Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 380/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 38
journal: Dz.U. 2014 poz 1446
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity
article: art. 194 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna- Kubicka Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2020 r. sprawy ze skargi K.Ł i K.Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymało w mocy nakaz płatniczy Wójta Gminy G. z [...] listopada 2019 r. ustalający K. Ł. i K. Ł., zwanymi dalej łącznie skarżącymi bądź stroną, zobowiązanie pieniężne za rok 2018.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wójt Gminy G. decyzją z [...] stycznia 2018 r. ustalił skarżącym wysokość podatku rolnego i od nieruchomości za 2018r. od nieruchomości położonej na terenie gminy G. w miejscowości G., której ww. są współwłaścicielami. Część nieruchomości (budynki oraz park) zostały wpisane do rejestru zabytków.

Wskutek rozpoznania odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję z [...] stycznia 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazało, że konieczne jest wystąpienie do W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: WWKZ) o opinię w przedmiocie utrzymywania i poddawania konserwacji gruntu (zabytkowego parku) zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ ustalił, że skarżący od [...] sierpnia 2013 r. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości G., w której skład wchodzą grunty sklasyfikowane jako użytki rolne o łącznej powierzchni [...]ha, nieużytki - [...] ha, drogi, tereny rekreacyjno wypoczynkowe, tereny mieszkaniowe o łącznej powierzchni [...]m2, a nadto budynki: mieszkalny o powierzchni użytkowej [...]m2 i budynki pozostałe o pow. użytkowej [...] m2. Pałac wpisano do rejestru zabytków pod nr [...], spichrz folwarczny wpisano do rejestru zabytków pod nr [...] , a park wpisano do rejestru zabytków pod nr rej. [...] . Nieruchomości nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

W informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego na 2018 r. skarżący wykazali do opodatkowania grunty rolne o pow. [...] ha, budynki mieszkalne powyżej [...] m wysokości o pow. użytkowej [...]m2, budynki mieszkalne od 1,40 do 2,20 m wysokości o pow. użytkowej [...]m2, budynki pozostałe powyżej 2,20m wysokości o pow. użytkowej [...]m2. W danych dotyczących zwolnień podatkowych wykazali grunty o powierzchni [...]m2 – zwolnione od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Dnia [...] marca 2018 r. skarżący dostarczyli odpis pisma z [...] marca 2018 r. WWKZ, w którym Konserwator Zabytków potwierdził wykonanie prac porządkowych na terenie parku wpisanego do rejestru zabytków.

Zgodnie natomiast ze stanowiskiem WWKZ wyrażonym w piśmie z [...] października 2019 r. zabytkowy park wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] nie był w 2018 r. utrzymywany i poddawany konserwacji zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków.

Skarżący [...] października 2019 r. po zapoznaniu się z aktami sprawy wskazał, że nie został zawiadomiony o czynnościach podjętych przez WWKZ, a nadto opinia z [...] października 2019 r. dotyczy stanu faktycznego z lutego 2018 r. i nie może być miarodajna.

Wójt Gminy G. nakazem płatniczym z [...] listopada 2019 r. ustalił skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018 w wysokości [...] zł, w tym podatek rolny w kwocie [...]zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu przedstawił stosowne wyliczenia, przedstawił stan faktyczny i zaznaczył, że nie zastosował zwolnienia z podatku na mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.) wobec gruntów wpisanych do rejestru zabytków, o powierzchni [...] m2, ponieważ Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraźnie stwierdził, że w 2018 r. park nie był utrzymywany i poddawany konserwacji zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, co stanowi przesłankę do zastosowania zwolnienia. Organ podatkowy nie może wkraczać w kompetencje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli o jego uchylenie i podnieśli, że w latach 2015-2017 prowadzili w parku prace konserwatorskie za zgodą WWKZ, w efekcie czego uzyskali zwolnienie z podatku od nieruchomości za rok 2016. Wskazali, że zgodnie z zaświadczeniem WWKZ z 8 marca 2018 r. zadbali o utrzymanie parku. Natomiast przed wydaniem zaświadczenia z [...] października 2019 r. WWKZ nie przeprowadził oględzin, a nawet jeśli by je przeprowadził, to wnioski mogą dotyczyć jedynie obecnego stany faktycznego, a nie wcześniejszego o 18 miesięcy. Złożyli pismo WWKZ z [...] lutego 2018 r. na potwierdzenie przeprowadzenia oględzin przed wydaniem pisma z [...] marca 2018 r. Zdaniem skarżących organ naruszył art. 190 §1 i art. 209 § 2 Ordynacji podatkowej przez brak zawiadomienia o wystąpieniu do WWKZ z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2020 r., wskazaną we wstępie utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu wskazało w szczególności, że organy podatkowe nie mają wiedzy w zakresie ochrony zabytków, a zatem słuszne było zwrócenie się do organu wyspecjalizowanego w tej dziedzinie. Stanowisko WWKZ jest jasne – w 2018 r. zabytkowy park nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zaznaczono przy tym, że bez znaczenia pozostaje forma zajęcia stanowiska przez organ konserwatorski. Skarżący nie zanegowali skutecznie powyższego stanowiska WWKZ. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że WWKZ zajmował się i znał przedmiotową nieruchomość, trudno zatem przyjąć, by wyrażona opinia w piśmie z [...] października 2019 r. była podjęta bezpodstawnie.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili zaskarżonej decyzji: naruszenie prawa materialnego przez błędną, rozszerzającą wykładnię oraz naruszenie prawa proceduralnego:

- art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie jako dowód zaświadczenia WWKZ z [...] marca 2018 r.;

- art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezawiadomienie o zamiarze uzyskania innego niż wcześniejsze zaświadczenia od WWKZ – skarżący nie zostali powiadomieni o oględzinach;

- art. 209 Ordynacji podatkowej poprzez niezawiadomienie o zwróceniu się do WWKZ o zajęcie stanowiska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z [...] listopada 2019 r. , którą ustalił skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018.

Strony nie kwestionują całej decyzji, spór dotyczy jedynie zwolnienia w podatku od nieruchomości zabytkowego parku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.). Organy bowiem uznały, że ww. zwolnienie nie przysługuje podatnikom.

Zgodnie z treścią powyższego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Niesporne jest, że park jest wpisany do rejestru zabytków i nie był w 2018 r. zajmowany na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem pozostawała do rozstrzygnięcia kwestia, czy zabytkowy park był w badanym roku utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ochronie zabytków.

W ocenie skarżących grunt stanowiący zabytkowy park o powierzchni [...] m2, wpisany indywidualnie do rejestru zabytków pod nr [...] spełniał powyższe przesłanki, co potwierdzać ma opinia W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2018 r. Negują natomiast opinię ww. organu z [...] października 2019 r., w której wskazano, że w 2018 r. zabytkowy park nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Bez wątpienia spełnienie tej przesłanki musi być dokonana z punktu widzenia przepisów o ochronie zabytków. Przepisy o ochronie zabytków, do których ustawodawca podatkowy odwołał się w wyżej wskazanej podatkowej normie prawnej, to przepisy ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. ze zm.).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest oparcie się organu podatkowego na informacji wojewódzkiego konserwatora zabytków. Z art. 38 u.o.z.o.z. wynika, że kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami prowadzą organy nadzoru konserwatorskiego, a w szczególności wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków. W związku z tym właściwym organem do oceny w tym przedmiocie jest wojewódzki konserwator zabytków, którego opinia korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., zwanej dalej O.p.). Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. ponieważ tym sposobem organ podatkowy uzyskuje miarodajny i wiarygodny materiał dowodowy uzasadniający bądź negujący możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zwolnienia od podatku od nieruchomości. (zob. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 08 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 25/20, WSA w Łodzi z 05 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 757/19).

Zgodnie z art. 194 § 1 Op. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. (por. prawomocny wyrok WSA w Lublinie z 25 października 2012 r., sygn. akt: III SA/Lu 345/12, LEX nr 1234649).

Organy podatkowe nie są uprawnione do prowadzenia postępowania w kwestii dotyczącej przestrzegania i stosowania przez podatnika przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W tym zakresie organ podatkowy opiera się na ocenie innego organu, właściwego do rozstrzygania takich kwestii.

Z pisma W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 2019 r. wynika, że zabytkowy park położony w miejscowości G. gm. G., wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] nie był w 2018 r. utrzymywany i poddany konserwacji zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków.

Przepisy (art. 194 § 3 O.p.) dopuszczają możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego. Organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Jeżeli więc strona twierdzi, że oświadczenie zawarte w dokumencie urzędowym jest niezgodne ze stanem faktycznym i przedstawi na tę okoliczność inne dowody, to powinny być one dopuszczone przez organ podatkowy, o ile oczywiście mają w sprawie istotne znaczenie. Organ podatkowy nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie. Do czasu wzruszenia domniemania organ podatkowy jest związany dokumentem urzędowym (komentarz do art. 194 ustawy Ordynacja podatkowa Piotr Pietrasz wyd. LEX).

Tak też uczynił organ. Oba dokumenty zostały poddane ocenie.

Sąd podziela stanowisko organów, że strona nie zdołała skutecznie zakwestionować prawdziwości dokumentu, na który powołuje się organ. Pismo z [...] marca 2018 r. potwierdza jedynie, że właściciele zespołu wykonali prace porządkowe parku związane z usunięciem nadmiernie rozrośniętego samosiewu, na które uzyskali pozwolenie konserwatorskie. Wskazano w tym piśmie, że konieczna jest kontynuacja rozpoczętych prac. W piśmie tym wskazano jeszcze, że konserwatorowi znane są plany inwestorów dotyczące opracowania dokumentacji projektowej parku. W ocenie Sądu pismo to nie stoi w żadnej mierze w sprzeczności z pismem z [...] października 2019 r., ponieważ z jego treści nie wynika, że wykonane prace wpisują się w zakres utrzymywania i konserwacji parku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Należy podkreślić, że dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego dla gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków nie wystarczy wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości (przejawów opieki nad zabytkiem), kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie.

W piśmie z [...] października 2019 r. W. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraźnie podkreślił, że przedmiotowy park nie był utrzymywany i poddawany konserwacji zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę.