Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 755/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, 145 PAR 1 PKT 1 LIT A, 170, 171, 154
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1082/14 w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1082/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. O. (dalej również jako "skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postępowanie w niniejszej sprawie, na wniosek M. O., wszczął w dniu [...] maja 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim.

W toku tego postępowania zapadały kolejne rozstrzygnięcia organu I instancji, uchylane w trybie odwoławczym, także kontrolowane w postępowaniu sądowym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim nakazał inwestorom – J. i M. N. – wykonanie od strony wschodniej w budynku gospodarczo-garażowym, usytuowanym na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] obręb [...], położonych w miejscowości S., robót budowlanych, polegających na zbudowaniu wewnętrznej przegrody, składającej się z dwóch warstw płyt gipsowo-kartonowych o grubości 18 mm wypełnionych styropianem o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. wyniku rozpoznania odwołania Z. O. utrzymał ww. decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1403/12, oddalił skargę Z. O. na ww. decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej w okresie wskazanym przez jego właścicieli – J. i M. N., w drugiej połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej "prawo budowlane"). W świetle oceny technicznej sporządzonej w październiku 2011 r. przez W. C., nie jest także uprawnione twierdzenie, że budynek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym.

Sąd wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja przedmiotowej samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.; dalej "Prawo budowlane z 1974 r."). Wobec powyższego nieuprawniony jest zarzut naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego z art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., poprzez brak jego zastosowania w sprawie. W związku z brakiem przepisu jednoznacznie wskazującego, który plan zagospodarowania przestrzennego (aktualny czy obowiązujący w okresie budowy) powinien być zastosowany w warunkach procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej dokonanej pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., organ słusznie, zdaniem Sądu, uznał że zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] maja 1980 r. będzie leżało w interesie inwestora. Sąd ocenił, że materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie, że budynek, do którego przylega kontrolowany budynek nie ma przeznaczenia mieszkalnego, co dało podstawę do uznania, iż budynek gospodarczo-garażowy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ustalenia te potwierdziła również ocena techniczna sporządzona przez W. C.

Sąd podniósł, że jedyny element konieczny do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego został określony w ww. ocenie technicznej, jako potrzeba zbudowania przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku skarżącej na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Zalecenie to stało się treścią nałożonego obowiązku, określonego w decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r.

Skarga kasacyjna Z. O. od powyższego wyroku została odrzucona, wskutek czego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. S. N. – pełnomocnik J. i M. N., poinformował organ I instancji o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] lutego 2012 r. oraz dołączył oświadczenie kierownika P. R. o wykonaniu robót zgodnie z oceną techniczną sporządzoną przez W. C.. Ponadto, w oświadczeniu kierownika budowy zawarte zostało stwierdzenie, że obiekt nadaje się do użytkowania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim decyzją z dnia [...] października 2013 r. udzielił J. i M. N., na podstawie art. 42 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. O. od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37 - 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana po dokonaniu oceny, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a inwestorzy wykonali obowiązki nałożone w oparciu o art. 40 tej ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisaną decyzję wniosła Z. O., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, poprzez nienakazanie na tej podstawie rozbiórki obiektu budowlanego, usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], obręb [...], położonych w S. przy ul. G. [...], mimo że budowę rozpoczęto bez uzyskania pozwolenia na budowę, a jego budowa nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi rozwijając zarzuty skarżąca wskazała, że obiekt nie spełnia warunków wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, zatem nie stanowi budynku i zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy aktualnie obowiązującego prawa budowlanego. Obiekt wzniesiono z przekroczeniem granicy, zatem doszło do zagospodarowania terenu, do którego inwestor nie miał tytułu prawnego. Z naruszeniem warunków technicznych nie zachowano przewidzianej tam koniecznej odległości od granicy z działką sąsiednią. Doszło też do pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, skarżąca np. nie może ocieplić ściany, do której obiekt doklejono. W opinii skarżącej, nie ma podstaw do przyjęcia, że poruszane w skardze zarzuty zostały już prawomocnie osądzone w sprawie VII SA/Wa 1403/12, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., w rozumieniu art. 153 oraz 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), bowiem powaga rzeczy osądzonej dotyczy tylko zakresu w jakim sąd rozstrzygnął dane kwestie. Warunkiem jest zawarcie w uzasadnieniu wyroku wyczerpującej oceny prawnej w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Pismem złożonym w dniu [...] listopada 2014 r. pełnomocnik J. i M. N. wniósł o oddalenie skargi, obszernie uzasadniając swoje stanowisko.

W zaskarżonym kasacyjnie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzje organu I i II instancji odpowiadają przepisom prawa. W uzasadnieniu wskazał, że jak stanowi art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r.) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu.

Sąd stwierdził, że bezpodstawny jest zarzut, że wyrok z dnia 15 stycznia 2013 r. nie wiązał organów na etapie wydawania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż teza taka została oparta na omówieniu jedynie przesłanek pojęcia rzeczy osądzonej, bez jakiegokolwiek odniesienia do ww. konkretnego wyroku. To odniesienie musiałoby prowadzić do wniosku, że w uzasadnieniu wyroku doszło do jednoznacznego rozpoznania kluczowych okoliczności sprawy, ponownie podnoszonych w badanej skardze. Sąd w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r. stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej w okresie wskazanym przez jego właścicieli, w drugiej połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wszelkie twierdzenia skarżącej, iż budowa obiektu zakończyła się pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994 r. nie znajdują uzasadnienia. Zdaniem Sądu nieuprawnione było także twierdzenie skarżącej, iż budynek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym z uwagi na brak wybudowania jednej ze ścian konstrukcyjnych. Sąd uznał również, że wbrew zarzutom skargi, organy przeprowadziły postępowanie dowodowe sprawdzające, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sprawie zostały ustalone treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy obiektu oraz aktualnie obowiązującego. Sąd przytoczył w dalszej części uzasadnienia rozważania Sądu orzekającego w sprawie VII SA/Wa 1403/12.

Sąd I instancji uznał, że w świetle przywołanego powyżej wyroku ani organy ani Sąd kontrolujący zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji nie mogły ponownie analizować przesłanek podniesionych w niniejszej skardze. Wszystkie one były już przedmiotem sądowej kontroli, w sprawie zakończonej ww. wyrokiem. W świetle tego wyroku został zaakceptowany, jako prawidłowo przeprowadzony, tryb legalizacji obiektu wynikający z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do etapu, w którym na inwestora samowoli budowlanej, w myśl art. 40 ww. ustawy, nałożono obowiązek wykonania przy przedmiotowym budynku określonych robót budowlanych (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r.). Sąd I instancji wskazał, że inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Na etapie postępowania przed organem II instancji uzupełniono postępowanie dowodowe - organ I instancji dokonał oględzin obiektu, które potwierdziły faktyczne wykonanie ww. obowiązków. Ta okoliczność nie była kwestionowana przez samą skarżącą. W tych warunkach wydanie orzeczenia w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku znalazło pełne uzasadnienie w przepisie art. 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, Z. O., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi z dnia 26 listopada 2014 r. zarzuciła naruszenie:

- art. 170 i art. 171 i art. 154 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. jest orzeczeniem prejudycjalnym w niniejszej sprawie, a tym samym zawarte w jego uzasadnieniu ustalenia faktyczne i prawne wiążą również Sąd w niniejszej sprawie;

- art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego - poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., mimo że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, poprzez nienakazanie na tej podstawie rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...], obręb [...], położonych w S. przy ul. G. [...], mimo że budowę obiektu budowlanego rozpoczęto bez uzyskania pozwolenia na budowę, a jego budowa nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy;

- art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. - poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę;

- art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. - poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego mimo, że z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że wybudowanie tego obiektu spowodowało w sposób nieodwracalny pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia;

- art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 prawa budowlanego - poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że nie zaistniały podstawy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że obiekt ten nie został wybudowany na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], obręb [...], położoną w S. przy ul. G. [...], będącą przedmiotem własności skarżącej, do której inwestor obiektu budowlanego nie posiadał jakiegokolwiek tytułu prawnego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył również S. N., reprezentujący J. i M. N., wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zauważyć przede wszystkim trzeba, że rozpatrywana sprawa prowadzona była w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], obręb [...], położonych w S., a w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące konieczności orzeczenia rozbiórki tego obiektu budowlanego.

Mając na uwadze treść zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W myśl art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 154 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (§ 4). Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego (§ 5). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 7).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.; dalej "Prawo budowlane z 1994 r."), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2).

Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wedle art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.; dalej "Prawo budowlane z 1974 r."), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Po myśli ust. 2 tego artykułu, terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie zaskarżony wyrok nie został podjęty z naruszeniem powyższych przepisów. To, jakie przepisy winny być w przedmiotowej sprawie zastosowane i w jakim trybie należało ją rozpoznać, zostało rozstrzygnięte w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1403/12. Rozstrzygnięcie to – stosownie do unormowań zawartych w art. 170, art. 171 i art. 153 p.p.s.a. (zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie) – jest wiążące zarówno dla organów administracyjnych, jak i sądów administracyjnych orzekających w tej sprawie. Nie jest zatem uzasadnione stanowisko skarżącej kasacyjnie, że powyższe okoliczności nie zostały uprzednio rozstrzygnięte wskazanym wyrokiem.

Na marginesie zauważyć wypada, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności z art. 154 p.p.s.a. Nie można co prawda wykluczyć, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 170 i art. 171 i art. 154 p.p.s.a. w rzeczywistości miał dotyczyć nie art. 170 i art. 171 i art. 154 p.p.s.a., lecz art. 170 i art. 171 i art. 153 p.p.s.a., jednak – co wcześniej podkreślono – Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Niemniej jednak w obu przypadkach zarzut ten w realiach niniejszej sprawy nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Jak już wyżej zaznaczono, przedmiotem tej sprawy jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego. Decyzja w tym przedmiocie została wydana na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r.

W myśl powyższych unormowań, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (ust. 1). Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (ust. 3).

Te regulacje ustawowe stanowią materialnoprawną podstawę rozpatrywanej sprawy, co jest konsekwencją prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnień prawnych poprzedzających wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Skoro prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1403/12 zaakceptowano tryb z art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. i tym samym uznano, że zastosowanie w tej sprawie mają przepisy ustawy z 1974 r., to przesądzone w sprawie jest zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r. Jednocześnie przesądzono, że nie zaistniały przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. W tamtej sprawie rozstrzygano kwestie dotyczące wykonania określonych robót budowlanych, w obecnie zaś rozpatrywanej rozstrzygana jest kwestia czy zaszły podstawy do wydania pozwolenia na użytkowanie. Tak więc w tamtej sprawie rozpatrywano czy zachodzą przesłanki z art. 37 bądź z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a w niniejszej czy zachodzą przesłanki z art. 42 tej ustawy.

W tej sytuacji wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Zauważyć przy tym wypada, że skarżąca kasacyjnie nie zarzuca naruszenia art. 42 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.