Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 216/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
stwierdzono że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 , 35 , 36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. J. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy Z. I. zobowiązuje Wójta Gminy Z. do wydania w terminie dwóch miesięcy aktu administracyjnego w postępowaniu wszczętym z urzędu zawiadomieniem Wójta Gminy Z. z dnia 25 maja 2009 r., znak: [...]; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącej B. J. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 września 2012 r. B.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłość postępowania przez Wójta Gminy Z. w sprawie znak [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi B.J. opisała dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1103 ha i udziału wynoszącego 1/3 części działki nr [...] o pow. 0,0323 ha spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości (w dniu 16 marca 2007 roku). Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu przez Wójta Gminy w Z. w dniu 25 maja 2009 roku. Dnia 7 maja 2012 roku na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. sygn. akt. [...] uznało zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione, z czym skarżąca nie może się zgodzić i w swej skardze polemizuje z ustaleniami dokonanymi przez SKO w K Zarzuca między innymi, że "Organ II instancji w żaden sposób nie zbadał dlaczego postępowanie wszczęto dopiero po dwóch latach od zawarcia umowy." Kolejnym okresem przewlekłości prowadzonego postępowania był - zdaniem skarżącej - czas pomiędzy 7 czerwca 2011 r. (zwrot akt sprawy do Urzędu Gminy Z. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ), a 4 maja 2012 r. (tego dnia skarżąca otrzymała ostatnią korespondencję z Urzędu Gminy przed złożeniem zażalenia na przewlekłość postępowania tj. 7 maja 2012 r. Z postanowienia Kolegium z dnia 20 sierpnia 2012 r. wynika, że organ l instancji prowadzi czynności niedbale, które prowadzą do przewlekłości. W pierwszej kolejności miała miejsce wymiana korespondencji pomiędzy poszczególnymi Urzędami oraz Sądem Rejonowym, a pismo mające weryfikować wycenę spornych nieruchomości doręczono rzeczoznawcy majątkowemu dopiero po upływie 127 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podsumowując uzasadnienie wydanego postanowienia, stwierdziło, że organ I instancji zawiadomił stronę o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, co jest nieprawdą. Ostatnią korespondencję skarżąca otrzymała w dniu 4 maja 2012 r., w której pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. została poinformowana, że jej pismo złożone w dniu 23 marca 2012 roku zostało przesłane do rzeczoznawcy majątkowego, w celu ustosunkowania się co do stawianych przez nią zarzutów. W piśmie tym nie było mowy o przyczynach niemożności załatwienia w szczególności nie wskazano żadnego terminu, w jakim sprawa ta może zostać załatwiona. Ponadto zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez funkcjonariusza publicznego przestępstwa, o którym mowa w art. 271 kodeksu karnego. Zachodzi bowiem duże prawdopodobieństwo, że pismo z dnia 27 kwietnia 2012 roku zostało antydatowane, gdyż zostało ono wysłane w dniu 8 maja 2012 roku, a więc po dacie złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. Na marginesie skarżąca dodała, że organ II instancji również nie dotrzymał ustawowego terminu i postanowienie w sprawie wydał po upływie 30 dni.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy Z. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie wskazanym przez Sąd Administracyjny, o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Poinformowała także, iż istnieje możliwość wycofania skargi w całości, w przypadku umorzenia postępowania

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie oraz opisał zasady wymierzania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że dnia 16 marca 2007 r. B.J. zbyła w drodze umowy sprzedaży, w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] nieruchomość położoną w B. , w gminie Z. , utworzoną z działki nr [...] o powierzchni 11a 03 m2 oraz udział w wysokości 1/3 części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 3a 23 m2.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 37 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym akt ten został następnie przekazany terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy Wójtowi Gminy Z.

Pismem z dnia 25 maja 2009 r. [...] Wójt Gminy Z. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. , oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 11a 03 m2 i udziału wynoszącego 1/3 części w działce nr [...] o powierzchni 3a 23 m2 spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw [...], uchwałą nr [...] Rady Gminy Z. z dnia 15 kwietnia 2004 r. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone B.J. w dniu 2 czerwca 2009 r. W tym dniu zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia opłaty planistycznej.

W rezultacie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy Z. dnia 11 stycznia 2011 r. wydał decyzję [...] , którą orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla B.J. - zbywcy prawa własności nieruchomości położonej w B. , w gminie Z. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1103 ha i udziału wynoszącego 1/3 części w działce nr [...] o pow. 0,0323 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] (na dzień zbycia), w wysokości 3 441 zł.

Na skutek zaskarżenia decyzji przez B.J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 marca 2011 r. [...] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Akta sprawy zostały zwrócone Urzędowi Gminy w Z. dnia 7 czerwca 2011 r. Począwszy od dnia 9 czerwca 2011 r. organ l instancji podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, z uwzględnieniem uwag Kolegium podniesionych w decyzji kasacyjnej.

Organ l instancji obowiązany był przede wszystkim, czyniąc zadość zaleceniu Kolegium, ustalić datę odziedziczenia przez B.J. przedmiotowej nieruchomości. Poczynieniu tego ustalenia służyła wymiana korespondencji między Urzędem Gminy Z. a Urzędem Miasta K. - Urzędem Stanu Cywilnego oraz Sądem Rejonowym dla [...] w K. Wydział l Cywilny:

a) pismo z dnia 9 czerwca 2011 r. znak [...] o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. ,

b) uzyskanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. dnia 21 czerwca 2011 r. - pismo UMK USC z dnia 17 czerwca 2011 r.

c) pismo z dnia 19 września 2011 r. [...] do Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział l Cywilny z wnioskiem o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. [...]

d) uzyskanie postanowienia dnia 20 października 2011 r. - pismo SR dla K.-K. Wydział l Cywilny z 17 października 2011 r.

Organ l instancji obowiązany był także zweryfikować wycenę spornej nieruchomości. W tym celu zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. A.K. o dokonanie korekty tej wyceny (pismo z dnia 5 października 2011 r., odebrane przez adresata dnia 11 października 2011 r.). Wobec braku reakcji ze strony mgr inż. A.K. , organ wezwał ją do przedłożenia poprawionego operatu szacunkowego w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (pismo z dnia z dnia 8 lutego 2012 r. [...] odebrane przez adresata dnia 14 lutego 2012 r.). W rezultacie rzeczoznawca majątkowy dnia 19 marca 2012 r. przedłożyła skorygowany operat (pismo z dnia 15 marca 2012 r.). Otrzymawszy opinię rzeczoznawcy, czyniąc zadość obowiązującym przepisom procedury administracyjnej (art. 10 § 1 k.p.a.), organ zawiadomił B.J. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy (pismo z dnia 21 marca 2012 r. [...] ; odebrane przez adresata dnia 23 marca 2012 r.)

Po zapoznaniu się z aktami sprawy B.J. wniosła uwagi wobec prawidłowości skorygowanej wyceny (pismo z dnia 27 marca 2012 r., złożone dnia 28 marca 2012 r.). W związku z tym, organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do tychże uwag (pismo z dnia 26 kwietnia 2012 r., odebrane przez adresata dnia 8 maja 2012 r.). Równocześnie organ poinformował stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie ustawowym, wobec konieczności uzyskania wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego (pismo z dnia 27 kwietnia 2012 r. odebrane przez B.J. dnia 9 maja 2012 r.).

Skarżąca w dniu 7 maja 2012 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta.

Postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. Kolegium uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione.

Pismem z 16 września 2012 r. B.J. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przy czym skargę tę złożyła 17 września 2012 r. w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Kolegium przekazał skargę wraz z aktami sprawy pismem z 6 listopada 2012 r., a organ I instancji otrzymał tę przesyłkę 30 listopada 2012 r.

Wójt Gminy Z. zwrócił uwagę, że nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wymierzenia opłaty planistycznej skarżącej po pierwsze nie ograniczyło prawa do jej rozpatrzenia bez nieuzasadnionej zwłoki, po wtóre nie trwało dłużnej niż wymagane było to okolicznościami dla wszechstronnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, zalegającego w aktach sprawy z powołaniem się na następujące przyczyny oraz ich uzasadnienie. Otóż, obowiązek osiągnięcia w postępowaniu administracyjnym prawdy obiektywnej wymaga od organu prowadzącego postępowanie przedsięwzięcia wszystkich prawem dostępnych środków w celu wykazania okoliczności przemawiających za ustaleniem w odpowiedniej wysokości opłaty planistycznej na podstawie operatu szacunku biegłego, a w zwłaszcza stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, że na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wartość nieruchomości skarżącej wzrosła. Dlatego też organ powołując dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego, jako dowód niezbędny do określenia wzrostu wartości nieruchomości nie miał realnego wpływu na czas przeznaczony na sporządzenie rzeczonego operatu.

Dalej organ podniósł, że okres w którym organ rozpatruje sprawę skarżącej zależy również o aktywności dotyczącej udziału strony w postępowaniu w myśl art. 10 K.p.a. Można nawet zaryzykować twierdzenie, iż zintensyfikowany udział strony w postępowaniu, która aktywnie w nim uczestniczy siłą rzeczy wymaga jego przedłużenia. A zauważyć należy, iż skarżąca nie tylko składała zarzuty w stosunku do opinii biegłego rzeczoznawcy w trakcie postępowania, lecz także na jej wniosek termin tego postępowania uległ wydłużeniu. Organ prowadzący postępowanie z kolei ustosunkowując się do przedłożonych zarzutów, odnoszących się zazwyczaj do treści operatu szacunkowego, zobligowany był żądać w takim wypadku zaangażowania się biegłego, którego wywody uzupełniające opinię podlegały także ocenie Wójta Gminy Z. . Brak jest bowiem możliwości wydania rozstrzygnięcia nieobarczonego wadą z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. jeśli wątpliwości strony nie zostałyby dostatecznie wyjaśnione, a przypadku kwestionowania zasadności dowodu z opinii biegłego, do podniesionych rozbieżności w pierwszej kolejności ustosunkowuje się biegły, w drugiej zaś kolejności organ prowadzący postępowanie winien jej ocenić.

Biorąc pod uwagę z kolei treść art. 10 w zw. z art. 78 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu organ nie miał podstaw prawych do odmowy uwzględnienia złożonych przez skarżącą zarzutów w stosunku do opinii biegłego, albowiem nie istniała przesłanka celowego działania strony w kierunku obstrukcji procesowej. Nieodniesienie się natomiast do przedłożonych zastrzeżeń wskazanych między innymi w piśmie skarżącej z dnia 5 sierpnia 2010 roku stanowiłoby obrazę przepisów postępowania gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu, jak również doprowadziłoby do zaniechania wszechstronnej oceny materiału dowodowego.

Wójt Gminy Z. zobligowany z kolei tymi przepisami dochowując wymogów wynikających z procedury administracyjnej, spotkał się na tym etapie postępowania z zarzutem jego przewlekłości, co nie pozostawia żadnych złudzeń dotyczących intencji skarżącej, która sama jak podkreśla w skardze jest skłonna ją cofnąć w razie umorzenia postępowania administracyjnego. Wywód ten zawarty części finalnej pisma procesowego skarżącej zdradza motywy, które legły u podstaw skierowania skargi na przewłokę do Wysokiego Sądu, a co najmniej wskazuje na swoistą formę nacisku - a nie obronę praw, jakie rzekomo miały zostać naruszone na skutek opieszale prowadzonej sprawy.

Trudno zatem w tym stanie rzeczy zarzucić organowi l instancji przewłokę w postępowaniu, zważywszy na jego skomplikowany charakter, aktywny udział strony oraz konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w rezultacie wydania przez SKO w K. decyzji kasatoryjnej, obligującej zarazem Wójta Gminy Z. nie tylko do odpowiedniego zmodyfikowania operatu szacunkowego w kwestii określenia stanu nieruchomości jako punktu odnośnego dla oszacowania wzrostu jej wartości, lecz przede wszystkim organ l instancji zobowiązany został do zweryfikowania porządku spadkobrania mającego zdaniem organu wyższej instancji niebagatelne znaczenie dla całokształtu postępowania.

Niewątpliwie art. 12 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przywołana w ostatnim zdaniu norma wprowadza pewien konsensus w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji publicznej zobowiązany jest bowiem do takiego prowadzenia postępowania, które zapewni szybkie załatwienie sprawy - w możliwym do osiągnięcia terminie, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego po jego uprzednim zgromadzeniu. Paradoksalnie w zależności od złożoności sprawy administracyjnej organ administracji nie będzie w stanie w niektórych skomplikowanych postępowaniach, prowadząc je wnikliwie, dochować dyrektywy szybkości. Dlatego też można pokusić się o stwierdzenie, iż przesłanka szybkości postępowania ustępuje miejsca przesłance jego wnikliwości, odpowiadającej desygnatom z kolei zasadzie prawdy materialnej. W związku z powyższym postępowanie w sprawie skarżącej jest i było prowadzone w sposób szczególnie dokładny, o czym świadczy zgromadzony dość obszerny materiał dowodowy, zaś przedsiębrane czynności w postępowaniu są konieczne i zmierzają do zakończenia postępowania w rozsądnym terminie, wyjąwszy czas przeznaczony na wykorzystane przez skarżącą środki procesowej obrony mające na celu zdyscyplinowanie organu l instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na wstępie wskazać należy, iż rozpoznawana w przedmiotowej sprawie skarga B.J., jest jedną z dwóch skarg, jakie B.J. złożyła na przewlekłość postępowania Wójta Gminy Z. . Zarówno postępowanie kontrolowane w przedmiotowej sprawie jaki i postępowanie skontrolowane przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 217/12 dotyczyły postępowania Wójta Gminy Z. prowadzonego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 217/12.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 tego artykułu, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem trybu przeciwdziałania przewlekłości o którym mowa w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wyczerpanie trybu zażaleniowego wynikającego z art. 37 k.p.a. warunkuje zaś wniesienie skargi na przewlekłość postępowania do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca poprzedziła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zażaleniem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. które postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione.

Dalej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Organ administracji publicznej pozostaje więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a.

Oprócz pozostawania w bezczynności, organ może również prowadzić postępowanie przewlekle. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednak w bezczynności. Podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12).

W niniejszej sprawie kontrolowane przez Sąd postępowanie zostało wszczęte w dniu 25 maja 2009 r., a pierwsza decyzja organu wydana została w dniu 11 stycznia 2011 r. Decyzja ta na skutek jaj zaskarżenia przez B.J. , została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak:[...] , a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło akta sprawy Urzędowi Gminy w Z. w dniu 7 czerwca 2011 r. i to od tej daty Sąd zbadał sposób postępowania i terminy podejmowania kolejnych czynności przez organ pod kątem zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania.

Jak wynika z akta sprawy, w dniu 9 czerwca 2011 r. organ l instancji zwrócił się do USC w K. o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. – ojca skarżącej, który to dokument otrzymał w dniu 17 czerwca 2011r.

Następnie w dniu 19 września 2011r. (zatem po trzech miesiącach) organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla K. –K. w K. Wydział l Cywilny z wnioskiem o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. [...] Postanowienie to otrzymał w dniu 17 października 2011 r. Kolejna czynność podjęta przez organ to wystąpienie z pismem z dnia 5 października 2011 r., do rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. A.K. o dokonanie korekty tej wyceny. Z treści tego pisma wynika, że rzeczoznawcy nie zostały przesłane dokumenty w postaci aktu zgonu czy też postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a jedynie takie dokumenty, które od dnia 17 czerwca 2011 r. (tj. od daty uzyskania informacji o dacie zgony S.D. ) pozostawały w dyspozycji organu. Z powyższego wynika, że przygotowanie wystąpienia do rzeczoznawcy trwało około 4 miesięcy. Wobec braku reakcji ze strony rzeczoznawcy organ wezwał ponownie biegłą do przedłożenia poprawionego operatu szacunkowego w terminie 14 dni – jednakże w dniu 8 lutego 2012 r., a zatem dopiero po kolejnych 4 miesiącach. W rezultacie skorygowany operat został przedłożony przez rzeczoznawcę w dniu 19 marca 2012 r. Otrzymawszy opinię rzeczoznawcy, organ zawiadomił B.J. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy pismem z dnia 21 marca 2012 r. Po zapoznaniu się z aktami sprawy B.J. pismem z dnia 28 marca 2012 r. wniosła uwagi wobec prawidłowości skorygowanej wyceny Organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do tychże uwag dopiero w dniu 26 kwietnia 2012 r., a zatem po ponad miesiącu od ich otrzymania.

Skarżąca w dniu 7 maja 2012 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta. Postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. Kolegium uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione.

W toku całego postępowania tylko raz, zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. organ poinformował stronę skarżącą, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie i wyznaczył termin do jej załatwienia na dzień 31 lipca 2011 r. Jak wynika z oświadczeń stron złożonych na rozprawie, decyzja do chwili obecnej nie została wydana.

Sąd, nie kwestionując konieczności podjęcia przez organ wszystkich wyżej wymienionych czynności - upatruje przewlekłości postępowania w wielomiesięcznych, niczym nie uzasadnionych odstępach czasowych pomiędzy kolejnymi czynnościami. Art. 12 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Oczywiście wnikliwość postępowania, a zatem prowadzenie go z poszanowaniem wszystkich reguł prawa zawsze będzie zasadą nadrzędną, organy powinny bowiem dążyć do tego, aby jak najszybciej zakończyć postępowanie, ale jednocześnie w taki sposób, aby nie naruszać wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Niemniej jednak w niniejszej sprawie, z akt administracyjnych nie wynika, żeby czas trwania postępowania jako całości usprawiedliwiony był wyłącznie koniecznością poszanowania tej zasady. W szczególności nie świadczą o tym wymienione wyżej kilkumiesięczne przerwy pomiędzy poszczególnymi czynnościami. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 2007r. sygn. akt VI SAB/Wa 35/07 organ jest zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, jednak obowiązek ten nie może służyć jako wytłumaczenie prowadzenia sprawy w sposób przewlekły.

W ocenie Sądu przedstawione powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona, a przedmiotowe postępowanie mogło być załatwione w terminie krótszym.

Jednocześnie, ze względu na fakt iż wszystkie podejmowane przez organ czynności były zdaniem Sądu konieczne i nie były pozorne - Sąd przyjął, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie, organ gromadził bowiem przez cały czas trwania postepowania niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Wójta Gminy Z. do wydania aktu administracyjnego w postępowaniu wszczętym z urzędu zawiadomieniem Wójta Gminy Z. z dnia 25 maja 2009 r. znak: [...]w terminie dwóch miesięcy. Sąd zakreślił powyższy termin mając na uwadze czas trwania postępowania stopień zaawansowania postepowania administracyjnego oraz konieczność przeprowadzonych niezbędnych czynności.

Sąd odstąpił także od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 P.p.s.a. możliwości wymierzenia organowi grzywny. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, zaś w ocenie Sądu przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania nie miała szczególnie nagannego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie tego środka dyscyplinującego.

W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione ustalenia i działając w oparciu o art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłość organu w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt II wyroku.

Na marginesie Sąd wyjaśnia również, że zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2012 poz. 647 ze zm.), wszczęcie postępowania o ustalenie opłaty planistycznej może nastąpić w terminie 5 lat od dnia w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Zatem to organ ustalający opłatę planistyczną podejmuje decyzje w jakim momencie (w terminie owych pięciu lat) nastąpi wszczęcie postępowania i w tym zakresie nie jest możliwe zarzucanie przewłoki w postępowaniu.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono w pkt. III wyroku na zasadzie art. 200 P.p.s.a.