Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2684/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) wszczął wobec F. sp. z o.o. w W. (dalej Spółka) kontrolę podatkową dot. rozliczeń w podatku od towarów i usług za I kwartał 2017 r. oraz od kwietnia do sierpnia 2017 r.

W toku kontroli NUS wzywał Prezes Zarządu Spółki A.M. (dalej Skarżąca) do złożenia wyjaśnień oraz przedstawienia dokumentów. Pisma zawierające żądanie organu z 28 listopada, dwa z 8 grudnia i dwa z 28 grudnia 2017 r. były doręczane Skarżącej. W treści wezwań NUS wskazywał rodzaj żądanych dokumentów, miejsce stawiennictwa oraz zawarł informację o możliwości ukarania Skarżącej karą porządkową w wysokości do 2.800 zł.

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. NUS nałożył na Skarżącą karę porządkową w wysokości 2.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca, mimo wielokrotnych wezwań, nie udostępniła kontrolującym żadnych dokumentów objętych kontrolą, ani nie przekazała elektronicznych wersji rejestrów sprzedaży. Choć pismem z 24 stycznia 2018 r. Skarżąca poinformowała organ, że dostarczy dokumenty do 1 lutego 2018 r., to jednak tego nie uczyniła. NUS uznał, że działanie Skarżącej utrudnia prowadzenie kontroli i prowadzi do jej wydłużenia, a zatem zasadnym było nałożenie kary porządkowej.

Pismem z 8 marca 2018 r. Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że 22 grudnia 2017 r. kontrolujący opuścili biuro Spółki po ustaleniu, że Skarżąca jest nieobecna, choć dokumenty były przygotowane. Natomiast 24 stycznia 2018 r. Skarżąca nie mogła być obecna, jednak pozostawiła stosowne pismo i oświadczenia, do których wzywał ją organ podatkowy.

NUS potraktował pismo Skarżącej jako wniosek o uchylenie kary porządkowej, o którym mowa w art. 262 § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op).

Postanowieniem z [...] marca 2018 r. NUS odmówił Skarżącej uchylenia kary porządkowej. Organ uznał, że zaniechania w zakresie przedstawienia dokumentacji były umyślne i nieusprawiedliwione, co stanowiło przesłankę zastosowania wymienionej sankcji.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 216, art. 217, art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt 1 Op, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uznał, że kara porządkowa została nałożona na Skarżącą prawidłowo, a zatem nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.M. wniosła o uchylenie postanowienia DIAS i odstąpienie od nałożenia kary porządkowej.

Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Op, poprzez uznanie, że podatnik ignorował wezwania NUS do przedłożenia dokumentów objętych kontrolą podatkową, skutkujące bezzasadnym nałożeniem kary porządkowej, podczas gdy podatnik przesłał wszelkie dokumenty objęte kontrolą, do których przedłożenia pisemnie wzywał organ oraz pozostawał do dyspozycji w stałym kontakcie z organem podatkowym;

- art. 121 § 1 Op, poprzez bezpodstawne nałożenie kary porządkowej na Skarżącą, co stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 124 Op, poprzez brak wyjaśnienia Skarżącej przesłanek, którymi NUS kierowała się wystosowując kolejne wezwania do przedłożenia dokumentów, które już w ramach przedmiotowego postępowania zostały przekazane, co doprowadziło do nałożenia na Skarżącą kary porządkowej w sytuacji, gdy w przekonaniu Skarżącej wszelkie żądane dokumenty zostały przekazane do organu przed nałożeniem kary.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 262 § 1 Op, strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:

1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub

2) bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, lub

2a) bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, lub

3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem,

mogą zostać ukarani karą porządkową do 2800 zł.

Na podstawie art. 262 § 1a Op, jeżeli stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę, która według przepisów dotyczących ustroju danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest jej ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniona do prowadzenia jej spraw. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio.

Jak wynika z akt sprawy 13 grudnia 2017 r. Skarżąca odebrała wezwania NUS z 8 grudnia 2017 r. o przesłanie w formie elektronicznej do 22 grudnia 2017 r. do godz. 10:00 ewidencji księgowej Spółki oraz do stawienia się 22 grudnia 2017 r. o godz. 10:00 w miejscu przechowywania dokumentacji Spółki celem złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów do kontroli podatkowej. W treści wezwań została pouczona o możliwości zastosowania wobec niej kary porządkowej do wysokości 2.800 zł. Skarżąca nie zastosowała się do wymienionych wezwań. Sprawiło to, że NUS miał prawo nałożyć na nią karę porządkową na podstawie art. 262 § 1a w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Op.

Organ ponowił powyższe wezwania w pismach z 28 grudnia 2018 r., które Skarżąca odebrała 2 stycznia 2018 r. W treści wezwań wskazano nową datę stawiennictwa i przekazania dokumentacji, a mianowicie 24 stycznia 2018 r., a także nową datę przesłania w formie elektronicznej ewidencji księgowej Spółki, tj. 12 stycznia 2018 r. W treści wezwań została pouczona o możliwości zastosowania wobec niej kary porządkowej do wysokości 2.800 zł.

W odpowiedzi na te wezwania, pismem z 24 stycznia 2018 r., Skarżąca podała, że w związku z nagłym wypadkiem losowym nie było możliwe w tym dniu okazanie dokumentów wskazanych w wezwaniu. Skarżąca wskazała, że dokumenty zostaną dostarczone do urzędu skarbowego w dniu 1 lutego 2018 r. Sprawiło to, że NUS ponownie miał prawo nałożyć na nią karę porządkową na podstawie art. 262 § 1a w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Op. Zdaniem Sądu podatnik nie może bowiem uchylać się od wezwania organu prowadzącego kontrolę bliżej niesprecyzowanym "nagłym wypadkiem losowym". Co istotne, w tym piśmie, Skarżąca ponownie zwraca się z prośbą o określenie, których faktur zakupu i sprzedaży brakuje w dokumentacji składanej w toku czynności sprawdzających. Zdaniem Sądu, prościej byłoby przesłać wszystkie wspomniane faktury, zwłaszcza, że w toku czynności sprawdzających Spółka przedstawiła po kilka kopii faktur, choć rejestry zawierały po ponad sto pozycji. W ocenie Sądu, już z treści tego pisma wynika, że Skarżąca ewidentnie odwleka realizację wezwań organu podatkowego. Podkreślić przy tym należy, że Skarżąca wówczas już dwa razy była wzywana do dokonania konkretnych czynności w ramach prowadzonej kontroli.

Kolejne wezwania z 25 stycznia 2018 r. Skarżąca odbiera 31 stycznia 2018 r. W treści wezwań wskazano nową datę stawiennictwa i przekazania dokumentacji, a mianowicie 15 lutego 2018 r., a także nową datę przesłania w formie elektronicznej ewidencji księgowej Spółki, tj. 9 lutego 2018 r. W treści wezwań została pouczona o możliwości zastosowania wobec niej kary porządkowej do wysokości 2.800 zł.

W uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2018 r. NUS wskazał, że mimo zapewnień Skarżąca w dniu 1 lutego nie przedstawiła żądanych dokumentów. W ramach czynności sprawdzających przedstawiono jedynie po kilka sztuk kopii faktur, a okazane rejestry na ogół zawierały ponad sto pozycji. Ponadto rejestry zakupu i sprzedaży nie były wygenerowanymi z systemu księgowego plikami pdf.

Zdaniem Sądu, NUS miał zatem wszelkie podstawy ku temu by nałożyć na Skarżącą karę porządkową. Organ pierwszej instancji w każdym z wezwań wskazywał bowiem, że w przypadku rejestrów sprzedaży i zakupów żąda plików pdf, wygenerowanych z systemu księgowego. W ocenie Sądu, jest to oczywiste w kontekście możliwości ingerowania w treść takiego pliku. Treść wezwania została w tym kontekście sformułowana jednoznacznie. W dacie wydania postanowienia z 12 lutego 2018 r. upłynął już natomiast termin trzech wezwań do przedstawienia w formie elektronicznej rejestrów sprzedaży oraz rejestrów zakupu.

Z kolei w przypadku kopii faktur, Skarżąca nie zrealizowała pierwszego wezwania, zaś w odpowiedzi na drugie zażądała sprecyzowania, których faktur brakuje. Zdaniem Sądu, zważywszy, że w toku czynności sprawdzających przedstawiła zaledwie po kilka z pośród setek faktur, winna po prostu przesłać wszystkie żądane faktury.

W skardze A.M. sama przyznaje, że 22 grudnia 2017 r., mimo otrzymania wezwania, nie była obecna w siedzibie Spółki celem przekazania dokumentacji oraz złożenia wyjaśnień. Z treści skargi nie wynika natomiast, czy obecni w siedzibie Spółki pracownicy odmówili odebrania przygotowanych dla nich dokumentów. Skarżąca unika także stwierdzenia, że jakiekolwiek dokumenty zostały im przedłożone do zabrania. Wskazuje jedynie, że "po ustaleniu, iż Podatnik nie znajduje się w siedzibie Spółki, z nieuzasadnionych przyczyn czynności związane z odbiorem dokumentów nie zostały przeprowadzone mimo, iż wszelkie wymagane dokumenty były przygotowane i w każdej chwili mogły zostać przekazane obecnym w siedzibie Spółki pracownikom Urzędu". Niezależnie jak interpretować to sformułowanie Skarżąca bezsprzecznie nie stawiła się w siedzibie Spółki celem złożenia wyjaśnień. Za pierwszym razem nawet nie podała przyczyny swej nieobecności. Za drugim razem ograniczyła się do poinformowania "o nagłym wypadku losowym". Można zatem przyjąć, że i za drugim razem jej nieobecność nie była usprawiedliwiona.

Wbrew stanowisku Skarżącej, DIAS uzasadnił konieczność wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał na okoliczności związane z nałożeniem kary, w tym rodzaj i stopień zawinienia Skarżącej oraz skutki niewykonania wezwań.

Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 124, art. 262 § 1 pkt 2 i 2a Op.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę.