Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 117/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1088/13 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1088/13, odmówił P. G. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji wymiarowej.

I

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) przewiduje możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach tej samej sprawy". Sąd wskazał, że pojęcie to powinno być interpretowane na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który określa przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., regulujących zakres sądowej kontroli. W związku z powyższym WSA stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r., określająca P. G. podatek akcyzowy, nie mieści się w granicach sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, zainicjowanej wnioskiem strony z dnia [...] kwietnia 2013 r. Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu ma charakter ściśle procesowy, a jego przedmiotem jest wyjaśnienie zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, o których mowa w art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; powoływanej dalej jako: o.p.). W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, w niniejszym przypadku nie istnieje nawet możliwość rozważenia konieczności udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej na tle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

II

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. G.

Postanowienie zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, która stała się powodem egzekwowania od skarżącego całego wynikającego z niej podatku akcyzowego oraz o zwrot pobranych z tego tytułu od skarżącego środków, a także o zasądzenie zwrotu kosztów poniesionych w związku z niniejszym postępowaniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie kwestii wstrzymania wykonania postanowienia do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż sprawa sądowoadministracyjna, dotycząca kontroli legalności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie odnosi się do kwestii wymiaru podatku akcyzowego. W ocenie strony, procedurą związaną z rozpoznaniem meritum sprawy, a więc z wniesionym odwołaniem jest również sprawa o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej skarżącemu podatek akcyzowy. Wniosek o przywrócenie terminu nie funkcjonuje na gruncie postępowania administracyjnego jako instytucja i byt samodzielny, będąc zawsze nierozerwalnie powiązanym z meritum sprawy.

Strona wnosząca zażalenie podniosła, że zgodnie z treścią art. 164 o.p. organ administracji może wstrzymać wykonanie decyzji w przypadku wniesienia, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, odwołania od decyzji administracyjnej. Ustawa dopuszcza zatem stosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej również w przypadku, kiedy złożono wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący stwierdził nadto, że wstrzymanie wykonania decyzji jest nawet bardziej przydatne w przypadkach uchybienia terminu i składania wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, bowiem dochodzi wówczas do cofnięcia postępowania do etapu sprzed uprawomocnienia się orzeczenia. W sytuacjach tych zazwyczaj dochodzi do wykonywania – egzekwowania decyzji, które nadal są lub będą przedmiotem kontroli instancyjnej.

W ocenie skarżącego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż sprawa o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji traktowana będzie jako zupełnie inna sprawa, oderwana od tej decyzji i odwołania od niej. Wykładnia dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu prowadziłaby w konsekwencji do wykluczenia stosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji w sprawach, w których jest ona szczególnie potrzebna.

W zażaleniu podniesiono również, że w przypadku niewstrzymania wykonalności istnieje duże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że strona wnosząca zażalenie domagała się wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią pkt 1 tego przepisu, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja powyższa odnosi się zatem do wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia przez organ administracji, nie zaś przez sąd administracyjny, który to o zastosowaniu instytucji ochrony tymczasowej orzeka na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Stosownie zatem do treści tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.

W tym miejscu zauważyć wypada, że w rozpoznawanej sprawie P. G. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2013 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Należy zatem mieć na uwadze, że wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji podatkowej, która nie jest przedmiotem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Tym samym skarżący ochroną tymczasową próbował objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Wszczęta skargą do WSA sprawa sądowoadministracyjna w zakresie przedmiotowym dotyczy odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wymiarowej i jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Celnej w P. postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. Sprawa zawisła przed wojewódzkim sądem administracyjnym swym przedmiotowym zakresem obejmuje zatem kwestię przywrócenia terminu. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy wiążą się ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na podkreśloną powyżej odrębność zakresów przedmiotowych, nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.

Dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnym, zatem o "postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy" można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Takie rozumienie omawianego pojęcia znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 344).

W związku z powyższym należy uznać, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2013 r., wykraczając swym przedmiotem poza granice zawisłej aktualnie przed sądem sprawy, nie mieści się wśród orzeczeń wymienionych w art. 61 § 1 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego brak jest podstaw do uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 19 lutego 2014 r. odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej w zakresie podatku akcyzowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.