Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 494/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 3, art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskodawca B. S. we wniosku z dnia 14 lutego 2007 roku, skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagał się wydania decyzji o przyznaniu mu uprawnień kombatanckich, przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w okresie od marca 1944r. do stycznia 1945r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 1 ust 2 pkt. 3 oraz 22 ust. 1 w/w ustawy, odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu, uznając, iż B. S. "nie wchodził w skład Armii Krajowej" i nie pełnił służby w organizacji lecz co najwyżej mógł współpracować z organizacją, a współpraca nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

W wyniku rozpoznania wniosku B. S. o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], potwierdzając ustalenia i wywody dokonane przy rozpoznawaniu wniosku, dodatkowo organ wskazał, iż podobne stanowisko jest zaprezentowane zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpatrując skargę B. S. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 roku, sygn. akt II SA/Ke 691/07 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] roku oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż skarga skarżącego zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były uzasadnione. Sąd podzielił stanowisko organu, iż skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), natomiast nie zostało w ogóle wyjaśnione przez organ, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 2 pkt 31 ustawy, zgodnie z którym za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Sąd wskazał, że w załączonym do wniosku "oświadczeniu akowskiego środowiska Placówki AK Mstyczów "Miedza" obwodu [...] Okręg [...]", podpisanym przez J. T. i S. S. /kombatantów z tytułu pełnienia służby w AK/ oraz M. W. /kombatanta z tytułu pełnienia służby w Batalionach Chłopskich/ i potwierdzonego przez Zarząd Koła [...], wskazano m.in., że "żołnierze tego oddziału często byli zamelinowani w domu rodziców B.". Ponadto we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podnosił, iż cała jego rodzina dawała schronienie partyzantom. Sąd uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że kierownik Urzędu do tej podstawy pozwalającej na przyznanie uprawnień kombatanckich w ogóle się nie odniósł, co niewątpliwie musiało skutkować uchyleniem obu przedmiotowych decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę B. S., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dnia [...] wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 2 pkt.31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej oraz z tytułu udzielania pomocy osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945 groziła kara śmierci.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wykonując wytyczne zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Kierownik Urzędu wydał postanowienie o przesłuchaniu stron i świadków i jak wynika z ich zeznań decyzje o udzieleniu pomocy członkom AK podejmował brat skarżącego J. S. W ocenie organu biorąc pod uwagę wiek skarżącego, to ewentualnie do rodziców lub brata mogłaby mieć zastosowanie dyspozycja przepisu art. 2 ust 31 w/w ustawy. Powyższe stanowisko organ uzasadnił również orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym m.in. w wyrokach z 10 kwietnia 2002r . w sprawie V SA 2124/01 i z dnia 17 kwietnia 2002r. w sprawie V SA 2221/01.

Od w/w decyzji B. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nie zgłaszając żadnych nowych wniosków dowodowych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 21 ust. 1, art. 22 ust 1, art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr.42 poz.371 ), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], podnosząc w uzasadnieniu, iż do skarżącego nie ma zastosowania przepis art. 2 ust 31 w/w ustawy, zgodnie z którym za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Organ wskazał, że w poniższej sprawie o ukrywaniu członków oddziału AK decydował J. S., natomiast skarżący nie brał udziału w podejmowaniu decyzji o ukryciu i pomocy. Według organu nie może stanowić podstawy przyznania uprawnień kombatanckich oświadczenie sporządzone przez organizację kombatancką, stojące w jawnej sprzeczności z oświadczeniami strony i zeznaniami świadków.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. S. zarzucając, iż organ nie uwzględnił wszystkich dowodów przedstawionych przez niego, które to dowody potwierdzają jego działalność kombatancką jak również fakt ukrywania partyzantów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podniósł, iż skarżący początkowo domagał się przyznania mu uprawnień z tytułu służby w organizacji podziemnej, który to wniosek został rozpoznany negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 16 stycznia 2008r sygn. Akt II SA 691/07 wprawdzie uchylił to rozstrzygnięcie, ale w uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 1 ust 2 pkt 3 przedmiotowej ustawy. Organ wskazał, iż wypełniając wytyczne Sądu przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy stronie przysługują uprawnienia z tytułu wymienionego w art. 2 ust 31 ustawy. Przeprowadzone postępowanie nie dostarczyło dowodów na potwierdzenie przedstawionej przez skarżącego tezy, co spowodowało wydaniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.

W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

Zgodnie z treścią art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 roku Nr 42, poz.371), za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 -1945. Pełnienie w nich służby podlegało - jak słusznie organ podkreśla – na zorganizowanej formie, zarówno co do przynależności do określonej formacji, podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu stanowiska służbowego i wykonywaniu zakreślonych czynności. Okoliczności te nie będą już przedmiotem oceny przez sąd z uwagi na stanowisko jakie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2008r., gdzie szczegółowo odniósł się do tej kwestii.

Prawidłowo również organ ustalił, że skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania uprawnień kombatanckich z treści art. 2 ust 31 ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 roku Nr 42, poz.371), który to przepis za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939 – 1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – groziła kara śmierci. Jak wynika z zeznań samego skarżącego B. S. (k. 63-64) "decyzje o udzieleniu pomocy członkom AK podjął brat J., a matka T. przygotowywała pożywienie w postaci śniadań, obiadów i kolacji". Tak więc trudno przyjąć, iż sam skarżący z uwagi na wiek brał udział w podejmowaniu decyzji odnośnie udzielenia schronienie żołnierzom AK. Natomiast świadek S. S. w swoich zeznaniach nie potwierdził faktu udzielania pomocy partyzantom AK, albowiem w swoich zeznaniach podał jedynie, że widywał żołnierzy AK "koło domu J. i B. S." Rozumowanie, jakie w tym przypadku zastosował organ jest zgodne z zasadami logiki i znajduje potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego, a więc dokonana przez organ ocena dowodów nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zasadne jest stanowisko organu, iż skarżącemu nie przysługują uprawnienia wymienione w art. 2 ust. 31 cytowanej ustawy. Sąd podzielił pogląd, że skarżący nie wykazał przedstawionymi dowodami, aby w stosunku do niego miały zastosowanie w/w przepisy, zaś okoliczności ustalone przez organ nie dają podstaw do pozytywnego zweryfikowania jego skargi.

Stanowisko organu znajduje również podstawy w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 19 kwietnia 2002 roku – sygn. akt V SA 2223/01 i 10 kwietnia 2002 roku – sygn. akt V SA 2124/01 powoływanych już przez organ, które Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach tych wskazał, że kilkuletnie dziecko nie mogło decydować o udzieleniu schronienia żołnierzom AK. Takiej oceny nie zmienia również okoliczność, iż dziecko zostało pouczone o konieczności zachowania się w określony sposób w związku z ukrywaniem w domu żołnierzy AK, albowiem potrzeba takiego zachowania nie jest tożsama z "dawaniem schronienia" i nie może być kwalifikowana jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką w rozumieniu art.2 pkt 31 cytowanej ustawy. Przepis ten nie daje również możliwości przyznania uprawnień kombatanckich małoletnim, którzy pozostawali pod opieką i władzą swoich rodziców.

Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.