Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 466/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

3 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009r. sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bd 466/09

Uzasadnienie

Prezydent Miasta B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B., przy ul. S. [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego.

D. i J. S. umową zawartą w formie aktu notarialnego dnia [...] nabyli będą[...]15 o powierzchni 0.57,80 ha, oznaczony w ewidencji gruntów nr działek [...] i [...], zapisany w księdze wieczystej Kw Nr [...] oddany im w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem pod lokalizacje parkingu ogólnodostępnego oraz szaletów publicznych.

Pismem z dnia [...] J. S. poinformował Urząd Rejonowy w B., iż nie może wykorzystać części nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste zgodnie z umową z uwagi na fakt, iż znajdują się na niej chodniki i jezdnia.

W dniu [...] na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości Prezydent Miasta B. na wniosek Urzędu Rejonowego w B. za zgodą wieczystych użytkowników D. i J. S. wydał decyzję Nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw Nr [...] polegający na podziale działki Nr [...] o pow. 4878 m2 w wyniku, którego powstały działki Nr [...] o pow. 2839 m2 i Nr [...] o pow. 2039 m2.

D. i J. S. pismem z dnia [...] wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. przy ul. S. [...] w prawo własności wskazując, iż okres wykonywania prawa użytkowania wynosi ponad 3,5 roku, tj. od [...].

Kierownik Urzędu Rejonowego w B. po rozpatrzeniu wniosku D. i J. S. decyzją z dnia [...], Nr [...] orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w Bydgoszczy przy ul. S. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni 5780 m2 oraz za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej w prawo własności ustalił opłatę składającą się z rat rocznych płatnych przez 15 lat. Podkreślił, iż wysokość raty rocznej równa jest wysokości opłaty rocznej naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. waloryzowanej corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni.

Uzasadniając swoje stanowisko Kierownik Urzędy Rejonowego w B. podkreślił, że D. i J. Sa. spełniają wymóg art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, ponieważ nabyli prawo wieczystego użytkowania tej nieruchomości w dniu [...] aktem notarialnym Rep. [...] Nr [...], tj. przed dniem ogłoszenia ustawy (9 październik 1997 r.).

Pismem z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w B. wystąpił do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy X Wydziału Ksiąg Wieczystych o wpisanie w księdze wieczystej KW Nr [...] w Dziale IV hipoteki przymusowej z tytułu zabezpieczenia należności związanych z opłatą za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwocie 48258,00 zł.

Pismem z dnia [...] D. i J. S. wnieśli o zmianę decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] w punkcie 2 dotyczącym spłat ratalnych podnosząc, iż chcieliby jak najszybciej spłacić całość zadłużenia, a następnie uzyskać zaświadczenie będące podstawą do wykreślenia hipoteki przymusowej na nieruchomości.

W dniu [...] Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia [...], w której orzekł nabycie przez Miasto na prawach Powiatu B. z dniem [...] z mocy prawa, za odszkodowaniem własności nieruchomości, położonej w B. przy ul. O., stanowiącej działkę Nr [...] o pow. 0,2039 ha, zapisanej w księdze wieczystej Kw Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. – X Wydział Ksiąg Wieczystych na rzecz D. i J. S., zajętej pod drogę publiczną zaliczoną na dzień [...] do kategorii dróg wojewódzkich, a od [...] do kategorii dróg powiatowych.

Z wnioskiem o wypłatę odszkodowania D. i J. S. wystąpili do Prezydenta Miasta B. w dniu [...].

Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie zmiany decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B. przy ul. S. [...] do czasu zakończenia postępowania toczącego się w sprawie stwierdzenia nieważności umowy o oddaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste.

Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...]., sygn. akt [...] oddalił powództwo w całości.

Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta B. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B., przy ul. [...][...] zarzucając naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niezastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w części dotyczącej działki nr [...] w obrębie [...] położonej w B. przy ul. O. /S.

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta B. odmówił podjęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, wskazując w uzasadnieniu, że nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, gdyż wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...].

Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...], Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] uznając, że owa decyzja nie narusza przepisów prawa, a tym samym nie spełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Wojewoda nie zgodził się z twierdzeniami strony wywodząc, że z akt sprawy wynika, iż organ wydający decyzje posiadał dokumenty w postaci opisu i mapy nieruchomości położonej w B. przy ul. [...][...], działek Nr [...] i v[[...] o łącznej pow. 0,57,80 ha sporządzonej według stanu z dnia [...] oraz odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...] sporządzonej w dniu [...]. Podkreślił także, że w przypadku obu tych dokumentów brak jest wpisu w postaci niezgodności rzeczywistego obszaru działki Nr [...], jak i brak oznaczenia, iż część tej działki stanowi drogę. Ponadto w aktach sprawy brak jest adnotacji o zgłoszonych ewentualnych zastrzeżeniach, co do nieruchomości będących przedmiotem postępowania.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wniósł Prezydent Miasta B., kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji uznając, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...] przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. według właściwości wniosek Prezydenta Miasta B. o stwierdzenie nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] uznając zarzuty wywiedzione we wniosku za uzasadnione jakoby organ przy wydawaniu decyzji oparł się o nieaktualne mapy geodezyjne terenu. Podkreśliło, iż wydając decyzję Kierownik Urzędu Rejonowego w B. dysponował dokumentami sporządzonymi przez powołane do tego organy, przyjmując za dowód, to co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W dniu [...][...] wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B[...] z dnia [...] wskazując, iż w przeprowadzonym postępowaniu nadzorczym całkowicie pominięty został fakt, że Kierownikowi Urzędu Rejonowego w B. znana była okoliczność niezgodnego z prawem oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, której część stanowiła urządzoną drogę publiczną, a osoby którym prawo to przysługiwało same domagały się "zmiany umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste". Prezydent podkreślił także, że korespondencja prowadzona ze stronami dowodzi, że organ nie tylko nie podjął próby uregulowania powyższej kwestii, ale i korzystając z regulacji ustawy z dnia [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, wbrew prawu orzekł o nabyciu na własność przez osoby fizyczne chodnika oraz jezdni wraz z fragmentem ronda, wchodzących w skład drogi publicznej należącej wówczas do kategorii dróg wojewódzkich. W ocenie Prezydenta niezrozumiałe jest również powoływanie się w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wyłącznie na materiał dowodowy załączony do wniosku stron bez uwzględnienia wcześniejszych wyjaśnień D. i J. S. (pismo z dnia [...]) dotyczących map geodezyjnych odzwierciedlających stan faktyczny istniejący na gruncie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], nie podzielając stanowiska jakoby decyzja została wydana z naruszeniem art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 1 ustawy o drogach publicznych.

Kolegium podkreśliło, że przepis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami określał, co należy rozumieć pod pojęciem "celu publicznego". Nie wynikał z niego jednak zakaz obrotu gruntami przeznaczonymi, bądź wykorzystywanymi na te cele. Ponadto wskazało, że zakaz obrotu takimi gruntami nie wynikał również z art. 1 ustawy o drogach publicznych. Ponadto nie wynikał z żadnego innego przepisu tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż Skarb Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego wprowadzony został dopiero w art. 2a ustawy o drogach publicznych. Przepisu tego w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa nie zawierała.

W skardze do Sądu Prezydent Miasta B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Prezydent zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez nieuwzględnienie, że jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia prawa materialnego, ale również naruszenie prawa procesowego i przepisów kompetencyjnych, co oznacza wyjście poza ramy wąsko rozumianego stosunku materialnoprawnego nawiązywanego na podstawie decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego, naruszenie tych przepisów zawsze podważa byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach i obowiązkach jednostki.

Ponadto skarżący za niezrozumiałe uznał całkowite pominięcie faktu, że Kierownik Urzędu Rejonowego w B. w 1994 r. oddał D. i J. S. w użytkowanie wieczyste zajętą pod urządzoną drogę publiczną (chodnik, jezdnię i fragment ronda u zbiegu ul. P. W. i O.) nieruchomość Skarbu Państwa, a użytkownicy wieczyści kierowali do niego pisma o rozwiązanie umowy dotyczącej tego prawa w odniesieniu do przedmiotowej części nieruchomości.

Zdaniem skarżącego, mając świadomość stanu faktycznego nieruchomości (istnienia drogi i chodnika) organ miał obowiązek zebrania dodatkowego materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne wyjaśnienie sprawy.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Stan faktyczny ustalony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Bezspornym jest przy tym, że sporna nieruchomość stanowi własność D. i J. S. przy czym prawo własności ww. osób zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W sytuacji oddania nieruchomości gruntowej umową w użytkowanie wieczyste wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny. Brak wpisu, bowiem oznacza, że prawo to nie powstało.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, bardzo istotna była umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zawarta w formie aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] w dniu [...] pomiędzy J. i D. S. a występującą w imieniu Skarbu Państwa, jako pełnomocnik Kierownika Urzędu Rejonowego w B. – W. K.

Zgodnie obowiązującymi przepisami prawa w dniu zawierania powyższej umowy wynikającymi z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy mogły być sprzedawane osobom prawnym i osobom fizycznym albo oddawane tym osobom w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7. Sprzedaż albo oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem mogła nastąpić także na rzecz kilku osób. Stosownie natomiast do art. 19 powyższej ustawy sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność gminy wymagała zawarcia umowy. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymagało wpisu do księgi wieczystej (ust. 1). Natomiast postanowienia umowy, określające sposób korzystania z gruntów przez właściciela lub użytkownika wieczystego, podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie dokonano stosownego wpisu w księdze wieczystej KW Nr [...].

Na skutek zawarcia powyższej umowy organ administracji, działając w granicach swojej właściwości i kompetencji, nie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych powstałych wskutek zawarcia umowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Powyższa umowa cywilno-prawna nie została unieważniona, pomimo iż z powództwa Miasta B. toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym o stwierdzenie częściowej nieważności umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w B. w sprawie sygn. akt [...] oddalił powództwo w całości.

Oznacza to, że zawarta w dniu [...] umowa cywilna wywołała skutki prawne, a w dacie jej zawierania nie było przepisu, który zabraniałby oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, stanowiącego drogę publiczną.

Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] Nr [...] orzekająca o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, a której stwierdzenia nieważności żąda strona skarżąca, była następstwem wejścia w życie przepisów, które dały w tym zakresie użytkownikowi wieczystemu uprawnienie żądania przekształcenia.

W dacie wydawania spornej decyzji istniało ustanowione umową i ujawnione w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego gruntu, a wprowadzone ustawą z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z dnia 9 października 1997 r.) przepisy dały uprawnienie użytkownikowi wieczystemu do złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uprawnienie to wynikało z art. 2 ust. 1 powyższej ustawy. Przepis ten stanowił bowiem, że użytkownik wieczysty składa wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do właściwego organu określonego w tym przepisie. Decyzja ta stanowiła podstawę wpisu w księdze wieczystej. Nie ma to jednak znaczenia, ponieważ decyzja sporna została wydana na podstawie przepisów prawa.

W art. 1 ust. 1 ustawa określiła zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Zgodnie zaś z ust. 2 przepisy ustawy znalazły zastosowanie do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem jej ogłoszenia i złożyły wniosek, o którym mowa w art. 2, do dnia 31 grudnia 2000 r.

Nabycie prawa użytkowania nastąpiło w rozpoznawanej sprawie przed dniem ogłoszenia ustawy (głoszona 9 października 1997r.), a wniosek o przekształcenie złożono [...].

Z uwagi na powyższe ustawa znalazła zastosowanie do wnioskodawców.

W dacie wydawania spornej decyzji nie obowiązywał przepis art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), dodany z dniem 1 stycznia 1999 r. przez art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.), który przewiduje, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.

Powyższy przepis określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Instrumentem mającym na celu uporządkowanie stanu prawnego dróg publicznych i doprowadzenie sytuacji prawnej do stanu zgodnego z powyższym unormowaniem jest przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Stwierdza on, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Z przytoczonych unormowań wynika, że celem ustawodawcy było spowodowanie, by własność dróg publicznych w Polsce od dnia 1 stycznia 1999 r. należała wyłącznie do Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Z art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. Należy, zatem uznać, że z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie.

Przed dniem 1 stycznia 1999 r., nie podlegały żadnym ograniczeniom w obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne polegać może na przeniesieniu własności między podmiotami wymienionymi w art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii (vide: wyrok Naczelny Sąd Administracyjny) (do 2003.12.31) w Gdańsku z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1206/01 ONSA 2004/2/72- Lex Nr 109703). Nieruchomość stanowiąca działkę [...] zajęta jest obecnie pod drogę.

Aktualnie sporna nieruchomość jest własnością osób fizycznych. Prawo własności na rzecz tych osób zostało wpisane do księgi wieczystej i jest chronione poprzez rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyrażoną w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz.1361 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, stanowiącym gwarancję bezpieczeństwa obrotu prawnego, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Prawo własności działki nr [...] przeniesione zostało umową oddania gruntu w użytkowanie wieczyste dokonaną w formie aktu, skutek prawny ujawniony został w księdze wieczystej, następnie na mocy decyzji nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osób fizycznych. Sąd administracyjny nie jest władny do oceny ważności tej umowy, zawartej w prawem przepisanej formie; stanowi ona natomiast bardzo istotny element stanu faktycznego sprawy. Jej prawne konsekwencje w postaci oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, na skutek wejścia w życie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności spowodowało przeniesienia na rzecz osoby trzeciej prawa własności nieruchomości.

Wobec przedstawionej wyżej argumentacji prawnej, która legła u podstaw odmowy stwierdzenia nieważności spornej umowy wpływu na wynik sprawy nie mają także wszystkie pozostałe podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące świadomości organu, co do stanu faktycznego na gruncie spornej nieruchomości przed przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Korespondencja zgromadzona w sprawie może świadczyć, że strony umowy cywilnej prowadziły korespondencję w celu rozwiązania sytuacji, ale nie skierowały sprawy ostatecznie na drogę postępowania cywilnego. "Zawarcie umowy cywilnej, przewidzianej w art. 27 w związku z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zmianami), nie należy do sfery administracji publicznej, a naruszenia przepisów w tym zakresie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym"- postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 5 maja 2000 r., sygn. akt I SAB 8/00 -LEX nr 77627.

Wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04, Lex nr 165717: "O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Racje ekonomiczne i gospodarcze zaistniały w rozpoznawanej sprawie dopiero po wejściu w życie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Od tego momentu doszły skutki finansowe dla Skarbu Państwa. Skutki te jednak nie istniały w dniu wydawania spornej decyzji. Dlatego nie mogą być brane pod uwagę.

Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa".

W odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako rażące.

Zalicza się do takich przypadków pogwałcenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Uważa się przy tym, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia.

W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6 - 11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40, zwłaszcza s. 241-243).

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.