Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 906/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par 1 pkt 3, art. 91
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3, 3 ust. 4 , art.  4 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. K. i A. K., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 rok.

Jak wynika z akt, w dniu 2 maja 2007 r. skarżący złożyli wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 rok, z powołaniem na przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jed. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 – dalej: op).

Decyzją z dnia [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Uznało, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności o jakich mowa w art. 247 § 1 op, a w szczególności, że nie miała miejsca wskazana przez strony przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W odwołaniu S. K. i A. K. zarzucili, że Kolegium pominęło fakt, iż wnioskodawcy w ogóle nie korzystają z nieruchomości. Nie korzystają z niej także w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Zarzucili naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania, a w szczególności zasady legalności, ustalenia prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu obywateli oraz zebrania materiału dowodowego i właściwej jego oceny.

Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].

Wskazało, że bezspornym pozostaje, iż S. K. i A. K. są współwłaścicielami (obok A.P. i B. P.) w części ułamkowej nieruchomości położonej w W. o pow. 3200,00 m2, na której w budynku o pow. 250 m2 i gruntach o pow. 495 m2,prowadzona jest działalność gospodarcza.

Zgodnie zatem z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm. – dalej: pol) - nieruchomość ta stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Według art. 91 op do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych, co oznacza, że organ podatkowy może żądać uiszczenia całości lub części podatku od wszystkich dłużników solidarnych, od części z nich lub też od każdego z osobna, a zapłacenie podatku przez któregokolwiek dłużnika zwalnia pozostałych ze zobowiązania.

Kolegium podkreśliło ponadto, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, co skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu samego posiadania pewnego składnika mienia, niezależnie od tego czy przynosi on dochód i w jakiej wysokości. W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowiskowo organu I instancji, że wnioskodawcy jako właściciele udziału w nieruchomości, która jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej są podatnikami tego podatku, zaś ich odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe jest solidarna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. K. i A.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zarzucili naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 pol poprzez błędne przyjęcie, że część nieruchomości objętej podatkiem jest związana z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi argumentowali, że określenie wymiaru dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej odbyło się z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący w ogóle nie korzystają z tych składników majątkowych, tym bardziej na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zarzucili, że organ podatkowy nie zebrał całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i nie dokonał jego wnikliwej oceny.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 768/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...].

Sąd wskazał, że w wydanych decyzjach nie zostały oznaczone strony postępowania, co stanowiło rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 3 op, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem adresat decyzji nie może być oznaczony w sposób dorozumiany. Uznał, że brak doręczenia decyzji B.P. i A P. jest wadą mogącą prowadzić do wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Kolegium , wyrokiem z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt II FSK 814/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

NSA za błędny uznał pogląd Sądu I instancji, że wydanie decyzji z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 3 op, polegającym na wymienieniu jej adresatów pod treścią decyzji, w tzw. rozdzielniku, a nie w jej początkowej części, stanowiło przesłankę stwierdzenia jej nieważności.

NSA zauważył, że to, w jakim miejscu decyzji wymieniono jej adresata (adresatów), nie ma znaczenia prawnego, a gdyby wadliwości tego rodzaju wystąpiły, lub też były powiązane z wadliwościami w doręczeniu decyzji adresatom, wówczas należałoby rozważyć, czy w sprawie nie dopuszczono się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale brak było podstaw do wiązania tego typu naruszeń przepisów z sankcją nieważności.

NSA zważył, że w realiach badanej sprawy - pomijając kwestię niedoręczenia niektórym uczestnikom decyzji organu II instancji – wpływ ewentualnego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy jest wysoce problematyczny, skoro zasadnie uznał Sąd I instancji, że wbrew twierdzeniom podatników brak przesłanek do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od nieruchomości.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wykładni prawa dokonanej przez NSA stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zarzuty skargi są bezpodstawne.

W przedmiotowej sprawie skarżący A.K. i S. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2007 r. z uwagi na wydanie jej w warunkach rażącego naruszeniem prawa ( art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 pol), które polegało na błędnym przyjęciu przez organ podatkowy, że część nieruchomości objętej podatkiem jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej .

Zgodnie z utrwalonym na tle wykładni art. 247 § 1 pkt 3 op orzecznictwem i poglądami doktryny warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie, jest wystąpienie oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a treścią przywołanego w niej przepisu prawa, co można ustalić poprzez ich porównanie. Chodzi tu o naruszenie przepisów o treści ustalonej bez żadnej wątpliwości w bezpośrednim rozumieniu albo o taki stan, że skutki naruszenia prawa są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności. Naruszenie prawa będzie miało więc cechę rażącego wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej.

Pamiętać przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem odrębnym (nadzwyczajnym) od postępowania wymiarowego i nie może zmierzać do ponownej oceny merytorycznej wymiaru podatku od nieruchomości. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja wymiarowa obarczona jest wadami enumeratywnie wymienionymi w art. 247 § 1 op.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy stanowisko Kolegium, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności o jakich mowa w art. 247 § 1 op, a w szczególności wskazywana przez stronę przesłanka rażącego naruszenia prawa.

Organ prawidłowo wywiódł, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa zastosowanie stawek podatkowych do opodatkowania budynków i gruntów podatkiem od nieruchomości przewidzianych dla działalności gospodarczej zgodnie i na podstawie ewidencji gruntów i budynków oraz informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez współwłaściciela nieruchomości B.P. w dniu 20 grudnia 2005 r. (k. 14 akt podatkowych). Przedstawiony przez B. P. wykaz nieruchomości stanowił dla Wójta Gminy [...] informację o niezbędnych danych dotyczących przedmiotu opodatkowania, powierzchni i sposobie użytkowania nieruchomości. Zebrane w sprawie dane nie budziły wątpliwości i nie dawały powodu do negowania i sprawdzania opisanego w nim stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza, że dane te nie były kwestionowane przez skarżących.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 pol - grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ( gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 pol - podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, a dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 pol – jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Zgodnie z art. 91 op - do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.Nr 19, poz. 63 - dalej: kc ) - kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

W tym stanie prawnym zasadnie Kolegium wskazało, że w przypadku, gdy podatnikom (współwłaścicielom nieruchomości) zostanie doręczona decyzja wymiarowa, współwłaściciele ci ponoszą odpowiedzialność solidarną z tytułu podatku od wspólnej nieruchomości, niezależnie od tego, kto ją faktycznie użytkuje, kto prowadzi na niej lub jej części działalność gospodarczą. Niepodzielność wspólnego prawa oznacza, że rzecz jest niepodzielna i żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy. Nie jest więc możliwe opodatkowanie każdego ze współwłaścicieli proporcjonalnie do jego udziału w nieruchomości, czy przy wyłączeniu, jak tego chcą skarżący, części nieruchomości, zajętej na działalność gospodarczą, z której oni nie korzystają (zob. np wyroki w sprawach I SA/Gl 1155/08, LEX nr 524616, I SA/Gl 1141/08, LEX nr 524661).

W tej sytuacji nie można twierdzić, że porównanie treści decyzji wymiarowej i treści powołanych w niej przepisów wypełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa, co czyni zarzuty skarżących pozbawione podstaw prawnych.

Organ podatkowy prawidłowo również, z uwzględnieniem regulacji art. 133 § 1 op poinformował pozostałych współwłaścicieli – B. P. i A. P. o toczącym się postępowaniu w sprawie unieważnienia decyzji wymiarowej z dnia 27 lutego 2007 r. oraz doręczył im decyzję z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek za 2007 r. Brak natomiast doręczenia tym współwłaścicielom decyzji organu odwoławczego z [...], w ocenie Sądu, w świetle poprawności merytorycznej zaskarżonej decyzji, to uchybienie, które pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: ppsa).

Z tych też względów, na podstawie 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.