Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1647/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 1, art. 141 par. 4, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2349/15 w sprawie ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości oraz zaskarżoną decyzję w całości; 2) zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz Miasta W. kwotę 167.900 (słownie: sto sześćdziesiąt siedem tysięcy dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2349/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Miasta W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewody [...] (dalej Wojewoda) nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w W. w [...], obr. [...], częściowo zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2009 r. nr [...], została przeznaczona pod budowę węzła [...] w W., przebudowa ulicy [...] na terenie Gminy [...].

Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2009 r.) ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz A. i R. M. (dalej byli właściciele bądź uczestnicy) za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości, a także o powiększeniu odszkodowania o kwotę [...] zł na podstawie art. 18 ust. 1f ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. [z 2008 r.] nr 193, poz. 1194 ze zm.) i zobowiązał Prezydenta Miasta W. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2010 r.), utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1509/10 (dalej wyrok I SA/Wa 1509/10), [po rozpoznaniu sprawy ze skarg Miasta W. (dalej skarżący) oraz A. i R. M.] uchylił decyzję z [...] maja 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2009 r. Przyczyną uchylenia obu decyzji odszkodowawczych było nieprawidłowe przeprowadzenie wyceny przedmiotowej nieruchomości, bowiem jak wskazał Sąd, rzeczoznawca majątkowy nieprawidłowo ograniczył analizę rynku nieruchomości porównawczych jedynie do dwu dzielnic W., a nie całego miasta.

[Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 98/11 (dalej wyrok I OSK 98/11) Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1509/10 w sprawie ze skarg Miasta W. oraz A. M. i R. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. oddalił skargę kasacyjną; 2. zasądził od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz Miasta W. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.].

Decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2012 r.), Wojewoda [...] 1. ustalił na rzecz A. i R. M. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości; 2. powiększył ustalone odszkodowanie o kwotę [...] zł; 3. ustalił zwaloryzowaną część wypłaconego odszkodowania przez Prezydenta Miasta W. dnia [...] września 2010 r. na kwotę [...] zł; 4. ustalił do wypłaty na rzecz osób, o których mowa w pkt 1, kwoty odszkodowania w wysokości [...] zł; 5. zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta W. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent Miasta W. (dalej Prezydent) [działający w imieniu Miasta W.], zarzucając że ustalona wysokość odszkodowania jest znacznie zawyżona i odbiega od rzeczywistej jej wartości. W uzasadnieniu podniósł, że dokonana w operacie szacunkowym analiza rynku gruntów nieruchomości na rynku lokalnym oraz wycena, odnosi się do gruntów o innym charakterze i przeznaczeniu. Do porównania przyjęto nieruchomości o charakterze typowo usługowym (inwestycje komercyjne) i zauważono, że wyceniana nieruchomość ma charakter mieszkaniowo-usługowy. Transakcje o takim przeznaczeniu występują na badanym rynku i w pierwszej kolejności to one winny być przyjęte do porównania. Pominięto fakt, że grunt był w połowie zadrzewiony.

Prezydent przedstawił operat szacunkowy sporządzony [...] kwietnia 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P. C., w którym wartość przedmiotowej nieruchomości oszacowano na łączną kwotę [...] zł.

Operat szacunkowy złożył także do akt sprawy były właściciel R. M. (dalej uczestnik). Wartość działki nr [...] określona w nim została na kwotę [...] zł.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2013 r.) uchylił decyzję z [...] listopada 2012 r. w całości i: 1. ustalił na rzecz A. i R. M. (dalej uczestnicy) odszkodowania w kwocie [...] zł, z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww. nieruchomości; 2. podwyższył ustalone odszkodowanie o kwotę [...] zł; 3. zobowiązał Prezydenta W. do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji.

Decyzję z [...] listopada 2013 r. zaskarżyło Miasto W.

Wyrokiem z 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3195/13 (dalej wyrok I SA/Wa 3195/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2013 r. Sąd podzielił zarzuty błędnej wykładni art. 132 ust. 3a ustawy [z 21 sierpnia 1997 r.] o gospodarce nieruchomościami [Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.] (dalej ugn), uznając za słuszne umniejszenie przez Wojewodę ponownie ustalanego odszkodowania o kwotę wypłaconej dnia [...] września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona.

Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister), decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2015 r.) 1. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...]) w punkcie 3 i 4 i w tym zakresie zaliczył kwotę w wysokości [...] zł wypłaconą dnia [...] września 2010 r. na podstawie decyzji Wojewody [...] z 22 listopada 2009 r. nr [...] na poczet odszkodowania; b) w punkcie 5, i w tym zakresie zobowiązał Prezydenta [...] do wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji; 2. w pozostałej części decyzję z [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy.

Minister wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę ustalenia odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony dnia [...] marca 2012 r. na zlecenie Wojewody przez rzeczoznawcę majątkowego R. Z., zaktualizowany [...] lutego 2015 r. Biegły, wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Ze względu na brak na badanym rynku transakcji [nieruchomościami] o podobnym stopniu zabudowy, wartość odtworzeniową budynków i budowli określono przy uwzględnieniu stopnia zużycia przy zastosowaniu podejścia kosztowego. Do ostatecznej analizy porównawczej wybrano 4 transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod usługi, zabudowanymi budynkami do rozbiórki.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności operat szacunkowy, Minister stwierdził, że zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej rozporządzenie). Biegły, wobec usługowego przeznaczenia wycenianej działki, korzystniejszego niż przeznaczenie drogowe wynikające z celu wywłaszczenia, prawidłowo zastosował procedurę wyceny określoną w art. 134 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej ugn) w związku z § 36 ust. 1 rozporządzenia, przyjmując do porównań nieruchomości podobne o przeznaczeniu usługowym. Wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania nieruchomości i szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone rozporządzeniem i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych i właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Operat szacunkowy nie zawiera wad powodujących naruszenie przepisów ugn i rozporządzenia.

Powyższe ustalenia zostały uznane za prawidłowe również w wyroku I SA/Wa 3195/13, w którym Sąd stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego są nieuzasadnione. Zdaniem składu orzekającego Minister nie miał potrzeby skorzystania z prawa określonego w art. 157 ust. 1 ugn.

Minister zauważył, że w operacie szacunkowym z [...] marca 2012 r., zaktualizowanym na dzień [...] listopada 2014 r., sporządzonym na zlecenie byłych właścicieli przez rzeczoznawcę majątkowego A. G., wartość przedmiotowej nieruchomości została oszacowana na łączną kwotę [...] zł, która jest na zbliżonym poziomie do wartości nieruchomości ustalonej w operacie stanowiącym podstawę ustalenia odszkodowania. Odnosząc się do kwestii rozliczenia zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego na rzecz byłych właścicieli przez Prezydenta, Minister wskazał, że art. 132 ust. 3a ugn nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. WSA w Warszawie w wyroku I SA/Wa 3195/13 wprost uznał, że słusznym było pomniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalonego odszkodowania o kwotę wypłaconej [...] września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona. Sąd nie zobowiązał organu do zwaloryzowania wypłaconej [...] września 2010 r. kwoty, stanowiącej część odszkodowania.

Zasada waloryzacji odszkodowania na dzień jego zapłaty jest dla podmiotu wywłaszczonego gwarantem urealnienia wysokości odszkodowania za odjęte prawo. Wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji. Waloryzacja odszkodowania następuje zawsze od momentu jego ustalenia do dnia zapłaty odszkodowania, bez względu na to, czy podmiot obowiązany opóźnia się w jego zapłacie. Fakt, że decyzje organów administracji publicznej ustalające odszkodowanie zostały uchylone i sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu, nie uzasadnia waloryzacji.

Zgodnie z zasadą nominalizmu, zawartą w art. 3581 § 1 kodeksu cywilnego, w przypadku gdy przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, czyli sumy wskazanej w umowie. Zasada ta nie znajdzie zastosowania, jeżeli odmienna regulacja wynika z przepisów szczególnych albo jeżeli strony inaczej postanowią w umowie.

Minister uznał, że obowiązkiem organu było ustalenie odszkodowania o nominalnej wartości nieruchomości z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowoustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty. Uzasadniało to zmianę decyzji I instancji. Minister podkreślił, że waloryzacja to czynność techniczno-obrachunkowa związana z prawidłowym spełnieniem świadczenia głównego wynikającego z decyzji administracyjnej, dokonywana przez podmiot obowiązany do zapłaty odszkodowania. Wadliwie dokonana waloryzacja skutkować będzie nienależnym spełnieniem świadczenia zapłaty odszkodowania, a spór co do wysokości waloryzacji rozstrzygać będzie sąd powszechny. Należy odróżnić moment ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji administracyjnej od momentu wypłaty tak ustalonego odszkodowania. Organ ustala nominalną wysokość odszkodowania, która waloryzowana jest w dniu wypłaty przez płatnika. Uznał, że wydanie decyzji odszkodowawczej nie jest jednoznaczne z terminem wypłaty odszkodowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent Miasta W. wniósł o uchylenie decyzji z [...] czerwca 2015 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając decyzji naruszenie:

1) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej ppsa) przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku I SA/Wa 3195/13, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że Sąd nie zobowiązał do zwaloryzowania wypłaconej dnia [...] września 2010 r. kwoty stanowiącej część odszkodowania;

2) art. 132 ust. 3a ugn przez błędne przyjęcie, że przepis ten nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 3581 § 1 kc i uznanie, że obowiązkiem organu było ustalenie odszkodowania o nominalnej wartości nieruchomości z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty.

W ocenie skarżącego, skoro Minister zaskarżoną decyzją dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania, przed dokonaniem zaliczenia (potrącenia) wypłaconej "[...] września 2009" [winno być "[...] września 2010"; k. 670 akt administracyjnych] r. kwoty odszkodowania, która podlegała zwrotowi po uchyleniu decyzji ustalającej odszkodowanie, to w pierwszej kolejności obowiązany był dokonać waloryzacji kwoty wypłaconego już odszkodowania. Do takiej waloryzacji był obowiązany wyrokiem I SA/Wa 3195/13 (art. 153 ppsa).

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzut naruszenia art. 132 ust. 3a ugn został uwzględniony przez Sąd w ww. wyroku, natomiast skarga na decyzję z [...] listopada 2013 r. nie podnosiła kwestii waloryzacji, zatem za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Ustalenie odszkodowania w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie przepisów ugn. Przepisy regulujące kwestię odszkodowań zawarte są w Dziale III, rozdziale 5 i w Dziale V, rozdziale 1 ugn, poświęconym wycenie nieruchomości.

Art. 128 ugn, otwierający rozdział 5 Działu III, stanowi że odszkodowanie ma odpowiadać wartości prawa, którego uprawniony jest pozbawiony decyzją wywłaszczeniową. Art. 130 ust. 1, stanowiąc o wysokości odszkodowania, nakazuje ustalanie go według stanu, przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu (zasada ta dotyczy także sytuacji, gdy o odszkodowaniu organ orzeka odrębną decyzją). Samo ustalenie wysokości następuje, w myśl ust. 2 art. 130 ugn, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, ustawowo zwanej operatem szacunkowym (art. 156 ust. 1 ugn). Stan nieruchomości, to stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona (art. 4 pkt 17 ugn). Wartością, o której mowa w ww. przepisach jest co do zasady, w myśl art. 134 ust. 1 ugn, wartość rynkowa, a więc najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych (art. 151 ust. 1 ugn).

Czynniki, które rzeczoznawca musi brać pod uwagę przy szacowaniu nieruchomości, wskazuje art. 154 ust. 1 ugn i są to: rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Nieruchomości podobne można scharakteryzować jako takie, które są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania i inne cechy wpływające na jej wartość (art. 4 pkt 16 ugn). Gdy wraz z wywłaszczeniem zmienia się przeznaczenie nieruchomości, wartość nieruchomości określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania jeśli to przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (art. 134 ust. 3 ugn). Według alternatywn[ego] sposób[u jej] użytkowania [wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się] wówczas, jeżeli przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości (art. 134 ust. 4 ugn). W przypadku, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu (art. 132 ust. 3a ugn). Zasady waloryzacji tegoż odszkodowania określa art. 5 ugn stanowiąc, że ma być ona dokonywana z zastosowaniem wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa GUS, w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Do czasu jednak ogłoszenia przez Prezesa GUS wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez ten organ (art. 227 ugn).

Organ słusznie ocenił, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. Z., posiadającego uprawnienia nr [...], zaktualizowany [...] lutego 2015 r., został opracowany prawidłowo i przy poszanowaniu reguł ustanowionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami i w rozporządzeniu. Poprawność wyceny, z punktu widzenia zgodności z prawem zastosowanego podejścia i metody, przyjętych w operacie założeń, niewkraczających w obszar wiedzy specjalistycznej, nie budzi zastrzeżeń Sądu. Został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę; w dacie wydawania kwestionowanych decyzji był aktualny. Został skorygowany stosownym aneksem. W toku postępowania strony miały możliwość zgłoszenia uwag do sporządzonej wyceny, zatem prawa stron w zakresie zapewnienia im czynnego udziału na każdym etapie postępowania [zapewne winno być "nie"] zostały naruszone.

Formułowane przez skarżąc[cego] w stosunku do operatu zastrzeżenia stanowią w istocie wyłącznie polemikę z ustaleniami rzeczoznawcy, niepopartą przekonującymi dowodami, które mogłyby skutecznie podważać jego wiarygodność.

W aspekcie art. 153 ppsa Sąd I instancji podkreślił, że Sąd w wyroku I SA/Wa 3195/13, wprost wskazał, że nie podziela zarzutu skarżącego, co do pobieżnej kontroli przez organ ww. operatu szacunkowego czy nieprawidłowości tego operatu. Sąd przesądził, że dobór transakcji porównawczych należy do wyłącznej kompetencji rzeczoznawcy. Winien on wykazać (co najmniej uprawdopodobnić), że są to "nieruchomości podobne" do wycenianej. Rzeczoznawca winien możliwe precyzyjnie wyjaśnić jakimi kryteriami się kierował. Uzasadnić w sposób logiczny i klarowny założenia i wnioski operatu. Sąd przywołał wyjaśnienia dokonane przez biegłego w piśmie z 18 marca 2013 r. i stwierdził, że organ - przy tak precyzyjnych wyjaśnieniach ze strony biegłego - nie miał potrzeby skorzystania z prawa określonego w art. 157 ust. 1 ugn (poddanie operatu ocenie Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych). O potrzebie takiej zewnętrznej weryfikacji operatu decyduje nie tyle samo żądanie strony postępowania, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia. W piśmie z 18 marca 2013 r. rzeczoznawca majątkowy R. Z. ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji i powtórzonych w skardze do WSA. Sąd nie podzielił żadnych zarzutów skargi, dotyczących prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego.

Oceniając sprawę ponownie, będąc związany przywołaną oceną prawną WSA w Warszawie, Sąd nie może dokonać odmiennej oceny od przedstawionej wyżej, zawartej w wyroku I SA/WA 3195/13.

Powodem uchylenia decyzji przez WSA w Warszawie wyrokiem I SA/WA 3195/13 było uznanie za błędną wykładni art. 132 ust. 3a ugn. Sąd, odwołując się do orzecznictwa wywiódł, że przepis ten zawiera rozstrzygnięcia dotyczące obowiązku zwrotu wypłaconego odszkodowania w przypadku, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność. Niekiedy w wyniku stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, w której ustalone zostało odszkodowanie, istnieje konieczność ponownego ustalenia odszkodowania. Zgodnie z art. 132 ust. 3a ugn, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są obowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Art. 5 ugn stanowi, że waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie z art. 227 ugn do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Podobnie w wyroku z 28.2.2014 r. I OSK 428/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której je wypłacono, zachodzi także wówczas, gdy zaistniała konieczność jego ustalenia i wypłacenia na nowo (tak też: WSA w Lublinie w wyroku z 8.11.2012 r. II SA/Lu 615/12; WSA w Warszawie w wyroku z 26.1.2012 r. SA/Wa 1092/11). WSA w wyroku I SA/WA 3195/13 stwierdził, że słusznym było umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania, o kwotę wypłaconej dnia [...] września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona. WSA uznał, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 132 ust. 3a ugn, co skutkowało uchyleniem ww. decyzji na podstawie art. 145 § 1 [pkt 1] lit. a ppsa.

Skoro Sąd uznał, że słusznym było "umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania, o kwotę wypłaconej w dniu [...] września 2010 r. części odszkodowania", to obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie odszkodowania z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o wartość wypłaconej uprzednio kwoty.

Skoro organ wykonał zalecenia wynikające z wyroku I SA/WA 3195/13, to nie są zasadne zarzuty związane z naruszeniem art. 153 ppsa, a tym samym związane z art. 132 ust. 3a ugn.

Skargę kasacyjną wywiodło Miasto W., reprezentowane przez r. pr. D. S., zaskarżając wyrok IV SA/Wa 2349/15 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 153 ppsa przez niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Ministra Infrastruktury i Rozwoju do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 19 sierpnia 2014 r. I SA/Wa 3195/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie zobowiązania organu do zwaloryzowania wypłaconej dnia [...] września 2010 r. kwoty [...] zł stanowiącej część kwoty odszkodowania;

2. art. 141 § 4 ppsa przez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnień nie odnoszących się do zarzutów podniesionych w skardze, a niewyjaśnienie rozstrzygnięcia w zakresie braku waloryzacji przez organ części wypłaconego przez Prezydenta [...] odszkodowania;

3. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 151 ppsa przez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi i zaakceptowani[em] stanowiska organu administracyjnego, że organ odwoławczy wykonał zalecenia wynikające z wyroku I SA/Wa 3195/13, podczas gdy Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej waloryzacji wypłaconej części odszkodowania i orzekł o zaliczeniu wypłaconej kwoty odszkodowania bez waloryzacji, wskutek czego Prezydent [...] obowiązany został w niniejszej sprawie do wypłaty odszkodowania zawyżonego o [...] zł;

II. prawa materialnego - art. 132 ust. 3a w zw. z art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązkiem organu w omawianej sytuacji było pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty odszkodowania, bez zwaloryzowania części wypłaconego uprzednio odszkodowania.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzut naruszenia art. 153 ppsa zasługiwał na uwzględnienie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LexisNexis 2012 r., s. 396-397 uw. 1-2; A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 r., s. 654-655 uw. 2-5; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 688-690, nb 4-8). Art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy administracji publicznej, ani sądy, orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 4.6.2009 r. I OSK 426/08, Lex 561267; 30.7.2009 r. II FSK 451/08, Lex 526493; 23.9.2009 r. I FSK 494/09, Lex 594010; 13.7.2010 r. I GSK 940/09, Lex 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.01.2010 r. I SA/Wr 1591/09, Lex 559604).

Art. 153 ppsa pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności i wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 ppsa przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 ppsa określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Zgodnie z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa), organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

W uzasadnieniu wyroku I SA/Wa 3195/13 Wojewódzki Sąd wskazał w szczególności, że art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) zawiera rozstrzygnięcia dotyczące obowiązku zwrotu wypłaconego odszkodowania w przypadku, gdy decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność. Niekiedy w wyniku stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, w której ustalone zostało odszkodowanie, istnieje konieczność ponownego ustalenia odszkodowania. Jest tak wtedy, gdy nadal istnieje przyczyna ustalenia odszkodowania (np. gdy stwierdzono nieważność decyzji o odszkodowaniu, ale samo wywłaszczenie nadal pozostaje w mocy). Nowo ustalone odszkodowanie powinno uwzględniać kwoty wypłaconego w przeszłości odszkodowania po jego zwaloryzowaniu na dzień orzekania o ponownym ustaleniu odszkodowania (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20.10.1997 r. OPS 5/97, ONSA 1998/1/5).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.9.2009 r. I OSK 1315/08 podkreślił, że nowo ustalone odszkodowanie powinno uwzględniać kwoty wypłaconego w przeszłości odszkodowania po jego zwaloryzowaniu na dzień orzekania o ponownym ustaleniu odszkodowania. Zgodnie z art. 132 ust. 3a ugn, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Zgodnie z art. 5 ugn waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie z art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Podobnie w wyroku z 28.2.2014 r. I OSK 428/13[, Lex 1494739] Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której je wypłacono, zachodzi także wówczas, gdy zaistniała konieczność jego ustalenia i wypłacenia na nowo (tak też: WSA w Lublinie w wyroku z 8.11.2012 r. II SA/Lu 615/12; WSA w Warszawie w wyroku z 26.1.2012 r. [I] SA/Wa 1092/11).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznający przedmiotową sprawę [I SA/Wa 3195/13] podziela powyższą wykładnię przedstawioną w orzecznictwie.

Należało zatem uznać, że słusznym było umniejszenie przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania, o kwotę wypłaconej w dniu [...] września 2010 r. części odszkodowania na mocy decyzji, która następnie została uchylona.

Organ odwoławczy dokonał zatem błędnej wykładni art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkowało uchyleniem ww. decyzji na podstawie art. 145 § 1 [pkt 1] lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (uzasadnienie wyroku I SA/Wa 3195/13).

W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że wyrok sądowy jest oświadczeniem woli i wiedzy sądu (K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym, Poznań 1993, s. 90-91) a wykładni uzasadnienia wyroku należy dokonywać z uwzględnieniem jego całości i w kontekście poprzedzających go zdarzeń procesowych (w szczególności treści zaskarżonej decyzji). Prawidłowe odczytanie przywołanego fragmentu uzasadnienia wyroku I SA/Wa 3195/13 prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd, akceptując powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, wskazujących na obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w sytuacji uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której je wypłacono, zachodzi także wówczas, gdy zaistniała konieczność jego ustalenia i wypłacenia na nowo, wyraził ocenę prawną, zgodnie z którą organ odwoławczy, ponownie kontrolując decyzję z [...] listopada 2012 r., obowiązany był uwzględnić zwaloryzowaną część wypłaconego uczestnikom dnia [...] września 2010 r. odszkodowania.

Błędna wykładnia art. 132 ust. 3a ugn przejawiła się bowiem w tym, że w skasowanej wyrokiem I SA/Wa 3195/13 decyzji z [...] listopada 2013 r. organ odwoławczy podnosił, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami brak przepisu, który uprawniałby organ administracji publicznej do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu lub rozliczenia wypłaconego odszkodowania po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji, na podstawie której wypłacono odszkodowanie. Minister uznał, że takim przepisem nie jest art. 132 ust. 3a, ani art. 142 ust. 1 ugn (s. 13-14 uzasadnienia decyzji z [...] listopada 2013 r.). W prawomocnym wyroku I SA/Wa 3195/13 Wojewódzki Sąd przesądził, że podstawą umniejszenia przez organ I instancji ponownie ustalanego odszkodowania o kwotę wypłaconej dnia [...] września 2010 r. części odszkodowania i to w zwaloryzowanej wysokości (na co wskazuje jednoznaczne zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd powołanych orzeczeń sądów administracyjnych) jest art. 132 ust. 3a ugn. Minister w decyzji z [...] czerwca 2015 r., z naruszeniem art. 153 ppsa przyjął, że zaliczeniu podlega tylko kwota nominalna, mimo że obowiązany był przyjąć, że zaliczeniu podlega zwaloryzowana kwota wypłacona uprzednio tytułem części odszkodowania.

Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 132 ust. 3a w zw. z art. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji; art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno – op. cit., s. 343-344, uw. 1). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego jest pogląd, że art. 132 ust. 3a ugn należy zaliczyć do przepisów szczególnych, wyłączających drogę sądową dla dochodzenia odszkodowania (wyrok SN z 25.5.2011 r. II CSK 483/10, aprobowany przez M. Wolanina w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 894, nb 13). Obowiązek zwrotu odszkodowania (po jego waloryzacji), o którym mowa w art. 132 ust. 3a ugn jest nieodłącznie związany z ustalaniem odszkodowania (na nowo), bez którego potrącenie wcześniej otrzymanych kwot nie byłoby możliwe (wyrok I OSK 428/13). Skoro na gruncie obecnie obowiązujących przepisów istnieje podstawa prawna do pomniejszenia w decyzji o ustaleniu odszkodowania jego wysokości o kwotę zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego wcześniej, to nie można przyjąć, że dopuszczalne jest rozstrzyganie tej kwestii w postępowaniu cywilnym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 15.7.2015 r. I ACa 202/15, Lex 1932037).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister prezentował błędny pogląd, wskazując, że "Zgodnie z zasadą nominalizmu, zawartą w art. 3581 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w przypadku gdy przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, czyli sumy wskazanej w umowie. Zasada ta nie znajduje zastosowania, jeżeli odmienna regulacja wynika z przepisów szczególnych... Obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie odszkodowania w nominalnej wartości nieruchomości z uwzględnieniem wypłaconego wcześniej odszkodowania w oparciu o uchylone decyzje i pomniejszenie nowo ustalonego odszkodowania o nominalną wartość wypłaconej uprzednio kwoty" (s. 11 decyzji z [...] czerwca 2015 r.).

Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że zarówno art. 132 ust. 3, jak i art. 132 ust. 3a ugn, stanowią lex specialis w stosunku do art. 3581 § 1 kc i w tym zakresie wyłączają jego stosowanie (wyrok NSA z: 1.3.2011 r. I OSK 621/10; 6.6.2012 r. I OSK 830/11; 28.2.2014 r. I OSK 428/13, aprobowane przez M. Wolanina – op. cit., s. 894-898, nb 13, 18-19). Nietrafnie Minister przyjmuje, że "waloryzacja to czynność techniczno-obrachunkowa", "a spór co do wysokości waloryzacji rozstrzygać będzie sąd powszechny" (s. 11 decyzji z [...] czerwca 2015 r.; analogicznie jak na s. 14 uchylonej wyrokiem I SA/Wa 3195/13 decyzji z [...] listopada 2013 r.). Tymczasem o waloryzacji odszkodowania, jeżeli obowiązanym do wypłaty jest organ administracji lub jednostka organizacyjna realizująca zadania z administracji publicznej (jak to ma miejsce w kontrolowanej sprawie), organ administracji publicznej obowiązany jest orzec decyzją (postanowienie II CSK 483/10; wyrok I OSK 621/10; E. Mzyk w: red. S. Kalus, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 791-793, uw. 5 i aprobowane przez Komentatora orzecznictwo). Art. 132 ust. 3a ugn stosuje się w przypadku postępowania odwoławczego (wyrok I OSK 830/11), jak i gdy zaistniała konieczność ustalenia odszkodowania i wypłacenia na nowo (wyrok I OSK 428/13). Sąd I instancji, z naruszeniem art. 132 ust. 3a w zw. z art. 5 ugn nie dostrzegł, że w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy winien był waloryzować część odszkodowania wypłaconą [...] września 2010 r. uczestnikom. Za taką wykładnią przemawiają także względy celowościowe. Odpowiednio szybka wypłata choćby części odszkodowania leży zarówno w interesie dawnych właścicieli nieruchomości, jak i obowiązanego podmiotu. Skoro już doszło do wypłaty części odszkodowania, a następnie decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie (bądź jego część) została uchylona lub stwierdzono jej nieważność, a zaistniała konieczność jego ustalenia i wypłacenia na nowo, to naruszałoby zasadę sprawiedliwości nie dokonanie waloryzacji tej części odszkodowania, która uprzednio została wypłacona.

Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. W obu zarzutach skargi z 10 lipca 2015 r. na decyzję z [...] czerwca 2015 r. skarżący podniósł wadliwość zaskarżonej decyzji z uwagi na brak waloryzacji kwoty wypłaconej [...] września 2010 r. (z powołaniem art. 153 ppsa oraz art. 132 ust. 3a ugn; s. 1-2 skargi). Sąd I instancji błędnie odczytał ocenę prawną zawartą w wyroku I SA/Wa 3195/13. Stanowisko Sądu I instancji, sprowadzające się do stwierdzenia: "Skoro organ wykonał zalecenia wynikające z wyroku WSA z 19 sierpnia 2014 r., to nie są zasadne zarzuty związane z naruszeniem art. 153 ppsa, a tym samym związane z art. 132 ust. 3a ugn", stanowi o niedostatecznym odniesieniu się do obu zarzutów skargi. Powinnością sądu – niezależnie od przyjętego kierunku rozstrzygnięcia – jest rozważenie wszystkich zrzutów strony i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy (wyrok NSA z 1.4.2008 r. II FSK 291/07). Naruszeniem art. 141 § 4 ppsa było także pominięcie w zwięzłym przedstawieniu stanu sprawy wyroku z 20 grudnia 2011 r. I OSK 98/11, którym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 października 2010 r. I SA/Wa 1509/10 i rozstrzygnął o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 170 ppsa).

Zaskarżony wyrok narusza art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 151 ppsa. Sąd I instancji błędnie aprobował stanowisko organu odwoławczego w zakresie braku podstaw waloryzacji części świadczenia wypłaconego byłym właścicielom [...] września 2010 r., co skutkowało niezasadnym oddaleniem skargi.

Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji z naruszeniem art. 151 ppsa oddalił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa, uchylił zaskarżony wyrok w całości i rozpoznał skargę.

Wobec naruszenia zaskarżoną decyzją: prawa materialnego art. 153 ppsa (który jest przepisem materialnoprawnym; wyrok NSA z 8.10.2015 r. II GSK 2991/14) oraz art. 132 ust. 3a w zw. z art. 5 ugn, przez błędne przyjęcie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że ocena prawna wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2014 r. I SA/Wa 3195/13, nie zobowiązała organów administracji publicznej do zwaloryzowania kwoty [...] zł, wypłaconej dnia [...] września 2010 r. byłym właścicielom nieruchomości tytułem części odszkodowania; przepisów prawa procesowego (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez uchylenie decyzji z [...] listopada 2012 r. nr [...] Wojewody [...] w części obejmującej punkt 3 (trzeci), 4 (czwarty) i 5 (piąty), mimo że nie zachodziły przesłanki uchylenia decyzji I instancji w tej części, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Inwestycji i Rozwoju rozpozna odwołanie od decyzji [...] listopada 2012 r. nr [...] Wojewody [...], uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku I OSK 1647/16.

O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.