Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1516/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 10, 50 par. 1, 77 par. 1, 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 pkt 1, art. 92a ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 61, art. 192a,
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę – P. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (nazywanego dalej skarżącym) kary pieniężnej w wysokości 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych.

Wskazaną przez organy podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c, art. 41ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 7 lit. b) załącznika nr 2 do w/w ustawy; art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), natomiast podstawę faktyczną stanowiło: przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m.

Fakt ten został ujawniony podczas ważenia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu 29 października 2009 r. przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...].

Zatrzymania dokonano w P., na ul. M., na drodze wojewódzkiej [...].

Powyższym zespołem pojazdów strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Węgier do Polski. Kierowcą był S. W..

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 19 czerwca 2009 r., który zatwierdził stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych 27142439 i 27142441. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., ważnymi odpowiednio: do dnia 30 czerwca 2011 r. i do dnia 31 sierpnia 2010 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli Nr [...] który kierowca podpisał bez zastrzeżeń. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.

W wyniku ważenia stwierdzono: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 8,0 t do 8,5 t - 300 zł (art. 13 g ust. 1,2 oraz ust. 3 ustawy o drogach publicznych w zw. z lp. 6 pkt 7 lit b załącznika nr 2 do tej ustawy.), za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t – 2.400 zł (art. 13 g ust. 1,2 oraz ust. 3 ustawy o drogach publicznych w zw. z lp. 6 pkt 6 lit b załącznika nr 2 do tej ustawy.)

Pismem z dnia 30 października 2009 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 9 listopada 2009 r. strona wniosła o przesłuchanie w charakterze kierowcy kontrolowanego pojazdu S. W..

Pismem z dnia 23 listopada 2009 r. kierowca, na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał kierowcę do osobistego stawienia się w siedzibie organu I instancji celem złożenia wyjaśnień w charakterze świadka w związku z kontrolą drogową przeprowadzona w dniu 29 października 2009 r.

W dniu 11 grudnia 2009 r. przesłuchano w charakterze świadka kierowcę skontrolowanego pojazdu, który zeznał, że jest kierowcą w firmie skarżącego od września 2009 r. W dniu 29 października 2009 r. został zatrzymany przez inspekcję transportu drogowego na drodze wojewódzkiej nr [...], w trakcie wykonywania transportu z Węgier do Z., na ul. [...] do firmy [...]. Kierowca podkreślił, że nie pojechał drogą wojewódzką nr [...] ponieważ za mostem przebiegającym nad autostradą [...] został ustawiony zakaz wjazdu dla pojazdów o DMC powyżej 15 ton. Kierowca przyznał, że wjeżdżając do Polski wiedział o zamkniętej drodze krajowej nr [...], w związku z czym przejechał drogą wojewódzką nr [...] mimo, że objazd przeprowadzono drogą wojewódzka nr [...]. W drodze z Węgier do Polski przekraczał granicę w Cieszynie, następnie drogą [...] do zjazdu na [...], a potem zjechał na [...] w M.. Objazd drogi był poprowadzony drogą wojewódzką nr [...], jednak kierowca wybrał drogę wojewódzką nr [...], ponieważ na drodze wojewódzkiej nr [...] był zakaz. Drogą krajową nr [...] nie jechał, gdyż i tak musiałby jechać [...], aby dostać się na ul. [...] w Z.. O zakazie ustanowionym na DW nr [...] nie wiedział, nie było oznaczenia na skrzyżowaniu.

Zeznania kierowcy utrwalono w protokole przesłuchania świadka z dnia 11 grudnia 2009 r. Nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. organ I instancji, na podstawie art.13g ust. 1 i ust. 2, art.40c ustawy o drogach publicznych, art.61 ust. 1 i ust.2, art.64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 104 § 1 k.p.a. oraz § 1 ust.3 pkt 1, § 2, § 3, § 5, § 57 ust. 1 i ust.3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz.262 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli Nr WITD.DI.P.W.426/51/09 z dnia 2009-10-29 nałożył karę pieniężną w kwocie 2.700 złotych.

Pismem z dnia 4 stycznia 2010 r. skarżący wniósł odwołanie do decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w związku z art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżący nie może nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach publicznych za samowolnie podjętą przez kierowcę decyzję o nie dostosowaniu się do ustanowionego objazdu drogą wojewódzką nr [...] i wybraniu przejazdu drogą wojewódzką nr [...]. skarżący podkreślił, że kierowca wiedział o braku wymaganego zezwolenia organu administracji na przejazd tą trasą. Zgodnie ze zleceniem transportowych przewóz rzeczy jaki wykonywał przewoźnik miał odbywać się w całości na drodze krajowej nr [...] aż do miejsca rozładunku. Jednakże wskutek prowadzonych robót drogowych przejazd odcinkiem drogi krajowej nr [...] był zamknięty, a poprowadzony objazd miał odbywać się drogą wojewódzką nr 925, która to drogę samowolnie zignorował kierowca. Skarżący podkreślił, że niedostosowanie się kierowcy do nakazanego objazdu przewidzianego dla tego typu pojazdów nienormatywnych było działaniem, na które skarżący przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu. Tym samym ocena zebranego materiału dowodowego winna nastąpić w oparciu o wszystkie ujawnione okoliczności faktyczne jakie występowały w sprawie. Przedsiębiorca przy dołożeniu maksymalnej staranności nie mógł przewidzieć niewłaściwego zachowania kierowcy samowolnie wybierającego trasę przejazdu do miejsca rozładunku. Okoliczności sprawy i zebrane dowody jednoznacznie wskazują, iż w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu na zachowanie się kierującego pojazdem, który samowolnie dopuścił się stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy o drogach publicznych.

W wyniku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia argumentów strony.

Organ odwoławczy, potwierdzając prawidłowość ustaleń organu I instancji poczynionych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał, że w wyniku pomiarów stwierdzono naruszenia w postaci:

1) przekroczenia nacisku na pojedynczej osi napędowej o 0,38 t, łączny pomierzony nacisk na pojedynczą oś napędową po odjęciu możliwych błędów pomiaru wyniósł 8,38 t,

2) przekroczenia nacisku na potrójnej osi o 1,32 t, łączny pomierzony nacisk na potrójnej osi po odjęciu możliwych błędów ważenia wyniósł 23,12 t,

3) brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego (kierowca nie okazał go).

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:

- lp. 6: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,01:

- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 mi nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit. b) powyżej 21,81 do 23,3 t. – kara pieniężna w wysokości 2.400 zł

- pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku osi:

- lit. b) powyżej 8,01 do 8,5t - kara pieniężna w wysokości 300 zł

razem: 2.700 zł

Mając na uwadze stanowisko skarżącego przedstawione w odwołaniu, organ odwoławczy podał, że art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika, gdyż to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Sprecyzowanie sposobu dokonywania załadunku nastąpiło w art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Zatem, w ocenie organu, to przewoźnik ponosi odpowiedzialność za naruszenia powstałe w związku z jego działalnością. Bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjno-prawnej jest pojęcie winy. Powoływane przez skarżącego wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczą co prawda stosowania art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, jednakże przepisy te nie mają zastosowania do decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych.

Powoływane przez skarżącego przepisy dotyczą spraw wydawanych na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz sankcjonowanych karami pieniężnymi wynikającymi z załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Celem przeprowadzonej kontroli wagowej było sprawdzenie przewozu pod kątem jego zgodności z zapisami ustawy o drogach publicznych i prawa o ruchu drogowym. Nałożenie sankcji karnej na podstawie art. 13g ustawy o drogach publicznych było więc konsekwencją wykrycia naruszenia norm tej ustawy. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń.

Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje możliwości uchylenia się od odpowiedzialności za naruszenie dopuszczalnych nacisków na osi, czy też przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w przypadku przewoźnika. Art. 13g ust 1b pkt 1 ustawy o drogach publicznych wyraźnie wskazuje, iż w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy, na podmiot wykonujący przejazd nakładana jest obligatoryjnie kara pieniężna.

W kwestii wyjaśnień dotyczących braku odpowiedzialności za działanie kierowcy, organ odwoławczy wyjaśnił, że odpowiedzialność pracodawcy za swego pracownika wynika z konstrukcji przepisów pracy (z tzw. zasady ryzyka osobowego). Pracodawca jest obciążony skutkami złego doboru pracowników i nieprawidłowego wykonywania przez nich pracy.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że zasada odpowiedzialności przedsiębiorstwa transportowego za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy zapisana jest wprost w przepisach unijnych dotyczących czasu pracy kierowców, tj. art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L102/1 z 11.04.2006 r.).

W ocenie organu odwoławczego nie ma powodu, by uznać, iż akurat w przypadku naruszeń norm dotyczących parametrów pojazdu odpowiedzialność administracyjna miałaby wyglądać inaczej.

Pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 maja 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędna wykładnię i w konsekwencji nie zastosowanie w trakcie postępowania art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.700 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych oraz dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1.3 m i nie większej niż 1,4 m był wynik ważenia pojazdu przeprowadzony na drodze krajowej w miejscowości [...]. Pomiaru nacisków osi i masy pojazdu dokonano przy użyciu przenośnej wagi do pomiarów statycznych. W wyniku tych pomiarów ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 0,38 t, a dla osi potrójnej przekroczenie nacisku o 1.32 t.

Artykuł 10 § 1 k.p.a. bezwzględnie gwarantuje stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. W niniejszym postępowaniu strona nie była obecna przy dokonywaniu czynności ważenia pojazdu i nie mogła tym samym wziąć czynnego udziału w przeprowadzeniu ważenia pojazdu. Fakt ten ma istotne znaczenie z powodu niewielkich odchyleń od przewidzianej normy odnośnie wystąpienia dopuszczalnego nacisku oraz ze względu na okoliczność użycia tylko jednej przenośnej wagi do pomiarów statycznych. W takim wypadku w celu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności koniecznym i zasadnym byłoby przeprowadzenie kolejnego badania poprzez użycie wagi do pomiarów dynamicznych czego organy kontrolne zaniechały, opierając swoje rozstrzygnięcia na wynikach budzących uzasadnione wątpliwości co do ich prawidłowości.

W ocenie skarżącego, uzasadnione wątpliwości budzi również miejsce wykonanego ważenia pojazdu, które przeprowadzone zostało w innym miejscu niż miejsce jego zatrzymania. Z uwagi na charakterystykę przewożonego ładunku w postaci - blachy - istnieje przypuszczenie, że w trakcie jazdy na miejsce ważenia znajdujące się w dość dużej odległości od miejsc zatrzymania mogło dość do przesunięcia przewożonego ładunku, co w istocie mogło mieć wpływ na wynik ważenia.

Wszystkie te wątpliwości ograny przeprowadzające czynności w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniły. A przy wydaniu zaskarżonej decyzji oparły się wyłącznie na wykonanych ważeniach pojazdu bez przeprowadzenia innych środków dowodowych, a przede wszystkim bez przeprowadzenia kolejnego ważenia, o czym była mowa wyżej. Na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska skarżący wskazał na uzasadnienie wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt. I OSK 282/06.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżący przedsiębiorca dopuścił się naruszenia w postaci: przekroczenia nacisku na pojedynczej osi napędowej o 0,38 t, łączny pomierzony nacisk na pojedynczą oś napędową po odjęciu możliwych błędów pomiaru wyniósł 8,38 t, przekroczenia nacisku na potrójnej osi o 1,32 t, łączny pomierzony nacisk na potrójnej osi po odjęciu możliwych błędów ważenia wyniósł 23,12 t oraz naruszenia w postaci braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym (kierowca nie okazał w trakcie kontroli wymaganego zezwolenia). Tymczasem, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych (jak w przedmiotowej sprawie), albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Konsekwencje braku wspomnianego zezwolenia wynikają z treści art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Podobne konsekwencje, w postaci kary pieniężnej, przewidują przepisy ustawy o drogach publicznych w sytuacji przekroczenia nacisków na poszczególne osie napędowe, o czym stanowi art. 40c w/w. ustawy: w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 w/w. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861).

W związku z tym, że droga wojewódzka nr 921, po której odbywał się przejazd pojazdu, nie została w podanych rozporządzeniach uwzględniona, zastosowanie znalazł art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczono maksymalną sumę nacisków osi do 21,8 t, w myśl zapisów lp. 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określono wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ustawy o grogach publicznych) za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach:

lp. 6 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit. b) powyżej 21,8 t do 23,3 t – 2.400 złotych,

- pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- lit. b) powyżej 8,0 t do 8,5 t - 300 złotych,

Bezspornym jest, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 29 października 2009 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu (v. protokół kontroli Nr [...]) stwierdzono:

- nacisk 8,38 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 0,38 t;

- nacisk 23,12 t na potrójnej osi - przekroczenie o 1,32 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W niniejszej sprawie kary wynoszą zatem:

- za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: 300 złotych,

- za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi pojazdu: 2.400 zł,

razem: 2.700 zł.

Należy podkreślić, że skarżący, wnosząc odwołanie z dnia 4 stycznia 2010 r. od decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia 29 października 2009 r., nie podważył prawidłowości ustaleń [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a w konsekwencji stwierdzonych naruszeń. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący nie podważył także prawidłowości zasad przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 30 października 2009 r. W uzasadnieniu odwołania skarżący starał się natomiast wykazać brak jego winy w naruszeniach dokonanych przez kierowcę, a co za tym idzie zasadność zastosowania w stosunku do niego art. 92a ust. 4 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania administracyjnego jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż przedsiębiorca nie był świadomy decyzji kierowcy, który postanowił poruszać się bez zezwolenia po drodze wymagającej do z uwagi na przekroczenie nacisków osi. Strona podkreśliła, że skoro naruszenia dokonane przez kierowcę były wynikiem jego samowoli, organ zobowiązany był zwolnić go od ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy oraz analizy materiału dowodowego, potwierdzając prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Tym samym nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r.,

Ustalenia organu odwoławczego odnośnie stwierdzonych naruszeń w postaci przekroczenia nacisku dla pojedynczej osi napędowej oraz przekroczenia nacisku dla potrójnej osi pojazdu nie zostały podważone w skardze wniesionej do Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd mając na uwadze art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza w tym zakresie przepisów prawa, w tym powołanych w podstawie prawnej przepisów ustawy o drogach publicznych oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Jak wskazano na wstępie, Sąd nie stwierdził, aby w trakcie postępowania administracyjnego organy administracji uchybiły zasadom jego prowadzenia wymienionym w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadzie określonej w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Z uwagi na zarzut strony dotyczący naruszenia wspomnianej zasady w związku z nieobecnością przedsiębiorcy przy ważeniu pojazdu po jego zatrzymaniu na drodze, należy wyraźnie rozróżnić postępowanie kontrolne, które odbyło się na drodze, po zatrzymaniu pojazdu prowadzonego przez kierowcę od postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie naruszenia przepisów dotyczących wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych, do którego należy odnieść zarzut naruszenia art. 10 k.p.a.

W myśl art. 192a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego kontrolują kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. W tym zakresie inspektorom przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tj. prawo do sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Wszystkie te czynności odbywają się "na drodze", albowiem celem postępowania kontrolnego jest sprawdzenie pojazdu będącego w trasie. Innymi słowy, celem postępowania kontrolnego jest ustalenie ewentualnych naruszeń w chwili wykonywania przejazdu. Jak wynika z art. 192a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, podmiotem kontrolowanym jest kierujący pojazdem. Doświadczenie wskazuje, że podmiot ten w większości przypadków nie jest tożsamy z osobą przedsiębiorcy.

W rozpatrywanej sprawie pojazd kierowany był przez kierowcę zatrudnionego w przedsiębiorstwie strony, zaś pojazd zatrzymano do kontroli w miejscu oddalonym od siedziby skarżącego, co wykluczało możliwość jego osobistego udziału w kontroli pojazdu w dniu 29 października 2009 r.

Podmiotem, w stosunku do którego podjęto czynności kontrolne był kierowca, który jak wynika z protokołu kontroli, przed rozpoczęciem czynności kontrolnych został poinformowany: o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych, w tym wag do pomiarów statycznych, których świadectwa legalizacji oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów został okazany kierowcy do wglądu. Kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji. Waga typu LP 600 o numerze fabrycznym 27142441 posiadała ważne w chwili ważenia świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G.. Legalizacja była ważna do dnia 31 sierpnia 2010 r. Waga typu LP 600 o numerze fabrycznym 27142439 także posiadała świadectwo legalizacji ponownej, wydane przez wspomniany powyżej organ, ważne do dnia 30 czerwca 2011 r.

Ważenie pojazdu odbyło się na prawidłowo usytuowanym stanowisku. W aktach sprawy znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu (k. 53 akt administracyjnych).

Bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia pozostaje odległość jaką musiał przebyć pojazd od miejsca zatrzymania do stanowiska ważenia pojazdu i związana z tym groźba przesunięcia się przewożonego towaru, która mogła mieć wpływ na wynik pomiaru. Stawiając tak sformułowany w uzasadnieniu skargi zarzut, skarżący pominął treść art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, nadto ładunek powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia np. w postaci

Z akt sprawy wynika, że poinformowano kierowcę, że temperatura otoczenia w czasie ważenia, mierzona na wysokości 1 m od gruntu, w miejscu osłoniętym od opadów atmosferycznych i bezpośredniego oddziaływania promieni słonecznych, nie wykraczała poza zakres -10 (°C) do +40 (°C). Kierowca został poinformowany o przysługujących mu prawach w czasie dokonywania kontroli, dotyczących uprawnień, o których mowa w punktach 2 do 5 oświadczenia kierującego kontrolowanym pojazdem oraz odczycie wskazań przyrządów pomiarowych dokonanych w jego obecności. Treść protokołu została kierowcy odczytana i otrzymał jego kopię.

Postępowanie kontrolne zakończyło się sporządzeniem protokołu z kontroli, który kierowca podpisał bez zastrzeżeń. Kierowca nie skorzystał z prawa do dwukrotnego ważenia pojazdu, nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.

Zakres podanych powyżej uprawnień przysługujących kierowcy w trakcie postępowania kontrolnego wskazuje, że ustawodawca przyznał mu prawo aktywnego udziału w czynnościach kontrolnych. Kierowca, zgłaszając na bieżąco ewentualne zastrzeżenia i uwagi, które byłyby wpisywane do protokołu, wpływa na ustalenie wiarygodnego stanu faktycznego, znajdującego następnie odzwierciedlenie w protokole kontroli, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będącego podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej.

Kierowca został prawidłowo pouczony o przysługujących mu w trakcie rozpoczętej kontroli drogowej prawach, nie wniósł do protokołu zastrzeżeń. Jeżeli skarżący miał wątpliwości, co do prawidłowości ustaleń organu odnośnie użycia wag jednego rodzaju, powinien zgłosić je w trakcie postępowania administracyjnego, czego nie uczynił.

Nadto, należy zauważyć, że gdyby kwestionować jako dowód w sprawie wyniki ważenia pojazdu stwierdzone po jego zatrzymaniu, dokonane za pomocą urządzeń posiadających stosowną legalizację, dokonanego na miejscu do tego przygotowanym, których jedyna wada polegała na tym, że uzyskane wyniki były efektem czynności podjętych w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu, a nie przedsiębiorcy, to przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do konieczności powtórzenia wszystkich czynności o charakterze niepowtarzalnym co niweczyłoby jakąkolwiek realną możliwość kontroli przedsiębiorców wykonujących transport drogowy przez upoważnione organy.

W związku ze stwierdzonymi w toku kontroli naruszeniami przepisów, organ zawiadomił skarżącego jako stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Ustalenia z postępowania kontrolnego posłużyły jako materiał dowodowy w sprawie zakończonej decyzją administracyjną nakładającą karę pieniężną.

Stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a., pismem z dnia 30 października 2009 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zgodności wykonywania przewozu drogowego z przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz przepisami ustawy o drogach publicznych. Nadto, na podstawie art. 72 pkt 1 u.t.d. i art. 50 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. skarżący został wezwany do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli drogowej, którego kopia została dołączona do pisma zawiadamiającego o wszczęciu postępowania (k. 43 akt administracyjnych).

W odpowiedzi skarżący złożył wyjaśnienia w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2009 r. Skarżący starał się wykazać niezasadność obciążania go winą za brak wymaganego zezwolenia na jednokrotny przejazd drogą wojewódzką przez pojazd nienormatywny. Brak odpowiedzialności wynikał z braku wcześniej wiedzy, iż kierowca będzie zmuszony do przejazdu po drodze wojewódzkiej. W celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, skarżący we wspomnianym piśmie zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy skontrolowanego pojazdu. Organ przychylił się do wniosku i pismem z dnia 23 listopada 2009 r. zawiadomił stronę o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka kierowcy, który został wyznaczony na dzień 11 grudnia 2009 r. Przesłuchanie odbyło się w dniu 11 grudnia 2009 r., zaś ustalenia utrwalono w protokole przesłuchania świadka z dnia 11 grudnia 2009 r.

Zatem, podstawą faktyczną decyzji wydanej przez organ I instancji, która została utrzymana w całości przez organ odwoławczy, były ustalenia dokonane na podstawie analizy danych zawartych w protokole kontroli z dnia 29 października 2009 r. (który został doręczony skarżącemu), jak również wyjaśnień kierowcy utrwalonych w protokole przesłuchania świadka (o terminie którego strona została prawidłowo zawiadomiona).

W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasady obowiązującej w trakcie postępowania administracyjnego. Kierowca pojazdu należącego do skarżącego przedsiębiorcy brał udział w ważeniu pojazdu, a następnie podpisał protokół jako zgodny z wynikami ważenia. W protokole wykazano, o ile przekroczone zostały naciski poszczególnych osi pojazdu na drogę. Skoro treść protokołu była stronie znana, a oczywistym jest, że w wyniku ważenia wszczęte zostało postępowanie administracyjne, to strona miała możliwość składania wniosków dowodowych, z którego to prawa skorzystała, nie podważając na etapie postępowania administracyjnego prawidłowości sposobu dokonanego ważenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.