Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 467/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia spowodowanego nieprawidłowym wyniesieniem przewodów kominowych oraz uszkodzeniami trzonów kominowych poprzez wykonanie określonych robót budowlanych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej DWINB), przyjmując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem T. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., (dalej PINB), z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.

Stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadła zaskarżona do Sądu decyzja przedstawiał się następująco.

PINB dla miasta W. na skutek skargi prowadził postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku hotelu "[...]" przy ul. P. we W.. W toku tego postępowania pojawiło się zagadnienie związku realizowanych robót z funkcjonowaniem przewodów kominowych w budynku zlokalizowanym przy ul. P. we W.. Po zawiadomieniu stron postępowania, służby nadzoru budowlanego w dniu 12 września 2014 r. przeprowadziły kontrolę użytkowania budynku przy ul. P. we W. dokumentując tę czynność w protokole kontroli nr [...], w którego załączeniu zamieszczono dokumentację fotograficzną. Czynności kontrolne pozwoliły organowi na stwierdzenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu obiektu skutkujących wszczęciem postępowania w sprawie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi spowodowanego nieprawidłowym wyprowadzeniem przewodów kominowych, o czym zawiadomiono strony postępowania zawiadomieniem z dnia 30 października 2014 r. Łącznie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania organ poinformował o włączeniu do materiału dowodowego sprawy w trybie art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. następujących dokumentów: oceny stanu technicznego komina przewodów wentylacyjnych autorstwa mgr inż. A. P. i mgr inż. M. K., uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie przedłużenia przewodów wentylacyjnych komina autorstwa mgr inż. M. K., opinii kominiarskiej nr [...] z przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych z dnia 3 kwietnia 2014 r., oraz protokołu kontroli z dnia 12 września 2014 r.

Po zawiadomieniu o tzw. gotowości decyzyjnej i możliwości wypowiedzenia się względem zebranego materiału dowodowego, w dniu [...] r. PINB dla miasta W. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. P. we W. tworzącej ogół współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. P. we W. - usunięcie zagrożenia spowodowanego nieprawidłowym wyniesieniem przewodów kominowych w budynku przy ul. P. we W. (poza strefą zawiewania) oraz uszkodzeniami trzonów kominowych, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:

- przemurowaniu uszkodzonych części czterech trzonów kominowych wychodzących ponad połacie dachowe w/w budynku,

- nadmurowaniu trzonu kominowego przedmiotowego budynku, zlokalizowanego bezpośrednio przy ścianie budynku sąsiedniego przy ul. P. we W., o wysokość co najmniej 1,25 m (licząc od obecnej wysokości komina) wraz z przedłużeniem wszystkich przewodów kominowych w w/w trzonie, za pomocą rur stalowych ocynkowanych, ocieplonych - do wysokości co najmniej 30 cm powyżej górnej krawędzi wyższej części komina budynku sąsiedniego (powyżej najwyższego elementu przesłaniającego),

- nadmurowaniu drugiego trzonu kominowego przedmiotowego budynku, licząc od strony budynku sąsiedniego przy ul. P. we W., co najmniej o wysokość:

- 1,90 m (licząc od obecnej wysokości komina) w obrębie przewodu kominowego o przekroju 28 x 40 cm,

- 1,25 m (licząc od obecnej wysokości komina) w obrębie pozostałych przewodów o przekroju 14x14 cm, wraz z przedłużeniem w/w przewodów za pomocą rur stalowych ocynkowanych, ocieplonych - do wysokości górnej krawędzi nadmurowanego przewodu kominowego o przekroju 28 x 40 cm,

- nadmurowaniu trzeciego trzonu kominowego przedmiotowego budynku, licząc od strony budynku sąsiedniego przy ul. P. we W., co najmniej o wysokość 1,25 m (licząc od obecnej wysokości komina),

- nadmurowaniu czwartego trzonu kominowego przedmiotowego budynku, licząc od strony budynku sąsiedniego przy ul. P. we W., co najmniej o wysokość 0,68 m (licząc od obecnej wysokości komina),

- wykonaniu na nadmurowanych trzonach kominowych czap kominowych,

- wykonaniu nowych tynków na przemurowanych i nadmurowanych trzonach kominowych.

W sentencji decyzji zamieszczona została informacja o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności i obowiązku wykonania robót budowlanych do dnia 30 kwietnia 2015 r., pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i przynależnej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a także konieczności zawiadomienia organu o usunięciu nieprawidłowości łącznie z oświadczeniem osoby nadzorującej roboty o ich wykonaniu.

Na uzasadnienie wydanego nakazu organ podał, iż z przedłożonych dokumentów w postaci oceny stanu technicznego z dnia 14 kwietnia 2014 r., uzupełnienia projektu budowlanego oraz z opinii kominiarskiej wynika konieczność podwyższenia (przedłużenia) kanałów wentylacyjnych czterech kominów budynku przy ul. P. we W. (wyprowadzenia przewodów ponad przegrodę przesłaniającą - ścianę nadbudowanej części budynku hotelu). Z dokumentów tych wynika również, że trzony kominowe wychodzące ponad połacie dachu posiadają uszkodzenia (spękania tynku mogące świadczyć o rozwarstwieniu muru). Z treści opracowania wywiedziono także zapisy wskazujące na konieczność wykonania robót polegających na rozbiórce uszkodzonych części trzonów kominowych, a następnie ich nadmurowaniu i przedłużeniu do wymaganej wysokości poprzez montaż stalowych rur. Ustalenia poczynione w trakcie kontroli polegały na stwierdzeniu, że trzony kominowe są znacznie poniżej ściany bocznej budynku sąsiedniego przy ul. P. i widoczne są spękania oraz wykruszenia materiału tworzącego. Przewody przebiegające w trzonach kominowych obsługują wentylację pomieszczeń mieszkalnych, w części których zainstalowane są kuchenki gazowe i piece gazowe do ogrzewania wody. Ściana szczytowa budynku przy ul. P. we W. wychodząca na wysokość ponad 3,0 m nad szczyt dachu budynku przy ul. P. we W. z uwagi na swoją wysokość, stanowi przeszkodę dla prawidłowego działania przewodów kominowych budynku przy ul. P. we W., powodując brak ciągu.

Organ nadzoru budowlanego I instancji odwołując się do Polskiej Normy PN-89 B-10425 dotyczącej wymagań technicznych i badań przy odbiorze przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych murowanych z cegły przyjął, że w celu usunięcia zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, spowodowanego nieprawidłowym działaniem przewodów kominowych w związku z ich nieprawidłowym wyprowadzeniem, trzon kominowy budynku przy ul. P. we W., zlokalizowany bezpośrednio przy ścianie budynku przy ul. P., winien zostać wyprowadzony co najmniej 0,3 m ponad górną krawędź przeszkody. Górną krawędź przeszkody stanowi najwyżej wysunięty fragment ściany szczytowej budynku przy ul. P. we W., czyli ściana kominowa budynku. W ocenie PINB wszystkie przewody zlokalizowane w trzonie kominowym budynku przy ul. P. winny zostać wyprowadzone na tą samą wysokość - minimum 0,3 m ponad górną krawędź ściany kominowej budynku sąsiedniego.

W motywach uzasadnienia decyzji organ I instancji nie zgodził się z zapisami zamieszczonymi w uzupełnieniu projektu budowlanego dotyczącymi możliwości niższego wyprowadzenia części przewodów kominowych, ponieważ wszystkie przewody kominowe winny być wyprowadzone na odpowiednią wysokość, ponad istniejącą przeszkodę. Względem trzech trzonów kominowych usytuowanych w odległości od 3 do 10 m od ściany szczytowej budynku sąsiedniego w przedłożonym opracowaniu zalecono przedłużenie przewodów kominowych poprzez ich nadmurowanie oraz częściowo poprzez montaż przewodów z rur stalowych ocynkowanych. Na podstawie wyliczeń podano wysokości, do których należy przedłużyć trzony kominowe. Stwierdzone uszkodzenia trzonów kominowych wychodzących ponad połacie dachu skutkowały koniecznością przemurowania trzonów w miejscach uszkodzeń i nadmurowaniu kominów oraz odtworzenia czap kominowych i otynkowania trzonów wychodzących ponad połacie dachu.

Wskazując na art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ I instancji odniósł się do nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia i uzasadnił w ten sposób konieczność wydania zawartego w decyzji nakazu. Nadto PINB dla miasta W. wskazał, że adresatem decyzji uznano Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. P. we W., która tworzy ogół współwłaścicieli obiektu, zaś zamieszczenie w decyzji terminu zakończenia robót mimo zaopatrzenia samej decyzji w rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniono stopniem pilności robót oraz faktem występowania niesprzyjających warunków atmosferycznych do wykonania tego rodzaju robót.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. P. we W. reprezentowana przez zarzadcę wniosła o jej uchylenie zarzucając błąd w dokonanych ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że możliwe jest wykonanie robót w wyznaczonym terminie, nieuwzględnienie faktu, że firma A. sp. z o.o. zgodnie z treścią uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] uzyskała zgodę na wykonanie remontu kominów wraz z ich przedłużeniem, nieuwzględnienie prowadzenia przez Wojewodę D. postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający A. sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na remoncie, przebudowie i częściowej nadbudowie budynku hotelu "[...]".

Kolejne zarzuty odwołania związane były z nieuwzględnieniem przez PINB dla miasta W.:

- faktu toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, ( sygn. akt II SA/Wr 792/14),

- faktu, iż z dokumentu na który organ powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tj. "Uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie przedłużenia przewodów wentylacyjnych komina budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy posesji P." wykonanego przez mgr inż. arch. M. K. wynika jednoznacznie, iż wszczęto działania mające na celu podwyższenie i remont kominów i działania te miała wykonać w ramach swego pozwolenia na budowę spółka A.,

- faktu, że od działań organów i sądu oraz ich rozstrzygnięć w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę wydanego dla spółki A. uzależnione jest wprost, czy spółka ta wykona konieczne remonty kominów przy ul. P. zgodnie z opinią kominiarską i "Uzupełnieniem projektu budowlanego".

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. polegający na nieuwzględnieniu słusznego interesu społecznego i interesu stron poprzez zakreślenie dla wykonania remontu terminu, w którym nie zostaną rozstrzygnięte sprawy bezpośrednio związane z remontem, a dotyczące spółki A. tj. sprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 792/14) oraz postępowanie przed Wojewodą D., a przez to przymuszenie decyzją do wykonania nakazanych w decyzji robót przez Wspólnotę pomimo faktu, że roboty te powinny być wykonane przez spółkę A. i na jej koszt, co będzie naruszało zasady gospodarności. Wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie jej zmianę w części dotyczącej wyznaczonego terminu autor odwołania uzasadnił podniesione zarzuty, wnioski i twierdzenia.

Niezależne odwołanie od wyżej opisanej decyzji wniósł T. S. wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzupełnieniu odwołania dokonanym pismem z dnia 18 marca 2015 r. odwołujący się wniósł dodatkowo o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Uzupełnienie odwołania zawierało umotywowane zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 16 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a., art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a., art. 7, 77 § 1, art. 80 i 81 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., naruszenia przepisów prawa materialnego art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, naruszenia art. 6 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 5 i art. 88 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 2, art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Autor odwołania szeroko wskazał i opisał swoje żądania i zarzuty poniesione względem kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Po przekazaniu akt administracyjnych organowi odwoławczemu DWINB w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. we W. uchylił decyzję PINB dla miasta W. z dnia [...] r., nr [...] w części którą określono termin na wykonanie nałożonego obowiązku i orzekając w tym zakresie o istocie sprawy ustalił nowy termin jego wykonania poprzez wskazanie, że należy go wykonać do dnia 30 czerwca 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z kolei do odwołania T. S. DWINB odniósł się decyzją z dnia [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze.

Po zrelacjonowaniu treści decyzji pierwszoinstancyjnej w uzasadnieniu wyżej wskazanej decyzji organ II instancji wskazał na treść art. 127 § 1 k.p.a. i przypomniał, że legitymację do wniesienia odwołania ma strona, czyli podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 k.p.a. Wniesienie odwołania przez osobę, która uważa, że wydana przez organ I instancji decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku prawnego, wszczyna postępowanie odwoławcze, jednak jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że osoba ta nie ma w sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zauważając, iż T. S. nie został uznany za stronę postępowaniu w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, DWINB uznał stanowisko PINB dla miasta W. za prawidłowe, co prowadziło do niemożliwości rozpatrzenia odwołania.

Uzasadniając zajęte stanowisko organ odwoławczy na tle interesu prawnego legitymującego daną osobę do uznania za stronę postępowania na podstawie art. 28 k.p.a. dokonał rozróżnienia interesu prawnego z interesem faktycznym rozumianym jako stan, w którym konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany określonym sposobem załatwienia sprawy, ale nie może tego zainteresowania wesprzeć poprzez odwołanie się do przepisów prawa materialnego. Wychodząc z założenia, że status prawny strony wynika z przepisów prawa materialnego, a nie z uznania organu administracji publicznej organ II instancji podał, iż T. S. będąc właścicielem lokalu w budynku, którego dotyczy postępowanie może posiadać jedynie interes faktyczny, który nie ma żadnego powiązania z normą prawa materialnego z której miałby wynikać jego interes prawny.

W treści decyzji drugoinstancyjnej zamieszczono rozważania związane z zagadnieniem istnienia interesu prawnego właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego budynku w którym się ten lokal znajduje. Organ wskazał, że ów interes nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, która określa poza sposobem ustanawiania odrębnej własności lokali, prawa i obowiązki właścicieli lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną. W świetle przepisów ustawy na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości. Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Chodzi przy tym nie tylko o uprawnienia i obowiązki materialnoprawne i proceduralne, określone w art. 6 zdanie drugie ustawy o własności lokali. Dotyczy to także zarządu nieruchomością wspólną, która zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokali. W skład tej nieruchomości mogą wchodzić elementy o zróżnicowanym stopniu związania z wyodrębnionymi lokalami. W pierwszym rzędzie należą do niej te części budynku i gruntu, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali, takie jak wspólna klatka schodowa, ściany zewnętrzne, ściany konstrukcyjne czy dach. Zarząd, w znaczeniu przedmiotowym, tj., zarządzanie nieruchomością wspólną, sprawowany jest przez zarząd w rozumieniu podmiotowym, wyłoniony sposób określony w art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Zarządzanie w znaczeniu przedmiotowym, jak wynika pośrednio z treści art. 21 tej ustawy, polega na kierowaniu sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowaniu jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Tak rozumiane zarządzanie obejmuje czynności prawne, w tym rozporządzanie rzeczą, czynności faktyczne, np. remont, konserwacja, i czynności polegające na załatwianiu spraw urzędowych dotyczących rzeczy wspólnej, przed urzędami i sądami. Z art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Przytaczane przepisy art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wskazują, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej - odrębnego od poszczególnych właścicieli podmiotu praw i obowiązków, co jest oczywiste w świetle art. 25 ustawy o własności lokali zgodnie z którym spory między właścicielami lokali, a wspólnotą mieszkaniową, na tle ewentualnej niewłaściwej, czy nierzetelnej reprezentacji interesów właściciela lokalu przez wspólnotę, są rozstrzygane w drodze cywilnoprawnej.

Zdaniem organu z przywołanych regulacji wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej działa wyłącznie wspólnota, a nie jej poszczególni członkowie, z których żaden nie ma indywidualnego, wyłącznego tytułu prawnego do części wspólnej obiektu, co odnosi się także do spraw mających za cel usunięcie naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane prowadzonych w oparciu o przepis art. 66. Uznając, iż postępowanie w sprawie części wspólnych budynku przy ul. P. we W. prowadzone jest w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego DWINB przyjął, że częściami wspólnymi budynku zarządza wspólnota mieszkaniowa i to ona ma przymiot strony postępowania. Stwierdzając więc, że T. S. nie przysługuje przymiot strony postępowania DWINB uznał, że jest zobowiązany umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec nieuznania autora odwołania za stronę wykluczono również możliwość wydania odrębnego postanowienia co do złożonego w odwołaniu wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji.

Na powyższą decyzję T. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu czyniąc zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania z uwagi na to, że osoba wnosząca odwołanie nie jest stroną postępowania.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podając, iż merytoryczne uzasadnienie stanowiska organu zawarto w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zaś po zapoznaniu się z treścią skargi stwierdzono, że nie zawiera ona zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę tego stanowiska.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania. Żądanie uzasadniono tym, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowań toczących się przez Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dwóch postępowań przed sądem powszechnym. Ponadto zdaniem wnioskodawcy ujawnił się czyn, którego ustalenie w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na sprawy sądowoadministracyjne, polegający na niedopełnieniu obowiązków przez: Miejskiego Konserwatora Zabytków, Architekta Miasta, radcę prawnego Wojewody D., PINB dla miasta W. oraz DWINB. Wniosek poparty został uzasadnieniem, w którym skarżący wykazywał okoliczności uzasadniające jego zdaniem zwieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Nadto przedłożył dwa pisma procesowe stanowiące uzupełnienie skargi oraz uzupełnienie wniosku o zawieszenie postępowania.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi natomiast względem wniosku o zawieszenie postępowania podał, że mu się nie sprzeciwia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił odmówić zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne i prawne stwierdził co następuje:

Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sprawie postanowienie o odmowie zawieszenia stosownie do treści art. 162 i art. 163 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej - p.p.s.a.), zostało wpisane do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji. Względem przedmiotowego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż został on oparty na wskazaniu szeregu postępowań prowadzonych przed organami administracyjnymi czy sądem powszechnym oraz zarzucie wnioskodawcy niedopełnienia obowiązków przez osoby pełniące funkcje publiczne. Przedmiotem oprotestowanej skargą decyzji jest umorzenie postępowania odwoławczego, a więc kwestionowany akt administracyjny ma charakter ściśle procesowy. W tych okolicznościach sprawy brak było zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wskazanymi przez wnioskodawcę postępowaniami, czy nawet zarzucanym niedopełnieniem obowiązków przez piastunów organów lub pracowników z oceną atrybutu strony samego skarżącego. Sąd nie stwierdził więc aby rozstrzygnięcie sprawy uzależnione było od wyniku innego toczącego się postępowania.

Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego czy materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle powyższych zasad wywiedziona skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie była decyzja DWINB umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem T. S. od decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...]. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ odwoławczy, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego.

Treść oprotestowanej skargą decyzji zapadłej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. sprowadza w istocie rolę Sądu kontrolującego legalność wydanego rozstrzygnięcia do oceny prawidłowości odmówienia przez organ odwoławczy autorowi odwołania atrybutu strony postępowania w sprawie dotyczącej nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego. Tylko bowiem tego rodzaju ustalenie w okolicznościach niniejszej sprawy daje możliwość uruchomienia normy prawnej wynikającej ze wskazanego przepisu, bo w przypadku uznania, iż odwołujący się nie może uczestniczyć w postępowaniu złożone odwołanie nie będzie pochodzić od strony postępowania.

Rozważenie kwestii legitymacji autora odwołania do udziału w postępowaniu należy rozpocząć od wskazania generalnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., w myśl której stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sam interes prawny należy z kolei rozumieć jako przysługujące określonemu podmiotowi konkretne uprawnienie wynikające z przepisów prawa materialnego, na podstawie którego można żądać od organu administracji publicznej określonej czynności i którego można dochodzić na drodze sądowej. Treścią interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego jest co do zasady możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy co do istoty. Jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Interes prawny musi być nadto realny i aktualny, a także musi wynikać z zastosowania konkretnej normy prawnej. Ocena interesu prawnego odbywa się z uwzględnieniem jego obiektywnego charakteru, co siłą rzeczy wyklucza branie pod uwagę subiektywnych przekonań o jego istnieniu czy naruszeniu. Poza interesem prawnym wyróżnić należy, obojętny dla procedury administracyjnej interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Poza art. 28 k.p.a. kluczowe znaczenie w sprawie ma również art. 127 § 1 k.p.a., ponieważ definiuje on zasadę, w myśl której prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Skoro w myśl art. 15 k.p.a. na organie odwoławczym spoczywa obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w zasadzie pierwszym z zadań jakie pojawia się przed tym organem jest zbadanie czy skierowany do niego środek odwoławczy pochodzi od strony, a więc zapadły akt administracyjny został skutecznie oprotestowany. Wobec poczynionych uwag o charakterze ogólnym zauważyć należy, że w niniejszej sprawie działanie DWINB musiało dotyczyć oceny istnienia interesu prawnego T. S. na tle mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. PINB dla miasta W. wydał oprotestowaną odwołaniem decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 66 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane adresatem decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego co oznacza, iż przymiot strony będzie przysługiwał tym podmiotom. W okolicznościach niniejszej sprawy adresatem decyzji organ nadzoru budowlanego I instancji uczynił Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. P. we W. tworzącą ogół współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. P. we W.. Co do konieczności interwencji służb nadzoru budowlanego czy też zakresu nałożonych obowiązków nie istnieją wątpliwości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci opracowań sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, a także własne ustalenia organu chociażby w trakcie kontroli, uzasadniały konieczność nałożenia obowiązku wykonania konkretnych robót celem wyeliminowania stwierdzonych zagrożeń i nieprawidłowości. Zagadnienie to zresztą ze względu na merytoryczny charakter nie podlega kontroli tut. Sądu w ramach niniejszej sprawy, ponieważ oprotestowana skargą decyzja ma charakter wyłącznie proceduralny.

Wobec nałożenia obowiązku na Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. P. we W. przyjdzie zatem ocenić możliwość udziału T. S. w prowadzonym postępowaniu jako strony i finalnie możliwość złożenia przez niego skutecznego odwołania od decyzji. Oceniając legitymację członka wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu związanym ze stanem technicznym obiektu budowlanego, w którym znajdują się lokale mieszkalne i istnieje wspólnota mieszkaniowa należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) Stosownie do art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W myśl art. 6 ustawy o własności lokali, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Sprawami wspólnoty kieruje zarząd, który także reprezentuje wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, co wynika z art. 21 ustawy. Ustawa o własności lokali, regulując prawa i obowiązki członka wspólnoty, wskazuje, że właściciel lokalu uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej (art. 13), odpowiada za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości (art. 17) i posiada prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem (art. 12 ust. 1) i współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną (art. 27), przy uwzględnieniu okoliczności, że czynności zwykłego zarządu podejmuje samodzielnie zarząd (art. 22 ust. 1), zaś do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali (art. 22 ust. 2).

Na tle przytoczonych regulacji należy odróżnić sytuację prawną wspólnoty, od sytuacji prawnej właściciela lokalu, któremu przysługuje odrębne prawo do lokalu w tej wspólnocie. Z art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota, gdyż to ona działa za członków wspólnoty, a więc w ich interesie. Jednoznacznie w tej materii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w akceptowanym przez skład orzekający Sądu wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 2208/10), podając, że ,,Czynności prawne i czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot wykonanie robót budowlanych co do części wspólnych, interes prawny ma wspólnota, reprezentowana przez zarząd, a nie poszczególni właściciele lokali tworzących wspólnotę".

Mimo wynikającej z powyższych wywodów zasady, że to wspólnota mieszkaniowa reprezentuje jej członków i jest stroną w postępowaniach administracyjnych niewykluczona jest sytuacja, gdy właściciele poszczególnych lokali również zostają uznani za strony. Aby sytuacja taka zaistniała z okoliczności danej sprawy musi wynikać, że nakazane do wykonania roboty budowlane lub istniejące w obiekcie budowlanym nieprawidłowości naruszają prawa lub obowiązki tego konkretnego podmiotu wynikające z przysługującego mu prawa własności lokalu. Musi zostać więc wykazany interes prawny lub obowiązek tego konkretnego lokatora.

Z indywidualnym interesem prawnym mamy do czynienia wówczas, gdy dotyczy on konkretnej osoby i odnosi się bezpośrednio do jej sytuacji prawnej, której przepisy zapewniają ochronę w sferze prawa administracyjnego. Poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali legitymują się tak rozumianym interesem prawnym tylko w zakresie swoich własnych "praw mieszkaniowych", a nie praw w nieruchomości wspólnej. Możliwe jest więc uznanie właściciela lokalu należącego do wspólnoty mieszkaniowej za stronę, w rozumieniu art. 28 k.p.a., o ile wykaże on swój interes prawny.

W realiach rozpoznawanej sprawy postępowanie dotyczy przewodów kominowych, a więc elementów wspólnych obiektu budowlanego. Nie jest więc możliwe aby postępowanie to dotyczyło sytuacji prawnej poszczególnych członków wspólnoty mieszkaniowej. W odwołaniu jak też w skardze P. S. nie wykazał aby skierowany do Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. P. we W. nakaz ingerował w jego indywidualny interes prawny jako właściciela lokalu mieszkalnego znajdującego się w przedmiotowym budynku.

Zaznaczyć trzeba, że pytany na rozprawie skarżący podał, iż swój interes prawny wywodzi z prawa współwłasności i w jego interesie jest aby wspólnota mieszkaniowa właściwie broniła jego interesów. Wobec nieprawidłowych działań wspólnoty musiał osobiście podjąć działania. Twierdzenia skarżącego nie znalazły uznania Sądu, gdyż nie potwierdzają istnienia interesu prawnego skarżącego. Po pierwsze posiadanie współwłasności części wspólnych obiektu budowlanego nie uprawnia wprost do przyznania przymiotu strony. Przedmiotem postępowania są przewody kominowe, co prawda funkcjonalnie związane z wyodrębnionym lokalem mieszkalnym skarżącego, jednakże za ich utrzymanie i stan techniczny odpowiada wspólnota mieszkaniowa czy zarządca, któremu można powierzyć zadania w tym zakresie, więc w tych okolicznościach nie można wywodzić istnienia indywidualnego interesu prawnego właściciela lokalu mieszkalnego. Sytuacji tej nie może zmienić podnoszona przez skarżącego konieczność ochrony własnych interesów wobec ,,nieprawidłowych działań wspólnoty". W zakresie wykazania interesu prawnego niedopuszczalnym wydaje się zastępowanie Wspólnoty jako strony postępowania bez upoważnienia z własnej inicjatywy, czy wręcz podejmowanie określonych działań niejako ,,zamiast niej" czy ,,za nią". W przypadku niewykonywania zadań przez wspólnotę czy zarządcą osobom uprawnionym przysługują odpowiednie instrumenty prawne umożliwiające przeciwdziałanie takim praktykom. Okoliczność ta pozostaje jednak poza sferą zainteresowania organów nadzoru budowlanego i w konsekwencji sądu administracyjnego, gdyż nie wpływa ona na uzyskanie przez skarżącego legitymacji strony postępowania.

Wobec powiedzianego w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał indywidualnego interesu prawnego, będącego podstawą do przyznania mu statusu strony w postępowaniu w sprawie stanu technicznego budynku. W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jako że skarżący, niebędący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie był podmiotem uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji.

Z tej przyczyny należało uznać, iż zaskarżona decyzja DWINB nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.