Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 857/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 172 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7,77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Łukasz Trochym (spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., utrzymał w mocy decyzję Wojewody S. z [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...].

w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego

w gminie I. , obręb W. , k.m. [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, uregulowana w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o pow. [...] ha, uregulowana w księdze wieczystej nr [...] .

Minister Rozwoju przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda S. , działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), decyzją

z [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r., przez [...] w W. , prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w gminie I. , obręb W. , k.m. [...] , oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] .

[...] S.A., nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji, złożyły odwołanie od ww. decyzji Wojewody S. z [...] grudnia 2019 r. podnosząc, że organ I instancji w toku postępowania zaniechał poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych w sprawie i nie ustalił jednoznacznie czy Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowego gruntu w dniu [...] grudnia 1990 r.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Rozwoju stwierdził, że jest ono niezasadne i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody S. .

W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyjaśniając przy tym, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu [...] grudnia 1990 r.

Organ odwoławczy wskazał także, że ze znajdujących się w aktach sprawy prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w M. : z [...] września 2012 r., sygn. akt [...] oraz z [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] wynika, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 10 lipca 2006 r. własność nieruchomości położonych w W. , w gminie I. , oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] ha, i nr [...] o pow. [...] ha.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że nabycie prawa własności przez zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabyciem własności i następuje z mocy prawa z chwilą spełnienia ustawowo określonych przesłanek z art. 172 Kodeksu cywilnego. Jedną z nich jest upływ określonego w przepisach okresu samoistnego posiadania i nabycie własności następuje z ostatnim dniem upływu tego okresu, a nie najpóźniej z tym dniem. Organ odwoławczy wskazał za orzecznictwem sądów administracyjnych, że gdyby Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł własności spornych działek gruntu na innej podstawie i wcześniej niż to zostało orzeczone przez Sąd Rejonowy w postanowieniu o zasiedzeniu to niedopuszczalne byłoby wydanie tego postanowienia. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę są zatem związane treścią prawomocnych orzeczeń Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] września 2012 r. sygn. akt [...] oraz z dnia [...] lutego 2012 r. sygn. akt [...] .

Powyższe skłoniło zatem Ministra Rozwoju do przyjęcia, że nie można inaczej ocenić kwestii prawa własności Skarbu Państwa do spornego gruntu, jak tylko w świetle ustaleń jakie poczynił sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to tym samym, że w dniu [...] grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Minister Rozwoju wskazał dodatkowo, że nawet pozostawanie przedmiotowego gruntu w zarządzie P. w dniu [...] grudnia 1990 r. jest bez znaczenia skoro działki nr [...] o pow. [...] ha, uregulowana w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o pow. [...] ha, uregulowana w księdze wieczystej nr [...] nie stanowiły własności Skarbu Państwa na dzień [...] grudnia 1990 r.

Mając na uwadze powyższe Minister Rozwoju uznał, że należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody S. z [...] grudnia 2019 r., nr [...] .

Na decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyła spółka [...] , zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa, tj.:

1) art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy;

2) art. 80 k.p.a. poprzez wzięcie pod uwagę jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co skutkowało odmową stwierdzenia nabycia prawa, podczas gdy organ winien dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

3) art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) poprzez przeprowadzenie badania spełnienia przesłanek uwłaszczenia w okresie odmiennym od przewidzianego

w ustawie, pomimo że podstawą uwłaszczenia jest pozostawanie gruntu własnością Skarbu Państwa oraz w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego na dzień [...] grudnia 1990 r.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozpoznanie sprawy poprzez stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem

[...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie I. , obręb W. , k.m. [...] , obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] , dla których Sąd Rejonowy w M. - Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste odpowiednio o nr. [...] oraz [...] , na rzecz [...] S.A. w W., alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi, który ją wydał do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych.

Zdaniem skarżącej, badanie dotyczące spełnienia przesłanek uwłaszczenia dotyczy okresu innego niż ten, który wziął pod uwagę organ, ponieważ to dzień [...] grudnia 1990 r. jest właściwy do dokonania badania wystąpienia uwłaszczenia w trybie art. 200 u.g.n. A zatem w niniejszej sprawie istotnym było, zdaniem skarżącej, ustalenie czy skarżąca spółka była w posiadaniu spornego gruntu według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r., jak też ewentualnego wystąpienia sytuacji obalającej nabycie prawa w trybie art. 200 u.g.n. Zdaniem skarżącej, organ zaniechał badania, czy w ww. dacie doszło do spełnienia przywołanych wyżej przesłanek uwłaszczenia. Skarżąca podniosła także, że organ jest zobowiązany do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak by na jego podstawie możliwym było ustalenie, czy w niniejszej sprawie realizują się wszystkie przesłanki pozytywne uwłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Materialnoprawna podstawą podjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć stanowił przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.), dalej jako "u.g.n.". Zgodnie z tym przepisem, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz B. stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób.

Przede wszystkim należy podkreślić, że przewidziane w art. 200 u.g.n., tzw. "uwłaszczenie", polega na przekształceniu z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r., przysługującego w tym dniu państwowym i komunalnym osobom prawnym prawa zarządu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gminy w prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności położonych na gruncie budynków i innych urządzeń stwierdza deklaratoryjną decyzją właściwy wojewoda. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji potwierdzającej fakt uwłaszczenia jest uwarunkowane stwierdzeniem, że państwowej lub komunalnej osobie prawnej w dniu [...] grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości stanowiącej w dacie [...] grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. A zatem obie przesłanki uwłaszczenia muszą być w tym przypadku spełnione łącznie. Brak chociażby jednej z nich uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego do gruntu.

Z kolei, środki prawne zmierzające do stwierdzenia istnienia zarządu określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. nr 23, poz. 120, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". W § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia określono dokumenty pozwalające na stwierdzenie prawa zarządu, jednak nie oznacza to, że wymienione w nich dokumenty stanowią wyłączne środki pozwalające na stwierdzenie prawa zarządu. W ust. 2 i 3 dopuszczono bowiem możliwość stwierdzenia zarządu nieruchomością na podstawie zeznań świadków lub stosownych oświadczeń stron.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że na mocy prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w M. : z [...] września 2012 r., sygn. akt [...] oraz z [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] – Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 10 lipca 2006 r. własność przedmiotowej nieruchomości położonej w W. , w gminie I. , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, i nr [...] o pow. [...] ha. Istotą sporu jest natomiast to, czy ww. grunty stanowiły własność Skarbu Państwa oraz czy znajdowały się w zarządzie skarżącej spółki na dzień [...] grudnia 1990 r.

Na wstępie tej części rozważań należy wskazać na brzmienie art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), dalej jako "k.p.c.", zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której jest mowa w powyższym przepisie oznacza zatem związanie stron postępowania treścią wydanego w danej sprawie rozstrzygnięcia. Związanie takim orzeczeniem dotyczy również innych sądów, za wyjątkiem sądów karnych (§2), organów państwowych oraz organów administracji publicznej. Powyższe determinuje również zakres ustaleń organów w sprawach prawomocnie już osadzonych. W takiej sytuacji organy nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jak wyjaśnił przy tym Sąd Najwyższy moc wiążąca wyroku dotyczy przede wszystkim związania treścią jego sentencji, a nie uzasadnienia (np. wyroki SN: z 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, niepubl., z 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1073/00, niepubl. Z 13 marca 2008 r., sygn. akt III CSK 284/07, OSNC 2008, nr D, poz. 127), niemiej jednak dla ustalenia zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, czyli granic prawomocności materialnej orzeczenia mogą mieć znaczenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia motywy rozstrzygnięcia (tak w wyroku SN z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr A, poz. 20).

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że w dacie [...] grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa nie przysługiwało prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działki nr o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] , dla których Sąd Rejonowy w M. - Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste odpowiednio o nr. [...] oraz [...] . Powyższy wniosek organy wyprowadziły z faktu, że w aktach sprawy znajdują się dwa prawomocne orzeczenia sądu powszechnego stwierdzające nabycie przez Skarb Państwa prawa własności do powyżej wymienionych działek gruntu dopiero w dacie 10 lipca 2006 r. – w drodze zasiedzenia.

Zdaniem Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena rozpatrywanej sprawy jest prawidłowa i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Wyjaśnienia wymaga, że zasiedzenie zawsze biegnie przeciwko właścicielowi. Z tego względu posiadanie jako przesłanka zasiedzenia musi mieć jeszcze tę cechę, że posiadacz nie może być jednocześnie właścicielem rzeczy, co wynika zresztą z brzmienia przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 172 § 1 i § 2 k.c., posiadacz nieruchomości, nie będący właścicielem, nabywa własność tej nieruchomości, jeżeli posiada ją nieprzerwanie od lat 20 jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze, zaś po upływie lat 30 nabywa on własność nieruchomości, chociażby uzyskał jej posiadanie w złej wierze. Zasiedzenie nieruchomości jest zatem pierwotnym sposobem nabycia prawa własności gruntu, w sytuacji gdy podmiot nieuprawiony (nie właściciel), który posiada nieruchomość nabywa wymienione prawo podmiotowe. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, aby właściciel nieruchomości dochodził swojego prawa

w trybie zasiedzenia. Zasiadywać można bowiem jedynie cudzą nieruchomość a nie własną. W takim przypadku możliwe jest tylko ustalenie prawa właściciela nieruchomości poprzez powództwo na podstawie art. 189 k.p.c. (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 24 stycznia 1964 r., I CR 52/64, RPEiS 65, nr 2, s. 358, wyrok Sądu Najwyższego

z 12 września 1974 r., III CRN 189/74, Lex nr 309160, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2002 r. III CKN 1144/00, Lex nr 75256).

Kwestią na którą należy zwrócić uwagę jest także to, że przed 1 lutym 1989 r. państwowe osoby prawne wykonywały posiadanie nieruchomości w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, w związku z czym nabycie przez zasiedzenie mogło nastąpić jedynie na rzecz Skarbu Państwa (por. uchwała Sądu Najwyższego z 22 października 2009 r., III CZP 70/09, Biuletyn SN 2009, nr 10). Wynikało to z obowiązującej wówczas zasady jednolitego funduszu własności państwowej, która miała swoją ustawowe źródło w ówczesnym przepisie art. 128 k.c., który stanowił, że socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu, a państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności prawnej wykonywają w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Dopiero 1 lutego 1989 r. weszła w życie ustawa z 21 stycznia 1989 r. o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 3, poz. 11), która zniosła zasadę jednolitego funduszu własności państwowej (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego wpisanej do księgi zasad prawnych z 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91, OSNCP 1991, nr 10, poz. 118). Powyższa zmiana miała zastosowanie także do posiadania. Oznaczało to, że dopiero od tej daty, tj. od 1 lutego 1989 r. państwowe osoby prawne mogły stać się posiadaczem we własnym imieniu i na swoją rzecz, a w konsekwencji nabywać nieruchomości przez zasiedzenie. Doliczenie czasu posiadania Skarbu Państwa (sprzed tej daty) mogło nastąpić tylko w drodze przeniesienia posiadania – na podstawie art. 176 k.c. (S. Rudnicki, Nabycie przez zasiedzenie, Warszawa 2010 r., s. 78).

Prawidłowo zatem przyjęły organy obu instancji, że w związku z treścią prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w M. : z [...] września 2012 r., sygn. akt [...] oraz z [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] , z których wynika, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 10 lipca 2006 r. własność przedmiotowej nieruchomości położonej w W. , w gminie I. , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, i nr [...] o pow. [...] ha, nie jest możliwym wydanie decyzji uwłaszczeniowej na rzecz spółki [...] wobec powyższych działek gruntu. W dacie [...] grudnia 1990 r. przedmiotowy grunt nie stanowił bowiem własności Skarbu Państwa, co skutkuję tym, że nie jest spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia, o której mowa w art. 200 ust. 1 u.g.n.

Jako całkowicie chybione uznać należy zarzuty skarżącej w tym zakresie, a które

w swej istocie zmierzają do rewizji ustaleń dokonanych przez sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie spornych gruntów oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] . Tak jak wyjaśniono powyżej, w sytuacji gdy organy dysonują prawomocnym orzeczeniem sądu nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Mówiąc innym słowy, organy nie mogą w niniejszej sprawie ustalić odmiennej daty nabycia prawa własności spornej nieruchomości przez Skarb Państwa niż ta ustalona przed sąd powszechny, czyli 10 lipca 2006 r.

Ponadto w ocenie Sądu, organy przeprowadziły w niniejszej sprawie prawidłowe badania spełnienia przesłanek uwłaszczenia według stanu nieruchomości na dzień

[...] grudnia 1990 r. Wynik tego badania nie pozostawia natomiast wątpliwości, że w tym dniu, tj. [...] grudnia 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, w innym przypadku sąd powszechny nie orzekłaby jej zasiedzenia na rzecz tego podmiotu z datą późniejszą. Sąd powszechny nie mógłby stwierdzić zasiedzenia spornych działek gruntu na rzecz Skarbu Państwa gdyby Skarb Państwa był już ich właścicielem.

Niezależnie pod powyższego Sąd orzekający stwierdza, że dowody zebrane w aktach niniejszej sprawy nie potwierdzają, aby skarżącej spółce przysługiwało do spornej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1990 r. prawo zarządu. Nie legitymowała się ona bowiem żadnym dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) przedmiotowej nieruchomości.

Zważyć należy, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy, które uprawniają do władania nieruchomością. Natomiast sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo

z nieruchomości co do zasady tego prawa nie kreuje. Przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14 poz. 74), w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] grudnia 1990 r., nie przewidywały możliwości uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną tytułu prawnego do gruntu w postaci użytkowania (a od dnia 1 sierpnia 1985 r. – zarządu), w sposób dorozumiany. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy, państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Tego rodzaju dokumentami [...] , jak już zaznaczono, nie dysponuje. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 tej ustawy, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były

w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać w sposób dorozumiany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 1295/05). Jednocześnie stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r., państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.,

w myśl art. 87 ust. 1, przekształcało się w prawo zarządu. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r. nr 2, poz. 27; Lex nr 3959).

Niewątpliwie strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd, czy użytkowanie. Dokumentów kreujących prawo zarządu nie odnaleziono, a tym samym uprawniony był wniosek, że [...] władało nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wobec powyższego, nie można zatem skutecznie zarzucić organom administracji naruszenia prawa, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził także naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Nie sposób przy tym uznać, że wobec jednoznacznych rozstrzygnięć sądu powszechnego

w sprawie o zasiedzenie spornej nieruchomości, organy były zobligowane czynić dodatkowe ustalenia faktyczne. Tak jak już Sąd wyjaśnił powyższej, organy nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej prawomocnie sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych niż dokonane przez sąd orzekający. Skuteczne powołanie się na naruszenie art. 7 k.p.a. może odnieść skutek jedynie w sytuacji, kiedy miałoby to wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżąca też nie wykazała takiej okoliczności. Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym uchybienie przez organy normom zawartym

w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 roku, sygn. akt I OSK 445/19, Lex nr 3020326).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.