Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 330/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 1. Oddala skargę w całości. 2. Przyznaje radcy prawnemu A.S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych uwzględniającej podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (Kierownik BP ARiMR) - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej: k.p.a.), art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2018, poz. 627 ze zm.- dalej: ustawa PROW), § 2 i § 3 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015, poz. 364 - dalej: rozporządzenie ONW) odmówił przyznania J.R. (Skarżącemu) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW) na rok 2018.

Organ ustalił że wśród działek zgłoszonych do płatności cztery z nich, położone na 5 działkach ewidencyjnych nr [...] (gmina [...], obręb ewidencyjny [...]), wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP), zaś zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy PROW - jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 - podmiotowi, który, na dzień [...] maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny. Jak ustalono na podstawie informacji udzielonej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (Dyrektor OT KOWR), skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do ww. gruntów. Powierzchnia natomiast działki kwalifikującej się do płatności wynosiła 0,58 ha (działka rolna położona na dz. ew. nr [...]), w związku z czym nie był spełniony warunek minimalnej powierzchni gruntów kwalifikującej do płatności ONW. Ta bowiem winna wynieść nie mniej niż 1 ha.

Skarżący w złożonym odwołaniu od decyzji Kierownika BP ARiMR wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu wnioskowanych płatności, oświadczając jednocześnie, że jest faktycznym i rzeczywistym użytkownikiem zgłoszonych do płatności działek.

Decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), art. 20 ust. 4 ustawy PROW, § 2 ust. 1, § 5 ust. 1a rozporządzenia ONW - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że spór dotyczy zasadności wykluczenia z płatności ONW gruntów rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...]. Powodem wykluczenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z płatności ONW przedmiotowych działek jest fakt, iż J.R. na dzień [...] maja 2018 r. nie posiadał tytułu prawnego do ich użytkowania, a prowadzona przez Stronę działalność rolnicza na w/w działkach ma charakter użytkowania bezumownego. Organ II instancji wskazał, że w/w działki są integralną częścią ZWRSP, w związku z czym producent rolny zgłaszający je w roku 2018 do płatności ONW musiał dysponować do nich tytułem prawnym (art. 20 ust. 4 Ustawy PROW).

Ustalono, że J.R. w zadeklarował do płatności ONW na rok 2018 m. in. działki rolne zlokalizowane na działkach nr ew.: [...]. Działki te wchodzą w skład ZWRSP. Wskazano jednocześnie, że z § 5 rozporządzenia ONW wynikał obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym tytule prawnym do działek zgłaszanych do płatności ONW. Wskazano jednocześnie, że zgodnie z §3a rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 90 ze zm.). KOWR udostępnia ARiMR dane dotyczące gruntów wchodzących w skład ZNRSP. Dalej organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z pisma Dyrektora OT KOWR z [...] września 2018r. skarżący 5 spornych działek ewidencyjnych od kwietnia 2014 roku użytkuje bezumownie. Potwierdza to, że w ich przypadku nie jest spełniony warunek wynikający z art. 20 ust. 4 ustawy PROW. Nadto, skarżący nie dochował warunku wynikającego z § 5 ust. 1a rozporządzenia ONW, ponieważ nie złożył oświadczenia o posiadanym tytule prawnym do spornych działek. Ponieważ powierzchnia działki kwalifikującej się do płatności (0,58 ha), jest niższa niż 1 ha, zatem nie jest spełniony warunek minimalnej powierzchni działek wynikający z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW, w związku z czym Skarżącemu nie przysługiwała wnioskowana płatności na rok 2018.

J.R. nie zgodził się z decyzją Dyrektora OR ARiMR i pismem z [...] kwietnia 2019r. wniósł od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Zarzucił w niej wydanie decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem i zasadami współżycia społecznego. Podał, że jest użytkownikiem działek do których odmówiono mu wsparcia, a KOWR obciąża go opłatami za użytkowanie, w związku z czym ARiMR winna przyznać mu żądane dopłaty.

Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] września 2017 r. ustanowiony dla J.R. pełnomocnik z urzędu uzupełnił stanowisko Skarżącego formułując zarzut naruszenia art. 20 ust. 4 ustawy PROW i § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW. Wskazał też, wadliwie oceniono stan faktyczny, a łączny areał gruntów kwalifikujących się do płatności wynosił 8,86 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, którego gospodarstwo jest położonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatność.

Zgodnie zaś z art. 20 ust. 4 ustawy PROW jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny.

Zgodnie zaś z § 5 ust. 1a rozporządzenia ONW w przypadku, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy PROW, we wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do użytków rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do których ubiega się o przyznanie tej płatności, w którym wskazuje, z czego wywodzi ten tytuł prawny.

W sprawie jest bezsporne, że skarżący takiego oświadczenia w odniesieniu do działek nr ew.: nr [...] nie złożył.

Tym niemniej organy ARIMR ustaliły na podstawie pisma Dyrektora OT KOWR z [...] września 2018 r. ustaliły, że ww. działki są bezumownie użytkowane przez J.R. I tak działka [...] od dnia [...] maja 2014 r., działka [...] od dnia [...] maja 2014 r., działka [...] od dnia [...] maja 2014 r., działka [...] od dnia [...] maja 2014 r., działka [...] od dnia [...] czerwca 2014. Nadto ANR podała, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne zmierzające do wydania nieruchomości przez bezumownego użytkownika.

Należy wskazać, że zgodnie z § 3a ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów, KOWR, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku, udostępnia z urzędu ARiMR, według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych, obejmujące:

1) identyfikator działki ewidencyjnej zawarty w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

2) dane podmiotu, który ma tytuł prawny do gruntu położonego na działce ewidencyjnej, o której mowa w pkt 1, na podstawie stosunku prawnego łączącego ten podmiot z Agencją Nieruchomości Rolnych:

a) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, adres oraz:

- numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności - w przypadku osoby fizycznej posiadającej obywatelstwo polskie,

- kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości - w przypadku osoby fizycznej nieposiadającej obywatelstwa polskiego,

b) nazwę, siedzibę, adres i numer identyfikacji podatkowej - w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,

c) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej,

d) rodzaj stosunku prawnego łączącego podmiot z ANR, stanowiącego tytuł prawny do tych gruntów

e) datę nawiązania stosunku prawnego, o którym mowa w lit. d, i okres, na jaki został nawiązany,

f) oznaczenie identyfikujące dokument stwierdzający nawiązanie stosunku prawnego, o którym mowa w lit. d.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy administracji trafnie uznały pismo z dnia [...] września 2018 r. za wiarygodny i pełnowartościowy dowód w sprawie. Zawarte w nim informacje pochodzą od uprawnionego organu (art. 76 § 1 k.p.a.). Prawidłowość kwalifikacji takiego pisma jako dokumentu urzędowego, objętego domniemaniem zgodności z prawdą, zawartych w nim informacji, w sprawie dotyczącej płatności ONW na rok 2016, w tożsamym stanie faktycznym, potwierdził zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lipca 2018 r. sygn. akt I GSK 671/18 oddalającym skargę kasacyjna J.R. od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 10 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Go 556/17. WSA w Gorzowie Wlkp., w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w całości podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach obu wymienionych wyroków.

W świetle zawartych w piśmie KOWR informacji podzielić zatem stanowisko organów, że J.R. nie posiada do 5 deklarowanych działek ewidencyjnych tytułu prawnego, który utracił w okresie od [...] maja 2014 r. do [...] czerwca 2014 r.

Nadto, jak trafnie wskazywano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 27 ust. 2 PROW na strony - beneficjentów pomocy - został nałożony obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek: ciężar udowodniania faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Skarżący natomiast nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego posiadanie w dalszym ciągu tytułu prawnego do 5 działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatność ONW, a wchodzących w skład ZWRSP. J.R. nie podniósł również uzasadnionych zarzutów mogących podważyć wiarygodność informacji podanych przez KOWR, z których wynika, że 5 z 6 działek ewidencyjnych zgłoszonych do płatności, nie spełniało warunku posiadania na podstawie tytułu prawnego.

Tym samym nie została spełniona przesłanka o której mowa w art. 20 ust. 4 PROW. Jednocześnie organy ustaliły, że obszar kwalifikujący do płatności ONW wynosi 0,58 ha (działka nr [...]), czyli nie został spełniony wymóg zawarty w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW.

Odpowiadając na zarzuty Skarżącego, Sąd wskazuje na jednobrzmiący zapis art. 20 ust. 4 ustawy PROW, gdzie sformułowano warunek materialny do uzyskania płatności jakim jest posiadanie tytułu prawnego do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP. Przyjąć zatem należy, że w przypadku takich gruntów sam fakt ich posiadania i użytkowania nie stanowi podstawy do przyznania płatności ONW (por. wyr. WSA w Szczecinie z 25 października 2018 r. I SA/Sz 463/18). Nie zmienia tej oceny fakt, iż Skarżący jest obciążany opłatami za bezumowne korzystanie z tych działek. Fakt ten nie stanowi bowiem tytułu prawnego do posiadania działek w rozumieniu art. 20 ust. 4 ustawy PROW.

Co do zarzutu wadliwej oceny możliwości przyznania płatności do działki nr ew. [...] należy zauważyć, że sam Skarżący we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarował, iż jej powierzchnia wynosi 0,58 ha. Jest to obszar mniejszy od minimalnego (1 ha) warunkującego prawo do uzyskania wnioskowanej przez Skarżącego płatności (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę (pkt 1 wyroku).

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. 2016, poz. 1714) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (pkt 2 wyroku).