Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1654/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 112 ust. 4 i art. 128 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 20- 24
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1728/14 w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1728/14, oddalił skargę M. Ż. na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] października 2014 r., znak: [...].

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 112 ust. 4 i art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102 poz. 651 ze zm.), orzekł o:

1) odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania z wniosku S. Ż. za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] obj. [...] b. gm. kat. Z., która obecnie weszła w skład działek nr [...] i nr [...] obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K., która stanowiła własność F. Ż., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1952 r., Nr [...], na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "Z." w N. na podstawie przepisów art. 20 - 24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U.R.P. Nr 4 pozycja 31);

2) umorzeniu postępowania z wniosku M. Ż., F. Ż. i Z. K. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] obj. [...] b. gm. kat. [...], która obecnie weszła w skład działek nr [...] i nr [...] obręb nr [...] jedn. ewid. K., a która stanowiła własność F. Ż., wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1952 r.

W uzasadnieniu organ odniósł się do pisma z dnia 22 listopada 1999 r., w którym M. Ż. wniósł o "naprawienie krzywdy" wyrządzonej przez wywłaszczenie w 1952 r. nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha, która należała do jego rodziców F. i F. Ż., a wywłaszczona została na rzecz budowy Z. Zakładów Ceramiki Budowlanej w N. Wniosek został doprecyzowany 19 marca 2001 r., kiedy M. Ż. oświadczył, że "występuje o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości", a dnia 20 września 2004 r. podał, że wniosek dotyczy parcel l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] w b. gm. kat. Z.

Organ stwierdził, że po porównaniu przez uprawnionego geodetę mapy katastralnej z mapą ewidencji gruntów ustalono, że parcela l. kat. [...] weszła w skład m.in. działki nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. Właściciel tej parceli F. Ż. zmarł dnia [...] grudnia 1986 r., a zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.w K. z dnia [...] kwietnia 1987 r., o sygnaturze [...], spadek nabył w całości syn spadkodawcy S. Ż.

Na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych ustalono, że działki nr [...] (obj. [...]) i nr [...] (obj. [...] stanowią obecnie własność Gminy Miejskiej K.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], Prezydent Miasta K. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] (wchodząca obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.), ale z pominięciem działek ewid. nr [...] oraz [...] oraz nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] (wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]) obj. [...] b. gm. kat. Z. stanowiące własność F. Ż., które zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja1952 r., Nr [...], na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "Z." w N. na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.R.P. Nr 4, poz. 31) oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] (wchodząca obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.) obj. KW [...]. gm. kat. Z. stanowiąca własność F. Ż. wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1952 r., Nr [...], na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy i eksploatacji Cegielni "Z." w N. na podstawie dekretu z dnia [...] kwietnia 1949 r.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...].

Decyzja ta została zaskarżona przez M. Ż. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który skargę oddalił (wyrok z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1125/11). W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że organy słusznie stwierdziły, że roszczenia odszkodowawcze F. i F. Ż. uległy przedawnieniu. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt I OSK 956/12 .

Prezydent Miasta K. uzasadniając swoją decyzję z [...] marca 2014 r. wskazał, że właścicielem parceli, której dotyczy przedmiotowy wniosek był F. Ż. Jego spadkobiercą został S. Ż. i w tej sytuacji on jest jedynym uprawnionym do dochodzenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Pozostałe osoby występujące w tym postępowaniu - M. Ż., F. Ż. i Z. K. nie posiadają takiego uprawnienia. W konsekwencji organ stwierdził, że z racji braku legitymacji postępowanie w stosunku do wymienionych wyżej osób, niebędących spadkobiercami, stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu na podstawie artykułu 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu.

Odnośnie S. Ż. organ wskazał, że w celu stwierdzenia, czy przysługuje mu odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości należy zbadać termin przedawnienia takiego roszczenia. Prezydent Miasta K. uznał, że akt prawny, na podstawie którego będzie obliczany termin przedawnienia to dekret z dnia [...] kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Dekret ten rozdzielał odszkodowanie od decyzji o wywłaszczeniu i wymagał odrębnego orzeczenia, aby uzyskać odszkodowanie. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Zdaniem organu pierwszej instancji należało zatem ustalić dwie najważniejsze w tym postępowaniu kwestie: czy przed upływem terminu przedawnienia został złożony wniosek o odszkodowanie oraz jaką datę należy przyjąć za datę ostateczności orzeczenia o wywłaszczeniu. Wskazał, że skutkiem prawnym upływu terminu przedawnienia, liczonego od daty ostateczności decyzji, jest niemożność dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.

Co do pierwszego z tych zagadnień organ stwierdził, że udało się znaleźć jedynie dokument będący protokołem z czynności komisyjnej z [...] maja 1952 r., w którym F. Ż. oświadczył, że "prosi o udzielenie mu i jego żonie F. w zamian za ulegające wywłaszczeniu tereny w Z. odpowiedniej ilości gruntu w innym miejscu. Poza tym prosi o przyspieszenie wypłaty odszkodowania za zniszczone zasiewy i plony". Ponadto odnotowano, że F. Ż. odmówił podpisania protokołu "motywując odmowę tym, by podpis jego komisja nie uważała za rezygnację z odszkodowania". W wyniku poszukiwań nie odnaleziono innych dokumentów dotyczących odszkodowania w tej sprawie. Organ oceniając oświadczenie F. Ż. zauważył, że jest ono pozbawione podpisu. Stwierdził, że dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych nie zawierał uregulowań dotyczących formy wniosków, ale w zakresie nieuregulowanym odsyłał do rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341). W świetle tych przepisów podanie powinno było zawierać wskazanie władzy do której jest skierowane, wskazanie zarządzenia lub orzeczenia, którego wydania lub uchylenia petent się domaga, datę, podpis i adres petenta, gdy podanie jest pierwszym pismem w sprawie (art. 16 ust. 1). Ponieważ F. Ż. odmówił podpisania protokołu, więc jego wniosek, zdaniem Prezydenta Miasta K., nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 16 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r., a tym samym nie może wywoływać skutków prawnych. Na tej podstawie organ stwierdził, że podanie to nie może być uznane za wniosek o odszkodowanie.

Druga kwestia dotyczyła ustalenia terminu przedawnienia. Jego zbadanie było konieczne dla stwierdzenia, czy złożony w 1999 roku wniosek może być podstawą do przyznania odszkodowania. Podanie F. Ż. z [...] maja 1952 r. nie może bowiem, zdaniem organu, zostać uznane za czynność, która przerwałaby bieg terminu przedawnienia. Ustalono, że przedawnienie liczone jest od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu, a odnalezione dokumenty wskazują, że orzeczenie o wywłaszczeniu zostało doręczone zgodnie z art. 24 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 dekretu z dnia [...] kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Sposób doręczenia wskazany w tych przepisach przewidywał, że doręczenie orzeczenia wywłaszczeniowego mogło nastąpić poprzez obwieszczenie wywieszane na tablicy ogłoszeń prezydiów właściwych rad narodowych. Jednakże nie zostało ustalone, w jakim okresie owo obwieszczenie nastąpiło. W tej sytuacji, zdaniem organu, decydujące znaczenie ma kwestia ujawnienia praw do wywłaszczonych nieruchomości w księdze wieczystej. Na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17 poz. 170) ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej mogło nastąpić tylko na podstawie ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu (art. 31). Ustawa ta stanowiła, że postępowania niezakończone do wejścia w życie tego aktu prawnego prowadzone będą według dotychczasowych przepisów. W dniu [...] maja 1964 r. na podstawie orzeczenia z dnia [...] maja 1952 r., Nr [...], w [...] Z. ujawniono prawo własności Skarbu Państwa do parceli l. kat. [...]. Biorąc natomiast pod uwagę treść adnotacji znajdującej się na ujawnionym w aktach księgi wieczystej KW [...] odpisie orzeczenia z dnia [...] maja 1952 r., Nr [...], organ uznał, że można przyjąć, że orzeczenie to w stosunku do F. Ż. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 2 sierpnia 1971 r., w związku z tym bieg terminu przedawnienia w stosunku do F. Ż., zdaniem organu, rozpoczął się z dniem 3 sierpnia 1971 r., a zakończył najpóźniej 3 sierpnia 1974 r.

Ponadto organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości oznaczone jako część działek ewid. nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K., w granicach wywłaszczonej orzeczeniem z dnia [...] maja 1952 r. Nr [...] l. kat. [...] b. gm. kat. Z., stanowi jedynie uzupełnienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...]. Poczynione w tych postępowaniach ustalenia natury faktycznej i prawnej zostały uznane za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1125/11.

Z powyższych względów Prezydent Miasta K.odmówił S. Ż. ustalenia i wypłaty żądanego odszkodowania.

W odwołaniu S. Ż., M. Ż., F. Ż. i Z. K. zarzucili organowi I instancji, że przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym dokonał błędnej subsumpcji pod wskazane przepisy prawa materialnego, tj. art. 16 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 28 ust. 1 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne orzeczenie przez organ II instancji. Odnosząc się do kwestii podania z [...] maja 1952 r. odwołujący się powołali się na art. 16 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, który pozwalał na nieuwzględnienie podania niezawierającego podpisu, gdy były wątpliwości, czy podanie wniesiono zgodnie z wolą osoby zainteresowanej. Zdaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie takie wątpliwości nie występowały, a także nie było wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Roszczenie nie uległo zatem przedawnieniu.

W odwołaniu odniesiono się także do kwestii umorzenia postępowania w stosunku do tych osób, których organ I instancji nie uznał za legitymowane. Wskazano, że F. Ż. pozostawał w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, stąd sukcesja po F. Ż. dotyczy tylko jego udziału w przedmiotowej nieruchomości, natomiast udział F. Ż. przeszedł na jej spadkobierców, tj. M. Ż., F. Ż. oraz Z. K.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez organ I instancji, stwierdzając, że podanie F. Ż. z 1952 r. nie mogło być uznane jako wniosek o odszkodowanie, a za datę upływu terminu przedawnienia uznał 3 sierpnia 1974 r. Organ wskazał, że wniosek M. Ż. wpłynął w roku 1999, czyli po upływie terminu przedawnienia. Odnosząc się do kwestii braku legitymacji M. Ż., F. Ż. oraz Z. K., Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy spadku po F. Ż., a wymienione osoby nie były jego spadkobiercami, dlatego uzasadnione było w stosunku do nich umorzenie postępowania.

Na decyzję Wojewody Małopolskiego skargę wniósł M. Ż., podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wskazał, że stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, ponadto ustalenia te zgodne są z ustaleniami w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygnaturze akt II SA/Kr 1125/11. Nie pozostawia także wątpliwości kwestia ustalenia upływu biegu terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, datą, którą należy uznać za dzień, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, jest dzień 2 sierpnia 1971 roku. Powołując się na przepisy dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które regulują kwestie przyznania odszkodowania w sprawie będącej przedmiotem skargi, Sąd I instancji wskazał, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się z upływem 3 lat od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Za przedawnione należy zatem uznać wszystkie roszczenia wniesione po dniu 3 sierpnia 1974 r.

Na podstawie powyższych ustaleń WSA w Krakowie wskazał, że wniosek M. Ż. z dnia 22 listopada 1999 r. został wniesiony po upływie terminu przedawnienia i nie może być podstawą do przyznania odszkodowania za wywłaszczenie. Ponadto w przedmiotowej sprawie, skarżący, jak prawidłowo ustaliły organy, nie był osobą uprawnioną do złożenia takiego wniosku, ponieważ nie jest spadkobiercą F. Ż. Spadkobierca jest jedynie S. Ż., który udzielił skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2001 r. pełnomocnictwa "w celu odzyskania odszkodowania".

W przekonaniu Sądu I instancji rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy przed upływem biegu terminu przedawnienia roszczenie takie zostało przez uprawnionego F. Ż. podniesione. Zgodnie z art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., aby nastąpiło ustalenie odszkodowania konieczny był wniosek strony.

Skarżący w skardze powołał się na protokół z czynności komisyjnej z dnia [...] maja 1952 r., który zawiera oświadczenie F. Ż., a które zdaniem skarżącego, jest właśnie wnioskiem o wypłatę należnego odszkodowania. Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...] mara 2014 r. stwierdził, że przez brak podpisu nie może ten wniosek zostać uwzględniony. Za podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia uznał art. 16 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Skarżący podniósł natomiast, że z kolejnych ustępów tego artykułu wynika możliwość uwzględnienia podania niezawierającego podpisu. Sąd I instancji uznał jednak, że to nie brak podpisu pod protokołem miał decydujące znaczenie, ale treść oświadczenia F. Ż. zawarta w tym protokole. Właśnie z uwagi na nią Sąd Wojewódzki uznał, że oświadczenie to nie mogło być uznane za wniosek o przyznanie odszkodowania. Treść oświadczenia F. Ż. i odmowa podpisania protokołu z dnia [...] maja 1952 r., której motywem miała być obawa, że podpis zostanie uznany za rezygnację z odszkodowania, nie wskazuje na żądanie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wprost przeciwnie, F. Ż. zażądał wyraźnie przyznania nieruchomości zamiennej. Samo zachowanie (odmowa podpisania protokołu), rozumiane jako dążenie do utrzymania możliwości otrzymania odszkodowania, nie pozwala przyjąć, że wystąpił on z takim roszczeniem.

W sytuacji, gdy nie zostały znalezione inne dokumenty wskazujące na istnienie wniosku o przyznanie odszkodowania WSA w Krakowie uznał, że oświadczenie F. Ż. dotyczyło wyłącznie przyznania nieruchomości zamiennej oraz przyśpieszenia wypłaty odszkodowania za zniszczone plony, które zostało wypłacone, co pozwala stwierdzić, że złożone w protokole z dnia [...] maja 1952 r. oświadczenie nie zawierało wniosku o przyznanie odszkodowania. Okoliczność, że nie zostały znalezione inne dokumenty, które wskazywałyby na wniesienie przed upływem terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, prowadzi do wniosku, że na podstawie stanu faktycznego sprawy brak jest podstaw do przyznania żądanego odszkodowania.

Sąd i instancji w odniesieniu do zarzutu nieprawidłowego umorzenia postępowania w stosunku do M. Ż., F. Ż. oraz Z. K. wskazał, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. – N. z dnia [...] kwietnia 1987 r., sygnatura akt [...], jedynym spadkobiercą, który na podstawie dziedziczenia ustawowego nabył spadek w całości po zmarłym F. Ż. był S. Ż. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że wszelkie roszczenia odszkodowawcze dotyczące wywłaszczenia nieruchomości należącej do F. Ż., a taka jest przedmiotem tej sprawy, mogą być wnoszone wyłącznie przez jego spadkobiercę. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organy słusznie umorzyły postępowanie w stosunku do M. Ż., F. Ż. oraz Z. K., jako osób pozbawionych interesu prawnego, a zatem legitymacji do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł M. Ż., domagając się jego uchylenia w całości, uchylenia decyzji administracyjnych wydanych w obu instancjach i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie skarżącego kasacyjnie przedmiotowy wyrok ten wydany został z naruszeniem prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, wskazując:

- art. 18 ust. 2 oraz art. 33 ust. 1 i 3 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 128 ust. 1 i art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami - polegające na ich błędnej wykładni poprzez niezasadne przyjęcie, że decyzja wywłaszczeniowa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] maja 1952 r. do sygn. akt [...] stała się ostateczna najpóźniej w 1971 r., a to na skutek złożenia odpisu decyzji wywłaszczeniowej do akt księgi wieczystej przy jednoczesnym braku doręczenia decyzji na ręce F. i F. małż. Ż. oraz wobec braku jej ogłoszenia, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż dochodzone roszczenie odszkodowawcze za wywłaszczone nieruchomości uległo przedawnieniu;

- art. 16 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 128 ust. 1 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 33 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania pomimo skutecznego zgłoszenia wniosku w tym przedmiocie przez uprawnionych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a.. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten – inaczej niż wojewódzkie sądy administracyjne - zobligowany jest jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a.. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne jej rozumienie, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W przypadku drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. ustawa wymaga ponadto, aby skarżący wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej ograniczone są do wytknięcia Sądowi i instancji błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego. Przed dokonaniem ich oceny należy przypomnieć, że NSA w wyroku z dnia 9 października 2013 r. (sygn. akt I OSK 956/12) oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2011 r. (II SA/Kr 1125/11), który z kolei oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2009 r., odmawiającą między innymi ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] (wchodząca obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.), ale z pominięciem działek ewid. nr [...] oraz [...].

Natomiast w przedmiotowej sprawie przedmiotem oceny WSA w Krakowie były decyzje odmawiające ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie pominiętych w tamtym postępowaniu działek ewid. nr [...] oraz [...]. Należy przy tym podkreślić, że zarówno stan faktyczny, argumenty skargi jak i skargi kasacyjnej są w obu postępowaniach tożsame.

W tej sytuacji należy podkreślić, że rozpoznając przedmiotową sprawę skład orzekający NSA w pełni podziela argumenty zawarte w oddalającym skargę kasacyjną M. Ż. wyroku NSA z 9 października 2013 r. (sygn. akt I OSK 956/12)

W przedmiotowej sprawie, podobnie jak w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z 9 grudnia 2011 r., konstrukcja zarzutu naruszenia prawa materialnego uniemożliwia w zasadzie merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku, który oparty jest o przepis art. 39 ust. 1 dekretu wywłaszczeniowego i przyjęcie, że odszkodowanie w przedmiotowej sprawie uległo przedawnieniu.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 2 oraz art. 33 ust. 1 i 3 dekretu wywłaszczeniowego z 1949 r. w powiązaniu z przepisami przejściowymi zawartymi w kolejnych ustawach wywłaszczeniowych z 1958 r., 1985 r. i 1997 r. nie został w ogóle uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast domyślać się na czym miałaby polegać błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, które mówiły wyłącznie o tym do kogo i kiedy składa się wniosek o ustalenie odszkodowania. W niniejszej sprawie w zaskarżonym wyroku Sąd i instancji przyjął, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony dopiero w dniu 22 listopada 1999 r., a więc art. 33 ust. 1 i ust. 3 dekretu wywłaszczeniowego z 1949 r. w ogóle nie był interpretowany czy stosowany przez Sąd I instancji jako podstawa rozstrzygnięcia.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 128 ust. 1 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej WSA w Krakowie prawidłowo zaakceptował stanowisko organów obu instancji, że złożone w protokole z dnia [...] maja 1952 r. oświadczenie F. Ż. dotyczyło wyłącznie przyznania nieruchomości zamiennej oraz przyśpieszenia wypłaty odszkodowania za zniszczone plony, co pozwala stwierdzić, że oświadczenie nie zawierało wniosku o przyznanie odszkodowania. W tej sytuacji, wobec jednoznacznej treści oświadczenia, zastosowanie wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu, stanowiącego o regułach oceny podania pozbawionego podpisu, nie miało w sprawie zastosowania.

W związku z powyższym także i w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.