Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 791/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 8 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – jako organ odwoławczy – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie z dnia 14 lipca 2021 r. (nr [...]), wydaną po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia 7 stycznia 2021 r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącemu M. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu 14 czerwca 2018 r. za pomocą aplikacji eWniosekPlus skarżący złożył w Biurze Powiatowym w Opolu Lubelskim wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. We wniosku ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej do działek rolnych o łącznej powierzchni 43,01 ha, w tym działek oznaczonych jako działki: A o pow. 8,73 ha (dz. ew. nr [...]), B o pow. 28,00 ha (dz. ew. nr [...]) oraz E o pow. 2,11 ha (dz. ew. nr [...] – o pow. 0,89 ha i dz. ew. nr [...] – o pow. 1,22 ha).

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2018 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wyznaczył do załatwienia sprawy z wniosku M. P. – pełniącego obowiązki Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu Lubelskim – inny organ (Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie).

Wniosek został poddany kontroli administracyjnej, a następnie decyzją z dnia 7 stycznia 2021 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w łącznej wysokości 37.792,26, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 19.534,00 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 13.110,02 zł oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 4.753,76 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 394,48 zł. Decyzja została doręczona stronie w dniu 11 stycznia 2019 r.

Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. Rada Sołecka wsi R. poinformowała Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, że działki ewidencyjne nr [...] położone w miejscowości R., będące przedmiotem dzierżawy zawartej ze skarżącym, utrzymywane są w złej kulturze rolnej. W związku z powyższym Rada wypowiedziała stronie umowę dzierżawy.

Jak ustalił organ, w 2019 r. działki ewidencyjne nr [...], położone w obrębie R., zadeklarowała do płatności również J. S.. W wyniku kontroli na miejscu w gospodarstwie J. S. stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na płatność do działek rolnych, które w 2018 r. były zgłaszane przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PRW 2014-2020) oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Kontrola na miejscu została przeprowadzona również w gospodarstwie skarżącego.

Postanowieniem z dnia 3 września 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2018. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego było ujawnienie nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie włączył do toczącego się postępowania materiał dowodowy w postaci kopii protokołów przesłuchań świadków, kopii protokołu z posiedzenia Rady Sołeckiej wsi R. z dnia 27 maja 2019 r., kopii zdjęć załączonych do protokołu, kopii umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej dnia 23 maja 2012 r. pomiędzy Radą Sołecką wsi R. a M. P., kopii pisma do Burmistrza J. nad W. z dnia 24 maja 2019 r., kopii odpowiedzi Burmistrza J. nad W. z dnia 27 czerwca 2019 r., kopii aneksu do umowy dzierżawy z dnia 28 maja 2019 r. oraz kopii pełnomocnictwa M. P. z dnia 21 października 2019 r.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r. (nr [...]) organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia 7 stycznia 2019 r. oraz przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, to jest jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.626,16 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 8.347,79 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 3.554,83 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 68,02 zł.

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 6 października 2020 r. (nr [...]) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 30 czerwca 2020 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1177/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił sprzeciw skarżącego od powyższej decyzji, zaś wyrokiem z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 604/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie uchylił decyzję z dnia 7 stycznia 2019 r. w całości oraz przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.295,47 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 8.262,00 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 3.427,74 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 60,59 zł.

Na skutek odwołania strony decyzją z dnia 11 października 2021 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w związku ze wznowieniem postępowania w sprawie było ustalenie, czy działki ewidencyjne o numerach [...], położone w obrębie wsi R., były utrzymane w dobrej kulturze rolnej oraz ustalenie powierzchni kwalifikującej się do otrzymania przez skarżącego płatności w roku 2018, w oparciu o nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane wówczas organowi.

Organ II instancji podkreślił, że na podstawie wyników przeprowadzonych kontroli, przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz przesłuchania świadków ustalono, że działka rolna nr [...] nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] stwierdzona w trakcie przedmiotowego postępowania wynosi 12,25 ha. Kontrola administracyjna wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS wykazała ponadto nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej E. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,88 ha, natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,20 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L. z 2013 r. nr 347, str. 549, z późn. zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114, z późn. zm. – dalej jako "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 16,07 ha, co stanowi 59,39%. Zgodnie zaś z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z 2014 r. nr 181, str. 48, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014"), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając to na uwadze po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 2,835 ha (26,94 ha - 16,07 ha x 1,5).

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatność obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Jak wykazano w niniejszej decyzji, stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 26,94 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.

W przypadku płatności dodatkowej powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 26,94 ha. Ze względu na przepis art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha i wynosi ona 23,94 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosłą 12,78%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 3,06 ha, w związku z czym powierzchnia zatwierdzona do płatności dodatkowej wynosiła 19,35 ha (23,94 - 3,06 x 1,5).

Skarżącemu przyznana została również płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 60,59 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił raz jeszcze, że w postępowaniu o przyznanie płatności zasadnicze znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Wskazał, że nowe okoliczności dotyczące utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej działek ewidencyjnych o nr [...], położonych w obrębie R., gmina J. nad W., powiat opolski, zostały ujawnione w treści pisma Sołectwa Wsi R. z dnia 8 lipca 2019 r. oraz w wynikach raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie J. S., które wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie po wydaniu decyzji z dnia 7 stycznia 2019 r. Na podstawie danych zawartych w protokole z czynności kontrolnych ujawniono, że działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a ich kondycja nie była konsekwencją bieżących niedociągnięć, tylko wieloletnich zaniedbań, gdyż stwierdzono liczne zarośla, krzaki, drzewa, które nie rosną w przeciągu jednego sezonu wegetacyjnego, ale stanowią dowód na brak poprawnego użytkowania gruntów, co najmniej przez dwa lata. Organ odwoławczy uznał ponadto, że Kierownik Biura Powiatowego w Krasnymstawie prawidłowo i przekonująco, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, doszedł do wniosku, że na spornych działkach nie wykonywano prawnie wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Powołując się na obrazy ze zdjęć wykonanych w okresie od 22 do 24 lipca 2019 r. oraz fotografii wykonanych w trakcie kontroli stwierdzono, że wygląd działek i stan trawy nie wskazują na wykonywanie zabiegów agrotechnicznych przez co najmniej dwa lata wcześniej. Potwierdzają to również zeznania świadków. Prawidłowo zatem organ I instancji, uwzględnił wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu w 2019 r., dotyczące stanu faktycznego stwierdzonego na spornych działkach, które następnie zostały uwzględnione, w sprawie za 2018 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżący M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił organom:

1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygniecie, tj.:

. art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 w zw. z art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), poprzez odmowę uchylenia postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz przyjęcie przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że zaszła podstawa do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, mimo że wstępna analiza zebranej dokumentacji (w szczególności pisma Rady Sołeckiej wsi R. z dnia 8 lipca 2019 r. oraz wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 22-27 lipca 2019 r.) nakazywała przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 149 § 1 pkt 5 k.p.a.;

. art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 142 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia postanowienia o włączeniu materiału dowodowego w postaci kopii protokołów przesłuchań świadków z dnia 22 października 2019 r., kopii protokołu z posiedzenia Rady Sołeckiej wsi R., kopii zdjęć załączonych do protokołu, kopii umowy dzierżawy gruntów rolnych z dnia 23 maja 2012 r., kopii pisma do Burmistrza J. nad W., kopii odpowiedzi Burmistrza J. nad W. z dnia 27 czerwca 2019 r., kopii aneksu do umowy dzierżawy z dnia 28 maja 2019 r. (projekt), kopii pełnomocnictwa M. P. z dnia 21 października 2019 r., mimo że zeznania wynikające z treści protokołów były wewnętrznie niespójne, zawierały sprzeczności, wobec czego treść zeznań i wiarygodność świadków powinna zostać oceniona na podstawie bezpośrednich i samodzielnych czynności organu rozpatrującego sprawę;

. art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 5, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności brak zweryfikowania zgodności ustaleń kontroli terenowej ze stanem faktycznym, a także nieprawidłowe odniesienie wyników kontroli poczynionych w 2019 r. do stanu faktycznego z 2018 r., a także odmowę podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności ustalenia momentu powstania okoliczności uznanej przez organ za okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego;

. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz 75 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że zaszła przesłanka umożliwiająca wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.);

. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w szczególności zeznań świadków J. S., A. D., B. W.-P., J. Z.-K. i J. S., podczas gdy zeznania te są wzajemnie sprzeczne, wewnętrznie niespójne, jak również, wobec istnienia konfliktu ze skarżącym, wiarygodność świadków jest znacznie ograniczona;

. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez niedoniesienie się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, a przez to uniemożliwienie skarżącemu zrozumienia przesłanek faktycznych i prawnych jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w konsekwencji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję;

. art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku czuwania, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa oraz obciążenie skarżącego błędami, których dopuścił się organ i w konsekwencji pomniejszenie płatności w ramach systemów bezpośredniego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez pomniejszenie płatności w ramach systemów bezpośredniego, mimo braku przesłanek do zastosowania pomniejszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Otóż, należy stwierdzić, iż żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przechodząc do istoty sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy była decyzja wydana w postępowaniu przeprowadzonym po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, który uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 7 stycznia 2019 r. i przyznającą skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Instytucja ta stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym decyzję wydano było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest bowiem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, a zatem ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. W razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej postępowanie wznowieniowe ma na celu doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02).

Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może nastąpić w przypadkach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz wskazanych w art. 145a, art. 145aa i art. 145b k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym zastrzeżeniem, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a, 145aa i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Wznowienie postępowania z urzędu może być wynikiem własnej inicjatywy organu administracji w związku z pozyskaniem przezeń wiedzy o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia. Z uwagi na zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz kategoryczne brzmienie art. 145 § 1 k.p.a. przyjmuje się, że jeżeli organ administracji pozyska tę wiedzę, obowiązany jest wznowić postępowanie.

Trzeba zwrócić uwagę, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się wyłącznie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, a więc m.in., czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i art. 145b k.p.a. oraz czy zachowane są terminy wznowienia. Etap ten, w przypadku stwierdzenia dopuszczalności wznowienia, kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyłącznie aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Dopiero konsekwencją wydania postanowienia o wznowieniu postępowania jest rozpoczęcie drugiego etapu postępowania wznowieniowego – postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa bądź 145b k.p.a. oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, stosownie do przepisu art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Aby możliwe było wznowienie postępowania na tej podstawie muszą być zatem spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione zostaną okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy, które są nowe. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Przez nowe okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04). Nowe okoliczności lub dowody muszą mieć bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy, tj. powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2160/12). Innymi słowy, nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy to takie, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Nowe okoliczności lub dowody mogą być podstawą wznowienia postępowania wyłącznie wówczas, gdy nie były znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1553/16).

W rozpoznawanej sprawie w postanowieniu o wznowieniu postępowania, jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ powołał się na pismo Rady Sołeckiej wsi R. z dnia 8 lipca 2019 r. o wypowiedzeniu skarżącemu umowy dzierżawy działek ewidencyjnych nr [...] położonych w miejscowości R., z uwagi na utrzymywanie ich w złej kulturze rolnej. Z pisma tego wynikało, że skarżący użytkował te grunty przez siedem lat, w ciągu których przyczynił się do znacznego obniżenia wartości użytkowanych działek, na których występuje znaczne zadarnienie, zakrzaczenie i zadrzewienie.

Bezspornie okoliczności te znalazły potwierdzenie w ustaleniach wynikających z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym J. S. w dniach 22-24 lipca 2019 r., która w 2019 r. zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne nr [...] Z protokołu kontroli wynika, że w przypadku działki rolnej T o powierzchni deklarowanej 8,73 ha (działka ewidencyjna nr [...]) stwierdzono nieprawidłowości oznaczone: kodem DR52 – "powiększenie zasięgu pola zagospodarowania", kodem DR22 – "działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną)" oraz kodem DR53 – "stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania". Jak zasadnie wyjaśniono, przedmiotowa działka jest niespójna, gdyż dzieli się na dwie działki rolne. We wschodniej części działki nr [...] stwierdzono mniejszą część o powierzchni ok. 0,65 ha przylegającą do skrzyżowania dróg od wschodu oraz północnego zachodu do zbiornika wodnego i zakrzaczeń brzegowych, na tej części występuje trwały użytek zielony. Na pozostałej większej części działki nr [...] stwierdzono mniejszą część o powierzchni ok. 7,88 ha, od południowego zachodu przylegającą do drogi prowadzącej do W., a od wschodu do zbiornika wodnego, gdzie stwierdzono trwały użytek zielony – fotografie nr 375, 378, 379 i 380. Ponadto w pasie rozdzielającym obie części działki nr [...] stwierdzono nieprawidłowości oznaczone: kodem DR52 – "Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania", zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzaczeń, kodem DR53 – "stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania" oraz kodem DR37 – "identyfikację granic działki rolnej stwierdzono na podstawie danych GIS").

Natomiast w przypadku działki rolnej U – o powierzchni deklarowanej 28,07 ha (działka ewidencyjna nr [...]), stwierdzono powierzchnię 12,25 ha. Na działce tej stwierdzono nieprawidłowości oznaczone: kodem DR52 – "stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, kodem DR13+ – "zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej", kodem DR22 – "działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną), kodem DR53 – "stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania". W przypadku nieprawidłowości oznaczonej kodem DR13+ – powierzchnia działki zadeklarowana do płatności wynosiła 28,00 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła 12,25 ha. W przypadku nieprawidłowości oznaczonej kodem DR22 – działka jest niespójna, składa się z czterech działek rolnych. Pierwsza największa o powierzchni 10,44 ha od północnego-wschodu przylegająca do drogi prowadzącej do W., ciągnąca się w kierunku południowo-zachodnim do 1/4 długości działki ewidencyjnej i ciągnąca się dalej na szerokości 1/3 działki ewidencyjnej przy jej wschodniej granicy do długości 1/3 działki ewidencyjnej z licznymi wyłączeniami. Druga część o powierzchni 1,33 ha od zachodniej granicy działki rozpoczynająca się na wysokości 1/3 długości działki ewidencyjnej i ciągnąca się przy zachodniej granicy działki (od strony W.) do 1/2 długości działki, wąska o nieregularnym kształcie z wyłączeniami. Trzecia część działki o powierzchni 0,36 ha zlokalizowana jest na 1/2 długości oraz na 1/2 szerokości działki o nieregularnym owalnym kształcie z dwoma wyłączeniami. Czwarta część działki o powierzchni 0,12 ha zlokalizowana na południowym krańcu działki nr [...] (na wysokości sąsiadującej działki nr [...]), przy wschodniej granicy wschodniej działki nr [...] o nieregularnym kształcie. W przypadku nieprawidłowości oznaczonych kodem DR53 oraz kodem DR52 – stwierdzono zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzczeń, zarośli, zachwaszczeń, trzcin, rozrzucone na powierzchni całej działki nr [...] (patrząc od południowego, wąskiego krańca działki w kierunku północnym, gdzie działka się rozszerza). Stwierdzono ponadto wysypisko śmieci zlokalizowane w południowym krańcu działki nr [...] (na wysokości sąsiadującej działki nr [...]), przy wschodniej granicy działki, przerośnięte trawy, opony zlokalizowane na 1/2 długości działki nr [...] od zachodniej strony (fotografie nr 152), gruz od północnej strony niedaleko drogi prowadzącej do W. oraz zepsute jabłka w kilku miejscach na powierzchni działki nr [...].

W ocenie sądu, z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie istniały formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia organ wskazał ustawową przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ uzyskał informację o uchybieniach w zakresie obowiązku utrzymywania w dobrej kulturze rolnej działek ewidencyjnych o nr [...] położonych w obrębie wsi R., gmina J. nad W., powiat opolski. Informacje te miały stanowić nową, istotną dla sprawy okoliczność, nieznaną organowi w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, ale istniejącą w dacie jej wydania. Organ posiadał zatem dowody, które wskazywały na potencjalne istnienie przesłanek wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na tym wstępnym etapie postępowania organ nie był jednak jeszcze uprawniony do oceny rzeczywistego zaistnienia tych przesłanek. Wymagało to przeprowadzenia po wznowieniu postępowania, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a.

Dokonując analizy argumentacji organu i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy zgodzić się ze stanowiskiem, że postępowanie co do przyczyn wznowienia potwierdziło wystąpienie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Po wznowieniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krasnymstawie wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu LOR ARiMR o uszczegółowienie raportu kontroli w zakresie działki rolnej U (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]). W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 6 września 2019 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu LOR ARiMR poinformował, że powierzchnia działki kwalifikująca się do płatności wynosi 12,25 ha, zaś na pozostałej części działki występują obszary nieużytkowe rolniczo minimum przez dwa lata. Organ włączył również do toczącego się postępowania materiał dowodowy w postaci: kopii protokołów przesłuchań świadków, kopii protokołu z posiedzenia Rady Sołeckiej wsi R. z dnia 27 maja 2019 r., kopii zdjęć załączonych do protokołu, kopii umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej dnia 23 maja 2012 r. pomiędzy Radą Sołecką wsi R. a M. P., kopii pisma do Burmistrza J. nad W. z dnia 24 maja 2019 r., kopii odpowiedzi Burmistrza J. nad W. z dnia 27 czerwca 2019 r., kopii aneksu do umowy dzierżawy z dnia 28 maja 2019 r. oraz kopii pełnomocnictwa M. P. z dnia 21 października 2019 r. Włączono także kopię raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Z ustaleń organu bezsprzecznie wynika, że działki nr [...] – nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Potwierdzają to ustalenia przeprowadzonej na działkach kontroli na miejscu, w tym załączone do protokołu zdjęcia, pisma Sołectwa Wsi R. oraz zeznania świadków – J. S., A. D., B. W.-P., obecnej Sołtys wsi R. – J. Z.-K. i J. S.. Wbrew twierdzeniom skarżącego zeznania świadków są spójne i nie budzą wątpliwości sądu. Zgromadzone przez organ dowody potwierdzają również, że ta nowa okoliczność istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej. Świadczy o tym raport z przeprowadzonej kontroli wraz z informacją Kierownika Biura Kontroli na Miejscu LOR ARiMR o tym, że na działce nr [...] występują obszary nieużytkowe rolniczo minimum przez dwa lata, załączone do niego zdjęcia obrazujące zadrzewienie, zakrzaczenie i zaśmiecenie działek oraz zeznania światków. Jednocześnie organ zapoznał się z wyżej wskazanymi dowodami dopiero w drugiej połowie 2019 r., a zatem po wydaniu decyzji z dnia 7 stycznia 2019 r. (nr [...]) w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. W takiej sytuacji należało tym samym uznać, że organy prawidłowo ustaliły w rozpoznawanej sprawie istnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w związku z czym zobowiązane były do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W toku przeprowadzonego postępowania organy prawidłowo ustaliły, że powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowalna) we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynosiła 43,01 ha, w tym działka rolna A – 8,73 ha (działka ew. nr [...]), działka rolna B – 28,00 ha (działka ew. nr [...]), działka rolna C – 3,46 ha, działka rolna D – 0,71 ha oraz działka rolna E – 2,11 ha (działka ew. nr [...] o pow. 89 ha i działka ew. nr [...] o pow. 1,22 ha). Natomiast na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego – przeprowadzonej kontroli i przesłuchania świadków, w przypadku działki rolnej B stwierdzono rzeczywistą kwalifikowalną powierzchnię 12,25 ha. W konsekwencji z działki tej wykluczono powierzchnię 15,75 ha. Kontrola administracyjna wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS wykazała ponadto nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej E. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,88 ha, natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,20 ha. W konsekwencji z działki ew. nr [...] wykluczono powierzchnię 0,23 ha, zaś z działki ew. nr [...] powierzchnię 0,09 ha (łącznie 0,32 ha). Łącznie powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła ostatecznie 26,94 ha. Z powyższego wynika, że różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 16,07 ha.

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie i płatność dodatkowa przysługują do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Według zaś art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549), dalej jako rozporządzenie nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, przewiduje w art. 28 ust. 1, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

W ramach kontroli dokonuje się zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich (art. 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Wedle zaś art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/20141, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy.

W niniejszej sprawie różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 16,07 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła zatem 59,65% (16,05 ha/26,94 ha). Ponadto stosownie do art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony w pojedynczym wniosku o jednolitą płatność obszarową przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności z tytułu zazieleniania stosuje się obszar zatwierdzony. Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia, powierzchnia zatwierdzona do płatności za zazielenianie wyniosła 26,94 ha.

W ocenie sądu, w oparciu o zebrane w sprawie dowody należało więc uznać, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydały decyzje odpowiadające przepisom prawa materialnego. Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy został przez organ należycie przeanalizowany i wyczerpująco rozpatrzony, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. i wskazującej jasno motywy, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Orzekające organy zbadały stan sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że działki ewidencyjne nr [...] – nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Stan tych działek nie był konsekwencją bieżących niedociągnięć, lecz zaniedbań wieloletnich.

W związku z tym wymaga zaakcentowania, że niewadliwe ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz dokonana przez niego właściwa interpretacja materialnoprawnych przepisów regulujących zasady przyznawania wnioskowanej płatności zostały słusznie zaakceptowane przez organ odwoławczy, który miał pełne podstawy do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 i 80 k.p.a.) wyjaśnić należy, że w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z którego wynika, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest specyficznym postępowaniem, w którym organ: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Ponadto, według ust. 3 powyższego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że postępowanie w sprawie omawianych płatności zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Stanowiąc, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a., a więc obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organach nie ciąży również obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Z tych przyczyn – w ocenie sądu – w niniejszej sprawie organy w pełni sprostały tak zdefiniowanym wymaganiom procesowym.

Wskazać także należy, że w sprawach dotyczących płatności nie została wyłączona regulacja z art. 80 k.p.a. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Polega ona m.in. na tym, że organ administracji nie jest związany jakimikolwiek regułami co do wartości poszczególnych dowodów, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Także w tym zakresie – w ocenie sądu – organny zadośćuczyniły powyższej zasadzie.

Zdaniem sądu, całkowicie nieusprawiedliwione okazały się także pozostałe zarzuty i wnioski skargi, które miałyby świadczyć o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Stanowisko zawarte w skardze nie zostało w żaden sposób potwierdzone, bowiem kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy była kwestia prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Ustalenia te zaś zostały przez organy dokonane całkowicie prawidłowo w oparciu o wszystkie zebrane w sprawie dowody, których ocena – wbrew skardze – nie była dowolna.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w sentencji wyroku.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący przeprowadzenia rozprawy nie zażądał.