Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2316/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 170 i art. 171
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Polska S.A. w [....] na postanowienie Wojewody [....] z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3361/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) oddalił skargę O. S.A. w W. (dalej jako skarżąca/spółka) na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 o niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. [...] o powierzchni [...] m2 ozn. jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie jest stroną niniejszego postępowania, nie ma więc prawa do odwołania od decyzji administracyjnej z [...] maja 2014 r.

Aktualnie - zaskarżonym postanowieniem nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz w związku z art. art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej jako kpa) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65; dalej jako ugn) wojewoda [...] (dalej jako organ) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2020r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Wniosek o wznowienie postepowania złożyła O. S.A. w W., co do której prawomocnym wyrokiem I SA/Wa 3361/14 WSA stwierdził, iż nie posiada ona interesu prawnego w sprawie zakończonej ww decyzją z 2014r.

W skardze na ww postanowienie wojewody skarżąca zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 28 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 61 a kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spółka nie ma statusu strony postępowania, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że miała ona interes prawny we wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją, a tym samym wbrew twierdzeniom organu posiada ona przymiot strony postępowania,

- art. 199 k.c. w zw. z art. 206 k.c. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy skarżąca korzysta z przewidzianych w nich uprawnień jako współwłaściciel nieruchomości, która, zgodnie z decyzją objętą wnioskiem o wznowienie postępowania, miałaby ulec podziałowi.

Spółka zarzuciła też organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 149 § 3 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną w sprawie o sygn. [...] w sytuacji, gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki do wznowienia tego postępowania,

- art. 149 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wstępnego badania wniosku o wznowienie postępowania i nieuwzględnienie wyników tego badania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia,

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy przez Wojewodę [...] wadliwego postanowienia organu I instancji,

- art. 170 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uzasadnienie sądu administracyjnego należy traktować jako wytyczną w zakresie motywów rozstrzygnięcia, podczas gdy organ związany jest wyłącznie sentencją orzeczenia, która w żaden sposób nie zdefiniowała statusu Skarżącej jako strony postępowania.

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co doprowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia, że skarżąca nie posiada legitymacji do zainicjowania postępowania wznowieniowego - w szczególności organ nienależycie zweryfikował kwestię istnienia interesu prawnego Skarżącej oraz rzutujących na jej sytuację negatywnych skutków decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania,

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz utrzymanego tym postanowieniem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ewentualnie: w oparciu o art. art. 145a § 1 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania na podstawie art. 149 § 1 kpa postanowienia wznawiającego postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie o sygn. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie dotyczące wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 kpa) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 kpa). W przypadku zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 kpa). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 kpa). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 kpa podstawę wznowienia postępowania – organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).

Przede wszystkim organ powinien jednak zbadać, czy wniosek inicjujący nadzwyczajny tryb postępowania pochodzi od podmiotu uprawnionego. Zarówno bowiem postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, wymaga od organu administracji ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Złożenie wniosku, w tym wniosku o wznowienie postępowania, obliguje organ do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. również podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się merytorycznie do rozpoznania. Jest to tzw. wstępny etap rozpoznawania wniosku. Jeżeli z oczywistych względów na tym etapie postępowania wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, organ powinien odmówić wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku, gdy ustalenie przymiotu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ administracji winien wszcząć postępowanie w sprawie (zwykłe bądź nadzwyczajne) i dopiero wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustali, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, powinien umorzyć postępowanie wznowieniowe z uwagi na brak przymiotu strony. W tym drugim przypadku decyzja zapada ostatecznie na podstawie art. 105 § 1 kpa.

W niniejszej sprawie zachodzi pierwsza z opisanych sytuacji.

Podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, podaną we wniosku O. S.A. w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. był brak udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 2014r. (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). W kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania wznowieniowego na tej podstawie jest niedopuszczalne. W sprawie zostało bowiem jednoznacznie "przesądzone", że skarżąca nie posiada interesu prawnego a przy tym nie przedstawiła ona na poparcie swoich twierdzeń żadnych nowych okoliczności. W wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3361/14, oddalającym skargę spółki na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. WSA uznał, że spółka nie ma interesu prawnego w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją Prezydenta [...]. Jak zasadnie wskazał organ, WSA w powołanym wyroku stwierdził, że "O.S.A. byłaby stroną postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie tylko wtedy, gdyby istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby jej prawa do spornego gruntu. (...). Z powołanego przepisu (art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy) wynika jednoznacznie, iż prawo w nim określone (użytkowania wieczystego) przysługuje dotychczasowemu właścicielowi z powodu tego, że utracił własność gruntu. Oprócz ww. osób ( wymienionych w ww. przepisie) - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym - stronami w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] mogą być także inne osoby, ale tylko wtedy, gdy legitymują się one prawem rzeczowym do jej gruntu (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. alt I OSK 427/05, Lex Nr 194358, z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt 1 OSK 110/06, Lex nr 362467). Tego rodzaju prawem nie było zaś prawo zarządu, przysługujące państwowym jednostkom organizacyjnym na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy gruntowej (ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), a które w istocie było jedynie prawną formą korzystania przez tę jednostkę z gruntu, ale całość uprawnień do niego - na podstawie art. 128 k.c. formułującego zasadę niepodzielności własności państwowej (w brzmieniu do dnia 1 lutego 1989 r. tj. daty wejścia w życie ustawy z dnia 21 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny - Dz. U. Nr 3, poz. 11) należała do Państwa - jako jego właściciela."

Uwzględniając, że w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik przytaczanie w całości wywodu WSA, wydaje się bezprzedmiotowe. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych argumentów w kontrolowanej sprawie, a wyrokiem WSA związany jest zarówno organ administracji jak i tut. Sąd (art. 170 i 171 ppsa). Nie można wobec tego przyjąć, że organ naruszył art. 28 kpa bądź przywołane w skardze przepisy procedury. Przede wszystkim zadaniem organu, wbrew zarzutom skargi, nie jest poszukiwanie dowodów i prowadzenie jakiegokolwiek postepowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego skarżącej. W okolicznościach tej sprawy to zadaniem skarżącej było wykazanie tytułu prawnego do ww nieruchomości, gdyż prawa na które dotychczas się ona powoływała okazały się nieskuteczne.

Stąd, w zaistniałej sytuacji organ zasadnie uznał, że O. S.A. w W. nie przysługiwał do działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...] żaden tytuł prawno – rzeczowy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia szeroko i rzeczowo, a przy tym obszernie, odnosi się do wszystkich kwestii podniesionych w sprawie, łącznie z kwestiami procesowymi, kwestią związania stanowiskiem WSA, przytacza obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w sprawie I SA/Wa 3361/14. Nie można zatem skutecznie zarzucić, że doszło tu do naruszenia art. 107 § 3 kpa. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia pozostałych przepisów procedury, zwłaszcza art. 61 § 1a kpa, który w sprawie nie był w ogóle stosowany. Podobnie gdy chodzi o art. 7 czy 77 kpa. Wywód organu Sąd przyjmuje bez zastrzeżeń.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ppsa). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym ( art. 119 pkt. 3 ppsa)