Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1896/97
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1998-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 51
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: poz. 35
journal: Dz.U. 1991 nr 1 poz. 0
Teza: Wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu stanowią koszt uzyskania przychodu w granicach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ pod warunkiem zachowania wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35/, czyli pod warunkiem ich udokumentowania rachunkami.

Uznanie tych wydatków na podstawie dokumentów nie spełniających tych wymogów, mimo ich faktycznego poniesienia, nie jest dopuszczalne.

TEZY

Wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu stanowią koszt uzyskania przychodu w granicach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ pod warunkiem zachowania wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35/, czyli pod warunkiem ich udokumentowania rachunkami.

Uznanie tych wydatków na podstawie dokumentów nie spełniających tych wymogów, mimo ich faktycznego poniesienia, nie jest dopuszczalne.


UZASADNIENIE

Pierwszy Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 20 maja 1997 r. określił Spółce z o.o. "I." podatek dochodowy od osób prawnych za 1994 r. w kwocie 28.574 zł. Powodem wydania powyższej decyzji było zakwestionowanie wielkości kosztów uzyskania przychodów w kwocie 32.118,95 zł w stosunku do kosztów wykazanych przez Spółkę w zeznaniu ostatecznym CIT-8 za 1994 r. Według stanowiska organu podatkowego I instancji Spółka naruszyła przepisy art. 16 ust. 1 pkt 2, pkt 25, pkt 26 i pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, bowiem zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów takie wydatki jak raty leasingowe w kwocie 25.344,44 zł, rezerwy utworzone na roszczenia sporne w oparciu o złożony pozew w kwocie 1.485,88 zł, spisane w straty należności nieściągalne za wykonanie usług dla różnych odbiorców w łącznej kwocie 4.431,82 zł, oraz koszty używania samochodu prywatnego dla potrzeb działalności Spółki w trakcie wykonywania umów zlecenia w wysokości 856,81 zł.

W odwołaniu wniesionym do Izby Skarbowej w S. Spółka domagała się uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub zmiany decyzji i określenia zobowiązania do kwoty nie wyższej niż 18.093,50 zł, powołując się na pismo Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 1997 r., w którym jej zdaniem zaleca się zaniechanie poboru podatku z tytułu zakwestionowania umów leasingu operacyjnego i wyłączenie rat czynszowych z kosztów uzyskania przychodów. Nadto w odwołaniu Spółka zakwestionowała wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na używanie prywatnego samochodu, bowiem jej zdaniem o takim zaliczeniu winien decydować fakt prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu bez konieczności dokumentowania faktycznych wydatków z tego tytułu.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 9 września 1997 r. po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymała w mocy uznając że wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów opłat czynszowych z tytułu zawartych umów leasingowych było zgodne z przepisami art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym oraz par. 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczenia przedmiotu umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników stron tych umów /Dz.U. nr 28 poz. 129/. Dokonana bowiem analiza umów leasingowych, zawartych przez Spółkę, w oparciu o powyżej cytowane przepisy wykazała zdaniem organu odwoławczego, iż nie spełniały one warunków określonych w rozporządzeniu. Odnosząc się do zarzutu nieuznania za koszt uzyskania przychodów wydatków na używanie samochodu w trakcie realizacji umowy zlecenia organ odwoławczy wyraził pogląd, iż sam fakt prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu nie może stanowić wyłącznej podstawy do zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu, bowiem ewidencja przebiegu pojazdu winna być prowadzona w oparciu o rachunki.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w części obejmującej kwotę 10.480,50 zł skarżąca Spółka "I." zarzuciła decyzjom organów podatkowych obu instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację przepisów par. 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 i pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1997 r. SA/Sz 1092/96 zawierający stanowisko Sądu w kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu rat leasingowych. Strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu w wykonywaniu umowy zlecenia.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednakże na rozprawie w dniu 23 września 1998 r. pełnomocnik Izby Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nie uznającej za koszt uzyskania przychodu rat leasingowych. Natomiast w części dotyczącej nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec stanowiska Izby Skarbowej wyrażonego na rozprawie o uchylenie decyzji w części dotyczącej nieuznania za koszt uzyskania przychodu rat leasingowych, kwestią sporną pozostały wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu dla potrzeb prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej.

W tej części zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej. Stosownie bowiem do uregulowania zawartego w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ w przypadku używania dla potrzeb działalności gospodarczej samochodów osobowych nie stanowiących składników majątkowych podatnika - kosztem uzyskania przychodu są te udokumentowane stosownymi dokumentami wydatki poniesione przez podatnika, których wysokość nie przekracza w skali roku podatkowego kwoty stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów i stawki za 1 kilometr. Zgodnie z regulacją zawartą w powołanym wyżej przepisie podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów według określonego wzoru. Powyższa ewidencja ma jednakże znaczenie wyłącznie dla określenia limitu wydatków związanych z używaniem samochodu, czyli granicy do jakiej wydatki te stanowić mogą koszt uzyskania przychodu. Jednakże nawet w granicach przewidzianego limitu wydatki podatnika faktycznie poniesione związane z używaniem samochodu wymagają udokumentowania. Wydatki z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodów osobowych zgodnie z par. 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U nr 10 poz. 35 ze zm./ winny być wpisane w księgach rachunkowych na podstawie rachunków stanowiących dowody księgowe.

Należy zatem stwierdzić, iż wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu stanowią koszt uzyskania przychodu w granicach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych pod warunkiem zachowania wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości czyli pod warunkiem ich udokumentowania rachunkami. Wobec wymogów wynikających z przepisów prawa podatkowego dotyczących udokumentowania wydatków związanych z używaniem samochodu, inny sposób ich udokumentowania, czy też uznanie tych wydatków na podstawie dokumentów nie spełniających tych wymogów, mimo ich faktycznego poniesienia nie jest dopuszczalne a wydatki związane z używaniem samochodu nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu.

Z tych przyczyn uznając słuszność stanowiska organów podatkowych w części określającej należny podatek dochodowy związany z nieuznaniem wydatków związanych z używaniem samochodu za koszt uzyskania przychodu skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało oddalić.

Sąd podzieli natomiast stanowisko strony skarżącej w kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów rat leasingowych uznając, iż w świetle zawartych umów należało uznać, iż spełniają one warunki określone w par. 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczenia przedmiotu umów najmu i dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów /Dz.U. nr 28 poz. 129/.

W powyższej kwestii Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 18 czerwca 1997 r. SA/Sz 1092/96 powołanym przez stronę skarżącą w skardze do Sądu.

Uznając, iż w tej części zaskarżona decyzja narusza prawo Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej zobowiązanie podatkowe skarżącej Spółki powyższej kwoty 18.436,23 zł.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.