Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1330/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. K. na rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (zwany dalej: Szef SKW, organ), działając na podstawie art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 740 ze zm., zwana dalej: u.s.f.), orzekł o uznaniu K. K. (zwany dalej: skarżący) winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na:

1. nadużyciu służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego dla osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wprowadzeniu w błąd funkcjonariusza odpowiedzialnego za wypłatę należności z tytułu przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości poprzez wystąpienie w dniu [...] listopada 2016 r. z wnioskiem o wypłatę nienależnych mu świadczeń: zasiłku osiedleniowego z tytułu przesiedlenia się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w wysokości 50 % uposażenia, dodatkowego ryczałtu z tytułu przeniesienia w wysokości 50 % uposażenia tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 106 ust. 2 pkt 4 oraz pkt 9 u.s.f.;

2. nadużyciu służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego w okresie od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. w L., w warunkach powtarzających się zachowań w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wprowadzenia w błąd funkcjonariusza odpowiedzialnego za wypłatę należności poprzez wystąpienie z wnioskami o wypłatę nienależnego mu dodatku za rozłąkę, z tytułu przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, czym osiągnął korzyść majątkową w kwocie 370,50 zł, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 106 ust. 2 pkt 4 oraz pkt 9 u.s.f.

oraz wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Szef SKW orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia.

Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Szef SKW działając na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 3, art. 16 ust 1 w związku z art. 109 ust 1 pkt 6 i art. 112 ust. 1, art. 75 i art. 79 ust. 1 pkt 1 i 2 u.s.f., orzekł o odwołaniu skarżącego (Dyrektora Inspektoratu SKW w L., zawieszonego w czynnościach służbowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. oraz rozkazem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.) z dniem [...] sierpnia 2017 r. z zajmowanego stanowiska służbowego i mianowaniu z dniem [...] sierpnia 2017 r. na stanowisko służbowe: Inspektora Wydział [...], Inspektorat SKW w W. Powyższe stanowisko zaszeregowano: stopień etatowy - porucznik, grupa uposażenia -13, przyznano dodatek służbowy w wysokości 50% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, pozostałe składniki uposażenia pozostały bez zmian.

Na podstawie art. 106 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) rozkazowi nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ, po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, iż wymierzając karę wyznaczenia na niższe stanowisko w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego Szef SKW uwzględnił okoliczności popełnienia czynu polegające na tym, że został on popełniony przez osobę pełniącą wysoką funkcję (Dyrektor Inspektoratu), posiadającą wiedzę prawniczą (radca prawny), która powinna respektować obowiązujący porządek prawny i kształtować zasady przestrzegania prawa wśród podwładnych oraz fakt, że popełniony czyn polegał na zachowaniu doprowadzającym do nieuprawnionego uzyskania korzyści majątkowej, przez co zasługuje na szczególne potępienie. Stwierdził, że kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe inspektora w SKW jest adekwatna do popełnionego czynu i istotnego zawinienia przez funkcjonariusza.

W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego skarżący zaskarżył przedmiotowe orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wskazania przesłanek nadania zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności;

2. art. 79 ust 3 u.s.f. poprzez obniżenie dodatku służbowego bez podstawy prawnej;

3. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 3 i art. 9 u.s.f. poprzez brak spójnego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego rozkazu personalnego, w zakresie wskazania przyczyn obniżenia znacząco stanowiska służbowego (o 11 grup uposażenia) i przyjęcie faktu zawodu radcy prawnego jako okoliczność wpływającą na obniżenie stanowiska, mimo tego, iż skarżący był mianowany na stanowisko niezwiązane w żadnym zakresie z zawodem radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo omówił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1310/17 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi skarżącego na orzeczenie z dnia [...] lipca 2017 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej, orzekł o oddaleniu skargi.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1330/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowowoadministracyjne w sprawie ze skargi skarżącego na przedmiotowy rozkaz personalny do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie II SA/Wa 1310/17.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 141/21 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1310/17, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1330/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł o podjęciu zawieszonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności podać należy, iż stosunek służbowy funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, tak samo jak stosunek służbowy funkcjonariuszy innych służb, jest regulowany przez przepisy prawa administracyjnego, a nie przez przepisy prawa pracy. Oznacza to, że materialną podstawą jego istnienia są przepisy ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Taki stosunek służbowy powstaje w wyniku nominacji. Cechą charakterystyczną tego stosunku jest dyspozycyjność, rozumiana jako szczególne podporządkowanie się podmiotowi, który dokonał nominacji. Osoba pozostająca w stosunku służbowym ma obowiązek wykonywać polecenia przełożonych, a jej stosunek służbowy, ze względu na potrzeby i zadania związane z wykonywaniem służby, może być zmieniany przez jednostronne akty władcze. Jednostronność rozstrzygnięć w zakresie stosunku służbowego oznacza, że funkcjonariusze nie mogą "negocjować" warunków służby ani innych elementów związanych z jej pełnieniem.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (publ. jw.). Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.f. Szef SKW i Szef SWW, każdy w zakresie swojego działania, jest właściwy do przyjmowania do służby, mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stanowiska służbowego. Przepis ten nie zawiera przesłanek ani nie precyzuje kryteriów, które powinny być wzięte pod uwagę przez organ wydający rozkaz personalny w tym przedmiocie.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 u.s.f. funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

W treści rozkazu zaskarżonego personalnego wskazano, że Szef SKW orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, orzeczenie to utrzymane zostało w mocy. Zatem stało się ono ostateczne i prawomocne w dniu [...] lipca 2017 r. (art. 138 ust. 1 pkt 2 u.s.f.). Zgodnie natomiast z art. 112 ust. 1 u.s.f. kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe polega na odwołaniu z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowaniu na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego. Wobec wydania ww. orzeczenia dyscyplinarnego organ zobligowany był - na mocy art. 138 ust. 2 u.s.f. - do wydania przedmiotowego rozkazu personalnego. Wydanie ww. rozkazu personalnego było bezpośrednią konsekwencją wymierzenia skarżącemu wskazanej kary dyscyplinarnej.

Jak uprzednio wskazano, zaskarżonemu rozstrzygnięciu organ na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nie zawarł wyjaśnień dotyczących zastosowania tego przepisu, jednak zdaniem Sądu uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Z uzasadnienia przedmiotowego rozkazu wynika, że w sprawie zachodziły przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem skarżącego, który orzeczeniem dyscyplinarnym został uznany winnym przewinień dyscyplinarnych wskutek czego wymierzono mu karę dyscyplinarną, która z mocy art. art. 138 ust. 2 u.s.f. winna być wykonana niezwłocznie (przełożony dyscyplinarny, po uprawomocnieniu się orzeczenia lub postanowienia, niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę).

Nie jest zasadny zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 79 ust. 3 u.s.f. tj. ustalenia wysokości dodatku służbowego. Zgodnie z art. 75 u.s.f. uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Określone w art. 79 ust. 1 u.s.f. dodatki do uposażenia to: 1) dodatek za stopień; 2) dodatek służbowy; 3) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby. Zgodnie z art. 79 ust. 3 u.s.f. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzeń, odrębnie dla SKW i SWW, wysokość dodatków, o których mowa w ust. 1, zasady ich przyznawania i obniżania, sposób ich wypłaty oraz rodzaje dodatków uzasadnionych szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby. Skoro jest to przepis delegacyjny dla Ministra Obrony Narodowej, to organ nie mógł go naruszyć wydając zaskarżony rozkaz personalny.

Niezależnie od tego wskazać trzeba, że realizując wynikającą z treści ww. przepisu delegacją ustawową Minister Obrony Narodowej wydał w dniu 25 września 2006 r. rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r. poz. 174 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem). Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia, funkcjonariuszowi przyznaje się dodatek służbowy w wysokości do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Przy ustalaniu powyższego dodatku uwzględnia się między innymi zakres obowiązków, zajmowane stanowisko oraz posiadane kwalifikacje zawodowe. Zatem sporny dodatek służbowy ustalony został skarżącemu zgodnie z powołaną wyżej regulacją § 3 rozporządzenia.

Zauważyć też trzeba, iż zgodnie z treścią art. 81 ust. 1 u.s.f. określającego przypadki zmiany uposażenia, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W niniejszej sprawie okolicznością taką było wykonanie orzeczonej prawomocnie kary dyscyplinarnej – wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, co nastąpiło od dnia [...] sierpnia 2017 r. W konsekwencji skarżącemu obniżono dodatek służbowy od dnia [...] sierpnia 2017 r.

Wbrew argumentom skargi, podstawy obniżenia skarżącemu dodatku służbowego nie stanowiły przepisy rozporządzenia, lecz art. 78 u.s.f. (chociaż nie zostało to przez organ wyraźnie wskazane). Zgodnie z przepisem art. 78 ust. 1, funkcjonariusz przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego, zachowuje prawo do kwoty uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej kwoty uposażenia według stanowiska służbowego. Szef SKW i Szef SWW, każdy w zakresie swojego działania, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mogą zezwolić na zachowanie przez funkcjonariusza przeniesionego na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku, z jednoczesnym zachowaniem stopnia związanego z tym stanowiskiem (art. 78 ust. 2 u.s.f.). Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariusza przeniesionego na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 16 ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i 3 oraz funkcjonariusza przeniesionego na własną prośbę (art. 78 ust. 1 u.s.f.).

Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że nie obejmuje on sytuacji przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, będące wynikiem wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Ponadto określony powołanym wyżej przepisem zakaz dotyczy wyłącznie uposażenia zasadniczego, nie zaś dodatku służbowego. W ocenie Sądu Szef SKW prawidłowo w opisanym stanie faktycznym sprawy dostosował należny skarżącemu dodatek służbowy do nowego – niższego - stanowiska, a co za tym idzie nowego zakresu obowiązków na tym wyznaczonym niższym stanowisku, co wyraźnie koresponduje z treścią § 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 3 i art. 9 u.s.f. poprzez brak spójnego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego rozkazu personalnego, stwierdzić należy, że zarzut ten jest zasadny. Uzasadnienie przedmiotowego rozkazu we wskazanym zakresie jest bowiem ogólne i nie wyjaśnia wszystkich elementów rozstrzygnięcia. Stwierdzone uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W opisanym zakresie zaskarżony rozkaz wydany został na podstawie art. 78 ust. 3 u.s.f., który w zestawieniu z treścią art. 78 ust. 1 u.s.f. wyraźnie określa, że w przypadku przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, będące wynikiem wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, nie zachowuje on prawa do kwoty uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku. Okoliczność, że wskutek wymierzenia kary dyscyplinarnej skarżący przeniesiony został na niższe stanowisko służbowe, podlegała w tym przypadku uznaniu organu. Niewątpliwie słuszna jest przy tym ocena Szefa SKW, że niezależnie od faktu, iż skarżący nie sprawował funkcji radcy prawnego (piastował stanowisko Dyrektora Inspektoratu SKW), sam fakt posiadania ww. uprawnień powoduje, że przewinienia dyscyplinarne, których się dopuścił, mają istotny wpływ na jego ocenę.

W kontekście powyższych ustaleń Sąd stwierdził niezasadność złożonej skargi.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.