Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 493/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5b ust. 1,  art. 18 ust. 5 pkt 2, art. 92a ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 października 2015 r. nakładającą na M. K. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2013r., poz. 1414 ze zm., dalej jako u.t.d.).

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 5 sierpnia 2015 r. w miejscowości G. na drodze dojazdowej do ogrodu zoologicznego zatrzymany został do kontroli ośmioosobowy samochód marki V. o nr rej. [...], którym kierował I. S.. W toku kontroli drogowej przeprowadzonej wspólnie z funkcjonariuszami Straży Miejskiej w G. oraz pracownikami Inspekcji Handlowej ustalono, że pojazdem tym wykonana została przez przedsiębiorcę M. K. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. K.) usługa okazjonalnego przewodu osób z T. R. w G. do Ogrodu zoologicznego w O.. Kierowca wydał pasażerom paragon z kasy fiskalnej potwierdzający wykonaną usługę zarobkowego przewodu osób. Przewóz został zamówiony telefonicznie przez pracowników Inspekcji Handlowej. Zamówienia dokonano telefonując pod numer telefonu uwidoczniony na stronie internetowej oraz dostępny na ulotkach kolportowanych na terenie T.. Stwierdzono ponadto, że na samochodzie umieszczono oznaczenie w postaci pasa z szachownicą koloru żółto czarnego. Pasy szachownicy umieszczono na obu bokach pojazdu. Na każdym pasie umieszczono dodatkowo po dwa znaki graficzne przedstawiające s..

Organ wyjaśnił, że art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., który stanowi, że przy wykonywaniu przejazdów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewodu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi.

W ocenie organu przedsiębiorca naruszył wynikający z ww. przepisu zakaz, poprzez umieszczenie na samochodzie "innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy". Umieszczenie przez przedsiębiorcę na pojeździe charakterystycznego symbolu graficznego s. zawartego w logo, jakim posługuje się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wykonywania przewozów okazjonalnych wraz z oznakowaniem w postaci pasa czarno-żółtej szachownicy, stanowi w ocenie organów zabronione oznaczenie pojazdu, ponieważ niewątpliwie służy identyfikacji przedsiębiorcy, upodabniając go jednocześnie do firmy wykonującej przewozy taksówkowe. Podkreślono, że znak graficzny s. jest charakterystyczny dla przedsiębiorcy biorąc pod uwagę, nazwę firmy, jej logo, grafikę strony internetowej przedsiębiorcy oraz reklamujących usługi przedsiębiorcy ulotek. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, iż znak graficzny s. nie jest szeroko rozpoznawalny wśród osób, które mogłyby potencjalnie skorzystać z usług przewozowych, pojazdy kontrolowanego przedsiębiorcy są zatrzymywane przez osoby chcące skorzystać z takich usług zarówno, prosto z ulicy, jak i na postojach, gdzie kierowcy oczekują na zlecenie. Osoby te często mylą pojazdy kontrolowanego z taksówkami.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że oznakowanie pojazdu wizerunkiem skorpiona i pasem czarno-żółtej szachownicy, pozwalają zidentyfikować przedsiębiorcę nie tylko dlatego, że są zawarte w logo i na stronie internetowej przedsiębiorcy, ale również dlatego, że wpisując w wyszukiwarkę internetową słowo "s." z łatwością można ustalić dane przedsiębiorcy takie jak adres i telefon, pod którymi wykonuje działalność gospodarczą.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący zaakcentował, że w sprawie doszło do licznych uchybień natury procesowej co w połączniu z dokonaniem przez organy błędnej wykładni pojęcia "innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy" spowodowało nieuzasadnione nałożenie kary na legalnie działającego przedsiębiorcę.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia czy oznaczenia upodobniają skontrolowany pojazd do taksówki oraz poczynienie powyższych ustaleń mimo braku materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę do ustalenia jakimi oznaczeniami graficznymi oznaczane są taksówki świadczące usługi przewozowe na terenie G. i okolic

art. 80 k.p.a. w z. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez odejście od zasady swobodnej oceny materiału dowodowego i dokonanie dowolnej oceny tego materiału w zakresie oznaczeń graficznych ujawnionych na pojeździe, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że są one oznaczeniami mającymi na celu identyfikację przedsiębiorcy, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.t.d.,

art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 tej ustawy poprzez błędną wykładnię pojęcia "innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy.

Skarżący nie zgadza się, aby każde upodobnienie pojazdu do taksówki mogło być kwalifikowane przez organ jako naruszenie zakazu z art. 18 ust. 5 u.t.d. Zakaz ten ogranicza się bowiem do wskazania jakich konkretnie elementów upodabniających go do taksówki nie można stosować. Oznacza to więc, że inne niż objęte przepisem elementy, choćby upodobniały go do taksówki, nie są w świetle prawa zakazane. Z uzasadnienia decyzji wynika zaś, że za niedozwolone oznaczenie pojazdu organy uznały jednak nie same pasy szachownicy, ale znak graficzny s. umieszczony w ich polu.

Skarżący wskazał, że z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie przyjęto, że na terenie T. rozprowadzane są ulotki przedsiębiorcy, na których widoczny jest wizerunek s. tożsamy z tym, który znajduje się w pasach szachownicy kontrolowanego pojazdu. Skoro zaś brak jest dowodów na okoliczność rozprowadzania tego rodzaju ulotek, wskazana okoliczność nie może być uznana za udowodnioną. Wizerunek s. na samochodzie nie jest także identyczny ze znakiem graficznym jakim przedsiębiorca posługuje się na stronie internetowej. W ocenie skarżącego wizerunek s. na drzwiach pojazdu jest wizerunkiem neutralnym, który nie sugeruje jego odbiorcom, że pojazd w ten sposób oznaczony może wykonywać przewozy okazjonalne. Potencjalny odbiorca może uznać ten znak co najwyżej za grafikę ozdobną. W ocenie skarżącego tego rodzaju oznaczenia pojazdu nie można zatem utożsamiać z sytuacją, gdyby na pojeździe umieszczona została wprost grafika kojarząca się z przewozami. Tymczasem grafika s. nie odnosi się do przewozów i w żaden sposób nie może sugerować, że oznaczony pojazd wykonuje przewozy okazjonalne. Samo zapoznanie się z wizerunkiem s. na drzwiach nie daje jeszcze wystarczających informacji pozwalających na zwrócenie się z zapytaniem o możliwość zawarcia umowy przewozu. W tym celu potencjalny pasażer musiałby dysponować danymi teleadresowymi (numerem telefonu lub adresem strony internetowej). Tymczasem kontrolowany pojazd takich oznaczeń nie posiadał. Pojęcie "innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy" w świetle zamierzenia ustawodawcy musi mieć charakter praktyczny, a nie iluzoryczny, to jest musi umożliwiać nawiązanie natychmiastowego kontaktu w celu zawarcia umowy przejazdu. Pozbawiony dodatkowych oznaczeń wizerunek s. takiej możliwości potencjalnemu klientowi nie daje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Nakładając na skarżącego M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M. K. karę pieniężną w wysokości 8000 zł organy obu instancji, prawidłowo uznały, że w dniu 5 sierpnia 2015 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej jako "u.t.d.").

W myśl art. 5b ust. 1 u.t.d na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 ust. 1 u.t.d. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar. Zgodnie z art. 12 ust. 1 b u.t.d. licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, gdyż przewozy wykonywane na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób są odrębnym rodzajem przewozów niż przewozy dokonywane w ramach transportu drogowego taksówką.

Podkreślić należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów jest art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń

z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Zakazy te wprowadzono, z jednej strony, w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców niemających stosownej licencji oraz z drugiej strony, w celu ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju wykonywanego przewozu. Podkreślenia wymaga, że istotą takiej regulacji było to, aby pojazdy wykonujące przewóz okazjonalny nie wyróżniały się względem pozostałych, a także i to, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, celem zawarcia umowy przewozu. Zatem celem ustawodawcy było stworzenie całkowitego zakazu informowania przez przewoźników wykonujących przewozy okazjonalne pojazdami do 9 osób o wykonywanych przez siebie usługach przewozowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 803/11 ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą być przekonani, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką".

W niniejszej sprawie kontrolowanym pojazdem marki V. o nr rej. [...] została wykonana przez przedsiębiorcę M. K. usługa okazjonalnego przewozu osób z T. R. w G. do Ogrodu zoologicznego w G.. Jak wynika z akt sprawy przewóz ten został zamówiony telefonicznie, pod numerem uwidocznionym na stronie internetowej przedsiębiorcy oraz dostępnym na ulotkach kolportowanych na terenie G., S. i G.. Pojazd ten wyróżniał się umieszczonym na obu bokach pasem żółto-czarnej szachownicy biegnących przez przednie i tylne drzwi. Na każdym pasie na drzwiach po ich środku umieszczono dodatkowo z każdej strony po dwa charakterystyczne znaki graficzne s., który uwidoczniony jest również na stronie internetowej przedsiębiorcy. Znak graficzny s. zawiera również logo przedsiębiorcy.

Jednocześnie wskazać należy, że obowiązujący w dacie kontroli przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. rozszerza zakaz poprzedniego zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. b) ustawy o transporcie drogowym, który zabraniał jedynie "umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy". W wyniku nowelizacji dokonanej art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz. U. poz. 661) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 29 czerwca 2012 r. dodano zdanie "...lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy...". W niniejszej sprawie umieszczony na zatrzymanym pojeździe po obu stronach drzwi znak graficzny s. zdaniem Sądu z całą pewnością ma na celu identyfikację skarżącego jako przedsiębiorcy użytkującego pojazd. Nie sposób racjonalnie odpowiedzieć na pytanie w jakim celu przedsiębiorca prowadzący działalność przewozową pod nazwą "S." miałby umieszczać na swych samochodach wizerunek skorpiona, jeżeli nie w celu umożliwienia swej identyfikacji przez potencjalnych klientów.

Wskazać również należy, że dla zaistnienia deliktu administracyjnego określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. wystarczy, że ziści się tylko jedna z wymienionych tam sytuacji, a mianowicie na pojeździe umieszczona jest nazwa albo adres albo telefon lub inne oznaczenia mające na celu identyfikację przedsiębiorcy.

Reasumując stwierdzić należy, że skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego z jednoznacznym naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, organ administracji prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. nakładając na M. K. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować czynności organów administracji podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Strona internetowa przedsiębiorstwa skarżącego jest powszechnie dostępna.

Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.. To, że ustalenia te skarżący interpretuje odmiennie, nie może prowadzić do wniosku o ich braku lub wadliwości. Jest bowiem poza sporem, iż pojazd był oznakowany w sposób wykazany ustaleniami kontroli. Zatem odmienna interpretacja przez skarżącego dotycząca spornego znaku graficznego skorpiona na pojeździe, w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, sprowadza się jedynie do polemiki z organem administracji publicznej co do ich rozumienia. Zatem odwoływanie się skarżącego do naruszenia w toku postępowania art. 7, 77 i 80 k.p.a. jest niezasadne. Wskazać również należy, iż skarżący korzystał z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, czego wyrazem są chociażby jego wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.