Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 276/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., nr [...] Prezydent Miasta L., po wcześniejszej dwukrotnej odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu (postanowieniami z dnia 27 sierpnia 2015 r. i 26 października 2015 r., uchylonymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniami z dnia 8 października 2015 r. i 14 grudnia 2015 r.), ponownie odmówił wydania skarżącej E.P. zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym położonym przy ul. D. [...] w L.. Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia będąc najemcą tego lokalu mieszkalnego. Posiadanie interesu prawnego skarżąca wywiodła z faktu starania się o nabycie prawa własności tego lokalu, po jego prawnym wyodrębnieniu możliwym w oparciu o zaświadczenie. W tym zakresie powołała się na § 23a uchwały Rady Miejskiej L. nr [...] z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy L. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wskazany przepis uchwały stanowi, że zbycie nieruchomości mieszkalnych stanowiących własność gminy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o nabycie lokalu przez osobę uprawnioną.

Prezydent L., podejmując niekorzystne dla skarżącej postanowienie z dnia 18 stycznia 2016 r., stwierdził, że E.P. nie jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...], tylko najemczynią i w świetle treści art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) – dalej: u.w.l. oraz przepisów art. 28 k.p.a. nie posiada interesu prawnego w sprawie wydania zaświadczenia.

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca, dowodząc swojego interesu prawnego w sprawie wydania omawianego zaświadczenia, powołała się na art. 28 k.p.a. oraz § 23a uchwały Rady Miejskiej L. nr [...] z dnia 28 stycznia 2008 r. Powołała się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, w którym podano, że stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Przesłanką stwierdzenia samodzielności lokalu jest tylko i wyłącznie to, że lokal składa się z wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku izbami bądź zespołem izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Podkreśliła przy tym, że w jej przypadku procedura wykupu lokalu została rozpoczęta. Natomiast z winy właściciela, czyli Gminy L., lokal nie spełnia wymogów przewidzianych dla samodzielnego lokalu mieszkalnego, bowiem właściciel zainstalował pion wodno-kanalizacyjny i podłączył do niego wszystkie wc bez ścianek działowych. Poinformowała również, że pierwszą umowę najmu miała na lokal nr [...], który składał się z pokoju, z którego została wydzielona kuchnia, a wc znajdowało się w przybudówce na podwórku. Pomieszczenie, które obecnie nazwane jest kuchnią, w którym znajduje się wc było lokalem nr 2 zajmowanym przez sąsiada. Po śmierci sąsiada dostała przydział na to pomieszczenie i tym samym lokal nr 2 przestał istnieć w ewidencji. Następnie zostały wyburzone ubikacje w podwórzu i zainstalowano je w budynku. W przypadku mieszkania, które zajmuje, wc zostało zamontowane w pomieszczeniu nazwanym teraz kuchnią, przez co pomieszczenie to kuchnią już nie jest. Aktualnie jej mieszkanie składa się z pomieszczenia sanitarnego i pokoju, z którego jest wydzielona kuchnia, tym samym spełnia ono warunki samodzielnego lokalu mieszkalnego. W razie przyjęcia innego stanowiska w sprawie, według skarżącej, zachodzi podejrzenie, że bezprawnie pobierano czynsz za mieszkanie, które warunków mieszkania nie spełniało. W ocenie skarżącej, Urząd Miasta nie zrobił nic do tej pory, aby przygotować mieszkanie do sprzedaży, poza pismem z dnia 4 listopada 2015 r., skierowanym do ZGM przy ul. Z. [...]. Ponadto w zażaleniu strona zakwestionowała twierdzenie organu, że sama zainstalowała wc, skoro drugiego wc jej mieszkanie nie posiada. Uważa, że należy sprawdzić na jakiej podstawie ZGM Dział Eksploatacji w L. sporządził dokument [...], skoro jest wiadome, że już kilka lat temu ubikacje i pion wodno-kanalizacyjny zostały zamontowane w całym budynku. Końcowo w zażaleniu E.P. poinformowała o przeprowadzonych przez pracowników ZGM, bez uprzedniego pisemnego powiadomienia, pomiarach wynajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego oraz o nakłanianiu jej do rezygnacji z wykupu mieszkania. Ponadto nieznani sprawcy w dniu 31 grudnia 2015 r. powybijali szyby w kuchni jej mieszkania, a od czasu ubiegania się o wykup mieszkania jest "non-stop terroryzowana i straszona".

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie z dnia 18 stycznia 2016 r. Kolegium przedstawiło przebieg czynności podejmowanych w sprawie oraz omówiło stan prawny dotyczący wydawania zaświadczenia o samodzielności lokalu, wynikający z art. 217 k.p.a. i art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l. Wskazało, że podstawą prawną żądania skarżącej był art. 217 § 2 k.p.a. oraz art. 2 i art. 3 powołanej ustawy. Kolegium stwierdziło, że w takim stanie prawnym, skarżąca jako jedynie najemca lokalu nie posiada interesu prawnego w sprawie wydania tego zaświadczenia. Interes prawny przejawia się w tym, że dany podmiot działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma określone roszczenie. Skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, czyli może być zainteresowana poświadczeniem samodzielności zajmowanego mieszkania, ale nie może poprzeć tego zainteresowania przepisami prawa, uprawniającymi ją do żądania podjęcia stosownych czynności przez organ. Kolegium zauważyło również, że w świetle dokumentów sprawy Prezydent Miasta L. (działający jako starosta), rozpatrując wniosek Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami z dnia 23 stycznia 2015r. o wydanie zaświadczenia, że lokale mieszkalne nr [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...], położone w budynku przy ul. D. [...] w L. są lokalami samodzielnymi – zaświadczeniem z dnia 20 lutego 2015 r. - zaświadczył jedynie o samodzielności lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...]. Zaświadczenie to zostało wydane w oparciu o szkice inwentaryzacyjne. Z akt sprawy nie wynika także, aby Gmina L. przeznaczyła do sprzedaży lokal nr [...]. Kolegium wyjaśniło również, że z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm.) wynika jedynie pierwszeństwo najemcy lokali mieszkalnych, w sytuacji, gdy najem został nawiązany na czas nieoznaczony. O tym jednak, czy konkretny lokal będzie przeznaczony do sprzedaży, decyduje właściciel, który zawiadamia w określonym terminie najemcę na piśmie o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym mu pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości, pod warunkiem złożenia wniosków o nabycie w terminie określonym w zawiadomieniu. Najemca ma interes prawny w wystąpieniu do organu o wydanie zaświadczenie o samodzielności lokalu, które jest warunkiem nabycia lokalu, ale dopiero po otrzymaniu takiego zawiadomienia. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby pisemne zawiadomienie o przeznaczeniu lokalu do zbycia zostało skierowane do skarżącej, co oznacza, że nie ma ona interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Z kolei odnosząc się do kwestii spełnienia warunków do uznania zajmowanego przez E. P. lokalu, jako samodzielnego lokalu mieszkalnego, Kolegium podkreśliło, że w świetle pisma Dyrektora Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej Dział Eksploatacji w L. z dnia 28 grudnia 2015 r., lokal nr [...] ma zamontowane w pomieszczeniu kuchni urządzenia wc (muszle i spłuczki), podłączone do wewnętrznej sieci kanalizacyjnej budynku. W związku z rozbiórką pomieszczeń wc zlokalizowanych w podwórku, z których korzystali mieszkańcy budynku, wymieniono w tym budynku instalację kanalizacyjną, umożliwiając użytkownikom mieszkań ich wyposażenie w urządzenia wc. W inwentaryzacji nieruchomości urządzenia wc nie zostały ujęte, stąd też postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r. Prezydent Miasta L. "odmówił wydania zaświadczenia" o samodzielności lokali w budynku przy ul. D. [...] w L.. W piśmie tym, odnosząc się do mieszkania nr [...] podano, że E.P. zamontowała w pomieszczeniu kuchni urządzenia wc, z których korzysta. Miejsce zamontowania tego urządzenia nie zostało wydzielone i nie powstało pomieszczenie wc. Wskazano również, że regulacja stanu prawnego lokalu nr [...] poprzez przebudowę wc - jako odrębnego pomieszczenia, a nie jak dotychczas części składowej kuchni, leży po stronie najemcy lokalu. Natomiast w przypadku przebudowy lokalu nr [...] i wydzielenia odrębnego pomieszczenia wc, struktura lokalu, gdzie kuchnia i pokój położone są po przeciwnych stronach części wspólnej nieruchomości (klatki schodowej), nadal uniemożliwi uzyskanie zaświadczenia o samodzielności tego lokalu, ponieważ do wydzielenia pomieszczenia wc niezbędne jest dodatkowo przebudowanie lokalu w taki sposób, aby istniała komunikacja pomiędzy kuchnią i pokojem w obrębie lokalu. Końcowo podano, że Oddział Gospodarki Mieszkaniowej nr 2 wraz z zarządcą nieruchomości ustali możliwość wydzielenia w części wspólnej nieruchomości choć jednego pomieszczenia, w którym będzie możliwość podłączenia i zamontowania urządzeń wc. Pomieszczenie takie i urządzenia w nim zamontowane będzie mogło być udostępnione wszystkim lokatorom mieszkań, dla których nie uzyskano zaświadczenia o samodzielności lokalu.

Analizując tak zebrany materiał dowodowy SKO uznało, że odmowa wydania zaświadczenia jest zasadna przede wszystkim z tego powodu, że zajmowany przez skarżącą lokal nie spełnia wymogów samodzielnego lokalu mieszkalnego, skoro nieprawidłowo jest w nim zamontowane urządzenie wc, a innego dostępu do pomieszczenia pomocniczego, jakim jest wc, lokal ten nie posiada. Na taką ocenę nie mają znaczenia powody takiego stanu sprawy, tj. czy leżą one po stronie właściciela lokalu, czy też jego najemcy. Skoro zaświadczenie ma potwierdzić stan faktyczny w danej sprawie, to okoliczność podniesiona przez organ I instancji a dotycząca niespełnienia warunków technicznych przez sporny lokal ma dla sprawy znaczenie zasadnicze. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że z ustawy o własności lokali nie wynika wymóg, aby samodzielnym lokalem mieszkalnym mógł być tylko lokal wyposażony we wszystkie niezbędne urządzenia (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1449/10). Jednak dostęp do wc jest bezwzględnie wymagany, a taki warunek jest spełniony nawet wtedy, gdy węzeł sanitarny znajduje się poza budynkiem, ale w obrębie tej samej nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2016 r. E.P. zarzuciła Kolegium naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia 3 marca 2016 r. oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Ponadto skarżąca wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji, która zostanie podjęta w wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego w dniu 8 lutego 2016 r. przez PINB w L., które spowodują zmiany w mieszkaniu nr [...] w celu doprowadzenia tego lokalu do stanu lokalu niespełniającego warunków samodzielnego lokalu mieszkalnego do czasu rozpoznania skargi przez Sąd i uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu skargi jej autorka powtórzyła zarzuty przedstawione w zażaleniu. Skarżąca podtrzymała stanowisko, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, ma interes prawny w domaganiu się wydania zaświadczenia, co wykazała powołując się na uchwałę Rady Miejskiej L. Nr [...] z dnia 28 stycznia 2008r., a konkretnie na § 23 tej uchwały, w powiązaniu ze znanymi z urzędu przez organ I instancji faktami takimi jak: umowa najmu lokalu, zaświadczenie o nie zaleganiu z opłatami czynszu, propozycja sprzedaży lokalu, wniosek o wykup mieszkania, umowa między nią a Gminą L. o wpłatę zadatku, dowód wpłaty zadatku na konto Gminy L.. Na tej podstawie skarżąca uznała, że udokumentowała i potwierdziła swój interes prawny w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Dalej w skardze przytoczyła fragmenty uzasadnienia postanowienia organu I instancji z dnia 18 stycznia 2016 r. oraz postanowienia Kolegium z dnia 3 marca 2016 r. Skarżąca na poparcie stanowiska, że jej mieszkanie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym wskazała na rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 18 września 2015 r. poz. 1422). W § 3 pkt 11 tego rozporządzenia podano, że jako pomieszczenie pomocnicze należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno- sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Według skarżącej, z powyższego wynika, że zarówno kuchnia jak i wc są pomieszczeniami pomocniczymi, więc instalacja wc w kuchni nie zmienia funkcji pomieszczenia, ponadto w w/w rozporządzeniu nie ma przepisu prawa, który nakazywałby aby kuchnia i wc były rozdzielone pomiędzy sobą ściankami działowymi. Zdaniem skarżącej, nie ma także przepisu, który mówi, że wc i łazienka muszą być rozdzielone ściankami działowymi. Wobec tego nie ma podstaw prawnych do odmowy wydania zaświadczenia ze względu na to, że wc znajduje się w kuchni. Wskazała, że wc znajduje się po przeciwnej stronie pomieszczenia pomocniczego niż trzon kuchenny a obok wc jest urządzenie wentylacji grawitacyjnej. Ponadto przed wc znajduje się wolna powierzchnia podłogi o wymiarach przekraczających 60 cm x 90 cm, więc wszystkie warunki rozporządzenia są spełnione. Skarżąca wychodząc z założenia, że budowa lekkich ścianek działowych (np. regipsowych) nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłaszania (co potwierdzają liczne wyroki sądowe), stwierdziła, że tym samym nie ma to wpływu na statut pomieszczenia określony w projekcie budynku. Nie ma na to wpływu również rodzaj przegrody między wc i kuchnią. Może nią być przepierzenie w formie kotary - jak jest obecnie w mieszkaniu skarżącej. Ponieważ mieszkanie jest na parterze, to spełnia ono warunki do przystosowania go jako mieszkania dla osoby niepełnosprawnej. Skarżąca nie jest niepełnosprawna, ale ze względu na swój wiek (ukończyła 90 lat) i ograniczenia ruchowe - ścianka działowa pomiędzy wc i kuchnią poważnie ograniczy jej możliwości korzystania z wc. Natomiast likwidacja wc w jej lokalu i wybudowanie wc w piwnicy całkowicie pozbawia skarżącą dostępu do wc i stanowi zagrożenie dla jej życia i zdrowie. Budowa wc w piwnicy została już zrealizowana, czego dowodem jest pismo PINB w L., w którym podano, że w dniu 11 marca 2016 r. wszczęto postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy części piwnicy w budynku wielorodzinnym przy ul. D. [...] w L.. Wyjaśniła, że w związku z rozbiórką pomieszczeń wc w podwórku, zainstalowano w tym budynku nowe piony wodno-kanalizacyjne, poprzednio nie istniejące, wraz z podłączeniem do nich, przez właściciela budynku kilkanaście lat temu, urządzeń wc w każdym z mieszkań, których wcześniej nie było. Urządzenia wc zostały zainstalowane przez tę samą ekipę budowlaną i w tym samym czasie co piony wodno-kanalizacyjne. Podkreśliła, że nie ona zamontowała urządzenia wc w pomieszczeniu kuchni. Ponadto kuchnia i pokój nie znajdują się po przeciwnych stronach części wspólnej nieruchomości (klatki schodowej). Między kuchnią a pokojem istnieje wnęka w ścianie wielkości drzwi, która może świadczyć, że istniejące przejście z pokoju do kuchni zostało zamurowane. Pokój i kuchnia mają niezależne wejścia z części wspólnej, czyli klatki schodowej, więc są pomieszczeniami spełniającymi warunki samodzielności. Ponieważ kuchnia, tak jak i pomieszczenie wc są pomieszczeniami pomocniczymi, a sam organ II instancji stwierdził, że istnienie pomieszczenia wc (czyli pomieszczenia pomocniczego) nawet poza lokalem, ale w tym samym budynku lub w obrębie tej samej nieruchomości nawet poza budynkiem - jest warunkiem spełniającym kryteria samodzielnego lokalu, więc można to również rozszerzyć na pomieszczenia pomocnicze spełniające funkcje kuchni. Wynika z tego, że komunikacja między pokojem a kuchnią w mieszkaniu jednopokojowym może się odbywać przez część wspólną czyli korytarz, a ponieważ nie jest wymagana w takich mieszkaniach wentylacja na przestrzał, tym samym, pomimo zamurowanego przejścia pomiędzy pokojem i kuchnią, mieszkanie spełnia warunki samodzielnego lokalu mieszkaniowego.

Odnosząc się do kwestii wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej przebudowy część pomieszczenia kuchni w mieszkaniu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. D. [...] w L. wraz z wykonaniem pionu wodno-kanalizacyjnego i zamontowaniem urządzenia wc bez uzyskania wcześniej stosownej decyzji pozwolenia na przebudowę, skarżąca wskazała, że inwestorem tych robót jest Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej w L.. W związku z powyższą sprawą Zarząd zwrócił się do PINB w L. o legalizację pionu wodno-kanalizacyjnego, a legalizacją urządzenia wc w lokalu nr [...] nie jest zainteresowany. Ponieważ skarżąca nie została uznana przez PINB jako strona w sprawie, złożyła zażalenie do DWINB. Aktualnie nie może nic zrobić i uważa, że ZGM w L. działa na jej niekorzyść zmierzając do usunięcia wc z jej mieszkania.

W odpowiedzi na skargę SKO w L. wniosło o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie jako "u.p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta, według z art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., obejmuje również skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Ustawodawca postanowił, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 u.p.p.s.a.), przy czym skierowania sprawy do rozpoznania w tym trybie nie uzależnił od woli strony. W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja uzasadniająca zastosowanie trybu uproszczonego.

Kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie podjęte zostało w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Jako podstawę zgłoszonego żądania wnioskodawczyni wskazała art. 217 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r., poz. 1892 j.t.) – dalej: u.w.l. Na potwierdzenie, że posiada interes prawny w uzyskaniu tego zaświadczenia wnioskodawczyni przywołała następujące okoliczności: "1/ wykup lokalu mieszkalnego przez dotychczasowego najemcę; 2/ brak podstawy prawnej twierdzenie zaprezentowanego przez Urząd Miasta, że brak zaświadczenie o samodzielności mieszkania wynika z usytuowania wc, w części kuchennej bez ścianki działowej; 3/błędnej interpretacji art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r.: zespół izb w-c kuchnia jest oddzielony trwałymi ścianami od reszty budynku, sposób podziału w-c i kuchni nie ma znaczenia w spełnieniu wymagania samodzielności lokalu według w/w/ artykułu ustawy". Na dalszym etapie postępowania (zażalenie i skarga) skarżąca wskazywała, że jej interes prawny wynika z uchwały Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia 28 stycznia 2008 r. (§ 23 a tej uchwały).

Wskazać zatem należy, że według art. 2 ust. 1 u.w.l., samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkaniowe (ust. 2). Po myśli art. 2 ust. 3 ww. ustawy, spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Przyjęcie zatem przez ustawodawcę, że stwierdzenie spełnienia przez lokal mieszkalny lub użytkowy wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, dokonywane ma być przez starostę i czynność ta ma formę zaświadczenia oznacza, że postępowanie prowadzone z wniosku podmiotu zainteresowanego uzyskaniem potwierdzenia samodzielności lokalu ma charakter administracyjny, do którego mają zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. (art. 217-220).

Istotne zatem jest, że według art. 217 § 1 i 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w przypadku ziszczenia następujących przesłanek: jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). Przesłanki te występują niezależnie od siebie, przy czym, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać (por. J. Borkowski, [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 658).

W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną wydania zaświadczenia stanowił w istocie przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l. Tym samym skarżąca składając wniosek o jego wydanie, zobowiązana była wykazać, że posiada interes prawny w żądaniu uzyskania potwierdzenia samodzielności lokalu. Wymagało to wskazania przez autorkę wniosku, normy prawa materialnego przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domagała. Interes prawny winien też być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony związanymi z przedmiotem postępowania, a nie z jej zamiarami na przyszłość.

W orzecznictwie wskazuje się, że tak rozumiany interes prawny w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w trybie art. 2 ust. 2 u.w.l. mają właściciel lokalu oraz osoby legitymujące się innym tytułem prawnorzeczowym do lokalu.

W sprawie jest niesporne, że wnioskodawczyni jest najemcą lokalu. Legitymuje się zatem tytułem o charakterze obligacyjnym a nie prawnorzeczowym. W ocenie Sądu, przepisem prawa materialnego, który przyznawałby jej interes prawny w otrzymaniu przedmiotowego zaświadczenia, nie jest też, wskazywana przez nią, uchwała Rady Miejskiej L. nr [...] z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy L. (Dz. U. Woj. Doln. Nr 52, poz. 699). Przepis § 23a tej uchwały stanowi, że zbycie nieruchomości mieszkalnych stanowiących własność gminy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o nabycie lokalu przez osobę uprawnioną. Stosownie natomiast do § 6 powołanej uchwały, zbycie nieruchomości w trybie bezprzetargowym może nastąpić m.in. jeżeli jest zbywana na rzecz – osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34 u.g.n. oraz osób, o których mowa w § 24 ust. 4 uchwały. Według § 24 ust. 1, ustala się następujące kryteria przeznaczenia do sprzedaży lokali mieszkalnych i użytkowych w domach wielolokalowych stanowiących własność gminy, a będących przedmiotem najmu lub dzierżawy: 1) do sprzedaży mogą być przeznaczone lokale w domach ... w których najemca ... nie zalega z zapłatą należnego czynszu ... 4. lokal użytkowy może być przedmiotem sprzedaży na rzecz najemcy lub dzierżawcy, któremu przyznaje się pierwszeństwo jego nabycia, o ile użytkowany był na podstawie umowy przez okres nie krótszy niż jeden rok. W § 24 ust. 2 uchwała stanowi, że przeznaczenie lokalu do sprzedaży następuje na wniosek najemcy lub dzierżawcy albo z inicjatywy gminy. W § 24 ust. 3 ustalono kolejność przeznaczania lokali do sprzedaży przez gminę. W ust. 4 dopuszczono sprzedaż całego wolnego budynku.

Z przywołanych przepisów uchwały oraz stosownych przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774) jasno wynika, że skarżącej nie przysługuje w stosunku do gminy roszczenie o zbycie na jej rzecz lokalu, którego jest najemcą. Nic nie wiadomo, aby gmina przeznaczyła ten lokal do sprzedaży w ogóle, a w szczególności na rzecz skarżącej. Za taki dokument nie można potraktować wniosku Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta w L. z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności wskazanych w tym piśmie lokali w budynku przy ul. D. [...] w L., w którym wskazuje się, że zaświadczenie jest niezbędne w celu zbycia lokali w trybie przewidzianym prawem. Co więcej, jak wynika z powołanego przez Kolegium, a także zalegającego w aktach administracyjnych – zaświadczenia z dnia 20 lutego 2015 r. – Prezydent L., rozpatrując wniosek Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami z dnia 23 stycznia 2015 r., zaświadczył jedynie o samodzielności lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...]. Organ odmówił natomiast – postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r. - wydania zaświadczenia o takiej treści w stosunku do lokali nr 1, 3, 5, 6, 9, 10. Powodem odmowy wydania zaświadczenia był fakt, że lokale te, w tym wynajmowany przez skarżącą lokal nr [...], wedle załączonego do wniosku szkicu inwentaryzacyjnego, nie spełniają warunków określonych w art. 2 ust. 2 u.w.l. (przedmiotowe lokale nie posiadają wydzielonych pomieszczeń sanitarnych (łazienki, wc) w obrębie mieszkania, ani przynależnych znajdujących się poza obrębem mieszkania).

SKO utrzymując w mocy postanowienie z dnia 18 stycznia 2016 r. trafnie odmówiło zatem skarżącej interesu prawnego w domaganiu się wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, skoro – jak już wyżej zaznaczono – skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnorzeczowym do lokalu. W ocenie Sądu, stwierdzenie Kolegium, że z samej umowy najmu nie można wywodzić interesu prawnego w domaganiu się wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu jest prawidłowe. Nie istnieją bowiem unormowania lub umowne zobowiązania gminy, uprawniające skarżącą do domagania się od gminy zbycia na jej rzecz lokalu, którego jest najemcą. Fakt zawarcia najmu mieszkania komunalnego nie kreuje po stronie skarżącej interesu prawnego. Zauważyć należy, że pomimo powoływania się na propozycję sprzedaży lokalu przez Gminę, skarżąca takiego dokumentu nie przedłożyła. Również w przesłanych aktach administracyjnych brak jest takiego dokumentu. Przyjąć jednak należy, że nawet w przypadku istnienia takiego dokumentu, skarżąca nie mogłaby przymusić Gminy do zbycia lokalu. Zaświadczenie jest więc dla skarżącej zbędne, gdyż nie mogłoby zostać wykorzystane dla uzyskania opisanego przez nią skutku (tak też WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 567/10). Określona potrzeba nabiera cech interesu prawnego, gdy według obiektywnej oceny, jej zaspokojenie możliwie jest z powołaniem się na normę prawną, wynikającą z konkretnych przepisów prawnych i nakładają na organ powinność dokonania określonej czynności wobec osoby, wyznaczonej poprzez przedmiot danej sprawy jako zainteresowaną określonym rozstrzygnięciem. Interes ten powinien być aktualny, realny i dotyczący konkretnie danej osoby, aby była ona stroną, np. postępowania w sprawie wydania zaświadczenia (art. 1 pkt 4 k.p.a., na temat interesu prawnego przykładowo patrz A. Skóra ,,Współuczestnictwo w postępowaniu administracyjnym" s. 59-69 i 230-248 wraz z powołaną tam literaturą prawniczą i orzecznictwem sądowym).

Stąd też, wobec stwierdzenia zasadności odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu z powodu braku interesu prawnego skarżącej, bez znaczenia pozostają przedstawione w zaskarżonym postanowieniu okoliczności dotyczące braku spełnienia przez lokal nr [...] warunków technicznych samodzielności lokalu.

Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.