Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 1353/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie NSA Eugeniusz Christ /spr./ WSA Krzysztof Winiarski Protokolant ref. stażysta Anna Florek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004r. sprawy ze skargi Huty "A" SA w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę [...] /[...]/ złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta K. działając w oparciu o przepisy art.207 i 210 w związku z art.48 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U .Nr 137, poz.926 z późn.zm./, art.8 ust.1 i 2 oraz art.44 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /Dz.U. Nr 141, poz.1177/oraz art.17 ust.1 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 – 2003 /Dz.U. Nr 150, poz.983 z późn.zm./ po rozpatrzeniu wniosków Huty "A" SA w K. z dnia [...]r. oraz [...]r. w sprawie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości odmówił odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za grudzień 2002r. w wysokości [...] zł do dnia [...] r. i styczeń 2003r. w wysokości [...] zł do dnia [...]r.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art.48 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może z uwagi na ważny interes podatnika na jego wniosek odroczyć termin płatności podatku. Udzielenie przedsiębiorstwu powyższej ulgi musi odbywać się w oparciu o przepisy ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Z uwagi na fakt, że wskazana przez wnioskodawcę wartość uzyskanej przez niego pomocy publicznej przekroczyła wysokość [...] euro konieczne było stosowanie powyższej ustawy w całej rozciągłości w tym przedłożenia przez organ podatkowy projektu decyzji o udzieleniu pomocy publicznej Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów celem wydania opinii. Ponieważ złożony wniosek zdaniem organu nie spełniał wymogów koniecznych do przeprowadzenia procedur dotyczących postępowania w sprawie udzielenia pomocy publicznej wezwano wnioskodawcę do wskazania przeznaczenia pomocy publicznej, której udzielenie jest przedmiotem rozpatrywania – poprzez podanie kodu przeznaczenia pomocy - w oparciu o wskazane Rozporządzenie Rady Ministrów- oraz o dostarczenie aktualnej informacji o uzyskanej w ciągu ostatnich trzech lat wartości pomocy publicznej. Podatnik nie wskazał na co zamierza przeznaczyć uzyskaną dzięki wnioskowanym ulgom pomoc i dlatego organ podatkowy uznał, że uzasadnienie kolejnego wniosku o udzielenie pomocy publicznej jedynie przedłużającym się kryzysem ekonomicznym i toczącym się procesem przekształceń spółki nie może stanowić podstawy do przyznania ulgi.

W odwołaniu od tej decyzji Huta "A" SA w K. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że w procesie ubiegania się o pomoc publiczną w zakresie zastosowania ulgi podatkowej polegającej na odroczeniu zapłaty podatku od nieruchomości spełniła wszystkie przesłanki umożliwiające udzielenie takiej pomocy. Wskazała, że obowiązek konkretyzowania udzielonej pomocy w formie kodu dotyczy organu gminy jako podmiotu udzielającego pomocy, a nie wnioskodawcy jako podmiotu ubiegającego się o takową. Zdaniem Spółki organ pierwszej instancji nie uwzględnił argumentu przeznaczenia uzyskanych środków na dalszy proces restrukturyzacji, jednocześnie zobowiązując wnioskodawcę do udzielenia informacji powołując się przy tym na regulacje nie odnoszące się do podmiotów ubiegających się o udzielenie pomocy. Tak więc organ podatkowy nie rozważył wszystkich okoliczności przemawiających za przyznaniem ulgi podatkowej wnioskodawcy co – według spółki – powoduje, że przedmiotowa decyzja ma charakter dowolny a nie uznaniowy.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Huty "A" S.A. w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że odroczenie terminu zapłaty podatku może wystąpić tylko w szczególnych sytuacjach, ale przed wydaniem decyzji organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy na przykład nastąpiło znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym zdarzeniem losowym. Przypomniał, że zastosowanie tej ulgi jest prawem a nie obowiązkiem organu I instancji, który musi również uwzględnić interes publiczny, do którego szczególnej ochrony został powołany.

Odnosząc się do okoliczności przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ udzielający pomocy chcąc przychylić się do wniosku podatnika musi go rozpatrzyć na warunkach przewidzianych w ustawie, a zwłaszcza – na wstępie – ustalić na co podatnik przeznaczy uzyskaną pomoc publiczną. Zdaniem organu odwoławczego w przesłanym Spółce wezwaniu wskazano o jaki w szczególności organowi podatkowemu dokument chodzi, powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października i 12 listopada 2002 roku. Trudno zatem zgodzić się, że żądanie pozbawione było "podstawy merytorycznej" i że na organie udzielającym pomocy ciąży obowiązek kwalifikowania przeznaczenia tej pomocy. Zgodnie zart.14 i 15 ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców oraz § 2 ust.2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 2002 roku – za pomoc na restrukturyzację uznaje się pomoc przewidzianą w zaakceptowanym planie restrukturyzacyjnym o istnieniu którego organ I instancji w ogóle nie wiedział i nie mógł sprawdzić czy Huta spełnia warunki określone w powołanych przepisach. Biorąc pod uwagę fakt, że złożony wniosek nie zawierał wymaganych informacji, a wnioskodawca mimo wezwania nie dokonał jego uzupełnienia organ odwoławczy uznał, że niemożliwym stało się przeprowadzenie przez organ I instancji dalszych procedur przewidzianych w ustawie i przygotowanie projektu decyzji..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, że przedsiębiorca ubiegający się o ulgę podatkową, stanowiącą odstępstwo od powszechnie przyjętych zasad w regulowaniu należności podatkowych winien posiadać niezbędną znajomość obowiązujących przepisów i złożyć prawidłowo wypełniony i kompletny wniosek, spełniający wszystkie wymogi.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Huta "A" S.A. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy procesowe mające istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że organ podatkowy nie podjął działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Wnioskodawca przedstawił wymagane przez organ informacje, jednak zamiast kodu wpisał przeznaczenie uzyskanej pomocy na cele restrukturyzacyjne . Podała, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 listopada 2002r. w sprawie pomocy publicznej /Dz.U. Nr 196, poz.1655/ pomoc na restrukturyzację odpowiada kodowi 1,7,1. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji negatywnej jedynie z powodu braku podania kodu przeznaczenia pomocy wskazuje na niewyjaśnienie przez organ administracyjny całości stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art.48 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa / Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zmianami/ "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Odroczenie terminu płatności podatku lub rozkładanie na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na wniosek będącego przedsiębiorcą podatnika, płatnika lub inkasenta, następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /art.48 § 2a ordynacji podatkowej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2002r. podobnie art.48 § 3 tej ustawy w brzmieniu nadanym od dnia 1 stycznia 2003r/.

Decyzja oparta na cytowanym przepisie ma charakter decyzji uznaniowej co nie oznacza, że organ podatkowy może nie przestrzegać zasad postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej a w szczególności obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozważenia ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji oraz w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Ponadto decyzja taka może być wydana wyłącznie na wniosek podatnika /lub innego uprawnionego podmiotu/ przy czym wniosek ten musi spełniać wymogi określone dla podania w myśl art.168 Ordynacji podatkowej, a nadto w przypadku wniosku podatnika będącego przedsiębiorcą wymaga się uwzględnienia przez organy podatkowe nie tylko procedur i kryteria udzielania tych ulg określonych w Ordynacji podatkowej lecz dodatkowo procedur przyznawania pomocy publicznej przewidzianych /w realiach niniejszej sprawy/ w ustawie z dnia 27 lipca 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /Dz.U. Nr 141, poz.1177/ oraz wydanych na podstawie tej ustawy przepisów wykonawczych. Konieczność, przy rozpatrywaniu wniosku przedsiębiorcy m.in. o odroczeniu terminu płatności podatku, postępowanie zgodnie z przepisami cytowanej wyżej ustawy powoduje, że stosownie do art.44 ust.1 tej ustawy przedsiębiorcy ubiegającej się o powyższą ulgę są zobowiązani do przedstawienia organowi udzielającemu pomocy, informacji o pomocy udzielonej im w dniu 3 kolejnych lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, niezależnie od jej wartości, podając w szczególności informacje dotyczące wartości otrzymanej pomocy, obliczonej zgodnie z art.5 ust.1 tej ustawy, oraz jej formach i przeznaczeniu. O ile wartość udzielonej pomocy w okresie kolejnych trzech lat poprzedzających złożenie wniosku przekroczy [...] euro przy rozpatrzeniu takiego wniosku stosuje się w całej rozciągłości przepisy cytowanej wyżej ustawy.

Należy również pamiętać, że do czasu przekazania przez przedsiębiorcę informacji o pomocy udzielonej mu w okresie 3 kolejnych lat, jej formach i przeznaczeniu nie wszczyna się postępowania w tej sprawie. Przedmiotową informację podatnik będący przedsiębiorcą przekazuje organowi udzielającemu pomocy wypełniając odpowiedni formularz, którego wzór ustalony został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002r. w sprawie wzoru formularza informacji o pomocy publicznej uzyskanej przez przedsiębiorcę /Dz.U. Nr 196, poz.1654/, Formularz dotyczy informacji /sprawozdania/ przedsiębiorcy o pomocy publicznej udzielonej mu w okresie kolejnych 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Nie obejmuje natomiast informacji co do terminu i przeznaczenia pomocy jakiej oczekuje przedsiębiorca składając przedmiotowy wniosek, a tym samym powołane wyżej rozporządzenie nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek podania kodu oznaczającego właściwą formę pomocy o jaką się stara lub jej przeznaczenia lecz jedynie kod pomocy i jej przeznaczenie – otrzymanej, uzyskanej wcześniej /przed złożeniem wniosku/.

Zgodnie z treścią przepisu art.25 ust.1 ustawy z 2000 roku o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców organ udzielający pomocy występuje do organu nadzorującego z wnioskiem o wydanie opinii o projekcie decyzji albo umowy, która będzie stanowić podstawę udzielenia pomocy indywidualnej. Do wniosku o wydanie opinii dołącza się odpowiednio projekt programu procesowego, decyzji albo umowy oraz informacje niezbędne do wydania opinii, dotyczące w szczególności adresatów zamierzonej pomocy i jej przeznaczenia, formy, wielkości i czasu trwania /art.27 ust.1 cytowanej ustawy/. Z przepisów tych wynika wprost, że to organ udzielający pomocy sporządza i przedkłada organowi nadzoru wniosek o wydanie opinii o projekcie decyzji wraz z informacjami niezbędnymi do jej wydania. Organ udzielający pomocy na żądanie organu nadzoru jest zobowiązany przedstawić dodatkowe informacje lub wyjaśnienia dotyczące projektowanej decyzji. Przedsiębiorca ubiegający się o pomoc nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek czynności w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pismo organu udzielającego pomocy w dniu [...] r. zobowiązujące stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku w sprawie odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za miesiąc grudzień 2002r. poprzez wskazanie przeznaczenia pomocy publicznej, której udzielenie jest przedmiotem rozpatrywania /podanie kodu przeznaczenia pomocy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002 r Dz.U. Nr 196 poz.1654/ nie znajdowało żadnego uzasadnienia ani w przepisach ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców ani w rozporządzeniu z dnia 12 listopada 2002r. /Dz.U. Nr 196, poz.1654/ określającego jedynie wzór stosownego formularza.

Skoro wskazane wyżej przepisy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców nie nakładają na osoby ubiegające się o taką pomoc obowiązku podania kodu przeznaczenia ewentualnie uzyskanej pomocy należało uznać, że brak takiego kodu we wniosku o którym mowa w art.48 § 1 Ordynacji podatkowej nie może stanowić jedynej okoliczności uzasadniającej odmowę udzielenia wnioskowanej ulgi bez merytorycznego rozpatrzenia wniosku podatnika co do istnienia przesłanek opisanych w tym artykule.

O ile organ pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącej – wobec braku podania kodu przeznaczenia pomocy – nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa powinien wezwać stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania /wniosku/ bez rozpatrzenia.

Jeżeli natomiast uznał, że złożony wniosek spełnia warunki przepisane prawem, powinien przeprowadzić pełne postępowanie podatkowe według reguł i zasad udzielonych w Ordynacji podatkowej.

Innymi słowy, brak prawidłowego wykonania przez wnoszącego wniosek /podanie/ wezwania organu podatkowego do usunięcia braków i spełnienia wymogów określonych przepisami prawa rodzi po stronie organu obowiązek wydania postanowienia zgodnie z treścią art.169 § 4 Ordynacji podatkowej i nie stanowi zaś przesłanki do negatywnego dla strony merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. O tym czy wniosek, podanie czy żądanie strony są zasadne decyduje organ podatkowy na podstawie konkretnego przepisu ustawy dotyczącego danej kwestii a nie braku którego strona – zdaniem tego organu – nie uzupełniła.

Na koniec należy stwierdzić, że zgodnie z treścią przepisu art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niniejsza sprawa spełnia te warunki wobec czego przy jej rozpoznaniu stosowano przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ - oznaczonej dalej skrótem p.p.s.a.

Przepis art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla jej w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływa wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skoro jak wskazano wyżej organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa w sposób opisany w art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd uchylił to rozstrzygnięcie i orzekł o kosztach postępowania sądowego zgodnie z treścią art.200 ustawy p.p.s.a.

Z uwagi na charakter sprawy Sąd mimo uwzględnienia skargi nie orzekł o tym czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.