Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3062/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2012 poz 1187
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Tadeusz Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w W. przy ulicy [...] uregulowanej w KW [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m ².

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że - stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.) - nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz gminy następuje tylko wtedy, gdy nieruchomość rolna przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady W. z dnia [...] września 1992 r. wynika natomiast, że w dniu 1 lipca 2000 r. działka ewidencyjna nr [...] położona była w strefie oznaczonej symbolem [...] strefa o funkcjach techniczno-produkcyjnych, a więc nie spełniała wszystkich przesłanek niezbędnych do jej komunalizacji w trybie ww. przepisu.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie wniosło Miasto W. podnosząc, że działka, o której nabycie wnioskowano zarówno w dniu 1 lipca 2000 r. jak i obecnie użytkowana jest rolniczo. W rejestrze ewidencji gruntów teren ten stanowił grunt orny sklasyfikowany jako [...] i nie został wyłączony z rolniczej klasyfikacji gleboznawczej. Wskazano, że zgodnie z definicją nieruchomości rolnej, nieruchomością taką są grunty, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wykluczając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Dodano, iż obecnie dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego W., a w myśl studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., działka nr [...] znajduje się w obszarze [...] tj. terenów zieleni urządzonej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując sprawę przytoczył treść art. 1 oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wskazał, że z przepisu art. 1 tej ustawy wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu tej ustawy są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego położone jednocześnie na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarski rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady W. z dnia [...] września 1992 r., w dniu 1 lipca 2000 r. działka ewidencyjna nr [...] położona była w strefie oznaczonej symbolem [...] - strefa o funkcjach techniczno-produkcyjnych, czyli nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej. Organ wskazał, że działka nr [...] jest nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego jednak, aby mogła stać się własnością gminy musi spełniać obie przesłanki z art.1 pkt 1 ustawy. W ocenie organu, wbrew temu, co stwierdza się w odwołaniu decydujące znaczenie ma treść art. 13 ust. 2 oraz art. 1 pkt 1 powyższej ustawy, a nie faktyczny sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że przedmiotem nabycia może być jedynie mienie określone w art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zdefiniowane w Kodeksie cywilnym i położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tych warunków nie spełnia natomiast przedmiotowa działka nr [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] października 1992 r., poz.[...]) działka nr [...] z obrębu [...] znajdowała się na dzień 1 lipca 2000 r. w obszarze [...], tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Zdaniem skarżącego, sam fakt przeznaczenia nieruchomości nie wyklucza stwierdzenia, że nieruchomość ta była nieruchomością nierolną. Zgodnie z art. 461 Kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnym (gruntami rolnymi), są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wykluczając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Skarżący podniósł, że przedmiotowy teren w dniu 1 lipca 2000 r., jak i obecnie użytkowany jest rolniczo, nigdy nie zmienił przeznaczenia w myśl zapisów ww. planu miejscowego. Dodał, że na przedmiotowej działce brak jest jakiejkolwiek zabudowy oraz infrastruktury. Ponadto, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów ww. teren stanowił grunt orny sklasyfikowany jako [...], który nie został wyłączony z rolniczej klasyfikacji gleboznawczej. Zaznaczył, że obowiązujący w dniu 1 lipca 2000 r. Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W. wprawdzie określił funkcję przedmiotowej działki w strefie [...] o funkcjach techniczno-produkcyjnych, to jednak nie zmienił jej przeznaczenia, gdyż nadal mogła być wykorzystywana do działalności rolniczej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy nieruchomość położona w W. w W. oznaczona jako działka nr [...] mogła być objęta reżimem prawnym ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" i podlegać nabyciu przez Gminę W. z mocy prawa na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy.

Odnosząc się do tego zagadnienia należało zacząć od tego, że zakres przedmiotowy ustawy reguluje art. 1. Zgodnie z tym przepisem ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do: 1) nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych; 2) innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń; 3) lasów niewydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych w pkt 1 i 2.

Z kolei przepis art. 13 ustawy przewiduje, że przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. (ust. 1). Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone (ust. 2). Nabycie nieruchomości, o których mowa w ust. 2, stwierdza wojewoda w drodze decyzji (ust. 4).

Z powyższej regulacji wynika, że przy nabyciu z mocy prawa mienia przez właściwą gminę w trybie art. 13 ust. 2 ustawy istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu 1 lipca 2000 r. Dla niniejszej sprawy znaczenie miało zatem to, czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 1 lipca 2000 r. była nieruchomością rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten za nieruchomość rolną uznaje tego rodzaju nieruchomość która łącznie spełnia dwie przesłanki: 1) jest nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a ściślej w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego (nieruchomością, gruntem, który jest lub może być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej); 2) jest nieruchomością położoną na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z powyższego wynika, że aby stwierdzić nabycie przez Gminę W. nieruchomości oznaczonej jako działka[...] na podstawie przepisu art. 13 ust. 2 ustawy sporna nieruchomość winna w dacie 1 lipca 2000 r. jednocześnie spełniać przesłankę faktyczno-funkcjonalną i przesłankę formalną, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy.

Tymczasem rację należało przyznać Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że sporna nieruchomość nie podlegała reżimowi art. 13 ust. 2 ustawy, ponieważ nie spełniała przesłanki formalnej, niezbędnej aby zakwalifikować ją jako nieruchomość rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Z akt sprawy wynika, że w obowiązującym w dniu 1 lipca 2000 r. Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Z 1992 r. Nr [...], poz. [...]) działka nr [...] znajdowała się w strefie techniczno-produkcyjnej oznaczonej na rysunku planu symbolem [...]. Z pisma Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r., [...] wynika, że w obszarze [...] preferuje się utrzymanie i lokalizowanie funkcji obsługi technicznej miasta (Ustalenia podstawowe dla obszaru [...]).

Trafność stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji potwierdza załączony do skargi Miasta W. wypis z powyższego planu miejscowego zawarty w piśmie Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. Z pisma tego wynika dodatkowo, że jedną z 8 typów stref miejskich jest strefa [...], gdzie preferuje się utrzymanie i lokalizowanie funkcji technicznych o znaczeniu lokalnym, dzielnicowym, ogólno miejskim i stołecznym (II i III stopnia obsługi) oraz funkcji produkcyjnych (Ustalenia ogólne Nr [...] dotyczące podziału miasta na strefy i obszary funkcjonalne - lit. A). Poza tym plan ustala sukcesywne ograniczanie gruntów upraw polowych, ogrodniczych i wypasów na terenach rolnych w granicach administracyjnych miasta poprzez preferencje przekształceń w obszarze strefy zainwestowania o symbolu [...], a także plan wskazuje obszar o symbolu [...] jako obszar funkcjonalny zainwestowania miejskiego, gdzie grunty rolne uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze (Ustalenia ogólne Nr [...] dotyczące gruntów ornych, łąk, pastwisk i ogrodów działkowych - lit. [...]).

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że na stanowisko zaprezentowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] nie mogło mieć wpływu to, że sporna nieruchomość jest faktycznie wykorzystywana jako rolna, w ewidencji gruntów sklasyfikowana była jako grunt orny o symbolu [...], nie została wyłączona z klasyfikacji gleboznawczej oraz to, że plan miejscowy, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r. nie zmienił faktycznego sposobu jego użytkowania, w szczególności przez wprowadzenie zabudowy lub infrastruktury. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z przepisem art. 1 pkt 1 ustawy nieruchomość rolna w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego, aby być nieruchomością rolną podlegającą komunalizacji w trybie art. 13 ust. 2 ustawy musiała dodatkowo spełnić przesłankę formalną – musiała być położona na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W dacie 1 lipca 2000 r. obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był bowiem przepisem gminnym, ustalającym przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.).

Dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że plan miejscowy, zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji już nie obowiązywał. Decyzja komunalizacyjna, o której mowa w art. 13 ust. 4 ustawy ma charakter deklaratoryjny, ponieważ stwierdza nabycie przez gminę nieruchomości rolnej z mocy samego prawa z dniem 1 lipca 2000 r. Wobec tego okoliczności faktyczne i prawne dotyczące strony przedmiotowej tej sprawy, występujące po tej dacie nie miały dla niej żadnego znaczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.