Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 954/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Bożenna Blitek Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "DIAS") decyzją z dnia 16 lipca 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako "Naczelnik UCS") z dnia [...] 2019 r. nr: [...], którą nałożono na J. D. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 11 marca 2019 r., przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości C, funkcjonariusze UCS, we współpracy z WRDKPP, zatrzymali do kontroli pojazd: ciągnik samochodowy marki Scania, o nr rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową m-ki Kogel, o nr rejestracyjnym [...], prowadzony przez J. D. Według okazanych do kontroli dokumentów przewozowych, oświadczenia kierującego oraz rewizji ww. zespołem pojazdów przewożono sprasowane klocki makulatury w ilości 32 szt. Z kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną, notatkę służbową i Protokół kontroli nr [...], który został podpisany (bez wniesienia zastrzeżeń) przez kierowcę.

Zawiadomieniem nr [...] z dnia 4 kwietnia 2019 r. Naczelnik UCS poinformował podmiot wykonujący przewóz drogowy – J. D. - Usługi Transportowe J. D., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Naczelnik UCS nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, co narusza warunki wykonywania przewozu, o których mowa w art. 92a ustawy o transporcie drogowym (I.p. 4.4.8.) oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. ws. szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

W odwołaniu J. D. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie m. in.: art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 77, art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie; art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Ponadto wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż przewóz w dniu kontroli drogowej realizowany był przez syna przedsiębiorcy, który ma 23 lata. Zarzucono, że organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń co do tego czy makulatura, która była przedmiotem tego przewozu była odpadem oraz że ustawa o odpadach nie definiuje pojęcia "makulatura". Odwołujący zarzucił również organowi I instancji, iż ten nie zastosował się do normy określonej w art. 7a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony). W ocenie strony skoro brak jest pewności co do tego czy makulatura jest odpadem (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach), to organ nie zadośćuczynił zasadzie proporcjonalności wynikającej z art. 7b k.p.a. wymierzając karę najbardziej dotkliwą dla małego przedsiębiorcy - w sytuacji, w której organ mógł i powinien ewentualnie zastosować mniej dotkliwe sankcje albo w ogóle odstąpić od wymierzania kary.

W uzasadnieniu swojej decyzji DIAS wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., zwanej dalej u.t.d.). Ustawodawca w załączniku nr 3 w poz. 4.4.8 do ustawy przewidział kary za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienie oparte zostały na następujących przepisach: art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, § 9.1. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7.10.2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

DIAS podtrzymał wszystkie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Organ zaakcentował, że w toku kontroli drogowej kierowca okazał kontrolującym m. in. Specyfikację/Awizo numer [...], z której wynika, iż przedmiotem transportu była "makulatura mocna odpad opakow.", o symbolu 150101 B w ilości 32 bele, miejscem jej załadunku był K a miejscem dostawy: O, co potwierdzają również zapisy w Protokole kontroli drogowej, do którego nie wniesiono żadnych uwag. Ponadto do Protokołu załączono Decyzję Starosty (z 04.04.2016 r.), wydaną dla J. D., właściciela firmy Usługi Transportowe, L - zezwalającą na wykonywanie transportu odpadów innych niż niebezpieczne, w tym towarów o kodzie odpadu: 150101, czyli towarów objętych takim samym kodem jak towar przewożony (pod plombą) w dniu kontroli. Dodatkowo J. D. potwierdził, że zdarzenie opisane w protokole kontroli drogowej miało miejsce i nie kwestionuje faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. przez pracownika.

W ocenie DIAS argumentacja zawarta w odwołaniu nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wskazano, że w postępowaniach z zakresu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym organy administracji ustalają jedynie czy doszło czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracyjny odstąpić nie może.

Odnośnie argumentu, dotyczącego błędnej wykładni przez organ I instancji art. 92a u.t.d. DIAS wyjaśnił, iż przepis ten określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności określonej w art. 92 u.t.d. oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi posługuje się w wykonywaniu działalności gospodarczej. Przy czym, ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie można było jednak zastosować wyłączenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., gdyż przypadek ten dotyczy kary za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów.

Jednocześnie, w odniesieniu do wskazanego w zaskarżonej decyzji naruszenia, w ocenie DIAS, nie zachodzą również przesłanki zastosowania regulacji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przesłanki wyłączające odpowiedzialność na podstawie ww. przepisu zachodzą, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. W kontrolowanej sprawie przedsiębiorca nie wskazał żadnych okoliczności, ani dowodów, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania co do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 7, 7a oraz 7b k.p.a., DIAS stwierdził, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób bezstronny i przejrzysty. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania ze wskazaniem przyczyn tego wszczęcia, została pouczona o przysługujących jej prawach czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Mogła również wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli drogowej. W kontekście powyższych rozważań DIAS uznał za nieuprawnione zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przez organ zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7a k.p.a., Dyrektor podkreślił, iż treść powołanych w zaskarżonej decyzji unormowań nie budzi wątpliwości, a przytoczony przepis wraz z przepisami sankcjonującymi brak tablicy "odpady" nie mógł zostać zinterpretowany przez organ na korzyść przedsiębiorcy.

DIAS wyjaśnił dalej, że rzeczywiście ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: z 2018 r. poz. 992) nie definiuje pojęcia "makulatura", jednak zarówno w potocznym znaczeniu, jak i w definicji za Uniwersalnym Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.), funkcjonuje ono jako ogólne określenie na zużyty, zniszczony lub niepotrzebny papier, książki, gazety etc., przeznaczone do powtórnej przeróbki na papier i w takim ujęciu, stanowi odpad w rozumieniu obowiązujących przepisów. Zbieranie odpadów w tym również odpadów "makulatury", polegające m.in. na umieszczaniu tego rodzaju odpadów w pojemnikach, segregowaniu i magazynowaniu, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwienia, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach, co do zasady wymaga uzyskania zezwolenia. Nie ulega wątpliwości, iż o takie właśnie zezwolenie ubiegał się również odwołujący się przedsiębiorca tj. zezwolenie w zakresie transportu odpadów, m.in. o kodzie: 150101 (opakowania z papieru i tektury), które przewoził w dniu przedmiotowej kontroli drogowej - tj. 11.03.2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. D. zarzucił zakwestionowanej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 poprzez niepodjęcie wszystkich czynności celem ustalenia nczy przewiżone rzeczy były istotnie odpadem

b) 7a i 7b k.p.a .poprzez niezastosowanie ich w sytuacji pojawiających się wątpliwości co do pojęcia " odpadu" na gruncie ustawy o odpadach.

138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej błędami.

2. Przepisów p[prawa materialnego

a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnie definicji odpadu i przyjęcie , że jest nim makulatura , choć z ustawy to nie wynika

b) art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z zał 3 poz. 4.4.8.poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem , że przepis ten ustalający karę na poziomie 10 000 ma zastosowanie do skarżącego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy transportowana przez kierowcę firmy "J. D. Usługi Transportowe" w dniu 11 marca 2019 r. makulatura jest odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.), skoro transport odpadów musi odbywać się zgodnie ze stosownymi wymaganiami, w tym odpowiednim oznakowaniem środka transportu (art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach), zaś naruszenie przepisów o przewozie odpadów podlega karze pieniężnej, określonej przez ustawodawcę w załączniku nr 3 - l.p.4.4.8. do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej "u.t.d.")

Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W piśmiennictwie zauważono, że zdefiniowanie pojęcia "odpady" nie jest sprawą prostą, a to ze względu na konstrukcję tego pojęcia i odwoływanie się przez prawodawcę do kryteriów subiektywnych, przy czym kluczowe znaczenie ma tu pojęcie "pozbywanie się odpadów". Ono bowiem odróżnia odpady od innych substancji i przedmiotów (B. Rakoczy i. K. Karpus [w:] B. Rakoczy (red.) Ustawa o odpadach. Komentarz. Komentarz do art. 3 i cytowana tam literatura; Lex). Opisane stanowisko w zakresie ww. definicji Sąd w pełni podziela.

Jest poza sporem, że w kontrolowanym samochodzie w dniu 11 marca 2019 r. przewożona była "makulatura mocna odpad opakow." o symbolu 150101 B (opakowania z papieru i tektury) w ilości 32 bele z K do O. Wynika to z ustaleń kontroli, okazanego przez kierowcę awizo nr [...], jak i potwierdza to przedsiębiorca J. D. Zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy przewożony ładunek mógł zostać uznany za odpad. Tylko w takim przypadku można bowiem nałożyć karę pieniężną, jeżeli miało miejsce transportowanie odpadów, ale nie zostały spełnione wymagania dotyczące transportu odpadów.

Problematyka kwalifikacji danej substancji jako odpadu była analizowana m.in. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE). TSUE w uzasadnieniu wyroku z 14 marca 2019 r., C-399/17 (Dz. U. UE. C. 2019/155/5, Lex nr 2631768) w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Republice Czeskiej, wskazał, że dana substancja jest odpadem nie ze względu na swój charakter, ale ze względu na zamiar lub obowiązek usunięcia tej substancji przez jej posiadacza, a więc ze względu na wolę posiadacza lub ustawodawcy. Opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie TSUE powtórzył stanowisko, że skład chemiczny danej substancji może co najwyżej stanowić wskazówkę co do tego, że ma ona charakter odpadu, zaś zagrożenia stwarzane przez daną substancję dla środowiska naturalnego lub zdrowia ludzkiego nie mają decydującego wpływu na jej kwalifikację jako odpadu (por. także wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2058/17, Lex nr 2699698).

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że przewożona w dniu kontroli przez przedsiębiorcę J. D. makulatura stanowiła odpad w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z opisem towaru w Specyfikacji/Awizie przewożony w dniu kontroli ładunek był oznaczony jako "makulatura mocna odpad opakow." Makulatura natomiast to niepotrzebne lub zniszczone wyroby papiernicze, nadające się bezpośrednio do wtórnego wykorzystania w innych celach niż były przeznaczone pierwotnie lub nadające się jako jeden z surowców do produkcji nowego papieru (por. Wikipedia) lub stare książki, gazety, papiery itp., służące jako surowiec do wyrobu papieru (por. Słownik Języka Polskiego online). Już z samego opisu przewożonego towaru, jak i z potocznego rozumienia pojęcia makulatura wynika, że należy zakwalifikować go jako odpad w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, skoro odpad, to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Jak bowiem wyjaśniono w uwagach wprowadzających kluczowe znaczenie ma tu pojęcie "pozbywanie się odpadów".

Nadto zbieranie odpadów w tym również odpadów "makulatury", polegające m. in. na umieszczaniu tego rodzaju odpadów w pojemnikach, segregowaniu i magazynowaniu, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwienia, co do zasady wymaga uzyskania zezwolenia. Przedsiębiorca zresztą legitymuje się takowym zezwoleniem na podstawie decyzji Starosty nr: [...] z dnia 4.04.2016 r.

Skarżący przedsiębiorca nie wskazał na żadne okoliczności wyłączające powyższe ustalenia. Co prawda postępowanie dowodowe jest tak skonstruowane, że ciężar dowodu spoczywa na organie, jednakże strona nie może pozostawać bierna, zwłaszcza jeśli twierdzi przeciwnie niż organ. Powinna wykazać się aktywnością w dowodzeniu swoich racji. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2104/12. LEX nr 1512633. czy z 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2609/11. LEX nr 1558038). Organ nie jest więc zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w nieskończoność, a tylko do momentu zgromadzenia wystarczającego materiału w sprawie tj. uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zasady te nie mają jednak charakteru bezwzględnego. Bezwzględne ich stosowanie prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia postępowania z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 180/11).

Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach reguluje problematykę transportu odpadów. Transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach została wydana delegacja ustawowa, na podstawie której minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów. Na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. 2016, poz. 1742) środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz.1137, ze zm.) oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Bezsprzecznie zatem, skoro jak ustalono powyżej, przedsiębiorca dokonywał przewozu odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, środek transportu odpadów powinien zostać oznakowany tablicą, o której mowa w § 9 ww. rozporządzenia. Takiego oznakowania pojazd jednak w dniu kontroli nie posiadał, co również jest bezsporne. Natomiast ustawodawca przewidział sankcje administracyjnoprawne w postaci administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o przewozie odpadów.

W związku z powyższym w badanej sprawie organy prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę w wysokości 10.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., ustaloną zgodnie z załącznikiem nr 3 - lp. 4.4.8.

Kontrolując wysokość wymierzonej kary Sąd stwierdził, że organy uczyniły zadość obowiązującym w tej mierze przepisom prawa. Stosownie do art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, art. 92d oraz art. 92e, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W załączniku nr 3 - lp. 4.4.8. postanowiono, że wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest znacząca, może być nawet odczuwana jako niewspółmierna do jednorazowego przewinienia, a dla małego przedsiębiorcy może być również dotkliwa. Niestety wymierzanie kar pieniężnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie przewiduje możliwości ich miarkowania, ani organom, ani Sądowi. Taryfikacyjny charakter tych kar sprawia, że ich zastosowanie wymaga rzetelnego ustalenia każdego przypadku naruszenia prawa. Konsekwencją zaś takiego ustalenia jest nałożenia na podmiot kary w ustalonej, sztywnej wysokości. Jednakże nie można z pola widzenia tracić celu tych unormowań, którym jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Tej zasadzie mają właśnie służyć przepisy dotyczące kontroli przestrzegania przepisów dotyczących m.in. prawidłowego oznaczania środków transportu przewożących odpady.

W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się wszystkie zarzuty skargi dotyczące kwestii uznania przewożonego w dniu kontroli ładunku - makulatury - za odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, zarówno dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach), jak i przepisów postępowania (art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu organy przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, pozwalające na zakwalifikowanie spornego ładunku jako odpadów. Organy ustalenia te oparły na zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności: wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 11 marca 2019 r., Specyfikacji/Awizo nr [...], wyjaśnieniach kierowcy, jak i pośrednio decyzji Starosty z 4.04.2016 r. Nadto materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z obowiązującymi w tej mierze postanowieniami art. 7 i 77 k.p.a. Kontrolowana decyzja zawiera również kompletne, spójne i spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie, pozwalające na prześledzenie procesu myślowego organu je sporządzającego. Organ ocenił również zgromadzony materiał zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a jego wnioski mają oparcie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Strona miała także zapewniony czynny udział na każdym etapie postepowania.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy Sąd podnosi, że DIAS rozważył możliwość zastosowania tego przepisu w stosunku do skarżącego przedsiębiorcy. Uznał jednak, co Sąd w pełni podziela, że dyspozycja tego przepisu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Powołany przepis zawiera przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu dokonującego naruszeń. Jak podnosi się w orzecznictwie do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 14.11.2019 r. sygn. akt III SA/Bk 622/19, publ. Lex nr 2749399). Nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym posługuje się przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest wynikiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, wyłączenie odpowiedzialności tego przedsiębiorcy nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników (por. wyrok WSA z dnia 24.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 529/19, CBOSA). Słusznie zatem podnosi DIAS, że przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. W badanej sprawie skarżący nie wykazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Na koniec odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a i 7b k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji braku legalnej definicji odpadu, Sąd wskazuje na nietrafność przywołanych przepisów na gruncie badanej sprawy. Art. 7a k.p.a., statuuje zasadę generalną nakazującą rozstrzygać wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. W myśl tego przepisu jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie strome uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi wobec jasnego brzmienia art. 27 ust. 7 ustawy o odpadach, § 9 rozporządzenia wykonawczego do ustawy, jak i art. 92a ust. 1 u.t.d. Stwierdzony przez organ brak tablicy "ODPADY" świadczy o niespełnieniu przez przedsiębiorcę wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdu w związku z przewozem określonej kategorii towaru, co musiało skutkować nałożeniem kary w sztywnej wysokości 10.000 zł.

Tym bardziej nie ma zastosowania w sprawie art. 7b k.p.a., który ustanawia zasadę współdziałania organów administracyjnych w sposób adekwatny i proporcjonalny.

Podsumowując, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Decyzja znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym i zebrano pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie sprawy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.