Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 678/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Głównego Urząd Ceł z dnia 15 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 678/01

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzja Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie wymiaru cła od "A"Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że jak wynika z akt sprawy w dniu 23.04.2000 r. w pozycji 55° 02,2 N i 18° 11,3 E dokonano przeładunku 250 ton paliwa żeglugowego ze statku m/t [...] bandery [...] na pogłębiarkę "[...]" bandery polskiej, której armatorem jest "A" Spółka z o.o. Za ww. "A" Spółka z o.o. zapłaciła kwotę 66.459,96 USD, zgodnie z fakturą z dnia 25.04.2000 r. nr [...] wystawioną przez cypryjską firmę "B". Ww. pozycja na morzu znajduje się poza obszarem wód terytorialnych Rzeczypospolitej Polskiej, a więc poza polskim obszarem celnym. Zgodnie bowiem z art 3 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny polski obszar celny to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po zatankowaniu paliwa ww. pogłębiarka powróciła na polski obszar celny w okolice W., nie dokonując zgłoszenia celnego paliwa.

W dniu 18.05.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeładunku 250 ton paliwa żeglugowego, będącego towarem niekrajowym. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu 14.09.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję, w której wymierzył należności celne ciążące na ww. paliwie żeglugowym.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, iż w sprawie wprowadzenie paliwa żeglugowego na polski obszar celny dokonane zostało z naruszeniem art. 36 ustawy Kodeks celny, tym samym było ono nielegalne. Ponadto, Dyrektor UC zajął stanowisko, iż towar ten nie korzystał ze zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego, bowiem sformułowanie "środek przewozowy" oznacza urządzenie, które umożliwia przewóz, czyli transport ładunków i osób z miejsca na miejsce, zaś pogłębiarka nasiębierna, w tym przypadku statek "[...]" służy do wydobywania gruntu z dna wód w celu ich pogłębienia, a więc nie służy do transportu, przewozu towarów.

Pismem z dnia 02.10.2000 r., uzupełnionym pismami z dnia 08.11.2000 r. i z dnia 12.01.2001 r., strona odwołała się od ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 14.09.2000 r.

W odwołaniu "A" Sp. z o.o. podnosi, iż brak świadomości nieznacznego przekroczenia granic morza terytorialnego przez kapitana pogłębiarki nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, gdyż przedmiotowe paliwo było zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego, a zatem w świetle art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny nie powstał. Strona wyjaśnia, iż "pogłębiarka (...) przeznaczona jest nie tylko do wydobywania gruntu ale i do transportu urobku pogłębiarskiego oraz do przewozu materiałów budowlanych takich jak piasek, żwir, kruszywo. W tym celu posiada odpowiednie ładownie i tak właśnie jest używana. Wynika to z przeznaczenia tego rodzaju statku a potwierdza to załączony opis techniczny (zał. 1)". Jednocześnie Spółka wniosła o zastosowanie stawki celnej w wysokości 4%, a nie stawki 35%, dołączając oryginał świadectwa pochodzenia towaru.

Prezes Głównego Urzędu Ceł uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniósł, że zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane m. in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania, Kodeks celny, w art. 9 § 1 stanowi, iż wprowadzenie towaru nastąpiło nielegalnie. Stosownie do postanowień art. 36 § 1 ustawy Kodeks celny osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny jest zobowiązana do niezwłocznego ich dostarczenia trasą określoną przez organ celny i zgodnie z jego instrukcjami (droga celna) do granicznego urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny.

"A" Sp. z o.o. z powyższego obowiązku nie wywiązało się i tym samym dokonało nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny ww. 250 ton paliwa żeglugowego.

W myśl art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Zgodnie zaś z § 3 pkt 1 ww. artykułu dłużnikiem jest osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia. Z akt sprawy wynika, iż towar w postaci 250 ton paliwa żeglugowego nie został zgłoszony do odprawy celnej, wprowadzającym ww. towar na polski obszar celny była Spółka "A", tym samym, zgodnie z art. 210 § 3 pkt 1 Kodeksu celnego, stała się w niniejszej sprawie dłużnikiem.

W toku prowadzonego postępowania A Sp. z o.o. wyjaśniła, iż paliwo żeglugowe zamówiła w dniu 19.04.2000 r. w "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S. Ww. Spółka "C" przekazała zlecenie dostawy na pogłębiarkę "[...]" cypryjskiej firmie "B". Przepompowanie na pełnym morzu przedmiotowego paliwa nastąpiło zgodnie z ww. zamówieniem. W chwili dokonania przeładunku paliwa na pełnym morzu kapitan pogłębiarki nie miał świadomości, iż przekroczył wody terytorialne RP. Strona nie kwestionuje wprawdzie przekroczenia przez ww. pogłębiarkę polskiego obszaru celnego i faktu dokonania przeładunku 250 ton paliwa żeglugowego, jednakże podnosi, iż w tym wypadku towar ten winien być uznany za wolny od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 18 ustawy Kodeks celny i tym samym nie podlega zgłoszeniu organom celnym.

Zgodnie z art. 190 § 1 pkt 18 ustawy Kodeks celny przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są wyposażenie oraz zapasy niezbędne do eksploatacji środka przewozowego, w tyra materiały pędne w zbiorniku paliwa wbudowanym fabrycznie na stałe do środka przewozowego oraz oleje i smary. W związku z powyższym, zwolnieniu od cła, o którym mowa w art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego, podlega przywóz z zagranicy materiałów pędnych niezbędnych do eksploatacji środka przewozowego, a więc przywóz tego towaru na polski obszar celny, w sytuacji, w której środek przewozowy był wcześniej eksploatowany za granicą i powraca do kraju. Natomiast w niniejszej sprawie pogłębiarka "[...]" nie była eksploatowana za granicą, opuszczenie zaś w dniu 23.04.2000 r. przez statek polskiego obszaru celnego dokonane zostało jedynie w celu przeładunku paliwa żeglugowego. Prezes GUC nie kwestionował, iż pogłębiarka jest środkiem przewozowym, jednakże podkreślił, że statek ten służy również do wykonywania robót czerpalnych. Powyższy fakt potwierdza zarówno strona w swoich pismach z dnia 02.10.2000 r. i z dnia 12.01.2001 r., jak i mgr inż. S. K. w opisie technicznym statku. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż przedmiotowe 250 ton paliwa nie zostało zużyte tylko do eksploatacji pogłębiarki jako środka przewozowego lecz zostało wykorzystane do prac wykonywanych przez tę pogłębiarkę, a polegających na wydobywaniu gruntu. Natomiast wyżej powołany przepis ustawy Kodeks celny wyraźnie stanowi, iż zwolnieniu od cła podlegają tylko te materiały pędne, które są niezbędne do eksploatacji środka przewozowego, nie podlegają zaś zwolnieniu od cła z mocy tego przepisu materiały pędne wykorzystane do wykonywania prac przez dany środek. Z powyższego wynika więc, iż paliwo było wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił również, iż stosownie do postanowień art. 60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. W niniejszej sprawie strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z wyżej cytowanego przepisu ustawy Kodeks celny. Nie przedstawiła organowi celnemu przedmiotowego towaru, nie zgłosiła go do procedury dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym wnioskiem o uznanie paliwa za wolne od cła. Zwolnienie towaru od cła z mocy przepisów ustawy Kodeks celny nie zwalnia strony od dochowania obowiązków, o których mowa w przepisach prawa celnego, m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. Strona obowiązana jest zgłosić towar do odprawy celnej w celu nadania mu przeznaczenia celnego dopuszczalnego dla tego towaru. Zwolnienie towaru od cła z mocy konkretnego przepisu ustawy Kodeks celny nie jest równoznaczne ze zwolnieniem podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą z dochowania obowiązku zgłoszenia towaru do odprawy celnej. Ponadto organ celny musi mieć możliwość zbadania, czy w stosunku do zgłaszanego towaru z jednoczesnym wnioskiem o zwolnienie go od cła, spełnione zostały przesłanki określone w przepisie ustawy Kodeks celny, na podstawie którego strona wnosi o zwolnienie.

Z tych też względów brak podstaw do uznania przywiezionych w przedmiotowej sprawie 250 ton paliwa żeglugowego za wolne od cła z mocy art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego. Wprawdzie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji z dnia 14.09.2000 r. Dyrektor UC nie powołał przepisu art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego, jednakże w uzasadnieniu tej decyzji zawarł stanowisko organu I instancji odnośnie kwestii uznania ww. towaru za wolny od cła z mocy tego przepisu.

Organ II instancji ma prawo korygowania wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających m.in. na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego. Uprawnienie tego rodzaju wynika z kompetencji merytoryczno - reformacyjnych, jakie posiada organ odwoławczy. Organ administracji państwowej działając w trybie odwoławczym, jeżeli nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, to ma obowiązek zastosować instytucje reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać do ponownego rozpatrzenia.

Prezes GUC podkreśli również, iż fakt zamówienia przez A Sp. z o.o. paliwa żeglugowego w "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S. która to Spółka przekazała zlecenie dostawy na pogłębiarkę "[...]" cypryjskiej firmie "B", nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez organy celne, bowiem Spółka "C" Sp. z o.o. nie dokonała wprowadzenia ww. towaru na polski obszar celny lecz przedmiotowe paliwo zostało przywiezione przez A i zgodnie z przepisami prawa celnego to A Sp. z o.o. jest w tej sprawie dłużnikiem.

Odnośnie natomiast zawartego w odwołaniu żądania strony zastosowania obniżonej stawki celnej Prezes GUC wyjaśnia, iż zgodnie z przepisami art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne, wynikające z podpisanych przez Polskę umów o wolnym handlu, stosuje się na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Stawki te mogą być zastosowane retrospektywnie. W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania strona nie wnioskowała o zastosowanie obniżonej stawki celnej. Wniosek taki pojawił się dopiero w odwołaniu z dnia 02.10.2000 r. Obniżone stawki celne UE są stosowane po spełnieniu następujących warunków:

w przypadku bezpośredniego przywozu towaru z Unii Europejskiej do Polski, - po udokumentowaniu podchodzenia towaru świadectwem przewozowym EUR. 1

wystawionym przez urząd celny kraju eksportu. lub w określonych przypadkach

deklaracją eksportera na fakturze (art. 16 ww. Protokołu nr 4). W przedmiotowej sprawie towar został przywieziony do Polski ze Szwecji, kraju członkowskiego Unii Europejskiej. Tym samym warunek bezpośredniego przywozu został spełniony. Jako dowód pochodzenia strona przedłożyła świadectwo EUR. 1 nr [...], wystawione przez szwedzki urząd celny. Jakkolwiek przedłożony dokument jest wystawiony prawidłowo pod względem formalnym, to nie może być on przyjęty jako dowód w sprawie. Zgodnie z art. 23 pkt 1 dowód pochodzenia (w tym świadectwo EUR. 1) jest ważny przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne kraju eksportu i musi zostać przedłożony w tym czasie władzom celnym kraju importu. Przedmiotowe świadectwo EUR. 1 zostało wystawione 21.04.2000 r. i w związku z tym utraciło swoją ważność z dniem 21.08.2000 r. Importer przedłożył świadectwo polskim władzom celnym wraz z odwołaniem w dniu 03.10.2000 r. (data wpływu do Urzędu). W tym dniu świadectwo EUR. 1 nr [...] było już nieważne. W związku z tym, że towar został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie, brak jest jakichkolwiek przesłanek do szczególnego potraktowania importera w tym zakresie, co dopuszcza art. 23 pkt 3 ww. Protokołu nr 4.

Skargę na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł wniosło A Spółka z o.o. zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie błędnej wykładni przepisów art. 190 § 1 pkt 18 i art. 210 Kodeksu celnego, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że decyzją z dnia 14.09.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie art. 210 Kodeksu celnego nałożył na skarżącą Spółkę, cło w wysokości 99.468,60 zł (stawka celna 35%) oraz odsetki za zwłokę w kwocie 17.114 zł za paliwo żeglugowe zatankowane poza polskim obszarem celnym w odległości około 0,6 Mm na północ od granicy obszaru polskich wód terytorialnych do zbiorników paliwa fabrycznie wbudowanych na stałe do pogłębiarki - przyjmując, iż paliwo to nie było zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt. 18 Kodeksu celnego, ponieważ pogłębiarka nie jest środkiem przewozowym. W postępowaniu odwoławczym Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 15.03.2001 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy, a w uzasadnieniu skorygował pogląd Dyrektora Urzędu Celnego twierdząc, że pogłębiarka jest wprawdzie środkiem przewozowym, jednak przedmiotowe paliwo nie jest i tak zwolnione od cła na podstawie tego przepisu ponieważ: - przepis ten dotyczy tylko sytuacji, gdy środek przewozowy był wcześniej eksploatowany za granicą i powraca do kraju, zaś w niniejszej sprawie pogłębiarka nie była eksploatowana za granicą a opuszczenie przez nią polskiego obszaru celnego dokonane zostało jedynie w celu przeładunku paliwa żeglugowego, - zwolnieniu od cła na podstawie tego przepisu nie podlegają materiały pędne wykorzystane do wykonywania prac przez dany środek przewozowy.

Skarżąca twierdzi, że taka interpretacja nie wynika z treści tego przepisu. Po pierwsze z brzmienia art. 190 § 1 pkt 18 bynajmniej nie wynika,

że przywóz paliwa żeglugowego może być zwolniony od cła tylko "w sytuacji, w której środek przewozowy był wcześniej eksploatowany za granicą i powraca do kraju", że opuszczenie polskiego obszaru celnego dokonane jedynie w celu przeładunku paliwa żeglugowego uchyla to zwolnienie. Po drugie - w danej sprawie nie stwierdzono, by opuszczenia polskiego obszaru celnego dokonano w celu przeładunku paliwa żeglugowego, odwrotnie - nie było zamiaru opuszczenia polskiego obszaru celnego, nastąpiło to przypadkowo, gdyż statek zdryfował z pozycji, w której został zatrzymany, zaś kapitan jednostki nie miał świadomości, że statek opuścił polski obszar celny.

Po trzecie - skoro ustalono iż statek przekroczył jednak polski obszar celny i do niego powrócił - był on na tym niewielkim odcinku eksploatowany za granicą, gdyby od tego faktu miało zależeć zwolnienie paliwa od cła.

Niezasadny jest też pogląd Prezesa GUC iż "powołany przepis ustawy wyraźnie stanowi, iż zwolnieniu od cła podlegają tylko te materiały pędne, które są niezbędne do eksploatacji środka przewozowego, nie podlegają zaś zwolnieniu od cła z mocy tego przepisu materiały pędne wykorzystane do wykonywania prac przez dany środek. Z powyższego wynika więc, iż paliwo było wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 190 § 1 pkt 18 Kodeksu celnego". Prezes GUC dokonał tu nadinterpretacji tego przepisu rozróżniając materiały pędne w zbiorniku paliwa wbudowanym fabrycznie na stałe do środka przewozowego na paliwo służące do eksploatacji tego środka w celach bezpośrednio związanych z przejazdem oraz w celach innych. Zasadność takiego rozróżnienia nie wynika ani z brzmienia ani z celu przedmiotowego przepisu. Rozumowanie takie sprowadza się do tego, że organ celny byłby uprawniony i obowiązany do określenia w trakcie odprawy celnej ile z paliwa nabytego za granicą będzie wykorzystane do przejazdu a ile będzie wykorzystane do innych prac (w danym przypadku pogłębiarskich, ale przy innych jednostkach - do prac np. ratowniczych, holowniczych, patrolujących, połowowych - w zależności od rodzaju statku). Na podstawie tego ustalenia organ celny decydowałby jaka część paliwa w zbiorniku jest zwolniona od cła.

Spółka nie zgadza się z taką interpretacją powyższego przepisu, gdyż:

* takie rozróżnienie jest w ogóle niemożliwe w trakcie odprawy celnej, gdyż sposób wykorzystania paliwa może być ewentualnie wiadomy dopiero po zużyciu tego paliwa a moment ten nie jest ściśle określony, bo do całkowitego opróżnienia zbiorników zwykle nie dochodzi, gdyż trzeba tankować do nich następne paliwo,

* każde takie rozróżnienie nawet dokonane po zużyciu paliwa - byłoby z natury rzeczy jedynie szacunkowe,

* zakładałoby to dowolność uznaniowych decyzji organów celnych,

* kontrola prawidłowości takich decyzji uznaniowych byłaby niemożliwa a ewentualne odwołanie się od nich stawiałoby armatora na pozycji z góry przegranej z powodu trudności dostarczenia pewnego dowodu podważającego decyzję, nie mówiąc już o długotrwałości postępowania odwoławczego,

* ustalenie takiej interpretacji przedmiotowego przepisu jak chce GUC prowadziłoby w praktyce do sporów w niemal każdej sytuacji powrotu statku zza granicy.

Zdaniem skarżącej spółki - przedmiotowe paliwo żeglugowe było zwolnione od cła na podstawie art. 190 § I pkt 18 Kodeksu celnego, bowiem bezsporne jest, że znajdowało się w zbiorniku paliwa wbudowanym fabrycznie na stałe do pogłębiarki oraz przeznaczone było do normalnej eksploatacji pogłębiarki zgodnie z jej przeznaczeniem i tak też zostało zużyte. Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, że skarżąca Spółka dokonała nielegalnego wprowadzenia paliwa żeglugowego na polski obszar celny w rozumieniu art. 210 Kodeksu celnego, ponieważ wprowadzenie to nastąpiło z naruszeniem art. 36 § 1 Kodeksu celnego, tzn. nie dostarczono paliwa niezwłocznie do granicznego urzędu celnego, a zatem powstał dług celny, którego Spółka jest dłużnikiem. Dostarczenie paliwa żeglugowego do granicznego urzędu celnego było jednak niemożliwe, skoro kapitan nie miał świadomości przekroczenia przez statek polskiego obszaru celnego, a zatem i skarżąca Spółka nie mogła się o tym dowiedzieć. Spółka podnosiła tę okoliczność w toku postępowania a organy celne nie zakwestionowały faktu braku świadomości kapitana co do przekroczenia granicy, przyjęły jednak, że nie miało to znaczenia w sprawie. Jednak jest oczywiste, że aby wykonać obowiązek dostarczenia towaru do urzędu celnego trzeba mieć uprzednio świadomość, że przekroczono granicę i że skutkiem tego powstał taki obowiązek. Zdaniem skarżącej Spółki pojęcie "nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny" w rozumieniu art. 210 w związku z art. 9 § 1 i 36 § 1 Kodeksu celnego zakłada, iż takiego wprowadzenia można dokonać tylko wiedząc o przekroczeniu granicy, bo tylko wtedy można ewentualnie zdecydować o nie dostarczeniu towaru do granicznego urzędu celnego, a więc dopuścić do nielegalności wprowadzenia towaru.

Nadto - zdaniem skarżącej Spółki - na podstawie art. 210 § 1 nie mógł powstać dług celny co do paliwa żeglugowego, które było zwolnione z należności celnych. Zatem choć paliwo żeglugowe co do zasady podlega należnościom celnym przywozowym, gdyż ustalono na nie stawkę celną, to przedmiotowe paliwo przeznaczone do eksploatacji pogłębiarki i znajdujące się w fabrycznie wbudowanych zbiornikach było wolne od cła. Nawet gdyby wykonano obowiązek dostarczenia paliwa do granicznego urzędu celnego - cło nie mogłoby być wymierzone. Spółka nie miała żadnego interesu we wprowadzeniu paliwa na polski obszar celny nielegalnie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że w rozpoznawanej sprawie błędnie zastosowano przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny. Oznacza to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Odnosząc się do argumentacji prawnej przedstawionych przez strony, przy w zasadzie bezspornym stanie faktycznym, należy wskazać, że wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli inne przepisy prawa nie stanowią inaczej (art. 2 § 2 Kodeksu celnego). Wprowadzenie towaru następuje z chwilą faktycznego przywozu. Nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego (art. 9 § 1 Kodeksu celnego). Uznanie zaś jakiegoś towaru za nielegalnie wprowadzony powoduje, że organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów. Skoro zatem przedmiotowe paliwo żeglugowe wprowadzono z naruszeniem przepisów o wprowadzaniu towaru (art. 36 i 37 Kodeksu celnego) i nie przedstawiono organowi celnemu (art. 39 i 180 § 2 Kodeksu celnego) to organy celne prawidłowo przyjęły, iż towar ten został wprowadzony nielegalnie. W momencie wprowadzenia towaru nielegalnie powstaje z mocy prawa dług celny. Zgodnie bowiem z art. 210 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w przypadku:

1) nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom przywozowym,

2) nielegalnego wprowadzenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym z wolnego obszaru celnego na pozostałą część polskiego obszaru celnego.

Z kolei w myśl § 3 pkt 3 tego artykułu dłużnikami celnymi są osoby, które: dokonały nielegalnego wprowadzenia,

uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne, nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. W świetle powyższego brzemienia przepisu art. 210 Kodeksu celnego, należy stwierdzić, że skoro ustawodawca wprowadził kryterium należytej staranności wobec osób, które uczestniczyły we wprowadzeniu towaru i wobec osób, które nabyły lub posiadały czy posiadają nielegalnie wprowadzony towar, to tym bardziej co najmniej takie samo kryterium należy zastosować do osoby dokonującej nielegalnego wprowadzenia towaru.

Nie może zatem odnieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu, wyjaśnienie iż kapitan statku i skarżąca nie mieli świadomości przekroczenia morskiej granicy RP. Skarżąca nie wykazała, że to sprzedający był zobowiązany do dokonania zgłoszenia przedmiotowego paliwa, którego przepompowanie na pełnym morzu ze statku bandery cypryjskiej nastąpiła zgodnie z zamówieniem. Przy dołożeniu minimum należytej staranności skarżąca Spółka wiedziałaby iż przedmiotowe paliwo nie zostało przedstawione organom celnym, zostało wprowadzone z naruszeniem przepisów o wprowadzeniu towarów.

Zatem prawidłowo organy celne uznały, że skarżąca Spółka dokonała nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny 250 ton paliwa żeglugowego i po stronie Spółki powstał dług celny z mocy prawa.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 190 § ł pkt 18 Kodeksu celnego.

Przepis ten stanowi bowiem, że przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są wyposażenie oraz zapasy niezbędne do eksploatacji środka przewozowego, w tym materiały pędne w zbiorniku paliwa wbudowanym fabrycznie na stałe do środka przewozowego oraz oleje i smary. Przepis ten obejmuje niewątpliwie wszelkie środki przewozowo, w tym wodne, jednak uzyskanie zwolnienia od cła jest uzależnione od stwierdzenia niezbędności wyposażenia oraz zapasów do eksploatacji środka przewozowego. Przy czym przez ten środek przewozowy należy rozumieć środek służący do przewozu przez granicę towarów lub podróżnych, a tego warunku nie spełniała pogłębiarka "[...]", która w niniejszej sprawie przekroczyła granicę jedynie w celu przepompowania paliwa zgodnie z zamówieniem skierowanym przez skarżącą Spółkę do C Spółka z o.o. a wykonanym przez firmę B z Cypru.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdził w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa i na mocy art. 151 cytowanej ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.