Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1376/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 90
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 252, art. 61
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 61, art. 105
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r., 2. uchyla decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Ż. w Ż. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] , 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz A. M. kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z ... maja 2018 r. nr ..., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z ... lutego 2018 r. nr ..., w sprawie zwrotu przez A. M jako prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż., dotacji do budżetu miasta wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniach od 9 marca do 4 kwietnia 2016 r. na zlecenie Burmistrza Gminy i Miasta Ż. została przeprowadzona kontrola prawidłowości pobrania i wykorzystania przez A.N. prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż. (dalej: "Strona", "Skarżąca") dotacji przyznanej na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz.1943 ze zm.), dalej "ustawa o systemie oświaty". W toku kontroli A.N. przedstawiła dokumenty potwierdzające wydatkowanie środków dotacji na łączną kwotę 379.363,90 zł, uznano, że dotację należy rozliczyć do kwoty 374.548,17 zł, natomiast część przekazanej dotacji należy uznać jako nie rozliczoną.

W celu uzyskania zwrotu nierozliczonej części dotacji, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. wydał decyzję nr ... z ... czerwca 2016 r. w sprawie zwrotu dotacji w kwocie 68 313,21 zł jako niewykorzystanej w terminie.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydało decyzję nr ... z ... lipca 2016 r., w której orzekło o uchyleniu w całości i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z 1 czerwca 2016 r. Organ I instancji został zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowych czynności w zakresie sprawdzenia prawidłowości wydatkowania dotacji przekazanej Niepublicznemu Punktowi Przedszkolnemu "L." w roku 2015.

W związku z powyższym, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. decyzją z ... lutego 2018 r. nr ... ustalił A. M. jako prowadzącej Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż. kwotę 65 788,73 zł dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określił termin naliczania odsetek należnych od ww. kwoty - naliczanych jak od zaległości podatkowych - od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia zapłaty na rachunek bankowy Gminy i Miasta Ż..

Organ I instancji wskazał, że podczas przeprowadzonych kontroli wykorzystania dotacji za 2015 r. ustalił, że Gmina i Miasto Ż. przekazała na działalność Niepublicznego Punktu Przedszkolnego "L." dotację w wysokości 447 677,12 zł, natomiast kwota 65 788,73 zł nie została wydatkowana do 31 stycznia 2016 r.

Kwota 68 640,00 zł została wydatkowana w dniu 30 września 2016 r. jako zapłata za prowadzenie dodatkowych zajęć z dziećmi w okresie 1 stycznia do 30 czerwca 2015 r. na podstawie zawartych umów o dzieło z trzema pracownicami. Do umów tych zawartych w dniu 1 stycznia 2015 r. zostały zawarte porozumienia w dniu 31 marca 2015 r., że zapłata za realizacje zajęć prowadzonych na podstawie umów o dzieło będzie zrealizowana w kolejnym roku kalendarzowym. Umowy te przedstawione jako dowody na wykorzystanie dotacji z 2015 r. przedstawiono jako dowody podczas przeprowadzanej drugiej kontroli na przełomie październik-listopad 2016 r.

Burmistrz Gminy i Miasta Ż. stwierdził, że całą kwotę dotacji w wysokości 447 677,12 zł przekazał na rachunek A. N. w terminie do dnia 9 grudnia 2015 r., zatem nie było podstawy do opłacenia wszystkich zobowiązań wynikających z zrealizowanych zadań w 2015 r. i nie było podstaw do przeniesienia płatności dla osób z tytułu umowy o dzieło za zadania zrealizowane w 2015 r. na wrzesień 2016 r. Ponadto, A.N. wykazała w rozliczeniu rocznym dotacji za 2015 r. niezgodnie z rzeczywistością, iż na przedstawione do rozliczenia wydatki w kwocie 68 749,12 zł składają się zobowiązania nie sfinansowane z powodu opóźnień w przekazaniu dotacji.

Organ I instancji stwierdził, że kwoty wypłat w dniu 30 września 2016 r. trzem pracownicom za pracę wykonaną w 2015 r. w okresie od stycznia do czerwca nie mogą być rozliczone z dotacji oświatowej otrzymanej na 2015 r. W związku ze złożeniem zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez A.N., sprawa zawartych umów o dzieło z trzema pracownicami była przedmiotem postępowania Prokuratury Rejonowej w P., która w dniu ... listopada 2017 r. wydała postanowienie o umorzeniu postępowania stwierdzając, że: "niniejsze orzeczenie o umorzeniu z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu z art. 284 § 1 kk, oznacza, że czyn zabroniony mógł zaistnieć, ale brak jest na to dowodów".

Burmistrz Gminy i Miasta Ż. podkreślił, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku - wskazał, że środki w wysokości 65 788,73 zł A.N. miała obowiązek zwrócić do 31 stycznia 2016 r., czego nie uczyniła.

Wyjaśniono, że decyzją doręczoną Stronie w dniu 13 grudnia 2017 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. umorzył postępowanie w sprawie dotacji niewykorzystanej w terminie, a w dniu 13 grudnia 2017 r. wszczął postępowanie w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Po rozpoznaniu odwołania od decyzji z ... lutego 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z ... maja 2018 r. nr ..., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Gminy i Miasta Ż..

Organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialno-prawną przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203) oraz przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077), dalej: "u.f.p.", z których wynika, że zwrotowi podlegają: dotacje otrzymane we właściwej wysokości ale nie wykorzystane w określonym terminie, dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Stwierdzenie przyczyny obowiązku zwrotu dotacji ma istotne znaczenie z punktu widzenia terminu, od którego naliczane są odsetki, od zwracanej kwoty dotacji.

Wyjaśnił, że w załączniku do protokołu kontroli wykazano w rozliczeniu wydatków na wynagrodzenia z pochodnymi, że kwota do rozliczenia z dotacji to kwota 186 262,25 zł, kwota zakwestionowana – 4 815,73 zł (składki ZUS od wynagrodzenia A.N.). Kwota ta była przedmiotem oddzielnego postępowania administracyjnego w sprawie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, w tej sprawie wydano decyzję nr ... z ... lutego 2018 r., ustalając kwotę 4 815,73 zł do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż. jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Jako prawidłowo wykorzystaną kwotę przyjęto kwotę 377 072,66 zł, jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem kwotę 70 604,46 zł - w związku z faktem, iż w stosunku do kwoty 4 815,73 zł – zakwestionowanej, gdyż kwota ta stanowi składki ZUS od wynagrodzenia właścicielki placówki pełniącej funkcję dyrektora - A.N. wydano odrębną decyzję - kwota jaka pozostała do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż. to kwota 65 788,73 zł, niewykorzystana do końca roku 2015 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie uznał kwoty 68 640,00 zł wydatkowanych we wrześniu 2016 r. z tytułu wypłaconych wynagrodzeń trzem osobom, z którymi zawarto umowy o dzieło na realizację zadań - zajęć z dziećmi - w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2015 r., a na podstawie zawartego porozumienia w marcu 2015 r. z powodu braku środków przekazanych przez Urząd Gminy i Miasta Ż. wypłatę przeniesiono na następny rok kalendarzowy. Umowy te, nie zostały przekazane podczas kontroli, przedstawiono je dopiero podczas przeprowadzanej ponownej kontroli w dniach od 19 października do 14 listopada 2016 r. Organ wskazał, co zostało potwierdzone dokumentami w aktach sprawy, że cała dotacja w wysokości 447 677,12 zł została przekazana w terminie do dnia 9 grudnia 2015 r.

Zdaniem SKO w C. nie było podstaw aby nie zapłacić za zrealizowane zadania (zajęcia z dziećmi) trzem pracownikom wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło za okres 1 stycznia do 30 czerwca 2015 r. już w grudniu 2015 r., lub najpóźniej zaraz w styczniu 2016 r. Natomiast wypłata dopiero we wrześniu 2016 r. nie znajduje uzasadnienia aby przyjąć za prawidłowe rozliczenie dotacji za realizację zadań w 2015 r.

Kolegium wskazało, że w dniu 10 listopada 2015 r. Urząd przekazał kwotę dotacji za miesiąc listopad 2015 r. w wysokości 36 473,66 zł, dodatkowo wyrównanie za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień w wysokości 72 250,37 zł natomiast w dniu 9 listopada 2015 r. zostały przekazane środki finansowe za październik w wysokości 10 686,55 zł. W dniu 12 października 2015 r. przekazano dotację za miesiąc październik w wysokości 25 787,11 zł oraz wyrównanie dotacji za m-ce kwiecień, maj, czerwiec 2015 w wysokości 69 694,89 zł.

Zatem w ocenie organu II instancji uznając fakt, iż dotacji nie przekazywano w terminie (każdego miesiąca za dany miesiąc), na co wskazuje przekazanie kwoty wyrównań dotacji za wsteczne miesiące w miesiącach październik i listopad 2015 r., Skarżąca mogła zrealizować zaległe wynagrodzenia trzem osobom za okres styczeń-czerwiec 2015 r. z dotacji otrzymanej w 2015 r. Wyjaśniono, że dotacje winny być wykorzystane do 31 grudnia danego roku budżetowego. Dotowany podmiot powinien sam zwrócić kwotę niewykorzystanej dotacji do 31 stycznia roku kolejnego po roku otrzymania dotacji (art. 251 ust. 1 ustawy o finansach publicznych).

Zatem w ocenie SKO w C., Skarżąca winna sama zwrócić w terminie do 31 stycznia 2016 r. nie wykorzystaną do końca roku 2015 kwotę dotacji. Natomiast w sprawozdaniu rocznym za 2015 r. Skarżąca wykazała niesfinansowaną kwotę 68 749,12 zł twierdząc, że wynika to z opóźnień w przekazaniu dotacji.

Skargę do Sądu wniosła A.N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzuciła:

I. błędną ocenę stanu faktycznego, polegającą na:

a. nieuwzględnieniu faktu wydania przez organ I instancji prawomocnej decyzji ... z ...grudnia 2017 r. umarzającej postępowanie w sprawie dotacji niewykorzystanej w terminie,

b. nieuwzględnieniu faktu, że A.N. wykonywała obowiązki dyrektora przedszkola, pedagoga, terapeuty (co potwierdzają dzienniki zajęć i pozostałe dowody zabezpieczone w postępowaniu przygotowawczym wszczętym przez Prokuraturę Rejonową w M. na wniosek organu),

c. nieuwzględnienie przy ocenie posiadanych dowodów, faktu, że od stycznia 2015 r. organ I instancji, nie wypłacał Stronie, należnej z mocy prawa dotacji,

II. przepisów prawa materialnego w szczególności:

1. art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 124 ust. 3, art. 131, art. 152 ust. 4, art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że w szczególności wydatki ponoszone przez organ prowadzący przedszkole na wynagrodzenia specjalistów z fizjoterapii i logopedii, muzykoterapii itp. stanowią wydatek niezgodny z przeznaczeniem, który nie może zostać pokryty z dotacji, podczas gdy zgodnie z przepisami jest to wydatek niezbędny i celowy, który przede wszystkim może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty, jako realizujący cele należące do zadań przedszkola z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o których mowa w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty i dopuszczony przez ten przepis,

2. art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu nieobowiązującym na dzień wypłat dotacji i decyzji oraz brak jego zastosowania w brzmieniu ustalonym na dzień jej wydania, pomimo norm interpretacyjnych nakazujących takie zastosowanie przepisu w brzmieniu na dzień wydania decyzji,

3. art. 251 u.f.p. poprzez powiązanie postępowania w sprawie terminu zapłaty ze środków otrzymanych w dotacji z celem i przeznaczeniem dotacji mimo istnienia prawomocnej decyzji w tej sprawie.

III. prawa procesowego, w szczególności:

1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6 K.p.a. w zw. art. 8 K.p.a. polegającym na niezastosowaniu jako podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu prawnego na dzień wydania obu zaskarżonych decyzji, lecz przyszłego stanu prawnego oraz rozstrzygnięciu konkretnej sprawy w oparciu o podstawę spoza art. 87 Konstytucji RP, przez co organ nie uczynił zadość zasadzie legalizmu, wskutek czego prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania,

2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 7a i art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśniania stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażący naruszający zaufanie do władzy publicznej,

3. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 7a, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych.

Mając powyższe na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących przepisów. Uzupełniając podniesione zarzuty wskazano, że potwierdzeniem prawidłowego wykorzystania dotacji, zgodnie z przeznaczeniem, są dokumenty zabezpieczone przez organy ścigania w postępowaniu przygotowawczym wszczętym przez Prokuraturę Rejonową w M. na wniosek organu I instancji, a w szczególności dzienniki lekcyjne zajęć terapeutycznych i wyrównawczych, zeznania świadków w tym rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola prowadzonego przez Skarżącą. Wg Skarżącej zignorowanie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów finansowych organu I instancji w celu ustalenia prawidłowej wysokości należnej dotacji i terminów jej przekazywania, doprowadziło SKO do nieprawidłowych wniosków co do zasadności zawarcia przez Skarżącą umów z terapeutami i terminów zapłaty za odbyte zajęcia (w okresie w którym powinna otrzymać dotację a której nie otrzymała). Wskazano, że organ I instancji już od stycznia 2015 r. bez jakichkolwiek wyjaśnień wypłacał dotację w niepełnej wysokości co zmuszało Skarżącą do działań zabezpieczających interesy dzieci i zabezpieczających ją przed ponoszeniem kosztów odsetek za opóźnienie i ewentualnych kosztów sądowych. Takim zabezpieczeniem było zawarcie umów o odroczonym terminie płatności, gdyż tylko takie postępowanie w ocenie Skarżącej, zabezpieczało prawidłowe wykonanie przyjętych na siebie obowiązków.

Odpowiadając na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie organowi prowadzącemu Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." w Ż. została udzielona dotacja na 2015 r. na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, w łącznej kwocie 447 677,12 zł.

Opierając się na danych zgromadzonych w trakcie kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania przedmiotowej dotacji organy ustaliły, że wykorzystana w 2015 r. niezgodnie z przeznaczeniem dotacja stanowi kwotę 65 788,73 zł.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.

Stosownie do art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek (art. 90 ust. 3d pkt 1). W myśl art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Obowiązek zwrotu dotacji wynikający z art. 252 u.f.p. powstaje z mocy prawa. Podstawą prawną zwrotu dotacji przez jej beneficjenta jest decyzja administracyjna wydana przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.).

Należy wskazać, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kodeksu postepowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

Postępowanie administracyjne wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Kończy je wydanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy w całości lub w części albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 K.p.a.).

O wszczęciu postępowania z urzędu organ zawiadamia wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 K.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania określa zatem przedmiot tego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie, zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2016 r.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte na skutek ustaleń poczynionych w trakcie kontroli przeprowadzonej w okresie: 9 marca - 4 kwietnia 2016 r. w Niepublicznym Punkcie Przedszkolnym "L." A. E. M. z siedzibą w Ż. ul. Ż. ... w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przekazanej przez Urząd Gminy i Miasta Ż. w 2015 r.

W dniu 1 czerwca 2016 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. wydał decyzję w sprawie zwrotu dotacji w kwocie 68 313,21 zł, jako niewykorzystanej w terminie. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia ... lipca 2016 r. uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Następnie decyzją z dnia ... grudnia 2017 r. nr ... Burmistrz Gminy i Miasta Ż., powołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 K.p.a., wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie. W uzasadnieniu wskazał, że część przekazanej Skarżącej dotacji w łącznej kwocie 73 128, 95 zł należy uznać za nierozliczoną. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwota dotacji została wykorzystana po terminie, a prawidłową kwalifikacją jest wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o bezprzedmiotowości przesądza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia bezprzedmiotowości ma zatem stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż przez przedmiot postępowania, rozumie się interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV Sa 1061/96 (LEX nr 45166).

Orzekając zatem w decyzji z dnia 13 grudnia 2017 r. o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie, zdaniem Sądu, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. orzekł o braku podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zwrotu przez Skarżącą dotacji za 2015 r. w wysokości 73 128,95 zł. Należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż w kwocie tej mieści się kwota 65 788,73 zł stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją oraz kwota 4 815, 73 zł stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego decyzją z dnia ... maja 2018 r. nr ...

Zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. Skarżąca została poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Następnie decyzją z dnia 5 lutego 2018 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. ustalił Skarżącej kwotę 65 788,73 zł dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż., jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określił termin naliczania odsetek należnych od ww. kwoty. Po rozpatrzeniu odwołania SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji był zwrot części otrzymanej przez Skarżącą dotacji na 2015 r. w wysokości 65 788,73 zł. Decyzją z dnia ... grudnia 2017 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w odniesieniu do przekazanej Skarżącej dotacji w łącznej kwocie 73 128, 95 zł. Jak wskazano wyżej, w kwocie tej mieści się kwota 65 788,73 zł, stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

Ww. sprawa dotyczy zatem tego samego przedmiotu w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, co sprawa będąca obecnie przedmiotem kontroli sądowej. Zdaniem Sądu przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji była ta sama sprawa, w której wcześniej organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, organy były zobowiązane do uwzględnienia faktu, iż w tożsamym przedmiocie – zwrotu przez Skarżącą części dotacji za 2015 r. - toczyło się postępowanie i zapadło pozostające w obrocie prawnym rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania.

Należy podkreślić, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 787/14, LEX nr 2032840).

Okoliczność pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia ...grudnia 2017 r. wykluczała zatem ponowne orzekanie w tej samej sprawie, tj. w zakresie zwrotu przez Skarżącą części dotacji za 2015 r. w wysokości 65 788,73 zł. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej przez organ wcześniej decyzją ostateczną, jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (tak również np. M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska, B. Wróbel, "Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz", Kraków 2005 r., s. 968).

Zdaniem Sądu końcowym rezultatem postępowania prowadzonego w zakresie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu, jeśli okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu zostały potwierdzone materiałem dowodowym, powinna być decyzja określająca tę kwotę, lub umorzenie wszczętego postępowania jeżeli postępowanie okazało się bezprzedmiotowe.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że orzeczenie o określeniu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w odniesieniu do jej części, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w odniesieniu do innej części tej dotacji, gdyby ujawnione zostały okoliczności faktyczne, uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 listopada 2017 r. sygn. akt 852/17).

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W tym zakresie zarzuty skargi znajdują uzasadnienie.

Jednocześnie, na podstawie art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z dnia ... grudnia 2017 r. nr .... W konsekwencji charakteru stwierdzonych nieprawidłowości działania organów, Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się o zarzutach skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.