Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1144/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi T.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia zastawu skarbowego oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1144/06

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. odmówił wykreślenia z Rejestru Zastawów Skarbowych Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., wpisanego pod poz. 7/2005, zastawu skarbowego na samochodzie Skoda Fabia rok produkcji 2001 nr rej. [...] celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych J.N..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych J.N., wpisał w Rejestrze Zastawów Skarbowych pod poz. [...] zastaw skarbowy na samochodzie Skoda Fabia rok prod. 2001 nr rej. [...] oraz poinformował o wpisaniu powyższego zastawu Centralny Rejestr Zastawów Skarbowych Ministra Finansów w Warszawie. J.N. i Starostwo Powiatowe w T. poinformowano w dniu 1 grudnia 2005 r. pismem z dnia 29 listopada 2005 r. nr [...], prostując jednocześnie błędną informację z dnia [...] o wykreśleniu takiego zastawu pod poz. 7/2004. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wskazał, że jak wynika z informacji Starostwa Powiatowego w T. ww. samochód nabyła T. M. na podstawie umowy z dnia 18 listopada 2005 r. O istnieniu zastawu skarbowego została ona poinformowana w dniu [...]i w tym dniu złożyła oświadczenie w Starostwie Powiatowym w T. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starostwo Powiatowe w T. zarejestrowało samochód na nazwisko T. M.. W dniu 30 grudnia 2005 r. T. M. złożyła, uzupełniony w dniu 17 stycznia 2005 r. o opłatę skarbową, wniosek o wykreślenie z rejestru zastawów skarbowych ww. samochod, powołując się na oświadczenie J.N. o braku zastawów skarbowych i błędne pismo z Urzędu Skarbowego w T., a także informację Starostwa Powiatowego w T. o braku zastawów skarbowych w momencie złożenia wniosku o rejestrację.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że z treści art. 42 § 5 Ordynacji podatkowej wynika, że zastaw skarbowy wygasa: 1) z mocy prawa z dniem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego albo 2) z dniem wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych, albo 3) z dniem egzekucyjnej sprzedaży przedmiotu zastawu.

Organ podatkowy stwierdził, iż w sprawie nie zaistniała pierwsza przesłanka, gdyż nie wygasły zabezpieczone zobowiązania podatkowe J.N.. Z kolei wykreślenie (przesłanka druga) z rejestru zastawów skarbowych może nastąpić zgodnie z art.42a §1 Ordynacji podatkowej, gdy rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. Wniosek o wykreślenie wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu. W sprawie nie zachodzi również i ta przesłanka wygaśnięcia zastawu skarbowego, gdyż w dniu obciążenia zastawem skarbowym tj. [...] samochód stanowił własność zobowiązanego J.N.

Organ wskazał, iż informacja o wpisaniu lub wykreśleniu zastawu skarbowego nie jest decyzją i nie wpływa na prawny los (ustalenie lub ustanie) zastawu (C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III.). W dniu 16 lutego 2005 r. J. N. został poinformowany, iż ww. samochód nie jest obciążony zastawem skarbowym, ale jednocześnie stanowi przedmiot zajęcia zabezpieczającego. Z łatwością więc mógł skonstatować, iż informacja z dnia [...]o wykreśleniu zastawu skarbowego jest błędna. Ponadto J. N. nie był informowany o wpisaniu zastawu skarbowego pod tym numerem, który był podany w błędnej informacji. Zatem w dniu sprzedaży samochód był obciążony zastawem skarbowym.

Organ I instancji stwierdził, iż to sama wnioskodawczyni pozbawiła się prawa domagania wykreślenia zastawu skarbowego, składając wniosek po upływie 7- dniowego terminu od dnia, gdy powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu.

Organ wskazał, iż nie wystąpił także trzeci przypadek wygaśnięcia zastawu skarbowego tj. egzekucyjna sprzedaż przedmiotu zastawu.

Ponadto organ podatkowy wskazał, że wobec tego, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek wygaśnięcia zastawu skarbowego, wniosek T. M. rozpoznał odmownie.

Od powyższej decyzji odwołała się T. M.. Wniosła o jej uchylenie i wykreślenie zastawu z rejestru zastawów, ewentualnie wniosła o wypłatę przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ceny samochodu i poniesionych kosztów związanych z rejestracją samochodu. Zarzuciła, iż Naczelnik nie wziął pod uwagę faktu, że działała w dobrej wierze kupując samochód w oparciu o jego pismo, z którego wynikało, iż zastaw został wykreślony. Sprawdziła tę informację także w Starostwie, które dostało pismo tej samej treści i tylko dlatego wyraziła zgodę na przerejestrowanie samochodu. Podniosła, że Naczelnik nie podał, iż pierwsza rejestracja miała miejsce 21 listopada 2005 r., a dopiero podczas wydawania tablic tzw. stałych została poinformowana o zastawie rejestrowym, było to miesiąc później [...] Podała, iż Naczelnik kłamie podając, że Pan N. został poinformowany o tym, iż samochód nie jest obciążony zastawem skarbowym, ale stanowi przedmiot zajęcia zabezpieczającego. Pan N. został poinformowany jedynie o tym, iż zastaw skarbowy został wykreślony.

Decyzją z dnia [...] NR [...], wydaną na podstawie art. 42 a, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 5, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 42 a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wniosek o wykreślenie wpisu zastawu skarbowego składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności, powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu. Jak wynika z akt sprawy oraz odwołania z dnia [...], T. M. o ustanowieniu zastawu skarbowego dowiedziała się w dniu 21 grudnia 2005r. W związku z tym, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o wykreślenie zastawu upływał w dniu 28 grudnia 2005r. Przedmiotowy wniosek został wniesiony w dniu 30 grudnia 2005r. tj. z uchybieniem terminowi. Fakt ten spowodował, że powyższy wniosek nie może zostać uwzględniony. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. odmówił wykreślenia zastawu.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że zastaw skarbowy wygasa w przypadkach określonych w art. 42 § 5 Ordynacji podatkowej i stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymieniona w tym przepisie.

Organ odwoławczy wskazał, ustosunkowując się do żądania T. M. zawartego w odwołaniu, a dotyczącego wypłacenia przez Dyrektora Izby Skarbowej ceny samochodu oraz kosztów poniesionych przez nią przy jego rejestracji, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa wykreślenia zastawu skarbowego w związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., jako organ podatkowy II instancji, nie jest właściwy w sprawie ewentualnego wypłacenia wartości samochodu oraz kosztów jego rejestracji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, gdyż po pierwsze - przy sprzedaży miała okazane pismo Urzędu Skarbowego w T. informujące, że zastaw został wykreślony, a po drugie - nie jest prawdą, że wniosek o wykreślenie złożyła 30 grudnia 2005 r. Wniosek pierwotnie złożyła w dniu [...] w Starostwie Powiatowym, a w dniu 30 grudnia 2005 r. złożyła go jeszcze raz, bo tak jej powiedziano w Urzędzie Skarbowym. Zdaniem skarżącej powinna się jednak liczyć data 21 grudnia 2005 r., a Starostwo powinno jej wniosek przekazać do Urzędu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, iż w piśmie z dnia 29 listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. poinformował podatnika o pomyłce zawartej w piśmie z dnia [...] Fakt nieprawidłowego powiadomienia podatnika o ustanowieniu zastawu nie ma wpływu na skuteczność jego ustanowienia. Jednocześnie organ wskazał, iż wniosek złożony przez skarżącą w Starostwie Powiatowym nie może zostać uznany za wniosek o wykreślenie zastawu skarbowego, ponieważ wniosek ten nie był oparty na art. 42 Ordynacji podatkowej, lecz na podstawie art. 75 k.p.a. i art. 233 § 1 k.k. W związku z tym nie zgadza się z zarzutem, że wniosek skarżąca złożyła w terminie. Podkreślił, iż wniosek skarżącej złożony w terminie nie mógłby zostać uwzględniony, ponieważ zastaw ustanowiony został prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 42 a § 1 tej ustawy wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych następuje, jeżeli rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. Wniosek o wykreślenie wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu. W sprawie wykreślanie wpisu z rejestru zastawów skarbowych w przypadku określonym w § 1 wydaje się decyzję (§ 2 art. 42 a ustawy).

Oznacza to, iż obciążenie zastawem skarbowym rzeczy, która w dniu jego ustanowienia nie stanowiła własności podatnika odpowiadającego za zaległości podatkowe jest przesłanką hipotezy normy prawnej wynikającej z art. 42 a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i jej wystąpienie waży o obowiązku wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dacie ustanowienia zastawu tj. [...]właścicielem samochodu marki Skoda Fabia był J. N.. Jak wynika z rejestru zastawów skarbowych Urzędu Skarbowego w T. J. N. był osobą odpowiadającą za zaległości podatkowe, podstawę ustanowienia zastawu stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...] oraz decyzja z dnia [...] [...]. Przedmiotem zastawu był m. in. samochód Skoda Fabia Classic 1.9 SDI nr rej [...], r. prod. 2001. Wobec powyższego obciążenie rzeczy – samochodu zastawem nastąpiło w sposób zgodny z prawem.

W dniu 18 listopada 2005 r., a więc po ustanowieniu zastawu, skarżąca T. M. na podstawie umowy kupna – sprzedaży nabyła od J.N. opisany wyżej pojazd marki Skoda za cenę 10000 zł.

Zdaniem Sądu, nie może stanowić podstawy do wykreślenia zastawu skarbowego to, że skarżąca dokonała zakupu samochodu opierając się na piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 4 listopada 2005 r., w którym błędnie poinformował podatnika - J.N. o wykreśleniu zastawu skarbowego na powyżej wskazanym samochodzie. W przepisie art. 42 a § 1 Ordynacji podatkowej nie został bowiem zawarty powyżej wskazany przypadek uzasadniający wykreślenie zastawu skarbowego. Pod pojęciem wykreślenia zastawu skarbowego nie można rozumieć każdego wykreślenia, a tylko te, o którym mowa w art. 42 a Ordynacji podatkowej (por. Morawski Wojciech, Monitor Podatkowy 2004/11/23 nr publikacji 45411 – "Wygasanie zastawu skarbowego").

Nie budzi wątpliwości, że organ podatkowy w dniu [...] błędnie poinformował J.N. o wykreśleniu zastawu skarbowego. Zauważyć w tym miejscu jednak należy, iż organ podatkowy wcześniej nie informował podatnika o ustanowieniu zastawu skarbowego, a zatem nie mógł wykreślić czegoś, co nie zostało uprzednio wpisane do rejestru zastawów skarbowych.

Zauważyć też należy, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, na podstawie art. 97 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) w dniu 9 grudnia 2004 r. dokonano zajęcia ruchomości należących do J.N., w tym m.in. samochodu marki Skoda Fabia 1.9 SDI nr rej [...], na poczet należnych Urzędowi Skarbowemu w T. zobowiązań, a zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem J.N.. Protokół został podpisany przez podatnika. Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca - T. M. nabywając samochód została poinformowana o powyższym przez J.N.. Natomiast z § 3 zawartej w dniu 18 listopada 2005 r. umowy kupna - sprzedaży wynika, że sprzedający oświadczył, iż samochód będący przedmiotem umowy jest jego własnością, nie ma wad prawnych, nie mają do niego prawa osoby trzecie, nie jest przedmiotem żadnego postępowania i zabezpieczenia.

Wszystko to sprawia, że brak jest spełnienia przesłanki do wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych o ustanowieniu w dniu [...]na samochodzie marki Skoda Fabia Classic 1.9 SDI nr rej [...], r. prod. 2001 zastawu skarbowego.

Zdaniem Sądu, wadliwie natomiast organy podatkowe przyjęły, iż wniosek o wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych skarżąca złożyła po upływie terminu określonego w art. 42 a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. po upływie 7 dni od dnia, w którym powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu.

Zważyć należy, że zawarty w oświadczeniu z dnia [...] wniosek skarżącej, którego treść nie budziła żadnych wątpliwości, powinien być przez Starostwo Powiatowe w T., jako organ niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazany do organu właściwego. Stosownie zaś do treści art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

Powyższe naruszenie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nie wystąpiły przesłanki do wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych określone w art. 42 a § 1 Ordynacji podatkowej.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.