Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 381/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WS A Krzysztof Gruszecki po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Gd 381/04

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) w wyniku rozpoznania wniosku M. K. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia 6 czerwca 2003 r. o pozbawieniu wnioskodawcy uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że decyzją z dnia 6 czerwca 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wyżej wymieniony powołał się na okoliczność, iż podczas wojny pełnił służbę w Batalionach Chłopskich.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono co następuje. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy "Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w łatach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego "Za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 r."

W związku z tym organ administracji dokonał ustaleń związanych z tytułami prawnymi na podstawie, których M. K. mógł nabyć uprawnienia kombatanckie.

Dokonując oceny dowodów zgromadzonych w sprawie stwierdzono, że zgodnie z wyjaśnieniami M. K. z dnia 2 grudnia 1974 r. jego współpraca z organizacjami ruchu oporu polegała na przekazywaniu korespondencji, informacji oraz leków. Natomiast świadkowie M. T. oraz F. M. stwierdzili w oświadczeniach z 1973 roku, że M. K. był łącznikiem oraz dostarczał prasę do Batalionów Chłopskich. Dokonując oceny współpracy adresata decyzji z organizacjami podziemnymi organ administracji stwierdził, że z uwagi na młody wiek nie mógł on być członkiem organizacji podziemnych a jedynie ich współpracownikiem, co nie może stanowić zdaniem organu podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

Z akt sprawy wynika natomiast, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane M. K. na podstawie decyzji ZBoWiD-u wyłącznie z tytułu "walki o utrwalenie władzy ludowej" od 1 czerwca 1948 roku do 14 lutego 1953 roku podczas służby w Wojsku Polskim w okresie od 17 czerwca 1948 roku do 30 czerwca 1956 roku, a z pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 26 września 2000 r. wynika, że żołnierze [...] Pułku KBW, w którym w latach 1948-1956 pełnił służbę M. K. brali udział w walkach z NSZ, poakowskim zbrojnym podziemiem, bandami rabunkowymi, pełnili służbę konwojową oraz ochronną. Brak natomiast dokumentów potwierdzających udział żołnierzy tych jednostek w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią lub Werwolfem. W związku z tym Kierownik Urzędu przyjął, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki określone w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz osobach represjonowanych pozwalające zachować uprawnienia kombatanckie.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. K. domagając się jej uchylenia stwierdzając, że uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu służby w Wojsku Polskim z poboru, dlatego działalność w ruchu oporu słabiej dokumentował. Na okoliczność tą zwracał uwagę dopiero w trakcie prowadzonego postępowania weryfikacyjnego jednak obecnie nie jest w stanie tego pełniej udokumentować.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W związku z tym Sąd pismem z dnia 8 lipca 2004 r. wystąpił do skarżącego z zapytaniem czy wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 15 lipca 2004 r. zgodził się na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jednocześnie stwierdzając, iż w uzasadnieniu decyzji znajdują się błędne informacje na temat jego służby wojskowej, którą zaczął odbywać w Jednostce Wojskowej w L. a nie w [...] pułku KBW jak przyjęto w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, że kilku jego kolegów zostało pozytywnie zweryfikowanych jako żołnierze walczący z oddziałami UPA. Skarżący podniósł również, że w Sejmie znajduje się projekt ustawy rozszerzający prawo do uprawnień kombatanckich na żołnierzy odbywających służbę z poboru w okresie do 31 grudnia 1948 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Niniejsza sprawa na wniosek organu zawarty w piśmie w dniu 17 czerwca 2004 r. rozpatrzona została w trybie uproszczonym, dlatego też Sąd na podstawie art. 119 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) rozpatrzył skargę na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z postanowieniami art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach represjonowanych będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowiącego, iż osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich m. in. osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący początkowo ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej oraz Batalionach Chłopskich jednak decyzją z dnia 21 listopada 1975 r. L. dz. [...] odmówiono przyznania M. K. uprawnień kombatanckich z tego tytułu uzasadniając to faktem, że nie mógł należeć do ruchu oporu gdyż miał 14 lat. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia 30 stycznia 1975 roku przez Zarząd Główny ZBoWiD-u.

Dopiero w późniejszym okresie w dniu 13 października 1976 roku zostało wystawione zaświadczenie o przysługujących uprawnieniach z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w szeregach LWP w okresie od 1.06.1948 r. do 14.02.1953 r. W związku z tym należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku w pierwotnym postępowaniu organy oceniły wszystkie tytuły, z których ewentualnie skarżącemu przysługiwały uprawnienia kombatanckie i miało to miejsce w dwóch różnych postępowaniach. Dlatego też w chwili obecnej badaniu podlegało przyznanie uprawnień z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Podnoszenie okoliczności związanych z uczestnictwem w ruchu oporu mogłoby natomiast mieć miejsce dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Zarządu Głównego ZBoWiD z 30 stycznia 1976 r. utrzymującej w mocy decyzję administracyjną odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu członkostwa w Armii Krajowej oraz Batalionach Chłopskich.

W związku z tym należy stwierdzić, iż zarzut uczestnictwa w ruchu oporu nie mógł być podnoszony w tym postępowaniu. Przesłanka ta była już bowiem oceniana w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący zwracał również uwagę na fakt, że uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu pełnienia służby z poboru w Wojsku Polskim. Jak już jednak była mowa wyżej art. 25 ust. 2 ustawy pozwala je zachować jedynie osobom pełniącym służbę w okresie od 10 maja 1945 roku do 30 czerwca 1947 roku. Jak wynika z akt sprawy M. K. służbę Wojskową odbywał w okresie późniejszym dlatego też również z tego tytułu nie mógł on zachować uprawnień kombatanckich.

Na etapie postępowania przed sądem skarżący podniósł, iż niektórzy z jego kolegów z jednostki w L. mają przyznane uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z UPA. Nie oznacza to jednak, że takie uprawnienia przysługują automatycznie również skarżącemu, do tego aby z tego tytułu uzyskać uprawnienia kombatanckie niezbędne jest wykazanie uczestniczenia w walkach z tymi oddziałami. Skarżący w żaden sposób tego nie uczynił. Dlatego też należy przyjąć, że zarzut ten, nie miał wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Charakteru takiego nie miały również podnoszone przez skarżącego błędy w przyjmowanym okresie służby wojskowej. Nie mają bowiem one charakteru istotnego i nie rzutują na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając zatem wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił