Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 46/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1,art.15 ust.2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Skarbowego W. z dnia [...] marca 2006r., nr [...]; 2) stwierdza, że uchylona decyzja i postanowienie nie mogą być wykonane w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. Sp. z o.o. z/s w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] września 2005 r. Skarżąca – T. sp. z o.o. w W. wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wyjaśniła, że zamierza nabyć od banków wierzytelności wynikające w udzielonych przez nie kredytów, a także inne wierzytelności, których wierzycielem jest spółka, w zakresie swojej zarejestrowanej i rzeczywistej działalności prowadząca obrót wierzytelnościami.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399 z późn. zm.), dalej: "u.p.c.c.", opodatkowaniu tym podatkiem podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Dotyczy to odpłatnej cesji wierzytelności, jako formy sprzedaży prawa majątkowego. Jednocześnie, w myśl art. 2 pkt 4 ww. ustawy, nie podlegają opodatkowaniu czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona.

Zgodnie z załącznikiem nr 4 poz. 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), dalej: "u.p.t.u.", zwolnieniu od tego podatku podlegają usługi pośrednictwa finansowego. W opinii Skarżącej obrót wierzytelnościami jest usługą pośrednictwa finansowego. Tym samym banki oraz spółka zajmująca się profesjonalnie takim obrotem, będąc podatnikami podatku od towarów i usług, są zwolnione z jego zapłaty w związku z czynnością polegającą na obrocie wierzytelnością.

Zdaniem Skarżącej w przedstawionym stanie faktycznym, uwzględniając brzmienie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. oraz fakt, iż jedna ze stron jest zwolniona z podatku od towarów i usług, cesja wierzytelności nie kreuje obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że jako stan faktyczny Skarżąca przedstawiła zamiar nabycia wierzytelności, który to zamiar nie wywołuje żadnych skutków podatkowoprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił to postanowienie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem udzielenia interpretacji.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. uznał stanowisko Skarżącej za niezgodne z przepisami prawa podatkowego obowiązującymi w dacie wydania postanowienia.

Stwierdził, iż z przedstawionego przez nią stanu faktycznego wynika, że zarówno banki, jak też spółka będąca wierzycielem cedowanych wierzytelności, będą sprzedawały wierzytelności powstałe z tytułu prowadzonych przez nie działalności, a nie nabywane od innych podmiotów - są to więc ich wierzytelności własne. Zdaniem organu sprzedaż tego rodzaju wierzytelności nie jest zaliczana do usług pośrednictwa finansowego i w związku z tym nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. Wierzytelność własna stanowi bowiem prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 7 i art. 8 u.p.t.u.

Reasumując uznał, że umowa sprzedaży wierzytelności własnych podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na postanowienie to Skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego zmianę. Jej zdaniem przedstawione w nim stanowisko jest błędne, ponieważ opiera się na pozaustawowej definicji wierzytelności własnych.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. usługi pośrednictwa finansowego zwolnione są z tego podatku. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Towarów i Usług (Dział 65 sekcja J) do usług pośrednictwa finansowego (z wyłączeniem ubezpieczeń funduszy emerytalno-rentowych) należą: usługi banku centralnego w zakresie emisji pieniądza i polityki pieniężnej kraju, utrzymywania krajowych rezerw dewizowych, nadzorowania operacji bankowych, przyjmowania depozytów; usługi banków innych niż bank centralny i innych instytucji finansowych wykonywane na własny rachunek w zakresie gromadzenia i redystrybucji zasobów pieniężnych; usługi udzielania kredytów, włączając usługi leasingu finansowego, świadczone poza systemem bankowym; usługi w zakresie gromadzenia i redystrybucji zasobów finansowych w sposób inny niż przez udzielenie kredytów; usługi przesyłania pieniędzy, także za pośrednictwem poczty lub łączy telekomunikacyjnych; a także działalność na rynkach papierów wartościowych prowadzona na rachunek własny.

Tym samym, w opinii Skarżącej, usługi pośrednictwa finansowego obejmują całą działalność banków. Wbrew zatem dosłownemu sensowi słowa "pośrednictwo", co mogłoby oznaczać wykonywanie czynności wiążących ze sobą dwa podmioty, w tym przypadku chodzi o wszelkie czynności bankowe, w tym jednostronne takie, jak udzielanie kredytów.

Wierzytelność bankowa powstała poprzez udzielenie kredytu jest konsekwencją prowadzenia działalności bankowej. Nie stanowi ona wierzytelności własnej, ponieważ nie wiąże się z czynnościami podejmowanymi przez bank we własnym interesie, lecz podejmowanymi w ramach podstawowej działalności gospodarczej, zbiorczo określanej usługami pośrednictwa finansowego. Wierzytelnością własną banku można nazwać wierzytelność np. wynikającą z zaciągnięcia przez bank kredytu komercyjnego na rozbudowę własnej siedziby lub wierzytelność banku jako osoby prawnej w związku z nakładami ponoszonymi na cudzą nieruchomość. We wniosku o interpretację wskazano jednak, iż chodzi o przeniesienie wierzytelności wynikających z wymagalnych, niespłaconych w terminie kredytów. Zdaniem Skarżącej pod pojęciem wierzytelności własnej możnaby rozumieć wszystkie takie wierzytelności, które nie mają związku z usługami świadczonymi statutowo przez bank. Obejmowałoby ono wierzytelności, których nie można powiązać z działalnością prowadzoną publicznie, adresowaną do bliżej nieokreślonej liczby podmiotów. Zwolnienie od podatku takiej działalności było niewątpliwie intencją ustawodawcy.

Skarżąca podniosła, że gdyby uznać za prawidłowe rozumowanie Urzędu Skarbowego, możnaby przyjąć, że do usług pośrednictwa finansowego należałyby - zgodnie z dosłownym rozumieniem słowa "pośrednictwo" - tylko takie wierzytelności, które bank nabył w celach komercyjnych, a następnie sprzedał. Tego typu operacje są przez banki wykonywane stosunkowo rzadko. Natomiast operowanie wierzytelnościami powstającymi na tle podstawowych usług bankowych, opisanych w ustawie statystycznej jako usługi pośrednictwa finansowego, stanowi typową czynność bankową. Nie sposób przyjąć, aby intencją ustawodawcy było poddanie tego rodzaju czynności opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wskazała, iż argument powyższy znajduje wsparcie w analizie załącznika nr 4 do u.p.t.u., zawierającego listę czynności wyłączonych ze zwolnienia. Przytaczając zawarte w nim wyliczenie usług pośrednictwa finansowego Skarżąca podniosła, że działalność w zakresie zbywania wierzytelności nie została objęta wyłączeniem. Jej zdaniem, gdyby intencja ustawodawcy była odmienna - zapis taki znalazłby się w ustawie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia.

Wyjaśnił, że umowa cesji wierzytelności zawierana jest na podstawie art. 509 Kodeksu cywilnego. Przepis ten umożliwia wierzycielowi przeniesienie wierzytelności z jego majątku do majątku osoby trzeciej. Wraz z wierzytelnością przechodzą wszystkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki, a także ryzyko nieściągalności. Zatem przeniesienie wierzytelności z majątku cedenta (zbywcy) do majątku cesjonariusza (nabywcy) jest skutkiem rozporządzenia tą wierzytelnością przez dotychczasowego właściciela.

Zdaniem organu odwoławczego podmioty sprzedające wierzytelności własne nie świadczą usług pośrednictwa finansowego. Tym samym nie powstaje obowiązek w podatku od towarów i usług, ponieważ wykonywanie "prawa własności" nie jest uważane za działalność gospodarczą. Nie jest też usługą w ujęciu PKWiU, a ponieważ obowiązek odprowadzenia podatku od towarów i usług powstaje po stronie sprzedającego, to nie może on powstać po stronie nabywcy wierzytelności. Wprawdzie nabywca tych wierzytelności świadczy usługi pośrednictwa finansowego, lecz u niego również z tytułu samego nabycia nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, gdyż przez samo nabycie nie uzyskuje obrotu w rozumieniu art. 29 u.p.t.u. Skoro sprzedaż wierzytelności własnych nie jest objęta podatkiem od towarów i usług, to czynność taka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.c.c. Natomiast w sytuacji, gdy przedmiotem kupna-sprzedaży jest wierzytelność zakupiona wcześniej od innego podmiotu, cedujący jest podatnikiem podatku od towarów i usług pod warunkiem, iż wykonuje powyższą czynność w ramach działalności gospodarczej obejmującej usługi pośrednictwa finansowego w zakresie obrotu wierzytelnościami. Czynność ta stanowi wtedy dla niego usługę finansową zwolnioną z podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

Na decyzję powyższą Skarżąca złożyła skargę, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy II instancji. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 4 u.p.c.c. poprzez przyjęcie, iż wierzytelności określone jako wierzytelności własne banku nie są przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i tym samym podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Jej zdaniem w ramach postępowania o wiążącą interpretację prawa podatkowego wskazane jest uwzględnienie reguł stosowania prawa wypracowanych na gruncie prawa cywilnego. Podstawowym zadaniem w zakresie wykładni prawa winno być ustalenie językowej zawartości normy będącej przedmiotem interpretacji, odtworzonej na podstawie kilku przepisów sformalizowanych prawa pozytywnego.

Skarżąca przytoczyła treść art. 2 pkt 4 u.p.c.c. W jej ocenie użyte w nim pojęcie "opodatkowania podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolnienia" obejmuje czynności z mocy ustawy podlegające przepisom o podatku od towarów i usług. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. zwolnienie to dotyczy usług wymienionych w załączniku nr 4 do tej ustawy.

Skarżąca wyjaśniła, że podatkowi od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.). Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, (...) a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Z powyższego Skarżąca wywiodła, że prowadzenie działalności gospodarczej jest niezbędnym elementem pojęcia "podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolnienia".

Skarżąca przytoczyła również treść poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. Za konieczne uznała odwołanie się do zakresu pojęciowego usług pośrednictwa finansowego w przepisach o statystyce państwowej. Jej zdaniem sama nazwa pozycji klasyfikacyjnej "usługi pośrednictwa finansowego" jest myląca, ponieważ nie chodzi o pośrednictwo pomiędzy dwoma podmiotami, lecz o usługi własne świadczone przez banki. Zakres usług objętych Sekcją J PKWiU Dział 65 zasadnym czyni przyjęcie, iż sekcja ta obejmuje wszystkie usługi świadczone przez banki.

Z kolei na podstawie poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. stwierdziła, że zwolnieniu z podatku podlegają wszystkie usługi świadczone przez banki, z wyjątkiem usług wyraźnie wyłączonych, wymienionych pod tą pozycją.

W opinii Skarżącej odtworzona norma prawna, podlegająca interpretacji urzędu skarbowego jest następująca: podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlega czynność dokonywana przez co najmniej jeden podmiot, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub jest z tego opodatkowania zwolniony.

Skarżąca podkreśliła, że norma prawa będąca przedmiotem interpretacji w ogóle nie odnosi się do zbywania wierzytelności oraz nieczytelnego pojęcia "wierzytelności własnej", w jakimkolwiek jego rozumieniu. Skarga opiera się na założeniu, iż przedmiotem oceny ze strony organu podatkowego może być jedynie właściwie odtworzona norma. Organ musi więc najpierw odtworzyć normę prawa, a następnie poddawać ją interpretacji. Nie może natomiast tworzyć normy na użytek interpretacji. Zbywanie wierzytelności jest czynnością bankową, która - jak każda inna - nie będzie podlegać podatkowi od podatku od towarów i usług tylko przy przyjęciu, iż czynność ta w ogóle nie należy do zakresu działalności gospodarczej, będąc czynnością "prywatną" banku.

Skarżąca stwierdziła, że na gruncie normy będącej przedmiotem interpretacji nie istnieje podstawa do wyróżniania pojęcia wierzytelności własnych. W ramach tej normy organy skarbowe - dla przyjęcia, iż zbywanie wierzytelności podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych – mogłyby jedynie zakwestionować, że czynność ta nie należy do czynności objętych zakresem przedmiotowym działalności gospodarczej banku, którą to tezę w istocie postawiła Izba Skarbowa.

Skarżąca zaznaczyła, że świadomie lub nie, Izba Skarbowa modyfikując w tym zakresie uzasadnienie stanowiska Urzędu Skarbowego daje wyraz sprzeczności bronionego stanowiska. Jak to bowiem stwierdził Urząd Skarbowy zarówno banki, jak też spółka będą sprzedawały wierzytelności powstałe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Związek z działalnością gospodarczą - w przekonaniu Skarżącej bezdyskusyjny - byłby jednak tym, co przesądzałoby o niemożliwości potraktowania wierzytelności jako własnej, czy też nie podlegającej podatkowi od towarów i usług.

Stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, że zbywanie wierzytelności własnych jest uważane za wykonywanie prawa własności Skarżąca uznała za zasadnicze źródło wadliwości jego stanowiska. W opisywanym przypadku sekwencja wydarzeń była następująca: banki udzieliły kredytu dłużnikowi; dłużnik nie był w stanie spłacać kredytów, co doprowadziło w poszczególnych przypadkach do wszczęcia egzekucji wobec dłużnika; w ramach spłaty i częściowego umorzonego kredytu nabywca nieruchomości nabył wierzytelność dłużnika. Pogląd organu nie wytrzymuje krytyki z logicznego punktu widzenia. Wszystko, co robiły w tej sprawie banki należało do klasycznych czynności związanych z obsługą tzw. złych długów powstałych wskutek udzielonych kredytów, stanowiących element ich działalności gospodarczej.

Konkludując Skarżąca podniosła, że wadliwość stanowiska Izby Skarbowej polega na przyjęciu, iż czynności polegające na zbywaniu wierzytelności w celu uzyskania spłaty przeterminowanych kredytów po stronie banku nie stanowią czynności należącej do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Stanowisko to, sprzeczne z logiką i praktyką banków, prowadzi do zakwestionowania wielu czynności bankowych, jako nie należących do zakresu działalności gospodarczej. Prowadzi też do konieczności ustalania w praktyce bankowej, która z czynności mająca na celu doprowadzenie do spłaty kredytu stała się wykonywaniem praw właścicielskich, a która jest jeszcze działalnością gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż zgodnie z powszechną praktyką oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) nie jest objęta ustawą o podatku od towarów i usług sprzedaż wierzytelności własnych przedsiębiorcy, które mu przysługują, zbywanych na rzecz innego podmiotu, który podejmie się ich dochodzenia. Powołał się na orzeczenia w sprawach C-155/94 i C-77/01. W świetle tych orzeczeń "wykonywanie prawa własności" nie jest uważane za działalność gospodarczą i w związku z tym nie podlega podatkowi od towarów i usług, a taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że nie budzi wątpliwości, że wierzytelność, jako prawo majątkowe, nie jest towarem. Jej sprzedaż nie może być więc potraktowana jako dostawa towaru. Sąd wskazał, że ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera samodzielnej i pozytywnej definicji pojęcia "usługa", stanowiąc jedynie w art. 8 ust. 1, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Świadczeniem usług jest również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej (pkt 1 cyt. przepisu). Z kolei w myśl art. 8 ust. 3 tejże ustawy, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych.

Wbrew zarzutom Spółki organy podatkowe nie twierdziły, że sporne wierzytelności nie miały związku z działalnością gospodarczą banku. Przeciwnie, jednoznacznie wskazywały, że są to wierzytelności powstałe na skutek działalności gospodarczej banku. Dokonane przez organy podatkowe rozróżnienie wierzytelności na powstałe z tytułu prowadzonej przez Bank działalności gospodarczej oraz wierzytelności nabywane od innych podmiotów, ma znaczenie z punktu widzenia możliwości uznania obrotu tymi wierzytelnościami za usługę pośrednictwa finansowego świadczoną przez bank.

Zdaniem Sądu rację miały organy podatkowe twierdząc, że w stanie faktycznym opisanym przez Spółkę, po stronie zbywcy wierzytelności (banku) nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Podatek ten obciąża usługodawcę, a nie usługobiorcę. Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, zgodnie z którym sprzedaż wierzytelności własnej jest skutkiem rozporządzenia wierzytelnością przez dotychczasowego właściciela i stanowi realizację przysługującego mu prawa własności. Reasumując, skoro sprzedaż przez bank wierzytelności własnej, z uwagi na jej przedmiot nie może być uznana za dostawę towarów i nie jest też usługą świadczoną przez bank, to sprzedaż ta nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Spółka wniosła skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm, dalej p.p.s.a.) zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że sprzedaż przez bank wierzytelności wynikającej z niespłaconego kredytu nie ma charakteru świadczenia usługi ze strony banku w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług (art. 8 ust 1 u.p.t.u.).

Zaskarżając powyższy wyrok Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi podatkowego I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem odpowiednich wskazań co do sposobu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1416/07 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

W sprawie, jak wyżej wskazano, na skutek skargi kasacyjnej Strony, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2007 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1416/07, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który badając zgodność z prawem zaskarżonych decyzji obowiązany jest dostosować treść swojego rozstrzygnięcia do oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na trafność zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego błędną wykładnię.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął błąd w dokonanych przez organy podatkowe ustaleniach co do prawa, a ściśle rzecz ujmując - kwalifikacji czynności zbycia wierzytelności. Przyjął on mianowicie, że "pozbywając się nieściągalnej lub trudno ściągalnej wierzytelności bank nikomu żadnej usługi nie świadczy". Jak podniesiono następnie, "jemu usługa taka jest świadczona, o ile podmiot na rzecz którego dokonywana jest sprzedaż wierzytelności, zajmuje się profesjonalnie świadczeniem usług pośrednictwa finansowego, polegającego czy to na odsprzedaży, czy też windykacji zakupionych wierzytelności". Wywody te doprowadziły sąd do konkluzji, iż "skoro sprzedaż przez bank wierzytelności własnej, z uwagi na jej przedmiot nie może być uznana za dostawę towarów i nie jest też usługą świadczoną przez bank, to sprzedaż ta nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem". Jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, cesja wierzytelności jest niewątpliwie przeniesieniem prawa do wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej uprzednio ustawy, należy ją więc tym samym zaliczyć do kategorii usług. W nawiązaniu do ustaleń poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt 1318/07 (nie publ.), trzeba podkreślić, że w rozpatrywanym stanie faktycznym można mówić o istnieniu obrotu wierzytelnościami (operacji kupna-sprzedaży) prowadzonego na własny rachunek, w czym mieściłoby się nabycie przez skarżącą Spółkę wierzytelności z zaangażowaniem własnych środków. Operacja ta odpowiada - jak trafnie zasygnalizowano w skardze kasacyjnej - pojęciu usługi pośrednictwa finansowego. Nie było wobec tego podstaw prawnych do tego, aby uznać, że czynność w postaci zbycia wierzytelności dokonana przez bank nie podlegała ustawie o podatku od towarów i usług. Jeśli więc analizowana czynność - według sekcji J Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług - była rodzajem usługi pośrednictwa finansowego, czy też jednym z elementów tej usługi, to usługa ta podlegała zwolnieniu z podatku od towarów i usług. Z kolei na zasadzie art. 1 ust. 1 oraz art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, odpłatne zbycie wierzytelności, stanowiące, jak zaznaczono, jeden z elementów usługi pośrednictwa finansowego - było zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych (według wnioskodawcy, cesja wierzytelności, wobec faktu, iż jedna ze stron jest zwolniona z podatku od towarów i usług, "nie kreuje obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych"). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ma przy tym rację autor skargi kasacyjnej wywodząc, że zbycie przez bank wierzytelności nie wykraczało poza zakres działalności gospodarczej banku (w tym względzie powołał się on na definicję działalności gospodarczej sformułowaną w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że negując stanowisko zaprezentowane we wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, organy podatkowe dopuściły się naruszenia wspomnianego wcześniej art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ponieważ organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O niewykonalności interpretacji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Sąd zasądził na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.