Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 502/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprz. ją decyzji tego samego organu z 15.09.2008 r. Nr SKO.I-01/1520/GNp/2008
stwierdzono nieważność decyzji SKO w Nowym Sączu z dnia 31.12.2007 r. Nr SKO.I-01/2309/GNp/07
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 22 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczenia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] września 2008 roku znak: [...]; II. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] grudnia 2007 roku znak: [...] III. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [.,..] października 2007 roku znak: [...] i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2007 roku znak: [...] IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz strony skarżącej Lasów Państwowych Nadleśnictwa Ł. kwotę 457 zł (słownie czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w N. decyzją z dnia [...].01.2007r., znak: [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...].07.1954r., znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w G. , powiat [...] stanowiącej - w dacie przejęcia własność A.B. i P.B.

Pismem z dnia 14.07.2007r. Skarb Państwa – Nadleśnictwo Ł. działające przez pełnomocnika adw. J.B. wystąpiło do SKO w N. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] powołując się na art.145 § 1 pkt 4 w zw. z art.28 k.p.a. z uwagi na pominięcie go jako strony w przedmiotowym postępowaniu.

Decyzją z dnia [...].08.2007r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego samego organu z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] z wniosku Skarbu Państwa – Nadleśnictwo Ł.

W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...].10.2007r., znak [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...].08.2007r., znak [...].

Po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego przez Skarb Państwa – Nadleśnictwo Ł. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...].12.2007r., znak: [...], działając na podstawie art.54 §3 p.p.s.a. uwzględniło skargę w całości i uchyliło swoje decyzje: z dnia [...].10.2007r., znak [...] oraz z dnia [...].08.2007r., znak [...] a także orzekło o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].01.2007r. znak: [...].

Decyzją z dnia [...].09.2008r., znak:[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, w związku z art. 147 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz w związku z art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (tj. Dz.U.R.P. Nr 46 poz. 339) - odmówiło uchylenia opisanej wyżej decyzji Kolegium z dnia [...].01.2007r.

Kolegium w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...].01.2007r. orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...]1954r. Znak: [...] przejmującego na własność Państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie K. – L. , powiat [...]- w części stanowiącej w dacie przejęcia własność A.B. i P.B.

W ocenie organu administracyjnego, orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...].1954r. rażąco naruszało prawo, gdyż nie zawierało żadnego określenia nieruchomości, które tym orzeczeniem zostały przejęte na własność Skarbu Państwa.

Pismem z dnia 06.10.2008r. Skarb Państwa - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo w Ł. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...].01.2007 r. przez ich uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 107 § 1, art. 156 § 2, art. 7, art. 77, art. 80 kpa.

W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, że osnowy zaskarżonych decyzji nie zostały sformułowane w taki sposób, aby możliwe było ich wykonanie. Zdaniem wnioskodawcy należało określić bliżej nieruchomości stanowiące własność A.B. i P.B. , w dacie ich przejęcia, co można było stwierdzić na podstawie treści orzeczenia, karty przesiedleńczej oraz dodatkowo na podstawie treści Lwh, arkuszy posiadłości gruntowej, przesłuchania stron. Wnioskodawca poinformował ponadto, że nieruchomość stanowi obecnie pięćdziesięcioletni las, zasadzony przez Nadleśnictwo, włączony do planowej gospodarki leśnej. Jego status regulują: ustawa o lasach oraz ustawa o zachowaniu strategicznych zasobów naturalnych kraju. Wskazał, że przedmiotowe lasy nie mogą podlegać przekształceniom własnościowym, a roszczenia osób fizycznych byłych właścicieli, spadkobierców z tytułu utraty prawa własności mają być zaspokojone w formie rekompensat wypłacanych ze środków budżetu Państwa na podstawie odrębnych przepisów. Nieruchomość zmieniła strukturę, zmieniła się jej wartość i przeznaczenie, stanowi strategiczny zasób kraju i taki stan winien być potraktowany jako nieodwracalne skutki prawne decyzji z dnia [...] lutego 1956 r., zgodnie z przepisem art. 156 § 2 kpa. W ocenie wnioskodawcy naruszony został art. 7 i art. 77 kpa poprzez nie poczynienie ustaleń dotyczących przedmiotu postępowania, w tym oznaczenia nieruchomości, której decyzje dotyczą, co również łączy się z naruszeniem art. 80 kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , stwierdziło, iż zarzuty podniesione we wniosku nie mogą zostać uwzględnione i decyzją z dnia [...].04.2009r., znak: [...] utrzymało zaskarżone orzeczenie w mocy.

Skarb Państwa – Nadleśnictwo w Ł. zaskarżyło powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wyrokiem z dnia 30.09.2009r., sygn. akt II SA/Kr 1177/09 WSA w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...].02.2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 127 § 3 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

SKO w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...].01.2007r., wskazując, że zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...].1954r.

Nadto wskazano, iż skoro organ orzekający w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny, to nie jest możliwe ustalenie przez organ nadzoru jaka powinna być treść rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu PPRN.

W ocenie Kolegium, orzeczenie z dnia [...]1954r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż jego jedynym skutkiem prawnym było nabycie własności przez Państwo z równoczesnym pozbawieniem własności dotychczasowego właściciela nieruchomości objętej orzeczeniem. Wszelkie późniejsze zdarzenia takie jak zbycie nieruchomości, czy też oddanie w użytkowanie wieczyste nie należą do bezpośrednich skutków prawnych wywołanych przez przedmiotowe orzeczenie. Organ podkreślił, że nieodwracalny skutek prawny musi wynikać z treści samej decyzji (orzeczenia administracyjnego), a nie z ustawy wydanej po wielu latach od dnia wydania orzeczenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo w Ł. Zarzucił naruszenie: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nieustalenie przedmiotu postępowania i odpowiednie oznaczenie nieruchomości; art. 157 § 1 i 2 kpa poprzez wydanie decyzji przez organ nieuprawniony rzeczowo; art. 156 § 2 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji wywołującej nieodwracalne skutki prawne oraz niewskazanie na czym ma polegać rażące naruszenie przepisów art. 1, art. 2 i art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r.; art. 107 § 1 kpa poprzez sformułowanie osnowy decyzji w sposób uniemożliwiający jej wykonanie; art. 80 kpa poprzez nie wzięcie przez organ pod uwagę okoliczności odzyskania gruntu przez A.B. i P.B. oraz dokonanie na podstawie orzeczenia wpisu hipotecznego obecnego właściciela. Nadto zarzucił niezgodność skarżonego orzeczenia z treścią art. 2 i art.7 ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju oraz nadinterpretację art. 75 ust 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. poprzez uznanie, że każde naruszenie ww. przepisu stanowi rażące naruszenie prawa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].09.2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący po raz kolejny podkreślił, iż nie został ustalony przedmiot postępowania, bowiem nie oznaczono nieruchomości stanowiącej własność A. i P.B. oraz ich poprzedników prawnych. Wskazano również, iż organem właściwym w sprawie rozpatrzenia nieważności orzeczenia PPRN w G. winien być Wojewoda .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że sprawa właściwości Kolegium została przesądzona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19.10.2009r., sygn. akt 1173/09, w którym Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt, że w składzie orzekającym organu brał udział ten sam członek Kolegium, który orzekał w I instancji. Sąd nie zakwestionował właściwości SKO do orzekania w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 ustawy).

Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest odnieść się do jej zarzutu, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest i nie było tak w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji (w dniu [...].02.2010r.), jak również w dacie podjęcia pozostałych decyzji wydanych w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].01.2007r., znak: [...] organem rzeczowo właściwym w sprawie. Nie tylko więc zaskarżona, ale wszystkie wydawane przed nią decyzje począwszy od tej z dnia [...].08.2007r., znak [...], dotknięte są kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...].1954 r. wydane zostało m.in. na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. R.P. z 1949 Nr 46, poz. 339). Zgodnie z nim na własność Państwa mogły być przejmowane w całości lub w części nieruchomości ziemskie położone w województwach: białostockim, lubelskim; rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego, przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927r. o granicach Państwa (Dz. U. R. P. z 1937 Nr 11, poz. 83), oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnystawskim i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, jeżeli nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli. O przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Państwa orzekała powiatowa władza administracji ogólnej. Na mocy art.18 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 z poźn. zm.) dekret z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, utracił moc. Z dniem wejścia w życie aktu uchylającego (czyli z dniem 4 listopada 1971r.) przestała istnieć podstawa prawna do przejmowania na własność Państwa nieruchomości w trybie ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949r.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jakie organy są organami wyższego stopnia określa art. 17 k.p.a. Kryteria tam zamieszczone pozwalają na określenie kompetencji organu w obowiązującym stanie prawnym. Wątpliwości co do kompetencji organu właściwego do prowadzenia postępowania nadzorczego powstają wówczas, gdy dotyczy to decyzji wydanych w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zniesione lub zreformowane, a wzmagają się one w przypadku, gdy jednocześnie w prawie materialnym przestał istnieć rodzaj spraw, których dotyczyły te decyzje.

W doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, Warszawa 1996, s. 732 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998r. sygn. akt III RN.83/98, OSNAPiUS 1999, nr 9, póz. 293).

Z kolei, stosownie do treści art.150 § 1 kpa w związku z art.149 § 2 kpa organem administracji publicznej właściwym do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

W zakresie ustalenia właściwości organów w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych w trybie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949r., o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego orzecznictwo sądów nie było jednolite. Przyjmowano w tych sprawach albo właściwość samorządowego kolegium odwoławczego albo organu administracji rządowej.

Kwestia ta została jednak ostatecznie przesądzona i zgodnie aktualną linią orzecznictwa organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa nieruchomości na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949r. uznano wojewodę (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu w postanowieniu z dnia 21 maja 2009r., sygn. l OW 28/09 oraz w postanowieniu z dnia 25 maja 2009r. sygn. l OW 28/09).

NSA wskazał na podobieństwo regulacji zawartych w dekrecie z dnia 27 lipca 1949r. z regulacjami ustawy z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawa ta przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli, a do wydawania stosowanych decyzji upoważniała naczelnika gminy (art. 45 ust. 1 w zw. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1 tej ustawy).

W reformie administracji państwowej z 1990r., w ustawie z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm., zwanej dalej ustawą kompetencyjną), sprawy określone w art. 39 ust. 4, a także w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zostały przekazane do organów gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej. Dlatego też ogólne domniemanie właściwości organów gminy z art. 1 ustawy kompetencyjnej z 1990r. nie mogło dotyczyć tych spraw, gdyż przejmowanie nieruchomości na własność Państwa nie było zadaniem własnym gminy. W związku z powyższym błędny jest zatem pogląd, iż organem wyższego stopnia właściwym do prowadzenia postępowań weryfikacyjnych, w tym o stwierdzenie nieważności decyzji, w przedmiotowych sprawach jest na podstawie art. 17 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze, jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.

Zasada, że samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia także w sprawach decyzji z zakresu administracji rządowej, wprowadzona została dopiero z dniem 1 stycznia 1999r. przepisem art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U.1998.162.1126).

Według zaś najnowszej regulacji zawartej w ustawie z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2009r., do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej (art. 3 ust. 1 pkt 5). Z kolei zgodnie z art.3 ust. 1 pkt 7 tej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa. (zob. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 4.03.2010 r., sygn akt II SA/Kr 1645/09).

Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie (wznowienia postępowania) jest wojewoda. Treść przepisów wskazuje, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, gdyby było inaczej to stosownie do przepisów art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 1 i 2, art.39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 5 ust. 1 i art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) organem wyższego stopnia są co do zasady byłyby samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne tj. dotyczące spraw określonego rodzaju, stanowiłyby inaczej (np. art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.2 pkt 4 ustawy z dnia 23.01.2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, wykonują zadania administracji rządowej wtedy, gdy wynika to z odrębnych ustaw lub z zawartego porozumienia. W dacie podejmowania orzeczenia PPRN w G. z [...].1954r., znak: [...] o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich istniała wyłącznie administracja sprawowana przez organy państwowe. Dlatego też sprawa zakończona tą decyzją należała do spraw z zakresu administracji państwowej (rządowej).

W aktualnie obowiązującym systemie prawnym funkcjonowała i funkcjonuje instytucja, której istota, tak samo jak istota orzeczenia Prezydium, polega na przymusowym odjęciu prawa własności nieruchomości. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami kompetencje do załatwiania spraw tego rodzaju powierza co prawda staroście, ale jednocześnie wskazuje (i wskazywała) wojewodę jako organ wyższego stopnia. To rozwiązanie, odpowiadające wadze konstytucyjnego obowiązku ochrony własności, odnieść należy wprost do rozpatrywanej sprawy. Pozwala ono na jednoznaczne stwierdzenie, że organem wyższego stopnia w sprawach przejęcia własności nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949r. byłby wojewoda i tym samym ten właśnie organ jest właściwy do rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania co do decyzji stwierdzającej nieważność takiego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 14.06.2010 r., sygn. akt II SA/Kr 425/10)

Wskazanie organu obecnie uprawnionego do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].1954r. - to wskazanie organu wyższego stopnia w stosunku do tego, w którego kompetencjach miałoby się mieścić rozpoznanie sprawy administracyjnej. Kompetencje zaś organu odnosić należy do "sprawy administracyjnej" w znaczeniu materialnym, a taką nie jest sama w sobie weryfikacja w trybie nadzwyczajnym wydanej już decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania co do decyzji stwierdzającej nieważność nie może należeć do administracji rządowej czy samorządowej, należy bowiem do tego organu, który powinien załatwić daną sprawę w I instancji, czyli co do zasady tego organu, który przestrzegając swojej właściwości, uprawniony był do stwierdzenia nieważności danej decyzji.

W konsekwencji w sprawie zakończoną zaskarżoną decyzją organem właściwym jest wojewoda a nie samorządowe kolegium odwoławcze. Powyższe przesądza o ziszczeniu się przesłanki z art.156 § 1 pkt 1 kpa.

Nie ma racji SKO podając, iż właściwość tego organu wynikała również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.09.2009r., sygn. akt II SA/Kr 1177/09, w którym stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2009r., tylko z uwagi na fakt, że w składzie orzekającym Kolegium (w decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy) brał udział ten sam członek Kolegium ( A.B. ), który orzekał w I instancji. Sąd ten nie rozstrzygał kwestii sporu kompetencyjnego i nie wskazał Kolegium jako organu właściwego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami administracji. Stosownie do postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2008r., sygn. akt I OW 70/08, opub. w LEX nr 515625 i z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 152/08, opub. w LEX nr 565755) w sprawach dotyczących stwierdzania nieważności orzeczeń Prezydiów Powiatowych Rad Narodowych wydawanych na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. z 1949 r. Nr 46, poz. 339 z późn. zm.) organem właściwym rzeczowo jest wojewoda. Tym samym ten sam organ powinien być właściwym do prowadzenia postępowania wznowienionego w sprawie zakończonej decyzją o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wydanego na podstawie przepisów ww. dekretu.

Pozostałe zarzuty skargi należało uznać za niezasadne.

Podsumowując, należy wskazać, iż wszystkie decyzje wydane w ramach trybu weryfikacyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze obarczone są kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i stąd Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...].02.2010r. i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...].09.2008r., a także decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2007r. orzekającej o wznowieniu postępowania. Sąd stwierdził również nieważność z powodu naruszenia właściwości rzeczowej decyzji SKO z dnia [...].10.2007r. i oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].08.2007r.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.