Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1530/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 13 ust. 9
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 47
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 437/16 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesienie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 437/16, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018. 1302 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", oddalił skargę A. C. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odmowa wypłaty pomocy na zalesianie nastąpiła ze względu na niespełnienie niezbędnych warunków we wniosku

o przyznanie pomocy na zalesianie, stosownie do § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. 2009.48.390 ze zm.) dalej "rozporządzenie z 19 marca 2009 r." Podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło zaś ustalenie, że zalesiony grunt nie został przekwalifikowany na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy (kontrola udatności uprawy - [...] maja, [...] listopada 2014 r., [...] października 2015 r.).

Zdaniem Sądu w związku z tym, prawidłowo organy stwierdziły, że nie zostały spełnione warunki przyznania skarżącemu pomocy na zalesianie.

Organy rozważyły również argumenty w zakresie tego, że [...] października 2015 r. skarżący zgłosił zawiadomienie o wystąpieniu stanu klęski żywiołowej

w postaci suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. Stwierdzono, że dokonując zgłoszenia zaistnienia siły wyższej w postaci suszy, która wystąpiła w miesiącach lipiec-sierpień 2015 r., skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, dotyczących zaistnienia siły wyższej i nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, przemawiających za tym, że zachował 10-dniowy termin na dokonanie tego zgłoszenia. Zdaniem Sądu

w związku z tym, trafnie stwierdziły organy, że nie było podstaw do zastosowania

art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. (Dz.U.UE.L.2006.368.15), dalej "rozporządzeniem nr 1974/2006". W ocenie Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty sprowadzające się do tego, że organ, otrzymując od skarżącego powiadomienie o zaistnieniu siły wyższej, miał obowiązek wskazać mu, jakie dowody powinien dołączyć do swojego pisma.

Zdaniem Sądu gołosłowny był zarzut, że organ dopuścił się naruszenia kryteriów oceny udatności uprawy wskazanych w załączniku nr 5 do rozporządzenia z 19 marca 2009 r., gdyż wśród tych kryteriów nie została wskazana prognoza przyjęcia się lub odrzucenia danej uprawy w czasie późniejszym. Z protokołów oceny udatności przedmiotowej uprawy leśnej wynika, że nie było zastosowane takie kryterium.

Z kolei odnośnie zarzutu nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie przez Agencję kontroli na miejscu, obejmującej ocenę wpływu suszy jaka miała miejsce

w lecie 2015 r. na stan prowadzonej przez niego uprawy, wskazać należy, że ocena uprawy dokonana w październiku 2015 r., dotyczyła właśnie stanu uprawy z tego samego okresu. Ocenie podlegała przy tym uprawa, a nie jej fragmenty.

Nie może mieć żadnego wpływu na przeprowadzaną przez Sąd kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji informacja, że [...] października 2016 r. przedmiotowa uprawa leśna została przez komisję starostwa oceniona jako udana. Przy wydaniu tej decyzji znaczenie miało bowiem to, czy wyżej wspomniany warunek przyznania pomocy, tj. przedłożenie kopii decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny, został spełniony do 31 grudnia 2015 r. Ponadto strona przedłożyła informację o pozytywnej ocenie udatności uprawy, a nie wymaganą przez przepisy, kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania gruntu.

Sąd wskazał ponadto, że spóźnione jest przedłożenie na rozprawie, informacji Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach z 22 listopada 2016 r. według której, na terenie gminy wiejskiej S.

w 2015 r. wystąpiło zagrożenie suszą. Abstrahując od kwestii przydatności tej informacji do wykazania okoliczności powoływanej przez stronę, podnieść przede wszystkim należało, że – jak już była o tym mowa wyżej – dowody wystąpienia siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności są przedkładane wraz ze zgłoszeniem o wystąpieniu tej siły wyższej lub innych okoliczności.

Od powyższego wyroku A. C. złożył skargę kasacyjną. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie merytoryczne skargi. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nieuwzględnienie przez Sąd faktu, że strona w terminie zakreślonym do złożenia informacji

o wystąpieniu siły wyższej złożyła organowi dokument wskazujący na wystąpienie siły wyższej w postaci pisemnego oświadczenia, co stanowi wypełnienie warunku zakreślonego w ww. przepisie, bowiem rodzaj dokumentów, jaki należy przedłożyć celem udowodnienia wystąpienia siły wyższej nie jest zdefiniowany, zaś zgodnie

z art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a zatem również oświadczenie o wystąpieniu siły wyższej należy uznać za dowód w sprawie,

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów i uznanie, że nie są one wystarczające dla udowodnienia okoliczności wystąpienia siły wyższej i są złożone po terminie, w sytuacji gdy strona wcześniej nie była w ich posiadaniu, nie mogła ich przedstawić, a prawidłowe ocenienie dokumentów mogło skutkować stwierdzeniem, że w niniejszej sprawie wystąpiła siła wyższa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że:

- wskazane w uzasadnieniu podstawy przepisy w oparciu, o które wydano decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, są wystarczające, podczas gdy

w rzeczywistości są niejasne i niejednoznaczne,

- zaskarżona decyzja jest prawidłowa również w sytuacji, w jakiej organ podniósł,

iż strona dokonała zgłoszenia wystąpienia siły wyższej z uchybieniem terminu, jednak ani organ, ani sąd nie ustalili, od jakiego terminu należało liczyć czas na zgłoszenie wystąpienia siły wyższej; strona zaś wskazała, iż terminem, w jakim była w stanie dokonać tej czynności był termin oględzin nieruchomości, podczas których stwierdzono trwałe wyschnięcie uprawy (widoczność wpływu suszy na uprawę zalesieniową jest mniejsza aniżeli na uprawę połową taką jak np. na zboże, kukurydzę i ostateczna ocena stanu uprawy powinna zostać - w opinii dendrologa - przeprowadzona od wiosny roku następnego po wystąpieniu suszy). Strona

w terminie 4 dni od dnia oględzin złożyła w tym zakresie pisemne oświadczenie

o efekcie wystąpienia siły wyższej, lecz nawet to zgłoszenie zostało, zgodnie z opinią dendrologa, dokonane przedwcześnie, jednak jego dokonanie wynikało z faktu, iż do 31 grudnia 2015 r. uprawa prowadzona przez skarżącego powinna była być przekształcona na las; skarżący dokonując tego przedwczesnego zgłoszenia chciał przede wszystkim dołożyć należytego staranności w prowadzeniu przyjętego programu zalesieniowego,

- wskazanie, że nie istniała potrzeba dokonania oględzin nieruchomości w celu potwierdzenia wystąpienia siły wyższej, podczas gdy strona stosując art. 75 § 1 k.p.a. w piśmie, w którym złożyła oświadczenie o wystąpieniu siły wyższej wniosła

o dokonanie oględzin, które dodatkowo udowadniałyby taką okoliczność; z uwagi na charakter sprawy trudnym jest uznać bardziej adekwatny wniosek dowodowy i dowód dla wykazania zaistnienia siły wyższej, jak bezpośrednia wizja lokalna nieruchomości tym bardziej, że nie istnieją żadne procedury szacowania strat w uprawie zalesieniowej. Istniejące procedury w tym zakresie odnoszą się do upraw rolnych,

- uznanie przez Sąd, że wyjaśnienia, jakie były wskazane przez organy dotyczące siły wyższej są wystarczające,

- poprzez brak rozróżnienia specyfiki prowadzenia uprawy zalesieniowej, w ramach której ewentualne wyschnięcie jest widoczne z opóźnieniem, od uprawy polowej, co do której wysuszenie daje niemalże natychmiastowo widoczny efekt, a co miało znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem skarżący w pierwszych dniach, tygodniach wysuszenia uprawy zalesieniowej nie mógł stwierdzić jej zniszczenia, bowiem proces zamierania sadzonek w uprawie jest okresem długotrwałym, ciągłym i stopniowym;

a wykrycie tego procesu mogło nastąpić w dłuższym czasie od okresu suszy,

d. art. 14 ust. 7 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach poprzez brak nadania jakiegokolwiek waloru dowodowego informacji ze Starostwa Powiatowego w I.

z [...] października 2016 r., w którym organ ten wskazał, iż cała deklarowana

w programie zalesieniowym uprawa jest udatna i będzie przekształcona na grunt leśny (i tak się stało na mocy decyzji Starostwa Powiatowego w I. z [...] stycznia 2017 r. ([...])); W ocenie skarżącego tego typu informacja powinno zostać uznana, jako wypełnienie warunków przyznania pomocy na zalesienie, bowiem starostwo, gdyby nie uznawało, iż skarżący spełnia przepisy odnoszące się do zalesienia zawarte w przepisach właściwych dla PROW, wówczas nie dokonałoby takiego przekształcenia.

Zaskarżony wyrok narusza ponadto przepisy prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 151 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006 poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy przy prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu Sąd powinien zauważyć i uwzględnić okoliczności wystąpienia siły wyższej,

w sytuacji gdy w 2015 r. na terytorium całej Polski występowała długotrwała

i ekstremalna susza, która swoim działaniem dotknęła również działkę zadeklarowaną przez stronę, a strona wystąpienie tejże siły wyższej zgłosiła organowi w terminie i sposobem wskazanym w w/w przepisie, co w konsekwencji powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a co w niniejszej sytuacji nie miało miejsca, a naruszenie te mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz poprzez błędną wykładnie tegoż przepisu poprzez uznanie, iż strona nie dochowała terminu na zgłoszenie wystąpienia siły wyższej podczas gdy efekt wyschnięcia uprawy jest widoczny z opóźnieniem i dopiero powinien zostać, w opinii dendrologa, oceniony po okresie suszy i zatrzymania wegetacji.

W piśmie procesowym z 20 listopada 2018 r. skarżący przedstawił dodatkowe uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 14 ust. 7 ustawy o lasach. Podniósł, że

w okresie wydania decyzji w sprawie opisanej powyżej (tj. w styczniu 2016 r.) obowiązywały przepisy stanowiące o tym, że zwrot przyznanych płatności jest wymagany wówczas, gdy w ogóle dojdzie do nieprzekwalifikowania gruntu rolnego

w grunt leśny, tj. § 18 ust. 2 rozporządzenia. A zatem mając na uwadze opisaną sytuację, taką, w której doszło do stwierdzenia udatności uprawy zalesieniowej

i przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny, nawet po piątym roku od dnia dokonania zalesienia, w ocenie skarżącego należy uznać, że w takim przypadku, kierownik, wydając decyzję w styczniu 2016 r. powinien stosować przepisy rozporządzenia właściwe dla tego okresu. To zaś prowadzi do sytuacji, w jakiej nie można obciążyć rolnika koniecznością zwrotu przyznanych rolnikowi płatności

z tytułu zalesienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach, której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 ustawy p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną przez A. C. skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych, co oznacza, że nie zasługuje na uwzględnienie. Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne, oparte na obu podstawach prawnych określonych w art. 174 p.p.s.a., nie są bowiem zasadne. Zarzuty kasacyjne z uwagi na to, że pozostają w funkcjonalnym związku podlegają łącznemu rozpoznaniu.

Zarzuty te koncentrując się wokół stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując decyzję w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesianie uznał, że organ zasadnie przyjął, iż nie został spełniony warunek przyznania płatności

z § 13 ust. 9 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. (skarżący nie przedstawił do końca 2015 r. decyzji o przekwalifikowaniu gruntu na grunt leśny) oraz że nie zostały spełnione warunki wystąpienia siły wyższej, o których mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006.

Kwestionując to stanowisko, skarżący kasacyjnie podnosi, że Sąd nie rozważył, iż w dniu wydania decyzji, nie istniała podstawa prawna do odmowy przyznania stronie wnioskowanej płatności. Według skarżącego w okresie wydania decyzji (tj. w styczniu 2016 r.) obowiązywały przepisy (§ 18 ust. 2 rozporządzenia

z 19 marca 2009 r.) stanowiące o tym, że zwrot przyznanych płatności jest wymagany wówczas, gdy w ogóle dojdzie do nieprzekwalifikowania gruntu rolnego

w grunt leśny, a nie w określonym terminie. W sprawie natomiast sporny grunt ostatecznie został przekwalifikowany na grunt leśny decyzją Starostwa Powiatowego w I. z [...] stycznia 2017 r., którą skarżący dołączył do skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego ponadto udowodnił on fakt wystąpienia siły wyższej poprzez złożenie [...] października 2015 r. pisemnego oświadczenia (zawiadomienia) o wystąpieniu siły wyższej oraz na rozprawie informacji Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach z 22 listopada 2016 r. Skarżący zarzuca także, że w sprawie nie ustalono, od jakiego terminu należało liczyć czas na zgłoszenie wystąpienia siły wyższej

Odnosząc się do powyższego przede wszystkim należy przypomnieć, że przedmiotem kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji Dyrektora Agencji jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu płatności na zalesianie. Decyzja ta stanowi konsekwencję niespełnienia przez skarżącego warunku przyznania przedmiotowej płatności, o którym mowa w § 13 ust. 9 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. Stosownie do powołanej regulacji premia pielęgnacyjna w piątym roku od zalesienia oraz premia zalesieniowa, począwszy od piątego roku od zalesienia, jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonanym

w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesieniem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów

i budynków. Kopie decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny albo zaświadczenie o przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny

w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2 (o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem, a termin złożenia tego oświadczenia upływa 20 maja roku sprecyzowanego w § 12 ust. 2), tj. w niniejszej sprawie do 31 grudnia 2015 r. Brzmienie przepisu pozostawało bez zmian począwszy od dnia złożenia przez skarżącego oświadczenia z § 12 ust. 2 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. ([...] maja 2010 r.) do dnia wydania decyzji organu odwoławczego ([...] styczeń 2016 r.).

W sprawie poza sporem jest, że w terminie wynikającym z ww. regulacji skarżący nie przedłożył kopii decyzji o przekwalifikowaniu gruntu na grunt leśny. Decyzja Starostwa Powiatowego w I. z [...] stycznia 2017 r. o przekwalifikowaniu gruntu

w grunt leśny powyższego warunku nie spełnia. Tym bardziej warunku tego nie spełnia przedłożona przed rozprawą przez sądem I instancji informacja Starostwa Powiatowego w I. z [...] października 2016 r. o tym, że w dniu 19 października 2016 r. przedmiotowa uprawa leśna została przez komisję Starostwa oceniona jako udana, co prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji.

Wbrew więc twierdzeniom skarżącego organ, co zaakceptował Sąd I instancji, wydał decyzję o odmowie przyznania płatności na zalesianie prawidłowo wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. § 13 ust. 9 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że wskazywana przez skarżącego regulacja zawarta w § 18 tego rozporządzenia dotyczy kwestii zwrotu kwot otrzymanej płatności, która to kwestia nie była przedmiotem kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej w powyższym zakresie są nieuzasadnione.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że prawodawca wprowadził przepisy zgodnie, z którymi w przypadku, gdy ubiegający się o pomoc beneficjent nie może wykonać obowiązków wynikających z określonych norm i wymogów, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość winien poinformować kierownika biura powiatowego ARiMR o zaistnieniu takich okoliczności nadzwyczajnych przedkładając jednocześnie dowody ich wystąpienia. Przypadki działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności określone zostały w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. Niewątpliwie okoliczność taką stanowi, zgłoszona przez skarżącego susza.

Z powołanej regulacji jednocześnie wynika, że aby wskazane zdarzenie mogło zostać uznane za usprawiedliwiające brak możliwości wypełnienia nałożonych na beneficjenta obowiązków (w niniejszej sprawie - przekwalifikowanie gruntu na grunt leśny w stosownym terminie) wymagane jest jednoczesne spełnienie trzech warunków: dokonanie zgłoszenia na piśmie odpowiedniemu organowi; załączenie odpowiednich dowodów; zachowanie 10-dniowego terminu liczonego w dniach roboczych od dnia uzyskania możliwości dokonania zgłoszenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zaakceptowała ocenę organu w zakresie spełnienia przez skarżącego ww. przesłanek. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że oprócz zawiadomienia

z [...] października 2015 r. o wystąpieniu stanu kęski żywiołowej w postaci suszy skarżący nie przedłożył żadnych dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego dowodem takim nie jest ww. zawiadomienie o wystąpieniu siły wyższej w postaci suszy. Stanowi ono natomiast pierwszy z warunków uznania siły wyższej. Z kolei przedłożenie na rozprawie przed Sądem I instancji informacji Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach

z 22 listopada 2016 r., według której na terenie gminy wiejskiej S. w 2015 r. wystąpiło zagrożenie suszą, było spóźnione. Wpływu na ocenę tej przesłanki uznania siły wyższej nie ma przy tym okoliczność, że skarżący nie mógł wcześniej uzyskać takiego dowodu (informacji), ponieważ przepis art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 nie precyzuje dowodów jakie należy przedłożyć celem poświadczenia wystąpienia siły wyższej. Powinien to być każdy inny dowód, który był dostępny dla skarżącego w okresie składania zawiadomienia o wystąpieniu siły wyższej np. dokumentacja zdjęciowa, oświadczenie świadków itp. Z tych też powodów dowodem takim nie mogły być oględziny nieruchomości, o które wnioskował skarżący, już po zgłoszeniu faktu wystąpienia siły wyższej. Wbrew twierdzeniom skarżącego więc prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie istniała potrzeba dokonania oględzin nieruchomości w celu potwierdzenia wystąpienia siły wyższej.

Skarżący ponadto nie podał okoliczności przemawiających za tym, że zachował 10 dniowy termin na dokonanie zgłoszenia. Istotne przy tym jest, że susza miała miejsce w lecie 2015 r., a skarżący zawiadomienie zgłosił dopiero

w październiku 2015 r. Z powyższego wynika, że ani Sąd ani organ nie mogli ustalić, jak tego chce skarżący, konkretnego dnia, od którego należy liczyć ww. 10 dniowy termin.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące stanowiska zgodnie, z którym w sprawie nie zostały spełnione warunki wystąpienia siły wyższej, o których mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia

nr 1974/2006, są nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 ustawy p.p.s.a.