepisów. Według Skarżącego dokumenty, który przedłożył w toku postępowania oraz złożone oświadczenia niewątpliwie świadczą o tym, iż nie jest on w stanie uregulować należności z tytułu składek, gdyż pozbawiłoby go i jego synów w stosunku do których jest zobowiązany do zapłaty alimentów, możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 600 zł, a należności z umowy cywilnoprawnej, które otrzymuje powinny korzystać z takiej samej ochrony w postępowaniu egzekucyjnym, jak wynagrodzenie za pracę. Podniósł również, że określenie niemożliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych należy interpretować szeroko, mając na uwadze, nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalne sytuacje ekonomiczne, w tym wysokość uzyskiwanych dochodów i konieczność ponoszenia wydatków.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko co do braku podstaw do umorzenia należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część a nie całość wniosków Skarżącego.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku z dnia 5 czerwca 2005 r. wszczynającym postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, opłaty dodatkowej o stosownych odsetek.

Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji wydaną we wskazanym wyżej przedmiocie brał pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydania. Rozpoznając tę sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego o takim ciężarze gatunkowym, który skutkował wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające przedstawiają się następująco.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.".

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie podstępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, rozumianych jak wyżej, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi.

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym już była mowa. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).

Oznacza to, że organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc wydający decyzję o charakterze odwoławczym, obowiązany jest ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji - Zakład.

Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 k.p.a. który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Taki stan oznacza konieczność prawidłowego zastosowanie przy rozpatrywaniu

i rozstrzygnięciu sprawy przez każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne, przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

W tej sytuacji decyzję wydaną przez Prezesa Zakładu oceniać należy także w kategoriach obowiązków procesowych nałożonych przez k.p.a. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w tym kontekście, Sąd stwierdza, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga uzasadnienie tej decyzji, gdyż jest ono jednym ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej.

Prezes Zakładu stwierdził, iż w przypadku Skarżącego brak jest podstaw do umorzenia należności, gdyż tymczasowa trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia. Takiego stanowiska jednakże nie uzasadnił w żaden sposób. Tymczasem jest to jedyne zdanie, które można odnieść do analizowania przez organ sprawy także w kontekście przepisów rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W tej sytuacji nie może więc dziwić, iż zdaniem Skarżącego jego sprawa w ogóle nie została poddana ocenie w ramach tych przepisów, zwłaszcza - na co trafnie zwrócono uwagę w skardze - że organ też ich nie przywołał w jakikolwiek sposób, ani w podstawie prawnej decyzji, ani w jej uzasadnieniu.

Podobnie ma się rzecz ze wskazaniem powodu odmowy umorzenia należności z tytułu składek w ramach przesłanki całkowitej nieściągalności. W tym zakresie Prezes Zakładu wskazał, że z analizy akt wynika, iż należności te zostały objęte skutecznym postępowaniem egzekucyjnym poprzez zajęcie wierzytelności. Sąd zwraca jednak uwagę, że w aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego taki stan rzeczy, a wręcz przeciwnie - istnieją wzmianki o nieskuteczności prowadzonej egzekucji. Nie sposób zatem do tego argumentu organu się odnieść, zważywszy na lapidarność uzasadnienia decyzji także w tej części.

Tymczasem na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne, o czym stanowi art. 107 § 1 k.p.a. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób jaskrawy nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie.

W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wedle której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia jest zatem uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie więc zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Nie może być uznane za spełniające powyższe wymogi, a w szczególności za wyczerpujące, uzasadnienie ograniczające się w istocie do zdawkowo wyrażonego poglądu, iż sytuacja materialna jest tymczasowa i nie daje podstaw do umorzenia, a przesłanka całkowitej nieściągalności w sprawie nie występuje. Skarżący w toku postępowania przedłożył szereg dowodów, co zresztą uczynił nie tylko z własnej inicjatywy, ale również na wezwanie organu. Prezes Zakładu nie odniósł się jednak w żaden sposób do indywidualnej sytuacji Skarżącego, opisanej przez niego w składanych wnioskach i dokumentach. Za zdecydowanie niewystarczające w tym zakresie należy uznać formułowanie jedynie ogólnikowych stwierdzeń, bez jednoczesnego wskazania na dowodowe ich uzasadnienie.

Poza tym, mając na względzie sugestie zawarte w piśmie Zakładu z dnia[...] września 2005 r., iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały dołączone żadne dokumenty, które mogłyby wnieść nowe okoliczności uzasadniające zmianę decyzji, Sąd zwraca uwagę, że fakt nie przedstawienia w toku postępowania odwoławczego nowych okoliczności, czy też dowodów nie może być z góry postrzegany jako uniemożliwiający wydanie odmiennego niż poprzednio rozstrzygnięcia. Nie zwalnia też organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.

Reasumując, Sąd jeszcze raz podkreśla, iż niewłaściwe i sprzeczne z wyżej wskazanymi zasadami rządzącymi postępowaniem odwoławczym (z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest zawężanie zakresu takiego postępowania, toczącego się w przedmiocie umorzenia należności do stwierdzenia, czy po wydaniu decyzji w pierwszej instancji wnioskodawca przedstawił nowe dowody, bądź czy powołał się na nowe okoliczności. Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ma bowiem obowiązek ponownie rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, bez względu na to, czy zakres tego materiału uległ zmianie na etapie postępowania toczącego się po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, czy też w tym względzie pozostał bez zmian.

Niedopuszczalne jest więc czynienie Skarżącemu jakiegokolwiek zarzutu z tego powodu, iż składając w postępowaniu instancyjnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przedstawił nowych dowodów lub nie wskazała nowych okoliczności, bądź też wyciąganie wyłącznie z takiego faktu negatywnych dla niego wniosków.

Sąd zważył również, iż organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego nań art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 k.p.a. Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Obowiązek ten ciąży na każdym organie administracji - także na organie odwoławczym. W niniejszej sprawie nie został on dopełniony. Oznacza to, że Skarżący nie tylko nie miał możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny kompletności zebranego materiału dowodowego, ale i zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, odmiennie niż Ordynacji podatkowej, nie precyzują obowiązków organów administracji poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo. Jednakże, zdaniem Sądu z przepisu tego wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się

w związku z tym co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 k.p.a., a są to przecież okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji oczekiwać powinien na jej stanowisko w tym względzie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od jej woli. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa.

Zważyć należało również i to, że niewywiązanie się przez organ z obowiązków nałożonych art. 10 § 1 k.p.a. ma wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu, jeżeli nawet organ prowadzący postępowanie może przypuszczać, że okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a ustalone w toku postępowania dowodowego, znane są stronie, to nie jest to równoznaczne z jej świadomością, iż będą one uwzględniane przy podejmowaniu decyzji. Także z tego względu istotne jest umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Opisane wyżej naruszenie przepisów postępowania w sprawie niniejszej jest szczególnie istotne z uwagi na fakt, że z obowiązków określonych w art. 10 k.p.a. nie wywiązały się organy obu instancji.

Niewykonanie przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem decyzji. Rzeczą Sądu jest ocena, czy w konkretnej sprawie takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. inne niż dające postawę wznowienia naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji lub postanowienia organu administracji tylko wtedy, gdy wpływ taki mieć mogło.

Jednakże możliwość dokonania takiej oceny przez Sąd w żadnym razie nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku wypełnienia dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 10 § 1, art. 11 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Sąd w niniejszej sprawie nie uznał za niezbędne do końcowego je załatwienia także uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, o co również wnosił Skarżący. Zatem nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 135 p.p.s.a. Stwierdzone uchybienia, jakie miały miejsce w sprawie mogą, zdaniem Sądu, zostać usunięte przez organ odwoławczy.

W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a.

Stosownie zatem do art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Skarżący na rozprawie nie wnosił o zasądzenie kosztów postępowania, a kosztów sądowych nie poniósł, gdyż z mocy prawa był z nich zwolniony na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.