Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 608/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 146
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. znak: [...] , wydanym na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwana dalej: "O.p.") Dyrektor Izby Skarbowej odmówił A. H. (zwana dalej: "Stroną" bądź "Skarżącą") przywrócenia terminu do w niesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 grudnia 2014 r. znak: [...] ustalającej Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] zł, z tytułu nabycia własności rzecz lub praw majątkowych tytułem darowizny środków pieniężnych otrzymanej w 2009 r. od Ł. H.

Z akt administracyjnych wynika, że powyższe rozstrzygnięcie zapadło

w następującym stanie sprawy.

W stosunku do Strony Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął i prowadził postepowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn za 2009 r., które to postępowanie zostało zakończone decyzją ww. organu z dnia 15.12.2014 r. znak [...] ustalającą Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] zł, w związku z nabyciem własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny środków pieniężnych otrzymanej w 2009 r. od Ł. H. Stronę prawidłowo pouczono o prawie złożenia odwołania do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia.

Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej listem poleconym na adres Strony: [...] . Zgodnie z potwierdzeniem odbioru, z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w dniu 16.12.2014 r. w sposób zgodny z art. 148 § 1 i art. 149 O.p., pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 24.12.2014 r. Organ podatkowy I instancji przyjął zatem, że doręczenie Stronie ww. decyzji nastąpiło w dniu 30 grudnia 2014 r. w trybie art. 150 O.p.

W dniu 9.02.2015 r. w kancelarii Izby Skarbowej złożono pismo Strony z dnia 8.02.2015 r. stanowiące odwołanie od ww. decyzji organu I instancji oraz zawierające wniosek Strony o przywrócenie jej terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie ww. terminu Strona wskazała, że od września 2014 r. nie przebywa pod adresem, którym posługiwała się w postępowaniu podatkowy przed organem I instancji, albowiem przebywała głównie w S. gdzie opiekowała się teściową, która miała wypadek doznając urazu kończyny. Jak wskazała Strona, z uwagi na brak całkowitej sprawności, spowodowany głównie urazem kręgosłupa, teściowa Strony wymagała opieki zaś Strona, jako jedyna osoba w rodzinie dysponowała odpowiednio dużym czasem na jej sprawowanie. W związku z czym, jak wskazała Strona w uzasadnieniu złożonego wniosku, nie miała ona możliwości podejmowania korespondencji, która kierowana była przez organ I instancji na adres Strony przy ul. [...]

Strona wyjaśniła ponadto, że nie została poinformowana o zakończeniu postępowania podatkowego ww. decyzją. W dniu 26.01.2015 r. odebrała upomnienie z dnia 14.01.2015 r. Nr [...] i wówczas skontaktowała się z Urzędem Skarbowym dowiadując się, że dotyczy ono wydanej powyższej decyzji, której Strona nie otrzymała. Z uwagi na swoją nieobecność Strona zwróciła się o wysłanie nieodebranych decyzji na inny adres, bądź kontakt telefoniczny w celu osobistego odbioru decyzji. Prośba nie została zrealizowana. Jedyną formą otrzymania decyzji jest jej kserokopia, którą Strona otrzymała po złożeniu wniosku o sporządzenie kopii.

Uzasadniając złożony wniosek Strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA sygn. akt II GSK 1758/11 oraz wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 38/07).

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26.03.2015 r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił Stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji organu I instancji ustalającej Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] zł, w związku z nabyciem własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny środków pieniężnych otrzymanej w 2009 r. od Ł. H.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy powołał się na normę art. 162 § 1, § 2 i § 3 O.p., wskazując że z przepisu tego wynika, że uwzględnienie wniosku Strony wymagało łącznego spełnienia czterech przesłanek, tj.:

1. złożenia przez Stronę wniosku o przywrócenie terminu wraz ze wskazaniem przyczyn niedochowania terminu;

2. dochowania 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, który zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przy czym zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 162 § 3 O.p. jego przywrócenie jest niedopuszczalne; datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania - zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - może być dzień, w którym Strona powzięła wiadomość o jego uchybieniu;

3. uprawdopodobnienia przez Stronę brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu;

4. dokonania czynności, dla której był określony termin (w przedmiotowej sprawie złożenia odwołania).

Organ wskazał także, że ze zwrotnego potwierdzenie odbioru ww. decyzji organu I instancji wynika, że powyższa przesyłka została Stronie skutecznie doręczona w dniu 30 grudnia 2014 r. w trybie określonym w art. 150 O.p. a tym samym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął (zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.) w dniu 13 stycznia 2015 r. Strona zaś nie złożyła odwołania od ww. decyzji organu I instancji w ustawowym terminie, gdyż jak utrzymuje, o wydanej decyzji dowiedziała się na podstawie upomnienia odebranego 26.01.2015 r.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ziściły się wszystkie powyżej wskazane przesłanki, których łączne spełnienie determinowało uwzględnienie wniosku Strony. Organ odwoławczy uznał, że:

- Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z informacją wyjaśniającą - jej zdaniem – przyczynę uchybienia terminowi (spełnienie przesłanki nr 1),

- Strona dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przy założeniu, że datą początkową biegu tego terminu jest dzień, w którym Strona powzięła wiadomość o jego uchybieniu, tj. w dniu otrzymania kopii ww. decyzji w dniu 2.02.2015 r. (spełnienie przesłanki nr 2),

- Strona złożyła wraz z wnioskiem odwołanie od ww. decyzji (w dniu 9.02.2015 r. (spełnienie przesłanki nr 4),

- Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do złożenia odwołania, niespełniając tym samym ww. przesłanki nr 3, co uniemożliwiło organowi odwoławczemu uwzględnienie wniosku Strony.

Organ wskazał, że o braku winy w niedotrzymaniu terminu można mówić tylko wówczas, gdy nie został on dopełniony z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której podatnik nie mógł usunąć a ponadto, dodatkowym kryterium przy ocenie braku winy Strony w niedotrzymaniu terminu powinien być obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony, należycie dbającej o swoje interesy, w tym zapewnienie sobie właściwej pozycji w toczącym się postępowaniu podatkowym. A zatem przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

Organ wskazał przy tym, że z art. 162 § 1 O.p. wynika, że dla przywrócenia terminu nie jest wymagane udowodnienie, że zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy lecz wystarczy uprawdopodobnienie tej okoliczności, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, co powoduje, że nie daje on pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o pewnym fakcie. Jest to więc środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Ponadto, jak wskazał organ, to na Stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy i powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Obowiązek ten nie może być więc przerzucany na organ podatkowy. Zadaniem organu jest bowiem dokonanie oceny, czy Strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, przy czym organ ten bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności. Organ podkreślił, że argumenty przedstawione przez Stronę domagającą się przywrócenia terminu, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć w świadomości organu orzekającego przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności.

W ocenie organu odwoławczego powoływane przez Stronę w uzasadnieniu złożonego wniosku okoliczności, że nie jest na tyle dyspozycyjna, aby mogła w miejscu zameldowania odbierać korespondencję wysyłaną przez urząd skarbowy oraz wyjaśnienie, iż od września 2014 r. przebywała głównie w S. i nie miała możliwości podejmowania korespondencji pod adresem, którym posługiwała się w ww. postępowaniu podatkowym, nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie Stronie terminu do wniesienia odwołania, bowiem nie wykazują one znamion uprawdopodobnienia braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a także zachowania przez nią należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Za brak winy Strony, w świetle wskazanych przez nią okoliczności, nie można uznać tego, iż ww. decyzja ustalająca została doręczona w trybie art. 150 O.p.

Jak wskazał organ odwoławczy, ustanowione w przepisach O.p. gwarancje procesowe dla stron, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych i wszystkich innych uczestników postępowania podatkowego nie mogą być postrzegane jako instrument pozwalający na pozbawianie skuteczności działań organów. To na stronie ciąży obowiązek wskazania adresu korespondencyjnego, na który przesyłki będą efektywnie dostarczane, co wynika wprost z art. 146 O.p. W razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. W szczególności, w ocenie organu odwoławczego, Strona nie mogła poprzez wyjazd i przebywanie pod innym adresem uniemożliwiać doręczenia pism, w tym ww. decyzji ustalającej, aby w ten sposób doprowadzić do korzystnych dla siebie skutków prawnych. Jeżeli Strona nie ma obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń zgodnie z art. 147 § 1 O.p. - doręczenie korespondencji podatnikowi odbywa się na zasadach ogólnych w trybie art. 148 - 150 O.p.. Wobec powyższego - organ podatkowy miał prawo dokonać doręczenia w sposób wskazany w art. 150 O.p. i doręczenie to jest skuteczne.

W ocenie organu, powoływana przez Stronę okoliczność nieodebrania decyzji, nie może wpływać na tok postępowania podatkowego, a w szczególności stanowić argumentu na złagodzenie wymogów, co do terminowości czynności dokonywanych przez Stronę w toku postępowania. Niedochowanie staranności w tym względzie, wobec jednoznacznej treści przywołanych przepisów, zawsze obciążać będzie Stronę.

Zdaniem organu odwoławczego Strona nie przedstawiła przekonywujących argumentów świadczących o zaistnieniu takiej przeszkody, której (przy zachowaniu należytej staranności) nie mogła zaradzić i z tej przyczyny dokonanie czynności w ustawowym terminie nie było możliwe.

Tym samym organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przewidziane w art. 162 O.p. przesłanki, których jedynie kumulatywne spełnienie umożliwiało organowi uwzględnienie wniosku Strony, co stanowiło podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się zaś do powoływanych przez Stronę wyroków sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że zapadły one w oparciu o odmienny (od niniejszej sprawy) stan faktyczny, albowiem dotyczą one oceny prawnej sposobu doręczenia rozstrzygnięcia w trybie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego a ponadto w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związanie sądu ustaleniami i ocenami w nich zawartymi.

Strona pismem z dnia 20.04.2015 r. wniosła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w , skargę na postanowienie organu II instancji. W treści skargi Skarżąca wskazała, że działanie organu jest niesprawiedliwe, albowiem w przypadku nieodebrania pism w terminie dwóch tygodni udaremnia się obronę przed nieprawdziwymi, krzywdzącymi decyzjami. Ponadto podniosła, że w odwołaniu zaznaczyła, iż dwukrotne awizowanie i nieodebranie pism nie może być pojmowane jako dostarczenie ich ze skutkiem prawnym, szczególnie w przypadku Skarżącej, bowiem organ I instancji był poinformowany, że Skarżąca przebywała w S. i mógł telefonicznie poinformować o wydaniu decyzji, skoro organ wcześniej korzystał z tej formy kontaktu.

W ocenie Skarżącej przepisy O.p., w tym art. 162 O.p. nie stawiają wymogu – w celu przywrócenie terminu uchybionego przez Skarżącą - łącznego spełnienia czterech przesłanek wskazanych przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Jak wskazała Skarżąca w tym celu wystarczające jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Opisując czynności podjęte w celu otrzymania decyzji Skarżąca wskazała, iż w swoim postępowaniu nie była bierna i czuje się pokrzywdzona postępowaniem organów podatkowych dotyczącym błędnej interpretacji jej wyjaśnień, a w zasadzie brakiem ustosunkowania się do tych wyjaśnień, które - w ocenie Skarżącej - uzasadniła w sposób logiczny, zrozumiały i udowodniony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wskazując, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy Skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15.12.2014 r. znak [...] .

W piśmie procesowym Skarżącej z dnia 17.07.2015 r., stanowiącym odpowiedź na stanowisko organu odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę, Skarżąca ponownie podniosła, że we wniosku o przywrócenie terminu złożonym w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ustalającej jej ww. zobowiązanie podatkowe za 2009 r. Ponadto podniosła, że ani nie otrzymała ani nie została powiadomiona zgodnie z przepisami prawa o powyższej decyzji ustalającej, co spowodowało odebranie Skarżącej prawa do obrony gwarantowanego przez Konstytucję RP (art. 42 ust. 2) jak i przez Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 6). Skarżąca powołała ponadto orzecznictwo sądów administracyjnych, na które powoływał się organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w im do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub ostanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.), i może również zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

|Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia zauważyć należy, że kontrolą Sądu w przedmiotowej sprawie nie jest |

|objęta merytoryczna decyzja ustalająca Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego za 2009 r. ani też postanowienie organu podatkowego |

|o uchybieniu terminowi do wniesienia przez Skarżącą odwołania od ww. decyzji ustalającej organu I instancji wydanego |

|na podstawie art. 228 O.p., lecz postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia |

|odwołania od tej decyzji. |

|Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i § 2 O.p., zgodnie z którym|

|w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez |

|jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z |

|wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. |

|Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż |

|przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek : |

|1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, |

|2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, |

|3) dochowania terminu wniesienia wniosku, |

|4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. |

|Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, że Skarżąca nie |

|uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. |

|Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, |

|str. 328-329; B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2008, |

|Wrocław 2008, str. 674-678) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; z dnia |

|2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt SA/Ka 1718/96, ) o braku winy można mówić tylko w |

|przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła |

|tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do |

|dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności |

|przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa|

|w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony |

|należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy|

|w komunikacji, powódź, pożar. Okolicznością taką może być także nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok |

|NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok WSA z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 816/08; wyrok WSA z |

|dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 370/09). Jednak nawet sam fakt choroby, choćby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest|

|wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu |

|konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu przeszkody. W |

|przypadku np. choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość |

|skorzystania z pomocy domowników lub innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 356/09). |

|W związku z powyższym istotna dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jest więc ocena przyczyn, dla których Skarżąca nie dotrzymała |

|terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności to, czy dołożyła ona należytej staranności |

|aby terminu takiego dotrzymać. Zauważyć bowiem trzeba, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności po upływie ustawowego |

|terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (a więc zamierzonego działania |

|sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także |

|jej lżejszej postaci – niedbalstwa. Za niedbalstwo należy z kolei rozumieć niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od |

|każdej osoby dbającej o swoje interesy. Jakiekolwiek zaś niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie uniemożliwia przywrócenie terminu |

|(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 967/11, opubl. w SIP LEX – nr 1109107). |

|Jako przyczynę złożenia odwołania po terminie Skarżąca wskazała, iż od września 2014 roku przebywała poza miejscem |

|stałego zameldowania (zamieszkania), co uniemożliwiło jej odbiór decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia|

|15 grudnia 2014 roku. Wskazała także, ze powyższa nieobecność wynikała z konieczności opieki nad |

|teściową zamieszkałą w S., która uległa wypadkowi, na skutek którego doznała urazu kończyny i urazu kręgosłupa, co uniemożliwiło jej |

|samodzielne funkcjonowanie. Skarżąca wskazała ponadto, że jako jedyna osoba w rodzinie dysponowała odpowiednio dużym czasem aby |

|sprawować opiekę nad teściową. Powyższe uniemożliwiło Skarżącej podejmowanie korespondencji kierowanej przez organ podatkowy I |

|instancji na adres Skarżącej w uniemożliwiając jej tym samym złożenie odwołania w terminie. |

|W ocenie Sądu, organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż powoływana przez Skarżącą przyczyna uchybienia terminu do |

|wniesienia odwołania, tj. przebywanie poza miejscem stałego zameldowania, nie mogła być uznana za sytuację nagłą, nieprzewidywalną, a |

|zatem taką przeszkodę w terminowym dopełnieniu określonej czynności procesowej, której Skarżąca nie mogła przewidzieć i której nie |

|mogła przeciwdziałać. Słusznie, w ocenie Sądu, podkreślił organ podatkowy, że zgodnie z art. 146 O.p., w toku postępowania strona oraz |

|jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, czego Skarżąca w przedmiotowej |

|sprawie zaniechała, nie wskazując jednocześnie we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie tej |

|czynności. Zasadnie również wskazał organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w przypadku zaniedbania obowiązku |

|zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, co wprost wynika z normy |

|art. 146 § 2 O.p. W ocenie Sądu sam fakt konieczności sprawowania przez Skarżąca opieki nad teściową, nie uniemożliwiał Skarżącej w |

|okresie kilku miesięcy (od września 2014 do grudnia 2014 r.) poinformowania przez Skarżąca organu podatkowego o nowym adresie Skarżącej|

|dla doręczeń, co Skarżąca mogła uczynić korespondencyjnie posługując się chociażby pomocą osób trzecich (nadanie listu). Przy czym, w |

|ocenie miernika staranności Skarżącej w tym zakresie, należało uwzględnić fakt, że Skarżąca miała pełną wiedzę, że postępowanie |

|podatkowe w stosunku do Skarżącej jest w toku, albowiem jak sama przyznała pozostawała w telefonicznym kontakcie z pracownikami organu |

|podatkowego. Ponadto twierdzenia Skarżącej jakoby informowała pracowników organu podatkowego, że przebywa poza miejscem zamieszkania, |

|nie znajdują potwierdzenia w aktach przedmiotowej sprawy, organ podatkowy okoliczności takiej nie potwierdził zaś samo przekazanie |

|ww. informacji nie może być utożsamiane z wykonaniem przez Skarżąca dyspozycji powyżej przywołanego art. 146 O.p., tj. poinformowaniem |

|o zmianie adresu, na który organ podatkowy winien doręczać korespondencję w sprawie. |

|W takiej sytuacji, nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanej poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli |

|doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 5 września 2002 r., sygn. akt |

|I SA/Ka 1313/01, LEX nr 75179; wyrok NSA z 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307). |

|Skarżąca dochowując należytej staranności, w ocenie Sądu, mogła bowiem zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu |

|zamieszkania, podać adres do korespondencji, czy też ustanowić swojego pełnomocnika w |

|sprawie. Zaniedbanie bowiem obowiązku powiadomienia w stosownym czasie o zmianie adresu obciąża Skarżącą, podobnie jak i ryzyko |

|nieodebrania korespondencji kierowanej na wskazany przez nią adres. |

|W ocenie Sądu, skoro Skarżąca nie uczyniła powyższego, tj. nie podjęła stosownych kroków w celu zabezpieczenia swoich interesów, |

|niewątpliwie dopuściła się winy co najmniej w jej lżejszej postaci, tj. niedbalstwa. W konsekwencji |

|stwierdzić zaś należy, że powołane przez Skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają braku jej winy w uchybieniu terminu do |

|wniesienia odwołania. Podatnik który należycie dba o swoje interesy, mając wiedzę, że toczy się w stosunku do niego postępowanie |

|podatkowe oraz, że przez kilka miesięcy może być nieosiągalnym pod wskazywanym przez siebie organom podatkowym adresem zamieszkania i |

|że w tym czasie nie będzie do niego docierała żadna korespondencja, winien podjąć jakiekolwiek działania w celu zabezpieczenia swoich |

|interesów w tym zakresie. Zachowanie Skarżącej w tym zakresie, w ocenie Sądu, niewątpliwie świadczy o jej zaniedbaniu. |

|W ocenie Sądu, stan chorobowy osoby bliskiej Skarżącej, która wnioskuje o przywrócenie |

|terminu, nie zawsze świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Fakt choroby, nawet samego podatnika, nie oznacza bowiem w sposób |

|bezwarunkowy, że należy przywrócić termin do wniesienia odwołania. Choroba osoby bliskiej czy też samego podatnika może przemawiać |

|za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, w tym |

|zawiadomienia organu o zmianie adresu dla doręczeń, ustanowienia pełnomocnika, odebrania decyzji i wniesienia odwołania, albo |

|wyręczenia się inną osobą. Jak już wskazano powyżej, w ocenie Sądu, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że choroba teściowej całkowicie |

|uniemożliwiła Skarżącej podjęcie ww. działań w okresie kilku miesięcy. |

|Należy również wskazać, iż Skarżąca, nie uprawdopodobniła w żaden sposób swoich twierdzeń o długotrwałej chorobie teściowej jak i |

|okoliczności, że opieka nad chorą teściową uniemożliwiła jej dokonanie ww. czynności (powiadomienie organu podatkowego o zmianie |

|adresu, ustanowienie pełnomocnika, odebranie decyzji). |

|Sąd podnosi również, że z treści art. 162 § 1 O.p. wynika jednoznacznie, że |

|uprawdopodobnienie braku winy należy do wnioskodawcy i nie można z treści tej normy wywodzić, że organ powinien – zgodnie z art. 122 i |

|art. 187 § 1 O.p. – wykazać, że doszło do zawinienia bądź jego braku. To strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją |

|staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu|

|największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 356/09; wyrok NSA|

|z dnia 13 czerwca 2002 r., sygn. akt V SA 2320/01; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 2000/09). |

|Nieuprawdopodobnienie przez Stronę braku winy w uchybieniu terminu skutkuje uznaniem, że uchybienie terminu było zawinione. |

|Mając na uwadze granice przedmiotowej sprawy, która dotyczy postanowienia organu o odmowie przywrócenia Skarżącej terminu do |

|wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji ustalającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe za 2009 r., Sąd wskazuje jednakże, |

|z uwagi na konieczność ustosunkowania do zarzutów Skarżącej dotyczących odebrania Skarżącej prawa do obrony, poprzez niedoręczenie |

|jej ww. decyzji ustalającej i naruszenie poprzez to art. 42 ust. 2 Konstytucji RP jak i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i |

|podstawowych wolności, że zgodnie z treścią art. 150 O.p., w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów |

|wskazanych w art. 148 O.p. (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym miejscu) lub w art. 149 O.p. (pod czasową nieobecność |

|adresata – pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) – poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce |

|pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu |

|pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 O.p. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150|

|§ 1a O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 O.p. umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej |

|lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje |

|czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z |

|upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.). |

|Przepis art. 150 O.p. stanowi fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania dopiero wtedy, |

|gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 O.p.) lub zastępczy (art. 149 O.p.). Do skutecznego |

|doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 O.p. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a |

|mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym |

|fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. |

|Dla uznania, że decyzja z dnia 15 grudnia 2014 roku została skutecznie doręczona Skarżącej w trybie art. 150 O.p. konieczne było |

|wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana pod właściwy adres, a urząd pocztowy zawiadomił stronę w sposób prawidłowy o |

|nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać, co też organ uczynił. |

|W świetle cytowanego wyżej art. 150 § 2 O.p. pismo uznaje się za doręczone z upływem ostatniego |

|czternastodniowego terminu, czyli w rozpatrywanej sprawie w dniu 30 grudnia 2014 roku. Zatem organ prawidłowo |

|przyjął, iż dokonanie doręczenia nastąpiło w tej dacie i od tej daty liczony był termin do wniesienia odwołania. |

|Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia ww. praw Skarżącej do obrony za nieuzasadnione. |

|Równocześnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 228 § 1 ust. 2) O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie |

|terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie takie organ odwoławczy winien wydać w przypadku uznania, że ww. odwołanie Skarżącej|

|wniesione zostało po upływie terminu do jego wniesienia i w tym też postępowaniu Skarżąca jest uprawniona do podnoszenia zarzutów |

|związanych z okolicznościami skutecznego doręczenia jej powyższej decyzji. |

|Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w przedmiotowej |

|sprawie oddalił. |

| |