Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2105/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 184, 174 pkt 1 i 2, art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 1 marca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 78/11 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 2105/11

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z 21 kwietnia 2011 r. IV SA/Po 78/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu oddalił skargę E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K. z[...]listopada 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie turbin wiatrowych. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Podaniem z 5 października 2009 r. E. P. prowadzący Przedsiębiorstwo P. w K. zwrócił się do Wójta Gminy W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch siłowni wiatrowych o mocy 500 kW każda, na działce o nr ewid. [...], obr. W. gm. W..

Po wszczętym na wniosek postępowaniu Wójt Gminy W. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w K. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w P. o opinię co do konieczności sporządzenia raportu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia objętego wnioskiem. W odpowiedzi PPIS w K. uznał, że dla planowanego przedsięwzięcia nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pod względem higienicznym i zdrowotnym. Natomiast RDOŚ w P. w postanowieniu z [...] marca 2010 r. wyraził opinię, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Wójt Gminy W. na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 oraz art. 65 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, dalej zwana: "Uuiś" ) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając jego zakres. Wydanie postanowienia podano także do publicznej wiadomości.

Po przedłożeniu przez inwestora raportu Wójt Gminy W. obwieścił o przystąpieniu do procedury przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień oraz wyznaczył termin na zapoznanie się z dokumentacją sprawy i na składanie uwag i wniosków. Następnie zwrócił się do RDOŚ w P. o uzgodnienie przedsięwzięcia, a do PPIS w K. o opinię w tej sprawie. Uzgodnienie i opinia w/w organów zostały przedłożone odpowiednio w postanowieniach z [...] lipca 2010 r. oraz z [...] czerwca 2010 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72, art. 73 ust. 1, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77, art. 78 ust. 1, art. 82, art. 85 Uuiś, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o mocy znamionowej 500 kW każda i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 91 dB, wysokości pojedynczej wieży elektrowni do 67 m, promieniu wirnika do 88 m n.p.t. (przy maksymalnie wzniesionym skrzydle długości 21 m). W ramach inwestycji przewidziano także do wybudowania niezbędną infrastrukturę towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych oraz sieci uzbrojenia terenu - podziemnych połączeń kablowych. Do decyzji dołączono charakterystykę przedsięwzięcia.

Wójt Gminy W. ustalił, że teren inwestycji znajduje się poza granicami form ochrony, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody. W odległości około 3 km znajduje się natomiast obszar mający znaczenie dla Wspólnoty P. Inwestycję zaplanowano poza obszarami Natura 2000, na terenach użytkowanych rolniczo. Teren znajduje się poza obszarem licznego występowania przelotnych stad ptaków. Eksploatacja turbin ma nie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasów.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. T. oraz reprezentowani przez nią J. B., M. B., S. P., M. W., S.W., Z. W., M. C., H. K., M. L., M. K., K.A.K. Odwołujący się podnieśli, że realizacja inwestycji wpłynie negatywnie na krajobraz, w pobliżu wiatraków nie lęgną się i giną ptaki, przenoszą żerowiska, zmieniają się trasy ich migracji itp. Zarzucili, że inwestycja wpłynie negatywnie na zdrowie ludzi, spowoduje hałas i efekt tzw. światłocienia, oraz obniży wartość nieruchomości sąsiednich.

Po rozpatrzeniu odwołania SKO w K. decyzją z [...] listopada 2010 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, a ponadto umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek wniesienia odwołania M. B., J. B., M. L., A. K. K. i M. K. z uwagi na brak u nich przymiotu strony, ponieważ przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na nieruchomości, do których dysponują tytułami prawnymi. Rozpatrując odwołania pozostałych stron Kolegium podało, że planowana inwestycja należy do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a dla terenu inwestycji nie opracowano miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego realizacja inwestycji wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto po uzyskaniu opinii RDOŚ w P. i PPIS w K. Wójt Gminy W. postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. zobowiązał inwestora do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przedłożony raport przesłano następnie RDOŚ w P. i PPIS w K., którzy pozytywnie uzgodnili projektowane przedsięwzięcie. Określone w uzgodnieniu warunki realizacji przedsięwzięcia zawarto w zaskarżonej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, pod warunkiem prawidłowej jej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i warunków realizacji przedsięwzięcia. Prognozowana emisja hałasu powodowanego przez działanie turbin wiatrowych nie przekroczy wartości dopuszczalnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826, dalej jako "rozp. MŚ z 2007"). Zachowany zostanie dopuszczalny poziom hałasu w środowisku, ponieważ hałas z turbin nie przekroczy 55 dB w godz. od 6 do 22 i 45 dB w godz. od 22 do 6 - wartości przyjętych dla terenów zabudowy zagrodowej. Poziom emitowanego dźwięku nie przekroczy wartości 45 dB w odległości około 145 m od turbiny. Ponadto turbiny wiatrowe mają zostać zrealizowane na terenie upraw rolnych wolnych od zabudowy mieszkaniowej i przemysłowej, dla których w przepisach prawa nie ustalono dopuszczalnych norm. Odpowiednia konstrukcja przekładni, zastosowanie tłumików oraz niskoszumowych turbin pozwolić ma na redukcję hałasu. Z kolei w zakresie norm emisji pola elektromagnetycznego określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie określenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883) SKO w K. podało, że obszar oddziaływania elektromagnetycznego wynosił będzie zaledwie około 3,5 m, i nie będzie pokrywał się z miejscami przebywania ludzi. Najbliższy budynek znajduje się w odległości 150 m od turbin. Generator prądu znajdował się będzie natomiast w gondoli na wysokości 67 m, a ludność nie będzie miała do niego dostępu. Podkreślono, że lokalizację wiatraków przewidziano w ściśle wyznaczonym współrzędnymi geograficznymi miejscu.

Zdaniem SKO w K. eksploatacja inwestycji będzie powodowała zagrożenie jedynie dla pojedynczych par najpospolitszych ptaków lęgowych terenów otwartych i luźnej zabudowy, których lokalne populacje są bardzo liczne i stabilne. Nie przyczyni się do zmiany trasy migracji ptaków oraz przenoszenia żerowisk. Teren ten nie stanowi istotnych miejsc zimowania tych zwierząt. Przyznano, że funkcjonowanie elektrowni wiatrowej spowoduje spadek natężenia bezpośredniego promieniowania słonecznego (zacienienie), jednak mają to być zmiany nieistotne dla organizmów żywych. Refleksy świetlne spowodowane ruchem śmigła będą powstawały okresowo przy określonym położeniu słońca i śmigła w warunkach bezchmurnej pogody.

Na powyższą decyzję skargę do WSA w Poznaniu wniosła E. T. Zdaniem skarżącej farmy wiatrowe mają jednoznacznie negatywny wpływ na zdrowie ludzkie i dlatego w krajach Unii Europejskiej stawiane są w znacznym, nawet parokilometrowym oddaleniu od siedzisk ludzkich. Długotrwałe narażenie na oddziaływanie farm wiatrowych może mieć poważne konsekwencje zdrowotne i wywołać jednostkę chorobową znaną jako syndrom turbin wiatrowych (WTS) oraz chorobę drganiowo - dźwiękową (VAD) objawiającą się zwłóknieniem układu sercowo - naczyniowego i płucnego, oraz atakami i zmianami poznawczymi w mózgu. Skarżąca wskazała także na uciążliwy hałas generowany przez obracające się turbiny, w tym skutki narażenia na działanie infradźwięków, który w jej ocenie nie będzie mieścił się w wartościach podanych przez inwestora. Wskazała także na efekt migoczącego cienia, czyli efekt regularnego, częściowego przesłaniania tarczy słonecznej, migrujący w ciągu dnia i oddziaływujący na odległość 2 km. Obracające się skrzydła turbiny przy słońcu święcącym spoza nich rzucają ruszające się cienie na otaczający je krajobraz oraz domy, tworząc wewnątrz domostw wrażenie stroboskopu, od którego trudno się odciąć. Powoduje to u niektórych osób zawroty głowy, utratę równowagi, mdłości na widok ruchu cieni czy skrzydeł turbin wiatrowych, rozdrażnienie i dekoncentrację. Podobnie uciążliwe mają być nocne migania czerwonych świateł przeciwlotniczych umieszczone na skrzydłach wiatraka. W ocenie strony skarżącej pogorszyć się mają także warunki i jakość życia ze względu na hałas i inne konsekwencje bliskości usytuowania elektrowni wiatrowej. Zablokowana zostanie możliwość zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na budowlane, ponieważ tereny zajęte przez farmy wiatrowe mogą być używane jedynie rolniczo i przemysłowo. Znacznie, nawet o 80 % spadnie wartość ziemi rolnej, budowlanej oraz budynków. Natomiast dla rodzin żyjących z upraw i sadów pojawi się zagrożenie spadku ich wydajności ze względu na zachwianie ekosystemu i negatywny wpływ wiatraków na pszczoły.

W odpowiedzi SKO w K. wniosło o oddalenie skargi.

Oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu wyjaśnił, że w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni jego wpływ na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Z kolei poprzedzająca wydanie decyzji ocena oddziaływania na środowisko musi mieć charakter kompleksowy i pozwalający organowi na zdobycie pełnej wiedzy odnośnie skutków środowiskowych przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu I instancji w postępowaniu przed organem I instancji dochowano wszelkich wymogów procedury, uzyskano wymagane opinie, raport i uzgodnienia, zaś decyzja zawiera wszystkie konieczne elementy. Z przedłożonego przez inwestora dokumentu wynikało, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i warunków życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia. Prognozowana emisja hałasu nie przekroczy wartości dopuszczalnych, a obszar oddziaływania elektromagnetycznego nie pokrywa się z miejscami przebywania ludzi. Z kolei zjawisko refleksów świetlnych spowodowane ruchem śmigła będzie powstawało okresowo, przy określonym położeniu słońca i śmigła w warunkach bezchmurnej pogody.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zwiększonej emisji hałasu Sąd uznał, że poziom hałasu nie będzie przekraczał norm określonych w rozp. MŚ z 2007. Ponadto w decyzji sformułowano warunki mające na celu zmniejszenie dopuszczalnej emisji hałasu, w tym parametrów obiektu, jego ścisłej lokalizacji oraz wykonania pomiarów kontrolnych hałasu po uruchomieniu przedsięwzięcia, czym uwzględniono treść postanowienia uzgadniającego. Powinno to w ocenie sądu I instancji zapewnić zminimalizowanie oddziaływania przez hałas przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości. Powołane przez skarżącą opracowania naukowe WSA w Poznaniu uznał za niemające znaczenia w sprawie, ponieważ nie stanowiły one źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast w kwestii wpływu planowanej inwestycji na wartość działek sąsiednich Sąd podał, że zaskarżona decyzja stwarza inwestorowi prawo do wystąpienia o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, nie daje jednak podstaw do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, przez co nie narusza na tym etapie żadnych praw osób trzecich i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Decyzja taka nie wpływa na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli sąsiednich wobec planowanego przedsięwzięcia działek. Warunkuje wyłącznie możliwość przejścia do następnego etapu procesu budowlanego.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z 21 kwietnia 2011 r. wniósł M. C., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach przyznanego mu prawa pomocy, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zaskarżając wyrok ten w całości strona domaga się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów rozp. MŚ z 2007,

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie dokonania oceny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego ze wszystkimi przepisami wchodzącymi w granicach danej sprawie, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, oraz braku dogłębnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy.

W ocenie autora skargi kasacyjnej sąd I instancji nie dokonał dogłębnej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego sprawy oraz weryfikacji ustaleń faktycznych organów administracji publicznej. Skutkowało to przyjęciem za nimi błędnego stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą ustaleń stanu faktycznego był bowiem "Raport o oddziaływaniu na środowisko" autorstwa H. C., biegłej z listy Wojewody. Dokument ten ma być w ocenie skarżącego kasacyjnie niekompletny i zawierać sprzeczne ustalenia w zakresie odległości siłowni wiatrowej od zabudowań skarżącego i natężenia hałasu. Przy obliczeniach natężenia hałasu przyjęto bowiem pracę tylko jednej siłowni i emitowany przez nią hałas. Ta jedna siłownia u źródła ma emitować według raportu hałas na poziomie 91 dB, natomiast w odległości 145 m od tego miejsca 45 dB, a więc wartości idealnie równe granicy dopuszczalnej normy. Ponadto sama autorka raportu zaleciła, aby siłownię zlokalizować w odległości minimum 200 m od siedzib ludzkich. Natomiast raport nie zawiera odpowiednich wyliczeń dla poziomu hałasu emitowanego przez dwie siłownie, które mają być posadowione w pobliżu zabudowań skarżącego. Wrysowany w mapkę dopuszczalny poziom hałasu 45 dB dotyka jego zabudowań, ale odnosi się on wyłącznie do jednej siłowni. Brak jest także wskazania odległości w metrach pomiędzy siłowniami i odniesienia do nakładających się fal dźwiękowych z obydwu obiektów. Współrzędne w systemie 1992 posadowienia siłowni mają być nieczytelne i niezrozumiałe. Na ich podstawie bez wiadomości specjalnych nie można odczytać projektowanej odległości między wiatrakami i miejsca posadowienia masztów, jak też wzajemnego oddziaływania obiektów na siebie i środowisko. W ocenie skarżącego kasacyjnie dwie siłownie emitować będą większy hałas niż jedna.

Kasator zwraca również uwagę, że siłownie o wysokości 88 m będą zlokalizowane w odległości około 150 m od południowo - zachodniej strony jego zabudowań, czyli od strony nasłonecznionej. Zatem przez większą część roku narażony będzie na migoczący cień, a przeważające wiatry zachodnie będą nasilały migotanie i potęgowały emitowany hałas. Raport ma zawierać sprzeczność w zakresie efektu cienia w stosunku do treści ww. mapy w zakresie odległości od zabudowań. Raport pomijać ma także efekt błyskających nocą świateł ostrzegawczych umieszczonych na ramionach wiatraka, a w dzień odbijanego przez nie światła słonecznego, nie zawiera informacji na temat infradźwięków i ich wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt. Ponadto w raporcie nie uwzględniono wyników badań naukowych wskazujących na szkodliwe oddziaływania elektrowni wiatrowych na ludzi i zwierzęta. Wskazane braki raportu mają mieć charakter istotnych, przez co ma on być nierzetelny i niewiarygodny.

Postanowieniem z 16 sierpnia 2011 r. WSA w Poznaniu przywrócił skarżącemu kasacyjnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do postawionego zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa, rozumianego jako "brak dogłębnej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego sprawy oraz weryfikacji dokonanych w sprawie ustaleń stanu faktycznego przez organy administracji". W dalszej części skargi kasacyjnej obszernie przywołano ustalenia zawarte w przedłożonym w postępowaniu administracyjnym raporcie oddziaływania na środowisko zamierzonej inwestycji sporządzonym przez biegłą z listy Wojewody mgr inż. H. C., kwestionując w istocie zupełność, rzetelność i trafność tego raportu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej, jak i jego uzasadnienia. Art. 134 § 1 Ppsa stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2395/10, LEX nr 1138160). Podobne stanowisko wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2011 r., I FSK 359/11, LEX nr 1148567, w którym uznano, iż regulację z art. 134 § 1 Ppsa można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego (podatkowego) bądź powoła w nim (tj. postępowaniu sądowym) dowody, które zostały przez sąd pominięte względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów, sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Tak rozumianego zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa skarżący kasacyjnie nie formułuje, większość swych wywodów koncentrując na negowaniu trafności raportu o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który to raport był podstawą do wydania decyzji administracyjnych w sprawie. Zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.

Przede wszystkim zauważyć należy, że raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony przez mgr inż. H. C. został sporządzony na użytek postępowania przez Wójtem Gminy W., w konsekwencji nałożenia obowiązku sporządzenia takiego raportu. Strony oraz inne podmioty zostały zawiadomione o możliwości składania uwag w związku z prowadzonym postępowaniem przez organ gminy, w którym to postępowaniu raport powyższy został sporządzony. M. C. został zawiadomiony o takiej możliwości w dniu 11 maja 2010 r. (k. 77 akt I instancji). Na tym etapie ani skarżący kasacyjnie, ani żadna inna strona nie składała uwag odnośnie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżąca E. T. w swej skardze nie zawarła wniosku o przeprowadzenie chociażby, dopuszczalnego dyspozycją art. 106 § 3 Ppsa, dowodu uzupełniającego z dokumentu, takiego wniosku nie składał również skarżący kasacyjnie przed sądem I instancji. Z tych powodów nie można skutecznie przypisać sądowi I instancji naruszenia dyspozycji art. 134 § 1 Ppsa. W ocenie orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest także trafny zarzut naruszenia cyt. przepisu w aspekcie "braku dogłębnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy", związanej przede wszystkim z nieprawidłową oceną raportu oddziaływania na środowisko. W orzecznictwie wskazuje się, że raport nie spełniający wymagań ustalonych w art. 66 Uuiś nie powinien być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem. Z drugiej jednak strony zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, tj. obecnie art. 66 Uuiś, a także przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w określonym przepisie art. 66 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1848/10 LEX nr 787129). Art. 66 Uuiś określa szczegółowe elementy raportu oddziaływania na środowisko. Sąd I instancji w swym wyroku odnosząc się do zarzutów skarżącej, także formułowanych wobec raportu oddziaływania na środowisko, nie uznał ich za trafne. Wprawdzie w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku nie uczyniono tej kwestii przedmiotem obszernych wywodów, niemniej jednak jednoznacznie WSA w Poznaniu podzielił stanowisko zajęte in merito przez organ I instancji, że w postępowaniu dochowano wszelkich wymogów procedury, uzyskano wymagane opinie, raport i uzgodnienia, zaś sama decyzja zawiera konieczne elementy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządzony w postępowaniu administracyjnym raport spełnia wymogi stawiane mu dyspozycją art. 66 Uuiś. Cyt. przepis w ust. 1 stanowi, że "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: 1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, c) przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia; 2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; 3) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; 4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia; 5) opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru; 6) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko; 7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d; 8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji; 9) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru; 10) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko: a) określenie założeń do: – ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych, – programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego, b) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; 11) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 12) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie drogi krajowej; 13) przedstawienie zagadnień w formie graficznej; 14) przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 15) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem; 16) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru; 17) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport; 18) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu; 19) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport; 20) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu. W myśl ust. 2 cyt. przepisu "Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 4-8, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru", zaś jego ust. 6 określa z kolei, że "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji". Skarga kasacyjna nie zawiera egzemplifikacji tych przepisów zawartych art. 66 Uuiś, którym uchybiać miałby sporządzony w sprawie raport, co z kolei uzasadniać miałoby dopuszczenia się przez sąd I instancji naruszenia art. 134 § 1 K.p.a. Podkreślić przy tym należy, że sąd kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracji, lecz sam nie może go ustalać, tym bardziej kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu I instancji odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej – Ukiś (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 85/12, centralna baza orzeczeń na stronie www.nsa.gov.pl). Nie są w szczególności trafne zarzuty opracowania raportu w sposób niekompletny, bo uwzględniający tylko jedną turbinę wiatrową, czy też wadliwe i sprzeczne ze sobą wskazania odległości lokalizacji turbin od najbliższych zabudowań. Na s. 32 raportu wskazano sposobu minimalizowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, jako jedno kryterium zalecane wskazano lokalizowanie turbiny co najmniej 200 m od zabudowań. Nie jest to sprzeczne z ustaleniem faktycznym, że najbliższa zabudowa zagrodowa jest położona w odległości ok. 150 m i będzie narażona, przy przyjęciu najbardziej pesymistycznych założeń, na hałas poniżej 45 dB (s. 24 raportu). Z wykresu graficznego poziomu wytwarzanego hałasu wynika bezspornie, że uczyniono ten wykres dla dwóch siłowni wiatrowych (s. 23 raportu). Sam skarżący kasacyjnie nie jest zresztą konsekwentny, gdy chodzi o wskazanie odległości planowanej lokalizacji turbin od swoich zabudowań – w skardze kasacyjnej wywodzi, że jest to ok. 150 m, zaś na rozprawie przed sądem I instancji w ślad za innym uczestnikiem miał oświadczyć, że jest to ok. 180 m.

Co się tyczy zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to błędnego zastosowania przepisów rozp. MŚ z 2007, to zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony. W judykaturze konsekwentnie wskazuje się, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2011 r., sygn. II OSK 151/12, LEX nr 1219250). Postawienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie obliguje autora skargi kasacyjnej na wskazaniu także na czym powinno polegać ich prawidłowe zastosowanie. Podstawy kasacyjne wskazane w art. 174 Ppsa mają odrębne znaczenie i nie mogą być traktowane łącznie (iunctim) tak, jak to zaprezentowano we wniesionej skardze kasacyjnej wywodząc, że skutkiem naruszenia art. 134 § 1 Ppsa sąd I instancji rozpoznający skargę "oparł się na raporcie nierzetelnym i niekompletnym, zatem niewiarygodnym, a w konsekwencji, w błędnym przekonaniu właściwego stosowania prawa ustalił, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami rozporządzenia i w pełni zasadną skargę, oddalił". Prawidłowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, o jakim stanowi art. 176 Ppsa wymaga, aby wskazać konkretne przepisy naruszone zdaniem strony skarżącej przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Tylko prawidłowe opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608). Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa, o jakim stanowi art. 174 pkt 1 Ppsa nie został uzasadniony, przeto Sąd nie podziela go.

Te okoliczności skłoniły Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, co na zasadzie art. 184 Ppsa prowadziło do jej oddalenia.