Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 146/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 stycznia 2019r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 146/19

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 stycznia 2019 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) , po rozpatrzeniu odwołania G. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 30 listopada 2018 r., znak: [...], o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gm. B., polegających na:

1. sprostowaniu wpisów w jednostce rejestrowej 102 poprzez wpisanie poprawnie numeru nieruchomości jako działki nr 376/1;

2. wykreśleniu z jednostki rejestrowej odpowiadającej wg stanu rejestru z 1993 roku jednostce rejestrowej nr 133, władania działką nr 409/1 H. i M. małż. L. i wszystkich pochodnych tego władania i ujawnienie w niej jako właściciela G. B. na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia 17 października 1994 r.;

3. wpisaniu G. B. na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia 17 października 1994 r. jako właściciela w miejsce I. i B. małż. C. ujawnionych w zaktualizowanym rejestrze gruntów z 1993 roku w odpowiadającej obecnie jednostce rejestrowej.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2018 r. G. B. zwrócił się do Starosty o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków obrębu K. opisanych powyżej zmian. Z uzasadnienia wynika, że wnioskodawca rości prawa do działki nr 376/1 wykazanej w jednostce rejestrowej 133. Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 30 listopada 2018 r. W odwołaniu G. B. podniósł, że organ oparł swoje stanowisko o dane ujawnione w elektronicznej bazie danych ewidencyjnych sporządzonej w 1993 roku po modernizacji ewidencji, sprzecznych z danymi tego operatu, powołał błędne ustalenia co do działki nr 409/1, sprzeczne z wpisami w księdze wieczystej. Z treści odwołania wynika, że wnioskodawca jest właścicielem całego gospodarstwa rolnego objętego aktem własności ziemi z dnia 27 grudnia 1973 r., tj. działek nr 408, 409 i 514 oraz zabudowań.

Organ odwoławczy ustalił, że G. B. jest właścicielem działki nr 409/1 o pow. 0,3278 ha, ujętej w jednostce rejestrowej G. 102 obrębu K., na podstawie księgi wieczystej nr [...]. W dziale I tej księgi wpisana jest tylko działka nr 409/1, a w dziale II G. B., jako jej właściciel. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia 17 października 1994 r. Rep. A [...], Sąd Rejonowy w S. prowadził księgę wieczystą KW [...] (aktualnie [...]), w której jako właściciele działki nr 409/1 figurowali I. i B. małż. C . Wnioskodawca nabył ją na mocy ww. aktu notarialnego od małżonków C .

W rejestrze gruntów obrębu K. z 1993 roku w jednostce rejestrowej nr 134 figurowali I. i B. C. jako właściciele działki nr 409/1. W jednostce rejestrowej nr 135 ujęta była działka nr 376/1, w jednostce rejestrowej nr 133 – działka nr 34/3. Jako ich właściciele wykazane były inne osoby fizyczne niż H. i M. L., do których odnosi się wniosek G. B . W aktualnym rejestrze gruntów obrębu K. H. i M. L., a także I. i B. C. nie figurują. Działka nr 376/1 posiada uregulowany stan prawny, a działka nr 34/3 aktualnie wykazana jest w jednostce rejestrowej G. 145.

Organ odwoławczy, po przywołaniu treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wyjaśnił, że G. B. nie wskazał konkretnie, w odniesieniu do których działek domaga się ujawnienia siebie jako właściciela, posługując się jedynie numerami działek nieaktualnego rejestru gruntów z 1993 roku. Wskazał jedynie działkę nr 376/1, która posiada uregulowany stan prawny. Twierdzenie wnioskodawcy, że jest właścicielem całego gospodarstwa rolnego objętego aktem własności ziemi z dnia 27 grudnia 1973 r., regulującym stan prawny działek nr 408, 409 i 514 o łącznej pow. 2,93 ha na rzecz H. i M. małż. L., nie znajduje potwierdzenia w treści aktu notarialnego z dnia 17 października 1994 r., na mocy którego nabył własność wyłącznie działki nr 409/1. Sprawa dotycząca wykazania G. B. jako właściciela działek nr 408, 409 i 514 była przedmiotem postępowania zakończonego prawomocną decyzją WINGiK z dnia 27 lutego 2014 r., znak: [...], który ustalił, że aktem własności ziemi z dnia 27 grudnia 1973 r. uregulowany został stan prawny ww. działek, na rzecz H. i M. małż. L .

Podsumowując, organ odwoławczy podkreślił, że G. B. nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że jest właścicielem ww. działek. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu K. działki nr 408, 409 i 514 nie występują.

W skardze do tut. Sądu G. B. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa poprzez:

1. powołanie fałszywego dowodu, jakim jest treść pisma Starosty z dnia 24 września 2018 r., która mówi, że w operacie z 1993 roku w jednostce 134 figuruje działka nr 409/1, w jednostce 133 – działka nr 34/3, a w jednostce 135 – działki nr 50 i 108, co narusza art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 76 § 3 Kpa;

2. pominięcie dowodu w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 27 listopada 1996 r., co narusza art. 7 i art. 77 § 1 Kpa;

3. pominięcie dowodu w postaci zestawienia gruntów dla jednostki 134 z dnia 23 lipca 1993 r., co narusza art. 7 i art. 77 § 1 Kpa;

4. pominięcie powołanego w odwołaniu dowodu w postaci rejestru klasyfikacyjno-pomiarowego po scaleniu w 1979 roku, gdzie ujawniony jest właściciel dla działki nr 376/2, co narusza art. 7 i art. 77 § 1 Kpa;

5. błędne przyjęcie, że prawo własności ujawnione w KW [...] dotyczy części gospodarstwa rolnego w postaci działki nr 409/1, a nie całego gospodarstwa, co narusza art. 80, art. 76 § 3 i art. 107 § 3 Kpa;

6. błędną interpretację treści aktu notarialnego z dnia 17 października 1994 r. sprowadzającą się do sugestii, że skarżący jest właścicielem jedynie działki nr 409/1, co narusza art. 80 i art. 107 § 3 Kpa;

7. pominięcie dowodu w postaci decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia 6 września 1980 r., nr 17/80, co narusza art. 7 i art. 77 Kpa;

8. pominięcie dowodu w postaci dokumentów z KW [...] potwierdzających prawo własności skarżącego do całego gospodarstwa rolnego, co narusza art. 7 i art. 77 § 1 Kpa;

9. pominięcie dowodu w postaci badania hipotecznego KW [...], które potwierdza, że nieruchomości w niej opisana składa się z działki nr 409/1 niezabudowanej, zaś budynki gospodarstwa rolnego znajdują się na innej nieruchomości, co wyklucza uznanie, że skarżący jest właścicielem tylko działki nr 409/1, co narusza art. 80, art. 7 i art. 77 § 1 Kpa;

10. przyjęcie błędnego dowodu, a wskazanego w odwołaniu, że część gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest właścicielem ujawnionym w dziale II KW [...] została wykupiona przez RSP w K., choć dokonano tego na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży, nigdy nie ujawnionej w rejestrze gruntów, co potwierdza postanowienie WINGiK z dnia 19 października 2018 r., co narusza art. 80 i art. 107 § 3 Kpa oraz art. 1, art. 3 i art. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), dalej "Pgk", ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepisy tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 Pgk ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 Pgk.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b Pgk, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Ewidencja gruntów to zatem zbiór gromadzący dane dotyczące zmian w zakresie oznaczania samych nieruchomości, ich powierzchni, granic, klas bonitacyjnych oraz osób władających nieruchomościami pod różnymi tytułami. Ewidencja ta służy do wpisywania zmian wynikających z innych dokumentów, a nie samodzielnego tworzenia nowego stanu prawnego dotyczącego tak samej działki jak i jej właściciela. Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Aktualizacja operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 1 rozporządzenia) stanowi wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na podstawie tzw. źródłowych dokumentów ewidencyjnych, służących do zakładania, czy modernizacji ewidencji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że żądanie G. B. polegające na sprostowaniu wpisów w jednostce rejestrowej 102 poprzez wpisanie poprawnie numeru nieruchomości jako działki nr 376/1, ujawnieniu w jednostce rejestrowej odpowiadającej wg stanu rejestru z 1993 roku jednostce rejestrowej nr 133, skarżącego jako właściciela na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 października 1994 r. oraz wpisaniu skarżącego na podstawie tego aktu notarialnego jako właściciela w zaktualizowanym rejestrze gruntów z 1993 roku w odpowiadającej obecnie jednostce rejestrowej, nie znajduje uzasadnienia w dostępnej tym organom dokumentacji. Jak wynika z akt sprawy, grunty oznaczone jako działki nr 408, 409 i 514 o łącznej powierzchni 2,93 ha stały się własnością M. i H. małż. L. na podstawie aktu własności ziemi z dnia 27 grudnia 1973 r. nr [...]. Znaczną część tych gruntów małżonkowie L. sprzedali na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K., pozostawiając sobie działkę nr 409/1 o pow. 0,34 ha stanowiącą część działki nr 409. Potwierdzeniem jest decyzja Naczelnika Gminy w B. z dnia 6 września 1980 r., nr [...]. Wynika z niej, że małżonkowie L. byli właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 2,93 ha i zbyli na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. część tego gospodarstwa o pow. 2,59 ha, tj. działki nr 408, 409/2 i 514.

Dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 409/1 o pow. 0,34 ha została założona w 1983 roku księga wieczysta KW [...]. Umową w formie aktu notarialnego z dnia 3 lipca 1984 r. Rep. A [...] małżonkowie L. sprzedali działkę nr 409/1 o pow. 0,34 ha I. i B. C.; w treści tego aktu notarialnego nie powołano się na ww. akt własności ziemi jako dokument, będący podstawą do nabycia prawa własności przez małżonków L. do nieruchomości, a jedynie na treść księgi wieczystej KW [...], która została założona wyłącznie dla działki nr 409/1 o pow. 0,34 ha. Umową w formie aktu notarialnego z dnia 17 października 1994 r. Rep. A [...] G. B. kupił ww. działkę od I. i B. C . Z treści tego aktu notarialnego nie wynika aby skarżący nabył nieruchomości inne niż działka nr 409/1. W 1993 roku w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków zmianie uległ zapis dotyczący powierzchni działki nr 409/1. W rejestrze gruntów po modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykazano powierzchnię działki nr 409/1 jako 0,2900 ha. Nowa powierzchnia działki nr 409/1 została ujawniona w księdze wieczystej nr [...].

Odnosząc się do kwestii nieformalnego przeniesienia własności gruntów na rzecz RSP w K. wyjaśnić należy, że wedle art. 58 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. nr 32, poz. 140), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1978 r. do 1 stycznia 1983 r., przeniesienie własności nieruchomości na rzecz rolniczych spółdzielni produkcyjnych mogło nastąpić w formie umowy pisemnej zatwierdzonej decyzją naczelnika gminy (w niniejszej sprawie decyzją z dnia 6 września 1980 r.).

Skarżący nie przedłożył stosownych dokumentów, z których wynikałoby, że jest właścicielem działek nr 408, 409 i 514, które zresztą aktualnie w ewidencji gruntów i budynków obrębu K. nie figurują. Działka nr 376/1 stanowi natomiast własność innych osób fizycznych. Ze zgromadzonych dotychczas dokumentów wynika, że skarżący jest właścicielem jedynie działki nr 409/1. W istocie więc domaga się ustalenia prawa własności ponad to, co wynika z dotychczas zgromadzonych dokumentów. Rozstrzyganie sporów o własność nie należy jednak do organów ewidencyjnych, lecz do sądów powszechnych. Organy prawidłowo więc stwierdziły, że z uwagi na brak stosownych dokumentów przewidzianych przepisami prawa, nie były uprawnione do uwzględnienia wniosku skarżącego o wprowadzenia zmian zgodnie z jego żądaniem. Zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania okazały się więc chybione.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.