Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1772/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6230 System oceny zgodności, certyfikacja
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, art. 10 par. 1, art. 80, 107 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25b ust. 1 i 2, art. 4 pkt 29, art. 4 pkt 34c, 34d, 34e, art. 25i ust. 1, art. 5, art. 25h ust. 1, art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 19 ust. 1, art. 5 pkt 4-9, 11-13 i 16, art. 14-18, art. 19 ust. 1 i 2, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4-7, art. 21 ust. 3 i 4, art. 23, art. 26, art. 38-40, art. 40b-40f, art. 40h-40i, art. 41, art. 41b, art. 41c, art. 43 a-44, art. 4, art. 5 pkt 1-13 i 16,
journal: Dz.U. 2010 nr 138 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 6
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 191 poz 1
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 218 poz 30 art. 2 pkt 10, art. 7 ust. 1 lit. b i c
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i  nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zakresu autoryzacji dla jednostki kontrolującej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej Prezes UTK) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: K.p.a.) oraz w zw. z art. 25h ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku T. D. T. z siedzibą w W. (dalej skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa UTK z dnia [...] maja 2012 r. rozszerzającą zakres udzielonej autoryzacji dla jednostki kontrolującej.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezes UTK dnia [...] października 2007 r. wydał decyzję o udzieleniu autoryzacji jednostce kontrolującej - udzielił skarżącemu autoryzacji w celu notyfikowania tej organizacji Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej, jako jednostki wyznaczonej do realizacji zadań związanych z oceną zgodności. Zakres autoryzacji określony został w załączniku do decyzji.

Prezes UTK dnia [...] lutego 2011 r. wydał decyzję zmieniającą decyzję o udzieleniu autoryzacji z [...] października 2007 r., odnoszącą się do zakresu podlegającego dyrektywie 2001/16/WE (Dz. Urz. WE L 110/1 z 20 kwietnia 2001 r.), poprzez zmianę zakresu udzielonej autoryzacji, uszczegółowienie wytycznych dotyczących zasad działania jednostki, w tym współpracy z władzą autoryzującą. Zmiana polegała na odniesieniu nowego zakresu autoryzacji do:

- wymagań zasadniczych dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. (Dz. Urz. UE L 191 z dnia 18 lipca 2008 r. ) w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie, która zastąpiła dyrektywę 2001/16/WE,

- postanowień decyzji Komisji Europejskiej 2010/713/UE z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie modułów procedur oceny zgodności, przydatności do stosowania i weryfikacji WE stosowanych w technicznych specyfikacjach interoperacyjności przyjętych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE (Dz. Urz. UE L 319 z dnia 4 grudnia 2010 r.; dalej: dyrektywa 2008/57/WE),

- dostosowaniu do nowych zasad definiowania zakresu kompetencji jednostek oceniających zgodność, określonych w dokumencie Komisji Europejskiej 08-57-DV 27.

Nowy zakres autoryzacji określony został w załączniku do decyzji, uwzględniający również zmiany w zakresie akredytacji objęte posiadanymi przez skarżącego ważnymi certyfikatami akredytacji wydanymi przez Polskie Centrum Akredytacji.

Skarżący w grudniu 2011 r. wystąpił do Prezesa UTK o udzielenie autoryzacji dla notyfikowanej jednostki kontrolującej i notyfikowanej jednostki certyfikującej zgodnie z art. 25h ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym. Skarżący wskazał, iż w związku ze zmianą Technicznych Specyfikacji Interoperacyjnych (TSI) wnosi o rozszerzenie udzielonej autoryzacji do dyrektywy 2008/57/WE w zakresie dla TSI określonych w tabeli – stanowiącej treść wniosku oraz o dokonanie zmiany w zakresie notyfikacji przed Komisją Europejską, zgodnie z art. 25i ust. 1 ww. ustawy. Do wniosku strona złożyła załączniki.

W styczniu 2012 r. w siedzibie UTK odbyło się robocze spotkanie w sprawie doprecyzowania kwestii związanych ze złożonym wnioskiem przez skarżącego, jako jednostki certyfikującej.

Zgodnie z ustaleniami, skarżący przedłożył tabelę według nowych kryteriów UTK, wskazując nadto, iż wnosi o dokonanie zmiany w zakresie notyfikacji przed Komisją Europejską poprzez dopisanie spełnienia wymagań normy: PN-EN 45011:2000 i PN-EN ISO/IEC 17021:2007.

Prezes UTK decyzją z dnia [...] maja 2012 r. zmienił decyzję z [...] lutego 2011 r. o zmianie zakresu autoryzacji poprzez rozszerzenie zakresu udzielonej autoryzacji, w szczególności uwzględnienia podsystemów kolei konwencjonalnej "infrastruktura", "tabor – lokomotywy i tabor pasażerski", " tabor kolejowy – hałas", wprowadzonych decyzjami:

- Komisji Europejskiej 2011/275/UE z dnia 26 kwietnia 2011 r. dotyczącą technicznej specyfikacji interoperacyjności podsystemu "Infrastruktura" transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych,

- Komisji Europejskiej 2011/291/UE z dnia 26 kwietnia 2011 r. dotyczącą technicznej specyfikacji interoperacyjności podsystemu "Tabor - lokomotywy i tabor pasażerski" transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych,

- Komisji Europejskiej 2011/229/UE z dnia 4 kwietnia 2011 r. dotyczącą technicznej specyfikacji interoperacyjności podsystemu "Tabor – kolejowy – hałas" transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych.

Rozszerzony zakres autoryzacji został określony w załączniku do decyzji. W decyzji wskazano, iż skarżący jako jednostka kontrolująca ma prawo realizować zadania kontrolne/inspekcyjne możliwe do wyodrębnienia w ramach procedur wymienionych w załączniku, przy współpracy z notyfikowanymi jednostkami certyfikującymi wyroby i/lub weryfikującymi ww. podsystemy, jak również może nadzorować systemy pełnego zapewnienia jakości produkcji w odniesieniu do tych podsystemów, we współpracy z notyfikowanymi jednostkami weryfikującymi podsystemy. Nadto wskazano, że skarżący jako jednostka kontrolująca nie ma prawa wydawać samodzielnie certyfikatów zgodności składników interoperacyjności oraz certyfikatów weryfikacji podsystemów. Organ wskazał, iż zachowują ważność wszystkie warunki i zasady działania notyfikowanej jednostki kontrolującej określone w decyzji z [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu Prezes UTK stwierdził, iż mając na uwadze wejście w życie postanowień decyzji Komisji Europejskiej 2011/275/UE, 2011/291/UE, 2011/292/UE, dowodów dokumentujących kompetencje, doświadczenie i wiedzę w przedmiocie wniosku, dokumenty zebrane w sprawie, wyniki analiz i wnioski końcowe, a także aktualny stan prawny, wydał decyzję zgodnie z wnioskiem strony. Nadto wskazano, iż autoryzacja zobowiązuje jednostkę autoryzowaną do rozwoju kompetencji w celu przygotowania się o akredytację przez Polskie Centrum Akredytacji w zakresie nie objętym obecnie posiadanymi certyfikatami akredytacji.

Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w części:

- w której decyzja ogranicza w pełni zakres do samodzielnej realizacji zadań kontrolnych/inspekcyjnych w odniesieniu do złożonego wniosku skarżącego, dla jednostki kontrolującej w zakresie dokonywania sprawdzenia warunków zgodności lub przydatności do stosowania wszystkich składników interoperacyjności lub podsystemów w celu ustalenia utrzymywania ich zgodności z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei w wymienionych we wniosku podsystemach,

- w zakresie w jakim decyzja nie zawiera wskazań, których przepisów ustawy o systemie oceny zgodności skarżący nie spełnia, skutkiem czego organ ograniczył zakres autoryzacji.

Strona wskazała, iż organ nie udzielił pełnej autoryzacji zgodnie z wnioskiem, wprowadził nowe zapisy, które nie były zawarte w zmienianej decyzji z [...] lutego 2011 r., polegające na tym, że skarżący jako jednostka kontrolująca ma prawo realizować zadania kontrolne/inspekcyjne, przy współpracy z notyfikowanymi jednostkami certyfikującymi i nadzorować systemy pełnego zapewnienia jakości produkcji, we współpracy z notyfikowanymi jednostkami weryfikującymi podsystemy oraz, że skarżący -jako jednostka kontrolująca - nie ma prawa wydawać samodzielnie certyfikatów zgodności składników interoperacyjności oraz certyfikatów weryfikacji podsystemów. W ocenie skarżącego, wprowadzone zapisy ograniczają zadania nadane poprzednią decyzją do samodzielnego wykonywania zadań przez skarżącego jako jednostkę kontrolującą oraz są sprzeczne z definicją określającą notyfikowaną jednostkę kontrolującą zawartą w art. 4 pkt 34 d ustawy o transporcie kolejowym i są niezgodne ze złożonym wnioskiem. Nadto zapis o braku możliwości wydawania samodzielnych certyfikatów (...) jest sprzeczny z posiadanymi akredytacjami. Strona podała, iż na podstawie nowych zasad notyfikacji jednostek oceniających zgodność, zalecanych przez Komisję Europejską w dokumencie 08-57-DV 27 oraz art. 28 pkt 2 dyrektywy 2008/57/WE określono wyraźnie, że "Państwa członkowskie stosują kryteria przewidziane w załączniku VIII do oceny jednostek, które mają być notyfikowane" oraz, że "Jednostki spełniające kryteria oceny przewidziane w odpowiednich normach europejskich uznaje się za spełniające te kryteria". Nadto strona wskazała, iż kopie stosownych akredytacji zostały załączone do wniosku. Skarżący podniósł, iż Prezes UTK nie uwzględnił, iż skarżący jest jednostką certyfikującą, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 34 c ustawy o transporcie kolejowym podmiotem odpowiedzialnym w zakresie oceny i certyfikacji.

W uzasadnieniu wspomnianej na wstępie decyzji organ wskazał, iż decyzja z [...] maja 2012 r. została wydana na podstawie posiadanego przez skarżącego certyfikatu akredytacji [...] z dnia [...] września 2010 r., przyznanego przez Polskie Centrum Akredytacji, potwierdzającego spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17020. Podstawą rozszerzenia zakresu autoryzacji o nowe podsystemy było także wejście w życie przepisów wymaganych w TSI, wprowadzonych do stosowania decyzjami Komisji Europejskiej 2011/275/UE, 2011/291/UE, 2011/229/UE. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 4 pkt 34d ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 5 pkt 6 ustawy o systemie oceny zgodności skarżący jako jednostka kontrolująca jest podmiotem odpowiedzialnym za dokonanie sprawdzenia spełnienia warunków zgodności lub przydatności do stosowania certyfikowanego uprzednio składnika interoperacyjnego lub podsystemu, w celu ustalenia ich zgodności z zasadniczymi lub szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei Wspólnotowej. Nadto organ wskazał, iż zapis o braku możliwości wydawania samodzielnie certyfikatów (...) w decyzji z [...] maja 2012 r. został zawarty ze względu na znaczną różnicę zakresów udzielonej autoryzacji dla skarżącego jako jednostki kontrolującej i skarżącego jako jednostki certyfikującej oraz z uwagi na okoliczności pozostające w związku z dotychczasową działalnością skarżącego jako jednostki kontrolującej, w szczególności nieuprawnione wydawanie certyfikatów dla składników interoperacyjności oraz podsystemów – do czego skarżący jako jednostka kontrolująca nigdy nie była upoważniona, a działania takie prowadziła bez wiedzy i zgody Prezesa UTK – jako władzy autoryzującej. Ponadto organ wskazał, iż decyzja z [...] maja 2012 r. nie ogranicza w żadnym stopniu kompetencji wynikających z wcześniejszej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. uprawniającej do wydawania przez skarżącego jako jednostkę certyfikującą dokumentów potwierdzających zgodność składników interoperacyjności w zakresie ściśle określonym w tej decyzji.

Skargę na powyższa decyzję w terminie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części dotyczącej wprowadzonego ograniczenia zakresu autoryzacji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w ramach rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i zasad postępowania dowodowego w sprawie,

- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji i zapoznania się z końcowymi ustaleniami organu, tj. naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu,

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, skutkujące wadliwym ustaleniem zakresu autoryzacji dla jednostki kontrolującej w zakresie dokonywania sprawdzenia warunków zgodności lub przydatności do stosowania wszystkich składników interoperacyjności lub podsystemów w celu ustalenia utrzymania ich zgodności z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei w wymienionych we wniosku podsystemach,

- art. 107 § 2 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie ustawy o systemie oceny zgodności poprzez brak wskazania podstawy prawnej oraz nie przytoczenie przepisów prawa oraz brak uzasadnienia faktycznego dla wskazania motywów rozstrzygnięcia uzasadniającego ograniczenia zakresu autoryzacji.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż decyzja nie zawiera wskazań, których szczegółowych przepisów ustawy o systemie oceny zgodności skarżący nie spełnia i na jakiej podstawie prawnej organ ograniczył zakres autoryzacji. Strona ponowiła argumentacje zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto stwierdziła, iż ograniczenie w pełni zakresu do samodzielnej realizacji zadań kontrolnych/inspekcyjnych jest sprzeczne z treścią załącznika do decyzji, gdzie w wpisano w kolumnie 2 tabeli, że skarżący może prowadzić samodzielnie procedury w zakresie "deklaracji WE zgodności lub przydatności składnika interoperacyjności" i "Procedurę weryfikacji WE podsystemu" zgodnie z przywołanymi w kolumnie 3 załącznikami IV i VI dyrektywy 2008/57/WE wymienionych w kolumnie 4. Strona stwierdziła, iż jest to niezgodne także z zakresem, umieszczonym na stronie Komisji Europejskiej prowadzącej rejestr jednostek notyfikowanych i upowszechniającej zakres zadań realizowanych przez jednostkę notyfikowaną. Wprowadzone zapisy w załączniku do decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie znalazły odzwierciedlenia w zakresie otrzymanej notyfikacji, gdzie skarżący uzyskał status notyfikowanej jednostki kontrolującej, akredytowanej na zgodność z normą PN-EN ISO/IEC 17020. Odnosząc się do stwierdzenia organu o nieuprawnionym wydawaniu certyfikatów, strona wskazała, iż UTK nie rozpoznał w tym względzie jej wniosku z sierpnia 2007 r., jak również, iż stanowisko przedstawione przez organ w sierpniu 2010r. nie potwierdza stwierdzenia Prezesa UTK. Strona podkreśliła, iż dotychczasowa działalność była zgodna z wydanymi decyzjami z [...] października 2007 r. i załącznikami do tych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzupełnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jednostki oceniające zgodność mogą ubiegać się o autoryzację w zakresie nie przekraczającym zakresu posiadanej akredytacji. Z zakresu akredytacji posiadanej przez skarżącego na podstawie certyfikatu Polskiego Centrum Akredytacji z dnia [...] września 2010 r. wystawionego dla jednostki inspekcyjnej typu [...], nr [...] wynika, że skarżący nie posiada akredytacji potwierdzającej spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17020. Organ wskazał, iż wobec powyższego brak jest podstaw do rozszerzenia zakresu autoryzacji w zakresie wydawania przez skarżącego certyfikatów dla składników interoperacyjności oraz podsystemów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [....] czerwca 2012 r., którą po rozpatrzeniu wniosku T. D. T. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy decyzję Prezesa UTK z dnia [...] maja 2012 r., rozszerzającą zakres udzielonej autoryzacji dla jednostki kontrolującej.

Skarżąca podniosła wobec przedmiotowej decyzji wyłącznie zarzuty o charakterze procesowym, tj. naruszenia art. 7 i 77 § 1, art. 10 § 1, art. 80, oraz art. 107 § 2 K.p.a. (brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów oraz brak uzasadnienia prawnego w zakresie ustawy o systemie oceny zgodności poprzez brak wskazania podstawy prawnej oraz nie przytoczenie przepisów prawa oraz brak uzasadnienia faktycznego dla wskazania motywów rozstrzygnięcia).

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia właściwości prawa. Zgodnie bowiem z art. 25b ust. 1 i 2 o transporcie kolejowym w przypadku, gdy ustawa nie stanowi inaczej, do oceny zgodności podsystemów, akredytacji, autoryzacji i notyfikacji w tym zakresie oraz kontroli spełniania przez podsystemy zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei i postępowania w sprawie podsystemów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei stosuje się odpowiednio przepisy: art. 5 pkt 4-9, 11-13 i 16, art. 14-18, art. 19 ust. 1 i 2, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4-7, art. 21 ust. 3 i 4, art. 23, art. 26, art. 38-40, art. 40b-40f, art. 40h-40i, art. 41, art. 41b, art. 41c oraz art. 43a-44 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Natomiast zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, w przypadku gdy ustawa nie stanowi inaczej, do oceny zgodności składników interoperacyjności, akredytacji, autoryzacji i notyfikacji w tym zakresie oraz kontroli spełniania przez składniki interoperacyjności zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei i postępowania w sprawie składników interoperacyjności niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei stosuje się przepisy: art. 4, art. 5 pkt 1-13 i 16, art. 12, art. 13a, art. 14-18, art. 19 ust. 1 i 2, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4-7, art. 21 ust. 3 i 4, art. 23, art. 26, art. 37-41m oraz art. 43a-45 ustawy o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935, z późn. zm.). W obu przypadkach ilekroć w tych przepisach jest mowa o "wprowadzeniu do obrotu" lub "wycofaniu z obrotu", rozumie się przez to "dopuszczenie do eksploatacji" lub "wycofanie z eksploatacji".

Również powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 25h ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym stanowi, że Prezes UTK, w drodze decyzji, dokonuje autoryzacji jednostek ubiegających się o notyfikację, zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu (art. 25h ust. 2), Prezes UTK może, w drodze decyzji, ograniczyć zakres autoryzacji lub cofnąć autoryzację w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków autoryzacji, o których mowa w art. 19 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, w zależności od charakteru i znaczenia naruszenia.

Jak więc widać, w rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem jest w istocie decyzja Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego rozszerzająca zakres udzielonej autoryzacji dla jednostki kontrolującej, podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności.

Dalej, w rozpatrywanej sprawie istotną rolę ma wyjaśnienie kilku podstawowych pojęć, do których należy m.in. akredytacja, autoryzacja oraz notyfikacja, stanowiących przedmiot odrębnego, 3 Rozdziału ustawy o systemie, noszącego właśnie ten sam tytuł.

Zgodnie z art. 5 pkt 11 ustawy o systemie, przez akredytację należy rozumieć akredytację, o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008. Zgodnie z powołanym przepisem unijnym, "akredytacja" oznacza poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz - w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności. Natomiast "norma zharmonizowana", określona w pkt 9 powołanego przepisu unijnego, oznacza normę przyjętą przez jedną z europejskich organizacji normalizacyjnych wymienionych w załączniku I do dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego(10) na podstawie wniosku sporządzonego przez Komisję zgodnie z art. 6 tej dyrektywy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o systemie zgodności akredytacja jest udzielana, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia (WE) nr 765/2008, przez Polskie Centrum Akredytacji, na wniosek jednostki oceniającej zgodność. Dokumentem potwierdzającym udzielenie akredytacji jest certyfikat akredytacji. (art. 16 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 5 pkt 12 ustawy o systemie, przez autoryzację należy rozumieć z kolei zakwalifikowanie przez ministra lub kierownika urzędu centralnego, właściwego ze względu na przedmiot oceny zgodności, zgłaszającej się jednostki lub laboratorium do procesu notyfikacji.

W myśl art. 19 ust. 1 jednostki certyfikujące, jednostki kontrolujące oraz laboratoria w celu uzyskania notyfikacji mogą ubiegać się o autoryzację w zakresie nieprzekraczającym zakresu posiadanej akredytacji, z zastrzeżeniem ust. 6. W tym celu jednostki te winny spełnić kryteria określone w ust. 2 powołanego przepisu.

Autoryzacja jest udzielana na wniosek odpowiednich jednostek (certyfikującej, kontrolującej albo laboratorium) spełniających kryteria określone w ust. 2, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w ustawie (ust. 3); wniosek w tej sprawie powinien odpowiadać warunkom ustalonym w ustawie o systemie (ust. 4).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 autoryzacji dokonuje minister albo kierownik urzędu centralnego właściwy ze względu na przedmiot oceny zgodności, w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie minister albo kierownik urzędu centralnego może, w drodze decyzji administracyjnej, ograniczyć zakres autoryzacji lub cofnąć autoryzację w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków autoryzacji, o których mowa w art. 19 ust. 3, w zależności od charakteru i znaczenia naruszenia; minister albo kierownik urzędu centralnego niezwłocznie informuje ministra właściwego do spraw gospodarki o podjętej decyzji.

Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 13 ustawy o systemie, przez notyfikację należy rozumieć zgłoszenie Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej autoryzowanych jednostek certyfikujących i kontrolujących oraz autoryzowanych laboratoriów właściwych do wykonywania czynności określonych w procedurach oceny zgodności.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, ministrowie i kierownicy urzędów centralnych zgłaszają ministrowi właściwemu do spraw gospodarki autoryzowane jednostki certyfikujące i jednostki kontrolujące oraz autoryzowane laboratoria w celu ich notyfikowania Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej.

Z przepisem tym koresponduje art. 25i ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym Prezes UTK zgłasza ministrowi właściwemu do spraw gospodarki autoryzowane jednostki certyfikujące i jednostki kontrolujące oraz autoryzowane laboratoria w celu ich notyfikowania Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej.

Dalej, należy zauważyć, że w art. 5 dokonano wyraźnego rozróżnienia między jednostką kontrolującą (pkt 6), przez które to pojęcie należy rozumieć jednostkę dokonującą sprawdzenia projektu wyrobu, wyrobu lub procesu jego wytwarzania oraz ustalenia ich zgodności z zasadniczymi lub szczegółowymi wymaganiami, a jednostką certyfikującą (pkt 7), przez którą należy rozumieć niezależną od podmiotów wymienionych w pkt 2 (tzn. producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera) jednostkę dokonującą certyfikacji. Jednocześnie określono pojęcie laboratorium (pkt 4), obejmując nim laboratorium badawcze lub laboratorium pomiarowe.

Z kolei w art. 4 pkt 34c, 34d oraz 34e ustawy o transporcie kolejowym określono (w tej kolejności) pojęcia notyfikowanej jednostki certyfikującej, notyfikowanej jednostki kontrolującej oraz notyfikowanego laboratorium.

Zgodnie z tym notyfikowana jednostka certyfikująca to podmiot odpowiedzialny za ocenę zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności oraz odpowiedzialny za prowadzenie procedur weryfikacji WE podsystemów; notyfikowana jednostka kontrolująca oznacza podmiot odpowiedzialny za dokonanie sprawdzenia spełniania warunków zgodności lub przydatności do stosowania certyfikowanego uprzednio składnika interoperacyjności lub podsystemu w celu ustalenia utrzymywania ich zgodności z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei; notyfikowane laboratorium to podmiot odpowiedzialny za przeprowadzenie badań lub pomiarów niezbędnych do realizacji procedur oceny zgodności lub przydatności do stosowania składnika interoperacyjności oraz procedur weryfikacji WE podsystemów, w celu ustalenia zgodności z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi interoperacyjności systemu kolei.

Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 29 ustawy o transporcie kolejowym, przez interoperacyjność systemu kolei należy rozumieć zdolność systemu kolei do zapewnienia bezpiecznego i nieprzerwanego ruchu pociągów, spełniającego warunki techniczne, ruchowe, eksploatacyjne i prawne, których zachowanie zapewnia dotrzymanie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei i umożliwia efektywne poruszanie się po transeuropejskiej sieci kolejowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przypomniano, że decyzją Prezesa UTK z dnia [...] października 2007 r. udzielono skarżącemu – T. D. T. autoryzacji w celu notyfikowania tej organizacji Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej, jako jednostki inspekcyjnej (kontrolującej) wyznaczonej do realizacji zadań związanych z oceną zgodności. Zakres autoryzacji został określony w załączniku do decyzji.

Dnia [...] lutego 2011 r. Prezes UTK wydał decyzję zmieniającą decyzję o udzieleniu autoryzacji z [...] października 2007 r., poprzez zmianę zakresu udzielonej autoryzacji, uszczegółowienie wytycznych dotyczących zasad działania jednostki, w tym współpracy z władzą autoryzującą. Zmiana polegała na odniesieniu nowego zakresu autoryzacji do wymagań zasadniczych dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. (Dz. Urz. UE L 191 z dnia 18 lipca 2008 r. ) w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie, która zastąpiła dyrektywę 2001/16/WE. Nowy zakres autoryzacji określony został w załączniku do decyzji, uwzględniający również zmiany w zakresie akredytacji objęte posiadanymi przez skarżącego ważnymi certyfikatami akredytacji wydanymi przez Polskie Centrum Akredytacji. Nie zmieniło to charakteru (profilu) jednostki jako jednostki kontrolującej.

Następnie skarżący wniósł o dokonanie zmiany w zakresie notyfikacji przed Komisją Europejską poprzez dopisanie spełnienia wymagań normy: PN-EN 45011:2000 i PN-EN ISO/IEC 17021:2007.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezes UTK zmienił decyzję z [...] lutego 2011 r. o zmianie zakresu autoryzacji poprzez rozszerzenie zakresu udzielonej autoryzacji, w szczególności uwzględnienia podsystemów kolei konwencjonalnej "infrastruktura", "tabor – lokomotywy i tabor pasażerski", tabor kolejowy – hałas", wprowadzonych decyzjami unijnymi. Rozszerzony zakres autoryzacji został określony w załączniku do decyzji.

W decyzji wskazano, iż skarżący jako jednostka kontrolująca ma prawo realizować zadania kontrolne/inspekcyjne możliwe do wyodrębnienia w ramach procedur wymienionych w załączniku, przy współpracy z notyfikowanymi jednostkami certyfikującymi wyroby i/lub weryfikującymi ww. podsystemy, jak również może nadzorować systemy pełnego zapewnienia jakości produkcji w odniesieniu do tych podsystemów, we współpracy z notyfikowanymi jednostkami weryfikującymi podsystemy. Wskazano nadto, że skarżący jako jednostka kontrolująca nie ma prawa wydawać samodzielnie (bez zgody Prezesa UTK) certyfikatów zgodności składników interoperacyjności oraz certyfikatów weryfikacji podsystemów (co skarżący bez stosownego upoważnienia czynił).

Decyzja z dnia [...] maja 2012 r. została wydana przez Prezesa UTK na podstawie posiadanego przez skarżącego certyfikatu akredytacji [...] z dnia [...] września 2010 r., przyznanego przez Polskie Centrum Akredytacji. potwierdzającego spełnienie przez skarżącego wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17020.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko stwierdzając, że zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jednostki oceniające zgodność mogą ubiegać się o autoryzację w zakresie nie przekraczającym zakresu posiadanej akredytacji. Z zakresu akredytacji posiadanej przez skarżącego na podstawie certyfikatu Polskiego Centrum Akredytacji z dnia [...] września 2010 r. wystawionego dla jednostki inspekcyjnej typu [...], nr [...], wynika, że skarżący nie posiada akredytacji potwierdzającej spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17020. Organ wskazał, iż wobec powyższego brak jest podstaw do rozszerzenia zakresu autoryzacji w zakresie wydawania przez skarżącego certyfikatów dla składników interoperacyjności oraz podsystemów.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd nie stwierdził, by naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, odnoszącej się przede wszystkim – wbrew podniesionym zarzutom – do złożonych kwestii materialno-prawnych.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.