Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 401/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: cz. A  ust. 5, ust. 10
journal: Dz.U. 1998 nr 158 poz 1036
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
article: art. 16 par. 1,2, art. 60 par. 1, art. 64 par. 1,2, art. 65, art. 70 par. 1, art. 75,76,83,  art. 221
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr) Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi "DE" w C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

"DE" w C., w okresie od 6 kwietnia 1998 r. do 11 września 1998 r. dokonał 7 zgłoszeń celnych odzieży używanej importowanej z Niemiec. W zgłoszeniach celnych importer wnioskował o zastosowanie stawki celnej obniżonej na podstawie deklaracji eksportera, dotyczącej preferencyjnego pochodzenia przedmiotowego towaru, zamieszczonych na fakturach zakupu załączonych do przedmiotowych zgłoszeń.

Ze względu na wątpliwości, co do rzetelności informacji dotyczących pochodzenia towarów, polskie władze celne zwróciły się do niemieckich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji niemieckiego eksportera pochodzenia odzieży z Unii Europejskiej. W odpowiedzi niemieckie organy celne poinformowały, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego.

W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie w sprawie, a następnie w dniu [...] wydał decyzję nr [...] uznającą za nieprawidłowe wszystkie te zgłoszenia /7/ w zakresie zastosowanej stawki celnej i określił nową kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej w wysokości 60% wartości celnej towaru.

"DE" w odwołaniu od decyzji wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość Strona podniosła zarzut naruszenia przepisów artykułów: 120, 121 § 1, 122, 123, 124 i 187 § 1 Ordynacji Podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego oraz przepisów art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4 oraz § 4, art. 65 § 5 w zw. z art. 230 § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1 i art. 253 § 2 Kodeksu celnego, a także przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz przepisu art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego od towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 06.04.1998r, i umorzył w tej części postępowanie w sprawie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 13 § 1, § 3 pkt 4 i § 4, art. 20 § 1 i § 2, art. 83 § 1 i 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, ust. 2 i 6 Części "A" Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia (Dz. U Nr 158, poz. 1047), art. 13, art. 16, art. 18, art. 21 i art. 22 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r. (zał. do Dz. U. z 1997r, Nr 104, poz. 662) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokonywania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U Nr 130, poz. 851 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego od towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...] została wydana z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, bowiem wydano ją po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego i dlatego w tej części należało umorzyć postępowanie w sprawie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z postanowieniami Układu Europejskiego preferencyjne stawki celne mają zastosowanie tylko do towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej zaś jedyną możliwą formą sprawdzenia dowodów pochodzenia towaru jest tryb postępowania przewidziany w Protokole Nr 4 Układu Europejskiego. Zgodnie z art. 32 tego Protokołu władze celne kraju importu, w razie wątpliwości co do rzetelności deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej, zwracają się do władz celnych kraju eksportu o weryfikację dowodów pochodzenia i otrzymany wynik weryfikacji jest wiążący dla władz celnych kraju importu Wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiały wyraźne ustalenie czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone towary można uznać za pochodzące z Unii Europejskiej

Odnosząc się zarzutu odwołania, że organ celny nie wyjaśnił, czy weryfikacja faktur została dokonana w sposób nie budzący wątpliwości, organ odwoławczy stwierdził, że przepisy Protokołu Nr 4 mając zastosowanie w niniejszej sprawie, nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, a tym bardziej wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację.

Jeśli chodzi o zarzut nie zapewnienia stronie czynnego udziału w procesie weryfikacyjnym, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie weryfikacyjne nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, lecz stanowi czynności kontrolne postimprtowe, przeprowadzane w ramach urzędowej współpracy administracji celnych w oparciu o przepisy omawianego Protokołu Postępowanie weryfikacyjne mieści się zatem w pojęciu kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru, której organ celny może dokonać na podstawie art. 83 Kodeksu celnego Jeżeli wynik tej kontroli wskazuje - jak w rozpatrywanej sprawie - że zgłoszenie celne było nieprawidłowe, istnieje podstawa do odmówienia importerowi przyznania preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych

Stwierdził także organ odwoławczy, że - zgodnie z załącznikiem Nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencjynego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia - odzież używana znajduje się na wykazie towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Wobec możliwości zastosowania wobec sprowadzonej odzieży konwencyjnej stawki celnej w razie przedłożenia świadectw pochodzenia spełniających przesłanki ww. rozporządzenia Rady Ministrów, organ odwoławczy wzywał Stronę do ich przedłożenia, jednak do dnia wydania decyzji ostatecznej świadectwa takie nie zostały przedstawione. Zgodnie z ust. 10 części "A" Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12 1997r. do towarów wymienionych w wykazie o którym mowa wyżej (w tym do odzieży używanej) których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.

Uwzględniając okoliczności sprawy organ celny pierwszej instancji zasadnie -zdaniem organu odwoławczego - odmówił Stronie zastosowania stawki celnej obniżonej, ustalając kwotę długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej w wysokości 60 %, przyjmując dla ustalenia kraju pochodzenia towaru zapisy o pochodzeniu towaru z Niemiec umieszczone na fakturach, stanowiących załącznik do zgłoszeń celnych.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika importerów do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie - w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznającej zgłoszenia celne SAD nr:

- [...] ... [...]

- za nieprawidłowe w zakresie zastosowania stawki celnej i kwoty długu celnego.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej we wskazanej wyżej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji, skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 149, art. 151, art. 187 § 1 i art. 197 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1-3 i art. 253 § 2 ustawy z dnia 9.01.1997r. - Kodeks celny (Dz. U Nr 23, poz. 117 ze zm. ), a także art. 5, art. 6, art. 16, art. 21, art. 24 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16.12.1991 r. (Dz. U z 1994 r, Nr 11, poz. 38 ze zm.) i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U Nr 158, poz. 1047 ze zm.).

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje w ogóle zasadność dokonanej przez organy celne weryfikacji przyjętych zgłoszeń celnych. Przedstawiając szczegółowo okoliczności, w jakich doszło do wszczynania przez polskie organy celne postępowań weryfikacyjnych w zakresie klasyfikacji taryfowej odzieży używanej i podkreślając, że u ich podłoża leżała zmiana interpretacji przepisów prawa w tym przedmiocie dokonana przez Komisję Europejską, wskazująca na to, że noszenie odzieży może być traktowane wyłącznie jako tzw. czynność niewystarczającej obróbki bądź przetworzenia (czynność minimalna), wskutek czego nie można uznać odzieży używanej (noszonej) w danym kraju Unii Europejskiej za towar pochodzący z tego kraju, skarżący wywodzi, iż sama zmiana interpretacji przepisów nie może w żaden sposób stanowić podstawy do wysuwania wątpliwości w stosunku do importerów odzieży używanej, działających w dobrej wierze co do tego, że przedkładane świadectwa pochodzenia przywożonych towarów wystawione zostały w zgodzie z ówcześnie obowiązującymi przepisami i praktyką. Polemizując także ze stanowiskiem zaprezentowanym we wrześniu 1999 r. przez Komisję Europejską, jako pozostającym w zasadniczej sprzeczności z europejskim prawem o odpadach, skarżący wywodzi dalej, że sortowanie zebranej odzieży używanej, traktowanej na tym etapie jako odpad i wynikająca z niego przemiana odpadu w wyrób, traktowane jest jako czynność wystarczającej obróbki lub przetworzenia, uzasadniającej wystawienie świadectwa pochodzenia dla tego towaru. Zwracając dalej uwagę na regulacje zawarte w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, w szczególności na przewidziany w tym przepisie warunek przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towarów w postaci istnienia uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub innych wymogów tego Protokołu, skarżący podnosi też w wywodach uzasadnienia skargi, że organ odwoławczy w ogóle nie wskazuje w swej decyzji na to, czy istniały jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności informacji, a to oznacza, że polskie organy celne nie zastosowały wymogów postępowania weryfikacyjnego, skoro swych wątpliwości nie przedstawiły we wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.

Podkreślono dalej w uzasadnieniu skargi, że sporządzone przez eksportera na fakturach deklaracje o pochodzeniu towaru spełniają w rozpatrywanej sprawie wszystkie wymogi Protokołu 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, wobec czego nie mogą one zostać uznane za dokumenty poświadczające nieprawdę, zaś sama zmiana interpretacji przepisów prawa europejskiego nie daje podstaw do zmiany stawek celnych po ponad dwóch latach od dnia dokonania odprawy celnej, w szczególności z tego powodu, że importując określony towar strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji pochodzenia. Zarzuca też skarżący, że jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to winna się ona odbywać w ramach postępowania prowadzonego w kraju przed polskim organem celnym i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ celny dokonywał weryfikacji faktur załączonych do zgłoszeń celnych bez wszczęcia jakiegokolwiek postępowania, które odbywałoby się z udziałem strony. Nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu weryfikacyjnym organy celne naruszyły zatem postanowienia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Podnosi też skarżący, że w sytuacji, gdy strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości danych wymaganych do zgłoszenia celnego, organy celne winny były zastosować normę przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego, wedle którego za dłużników zobowiązanych do uiszczenia niedoboru należności celnych mogą być uznane w takim przypadku wyłącznie te osoby, które dostarczyły nieprawdziwych danych i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że dane te są nieprawdziwe.

Ponadto zarzucono w skardze, iż organ pierwszej instancji postanowieniem bezzasadnie odmówił uznania za pełnomocnika Pana J. T., umocowanego prawidłowo przez Stronę na mocy umowy pełnomocnictwa z dnia 05.12.2000 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie i polemizując z zawartą w skardze tezą o zmianie w krajach Unii Europejskiej interpretacji przepisów odnoszących się do ustalenia klasyfikacji taryfowej odzieży używanej, jako przyczynie przeprowadzonej weryfikacji deklaracji pochodzenia.

Pismem z dnia 07.10.2003r. pełnomocnik strony skarżącej poparł złożoną skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania, powtarzając w piśmie zasadnicze argumenty przytoczone w uzasadnieniu skargi.

Pismem z dnia 02.02.2004r. zarządca masy upadłości powiadomił Sąd o ogłoszeniu upadłości skarżącego i o uchyleniu zarządu własnego upadłego w postępowaniu upadłościowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz..U Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997r. - Kodeks celny (Dz. U Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego).

Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047) obowiązującego w okresie składania zgłoszeń celnych w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.

Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniach celnych, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturach - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturach organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując do władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu Przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszeń celnych towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 ust 2 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, tj przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnych eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniami celnymi, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania ww. postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszeń celnych.

Przewidziana art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu, państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej, a więc zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Chybionym w zupełności jest też podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne norm przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego przez jego nie zastosowanie i brak przyjęcia, że wobec działania strony skarżącej w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji eksportera jest ona zwolniona z obowiązku uiszczenia niedoboru należności celnych. Wskazać tu należy, że z przepisu tego wynika przede wszystkim, że w przypadku długu celnego w przywozie dłużnikiem jest składający zgłoszenie celne, zaś w sytuacji gdy zgłoszenie celne złożone zostało przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną) dłużnikiem jest, obok tego przedstawiciela, również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Za dłużników zostają też uznane osoby, które dostarczyły nieprawdziwe dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć o nieprawdziwości tych danych, a w wyniku takiego zgłoszenia należności celne nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna. Z przytoczonych norm nie wynika bynajmniej, że uznanie za dłużnika osoby dostarczającej nieprawdziwych danych stanowiących podstawę zgłoszenia celnego zwalnia z obowiązku pokrycia tego długu osobę zgłaszającą lub osobę, na rzecz której zgłoszenie celne zostało złożone przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną), regulacja ta wskazuje natomiast, iż odpowiedzialność za ten sam dług celny w określonych warunkach ciążyć może na kilku osobach równocześnie i że stosownie do art. 221 Kodeksu celnego odpowiedzialność ich jest solidarna.

Nie jest także uzasadniony zarzut skargi (podniesiony uprzednio w odwołaniu) dotyczący odmowy uznania za pełnomocnika J.T. (umocowanego na podstawie umowy pełnomocnictwa z 05.12.2000r.) w postępowaniu przed organem I instancji, bowiem w myśl art. 253 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli postępowanie przed dyrektorem urzędu celnego dotyczy towaru, którego rodzaj i ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to przedstawicielem bezpośrednim tej osoby może być wyłącznie jej pracownik lub agencja celna - w kwestiach tych, zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego, przepisy tego Kodeksu mają pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 08 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 151, poz. 1270).