Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 61/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200, art. 205, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 83 par. 1, 2 i 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 78 par. 2, art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

SA/Po 61/15

Uzasadnienie

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. F. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania zainteresowanej z pobytu stałego w lokalu nr [...] na os. R. w P. Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał

zaskarżoną decyzję w mocy.

Przytaczając ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji podano, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania E. F. z pobytu stałego w lokalu nr [...] na os. R. w P. wszczęto na wniosek Pani U. B.- współwłaściciela lokalu, która poinformowała, że zainteresowana nie przebywa w przedmiotowym lokalu; zabrała swoje rzeczy i opuściła mieszkanie. Córka rozwiodła się ze swoim mężem M. zostawiając mu niepełnoletnie dzieci i opuściła miejsce pobytu stałego. Od marca 2004 r. za użytkowanie 2/3 mieszkania płaci jej zięć. W maju 2013 r .wnioskodawczyni zgłosiła do spółdzielni mieszkaniowej, że przedmiotowy lokal zamieszkują 3 osoby: M. F., M. F. i K. F.

W trakcie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy, a mianowicie: opuszczenie miejsca pobytu stałego, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się, uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego gdyż opuściła przedmiotowy lokal bez wymeldowania

Rozpatrując odwołanie E. F. organ odwoławczy wskazał iż art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w ust. 1 wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące, i tak: " Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest obowiązana wymeldować się w organie gminy; właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca".

Art. 15 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że ,,Organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby; która opuściła miejsce pobytu stałego łub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się

Organ prowadzący postępowanie był obowiązany jedynie do ustalenia, czy Pani E. F. faktycznie opuściła lokal nr [...] na os. R. w P. bez: dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu.

Organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że w nin. sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zebrany w sprawie, materiał dowodowy wskazuje, że zainteresowana opuściła przedmiotowy lokal. Fakt ten został potwierdzony w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym, na podstawie:

wniosku Pani U. B. - matki odwołującej informującego, że zainteresowanej od 2004 r. nie widuje w przedmiotowym lokalu, zabrała swoje rzeczy osobiste i nie przebywa w nim.

zeznania Pani U. B. z dnia 20 sierpnia 2014 r. stwierdzającego, że córka od około 10 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu; widziała ją w nim w tym czasie tylko raz. W mieszkaniu nie ma jej dobytku,

oświadczenia Pani E. F. z dnia 14 sierpnia 2014 r. z którego wynika, że zainteresowana przyjeżdża do przedmiotowego lokalu raz w tygodniu, raz na dwa tygodnie - wtedy nocuje w nim. Jeśli nie przebywa w tym lokalu to przebywa u partnera . Do spornego lokalu posiada klucze i ma swobodny dostęp. Nie zgadza się na wymeldowanie z lokalu ponieważ nie opuściła go trwale, choć jej życie nie koncentruje się tylko w tym lokalu bo również w mieszkaniu partnera.,

- informacji Pana P. m. potwierdzającego, że Pani E. F. od około 10 lat nie mieszka w lokalu .

protokołu oględzin z dnia 25 września 2014 r. z którego wynika, że zainteresowana w lokalu posiada niewielką ilość ubrań: bluzkę, spodnie, spódnicę, bieliznę osobistą i rajstopy, płaszcz, kurtkę oraz wspólne z córką kosmetyki; w łazience szczoteczkę do zębów, ręcznik, środki czystości. Zainteresowana nie pokazała żadnych dokumentów.

Organ odwoławczy uznał zgromadzone w niniejszej sprawie dowody (wymienione powyżej), że potwierdzają stan faktyczny niniejszej sprawy iż zainteresowana opuściła przedmiotowy lokal i nie mieszka w nim w sposób stały.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Pani E. F. nie korzysta z przedmiotowego lokalu w sposób ciągły i trwały.

W utrwalonym orzecznictwie administracyjnym funkcjonuje bowiem pogląd, który organ odwoławczy w pełni podziela, że sam fakt pozostawienia rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku w określonym lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych osoby zameldowanej i nie dowodzi stałego przebywania w nim właściciela tych rzeczy (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1478/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sieipnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 139/09). Zainteresowana wskazała bowiem, że przebywa w spornym lokalu sporadycznie. Okazjonalne, sporadyczne przebywanie w lokalu, w orzecznictwie administracyjnym, postrzegane jest natomiast jako niewystarczająca przesłanka do uznania takiego pobytu za pobyt z zamiarem stałego zamieszkiwania.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych na osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące spoczywa obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku zaniechania tego obowiązku, stosownie do art. 15 ust.2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak; powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu.

Rozważając kwestię dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego wskazać w oparciu o judykaturę należy, że do wydania decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dochodzi prawie zawsze w sytuacjach, gdy opuszczenie tego miejsca pobytu wynikało z koncentracji interesów życiowych w innym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, wypoczynek), a także - obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania (wyrok NSA z dnia 06 kwietnia 2011 r. sygn. aktII OSK 579/10, wyrok NSA z dnia 06 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1478/10). Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1049/10). Ponadto, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, ponieważ występowały na przykład elementy przymusu psychicznego czy fizycznego, to jednak następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego nie dopełniła ( wyrok NSA z dnia 04 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK, wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r. II OSK 1378/10, wyrok NSA z dnia 15 lutego 2012 r. II OSK 2213/10).

Organ odwoławczy argumentował, że miejscem stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble) przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem postępowania w sprawie o wymeldowanie jest bowiem zapewnienie zgodności zapisów rejestrowych w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem, czyli miejscem pobytu danej osoby. Wymeldowanie nie wpływa na prawa rzeczowe, czy zobowiązaniowe strony.

Argumenty podnoszone przez zainteresowaną w odwołaniu od decyzji organu nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ zainteresowana, jak sama potwierdziła, nie mieszka w lokalu nr [...] na os. R. w P., co potwierdza stan faktyczny przedmiotowej sprawy..

W aktualnym stanie prawnym należy bowiem przyjąć, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały w przypadku, gdy osoba, której to dotyczy ześrodkowała swoją aktywność życiową poza swoim dotychczasowym miejscem pobytu i w najbliższym okresie sytuacja ta nie ulegnie zmianie. Nie można zasadnie twierdzić, że przechowywanie w mieszkaniu części rzeczy osobistych, mebli i sprzętu gospodarstwa domowego objętych małżeńską wspólnością majątkową, a nawet sporadyczne odwiedzanie mieszkania dowodzi ześrodkowania w nim aktywności życiowej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lipca 2011 r. II SA/G1 344/11).

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w niniejszej sprawie nastąpiło świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie przez zainteresowaną dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a pozostawienie zameldowania stanowiłoby w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych reguluje sytuację gdy obywatel polski opuszcza miejsce pobytu stałego, nie wywiązując się z nałożonego na niego ustawowego obowiązku wymeldowania. W takim przypadku organ administracji jest uprawniony do ustalenia czy dana osoba spełniła przesłanki określone w tym przepisie, a w razie ich spełnienia - do jej wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej.

Art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Jak wynika z powyższego przepisu obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności, a zameldowanie w lokalu ma potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego przebywania i koncentracją w tym lokalu całokształtu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że lokal ten nie jest obecnie centrum życia Pani E. F.

Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy. Chodzi tu głównie o to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Temu celowi służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przybywającej pod określony adres (art. 10), bądź opuszczającej miejsce pobytu (art. 15 ust. 1), jak i uprawnienie organu gminy, do wydania decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, o której mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, że ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. Wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki.

Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Odnosząc się jeszcze do zarzutu zainteresowanej, że jej zeznania różniły się od tych podanych w decyzji organu I instancji podano, że ten nie przeinaczył żadnego z zebranych w sprawie dowodów, ocenił poszczególne dowody z osobna i we wzajemnej łączności a Pani E. F. nie wniosła uwag do protokołu oględzin i oświadczenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli zainteresowana powróci do tego lokalu i w nim ponownie zamieszka w sposób stały, to będzie miała prawo i obowiązek zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonać ponownego zameldowania się w nim.

Skargę do sądu na powyższą decyzje złożyła za pośrednictwem fachowego pełnomocnika E. F. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1.rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 Ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne stwierdzenie zaistnienia przesłanek wymeldowania,

2. naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w związku z zw. z art. 75 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 kpa, poprzez pominięcie istotnych dla sprawy dowodów, co przyczyniło się do niewłaściwej oceny okoliczności, stanowiących przedmiot postępowania oraz błędną ocenę zebranych w sprawie dowodów.

W uzasadnieniu skargi podano, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania Skarżącej zostało wszczęte z wniosku matki Skarżącej- p. U. B., do której współnależy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr [...] na os. R. w P. Wnioskodawczyni oświadczyła , iż Skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu, zabrała swoje rzeczy i opuściła mieszkanie. Na potwierdzenie swoich słów przedstawiła kserokopie dowodów wpłat za użytkowanie przedmiotowego lokalu oraz kserokopię oświadczenia z 16 maja 2013 r. składanego do SM w sprawie ilości osób zamieszkujących wy lokal.

Do skargi dołączono oświadczenia sąsiadów skarżącej, R. S. i Z. S. świadczące jednoznacznie o jej zamieszkiwaniu w lokalu na os. R. w P.

Za całkowicie niezrozumiały skarżąca uznaje upór organów w dążeniu do stwierdzenia istnienia przesłanek do wymeldowania i wysuwanie w związku z tym tez, które nie mogą się ostać w ustalonym stanie faktycznym.

Organy dokonały dowolnej oceny zebranych dowodów, przejawiające się między innymi uznaniem, że ilość dokumentów, odzieży itp. w ocenie organu była niewystarczająca aby uznać, że skarżąca zamieszkuje w spornym lokalu. Organ nie uwzględnił sygnalizowanego przez skarżącą konfliktu z U.B., która posiada klucze do mieszkania, co powoduje u skarżącej obawę o zachowanie prywatności i poufności dokumentów i korespondencji.

Zdaniem skarżącej decyzja organu I i II instancji zostały wydane z takim naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Dalej argumentowano, że w utrwalonej w orzecznictwie linii prezentuje się stanowisko, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia miejsca pobytu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r., II OSK 1908/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 maja 2010 r., II SA/BK 598/09). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wówczas, gdy łącznie zaistniały dwa elementy: dana osoba fizycznie (faktycznie) nie przebywa już w spornym lokalu oraz zaistniał u niej zamiar wyprowadzenia się na stałe z tego lokalu, co wiąże się z planami założenia centrum życiowego w innym miejscu (vide wyrok z dnia 29 kwietnia 2010 r., III SA/Łd 109/10, wyrok z dnia 20 maja 2009 r., III SA/Łd 172/09; wyrok z dnia 5 grudnia 2012 r., II SA/Sz 817/12, CBOSA).

O trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy m.in. upływ czasu tj. okres faktycznego pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. Opuszczenie miejsca pobytu jest dobrowolne, gdy wynika z samodzielnej rezygnacji danej osoby z przebywania pod danym adresem, niewywołanej przymusem fizycznym lub psychicznym osób trzecich (por. wyrok z dnia 22 listopada 2012 r., II SA/Bk 468/12 oraz z dnia 3 stycznia 2013 r., II SA/Op 481/12, CBOSA).

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynika z art. 7 K.p.a. Rolą organu jest takie ich wyjaśnienie sprawy, aby nie było wątpliwości co do wydanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Po pierwsze, opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie, ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 K.p.a. szczególną moc dowodową. W ocenie skarżącej materiał dowodowy wnikliwie oceniony mogłby wskazywać, że miejscem stałego pobytu skarżącej jest sporny lokal.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasowa argumentację.

Uczestniczka postępowania U. B. złożyła pismo procesowe, z którego treści wynika, że wnosi o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia 23 lipca 2014 r. U. B. zwróciła się do organu I instancji o wymeldowanie E. F. i M. F. z pobytu stałego w lokalu nr [...] na Osiedlu R. w P. Do wniosku dołączyła pismo spółdzielni z 1.04.1972 r. o przydziale tegoż lokalu, a także złożone przez nią oświadczenie do spółdzielni z 16.05 2013 r. w sprawie liczby osób zamieszkałych w lokalu w celu realizacji zmienionej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwające ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niemniej, organ gminy na mocy art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Należy przy tym podkreślić, że przez miejsce stałego pobytu rozumie się takie miejsce, w którym dana osoba przebywa (corpus) z zamiarem skoncentrowania tam centrum swoich spraw życiowych (animus). Obydwa elementy muszą wystąpić zatem łącznie, przy czym ocena zamiaru przejawianego przez podmiot dokonywana jest wedle kryteriów obiektywnych lub zobiektywizowanych, a nie jedynie subiektywnych. Tym samym aby orzec o wymeldowaniu niezbędne jest wykazanie łącznie, że dana osoba (1) nie przebywa istotnie we wskazanym miejscu i (2) nie wiąże z nim swoich istotnych interesów życiowych. Przemijające, jak i niedobrowolne opuszczenie lokalu nie stanowi natomiast podstawy do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie podzielił stanowiska organów administracji publicznej ze względu na istotne braki w zakresie postępowania dowodowego. Wnioskodawczyni , a matka skarżącej domaga się wymeldowania zarówno skarżącej – swojej córki E. F., ale także z wniosku wynika, że i wnuczki M. F. Tymczasem postępowanie administracyjne dotyczy tylko E. F. W ocenie sądu zgromadzony materiał pozwala jedynie na ustalenie, że pomiędzy wnioskodawczynią , a skarżącą istnieje bardzo poważny konflikt rodzinny. W tej sytuacji oparcie postępowania dowodowego na twierdzeniach jednej skonfliktowanej strony jest istotnym naruszeniem przepisów procedury. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wyraźnie napisała, że w przedmiotowym lokalu mieszkają jej były mąż M. F., jej córka M. F., syn K. F. i skarżąca. Tymczasem organy z naruszeniem przepisów art. 7 art. 77 §1 i 2 art.80 kpa nie przeprowadziły dowodu z zeznań tychże osób w charakterze świadków. Zwrócić należy uwagę, że wnioskodawczyni domagająca się wymeldowania skarżącej nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Jej wiedza na temat kto faktycznie w spornym lokalu mieszka jest siłą rzeczy ograniczona. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że przy silnym konflikcie rodzinnym między matką i córką osoby te z pewnością nie chcą się spotykać i wzajemnie unikają. Nie można jednak z faktu, że wnioskodawczyni ma prawo do przebywania w spornym lokalu , ale przy faktycznym w nim niezamieszkiwaniu wywodzić iż jej twierdzenia oddają faktyczny stan rzeczy. Sąd zwraca uwagę, że w odwołaniu E. F. zakwestionowała oświadczenie jednego z sąsiadów P.M. rozumiejąc zupełnie inaczej treść notatki z 5 września 2014 r. , a mianowicie , że to właśnie ów sąsiad od kilku , a nawet więcej lat nie przybywa na osiedlu R.. Oparcie istotnych ustaleń stanu faktycznego w oparciu o notatkę sporządzoną po rozmowie telefonicznej jest naruszeniem procedury administracyjnej zmierzającej do dokładnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego. Dalej organ nie zwrócił właściwej uwagi na fakt iż korespondencja kierowana do skarżącej na dres jej zameldowania jest osobiście przez skarżąca odbierana. Powyższe okoliczności wskazują ,że organy obu instancji w sposób wybiórczy potraktowały zebrane dowody. Ponadto dowody te mają niską wartość dowodową w takim znaczeniu , że nie są zebrane w oparciu o prawidłowe w trybie art. 83 §1 i 2 i 3 kpa postępowanie dowodowe. Ponownie prowadząc postępowanie dowodowe należy wezwać do siedziby organu świadków, którzy zdaniem skarżącej faktycznie w przedmiotowym lokalu mieszkają tj. M. F., M. F., K. F. i po pouczeniu w trybie art. 83 §3 kpa przesłuchać. Należy dopytać, czy sąsiad P. M. faktycznie mieszka w pobliżu przedmiotowego lokalu i może mieć wiedzę na temat istotnych okoliczności sprawy .Koniecznym będzie także i w tym trybie procesowym przesłuchać w charakterze świadków R.S. i Z. S., ponieważ z ich pisemnych oświadczeń wynikają inne okoliczności niż przyjął to organ. Również zeznania po pouczeniu o odpowiedzialności karnej ojca skarżącej L. B. na okoliczność kto faktycznie mieszka w przedmiotowym lokalu mogą być istotne jeśli zważyć treść pisma L. B. znajdującego się na k 38 akt administracyjnych.

Tym samym nie ulega wątpliwości, że materiał dowodowy został zebrany w niniejszej sprawie w sposób nierzetelny. Doszło zatem do naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zgodnie z którym organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W konsekwencji uchybiono również art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe wady miały istotny wpływ na wynika postępowania, co z kolei uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2014 r., z obrotu prawnego.

Nie ulega zatem wątpliwości, że organy administracji publicznej nie tylko nie zebrały i nie rozważyły materiału dowodowego w sposób kompletny i rzetelny, lecz także przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. Weryfikacja materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy nosi bowiem w ocenie Sądu znamiona arbitralności, a motywy rozstrzygnięcia nie zostały wyczerpująco oraz przekonująco wyjaśnione. Dlatego też zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą należało wyeliminować z obrotu prawnego.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ja decyzje Prezydenta miasta. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2, art. 80 i art. 136, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny uzupełnić materiał dowodowy i wnikliwie rozpatrzyć go jako całość. W szczególności organy administracji publicznej powinny rozważyć przesłuchanie dodatkowych wskazanych powyżej świadków: oraz osób zajmujących sąsiednie mieszkania w stosunku do lokalu nr [...]. Ponadto, organy administracji publicznej powinny również podjąć próbę uzyskania informacji w formie wywiadu środowiskowego, które dotyczyłyby skarżącej.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art.200 i art 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 wymienionej ustawy.