Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1733/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2687/2022/13929/AGŚ w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówiono B. S. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem P. K. (dalej: "osoba wymagająca opieki") na okres od 1 marca 2022 r. do 30 kwietnia 2025 r.

W pierwszej kolejności organ podał, iż decyzja została wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowanie, uprzednia decyzja organu z dnia 1 czerwca 2022 r. nr [...] została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...].

Na podstawie przeprowadzonego w dniu 22 sierpnia 2022 r. wywiadu organ ustalił, iż osoba wymagająca opieki porusza się przy pomocy kuli łokciowej po mieszkaniu, natomiast poza miejscem zamieszkania jedynie na wózku inwalidzkim, w związku z czym wtedy wymaga pomocy ze strony drugiej osoby, podobnie jak przy zejściu po schodach do łazienki, dlatego Strona większość czasu przebywa u ojca. W tym czasie 9-letni syn Strony - w czasie wakacji przychodzi wraz z matką do jej ojca, natomiast w roku szkolnym po lekcjach przebywa na świetlicy, a potem wraz z matką ponownie udaje się do mieszkania jej ojca.

Strona oświadczyła, że większość czasu w ciągu dnia przebywa u ojca sprawując nad nim opiekę w postaci sprzątania, gotowania, wychodzenia z nim na spacery oraz na wizyty lekarskie, pomaga ojcu w codziennym funkcjonowaniu tj.: robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, zaopatrywanie w leki, utrzymywanie czystości w mieszkaniu. Czynności te, zdaniem Strony, uniemożliwiają podjęcie zatrudnienia, natomiast opieka nad ojcem nie koliduje w sprawowaniu opieki nad synem. Strona przebywa u ojca wraz z synem od rana do wieczora. Ojciec Strony choruje od wielu lat, a córka opiekuje się nim od roku 2014. Strona jest jedyną osobą, która może pełnić opiekę nad ojcem.

Organ ustalił również, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. nr [...] z dnia [...] r. ojciec Strony został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym niepełnosprawność powstała w wieku 50 lat, co zdaniem organu I instancji jest okolicznością powodującą, że Strona nie spełnia ustawowej przesłanki nabycia prawa do wnioskowanego świadczenia, tj. z uwagi na powstanie niepełnosprawności po 25 roku życia.

Strona wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc, iż powstanie niepełnosprawności ojca po 25 roku życia nie powinien być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Ponadto wskazała, że nie podejmuje zatrudnienia aby opiekować się ojcem. Jest to opieka ciągła, która polega m.in. na podawaniu lekarstw, pomocy przy kąpieli, przy ubieraniu, toalecie, umawianiu wizyt u lekarza, sprzątaniu, zakupach (w tym lekarstw) i gotowaniu posiłków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/2687/2022/13929/AGŚ z dnia 19 września 2022 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz po rozważeniu stanu prawnego i faktycznego sprawy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, jednakże z innych przyczyn niż te podane w uzasadnieniu decyzji.

Organ przywołał treść art. 17 oraz art. 24 u.ś.r., a następnie w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

W odniesieniu do pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia, organ odwoławczy poczynił ustalenia zbieżne z ustaleniami organu I instancji, wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Strona musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia wykonywanie pracy zarobkowej (choćby w niepełnym wymiarze), a obowiązkiem organów w prowadzonym postępowaniu jest ustalenie związku pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie, Strona nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem. W ocenie Kolegium czynności takie jak: zakupy, przygotowywanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, zaopatrywanie w leki, utrzymywanie czystości w mieszkaniu, nie są czynnościami opiekuńczymi wymagającymi całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Oceny tej nie zmienia podnoszony przez stronę argument, iż ojciec potrzebuje pomocy osoby trzeciej przy zejściu na parter do toalety. Ojciec Strony przez znaczną część dnia przebywa bowiem w mieszkaniu sam, nadto nie jest także osobą leżącą, niemogącą się poruszać czy też wymagającą szczególnej pielęgnacji.

W ocenie organu odwoławczego ustalony w toku czynności wyjaśniających zakres realizowanych przez Stronę czynności opiekuńczych wobec ojca, nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z kolei z uwagi na fakt, że strona jest od wielu lat osobą bierną zawodowo, można także w sposób zasadny uznać, że w istocie powodem wymuszającym faktyczną rezygnację, niepodejmowanie aktywności zawodowej nie jest wyłącznie konieczność objęcia ojca opieką.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia:

1. prawa materialnego - dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącą nie wypełnia tej dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu w/w przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego,

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącej nad ojcem, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutu skargi, zbieżne z przedstawionym w odwołaniu. Zaakcentowano, iż Skarżąca wykonuje w związku z opieką nad ojcem czynności związane z pomocą w podstawowych czynnościach życiowych, m.in. przygotowywanie posiłków, umawianie i towarzyszenie podczas wizyt lekarskich, nadzorowanie leczenia, realizacja recept, zajmowanie się gospodarstwem domowym - sprzątanie, pranie itp., zastępowanie ojca w załatwianiu wszelkich spraw, robienie zakupów, pomoc w utrzymywaniu choć minimalnych kontaktów społecznych oraz pomocy w typowych codziennych czynnościach, a czynności tych organ nie wziął pod uwagę uznając w sposób nieznajdujący oparcia w przepisach prawa, że nie mają one znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek ustawowych. Skarżąca podniosła, że pozbawione fachowej wiedzy a przede wszystkim krzywdzące jest twierdzenie organu odwoławczego, aby stan zdrowia osoby wymagającej opieki był na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby w wymiarze, który pozwalałby opiekunowi na równoległe podjęcie pracy, co jednak nie powinno budzić wątpliwości organu już z uwagi na samą treść orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym zakresie powołano stanowisko przedstawiane w orzecznictwie sadów administracyjnych, zauważając, że za nieuprawnione należy uznać kreowanie przez organy orzekające, dodatkowych, nieznajdujących oparcia w przepisach przesłanek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (tj. wymogu, aby osoba wymagająca opieki była osobą obłożnie chorą, pampersowaną, aby opieka była sprawowana całodobowo i sprowadzała się jedynie do czynności ściśle samoobsługowych i medycznych).

W uzasadnieniu zwrócono również uwagę na naruszenie przepisów postępowania. W ocenie Skarżącej prawidłowe odczytanie art. 17 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że Skarżąca opiekująca się niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest zgodne z prawem. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożone w treści skargi oraz odpowiedzi na skargę wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr SKO.PSŚ/41.5/2687/2022/13929/AGŚ z dnia 19 września 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021). Ustawodawca w przywołanej regulacji stanowi o konieczności niepodejmowania bądź rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą tej opieki wymagającą.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji jako przyczynę odmowy wskazał na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, przywołując przy tym art. 17 ust. 1b u.ś.r. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy zasadnie nie podzielił tej argumentacji. Przyczyna odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może bowiem zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny.

Organ odwoławczy uznał natomiast, że opieka sprawowana przez Skarżącą oraz podejmowane w ramach tej opieki czynności mogą być realizowane również w warunkach zatrudnienia Skarżącej i nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 10 maja 2022 r. (karta nr 4 akt administracyjnych), osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. (karta nr 10 akt administracyjnych).

Skarżąca nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy (karta nr 8 akt administracyjnych), ostatni raz pracowała zarobkowo w 2014 r., a "przyczyną utraty pracy była konieczność opieki nad ojcem oraz nad rocznym synem" (wywiad z dnia 27 maja 2022 r., karta nr 31-32 akt administracyjnych).

Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że syn osoby wymagającej opieki zmarł w 2017 r., konkubina zmarła w 2016 r., ojciec Skarżącej mieszka sam, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, "potrzebuje pomocy we wszystkich codziennych czynnościach – przygotowywanie posiłków, pomoc w utrzymaniu higieny, zakupy, podanie leków, towarzystwo podczas wizyt lekarskich, pomoc w utrzymaniu czystości w domu oraz załatwianiu spraw urzędowych" (wywiad z dnia 27 maja 2022 r., karta nr 30-32 akt administracyjnych). Zgodnie z wnioskami pracownika socjalnego Skarżąca "jest jedyną osobą, która ma możliwość pełnienia opieki nad ojcem", "pełni opiekę w sposób należyty" (karta nr 29 akt administracyjnych).

W toku ponownie prowadzonego postępowania ustalono, że ojciec Skarżącej po mieszkaniu porusza się przy pomocy kuli łokciowej, natomiast poza miejscem zamieszkania jedynie na wózku inwalidzkim, korzysta z toalety na parterze i wymaga przy zejściu po schodach pomocy innej osoby, a nie chce być jeszcze pampersowany, córka większość dnia przebywa u ojca sprawując nad nim opiekę w postaci sprzątania, gotowania, wychodzenia na spacery, wizyty lekarskie, zaopatrywaniu w leki (wywiad z dnia 9 sierpnia 2022 r., karta nr 56-61 akt administracyjnych)

Zgodnie z oświadczeniem Skarżącej z dnia 9 sierpnia 2022 r. do czynności wykonywanych przez Skarżącą w ramach sprawowanej opieki należą: zakupy, spacery z ojcem, wizyty lekarskie, pomoc przy zejściu do toalety, sprzątanie, gotowanie, przygotowywanie leków, pranie. Skarżąca podała również, iż "ojciec jest samodzielny jedynie po mieszkaniu, bo wtedy porusza się o kuli" (karta nr 60 akt administracyjnych). Zakres w/w czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącą względem ojca nie był w toku sprawy kwestionowany.

W ocenie Sądu, w sprawie nie została spełniona przesłanka stanowiąca istotę przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Mianowicie, zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem.

Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. II SA/Gl 456/22). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 2454/11, z dnia 23 października 2020 r. sygn. I OSK 1148/20).

Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami osoba wymagająca opieki – ojciec Skarżącej jest samodzielny w mieszkaniu (oświadczeniem Skarżącej z dnia 9 sierpnia 2022 r., karta nr 60 akt administracyjnych), nie jest osobą leżącą (str. 3 skargi).

Czynności opiekuńcze wykonywane przez Skarżącą, a wskazane w ramach wywiadu środowiskowego z dnia 9 sierpnia 2022 r. oraz w osobistym oświadczeniu Skarżącej (podobnie w uzasadnieniu odwołania), nie pozwalają na przyjęcie, że niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącą nastąpiła w celu sprawowania opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Zasadnie w ocenie Sądu, organ odwoławczy przyjął, że sprawowana opieka, nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wskazane czynności opiekuńcze (takie jak: wykonywanie zakupów, przygotowywanie leków i posiłków, utrzymywanie czystości w mieszkaniu, umawianie i towarzyszenie w wizytach lekarskich), których wykonywanie nie jest poddawane pod wątpliwość, wpisują się w czynności opiekuńcze stanowiące pomoc dla osób bliskich jej wymagającej, i w ocenie Sądu nie mogą usprawiedliwiać niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaną opieką nad ojcem.

W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Odnotowania jedynie wymaga, iż obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki może być realizowany nie tylko przez osobistą opiekę, lecz również może przybrać wymiar finansowy. Samo stwierdzenie konieczności pomocy lub opieki osobie niepełnosprawnej nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej tego rodzaju opiekę. Należy pamiętać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do tych, którzy sprawując opiekę nad członkiem rodziny czynią to w zakresie uniemożliwiającym im podjęcie innej pracy. Opieka musi zatem w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zarzut skargi należało uznać za chybiony (zarzut nr 1 petitum skargi). W sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. z przyczyn szczegółowo podanych powyżej. Zauważenia przy tym wymaga, że przyczyną odmowy nie stało się niewykonywanie opieki "całodobowo", lecz brak związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną przez Skarżącą opieką.

Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia oraz nie wymagał w ocenie Sądu uzupełnienia. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącej nad ojcem (zarzut nr 2 petitum skargi). Czynności wykonywane przez Skarżącą w ramach sprawowanej opieki zostały ustalone w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i nie były w sprawie kwestionowane.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.