Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2461/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Adam Lipiński, WSA Anna Mierzejewska (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wydaną przez Burmistrza Gminy W. dnia [...] września 2001 r. nr [...] 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...]Burmistrz Gminy W., na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 32 poz. 174 z 1984 r. z późn. zm.) odmówił wymeldowania M.F. z córką A. z lokalu [...] przy ul. [...] w W..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na wniosek J.F. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania jego żony M. F. z córką A. z lokalu [...] przy ulicy [...]w W.. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, ustalono następujący stan faktyczny: lokal [...] przy ulicy [...] w W. został przydzielony J.F. z żoną M.F. jako kwatera służbowa.

Z wyjaśnień J. F. wynika, że M. F. nie mieszka w lokalu od stycznia 2000r . M. F. potwierdziła ten fakt.

Art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984 r. Nr 32 , poz. 174 z późn. zm.) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca pobytu nie może ustalić. W sprawie M. F. z córką A. zastosowanie ma pierwsza część przepisu, która wymeldowanie łączy z utratą uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Oba warunki muszą być spełnione łącznie. W sprawie niniejszej nie można stwierdzić, aby oba warunki zostały spełnione łącznie. M.F. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, jednak nie utraciła uprawnień do zamieszkiwania w nim. W tej sytuacji nie zachodzą podstawy do wymeldowania M.F. z przedmiotowego lokalu.

W następstwie odwołania złożonego przez J. F., decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji podano art. 138 §1 pkt 1 Kpa.

Organ odwoławczy podał, że nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego stanowiska przez organ I instancji. Stosownie do pierwszej części art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87 poz. 960 z 18 lipca 2001 r.), wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej następuje, gdy osoba opuści miejsce dotychczasowego pobytu stałego nie dokonując wymeldowania i traci uprawnienia do przebywania w lokalu. W omawianym przypadku tylko jeden z tych warunków został spełniony – opuszczenie miejsca pobytu stałego. M.F. nie utraciła uprawnień do pobytu lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W.. W tej sytuacji opuszczenie przez w/w przedmiotowego lokalu nie przesądza jej równoczesnej utraty uprawnień do pobytu w tym lokalu.

Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione łącznie warunki niezbędne do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o pierwszą część art. 15 ust 2 powołanej wyżej ustawy – organ orzekł jak w decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, J. F. wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu podał, że przytoczony w uzasadnieniu decyzji argument jest błędny, gdyż według przytoczonej decyzji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przedmiotowy lokal został przydzielony wyłącznie J.F., a nie małżeństwu J. i M.F.. W związku z powyższym twierdzenie, że M. F. nie spełnia warunków określonych w art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do treści art. 13§2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast, zgodnie z treścią art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z zupełnie innych powodów aniżeli tych, które zostały w niej zawarte.

Zgodnie z art. 134§1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo a jednocześnie obowiązek dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas gdy zarzut ten nie zostanie podniesiony w skardze.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja wydana przez organ administracji została oparta na niekonstytucyjnym przepisie.

W wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt. K20/01 Trybunał Konstytucyjny orzekł, ze przepis art. 9 ust 2 cytowanej ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej z tego względu – jak wynika z motywów wyroku – nakłada na osobę meldującą się obowiązek przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.

Oznacza to, że w świetle art. 9 ust 2 i art. 10 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu (pomieszczeniu) jest sam fakt jej przebywania w oznaczonym lokalu (pomieszczeniu), bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnień do przebywania w nim.

Jest to konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust 2 cytowanej ustawy z dnia 10 04 1974 r.).

Analogicznie jak zameldowanie również wymeldowanie (art. 15 ust 1powyższej ustawy) jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu).

Identycznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu niezależnie od tego czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym lokalu.

Podnoszone przez M.F. zarzuty odnośnie posiadania uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu są zatem w obecnym stanie prawnym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej o wymeldowanie.

Trafnie ustalił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że M. F. wraz z córką A. opuściła lokal nr [...] położony w W. przy ulicy [...] dobrowolnie i nie wymeldowała się z niego. M. F. wraz z córką A. nie przebywa w przedmiotowym lokalu od dnia [...]stycznia 2000 r.

Wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 spełnione zostały przesłanki do wymeldowania wyżej wymienionej.

Podkreślić również należy, że kwestia posiadania przez M.F. praw do spornego lokalu w świetle cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Zameldowanie w lokalu nie jest źródłem praw do niego i nie ma znaczenia dla kształtowania stosunków cywilno - prawnych pomiędzy stronami.

Skoro orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, to także dla sądów administracyjnych jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, opartej na niekonstytucyjnym przepisie.

Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145§1 pkt 1b Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.