Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1235/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], wydana w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu.

Orzeczeniem tym Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku [...] – współwłaściciela pojazdu, o wyrejestrowanie pojazdu z powodu jego przywłaszczenia przez drugiego współwłaściciela, odmawiającą w oparciu o art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.), wyrejestrowania pojazdu marki [...], nr nadwozia [...], nr rej. [...], zarejestrowanego przez [...] oraz [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium podało, iż w dniu 24 lipca 2015 r. [...] złożyła wniosek o wyrejestrowanie samochodu osobowego [...] o nr rej. [...], załączając do wniosku następujące dokumenty: kartę pojazdu, oświadczenie z dnia 23 lipca 2015 r. o przywłaszczeniu pojazdu, kopię zawiadomienia o przywłaszczeniu pojazdu i kopię postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Na wezwanie organu z dnia 20 sierpnia 2015 r., [...] przesłała pismo z dnia 9 września 2015 r, informujące, że nie posiada dowodu rejestracyjnego pojazdu gdyż dokument ten został przywłaszczony wraz z samochodem. Ponadto, do pisma załączyła oryginał postanowienia o umorzeniu postępowania (Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...]).

Odmawiając wyrejestrowania pojazdu na ww. wniosek, organ I instancji wskazał, że wniosek o wyrejestrowanie pojazdu został złożony przez [...] jako współwłaściciel pojazdu został zaś wezwany przez organ do złożenia wyjaśnień w toku postępowania administracyjnego, jednak korespondencja nie została przez niego podjęta. Organ I instancji wskazał przy tym, że [...] do wniosku nie dołączyła pełnomocnictwa współwłaściciela do dokonania wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. Wobec powyższego nie została spełniona przesłanka prawidłowego określenia stron postępowania. Ponadto, organ I instancji stwierdził, że do wniosku nie zostały złożone wymagane przepisami dokumenty: dowód rejestracyjny, zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży (przywłaszczenia) pojazdu, albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży (przywłaszczenia) pojazdu wystawione przez właściwy organ.

Od ww. decyzji [...] złożyła odwołanie, z zachowaniem terminu. Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego sprawy, a także naruszenie przepisów ustawy o Prawo ruchu drogowym tj. art. 79 ust. 1 pkt 2 oraz przepisów § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Wskazała, że do wniosku o wyrejestrowanie dołączyła oświadczenie, że przedmiotowy pojazd został przywłaszczony, kopię zawiadomienia do prokuratury o przywłaszczeniu pojazdu, kopię postanowienia prokuratury o przedstawieniu zarzutów [...], kartę pojazdu oraz na wezwanie organu również oryginał postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Wobec powyższego, zdaniem odwołującej spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

W dniu 22 stycznia 2016 r. [...] złożyła do akt postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowej sprawy Kolegium uznało, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawiając swoją argumentację wskazało na treść art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz na § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r, w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

Kolegium podało w efekcie, że w fazie kradzieży lub przywłaszczenia pojazdu, podlega on wyrejestrowaniu na wniosek właściciela, który zobowiązany jest dodatkowo przedstawić dokumenty, o których mowa w § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów tj. dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.

Wyjaśniło, że rozróżnienie na gruncie prawa karnego pomiędzy kradzieżą pojazdu a przywłaszczeniem pojazdu, nie posiada prawnej doniosłości z punktu widzenia wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarówno w przypadku kradzieży pojazdu, jak i w przypadku jego przywłaszczenia, żądanie wyrejestrowania pojazdu podlega rozpoznaniu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt: III SA/Po 610/12).

Wskazało dalej, że w niniejszej sprawie strona złożyła do akt sprawy postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu dochodzenia prowadzonego przeciwko [...] podejrzanego o to, że w okresie bliżej nie ustalonym jednak nie wcześniej niż w dniu 24 lipca 2014 r. i nie później niż w dniu 11 września 2014 r. w [...] przywłaszczył pieniądze w kwocie ok. 12-15 tys. zł, pochodzące ze sprzedaży samochodu marki [...] o nr rej. [...] należącego do współwłaściciela [...], czym działał na jej szkodę tj. o przestępstwo z art. 284 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienie przez podejrzanego zarzucanego mu czynu (pkt I postanowienia). Postanowienie Sądu Rejonowego [...][...] III Wydział Kamy z dnia [...] stycznia 2016 r. o sygn. akt: III Kp [...] uwzględniło zażalenie strony w części dotyczącej pkt II ww. postanowienia Prokuratury, zaś postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu dochodzenia w zakresie pkt I nie zostało zmienione.

Kolegium podkreśliło, że postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w pkt I stanowi o umorzeniu dochodzenia w sprawie przywłaszczenia pieniędzy pochodzących ze sprzedaży przedmiotowego pojazdu, a nie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu (jak wymagają tego ww. przepisy). Przestępstwo przywłaszczenia pieniędzy pochodzących ze sprzedaży pojazdu, którego wyrejestrowania domaga się strona jest okolicznością nie mającą znaczenia dla sprawy. Istotne jest natomiast to, aby strona przedstawiła postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu wystawione przez właściwy organ albo zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu. Żaden z ww. dokumentów nie został jednak przedstawiony przez stronę.

Z powyższych względów, wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nie zostało przedstawione wymagane w § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu albo zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu.

Dlatego też dalsze rozważania odnoszące się zarzutów strony Kolegium uznało za bezprzedmiotowe. Niemniej Kolegium dodało, iż okoliczność, że [...] nie załączyła do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu pełnomocnictwa współwłaściciela do dokonania wyrejestrowania pojazdu, nie stanowi przeszkody do rozpoznania ww. wniosku w sytuacji, gdy drugi ze współwłaścicieli został poinformowany o toczącym się postępowaniu (przesyłka winna zostać uznana za skutecznie doręczoną na ostatni podany przez [...] adres). Ponadto Kolegium wyjaśniło, iż brak dowodu rejestracyjnego również nie może stanowić samoistnej podstawy do odmowy wyrejestrowania wniosku, bowiem strona ma możliwość złożenia oświadczenia zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Niezależnie jednak od powyższego (oraz pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzji organu I instancji), wniosek strony o wyrejestrowanie pojazdu nie mógł zostać uwzględniony z powodu nie przedstawienia przez stronę postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu albo zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu.

W skardze do Sądu na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] skarżąca – [...] zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez błędną jego wykładnię i art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. przez niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 80 k.p.a. poprzez dowolnie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że nie doszło do przywłaszczenia pojazdu.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz dokonanie wyrejestrowania pojazdu, ewentualnie uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym rozróżnia pojęcie "rejestracji pojazdu" m. in. w art. 73 ust. 1, art. 72, art. 71 ust. 1 ustawy, i "wyrejestrowania", i nie są to pojęcia tożsame. Ustawa przewiduje odmienne zasady zarejestrowania i wyrejestrowania pojazdu. Wyrejestrowanie pojazdu jest odwrotną stroną działania organu administracyjnego polegającego na zarejestrowaniu pojazdu.

W świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku kradzieży/przywłaszczenia pojazdu, jego wyrejestrowanie może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, który złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie. Spełnienie więc tego warunku nakłada na organ administracji obowiązek wyrejestrowania tego pojazdu. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżąca stwierdziła, iż przedmiotowy samochód został przywłaszczony przez jej męża - współwłaściciela samochodu. Stosownie do art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji powinien to oświadczenie w stosownej formie od skarżącej odebrać z pouczeniem o skutkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, co też miało miejsce. Przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów nakłada na właściciela pojazdu dokonującego jego wyrejestrowania, obowiązek dołączenia do wniosku poza stosownym oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, innych dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, jeżeli była wydana, zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu, wystawione przez właściwy organ. Tych dodatkowych warunków przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy wyrejestrowaniu pojazdu - nie przewiduje. Oznacza to, że skarżąca nie miała obowiązku dostarczania dodatkowych dokumentów. Niezależnie jednak od powyższego, powyższe uczyniła.

I dalej, skarżąca wskazał, że nie sposób zaakceptować stanowiska Kolegium, z którego wynika, iż nie przedstawiła postanowienia o umorzenia dochodzenia w sprawie kradzieży/przywłaszczenia pojazdu a jedynie postanowienie o przywłaszczeniu pieniędzy pochodzących ze zbycia przedmiotowego pojazdu. Przede wszystkim zdaniem skarżącej, organ nie dokonał dokładnej analizy przedłożonych dokumentów, z których jednoznacznie wynikało, że skarżąca zgłosiła na policji popełnienie przestępstwa przywłaszczenia pojazdu przez jego współwłaściciela. Przedłożyła jego zeznania, w których przyznaje się on do zbycia pojazdu za granicą, co tym samym spowodowało, że organ zakwalifikował jego zachowanie jako przywłaszczenie pieniędzy pochodzących ze zbycia pojazdu a nie przywłaszczenie pojazdu. Stwierdziła w efekcie, że ze złożonych przez nią dokumentów wynika, iż [...] dokonał zbycia pojazdu, bez jej zgody i wiedzy (do czego przyznał się w toku trwających postępowań - skarżąca przedstawiła organom zeznania współwłaściciela oraz postanowienie Sądu). Drugi właściciel sprzedał więc samochód, a później - przywłaszczył sobie środki pochodzące z niego. Takie działanie, jak wskazała, nosi znamiona przestępstwa przywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna. W ocenie Sądu, rację ma bowiem skarżąca podnosząc, iż organy orzekające w sprawie kierowały się błędną wykładnią przepisów art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nadto – odstąpiły od wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czym dopuściły się naruszenia przepisów procesowych.

Przed rozwinięciem powyższego zważyć trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wyrejestrowania pojazdu. Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej z dnia 23 lipca 2015 r. o wyrejestrowanie samochody marki [...] o nr rej. [...], z uwagi na jego przywłaszczenie przez współwłaściciela – [...]. Wobec treści tego żądania, zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), regulujące wyrejestrowanie pojazdu.

Zważyć więc należy, iż stosownie do treści art. 79 ust. 1, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;

6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

7) 165 wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5.

Z powyższego wynika, iż postępowanie dotyczące wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości – do jego uruchomienia niezbędny jest bowiem wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który to określa w nim podstawę żądania. Z powyższego wynika także, iż wskazany powyżej katalog przesłanek stanowiących podstawę do wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Nadto, z powyższego także wynika, iż w przypadku wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu (o czym przesądza sformułowanie: "pojazd podlega wyrejestrowaniu"). Zaznaczyć też należy, iż uzupełnienie procedury dotyczącej wyrejestrowania pojazdu zawarte zostało w § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., Nr 133, poz. 1123 ze zm.).

Z uwagi na zarzuty skargi, kwestionujące prawidłowość zastosowania przepisów tego rozporządzenia w sprawie, dodać należy, iż rozporządzenie to zostało wydane w oparciu delegację zawartą w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, który w dacie wydania ww. rozporządzenia przewidywał, iż "Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis"; nie dotyczył więc (jak z niego wynika), wyrejestrowania pojazdu. Niemniej wskazany przepis został znowelizowany, co nastąpiło ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2281), i otrzymał nowe brzmienie: "Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis". Jednocześnie w art. 40 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej przewidziano, iż przepisy wykonawcze wydane m. in. na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie przepisów znowelizowanych niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W tej sytuacji i wobec powyższego (biorąc przy tym pod uwagę datę wydania decyzji II instancji w niniejszej sprawie), zarzuty skargi dotyczące nieuprawnionego zastosowania przepisów ww. rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. należało uznać za bezpodstawne.

Tym samym, niniejsza sprawa, wywołana ww. wnioskiem skarżącej, wymagała rozpatrzenia ze szczególnym uwzględnieniem cyt. art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ww. § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W myśl tego pierwszego, pojazd podlega wyrejestrowaniu w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. W myśl tego drugiego: w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu i do wniosku dołącza dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosując cyt. przepisy w sprawie, Kolegium uznało (za organem I instancji), iż skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu, ani postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawionego przez właściwy organ. Przyjęło przy tym, iż rozróżnienie na gruncie prawa karnego pomiędzy kradzieżą pojazdu a jego przywłaszczeniem, nie posiada prawnej doniosłości z punktu widzenia wyrejestrowania pojazdu. Dlatego też za prawidłowe uznało orzeczenie o odmowie wyrejestrowania pojazdu na wniosek skarżącej.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcia wydane w sprawie, choć opierają się na właściwych przepisach prawa materialnego, nie mogą się ostać.

Nie sposób przede wszystkim zaakceptować przyjętej w nich wykładni ww. regulacji prawnych, zgodnie z którą tylko dokumenty wymienione wprost we wskazanych przepisach mogą stanowić dowód na okoliczność wystąpienia przesłanki uzasadniającej wyrejestrowanie pojazdu. Okoliczność, iż to na właścicielu pojazdu, który składa wniosek o wyrejestrowanie - w myśl ww. § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - spoczywa obowiązek dołączenia do wniosku określonych dokumentów, nie zwalnia bowiem organu od podejmowania w razie konieczności niezbędnych czynności wyjaśniających, zgodnie z zasadami postępowania dowodowego określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Również w tych sprawach, dotyczących wyrejestrowania pojazdu (i mimo brzmienia ww. przepisów, w tym wykonawczych – wskazujących wprost dowody mające potwierdzać wystąpienie przesłanki wyrejestrowania, które to strona winna złożyć), na organie spoczywają obowiązki wynikające m. in. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie zaś z tymi przepisami, organ w toku prowadzonego postępowania, stojąc na straży praworządności, zobowiązany jest z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Winien przy tym jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W konsekwencji, w ocenie Sądu, w sytuacji, gdy strona wnosi o wyrejestrowanie pojazdu i załącza dokumenty znajdujące się w jej posiadaniu, przy czym – nie wymienione wprost w ww. § 15 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, a mające potwierdzać wystąpienie jednej z przesłanek z art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ zobligowany jest dokonać ich oceny w całokształcie materiału dowodowego (tj. ustalić ich znaczenie i wartość dowodową, rozpatrzyć każdy dowód z osobna, a następnie – wszystkie dowody we wzajemnej łączności), w razie zaś wątpliwości – uzupełnić dowody w sprawie również z urzędu. Dokonując ich oceny winien także wziąć pod uwagę art. 9 k.p.a., zgodnie z którym "organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Niewykluczone bowiem, iż dowody zgromadzone w sprawie będą wskazywały na wystąpienie innej przesłanki wyrejestrowania pojazdu, niż podana we wniosku, co zaś winno skutkować zastosowaniem ww. art. 9, poprzez poinformowanie strony o tej sytuacji i umożliwienie jej ewentualnego zweryfikowania swojego żądania.

We wskazanym kontekście dowodowym zważyć też trzeba, iż stosowanie przepisów prawa nie może następować w sposób mechaniczny, abstrahujący od wyjątkowych okoliczności konkretnych przypadków i skutkujący tym, że dany podmiot nie może znaleźć skutecznego środka ochrony swoich słusznych interesów. W kontekście przepisów dotyczących wyrejestrowania pojazdów zwracał na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt: I OSK 1001/07), w którego uzasadnieniu znalazł się następujący wywód: "Formalistyczna wykładnia art. 79 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym pozostaje w sprzeczności z zasadami konstytucyjnymi, w tym z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Demokratyczne państwo prawne gwarantuje jednostce prawo do procesu, a zatem do obrony w postępowaniu uregulowanym przepisami prawa. Nie jest zatem prawidłową wykładnią ta która odrzuca stosowanie przepisów prawa procesowego, co zamyka możliwość prawną załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej."

Sąd zauważa przy tym, iż okoliczności badanej sprawy są nietypowe (przez to, iż skarżąca nie dysponuje dokumentami wprost wymienionymi w ww. przepisie wykonawczym, a jednocześnie z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że od kilku lat nie jest w posiadaniu samochodu objętego wnioskiem o wyrejestrowanie). To zaś zmusza do takiej wykładni i zastosowania prawa, które pozwoli znaleźć rozwiązanie godzące interes publiczny ze słusznym interesem jednostki. Nie sposób bowiem, w ocenie Sądu, zaakceptować takiego działania organu, który tylko z uwagi na nieprzedłożenie przez stronę dokumentów określonych wprost w § 15 ust. 1 pkt 2 wymienionego rozporządzenia, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego z dokumentów innych, tj. złożonych w sprawie, rozpatrywany wniosek o wyrejestrowanie pojazdu załatwia odmownie.

Sąd zauważa także, iż dokumentów złożonych przez skarżącą wynika, że od dnia 20 lipca 2014 r. (v. oświadczenie skarżącej złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej z dnia 23 lipca 2015 r.), nie posiada ona pojazdu, który to (jak podnosi) został przywłaszczony przez drugiego współwłaściciela. Pojazd został wywieziony do [...], a następnie (prawdopodobnie) sprzedany. Skarżąca nie dysponuje jednak dokumentami wskazującymi na dalszy los pojazdu. Nie jest w stanie m. in. wykazać jego sprzedaży, czy też zarejestrowania za granicą. W oparciu o dokumenty, które posiada wniosła o wyrejestrowanie pojazdu z uwagi na jego kradzież/przywłaszczenie. Dołączyła na tę okoliczność oprócz ww. oświadczenia, zawiadomienie, jakie skierowała do Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 27 października 2014 r., dotyczące przywłaszczenia ww. pojazdu. Do wskazanego zawiadomienia, jak wynika z załączników, dołączyła potwierdzenie rezerwacji na prom z dnia 23 lipca 2014 r. Skarżąca dołączyła także postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu w pkt I dochodzenia przeciwko [...] o to, że w okresie nie wcześniej niż w dniu 25 lipca 2014 r. i nie później niż w dniu 11 września 2014 r. w [...] przywłaszczył pieniądze pochodzące ze sprzedaży samochodu o nr rej. [...], wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu. Skarżąca dołączyła również postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział III Karny z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt III Kp [...] utrzymujące w mocy ww. postanowienie (co do przywołanego pkt 1). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał m. in. na zbycie pojazdu o nr rej [...] przez [...]. Składając ww. dokumenty i domagając się wyrejestrowania pojazdu skarżąca podnosiła konsekwentnie, iż przedmiotowego pojazdu nie posiada, a mimo to nadal uiszcza ubezpieczenie obowiązkowe z nim związane.

W ocenie Sądu, powyższe wymagało wnikliwego przeanalizowania, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Organy przyjęły bowiem, że skoro postanowienie o umorzeniu dochodzenia dotyczy przywłaszczenia pieniędzy ze sprzedaży pojazdu a nie przywłaszczenia pojazdu, to nie sposób rozpatrywany wniosek uwzględnić. Taka ocena, oparta na ścisłej wykładni ww. przepisów prawa materialnego, naruszająca jednocześnie interes strony (tj. właścicielki pojazdu obowiązanej do opłacania jego ubezpieczenia), nie może zostać zaakceptowana. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organów orzekających w sprawie było znalezienie rozwiązania pozwalającego na zaspokojenie słusznego interesu skarżącej, w sposób niegodzący w interes publiczny. Obowiązkowi temu organy nie sprostały. Skupiły się wyłącznie na przesłance wyrejestrowania pojazdu określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy (z pominięciem pozostałych), nadto – przyjęły nadmiernie formalistyczną wykładnię tego przepisu uznając, iż tylko dowody wskazane w § 15 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia stanowiącym uzupełnienie wskazanego przepisu art. 79, stanowią o wystąpieniu przesłanki w nim uregulowanej. Przyjmując takie stanowisko zaniechały wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistością, nadto - odnalezienia i właściwego zastosowania odpowiednich przepisów prawa, a także - wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a.). Wskazane obowiązki spoczywają na organie w szczególności w sytuacjach nietypowych, wymagających szczególnej kreatywności w znalezieniu rozwiązania godzącego interes publiczny i słuszny interes strony. W demokratycznym państwie prawnym nie może bowiem, zdaniem Sądu, dochodzić do sytuacji, w której wskutek nadmiernie formalistycznej wykładni prawa jednostka nie może znaleźć skutecznej ochrony swych słusznych interesów.

Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Ponownie rozpatrując sprawę, organ zobligowany będzie do ponownej analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów, ustalenia stanu faktycznego na ich podstawie, jak i rozważenia raz jeszcze możliwości zastosowania w sprawie przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 2, czy innej – na przykład uregulowanej w art. 79 ust. 1 pkt 3 lub 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach, wobec braku wniosku skarżącej w tym zakresie.