Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 847/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 50 poz 331
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. I., B. I., B. I. na decyzję A. Sp. z o.o. w P. z dnia ... 2015 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję A. Sp. z o.o. w P. z dnia ... 2015 r. nr ... II. zasądza od A. Sp. z o.o. w P. na rzecz skarżących kwotę ...,- (... siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących J. I., B. I. i B. I., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: u.d.i.p., zwrócił się do A. sp. z o.o. z siedzibą w P. o udzielenie im informacji publicznej poprzez:

1. Wskazanie czy linie elektroenergetyczne zlokalizowane na nieruchomości położonej w G. przy ul. K. (działka nr ...) stanowią własność spółki Spółka, a w przypadku odpowiedzi negatywnej o wskazanie, czy spółce przysługuje jakiekolwiek inny tytuł prawny do tych linii elektroenergetycznych;

2. Wskazanie kiedy i na jakiej podstawie Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) nabyła własność lub inny tytuł prawny do linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na ww. nieruchomości;

3. Wskazanie kiedy i na jakiej podstawie zostały wybudowane linie elektroenergetyczne zlokalizowane na ww. nieruchomości oraz przedstawienie wszelkich decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji, budowy, oddania do użytkowania lub późniejszej przebudowy linii;

4. Wskazanie, czy Spółka posiada tytuł prawny do korzystania z ww. nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tej nieruchomości linii elektroenergetycznych;

5. Wskazanie kiedy i w jaki sposób Spółka nabyła tytuł prawny do korzystania z ww. nieruchomości, polegający na eksploatacji linii elektroenergetycznych;

6. Wskazanie kiedy i w jaki sposób ewentualni poprzednicy prawni Spółki (począwszy od dnia powstania linii) nabyli tytuł prawny do korzystania z ww. nieruchomości, polegający na eksploatacji linii elektroenergetycznych;

7. Wskazanie parametrów linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na ww. nieruchomości, poprzez określenie ich nr ewid., poziomu napięcia, długości linii, odległości w jakiej względem siebie znajdują się skrajne przewody linii elektroenergetycznej,

8. Wskazanie jakie działania podejmuje Spółka na ww. nieruchomości;

9. Wskazanie jakie ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości wiążą się z istnieniem na niej linii elektroenergetycznej, w tym w szczególności:

a. Wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn i urządzeń lub sadzenie drzew,

b. Wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jednocześnie skarżący wnieśli o precyzyjne określenie dokumentów (aktów normatywnych) potwierdzających okoliczności, których dotyczą ww. zapytania oraz przesłanie kserokopii tych dokumentów lub wskazanie terminu i miejsca, w którym pełnomocnik skarżących będzie mógł zapoznać się z tymi dokumentami stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Decyzją z dnia ... 2015 r. znak ... B. Spółki z o.o. A. odmówił wnioskodawcom udzielenia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a więc taką informację, wobec której przedsiębiorca podjął kroki mające na celu zachowanie jej poufności, umieszczając w obowiązujących regulacjach ochrony tajemnicy C. S.A. Wyjaśniono, że regulacje wewnętrzne dotyczące ochrony tajemnicy C. S.A. stanowią dokumenty pt. "Polityka Bezpieczeństwa C., Zasady Przetwarzania Informacji w C. oraz Zasady Bezpieczeństwa w zakresie przetwarzania danych osobowych C." przyjęte uchwałą nr ... Zarządu A. sp. z o.o. z dnia ... 2015 r. W świetle tego Spółka uznała mając na względzie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., że zasadnym jest odmówienie udzielenia informacji.

Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawców złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Podniósł, iż żądane informacje nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa i niewystarczające za uznanie ich za taką tajemnicę jest sporządzenie w przedsiębiorstwie listy informacji niejawnych. Wskazano, że żadna z żądanych informacji nie ma charakteru informacji niejawnych, albowiem jako, że dotyczą informacji o charakterze rzeczowym, odpowiadają bowiem służebności przesyłu bądź prawu własności podlegają ujawnieniu w księgach wieczystych nieruchomości. Podano też, że jedynym źródłem ewentualnego uprawnienia Spółki (lub jej poprzedników) do ingerowania w sferę prawa własności wnioskodawców, winien być stosowny akt administracyjny np. decyzja wywłaszczeniowa. Ponadto posadowienie infrastruktury przesyłowej na nieruchomości musiało wiązać się z wydaniem decyzji o lokalizacji tego rodzaju inwestycji, decyzji zezwalającej na jej budowę, a następnie decyzji wyrażającej zgodę na jej użytkowanie. Takie zaś decyzje nie mogą być uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa. Z kolei żądane informacje o charakterze technicznym, czy technologicznym dotyczą parametrów napowietrznej sieci elektroenergetycznej, która widoczna jest gołym okiem z dużej odległości i również utajnienie informacji w tym zakresie nie może stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa.

B. Spółki z o.o. A. decyzją z dnia ... 2015 r. działając na podstawie art. 17 u.d.i.p. utrzymał w mocy swe dotychczasowe stanowisko. W motywach rozstrzygnięcia ograniczył się zaś do powołania na Politykę Bezpieczeństwa w C., informując, że żądane informacje są tajemnicą przedsiębiorstwa.

J. I., B. I. i B. I. reprezentowani przez adw. Ł. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższą decyzję A. sp. z o.o. z dnia ... 2015 r., żądając jej uchylenia i zasądzenia od Spółki kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi przedstawiono przebieg postępowania, by następnie powołać argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi A. sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi, przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność ochrony informacji dotyczących rodzaju urządzeń energetycznych znajdujących się na nieruchomościach, daty ich powstania, podstaw korzystania z tych urządzeń jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, wobec której podmiot zobowiązany podjął kroki mające na celu zachowanie jej poufności, a także przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o sygn.. akt II SAB/Po 69/15 w zakresie załączonych do tej sprawy akt. Spółka raz jeszcze zastrzegła, że żądane przez skarżących informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga okazała się zasadna.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie, czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wymienia podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 nie ma charakteru zamkniętego, gdyż ustawodawca posłużył się w określeniu tego katalogu zwrotem "w szczególności". Mając na uwadze, że unormowania u.d.i.p. wprowadziły odformalizowany tryb dostępu do informacji i stanowią konkretyzację wynikającego z Konstytucji RP prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), należy stanąć na stanowisku, że przepisy określające otwarty katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., o ile tylko są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", powinny być wykładane w taki sposób, który w najpełniejszy sposób gwarantuje rzeczywisty dostęp do informacji publicznej. Podmiotem zobowiązanym do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być zatem zarówno spółka jak i jej jednostka organizacyjna, a co za tym idzie zarówno spółka jak i jej jednostki organizacyjne uprawnione są do rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, w tym do wydawania rozstrzygnięć o jakich mowa w art. 16 ust.1 u.d.i.p. Zatem zarówno spółka, jak i jej jednostka organizacyjna mogą być traktowane jako organy w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, (por. wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2874, postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 146/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, iż B. Spółki z o.o. A. w P. był podmiotem właściwym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i co za tym idzie wydane prze niego rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy zauważyć należy, iż odmowa udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej, w której posiadaniu podmiot się znajduje oraz umorzenie postępowania, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następuje w trybie wydania decyzji administracyjnej, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem szczególnych wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p.. W myśl art. 17 ust. 1 powoływanej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji niebędących organami władzy publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

Instytucja odesłania do odpowiedniego stosowania pewnej kategorii przepisów do innych stanów faktycznych nie jest zdefiniowana prawnie. W nauce prawa i orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuję się, iż odpowiednie stosowanie przepisów do których ustawodawca odsyła może oznaczać, zarówno stosowanie ich wprost, jak i stosowanie z pewnymi modyfikacjami, a także rezygnację ze stosowania danych przepisów do określonych stanów faktycznych i prawnych. Synonimy przysłówka "odpowiednio" to adekwatnie, właściwie, stosownie, należycie, poprawnie, słusznie, trafnie, jak należy, co wyraźnie wskazuje na to, iż stosowanie odpowiednie, to nie stosowanie wprost, lecz takie, które najpełniej umożliwi realizację celów danej regulacji i uzyskanie poprawnych (trafnych) rozwiązań.

Odpowiednie stosowanie określonych przepisów oznacza zatem konieczność respektowania specyfiki postępowań, w jakich znaleźć one mają zastosowanie i to w taki sposób, by nie wypaczać istoty tych postępowań.

Pamiętać należy, iż zasadniczą przesłanką dla dokonywania wykładni przepisów prawa, jest zasada racjonalności ustawodawcy, z której wynika założenie, iż nie stosuje on w treści aktów prawnych zbędnych słów i wyrażeń, a jednocześnie instytucjom prawnym odmiennie nazwanym przypisuje odmienne znaczenie.

Skoro zatem ustawodawca w art. 17 u.d.i.p. nakazuje do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organami władzy publicznej odpowiednie stosowanie przepisu art. 16 u.d.i.p., to w ten sposób stwarza w zakresie procedur udostępniania informacji publicznej w trybie wnioskowym nową kategorię specyficznego rozstrzygnięcia zbliżonego do decyzji administracyjnej, lecz różniącego się od niej przede wszystkim podmiotem wydającym rozstrzygnięcie.

Biorąc pod uwagę cel ustawy o dostępie do informacji publicznej, jakim jest zagwarantowanie obywatelom realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej oczywistym jawi się, iż przepisy tej ustawy winny być tak wykładane, by zapewnić obywatelom możliwie szeroki dostęp do informacji publicznej, a w przypadku niezbędnego niekiedy ograniczenia tego dostępu ze względu na potrzebę zabezpieczania innych podlegających ochronie prawnej interesów, zapewnić obywatelom możliwość poznania i zrozumienia przesłanek odmowy udostępnienia im informacji publicznej oraz możliwość poddania tej odmowy kontroli sądowej. Stąd też uznać należy, iż odpowiednie stosowanie do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej przepisu art. 16 u.d.i.p., oznacza, iż rozstrzygnięcia tych podmiotów niezależnie od tego czy zostaną formalnie nazwane decyzjami, orzeczeniami, czy po prostu rozstrzygnięciami, względnie nie zostaną opatrzone jakakolwiek nazwą, winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. oraz w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zakresie w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej.

Podejmując próbę takiego odpowiedniego zastosowania przywołanych powyżej przepisów do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej uznać należy, iż rozstrzygnięcia takowe winny zawierać oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia, a rozstrzygnięcie, w stosunku do którego może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinno zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Uzasadnienie stanowiska podmiotu, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. winno zaś zawierać imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, odmówiono udostępnienia informacji oraz wskazanie jakich informacji dotyczyło żądanie, czy informacje te stanowiły informację publiczną i podanie przyczyn, z powodu których odmówiono udostępnienia żądanej informacji, z wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i z przytoczeniem przepisów prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż oba skierowane do pełnomocnika skarżących pisma B. Spółki z o.o. A. w P. z dnia ... i z dnia ... 2015 r. uznać należy za rozstrzygnięcia Spółki. Na powyższe wskazuje wyraźnie treść pisma z dnia ... 2015 r., gdzie wskazano, iż od niniejszego rozstrzygnięcia wnioskodawcy zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. przysługuje prawo złożenia do A. sp. z o.o. ... wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia. Potwierdza to fakt, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem z dnia ... 2015 r. rozpatrzony został właśnie przez ten podmiot.

Dalej stwierdzić należy, iż pismo B. A. sp. z o.o. w P. ... i ... 2015 r. spełniały minimalne wymogi pozwalające na uznanie ich za rozstrzygnięcia (decyzje) o odmowie udostępnienia informacji publicznej o jakich mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W pismach tych zawarto bowiem oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia oraz pouczenie, czy i w jakim trybie służy środek zaskarżenia (rozstrzygnięcie z ... 2015 r.). Obie decyzje zawierały także – aczkolwiek szczątkowe, o czym w dalszej części uzasadnienia niniejszego wyroku – uzasadnienia zajętego stanowiska.

Powyższe oznacza, iż decyzja z dnia ... 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia ... 2015 r. mogły zostać skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż odmowa udzielenia wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany nastąpiła ze względu na to, że żądana informacja należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka powołując się na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stwierdził, iż Spółka podjęła kroki mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, bowiem znalazły się w regulacjach wewnętrznych "Polityka Bezpieczeństwa C. S.A.", "Zasady Przetwarzania Informacji w C. S.A." oraz "Zasady Bezpieczeństwa w zakresie bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych C. S.A." przyjętych uchwałą nr ... Zarządu Spółki z dnia ... 2015 r. Informacje, o których mowa w ww. regulacjach nie podlegają upublicznianiu i stanowią dla przedsiębiorstwa energetycznego, a ich nieuprawnione ujawnienie poza spółki wchodzące w skład C. mogą spowodować szkodę dla interesów Spółki i nie są podawane do wiadomości publicznej. W odpowiedzi na skargę Spółka powołała się ponadto na przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 184 ze zm., dalej: u.z.n.k.), wskazując, że informacje, o które zwrócili się skarżące posiadają przymiot tajemnicy przedsiębiorstwa, którą podmiot zobowiązany chroni przed ujawnieniem osobom niepowołanym. Celem zaś zachowania poufności takich informacji przedmiotowe (powołane wyżej instrukcje wprowadziły procedury niezbędne dla ograniczenia i kontroli udostępnianych przez Spółkę informacji.

W ocenie Sądu takie stanowisko Spółki uznać trzeba za obarczone dwojakiego rodzaju wadami, sprowadzającymi się do naruszenia przepisu prawa materialnego – to jest art. art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz wynikającego częściowo z tego pierwotnego uchybienia naruszenia przepisów postępowania, to jest i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niekompletne uzasadnienie zajętego stanowiska.

Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13, zgodnie z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Jak wynika z powyższego na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny – sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.

Podmiot zobowiązany dokonał zatem błędnej wykładni prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż samo podjęcie przez Spółkę kroków mających na celu zachowanie poufności informacji, poprzez umieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, było wystarczające dla uznania, że dane informacje faktycznie stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może być skuteczne dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, przy czym jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi faktycznej tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie będzie musiało zostać uznane za bezskuteczne.

Nie sposób przy tym podzielić poglądu jakoby o szczególnej wartości dla przedsiębiorcy określonych informacji świadczy wystarczająco to, że przedsiębiorca podjął decyzję o ich szczególnej ochronie i podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Przyjęcie takiego stanowiska za uprawnione czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, albowiem dla pozbawienia go dostępu do szerokiego katalogu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę, iż określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Niebezpieczeństwo to jest szczególnie wyraźnie widoczne właśnie w realiach niniejszej, gdyż w ramach powołanych regulacji wewnętrznych w zakresie rzekomej tajemnicy przedsiębiorcy znalazły się praktycznie wszystkie informacje, których udostępnienia mógłby domagać się obywatel, w tym co szczególnie znamienne, także treść wydanych przez organy administracji publicznej decyzji.

Powyższa błędna wykładnia prawa materialnego skutkowała tym, iż organ działający za podmiot zobowiązany pominął zupełnie aspekt materialnoprawny uznania danych informacji za tajemnice przedsiębiorstwa, nie podejmując nawet próby wykazania jaką wartość (gospodarczą bądź inną) posiadają dla przedsiębiorcy wnioskowane informacje i czy w związku z tym zachodzą przesłanki dla uznania ich za tajemnice przedsiębiorstwa.

Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja wymyka się w tym zakresie kontroli sądowej, albowiem w ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na powołane wyżej tajemnice konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy, przy czym Sąd nie może w tym zakresie zastępować podmiotu zobowiązanego, który danej okoliczności w ogóle nie zbadał, albowiem uprawnienia sądów administracyjnych obejmują jedynie sprawowanie kontroli działania organów, a nie ich zastępowanie.

Już tylko powyższa okoliczność samodzielnie uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i obarczonej tą samą wadą decyzji ją poprzedzającej.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż w ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych, konkretnych decyzji administracyjnych ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do kategorii informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej nieprzetworzonej.

Kolejnym uchybieniem orzekającego w sprawie organu było niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego.

Zauważyć bowiem należy, iż inicjujący postępowanie wniosek o udostępnienie informacji publicznej miał charakter złożony i w zakresie objętym rozpatrywaną skargą nie dotyczył udostępnienia jednej, konkretnie wskazanej informacji, względnie jednego dokumentu, lecz udostępnienia szeregu różnego rodzaju informacji i ich nośników (dokumentów). W szczególności wnioskodawcy domagali się precyzyjnego określenia dokumentów (aktów normatywnych) i przesłania ich kserokopii potwierdzających okoliczności (szeroko wymienionych we wniosku) dotyczących lokalizacji linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w G. przy ul. K., w skład której wchodzi działka nr ....

Już treści samego wniosku jednoznacznie wynika, iż dotyczy on szeregu różnych dokumentów, w tym zarówno wytworzonych przez organy administracji publicznej, jak i dokumentów prywatnych, w tym pochodzących zarówno od podmiotu zobowiązanego, jak i od jego kontrahentów, jak informacji dotyczących zamierzeń inwestycyjnych podmiotu zobowiązanego i jego działalności w przeszłości.

Informacje jakich udostępnienia się wnioskodawca mają zatem charakter zróżnicowany i każda z nich winna być odrębnie oceniona pod kątem tego, czy stanowi ona informację publiczną, a jeśli tak to czy jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Dopiero udzielenie przez podmiot zobowiązany odpowiedzi na powyższe pytania upoważniało do dokonania oceny, czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Odmowa udostępnienia informacji ma bowiem charakter aktu woli, co oznacza, iż odmówić można wyłącznie udostępnienia informacji, którą podmiot zobowiązany posiada, zaś w przypadku nieposiadania wnioskowanej informacji właściwym sposobem rozpoznania wniosku jest poinformowanie o tym strony zwykłym pismem.

Również ocena, czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy winna być dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż bez znajomości treści dokumentów o udostępnienie, których wnioskodawca się zwraca nie można ocenić, czy faktycznie ich zachowanie w tajemnicy jest uzasadnione, co oznacza, iż podmiot rozpoznający wniosek winien w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazać, że dysponuje dokumentami źródłowymi, których udostępnienia domaga się osoba inicjująca postępowanie. Oczywistym bowiem jawi się, iż inny charakter i walor z punktu widzenia interesów podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji ma informacja zawarta w dokumencie urzędowym w postaci decyzji administracyjnej, inny w kierowanym do operatora energetycznego wniosku odbiorcy energii (który sam także może być przedsiębiorcą), a jeszcze inny np. informacja co do jego zamierzeń inwestycyjnych.

Wymogom powyższym uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nie sprostało, albowiem ograniczono się do wskazania, iż informacje objęte wnioskiem strony skarżącej objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, bez próby wykazania jakie przesłanki przemawiają za uznaniem za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa poszczególnych informacji o udzielenie, których zawnioskowały strony, w tym na przykład decyzji organów administracji publicznej.

Powyższa okoliczność również samodzielnie uzasadniał uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć, ze względu na obrazę przepisów art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 § 2 k.p.a. uniemożliwiającą sądowi dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż również przedstawione Sądowi wraz ze skargą materiały nie zawierały jakichkolwiek dokumentów źródłowych, których udostępnienia domagał się podmiot inicjujący postępowanie, co zdaje się sugerować, iż dokumenty te nie były faktycznie przez podmiot orzekający w sprawie analizowane.

Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy podmiot zobowiązany winien rozpatrzyć wniosek skarżących o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej nieruchomości położonej w G. przy ul. K. (dz. nr ...) z uwzględnieniem poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w żadnej mierze nie przesądza o sposobie załatwienia wniosku skarżących, albowiem charakter uchybień jakich dopuścił się orzekający w sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji uniemożliwił Sądowi dokonanie merytorycznej oceny trafności poglądu, iż w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia żądanych informacji. Ocena takowa będzie bowiem możliwa dopiero po proceduralnie prawidłowym rozpoznaniu sprawy i w przypadku odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji w całości lub w części po sporządzeniu odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 lit. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) zasądzając od Spółki na rzecz skarżących kwotę 347 zł (pkt II. wyroku).