Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2427/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Jan Czamacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. D. prowadzącego "A." D. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia patentu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie spornym oddalił wniosek Z. D. prowadzącego "A." D.

o unieważnienie patentu nr PL 177856 pt. "Urządzenie do sprawdzania instalacji gazowej pojazdu samochodowego". Uprawnionym do tego patentu był K. S. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. udzielono patentu nr 177856 pt. "Urządzenie do sprawdzania instalacji gazowej pojazdu samochodowego" na rzecz K. S. z pierwszeństwem od 25 maja 1995r. W zastrzeżeniach patentowych wskazano, że przedmiotem patentu jest :

1/ Urządzenie do sprawdzania instalacji gazowej pojazdu samochodowego, w którym pierwszy obwód do sprawdzania szczelności obudowy zaworów zbiornika zawiera pierwszy miernik ciśnienia połączony poprzez regulator ciśnienia i pierwszy zawór ze źródłem sprężonego powietrza, drugi obwód do sprawdzania zaworów zbiornika zawiera drugi miernik ciśnienia a trzeci obwód do sprawdzania parownika zawiera wskaźnik stanu czynnika , znamienne tym, że drugi obwód do sprawdzania zaworu nadmiernego wypływu połączony jest z jednej strony drugiego miernika końcówką przewodu drugiego obwodu z miejscem doprowadzania sygnału od sprawdzanego obiektu, korzystnie drugim krućcem, a z drugiej strony drugiego miernika poprzez drugi zawór w sposób ciągły ze zbiornikiem odbierającym czynnik, przy czym wszystkie obwody usytuowane są w jednej obudowie, a końcówki przewodów poszczególnych obwodów połączone są z miejscami doprowadzenia sygnałów od badanych obiektów, korzystnie krućcami, umieszczonymi na jednej ściance obudowy.

2/ Urządzenie według zastrzeżenia pierwszego znamienne tym, że trzeci obwód do sprawdzania parownika układu zasilania silnika z jednej strony połączony jest z miejscem doprowadzenia sygnału, korzystnie krućcem, a z drugiej strony końcówką ze wskaźnikiem, usytuowanym wlotem do góry.

Według opisu patentu zaletą rozwiązania jest możliwość kompletnego sprawdzenia instalacji gazowej pojazdu bez konieczności zdemontowania instalacji, a szczególnie możliwość sprawdzenia wszystkich funkcji zaworu nadmiernego wypływu, przy czym drugi zawór drugiego obwodu pełni także funkcję symulatora przerwy w układzie zasilania silnika, umożliwiając sprawdzenie wszystkich funkcji zaworu nadmiernego wypływu, bez naruszania instalacji.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002r. "A.’’ D., wskazując jako uczestnika postępowania K. S., wystąpiło do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie wskazanego patentu w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Jako podstawę prawną wystąpienia wnioskodawca wskazał art. 89 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r. poz. 508 dalej zwana p.w.p./ oraz art.10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117/.

Swój interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie patentu wnioskodawca uzasadnił toczącym się przeciwko niemu procesem przed Sądem Okręgowym w [...] /sygn.akt [...]/ z pozwu K. S. o roszczenia związane z naruszeniem spornego patentu.

W uzasadnieniu wniosku podniósł zarzut braku cechy nieoczywistości i wskazał, że istota rozwiązania polega na tym, że trzy znane, występujące oddzielnie układy zamontowano we wspólnej obudowie, a każdy z tych układów spełnia swą dotychczasową rolę. Nie jest to więc rozwiązanie nieoczywiste, dające nieoczekiwane skutki techniczne. Rozwiązanie jest jedynie usprawnieniem eksploatacyjnym i wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Patentem zaś może być chronione tylko takie agregatowe urządzenie, które polega na nieoczywistym połączeniu znanych układów i w rezultacie daje nieoczekiwane efekty techniczne i użytkowe.

Wezwany przez Urząd Patentowy twórca patentu wnosił o oddalenie wniosku. Podkreślał, że cechą jego wynalazku jest specjalne ukształtowanie obwodu "b" do sprawdzania zaworu nadmiernego wypływu nie spotykane w żadnym z dotychczasowych rozwiązań. Obwód ten jest oryginalny i czyni rozwiązanie nieoczywistym.

Na rozprawie uprawniony przedstawił opinię na temat swego rozwiązania sporządzoną przez dr inż. B.W. z Politechniki [...]., z której wynika, że opiniowane rozwiązanie w części dotyczącej obwodu "b" jest oryginalne i oparte na wysiłku twórczym przekraczającym możliwości znawcy posiadającego przeciętną wiedzę w tej dziedzinie, przy przeciętnym wysiłku myślowym.

Wnioskodawca przeciwstawił rozwiązaniu objętemu patentem rozwiązanie przedstawione w podręczniku W. Jeżewskiego pt. "Wyposażenie do obsługi , badania i naprawy samochodów" wyd. 1969r., "Warunki techniczne" WT-ITS nr 44/94-ZDO z 1994r. opracowane przez Instytut Transportu Samochodowego w Warszawie, rozwiązanie opisane w publikacji pt. "Budowa i naprawa samochodów star 266 i pochodnych" wyd. 1988r., rozwiązanie "Uniwersalne stanowisko do badania zespołów powietrznych" w podręczniku K.Sitka pt. "Diagnozowanie samochodów w zakresie bezpieczeństwa jazdy", a także opis patentowy 132 386, opis ochronny wzoru użytkowego Ru 39 307 i niemieckie rozwiązanie W. W. z 1974r. służące do testowania sprawności urządzeń hamulcowych także pracujących na sprężonym powietrzu. Wnioskodawca wskazywał, że z przedstawionych materiałów wynika opis rozwiązania o górnych przyłączach umieszczonych na jednej ścianie urządzenia, powszechna znajomość obwodu "b" i powszechna znajomość środków technicznych zastrzeganych w patencie.

Uprawniony argumentował, że przedstawione materiały dotyczą rozwiązań do badania elementów powietrznych i hydraulicznych instalacji ciśnieniowych wymontowanych z pojazdu, podczas gdy jego wynalazek pozwala je badać bez wymontowywania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Urząd Patentowy powołując się na art.10 ustawy o wynalazczości oraz art.315 ust.1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. prawo własności przemysłowej /p.w.p./ a także art. 98 kpc w związku z art. 256 ust.2 prawa własności przemysłowej oddalił wniosek i zasądził na rzecz K. S. kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalając w pozostałej części żądanie co do zwrotu kosztów .

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił zarzutu braku cechy nieoczywistości opatentowanego rozwiązania, tzn. nie wykazał, że przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego znane było powszechnie rozwiązanie, w oparciu o które przeciętny fachowiec z danej dziedziny mógł bez wkładu myśli twórczej tylko za pomocą rutynowego działania otrzymać rozwiązanie objęte spornym patentem. Przedstawione materiały dotyczą sprawdzania szczelności układów ciśnieniowych lub obecności gazu w układzie chłodzenia i nie sugerują bezpośrednio rozwiązania do badania układu zasilania paliwem gazowym. Powołana norma [...]zawiera jedynie wymogi dotyczące objętych nią urządzeń, ale nie określa żadnego konkretnego rozwiązania. Powołane w książkach rozwiązania dotyczą pojedynczych wyspecjalizowanych układów do badania pojedynczych, wymontowanych zaworów oraz urządzenia do wykrywania gazów w układzie chłodzenia samochodu i przedstawiają uniwersalne stanowiska do badania elementów i zespołów wymontowanych z układów ciśnieniowych. Rozwiązania te nie zawierają wskazań ani sugestii odnośnie kompleksowego badania całej instalacji zasilania paliwem gazowym a zwłaszcza jednoczesnego sprawdzania w warunkach pracy zaworu nadmiernego wypływu i parownika, które to zagadnienie rozwiązuje sporny wynalazek posiadający aż trzy wyspecjalizowane układy do badania instalacji zasilania paliwem gazowym.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach organ wskazał, że działając na podstawie art. 98 § 1 KPA i § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych /Dz.U. nr 154 z 1997r. poz. 1013 z późn. zmianami/ zasądził 5 tzw. stawek minimalnych wynikających z § 12 p.2 wskazanego rozporządzenia.

Decyzję tę zaskarżył do NSA Z. D. prowadzący "A." D., wnosząc o jej uchylenie. Podnosił ujawnienie nowych okoliczności świadczących o naruszeniu zasad współżycia społecznego oraz art.10 i 11 ustawy o wynalazczości.

W uzasadnieniu skargi podnosił, że urządzenia wg spornego patentu do sprawdzania instalacji gazowej pojazdu samochodowego, w tym do sprawdzania szczelności obudowy zaworów zbiornika z paliwem gazowym, do sprawdzania zaworu ograniczającego wypływ gazu płynnego i do sprawdzania parownika układu zasilania silnika były przed zgłoszeniem wynalazku powszechnie znane i stosowane, wykorzystywały znane sposoby pomiaru ciśnienia i podłączeń

znanych podzespołów /manometru, przewodu przyłączeniowego elastycznego, przewodu gumowego z przyłączem, reduktora, zaworów, łączników rozgałęźnych, butli gazowej, pojemnika z syfonem, elementów złącznych/. W skardze przyznawał, że oryginalna jest część rozwiązania dotycząca usytuowania elementów składowych w jednej obudowie.

Do skargi dołączył nowe dokumenty: skróconą instrukcję użytkowania zestawu kontrolno-diagnostycznego instalacji gazowych pojazdów samochodowych "A." D., pt. "Kontrola działania zaworu ograniczającego wypływ gazu płynnego" i "Kontrola szczelności obudowy zaworu silnika gazu", kartę informacyjną firmy "E." Auto na gaz, ofertę tej firmy pt. "Zestaw stanowiskowy do badania sprawności samochodowej instalacji gazowej", opis ochronny wzoru użytkowego nr PL 57 460, korzystającego z wcześniejszego pierwszeństwa niż sporny patent, pt. "Zestaw urządzeń do sprawdzania instalacji paliwowej i pracy silników zasilanych paliwem gazowym". Podnosił, że wzór ochronny 57 460 przeciwstawia patentowi dopiero w skardze, gdyż Urząd Patentowy ogłosił o jego zgłoszeniu w klasie F02M19/00 a prawa ochronnego udzielił w klasie G01M15/00, co sprawiło, że nie brał go pod uwagę wcześniej.

Ze swego wniosku o unieważnienie wyłączył część pierwszego zastrzeżenia patentowego, co do usytuowania w jednej obudowie elementów składowych urządzenia.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że w istocie skarżący nie zarzuca decyzji naruszenia prawa a jedynie podnosi nowe okoliczności i przedstawia nowe dokumenty, które w tym postępowaniu są spóźnione. W istocie skarżącemu chodzi o wznowienie postępowania a takie żądanie jest bezzasadne, gdyż skarżący może na podstawie nowych okoliczności wystąpić z nowym wnioskiem o unieważnienie patentu.

W późniejszych pismach procesowych, składanych w postępowaniu sądowo-administracyjnym, skarżący zarzucał naruszenie art.7 i 77 § 1 KPA polegające na nieprzeprowadzeniu z urzędu dowodów istotnych w sprawie, niedążenie do ustalenia prawdy obiektywnej, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, lakoniczne uzasadnienie i poprzez to naruszenie art. 10 , 11 i 83 ustawy o wynalazczości.

W uzasadnieniu wskazanych zarzutów skarżący podniósł, że organ nie przeprowadził żadnego dowodu z opinii biegłego i zachował bierną postawę w postępowaniu dowodowym, nie uwzględnił z urzędu patentu nr 132 386 oraz wzoru użytkowego W 57 460, które dotyczyły bardzo podobnych rozwiązań. Na skutek tego organ wadliwie ustalił stan faktyczny, a to rzutowało na rozstrzygnięcie. Podnosił, że ponieważ postępowanie toczyło się przed zmianą p.w.p. to znajdowały do niego zastosowanie zasady KPA a w szczególności art.7 KPA, który obligował Urząd do ustalania z urzędu stanu faktycznego i ustalania czy zaskarżony patent spełniał wymóg nieoczywistości. Zarzucał również, że Urząd z naruszeniem art.77 KPA nie badał z urzędu czy opatentowane rozwiązanie spełnia wymóg nowości z art. 10 ustawy o wynalazczości oraz nie badał jaki wpływ na patent ma zgłoszony wcześniej wzór użytkowy 57 460 i patent 132 386. W kolejnych pismach zarzucał, że opatentowane rozwiązanie stanowi zagregowanie znanych wcześniej urządzeń i rozwiązań i nie spełnia wymogu nowości.

Uprawniony z patentu wnosił o oddalenie skargi i podnosił, że jego rozwiązanie jest nowe i nieoczywiste bowiem łączy w sobie trzy obwody do badań szczelności instalacji i pozwala na jej sprawdzanie bez wymontowywania z samochodu.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie

sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc m.in. kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi tzn. badają czy przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia prawa.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art.134 p.p.s.a./.

Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

W sprawie niniejszej zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 p.w.p., jako prawo materialne, znajdują zastosowanie przepisy cytowanej wyżej ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości i w świetle tej ustawy należy oceniać kwestionowany patent, a postępowanie przed Urzędem Patentowym, zgodnie z art.317 p.w.p., powinno być prowadzone wedle przepisów p.w.p., w wersji obowiązującej przed dniem 17 marca 2004r. tj. przed zmianą wprowadzoną ustawą 23 stycznia 2004r.o zmianie prawa własności przemysłowej /Dz.U. nr 33 z 2004r. poz.286/, bowiem postępowanie to skończyło się przez uchwaleniem ustawy o zmianie p.w.p.

Dla oceny zasadności skargi zasadnicze znaczenie ma określenie granic sprawy w rozumieniu art.134 p.p.s.a., a co za tym idzie, określenie granic kontroli sprawowanej przez Sąd. Jak wynika z materiału sprawy i treści skargi kwestia ta jest sporna między skarżącym i Urzędem Patentowym, a rzutuje w sposób zasadniczy na rozstrzygnięcie sądowe. W ocenie Sądu sprawa administracyjna o unieważnienie patentu zostaje ściśle określona przez samego wnioskodawcę. Składając wniosek o unieważnienie patentu wnioskodawca w postępowaniu spornym określa granice sprawy i granice postępowania. Wniosek taki bowiem nie wywołuje kontroli totalnej patentu, ani też nie powoduje ponowienia postępowania o udzielenie patentu, a jedynie powoduje sprawdzenie przez organ, czy zarzuty podniesione we wniosku o unieważnienie są zasadne. Takie stanowisko obecnie wynika wprost z art. 255 ust.4 zmienionej ustawy p.w.p.

Również w stanie prawnym obowiązującym w czasie rozpoznawania sprawy niniejszej przez organ, zasadny jest pogląd, że to wnioskodawca we wniosku określał granice sprawy o unieważnienie patentu i tymi granicami organ był związany a granice te określają też zakres kontroli sądowo-administracyjnej. Przemawia za tym szereg argumentów.

Po pierwsze, postępowanie wszczynane było tylko na wniosek, zasadniczo pochodzący tylko od osoby, która wykazała interes prawny w unieważnieniu patentu /art.68 ust.1 ustawy o wynalazczości i § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 2001r. w sprawie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym Dz.U. nr 92 z 2001r. poz.1018/. Już sam ten fakt oznacza, że zgodnie z art.61 KPA Urząd Patentowy nie mógł tego postępowania wszcząć z urzędu.

Po drugie, skoro sam byt postępowania o unieważnienie patentu zależał od inicjatywy strony, to i wyznaczenie zakresu tego postępowania również należało do strony. Wszczynający postępowanie musiał wskazać, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu /art.68 ust.1 ustawy o wynalazczości/ oraz zgodnie z § 3 ust.3 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2001r. w sprawie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym zwięźle przedstawić sprawę, wyraźnie określić żądanie oraz wskazać środki dowodowe. Wnioskodawca miał więc wskazać dlaczego, według niego, nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu. W ten sposób decydował zarówno o bycie postępowania jak i jego zakresie.

Pogląd, że również przed zmianą p.w.p. Urząd Patentowy był związany granicami wniosku wyraził NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2001r. /II SA 3446/01/ i stanowisko to zyskało aprobatę w orzecznictwie; nowe zmienione przepisy statuują wprost zasadę związania organu granicami wniosku i jego podstawą prawną /art.255 ust.4 p.w.p/

Z wyznaczenia przez wnioskodawcę granic postępowania spornego oraz z jego kontradyktoryjnego charakteru wynika sposób, w jaki należało /i obecnie należy/ stosować w tym postępowaniu przepisy KPA. Art.256 ust.1 p.w.p. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów KPA. Odpowiednie stosowanie przepisów KPA oznacza, że pewne zasady muszą być interpretowane zgodnie ze specyfiką postępowania spornego. Tak więc można wymagać, aby organ zgodnie z art. 7 KPA stał na straży praworządności i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale w granicach określonych przez strony. Organ zgodnie z art.77 § 1 KPA obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale wskazany przez strony we wniosku i odpowiedzi na wniosek, zgodnie z ich obowiązkiem wynikającym z § 3 ust.3 pkt 4 i § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia z 30 sierpnia 2001r. w sprawie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym. Stosując odpowiednio przepisy KPA należy mieć na względzie, że w istocie to strony wiodą spór przed organem, więc to do nich należy inicjatywa dowodowa. W postępowaniu spornym organ nie jest więc zobowiązany do poszukiwania z

urzędu dowodów i nie może z urzędu rozważać czy patentowi nie można by postawić dalszych zarzutów oprócz tych, które podniósł wnioskodawca. Takie działanie byłoby wyjściem poza granice sprawy, które określa wnioskodawca.

Wykraczanie przez organ poza zakres żądania i podejmowanie z urzędu działań mających na celu ponowne, całościowe skontrolowanie prawidłowości udzielenia patentu naruszałoby w sposób zasadniczy prawa uprawnionego z patentu i zaprzeczałoby wskazanej wyżej zasadzie, iż postępowanie o unieważnienie patentu jest prowadzone na wniosek i w granicach wniosku.

W sprawie niniejszej wnioskodawca we wniosku określił granice sprawy: zarzucił patentowi brak cechy nieoczywistości i na tę okoliczność wskazał dowody. Urząd do tych dowodów ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji i uznał, że nie wynika z nich, iż opatentowane rozwiązanie przewidujące jednoczesną kontrolę trzech układów, bez ich wymontowywania, jest oczywiste.

Skarga w istocie nie stawia zarzutów decyzji. Wskazuje natomiast liczne nowe dowody, które nie był brane pod uwagę w postępowaniu administracyjnym,

a w szczególności wzór użytkowy nr 57 460. Rozwiązanie objęte tym wzorem wydaje się być podobne do rozwiązania objętego patentem, ale nie było ono w ogóle rozważane przez Urząd, gdyż nie było wskazane przez wnioskodawcę. W uzupełnieniu skargi wnioskodawca stawia patentowi zarzut braku nowości, oparty na istnieniu tego wzoru użytkowego i podnosi, że organ, który ma dostęp do wszelkich materiałów dotyczących rozwiązań przeciwstawnych, powinien z

urzędu, w toku postępowania o unieważnienie, dotrzeć do wskazanego dopiero w skardze wzoru użytkowego i wziąć go pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.

Oceniając tę sytuację Sąd przede wszystkim zauważa, że ocenia prawidłowość wydanej decyzji i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego a nie jest jego zadaniem prowadzenie kolejnych etapów postępowania dowodowego. Dołączanie do skargi nowych dowodów, które powinny być przedstawione przez wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym, nie może rzutować na ocenę prawidłowości wydanej decyzji ani też prawidłowości prowadzonego przez organ postępowania dowodowego.

Rozważając zarzut niedziałania przez organ z urzędu i biorąc pod uwagę przeprowadzone wyżej rozważania na temat granic wniosku i zasad prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu spornym, Sąd stanął na stanowisku, że organ nie był zobowiązany ani nawet uprawniony do poszukiwania z urzędu, w postępowaniu o unieważnienie patentu, nowych dowodów dotyczących istnienia wcześniejszych rozwiązań podobnych do spornego patentu. Organ działał bowiem w granicach wniosku, w którym postawiono tylko zarzut braku nieoczywistości i wskazano dowody na tę okoliczność. We wniosku i późniejszym postępowaniu spornym nie postawiono zarzutu braku nowości i nie wskazano w tej kwestii żadnych dowodów. Organ prowadził więc postępowanie dowodowe w granicach określonych przez stronę tj. co do zarzutu braku nieoczywistości rozwiązania. Postępowanie o unieważnienie patentu nie służy bowiem, jak wyżej wskazano, ponownemu przeprowadzeniu całościowych badań, co do prawidłowości udzielenia patentu, tylko kontroli zasadności postawionych patentowi zarzutów. Na organie nie ciążył więc na mocy art.7 i 77 § 1 KPA obowiązek zbadania z urzędu, ponownie wszelkich okoliczności istotnych przy udzielaniu patentu, tylko obowiązek zbadania zasadności postawionych patentowi, konkretnych zarzutów. Zważywszy powyższe zarzut wadliwego prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, polegający na niezbadaniu z urzędu w postępowaniu o unieważnienie patentu wszystkich zbliżonych rozwiązań, Sąd uznał za nietrafny.

Nowa, wskazana przez wnioskodawcę dopiero w skardze, okoliczność w postaci istnienia wzoru użytkowego nr 57 460, jeżeli świadczy o braku cechy nowości rozwiązania objętego patentem, może być podstawą do złożenia nowego wniosku o unieważnienie patentu na podstawie nowego zarzutu i nowego dowodu. Na etapie postępowania sądowo-administracyjnego nie ma możliwości ani zbadania nowego zarzutu postawionego patentowi dopiero w skardze, ani też uwzględnienia tego zarzutu, nawet gdyby merytorycznie był on uzasadniony, bowiem Sąd kontroluje decyzję administracyjną a nie patent. Sąd bada legalność decyzji, a więc jej zgodność z przepisami prawa i może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa przy jej wydawaniu. W sprawie niniejszej organ nie miał ani prawa ani obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów dla udowodnienia zarzutu braku nowości, w ogóle nie postawionego przez stronę, a zatem nie czyniąc tego nie naruszył prawa.

Istota postępowania sądowo-administracyjnego służącego kontroli legalności decyzji administracyjnych powoduje, że istnienie podstaw do złożenia nowego wniosku o unieważnienie patentu nie może być powodem uchylenia decyzji odmawiającej unieważnienia, jeżeli przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa. W orzeczeniu z 6 stycznia 1999r. /sygn.akt III SA 4728/97, OSP 1/2000poz.16/ NSA wyjaśnił, że "jeżeli w chwili orzekania przed sądem jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji np. wymienione w art.145 § 1 p.8 KPA, to w takim wypadku NSA jest zobowiązany oddalić skargę". W orzeczeniu z dnia 26 czerwca 1998r. /sygn.akt I SA/Gd 1336/96, LEX 37565/ NSA wyjaśnił, że "podniesione dopiero w skardze /nowe/ okoliczności,/..../ mogą stanowić jedynie ewentualną podstawę do wznowienia postępowania, nie mogą zaś stanowić podstawy do uznania w toczącym się postępowaniu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa". Wskazanie w skardze istnienia wzoru użytkowego nr 57 460 nie mogło więc być powodem uchylenia decyzji

przez sąd.

Nie są także zasadne zarzuty nierozważenia przez organ rozwiązań objętych patentem nr 132 386 pt. "Stanowisko do diagnostyki, kontroli i badań zespołów nadciśnieniowych powietrznych instalacji pojazdów mechanicznych". Urząd porównywał rozwiązanie ze wskazanego patentu i wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, że nie wynika z niego oczywistość spornego patentu, bowiem patent nr 132 386 przedstawia uniwersalne stanowisko badawcze do badania elementów wymontowanych z układów ciśnieniowych, zaś patent sporny posiada trzy wyspecjalizowane układy do badania całej instalacji bez jej wymontowywania z samochodu.

W ocenie Sądu prawidłowy jest pogląd, że wynalazek będący kompilacją wielu środków należy oceniać całościowo, zarzut braku nieoczywistości postawiony takiemu wynalazkowi musi dotyczyć całego rozwiązania, a nie tylko jego poszczególnych części, zaś połączenie znanych środków w nowy sposób może stanowić rozwiązanie nowe i nieoczywiste. Badany patent dotyczył właśnie takiego rozwiązania, gdzie połączenie trzech znanych układów stanowi nowy sposób pozwalający na badanie szczelności całej instalacji bez jej wymontowywania.

Niezasadny jest też zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wnioskodawca nie wnosił o jego przeprowadzenie. Urząd Patentowy jest instytucją posiadającą własnych specjalistów-ekspertow, którzy zasadniczo są przygotowani do merytorycznego badania wniosków. Zgodnie z unormowaniami tytułu VIII, dział I, rozdział 2, ekspertom stawia się wysokie wymagania co do wykształcenia i nie są oni zwykłymi urzędnikami, lecz stanowią wyspecjalizowany korpus fachowców, przy pomocy których Urząd Patentowy wykonuje swoje zadania. Ich fachowość wynika z samego założenia organizacyjnego Urzędu Patentowego. Tylko wyjątkowo, kiedy nieprzeciętne skomplikowanie problemu tego wymaga, Urząd może i powinien dopuszczać dowód z opinii biegłego. W postępowaniu spornym zasadniczo, z samego założenia tego postępowania, dowód taki mógłby być przeprowadzony na wniosek strony.

W tym stanie rzeczy przedstawione w skardze zarzuty należy uznać za nieuzasadnione, bowiem przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa, zaś podniesione w skardze nowe okoliczności mogą być tylko powodem uruchomienia nowych, właściwych procedur. Zważywszy powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.