Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1179/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 3, ust. 4, ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr. [...].


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. M. S. (dalej: strona, wnioskująca, skarżąca) wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi dla syna T. S

Organ przeprowadził wymagane postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wójt Gminy M. , działając na podstawie art. 104 i art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 36 pkt 2, art. 50 ust. 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 7, oraz art. 106 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1507) a także § 2, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r., poz. 1598 ze zm.) przyznał dla T. S. odpłatne świadczenie z pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi na okres od uprawomocnienia się decyzji do dnia 31 grudnia 2020 r. w ilości nie więcej niż 80 godzin miesięcznie, które obejmują 40 godzin rehabilitacji pedagogicznej, 20 godzin logopedycznej oraz 20 godzin fizjoterapeutycznej, stwierdzając, że koszt 1 godziny usługi wynosi 85,00zł (czyli w wysokości 100% rzeczywistego kosztu usługi). W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Ośrodek Pomocy Społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (art. 50 ust. 5 tej ustawy). W toku postępowania ustalono, że T.S. jest uczniem Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno- Wychowawczego w Z. i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...]r.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych przedmiotowe świadczenia mogą być uznane za specjalistyczną usługę opiekuńczą wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach - tj. zapewnienia dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno- wychowawczych. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. wynika, że ze względu na stan zdrowia dziecka konieczne jest przyznanie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna strony w miejscu zamieszkania- tj. uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym szczególnie kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania oraz wspierania, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych w oznaczonym w sentencji decyzji okresie.

Dalej organ ustalił, że dochód rodziny ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy w miesiącu marcu 2020 r. wyniósł 21.190,71zł i składał się z dochodu z gospodarstwa rolnego - 1,324,20zł, zasiłku pielęgnacyjnego - 215,84 zł, świadczenia pielęgnacyjnego - 1830zł, świadczeń rodzinnych 234,00zł, a także stypendium - 920zł oraz kredytu na zakup traktora w wysokości 200.000 zł, czyli w jednym miesiącu - 16.666.67zł. W tych okolicznościach, zgodnie z § 2 cytowanego rozporządzenia - odpłatność za 1 godzinę świadczonych usług wynosi 100% - tj. 85zł.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona wnioskująca, informując, że jeszcze przed otrzymaniem niniejszej decyzji złożyła wniosek o zwolnienie jej z ponoszenia odpłatności za przyznane usługi specjalistyczne dla syna. Wskazała, że środki z zaciągniętego kredytu na zakup traktora w ramach programu "Program Rozwoju Obszarów Wiejskich" mogą być przeznaczone wyłącznie na zakup traktora - maszyny niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, z której utrzymuje się rodzina. Zaciągnięcie kredytu nie zmieniło sytuacji materialnej jej rodziny i nie wpłynęło na polepszenie sytuacji dochodowej. Dodała, że zgodnie z orzecznictwem środki uzyskiwane z kredytu mogą być wliczane do dochodu wyłącznie gdy są przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania. W tym przypadku środki przeznaczone są na zakup traktora czyli na określony cel.

Wyjaśniła, że ustalenie odpłatności za usługi specjalistyczne w wysokości ok. 7000zł miesięcznie, przy faktycznie uzyskiwanym przez rodzinę dochodzie ok. 4.500zł miesięcznie kłóci się z naczelnymi zasadami pomocy społecznej. Działanie takie świadczy, w jej przekonaniu, o prawdziwej intencji Ośrodka - by doprowadzić ją do rezygnacji z wnioskowania o usługi dla ciężko chorego syna.

Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej , zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwołał się do obowiązujących przepisów przywołując treść art. 50 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego przyznawane są specjalistyczne usługi opiekuńcze, a następnie treść art. 8 tej ustawy stanowiącym o kryterium dochodowym przyznawanej pomocy oraz wyjaśniającym pojęcie "dochodu". Następnie odwołując się do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych przedstawił zasady i rodzaje przyznawanych świadczeń, podkreślając, że odpłatność za usługi specjalistyczne zależy od dochodu rodziny ubiegającej się o te świadczenia. Następnie przywołał tabelę opłat wskazującą zależność opłaty za 1 godzinę usług specjalistycznych, z której wynika m.in, że przy dochodzie do 461zł na osobę usługi te są bezpłatne, a przy dochodzie powyżej 330% kryterium dochodowego na osobę - odpłatność za usługi wynosi 100%. Z treści rozporządzenia wynika nadto, że cenę 1 godziny usług specjalistycznych dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala ośrodek pomocy społecznej.

Dalej organ stwierdził, że z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że dochód rodziny wnioskującej o świadczenie z miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku czyli z marca 2020 r. wyniósł 21.190,71zł w rodzinie czyli 5.297,68zł na osobę w rodzinie. Zatem zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia odpłatność za 1 godzinę usługi stanowi 100% ustalonej kwoty.

Na dochód ten w ocenie organu składa się dochód z gospodarstwa rolnego 1.324,20zł., zasiłek pielęgnacyjny - 215,84zł, świadczenie pielęgnacyjne - 1.830zł, świadczenie rodzinne 234,00zł stypendium socjalne - 920,00zł oraz 1/12 kwoty kredytu (przeznaczonego na zakup traktora w wysokości 200.000zł). W kwestii wliczenia do dochodu rodziny kwoty wymienionego powyżej kredytu Kolegium wyjaśniło, że katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięte. Katalogi te nie obejmują kwot uzyskanych z pożyczki. W żadnym przepisie nie postanowiono, iż kwota pożyczki nie podlega zaliczeniu do dochodu, bądź kwota ta podlega odliczeniu od dochodu. Wskazując, iż pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, w ocenie organu nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków. Pożyczka, podobnie jak kredyt jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu), dlatego też nawet kwoty pożyczek, kredytów wydatkowych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu.

Uwzględniając powyższe w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji zasadnie uwzględnił w dochodzie rodziny skarżącej kwotę z tytułu kredytu bankowego. W związku z tym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.

Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, podkreślając, iż środki z zaciągniętego kredytu na zakup traktora w ramach przywołanego programu realizowanego przez Bank Gospodarki Żywnościowej mogły być przeznaczone tylko i wyłącznie na zakup traktora - maszyny rolniczej niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej. Skarżąca podkreśliła, że zaciągnięcie kredytu nie zmieniło sytuacji dochodowej jej rodziny, w żaden sposób nie polepszyło sytuacji dochodowej rodziny. Organ pierwszej instancji nie wykazał w jaki sposób mogła dysponować uzyskanym kredytem. W rzeczywistości w żaden sposób nie dysponowała kwotą udzielonego kredytu, a przyznane środki "przepływały" z banku do sprzedawcy. Podkreśliła, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych środki uzyskiwane z kredytu mogą być wliczone do dochodu wyłącznie gdy są przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania konkretnymi kwotami. Natomiast środki pozyskane na zakup traktora nie mogą i nie mogły stanowić źródła utrzymania rodziny, gdyż w całości przeznaczone zostały na konkretny cel. Nadto pozyskanie tego kredytu tylko pogorszyło sytuację rodziny, gdyż dochód rodziny będzie pomniejszony o należną ratę kredytu, czego rozpatrujący sprawę organ w ogóle nie wziął pod uwagę.

Nadto skarżąca zwróciła uwagę na opatrzenie decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, wskazując jednocześnie w sentencji, iż usługi mogą być realizowane po uprawomocnieniu się decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19...(Dz.U. z 2020 r. , poz. 374 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Kontrolując działalność administracji publicznej sąd ocenia m. in. wydane przez organy decyzje administracyjne, o czym przesądza treść art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi z kolei art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) Jeśli sąd stwierdzi istotne uchybienia w działaniu organów, eliminuje zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Rodzaje uchybień, które kwalifikują do uchylenia decyzji wskazuje art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, przesłankami uchylenia decyzji są: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. o przyznaniu dla syna skarżącej odpłatnych specjalistycznych usług opiekuńczych w ilości 80 godzin miesięcznie wraz z ustaleniem poziomu tej odpłatności - 85zł za godzinę czyli w wysokości 100% rzeczywistego kosztu usługi.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1876.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. nr 189, poz. 1598 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe przepisy tak materialne jak i przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że tak zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, a mianowicie rozpoznające sprawę organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego o niewątpliwym wpływie na jej wynik, a to art. 8 ust. 3 w związku z ust. 11 i ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Skarga zasługuje tym samym na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy, specjalistyczne usługi opiekuńcze przyznane zostały w związku z niepełnosprawnością dziecka wnioskodawczyni T. S. - orzeczenie o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r., w którym stwierdzono, że dziecko wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz że wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według klasyfikacji świadczeń z pomocy społecznej zawartej w art. 36 ustawy o pomocy społecznej - specjalistyczne usługi opiekuńcze stanowią jeden z rodzajów niepieniężnych świadczeń z pomocy społecznej (pkt 2 lit.m). W myśl art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 50 ust. 2 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić, a ich przyznanie następuje w formie decyzji administracyjnej, w której ustala się zakres, okres i miejsce ich świadczenia. W odróżnieniu od przyznania takiej pomocy na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, która jest obligatoryjna, przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych na podstawie ust. 2 tego przepisu pozostawione jest uznaniu organu administracji, z uwagi na zapis "usługi ... mogą być przyznane". Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek przyznania tego rodzaju usług nie przesądza o tym, że organ pomocy społecznej ma obowiązek orzec o ich przyznaniu. Potwierdzeniem swoistym tego luzu decyzyjnego jest ust. 5 omawianego przepisu, w myśl którego ustalenie zakresu, okresu i miejsca świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych pozostaje w kompetencji ośrodka pomocy społecznej.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest nie tyle zasadność przyznania przedmiotowych usług, bo te zostały dla syna strony wnioskującej przyznane, lecz rozmiar odpłatności za te usługi w kontekście kryterium dochodowego rodziny, który w myśl § 4 rozporządzenia odpłatność tą determinuje. W świetle bowiem ust. 1 tego paragrafu, odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wymagającej pomocy w tej formie, na wniosek osoby zainteresowanej lub jej opiekuna, w zależności od posiadanego dochodu na osobę w rodzinie. Natomiast, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, minimalny poziom dochodu, od którego jest obliczana wysokość odpłatności, odpowiada aktualnie obowiązującemu kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Ten ostatni przepis odsyła więc w zakresie ustalania dochodu rodziny do ogólnych regulacji znajdujących się w ustawie o pomocy społecznej. Według art. 8 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie spełniającej określone kryterium dochodowe - tzn. w przypadku osoby samotnie gospodarującej - kwoty 701zł, a w przypadku osoby w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł., przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Ustawa o pomocy społecznej zawiera odrębną definicję dochodu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony), bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Definicja ta nie jest jednak do końca jednoznaczna, bowiem posługuje się zwrotem niedookreślonym w postaci "przychodu".

W takiej sytuacji należy, zdaniem Sądu, posłużyć się wykładnią językową. Ta zaś prowadzi do wniosku, że przez przychód należy rozumieć określone wpływy pieniężne, które dana osoba lub członkowie rodziny należący do wspólnego z nią gospodarstwa domowego uzyskały w określonym czasie. Chodzi zatem o ogół środków pieniężnych stanowiących określone przysporzenie majątkowe.

Konsekwencją uzyskania dochodu w tym rozumieniu jest zwiększenie aktywów pieniężnych danej rodziny, które mogą być wykorzystane na konkretne cele, adekwatne do potrzeb tej rodziny, a o których realizacji członkowie ci sami postanowią. Uzyskanie dochodu musi się więc wiązać z polepszeniem sytuacji finansowej rodziny. Dochód kształtujący sytuację w sferze pomocy społecznej powinien mieć charakter dochodu konsumpcyjnego tj. ze swej natury przeznaczonego na zaspokojenie potrzeb bytowych lub mogących służyć temu celowi. O wyłączeniu zaś niektórych pożytków z dochodu powinien decydować ich charakter prawny, oceniany przez pryzmat wartości, celów i zadań pomocy społecznej, a także kwestii społecznych stanowiących wyzwania dla polityki społecznej i gospodarczej państwa rzutujących na zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej.

Ustawa o pomocy społecznej wprawdzie w art. 8 ust. 4 zawiera wyliczenie, czego nie wlicza się do dochodu, a w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że obciążenia pomniejszające dochód, jak i przychody nie wliczane w ogóle do dochodu, ustawodawca wymienił w art. 8 ust. 3 i ust. 4 enumeratywnie, czyli katalog tych pomniejszeń i odliczeń jest zamknięty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1631/14).

Dlatego też w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro w żadnym ze wskazanych unormowań nie postanowiono, iż kwota kredytu nie podlega zaliczeniu do dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej bądź też, że podlega ona odliczeniu od tego dochodu, to oznacza, że składa się ona na tenże dochód (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1541/13 czy z dnia 3marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2540/15).

Stanowisko to jednak, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, należy uznać za nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście konkretnych okoliczności tej sprawy oraz mając na uwadze, iż dotyczy ona pomocy dla osoby niepełnosprawnej, która powinna znajdować się pod szczególną ochroną ze strony Państwa. Ta zasada wynika z brzmienia art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Zdaniem Sądu, w warunkach niniejszej sprawy organy rozpoznające ją błędnie przyjęły, że kredyt, który rodzina wnioskującej uzyskała w ramach programu "Program Rozwoju Obszarów Wiejskich" realizowanego przez Bank Gospodarki Żywnościowej stanowi składnik dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, czego skutkiem było zastosowanie regulacji zawartych w art. 8 ust. 11 ustawy poprzez doliczenie do miesięcznego dochodu rodziny 1/12 uzyskanej kwoty kredytu, co spowodowało zwiększenie tak wyliczonego dochodu rodziny i w konsekwencji doprowadziło do przyznania synowi skarżącej w pełni odpłatnych specjalistycznych usług opiekuńczych. W ocenie Sądu, brak było podstaw do wliczania sumy przedmiotowego kredytu do dochodu rodziny. W rzeczywistości bowiem rodzina nie uzyskała żadnego przysporzenia majątkowego - w żaden sposób nie dysponowała kwotą udzielonego kredytu, a przyznane środki tylko zostały przekazane" z banku do sprzedawcy. W takim zaś przypadku, nie tylko nie doszło do poprawy sytuacji finansowej tej rodziny, lecz przeciwnie, uległa ona pogorszeniu, a to w związku z istniejącym obciążeniem w postaci konieczności spłat rat kredytowych, czego orzekające w sprawie organy w ogóle nie wzięły pod uwagę. Zresztą sam organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że pożyczka, podobnie jak kredyt jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu), gdy środki wydatkowane są na podstawowe utrzymanie. W tym przypadku nie mamy do czynienia z taką sytuacją.

Podobne stanowisko w tym zakresie, dotyczące jednak kwestii nie włączenia do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy kwoty kredytu na zakup nieruchomości czy kwoty sprzedaży mieszkania przeznaczonej następnie na zakup innego mieszkania zajęły także inne sądy administracyjne. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1847/16 czy w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 822/14).

W takiej więc sytuacji, pomimo że przepis art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w umieszczonym katalogu świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, nie wymienia kredytu bankowego, to jednak kwota tego kredytu nie może stanowić dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 tej ustawy, za czym przemawia językowa wykładnia tego ostatniego przepisu, jak też wykładnia funkcjonalna i celowościowa uwzględniającą zadania i cel pomocy społecznej w ogólności. Celem tym zaś jest to, by państwo udzieliło wsparcia jednostce w działaniach, które przekraczają jej obiektywne możliwości. Niewątpliwe jest bowiem to, że w niniejszej sprawie organy nie tylko bezrefleksyjnie ujęły w dochodzie rodziny skarżącej kredyt, którym rodzina nie mogła swobodnie dysponować i przeznaczyć tego kredytu np. na bieżące potrzeby konsumpcyjne, gdyż był to kredyt celowy – na zakup traktora (bezgotówkowo przez bank przeznaczony na rachunek sprzedawcy), ale nie wzięły także pod uwagę tego, że z racji otrzymanego kredytu rodzina skarżącej obciążona zostanie miesięczną ratą spłaty tego kredytu. Z tego tytułu dochód rodziny zostanie w kolejnych miesiącach pomniejszony. Obciążenie skarżącej w takiej sytuacji odpłatnością za przyznane jej synowie specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości ok. 7.000zł, przy faktycznie uzyskiwanym dochodzie rodziny, jest sprzeczne z zasadami pomocy społecznej.

Z uwagi na to, że zastosowana przez rozpoznające sprawę organy wykładnia regulacji ustawy o pomocy społecznej była nieprawidłowa, doszło tym samym do naruszenia art. 8 ust. 3, ust. 11 i ust. 12 tego aktu, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało ustaleniem przekroczenia kryterium dochodowego, a konsekwencją tego ostatniego było zaś ustalenie pełnej odpłatności przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe rozważania.