Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1080/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1967
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] (dalej: "WLW w [...] ", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (dalej: "PLW w [...] " lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 25 września 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] przeprowadził kontrolę w gospodarstwie utrzymującym zwierzęta futerkowe należącym do TW (dalej: "skarżącego"), w zakresie wykorzystywania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 i 3. W trakcie kontroli stwierdzono, że w chłodni znajdowało się co najmniej 300 kg produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego – odpadów poubojowych wołowych (m.in. tchawice, uszy, tkanka tłuszczowa, kawałki skóry). Skarżący nie okazał dokumentów handlowych na ww. produkty. Oświadczył natomiast, że zakupił je w sierpniu 2018 r. i nie posiada danych sprzedającego, gdyż ogłoszenie o sprzedaży znalazł w prasie.

Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 4 000 zł za brak dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3.

Organ I instancji podał, że stwierdzony brak dokumentów handlowych na co najmniej 300 kg produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego stanowi niezgodność z art. 21 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 1 z późn. zm.). Okoliczność ta, stosownie do art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1967 z późn. zm.) – dalej: "u.o.z.z.", obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej. Organ wskazał, że wysokość kary pieniężnej została, stosownie do § 3 pkt 2 lit. t) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz.U. z 2014 r. poz. 629) – dalej: "rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych", uzależniona od wagi produktu ubocznego. Skoro w opisywanej sprawie łączna masa materiału przekroczyła 100 kg a nie przekroczyła 1 000 kg, to organ był zobowiązany nałożyć na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4 000 zł.

W odwołanie od tej decyzji skarżący zakwestionował ustalenia stanu faktycznego, które legły u podstaw wymierzenia kary pieniężnej, związane z wagą produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Podniósł, że do protokołu kontroli nie zadeklarował ich wagi a jedynie wskazał na sposób pozyskania. Waga tych produktów, ustalona w protokole kontroli na "nie mniej niż 300 kg" była subiektywną oceną kontrolującego, dokonaną według nie znanej odwołującemu się metody.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r nr [...], [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].

Podzielając w całości ustalenia stanu faktycznego oraz ich ocenę prawną wyrażoną przez organ I instancji WLW w [...] podniósł, że skoro skarżący podpisał bez zastrzeżeń protokół kontroli, to zgodził się z ustaleniami w nim zawartymi, w tym odnoszącymi się do wagi spornych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Ze zdjęcia dołączonego do protokołu kontroli, w ocenie organu odwoławczego, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że waga produktów przekroczyła 100 kg. Ponadto skarżący, pomimo zawartego w protokole kontroli pouczenia, nie skorzystał z przysługującego prawa do wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Nie ma wobec tego znaczenia, że ocena wagi produktów została dokonana uznaniowo i bez ich ważenia. Wobec zaś stwierdzenia braku stosownej dokumentacji oraz zlekceważenia przez skarżącego wymogów prawnych związanych z prowadzeniem rejestru przesyłek i powiązanych dokumentów handlowych, zasadnie organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4 000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, TW wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji. Powtarzając argumentacje sformułowaną we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący podniósł, że uznaniowe szacowanie wagi produktu jest niedopuszczalne w kontekście kary pieniężnej, której wysokość jest uzależniona od wagi produktu.

W odpowiedzi na skargę WLW w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) –dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności, którą wyznaczają wyżej przytoczone przepisy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 4 000 zł za brak materiału handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3. Wymaga podkreślenia, w kontekście dalszych rozważań uzasadnienia, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą brak posiadania materiału handlowego oraz sam fakt posiadania produktów pochodzenia odzwierzęcego podczas przeprowadzonej kontroli. Skarżący kwestionuje jedynie ustalenia sanu faktycznego związane z wagą spornych produktów, a w konsekwencji wysokość ustalonej kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c) u.o.z.z., kto, prowadząc działalność nadzorowaną w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, nie posiada dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy lub art. 48 ust. 5 rozporządzenia nr 1069/2009, lub art. 17 ust. 1 lit. b lub art. 31 rozporządzenia nr 142/2009, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2 – podlega karze pieniężnej.

Bezsporne jest, ze skarżący prowadząc gospodarstwo utrzymujące zwierzęta futerkowe (lisy), jest podmiotem usuwającym (utylizującym) produkty pochodzenia odzwierzęcego, a zatem winien posiadać stosowne dokumenty handlowe w tym przedmiocie. Zgodnie z definicją legalną "podmiotu" określoną w art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 1069/2009 jest nim osoba fizyczna lub prawna, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźnicy, handlowcy i użytkownicy. Przepis art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009 określa, że podmioty, natychmiast po wytworzeniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, identyfikują je i zapewniają prowadzenie związanych z nimi czynności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą podmioty zapewniają zgodność produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z wymogami niniejszego rozporządzenia, mającymi zastosowanie do ich działalności (art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009). Państwa członkowskie kontrolują i sprawdzają, czy podmioty przestrzegają odpowiednich wymogów niniejszego rozporządzenia na wszystkich etapach łańcucha czynności związanych z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi, o których mowa w ust. 2. W tym celu wprowadzają system urzędowych kontroli zgodnie z odpowiednimi przepisami wspólnotowymi (rozporządzenia nr 1069/2009).

Z powyższych przepisów wynika zatem jasno, że intencją ustawodawcy było, aby cały łańcuch produkcji (od powstania do usuwania) produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych był objęty kontrolą Państw członkowskich ze względu na fakt - jak stwierdzono w preambule do rozporządzenia - stanowienia przez te produkty potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wobec zaś ustalenia, że w dniu 25 września 2019 r. skarżący nie legitymował się dokumentami handlowymi na okoliczność posiadania produktów poschodzenia odzwierzęcego, zasadnie organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Zgodnie z § 3 pkt 2 lit. t) rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych, wysokość kary pieniężnej dla tego kto prowadząc działalność nadzorowaną w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, nie posiada dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3 lub produktu pochodnego pochodzącego z takiego materiału, spełniającego wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1069/2009 lub art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 142/2011, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2 ustawy, wynosi:

– 1.400 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu nie przekracza 10 kg,

– 2.400 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu przekracza 10 kg i nie przekracza 100 kg,

– 4.000 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu przekracza 100 kg i nie przekracza 1000 kg,

– 5.400 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu przekracza 1000 kg.

W opisywanej sprawę organ I instancji stwierdził, że w dniu kontorli skarżący posiadał 300 kg produktów pochodzenia odzwierzęcego, a zatem wysokość kary pieniężnej winna wynosić 4 000 zł. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów obydwu instancji, że skarżący nie negując wagi produktów ustalonych przez pracowników organu na etapie sporządzania protokołu kontroli niejako pozbawił się prawa do skutecznego kwestionowania wagi produktów na dalszym etapie postępowania administracyjnego. Analiza nadesłanych akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że protokół z czynności kontrolnych z dnia 25 września 2019 r. spełnia wszystkie wymogi stawiane art. 68 § 1 K.p.a., w kontekście wykazania okoliczności relewantnych dla nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za brak dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3. W protokole tym stwierdzono brak dokumentów handlowych (część protokołu "wymogi ogólne, pkt 6"), brak dokumentów handlowych i rejestrów (część protokołu "wymogi ogólne, pkt 7") oraz brak dokumentacji dotyczącej ilości materiałów i dat wykorzystania materiałów do karmienia zwierząt (część protokołu "wymogi ogólne, pkt 9 i 10"). Z protokołu oraz dokumentacji fotograficznej wynika również, że w chłodni kontrolowanego zakładu skarżącego znajdowało się nie mniej niż 300 kg produktów ubocznych pochodzenia odzwierzęcego – odpadów poubojowych bydlęcych (tchawce, uszy, tkanka tłuszczowa, kawałki skóry). W protokole znalazło się pouczenie, że podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo do zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole w termin 7 dni od dnia otrzymania protokołu. Protokół został podpisany przez skarżącego, a egzemplarz protokołu został odebrany przez skarżącego w dniu 1 października 2019 r.

Skoro skrzący nie wniósł zastrzeżeń co do oszacowania przez kontrolujących wagi produktów pochodzenia odzwierzęcego, znajdujących się dniu 25 września 2019 r. w chłodni, to przyjąć należy, że uznał za odpowiadającą rzeczywistości wagę produktów wskazaną przez pracowników organu. Należy mieć na uwadze, że ważenie produktów aparaturą pomiarową przez pracowników organu jest w warunkach kontroli w terenie często utrudnione, a mając na uwadze warunki higieniczno – sanitarne czasami wręcz wykluczone. Analizując dokumentację fotograficzną nie sposób uznać, że zasadnym i możliwym było ważenie spornych produktów przez kontrolujących. W ocenie Sądu brak je również podstaw do uznania, że ustalona przez kontrolujących waga produktów budzi wątpliwości w kontekście ustalenia wysokości kary pieniężnej w myśl § 3 pkt 2 lit. t) rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił bowiem jakiegokolwiek dokumentu (rejestru) wskazującego, że łączna waga spornych produktów jest mniejsza niż wykazana przez organ, a ponadto, że waga tych produktów ma wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Okoliczności tego rodzaju nie wskazał również w samej skardze oraz na etapie postępowania sądowego.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.