Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 354/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 135;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 91 ust. 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: § 1;
journal: Dz.U. 2014 poz 192
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu  mieszkalnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok 2019 uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie z dnia [...] 2022 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu W. P. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok 2019.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

W. P. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] 2019 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] 2019 r.

W dniu [...] 2021 r. skarżący złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok 2019. W oświadczeniu skarżący wskazał, że od dnia [...] 2012 r. wraz z żoną, córką i synem zajmuje spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny. Skarżący nie wskazał jednak w oświadczeniu adresu lokalu mieszkalnego.

Natomiast we wniosku z dnia [...] 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie o naliczenie mu za rok 2019 należności pieniężnych za remont mieszkania pod adresem L., ul. [...].

Komendant Miejski Policji w Lublinie pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. wystąpił do L. S. w L. o udzielenie informacji, czy w dniu [...] 2019 r. do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w L. i ponoszenia opłat związanych z eksploatacją tego lokalu zgłoszeni byli W. P., jego żona B. P., córka M. P. i syn G. P., czy za przedmiotowy lokal W. P. ponosił koszty wynikające z rozliczenia osobowego na cztery osoby, czy W. P. kiedykolwiek zgłaszał wynajęcie, podnajęcie lub użyczenie przedmiotowego lokalu osobom trzecim.

W odpowiedzi L. poinformowała, że B. P. i W. P. są członkami tej Spółdzielni oraz, że opłaty eksploatacyjne na dzień [...] 2019 r. za lokal przy ul. [...] były naliczane na jedną osobę.

Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący w skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie raporcie z dnia [...] 2018 r. zgłosił jako adres swojego zamieszkania [...] [...], [...] [...]. Funkcjonariusz w raporcie podał, że w związku z zaburzeniami narządu ruchu i potrzebą opieki będzie zamieszkiwał pod wyżej wskazanym adresem. Z pisma Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KMP w L. z dnia 5 stycznia 2022 r. wynika, że jest to ostatni raport W. P. znajdujący się w aktach osobowych byłego policjanta, dotyczący zmiany jego adresu zamieszkania.

Komendant Miejski Policji w L. ustalił również, że skarżący do dnia [...] 2019 r. był zameldowany w miejscowości M. S. [...], zaś od dnia [...] 2019 r. jest zameldowany przy ul. [...] w L.. Żona skarżącego od dnia 26 listopada 2014 r. jest zameldowana przy ul. [...] w L.. Natomiast syn skarżącego G. P. od urodzenia jest zameldowany pod adresem [...] [...], a córka M. P. od urodzenia do dnia [...] 2021 r. była zameldowana pod adresem [...].

W dniu [...] 2022 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym wskazał, że na dzień [...] 2019 r. zamieszkiwał przy ul. [...] w L., wraz z członkami rodziny, to jest żoną, córką i synem. Skarżący wyjaśnił, że w treści raportu z dnia [...] 2019 r. podał jako adres zamieszkania [...] [...], jednakże był to nieaktualny adres, ponieważ w tym czasie skarżący zamieszkiwał przy ul. [...] w L., pod tym adresem był wówczas zameldowany i nie przywiązywał wagi do zawartego w raporcie zapisu.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, gdyż na dzień [...] 2019 r. nie zajmował lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L.. Samo przysługiwanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie upoważnia natomiast do przyznania równoważnika pieniężnego za remont tego lokalu.

W konsekwencji decyzją z dnia [...] 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania W. P. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2019 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. P. podniósł, że w związku z zamieszkiwaniem czteroosobowej rodziny w okresie stycznia 2019 r. w mieszkaniu przy ul. [...] w L. dokonał opłaty do L. [...] w L. za wywóz śmieci za cztery osoby na łączną sumę [...] zł oraz opłaty za zużytą wodę za cztery osoby na łączną sumę [...] zł. Podniósł również, że stan jego [...] był bardzo zły, gdyż w dniu [...] 2018 r. doznał wypadku w służbie - wstrząśnienia mózgu z zespołem pourazowym.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Komendant Policji wyjaśnił, że w świetle art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 z późn. zm.), funkcjonariuszowi przyznaje się równoważnik za remont lokalu/domu mieszkalnego w przypadku, gdy na dzień 1 stycznia danego roku posiada lokal/dom mieszkalny oraz na dzień 1 stycznia danego roku zajmuje ten lokal/dom. Powyższe przesłanki muszą istnieć łącznie, a w przypadku niewystąpienia jednej z nich organ wydaje decyzję odmawiającą przyznania równoważnika. Zajmowanie lokalu/domu dotyczy stanu faktycznego polegającego na tym, że na dzień 1 stycznia funkcjonariusz wraz z rodziną zamieszkuje w lokalu/domu mieszkalnym, do którego on lub jego małżonek/małżonka posiadają tytuł prawny.

W ocenie organu odwoławczego jednym z dowodów umożliwiających udowodnienie zamieszkiwania w lokalu na dzień 1 stycznia danego roku jest dokonanie zgłoszenia do spółdzielni mieszkaniowej albo urzędu gminy ilości osób, od której zależy wysokość opłat, między innymi za wywóz śmieci.

Organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniu skarżącego, że na dzień 1 stycznia 2019 r. zamieszkiwał przy ul. [...] w L.. Organ podkreślił, że stosownie do § 13 pkt 6 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1113), policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie adresu miejsca zamieszkania. Natomiast w raporcie z dnia [...] 2018 r., który był ostatnim raportem dotyczącym zmiany miejsca zamieszkania policjanta, a także w raporcie z dnia [...] 2019 r. obejmującym prośbę o zwolnienie ze służby, skarżący wskazywał jako adres zamieszkania [...] [...].

Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, że w świetle przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888) właściciel mieszkania zobowiązany jest zawiadomić spółdzielnię mieszkaniową o każdej zmianie ilości osób zamieszkałych w lokalu (w odróżnieniu od zameldowanych). W związku z tym organ nie uznał za wiarygodne twierdzenia skarżącego, iż nieświadomie nie dokonał w L. [...] w L. stosownego zgłoszenia zwiększającego ilość osób zamieszkujących pod adresem ul. [...] z jednej na cztery osoby.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w świetle dokonanych w sprawie ustaleń skarżący do dnia [...] 2019 r. był zameldowany w miejscowości M. S. [...], zaś od dnia [...] 2019 r. jest zameldowany przy ul. [...] w L., co stoi w oczywistej sprzeczności z oświadczeniem skarżącego z dnia [...] 2022 r., w którym skarżący wskazał, że pod adresem L. ul. [...] dokonał zameldowania w dniu [...] 2019 r. W związku z tym organ drugiej instancji uznał twierdzenie skarżącego za niewiarygodne.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że na dzień [...] 2019 r. skarżący razem z żoną byli współwłaścicielami lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...], jednak we wskazanej dacie nie zajmowali powyższego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji, w ocenie organu, zasadne było wydanie decyzji odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za remont przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący W. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 w związku z art.77 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego i danie wiary faktom nieistotnym, co nie przyczyniło się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez co nie został uwzględniony słuszny interes obywatela; naruszenie to polega w szczególności na pominięciu i nieuwzględnieniu oświadczeń o miejscu zamieszkania składanych przez skarżącego (tj. oświadczenia z [...] 2022 r. złożonego w Komendzie Miejskiej Policji w Lublinie oraz z [...] 2022 r. złożonego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie) oraz błędne ustalenie miejsca zamieszkania na dzień [...] 2019 r. i bezpodstawne przyjęcie, iż miejsce zameldowania determinuje miejsce zamieszkania;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się do przedłożonego wyciągu z dokonanej przez skarżącego wpłaty do banku za opłaty, za wodę i wywóz śmieci za styczeń 2019 r., z której wynika, iż na styczeń 2019 r. mieszkanie przy ulicy [...] zamieszkiwała więcej niż jedna osoba, to jest cztery osoby oraz braku podania przyczyn, z powodu których organ innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności składanym wielokrotnie przez skarżącego oświadczeniom i sprostowaniom co do miejsca zamieszkania w toku postępowania;

3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 ustawy o Policji w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż miejsce zameldowania jest tożsame z pojęciem, którym posługuje się powyższe rozporządzenie, a mianowicie "policjant zajmuje", gdy tymczasem owo pojęcie może odnosić się do miejsca zamieszkania, a nawet miejsca pobytu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Na poparcie swojego stanowiska skarżący dołączył do skargi następujące dokumenty: wyciąg bankowy dotyczący opłaty za wodę i wywóz śmieci za styczeń 2019 r. na rzecz L. [...], zaświadczenie z rejestru PESEL z 18 lutego 2022 r., oświadczenia skarżącego z [...] 2022 r. oraz z [...] 2022 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącego G. P. z 21 marca 2019 r., zaświadczenie z fundacji [...] z 17 czerwca 2022 r. dotyczące uczęszczania syna skarżącego na zajęcia w styczniu 2019 r., dyplom ukończenia przez córkę skarżącego M. P. studiów w formie stacjonarnej z [...] 2019 r., zaświadczenie lekarskie z 9 czerwca 2022 r., historię choroby z Poradni [...] przy ul. [...] w L., zaświadczenie lekarskie z [...] 2022 r. z Poradni Zdrowia [...] przy ul. [...] w L., historię choroby z Poradni Zdrowia [...] przy ul. [...] w L., kartę informacyjną z [...] 2018 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z [...] 2018 r., orzeczenie nr [...] Komisji Lekarskiej z [...] 2022 r., faktury za gaz: nr [...] z 5 lutego 2019 r., nr [...] z 4 stycznia 2019 r. oraz nr [...] z [...] 2019 r., faktury za energię elektryczną: nr [...] 2019 z 1 lutego 2019 r., nr [...] z [...] 2018 r. oraz nr [...] z [...] 2019 r. i rozliczenie indywidualne dotyczące okresu grzewczego [...].

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do treści złożonych przez skarżącego dokumentów.

Ponadto organ wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku ze strony internetowej google.maps z dnia 6 lipca 2022 r. na okoliczność wykazania odległości pomiędzy Al. [...] w L., a miejscowością [...] oraz czasu przejazdu pomiędzy tymi miejscowościami.

Przy piśmie z dnia [...] 2022 r. skarżący dodatkowo złożył kopię pierwszej strony historii choroby z Poradni [...] przy Szpitalu [...] w L. ze zmienionym adresem miejsca zamieszkania oraz zaświadczenie z Poradni [...] z dnia [...] 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie odmawiającą przyznania skarżącemu W. P. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, w myśl którego policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 art. 91 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia, równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi, który zajmuje: 1) lokal mieszkalny przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczy lokal mieszkalny, w tym lokatorski lub własnościowy, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu; 3) lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, stanowiący mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokal stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostający w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu inny niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) dom jednorodzinny, dom mieszkalno-pensjonatowy lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, będący przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;

Z § 3 ust. 2 rozporządzenia wynika, że ustalenia uprawnień policjanta do otrzymywania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień [...] danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego.

Na mocy § 5 rozporządzenia policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.

W myśl § 2 rozporządzenia równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przyznaje się: 1) w razie podnajmowania lokalu, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1-4, w całości lub jego części; 2) jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.

Przyznanie, odmowa przyznania, cofnięcie albo zwrot równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji wydawanej przez właściwy organ zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją odmówiono przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za rok 2019 za remont lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w L..

W sprawie pozostaje poza sporem, że skarżącemu i jego żonie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Prawo to skarżący i jego żona nabyli na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] 2012 r. (kopia wypisu aktu notarialnego k. 92-94 akt administracyjnych).

Natomiast zagadnieniem spornym w sprawie jest kwestia zajmowania przez skarżącego na dzień [...] 2019 r. spółdzielczego własnościowego lokalu położonego w L. przy ul [...] [...]. Przytoczony wyżej przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowi bowiem o uprawnieniu policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ustalenia uprawnień policjanta w tym zakresie oraz liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z policjantem członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień [...] danego roku kalendarzowego.

W odniesieniu do pojęcia zajmowania lokalu mieszkalnego trzeba zauważyć, że art. 91 ust. 1 ustawy o Policji zawarty jest w rozdziale 8 ustawy, zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przepisów znajdujących się w tym rozdziale wynika, że funkcjonariuszom Policji zagwarantowano pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Jedną z instytucji służących temu celowi jest równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W świetle powyższych przepisów ustawy i rozporządzenia uznać należy, że zajmowany lokal mieszkalny to lokal służący zaspokajaniu w nim potrzeb mieszkaniowych policjanta oraz zamieszkałych z nim członków jego rodziny.

W ocenie organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, w jej okolicznościach nie została spełniona przesłanka określona w § 1 ust. 1 pkt 2 w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia, w postaci zajmowania przez policjanta i jego rodzinę przedmiotowego spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego w dniu [...] 2019 r.

Skarżący w toku postępowania, a także w treści skargi kwestionował ustalenia i ocenę organów obu instancji.

Jak wyjaśniono już wyżej, w świetle § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. zarówno przyznanie, jak i odmowa przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji administracyjnej. Zatem prowadząc postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego organy winny stosować się do zasad wyrażonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022, poz. 2000 z poźn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a.").

Przepis art. 7 k.p.a. przewiduje, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

W postępowaniu prowadzonym na wniosek ustawowy obowiązek podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie oznacza, że strona zwolniona jest od współdziałania z organem w ustalaniu faktów i przedłożenia dowodów na ich potwierdzenie.

W celu zaś zapobiegania sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości, z dniem 1 czerwca 2017 r. do kodeksu postępowania administracyjnego został dodany art. 79a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (§ 1). W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (§ 2).

Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżącemu w toku postępowania udzielone zostało pouczenie przewidziane w art. 79a k.p.a. W świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy, skarżący w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania został pouczony przez organ pierwszej instancji wyłącznie o wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz umożliwienia im wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast w postępowaniu odwoławczym nie pouczono skarżącego ani o treści art. 79a k.p.a., ani też o treści art. 10 k.p.a., podczas gdy skarżący w piśmie z dnia [...] 2022 r. zgłosił gotowość złożenia dodatkowych oświadczeń w przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do zasadności przyznania mu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.

Co więcej, na poparcie swojego stanowiska skarżący dołączył do skargi oraz następnie w toku postępowania przed Sądem szereg dokumentów. Jednakże w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast zgodnie z powołanymi wyżej zasadami postępowania administracyjnego, to w tym postępowaniu winny zostać w sposób wyczerpujący zgromadzone dowody, które powinny następnie podlegać wszechstronnej ocenie w uzasadnieniu rozstrzygającej sprawę decyzji administracyjnej. Realizacji tego obowiązku nie może zastąpić treść odpowiedzi na skargę, w której nadto organ także powołał się na dodatkowy dowód. Jak wyjaśniono wyżej, norma art. 79a k.p.a. ma stanowić zabezpieczenie realizacji przez stronę jej uprawnień w postępowaniu administracyjnym, umożliwiając złożenie dodatkowych dowodów, a obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa na organach administracji. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast kontrola prawidłowości oceny dowodów przeprowadzonej przez organ i dokonanych w oparciu o tę ocenę ustaleń faktycznych. Dlatego dowody przedstawiane obecnie przez stronę w postępowaniu przed Sądem winny być przedstawione organowi w postępowaniu administracyjnym.

Na skutek pominięcia przez organy obu instancji powyższej normy postępowania administracyjnego, skarżący nie miał wiedzy o potrzebie podjęcia inicjatywy dowodowej w szerszym niż dotychczas zakresie i przedstawienia na etapie postępowania administracyjnego dowodów, które zgłosił dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Naruszenie to mogło zatem mieć wpływ na wynik sprawy.

Trzeba także wskazać, że wbrew ustaleniom organu odwoławczego treść znajdującego się w aktach sprawy wydruku z systemu PESEL potwierdza, iż skarżący w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r. był zameldowany w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w L. na pobyt czasowy (k. 122v. akt).

Ponadto w aktach postępowania administracyjnego brak powoływanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji raportu z dnia [...] 2019 r. dotyczącego prośby W. P. o zwolnienie ze służby.

W konsekwencji stwierdzenia przez Sąd mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy przepisów postępowania decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien zgromadzić pełny materiał dowodowy, umożliwiając też stronie realizację jej prawa do zgłoszenia dodatkowych dowodów w postępowaniu administracyjnym. Wskazać również należy, że celem uzupełnienia twierdzeń strony organ może odebrać od strony wyjaśnienia, a zgodnie z art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę.

W związku z podniesionymi w skardze zarzutami dotyczącymi oparcia ustaleń organu między innymi na dokumentach dotyczących miejsca zameldowania wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z uwagi na to, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną wymaganą dla celów ewidencji ludności, sama kwestia zameldowania w danym lokalu nie ma przesądzającego znaczenia przy ocenie rzeczywistego zajmowania lokalu w rozumieniu stosowanych przepisów. Jednak fakt zameldowania może stanowić jeden z elementów oceny stanu faktycznego.

Po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego organ winien poddać go wszechstronnej ocenie i ustalić czy skarżący zajmował przedmiotowy lokal mieszkalny. Ustalenia i stanowiąca ich podstawę ocena dowodów winny zostać szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji podjętej po ponownym wyjaśnieniu sprawy.

Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.