Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 288/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.4, art. 83 ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145§ 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2021r. nr SKO.4170/86/2021 w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 października 2021 r. nr SR-III.6131.81.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie, decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. nr SKO.4170/86/2021, po rozpoznaniu odwołania P. K. i N. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 października 2021 r. w zakresie pkt. 10 dotyczącego odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 2 ust. 1 pkt 7 pkt 8 pkt 9, ust. 2 pkt 5 pkt 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r. poz. 1098), określanej w dalszej części jako "u.o.p.".

Prezydent Miasta [...] rozpatrywał wniosek P. K. oraz N. P. o udzielenie zezwolenia na usunięcie 42 sztuk drzew rosnących na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], położonych przy ul. [...] w [...], który umotywowany został kolizją z planowaną inwestycją "Budynek wielorodzinny z lokalem handlowym i myjnia bezdotykowa oraz niezbędne urządzenia techniczne na działce nr [...], [...], obr. [...] oraz części działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] położonych przy ul. [...]".

Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji udzielił wnioskodawcom zezwolenia na usunięcie 7 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 1 decyzji (pkt 1), naliczając jednocześnie opłatę za to usunięcie w wysokości 24 050 zł (pkt 2) oraz odraczając termin jej uiszczenia na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego

w pkt 6 decyzji (pkt 3). Prezydent ustalił, że usunięcie drzew może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 4), wyznaczył termin usunięcia drzew do 28 lutego 2022 r. (pkt 5) oraz zobowiązał wnioskodawców do wykonania nasadzeń, zastępczych za usunięte drzewa z terminem złożenia informacji o ich wykonaniu do 31 grudnia 2023 r. (pkt 6). Organ wskazał, że nowe nasadzenia powinny być utrzymywane w należytym stanie zdrowotnym poprzez właściwe zabezpieczenie oraz właściwą pielęgnację w celu zachowania ich żywotności (pkt 7),

a niespełnienie warunków zapisanych w pkt 6 oraz 7 decyzji skutkować będzie obowiązkiem uiszczenia opłaty, o której mowa w pkt 2 decyzji (pkt 8). Prezydent zaznaczył, że jeżeli posadzone w zamian drzewa nie zachowają żywotności po

3 latach od dnia upływu terminu, o którym mowa w pkt 6 lub przed upływem tego okresu z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości skutkować to będzie obowiązkiem uiszczenia opłaty, o której mowa w pkt 2 decyzji (pkt 9). Poza tym, w pkt 10 decyzji, organ odmówił udzielenia zezwolenia na usunięcie:

1 sztuki drzewa liściastego z gatunku Lipa drobnolistna (Tilia cordata) o obwodzie pnia 268 cm rosnącego na działce nr [...] w obrębie nr [...] położonej przy ul. [...] w [...] (drzewo oznaczone we wniosku nr 16);

1 sztuki drzewa liściastego z gatunku Lipa drobnolistna (Tilia cordata) o obwodzie pnia 478 cm rosnącego na działce nr [...] w obrębie nr [...] położonej przy ul. [...] w [...] (drzewo oznaczone we wniosku nr 17).

Prezydent umorzył też postępowanie administracyjne: dotyczące udzielenia zezwolenia na usunięcie 10 sztuk drzew o obwodach pni poniżej 50 cm na wysokości 5 cm, wymienionych w załączniku nr 2 (pkt 11), dotyczące udzielenia zezwolenia na usunięcie 15 sztuk drzew, co do których cofnięto wniosek (pkt 12) oraz dotyczące udzielenia zezwolenia na usunięcie 8 drzew nie wykazujących kolizji z planowaną inwestycją - drzewa oznaczone we wniosku nr 31 oraz od 36 do 42 (pkt 13).

Motywując odmowę udzielenia zezwolenia na usunięcie dwóch lip Prezydent podniósł, że drzewa te można zakwalifikować do objęcia ich ochroną prawną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017r. w sprawie

kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody. Obwody pni, wysokości, szerokości koron, występowanie w skupisku oraz wyjątkowe walory przyrodnicze tych drzew spełniają kryteria określone w § 1 w/w rozporządzenia. Ponadto, drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia w normalnych warunkach atmosferycznych. Jednocześnie stanowią cenny element zadrzewieniowy będący naturalnym siedliskiem występowania ptaków. Dlatego też, w ocenie Prezydenta, wnioskodawcy planując inwestycję powinni wziąć pod uwagę walory przyrodnicze i krajobrazowe w/w 2 sztuk drzew i zaplanować inwestycję w taki sposób, aby zachować te elementy środowiska.

Decyzję powyższą w części (pkt 10) orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew P. K. i N. P. zakwestionowali w drodze odwołania. Zarzucili błędne przyjęcie, że drzewa te spełniają kryteria uznania ich za pomniki przyrody, jak też bezzasadne pominięcie ich interesu uzasadnionego zamiarem realizacji inwestycji budowlanej i poniesionych na ten cel nakładów finansowych w znacznej wysokości. Wskazali, że w okolicznościach sprawy udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew spełni wymogi wynikające z ochrony przyrody, m.in.

z uwagi na proponowane nasadzenia zastępcze za usunięte drzewa. Zdaniem odwołujących się, organ zaniechał uwzględnienia, że realizacja planowanej inwestycji służyć będzie ogólnemu interesowi społecznemu poprzez zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a przez to podstawowych potrzeb życiowych ludności w zakresie funkcji ochronnych, biologicznych, społecznych, kulturowych, zawodowych i ekonomicznych.

SKO w Rzeszowie, decyzją z dnia 13 października 2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podniosło, że art. 83 ust. 1 u.o.p. nie wskazuje żadnych

szczegółowych przesłanek, których spełnienie obligowałoby organ do pozytywnego

załatwienia wniosku strony o zezwolenie na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości. Sprawa rozstrzygana jest w granicach tzw. uznania administracyjnego. Z uwagi na brak szczegółowych przesłanek, których wystąpienie zobowiązywałoby do wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, organ rozpoznający sprawę, winien wziąć pod uwagę cel regulacji art. 83 ust. 1 u.o.p., który wynika z unormowań rozdziału

1 ustawy o ochronie przyrody, w tym m.in. z art. 2 oraz art. 4 tej ustawy.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, minimalny obwód pnia drzewa

mierzony w centymetrach na wysokości 130 cm, uzasadniający uznanie lipy

drobnolistnej za pomnik przyrody, wynosi 300 cm. Kolegium wskazało następnie, że kryterium ilościowe (300 cm obwodu pnia drzewa) nie jest jedynym kryterium uzasadniającym uznanie danego obiektu za pomnik przyrody. Jak wynika z cyt. § 1 rozporządzenia, drzewo może zostać uznane za pomnik przyrody również wtedy, kiedy nie spełnia kryterium ilościowego, a spełnia kryterium określone w pkt. 2 § 1 rozporządzenia, to znaczy wyróżnia się wśród innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku ze względu, m.in. na wysokość, szerokość korony, wiek oraz inne wyjątkowe walory, przyrodnicze. W tym kontekście wskazać należy, że organ I instancji uzasadnił powołanie się na § 1 rozporządzenia, nie tylko obwodem pnia, ale także szczególnymi walorami przyrodniczymi, wyróżniającymi przedmiotowe lipy tirobnolistne - wysokością, szerokością koron oraz występowaniem w skupisku.

Ponadto z uzasadnienia decyzji wynika, że, obok wymienionych wyżej

walorów przyrodniczych, przedmiotowe drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi

i mienia, a także stanowią cenny element zadrzewieniowy będący naturalnym

siedliskiem występowania ptaków. Okoliczności te zostały ocenione przez organ

I instancji nie tylko w kontekście § 1 rozporządzenia, ale również z uwzględnieniem

celu regulacji art. 83 ust. 1 u.o.p., określonego m.in. w art. 2 tej ustawy, obowiązku organu polegającym na dbałości o przyrodę, wynikającego z art. 4 u.o.p., a także

z uwzględnieniem sposobu ochrony roślin, wynikającego z art. 127 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska.

P. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając wydanie z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przyjęcia, że objęte wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzewa spełniają kryteria uzasadniające objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla pomników przyrody - poprzez:

a) błędne przyjęcie, że przedmiotowe drzewa spełniają kryteria uznania ich za pomniki przyrody w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.o.p. w zw. z § 1 rozporządzenia,

b) zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu drzew i ich rzeczywistych cech, jak również wskazania konkretnych walorów przyrodniczych lub krajobrazowych,

które miałyby rzekomo uzasadniać zakwalifikowanie ww. drzew jako pomniki przyrody,

c) zaniechanie wyjaśnienia i nieustosunkowanie się do twierdzeń wnioskodawców

objętych pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. w szczególności pominięcie, że

w okolicznościach niniejszej sprawy udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew spełni

wymogi wynikające z ochrony przyrody,

d) zaniechanie dokładnego ustalenia stanu drzew i ich rzeczywistych cech poprzez

pominięcie informacji zawartych w piśmie Prezydenta Miasta [...] z dnia

2 listopada 2021 r., z których wynika, że podczas wizji lokalnej w dniu 26 października 2021 r. ustalono, że doszło do wywrócenia 2 szt. objętych wnioskiem drzew i pominięcie, że w tym zakresie toczy się przed Prezydentem M. [...] postępowanie mające na celu ustalenie przyczyn wywrócenia drzew,

e) w konsekwencji nieuzasadnione stwierdzenie, że obok walorów przyrodniczych,

przedmiotowe drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także stanowią

cenny element zadrzewieniowy będący naturalnym siedliskiem występowania ptaków, co skutkowało naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83a ust. 1, art. 83d u.o.p., polegającym na odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie ww. drzew;

2) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, w szczególności przez zaniechanie szczegółowego i konkretnego wskazania przyczyn uzasadniających rzekomo przyjęcie, że drzewa objęte wnioskiem o zezwolenie można zakwalifikować do ochrony prawnej przewidzianej dla pomników przyrody, jak również pominięcie zmian stanu faktycznego zaistniałych w toku postępowania odnośnie do stanu drzew;

3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na nieuzasadnionym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to narusza obowiązujące prawo.

Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że w drzewie oznaczonym nr 16 zaobserwowano występowanie tzw. zgnilizny twardej, która stanowi początkowe stadium rozkładu drewna - porażenia przez grzyb, a przy tym w koronie drzewa widoczny jest posusz gałęziowy, który świadczyć może o uszkodzeniu systemu korzeniowego i nie daje szans na perspektywiczny rozwój. Szczególnych wartości nie ma również drzewo nr 17 - w koronie także zaobserwowano posusz gałęziowy, a przy tym pęknięcie pnia od podstawy pnia oraz zastoisko wodne z murszem, będącym rodzajem zgnilizny. Cechy te świadczyć mogą o tym, że ww. drzewa są zamierające. W toku postępowania doszło do ich wywrócenia wskutek gwałtownych podmuchów wiatru. Odmowna decyzja uniemożliwia zagospodarowanie nieruchomości, tym samym w stopniu istotnym ingeruje w jego prawo własności (art. 140 k.c.).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodność z prawem stanowi kryterium, wedle którego w postępowaniu sądowym badane jest rozstrzygnięcie organu administracji. Stanowi o tym brzmienie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Uchybienia, które obligują do usunięcia takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego określa art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.)., zwanej następnie "P.p.s.a.", który odnosi się konkretnie do postanowień i decyzji jako aktów podlegających kontroli z mocy brzmienia art. 3 § 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a. Obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji istnieje więc w razie zauważenia przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei uchylenie decyzji w całości lub w części konieczne jest w razie zaistnienia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd uznał, że wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy, z powodu wyjazdu, jest nieuzasadniony. Przede wszystkim uczestnictwo strony w rozprawie nie jest obowiązkowe. Sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt, skarżący nie wskazał żadnych dowodów, które w jego obecności należałoby przeprowadzić. Skoro, jak twierdzi sam skarżący, jego pobyt za granicą był zaplanowany ze znacznym wyprzedzeniem mógł on ewentualną dodatkową argumentację skargi przedstawić w formie pisemnej.

Decyzja, do której odnosiła się w niniejszym postępowaniu kontrola sądowa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na usunięcie dwóch drzew. Rozstrzygnięcie

w tym przedmiocie zawarte zostało w pkt 10 decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 października 2021 r. utrzymanej w tym zakresie w mocy decyzją SKO w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2021 r. Organ I instancji ustalił, że na działce nr [...]

w obrębie nr [...] położonej przy ul. [...] w [...] rośnie 1 sztuka drzewa liściastego z gatunku Lipa drobnolistna (Tilia cordata) o obwodzie pnia

268 cm oraz 1 sztuka drzewa liściastego z gatunku Lipa drobnolistna (Tilia cordata) o obwodzie pnia 478 cm. W jego ocenie, obwody pni, wysokości, szerokości koron, występowanie w skupisku oraz wyjątkowe walory przyrodnicze spełniają kryteria określone w § 1 rozporządzenia z 4 grudnia 2017 r., pozwalające na zaliczenie ich do pomników przyrody. Ponadto, Prezydent zauważył, że przedmiotowe drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia w normalnych warunkach atmosferycznych. Stanowią też cenny element zadrzewieniowy będący naturalnym siedliskiem występowania ptaków. Zdaniem organu, wnioskodawcy planując inwestycję powinni więc wziąć pod uwagę walory przyrodnicze i krajobrazowe wymienionych drzew i zachować je. SKO zgodziło się z tym rozstrzygnięciem, wskazując, że Prezydent prawidłowo ocenił okoliczności wynikające z rozporządzenia z 4 grudnia 2017 r., ale także miał na uwadze cel regulacji zawartej w art. 83 ust. 1 u.o.p. (wymagającym zezwolenia na usunięcie drzew), wyrażony w art. 4 tej ustawy w postaci obowiązku dbałości o przyrodę. Prezydent zasadnie uwzględnił też sposób ochrony roślin wynikający z art. 127 ust. 2 pkt 6 P.o.ś., która to ochrona realizowana jest przez ograniczanie możliwości wycinania drzew, krzewów oraz likwidacji terenów zieleni. SKO wskazało także na wynikające ze wskazanego art. 83 ust. 1 u.o.p. ograniczenie przysługującego właścicielowi prawa własności nieruchomości.

Obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, o którym mowa w art. 83 ust. 1 u.o.p. jest jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew i krzewów. W świetle art. 5 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, z czego wyprowadzić należy, iż w interesie społecznym jest, by nie eliminować ze środowiska takich jego elementów, które mają duże walory przyrodnicze, kulturowe czy krajobrazowe, pełniąc ważną rolę w ekosystemie. Regulacje podkreślające potrzebę ochrony środowiska znajdują się także w art. 74 i art. 86 ustawy zasadniczej. W powołanym art. 83 ust. 1 u.o.p. brak jest przesłanek przychylenia się do złożonego wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, co oznacza, że właściwy organ wydaje w tym przedmiocie decyzję o charakterze uznaniowym. Powinien jednak dostatecznie rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku najbardziej uzasadnione. W tym zakresie winien więc kierować się obowiązkiem dbałości o przyrodę (art. 4 ust. 1 u.o.p.). Ochrona przyrody zaś, z mocy brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 7, pkt 8 i pkt 9 u.o.p. polega na w zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu i odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody w postaci: krajobrazu, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu (art. 83c ust. 3 u.o.p.). Poza tym, w art. 85 ust. 1 i 2 cyt. u.o.p. ustawodawca postanowił, że za usunięcie drzew wymierza się opłatę na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia i gatunku drzewa. We wniosku o wydanie zezwolenia należy zaś wskazać przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa (art. 83b ust. 1 pkt 7 u.o.p.) Nie ulega więc wątpliwości, że ustawa o ochronie przyrody nastawiona jest na zachowanie drzew jako elementu przyrody, a rozwiązanie zawarte w art. 83 ust. 1 u.o.p. jest od tej zasady wyjątkiem. W kontekście działania organu w ramach uznania duże znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a następnie rozważenie tak przyczyny powołanej przez wnioskodawcę, jak i innych okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawodawca w art. 83f ust. 1 w punktach od 1 do 15 u.o.p. przewidział sytuacje, w których zezwolenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 u.o.p. nie jest wymagane. Wedle pkt 14, zezwolenie nie jest konieczne w odniesieniu do drzew lub krzewów stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przez:

a) jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, właścicieli urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zarządców dróg, zarządców infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania lub inne podmioty działające w tym zakresie na zlecenie gminy lub powiatu,

b) inne podmioty lub osoby, po przeprowadzeniu oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewa lub krzewy stanowią złom lub wywrot.

Definicje drzewa stanowiącego wywrot, jak również złom zawiera art. 5 pkt 26c

i pkt 26d. I tak wywrot to drzewo lub krzew wywrócone w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej. Natomiast złom to drzewo, którego pień uległ złamaniu, lub krzew, którego pędy uległy złamaniu w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej.

Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 listopada 2021 r., przekazującego SKO w Rzeszowie odwołanie strony skarżącej od decyzji z 13 października 2021 r., w dniu 25 października 2021 r. uzyskano informację, że doszło do wywrócenia się dwóch lip, których dotyczy pkt 10 wspomnianej decyzji organu I instancji. Z pisma tego wynika, że 26 października 2021 r. odbyła się wizja terenu, z której spisano notatkę służbową.

Okoliczność ta, jak słusznie wskazał skarżący, nie została przez organ odwoławczy zauważona. SKO w Rzeszowie w żadnej bowiem części swojej decyzji nie odniosło się do niej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 K.p.a., organ drugiej instancji jest organem merytorycznym, co oznacza, że zobligowany jest (tak jak i organ I instancji) rozpoznać sprawę ponownie co do jej istoty. Organ odwoławczy nie jest zatem związany ani poczynionymi przez organ pierwszej instancji ustaleniami ani dokonaną oceną dowodów i może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Z powyższym związany jest zaś obowiązek uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji. Merytoryczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji musi być bowiem aktualne.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że Kolegium nie czyniąc jakichkolwiek ustaleń w zakresie podniesionej przez Prezydenta okoliczności niewątpliwie dopuściło się naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zobowiązują one organ administracji publicznej do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i omówienia go w powiązaniu z zastosowanymi normami materialnoprawnymi w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

W świetle art. 5 pkt 26a u.o.p., drzewo to wieloletnia roślina o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny. W literaturze przedmiotu wyrażono stanowisko, że z przedstawionej definicji nie wynika, że do tego, aby w obrocie prawnym występowało drzewo, niezbędne jest zachowywanie przez nie żywotności oraz że drzewem jest tylko obiekt "stojący". W związku z tym na gruncie prawa drzewami będą także drzewa przewrócone i połamane (tak: Gruszecki Krzysztof, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. V, opubl.: WKP 2021). Jak już jednak wyżej wskazano, w art. 83f ust. 1 u.o.p. podane zostały wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa i jednym z nich (pkt 14) jest sytuacja, kiedy drzewo stanowi złom bądź wywrot i spełnione są dodatkowe warunki wymienione w tym przepisie. Zaistnienie tego rodzaju przypadku w warunkach niniejszej sprawy musiałoby skutkować umorzeniem postępowania w związku z brakiem jego przedmiotu (art. 105 § 1 K.p.a.). Skoro bowiem wnioskodawca nie byłby zobowiązany do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, to brak byłoby podstaw do prowadzenia wszczętego w tym przedmiocie postępowania. Jeśli natomiast okazałoby się w toku ustaleń, że warunki, o których mowa w art. 83f ust. 1 u.o.p. nie zostały spełnione, to konieczne wówczas byłoby ponowne rozważenie przez organ, czy zasadnym jest udzielenie zezwolenie na usunięcie drzew. Jak bowiem słusznie zauważyła strona skarżąca, odmawiając tego rodzaju zgody organy obydwu instancji odwołały się m. in. do argumentu, że przedmiotowe drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, jak też stanowią cenny element zadrzewieniowy będący naturalnym siedliskiem występowania ptaków. Argument ten w kontekście zaistniałego zdarzenia (po stwierdzeniu, że doszło do niego rzeczywiście) musiałby zatem być powtórnie przeanalizowany.

W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i uwzględniając obowiązujące regulacje materialnoprawne Sąd uznał za zasadne uchylenie wydanych

w sprawie decyzji celem poczynienia jednoznacznych ustaleń co do losu dwóch lip, których sprawa dotyczy, a to w związku z treścią pisma Prezydenta Miasta [...] z 2 listopada 2021 r. Od tego bowiem, jaki stan faktyczny zostanie przyjęty zależeć będzie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Orzeczenie zawarte w pkt I wyroku opiera się o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi w wysokości 200 zł orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

.