Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 162/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 58 § 1, art. 151 w zw. z art. 64 § 3, art. 4, art. 15 § 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim, a Starostą Kamieńskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków [...] oraz [...] w sprawie przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa i wypłaty wynagrodzenia za ich przechowywanie postanawia: 1. odrzucić wniosek o wskazanie organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przepadku pojazdów, 2. oddalić wniosek o wskazanie organu właściwego w sprawie wypłaty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Starostą Kamieńskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] w sprawie przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa i wypłaty wynagrodzenia za ich przechowywanie.

We wniosku Generalny Dyrektor wskazał, iż w dniu 29 grudnia 2011 r. [...] R. D. zwróciła się z zapytaniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim w jakim terminie zostaną zakończone procedury przejęcia na rzecz Skarbu Państwa wymienionych w piśmie pojazdów oraz z zapytaniem o wypłatę wynagrodzenia za ich przechowywanie. Naczelnik uznał się za organ niewłaściwy do wystąpienia do Sądu Rejonowego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa oraz wydania postanowienia dotyczącego przyznania kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, dlatego zapytanie firmy [...] zostało przekazane do Starostwa Powiatowego w Kamieniu Pomorskim. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Starosta poinformował Naczelnika, że odnośnie pojazdów wskazanych w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 r., zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), w zakresie zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem usuniętych z drogi pojazdów oraz przyznania należnego z tego tytułu wynagrodzenia, w przypadku pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. 4 września 2010 r., właściwi są miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. Starosta poinformował też Naczelnika, że nie występował do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowych pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim, pismem z dnia 20 lipca 2012 r. przekazał, w trybie art. 65 § 1 k.p.a., do Starostwa Powiatowego w Kamieniu Pomorskim wniosek [...] z dnia 29 grudnia 2011 r. dotyczący wypłaty wynagrodzenia za przechowywane pojazdy. Starosta Powiatowy w Kamieniu Pomorskim, w piśmie z dnia 21 września 2012 r. poinformował, że w sprawie ponoszenia wydatków związanych z przechowywaniem usuniętych z drogi pojazdów podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r.

Uzasadniając wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim podniósł, że: Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), obowiązujące do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., przewidywały, iż o przepadku pojazdów, odholowanych na parking na podstawie art. 130a § 2 tejże ustawy, orzekał poprzez wydanie decyzji naczelnik odpowiedniego urzędu skarbowego. Przepis art. 130a ust. 10 niniejszej ustawy, wprowadzający takie rozwiązanie został jednakże uznany za niekonstytucyjny ze względu na fakt, iż o prawie własności rozstrzygano na podstawie decyzji administracyjnej, a nie orzeczenia sądowego. Dnia 4 września 2010 r. weszła w życie ustawa zmieniająca dotychczasową ustawę prawo o ruchu drogowym, która to w jasny sposób określiła procedury dotyczące przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa oraz orzekania o kosztach z tym związanych. Zgodnie z nowymi przepisami do występowania do sądu o orzeczenie przepadku pojazdów zobowiązani są odpowiedni starostowie. Również oni obowiązani są do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdów oraz do samodzielnego wydawania decyzji o zapłacie kosztów związanych z odholowaniem i przechowywaniem tych pojazdów na parkingach. Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. reguluje w przepisach przejściowych także kwestie, które dotyczą okresu pomiędzy obowiązywaniem obu ustaw, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. stanowi, że w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu przed zmianą, upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, stosuje się odpowiednio art. 10. Przepis ten z kolei stanowi, że w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. Oznacza to, że w sytuacji, kiedy upłynął sześciomiesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy prawo o ruchu drogowym, a w życie weszła już ustawa w nowym brzmieniu, obowiązek wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdów spoczywa na właściwym staroście, w tym przypadku Staroście Kamieńskim.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Kamieński, reprezentowany przez radcę prawnego, wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c/ Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 50, poz. 449) przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Zgodnie natomiast z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Oznacza to, że pojazdy, których ustawowy termin przechowywania minął przed dniem 11 czerwca 2009 r. przeszły na własność Skarbu Państwa, a więc to Skarb Państwa reprezentowany przez naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego jest właściwy w sprawie przepadku pojazdów i orzeczenia o wysokości wynagrodzenia za ich przechowywanie. Z kolei zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. to Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim o rozpoznanie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Starostą Kamieńskim można określić jako wielowątkowy.

Po pierwsze: Naczelnik domaga się w nim wskazania organu właściwego do rozpoznania spraw dwóch podmiotów [...] oraz [...].

Po drugie: wniosek dotyczy wskazania organu właściwego do załatwienia dwóch spraw – wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdów oraz ustalenia wysokości wynagrodzenia za ich przechowywanie.

Tak skonstruowany wniosek wymagał odrębnego odniesienia się do każdego z wyżej rozróżnionych zagadnień.

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Właściwym do rozpoznawania tych sporów jest, z mocy art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny. Spór o właściwość między organami ma miejsce wówczas, gdy organy samorządu terytorialnego czy samorządowe kolegia uznają się za właściwe miejscowo do rozpoznania sprawy (spór pozytywny) lub nie uznają za właściwe (spór negatywny). Spór kompetencyjny natomiast powstaje, gdy do załatwienia sprawy pretendują lub nie organy samorządowe, czy kolegia, i organy administracji rządowej. W każdym jednak wypadku, tj. czy sporu o właściwość, czy sporu kompetencyjnego organy mają podstawę prawną do załatwienia sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc musi istnieć, przewidziane przepisami, uprawnienie dla organu administracji do prowadzenia sprawy i załatwienia sprawy administracyjnej, co do jej istoty.

Przepadek pojazdów usuniętych z dróg, jeżeli uprawnione do ich odbioru osoby nie uczyniły tego w stosownym terminie, orzeka sąd, jak wynika z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Z wnioskiem o wydanie przez sąd orzeczenia występuje stosownie do tego przepisu starosta. Z ww. art. 130a ust. 10 nie wynika uprawnienie dla organu administracji do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, które miałoby się zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej. Nie można zatem mówić, aby na tle tego przepisu mógł wystąpić spór w rozumieniu art. 4 p.p.s.a.

Wniosek o rozpoznanie sporu w zakresie wskazania organu właściwego do wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdów należało odrzucić, jako złożony w sprawie niebędącej sprawą administracyjna, mającą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej.

Jeśli idzie natomiast o drugą kwestię – organu właściwego do ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów to stan faktyczny i prawny dotyczący firm, wymienionych we wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego jest różny, jak wynika z akt sprawy. W różnym bowiem czasie nastąpiło usunięcie z drogi pojazdów, tym samym upływ terminu uprawniający do orzeczenia o ich przepadku. Z wniosku o rozpoznanie sporu nie wynika, aby Naczelnik miał na uwadze różnice, co ma istotne znaczenie, gdyby bowiem zauważył je mogłoby do sporu nie dojść.

Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien zatem ustalić stan spraw w odniesieniu do każdego podmiotu odrębnie, mając na uwadze daty usunięcia pojazdów i okresy ich przechowywania.

W tym względzie wniosek, jako przedwczesny, należało oddalić.

Wobec powyższego naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.