Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1306/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 61  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2019 r. nr: [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 września 2019 r., nr: [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2019 r., znak: [...], którą ustalono E. S. (dalej: skarżącej) odpłatności za pobyt jej matki B. S. w Domu Pomocy Społecznej w następujący sposób: w okresie od dnia przyjęcia B. S. do DPS tj. od 14 sierpnia 2018 r. do 31 marca 2019 r. w kwocie 2.827,16 zł miesięcznie; w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. w kwocie 2.739,44 zł; od 1 maja 2019 r. do czasu pobytu jej matki w DPS w kwocie 2.909,44 zł miesięcznie.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, dalej: "u.p.s.") oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358, dalej: "rozporządzenie").

Z uzasadnienia decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

B. S. jest wdową i od 14 sierpnia 2018 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w N przy ul. N.

Zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w N przy ul. N w 2018 r. wynosił 4.050,00 zł, a od maja 2019 r. wynosi 4.220,00 zł.

Prezydent Miasta decyzją z [...] 2018 r., znak: [...], ustalił opłatę mieszkańcowi DPS – B. S. - w okresie od 14 sierpnia 2018 r. do 31marca 2019 r. w wysokości 1.222,84 zł miesięcznie, a od 1 kwietnia 2019 r. w kwocie 1.310,56 zł miesięcznie, która nie pokrywa całego kosztu utrzymania w DPS.

Miesięczny dochód w czteroosobowym gospodarstwie domowym córki E. S. wynosi 11.707,47 zł. Składa się na niego: dochód z działalności gospodarczej w kwocie 2.108,80 zł oraz dochód męża w wysokości 2.251,36 Euro, który według kursu na dzień wydania decyzji odpowiada kwocie 9.598,67 zł.

W tym stanie sprawy Prezydent Miasta decyzją z [...] 2019 r., znak: [...], ustalił E. S. odpłatność za pobyt jej matki B. S. w Domu Pomocy Społecznej w sposób w niej wskazany.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył art. 61 ust. 1 u.p.s., który ustala kolejność odpłatności za pobyt w DPS. Zgodnie z tym przepisem w pierwszej kolejności ustalono opłatę mieszkańcowi DPS – B. S., która jednak nie pokrywa całego kosztu utrzymania w DPS. Natomiast miesięczny dochód w rodzinie E. S. - osoby zobowiązanej w drugiej kolejności do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS - wynosi 11.707,47 zł. Organ obliczył, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s., że dochód na osobę w jej rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 1.584,00 zł, a kwota pozostająca po wniesieniu opłaty nie jest niższa niż 300% tego kryterium. Organ wyjaśnił przy tym, że dwukrotnie usiłował zawrzeć z E. S. umowę sporządzoną zgodnie z art. 103 u.p.s., która nie została przez nią podpisana. Wobec tego wydanie decyzji ustalającej skarżącej odpłatność za pobyt matki w DPS stało się konieczne.

E. S. w odwołaniu zarzuciła naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. i art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 oraz art. 103 ust. 2 u.p.s., jak również art. 5 k.c., art. 6 k.c. i art. 27 k.r.o., art. 128 k.r.o., art. 129 k.r.o., art.133 k.r.o., art. 135 k.r.o. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. o ustalenie, że skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt B. S. w DPS, a względnie, że taki obowiązek ogranicza się do opłaty w kwocie 100,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że w sentencji zaskarżonej decyzji powołano się na zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta z 30 kwietnia 2019 r. w sprawie udzielenia upoważnień dla Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a decyzję podpisał z up. Prezydenta Miasta - Dyrektor MOPS, co powoduje nieważność niniejszej decyzji. Następnie stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej nieodwracalne szkody, gdyż ustalona kwota odpłatności jest bardzo wysoka i stanowi nadmierne obciążenie, powodując uszczerbek w możliwościach zaspokajania potrzeb jej samej i najbliższej rodziny, czego wyrazem jest decyzja z [...] 2018 r., która zaprzecza ustaleniom zawartym w zaskarżonej decyzji. Zaznaczyła też, że zaskarżona decyzja oraz przesłana propozycja umowna miałyby ustalać odpłatność za okres wsteczny, co jest niedopuszczalne. Poza tym stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie, nie ustaliwszy czy i jakie są uzasadnione potrzeby skarżącej, obciążono ją tak dużą opłatą oraz że w przychodach skarżącej uwzględniono przychody jej małżonka zarabiającego znacząco, choć nie jest on zobowiązany do przekazywania swoich dochodów na utrzymanie teściowej. Wskazała, że uzyskiwane przez skarżącą kwoty można co najwyżej traktować jako przychód, który nie jest równoznaczny z dochodem. A zatem zważywszy na dochód skarżącej, organ powinien dojść do przekonania, że E. S. nie jest w stanie ponosić opłaty za pobyt B. S. w DPS.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze - przyjął ustalenia faktyczne organu I instancji za własne. W oparciu o nie stwierdził, że E. S. została zobowiązana do opłaty za pobyt matki w DPS zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Uchylanie się przez nią od zawarcia umowy ustalającej odpłatność za pobyt jej matki w DPS na podstawie art. 104 ust. 2 ustawy nie może powodować, że gmina traci możliwość ustalenia tej opłaty w drodze decyzji. Zawarcie umowy, o której wyżej mowa, służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat przez zstępną wynika z mocy ustawy.

Kolegium analizując miesięczny dochód rodziny E. S., stwierdziło, że przekracza on kryterium dochodowe określone w § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia. Dochód na osobę w rodzinie E. S. wynosi bowiem 2.926,87 zł i jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszące 1.584,00 zł (528,00 zł x 300%). Natomiast kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty, tj. 8.798,03 zł (11.707,47 zł - 2.909,44 zł), nie będzie niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (528,00 zł x 300% x 4 osoby = 6.336,00 zł).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło ich uzyskania, pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składką na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotą alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W katalogu kwot pomniejszających dochód oraz w katalogu przychodów, których nie wlicza się do dochodu (art. 8 ust. 4 u.p.s.), nie została przewidziana kwota przeznaczona na zaspokajania potrzeb własnej rodziny zobowiązanego. Kolegium wyjaśniło także, że zarobki małżonka E. S. wchodzą w skład dochodu ich rodziny, co z kolei wpływa na wysokości ustalonej opłaty za pobyt matki w DPS. Kolegium nie dopatrzyło się także zarzucanego organowi I instancji naruszenia wymienionych w odwołaniu przepisów k.p.a., ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów k.c. i k.r.o.

Kolegium zwróciło uwagę, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta z [...] 2018 r., znak: [...], orzekająca o częściowym zwolnieniu E. S. z ponoszenia odpłatności za pobyt jej matki w DPS ustalonej w decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2018 r., znak: [...], na okres od dnia jej przyjęcia do 31 marca 2019 r. i ustalenia tej odpłatności na ten okres w kwocie 280,00 zł miesięcznie. Jednakże decyzja Prezydenta Miasta z [...] 2018 r., znak: [...] została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2019 r., znak: [...]. Wobec tego decyzja z [...] 2018 r. nie wywołuje skutków prawnych.

E. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s., jak również art. 5 k.c., art. 6 k.c. i art. 27 k.r.o., art. 128 k.r.o., art. 129 k.r.o., art.133 k.r.o., art. 135 k.r.o. oraz art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. i 135 k.p.a. - które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, zasądzenie kosztów postępowania - w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła szereg argumentów (tożsamych z przedstawionymi w odwołaniu), które jej zdaniem przemawiają za zasadnością uwzględnienia skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwaną "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W razie braku naruszeń prawa sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).

Sprawa została rozpoznana w trybie uroszczonym (na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów) zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek skarżącej zgłoszony w skardze, przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 września 2019 r., nr: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu E. S. odpłatności za pobyt jej matki B. S. w Domu Pomocy Społecznej w następujący sposób: w okresie od dnia przyjęcia B. S. do DPS tj. od 14 sierpnia 2018 r. do 31 marca 2019 r. w kwocie 2.827,16 zł miesięcznie; w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. w kwocie 2.739,44 zł; od 1 maja 2019 r. do czasu pobytu jej matki w DPS w kwocie 2.909,44 zł miesięcznie.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). W art. 61 ust. 1 cytowanej ustawy określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia tych opłat. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, następnie małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w omawianym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.); małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium (art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.s.), zaś w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s.); gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2 (art. 61 ust. 2 pkt 3 u.p.s.).

Przywołany przepis art. 61 ust. 2 u.p.s. określa sytuacje, w jakich osoby w nim wymienione będą zobowiązane do partycypowania w kosztach utrzymania osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej. Określa też gwarancje dla osoby zobowiązanej, że dochód pozostający na osobę w rodzinie po ustaleniu jej zobowiązania na rzecz mieszkańca domu pomocy społecznej nie będzie niższy niż 300% kryterium dochodowego.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionuje, że jest zobowiązana jako zstępna mieszkańca DPS do partycypowania w kosztach jego pobytu w tej placówce. Powodem jej sprzeciwu jest zbyt wysoka kwota miesięcznej opłaty, na którą jej nie stać, gdyż posiada na utrzymaniu dwoje dzieci. Kwestionuje również zasadność doliczania dochodu jej męża do dochodu rodziny, który nie jest osobą zobowiązaną z ustawy do utrzymywania teściowej. Nadto uważa, że nie można ustalić wysokości opłaty za okres wsteczny.

W powstałym sporze rację należy przyznać orzekającym w sprawie organom, bowiem ich stanowisko opiera się na przepisach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, że prawidłowy sposób ustalenia przedmiotowej opłaty winien polegać na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie podmiotu zobowiązanego w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., to jest poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowić będzie górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną (por. wyrok NSA z 10.05.2017 r., sygn. akt I OSK 2820/16, wyrok WSA w Poznaniu z 8.03. 2013 r., sygn. akt II SA/Po 884/12, wszystkie publ. CBOSA).

Sposób obliczenia opłaty przyjęty przez skarżącą w ocenie Sądu prowadzi do niesłusznego różnicowania sytuacji osób o niskich dochodach zobowiązanych do ponoszenia opłat, które mieszkają i gospodarują w rodzinie. Mianowicie osoby, które pozostają na utrzymaniu małżonka lub osiągają bardzo niski dochód w porównaniu z małżonkiem, nie ponosiłyby opłaty, bowiem formalnie nie osiągałyby żadnego dochodu (i to nawet gdy spełniony byłby w ich przypadku warunek przekroczenia 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, który dotyczy dochodu na osobę w rodzinie zobowiązanego), natomiast ponosiłyby ją osoby, które osiągają porównywalny ze swoim współmałżonkiem dochód (i to nawet w sytuacji, gdy dochód na osobę w rodzinie byłby dużo niższy niż w pierwszym przypadku). Zdaniem Sądu takie zróżnicowanie mogące powstać w ramach jednej rodziny, jak i w stosunku do rodzin osiągających zbliżony dochód na osobę w rodzinie, które w zależności od wysokości dochodów ponoszonych przez poszczególnych jej członków, mogą być obciążone (lub nie) przedmiotową opłatą, nie było intencją ustawodawcy. Ratio legis regulacji zawartej w art. 61 u.p.s. jest ustalenie wysokości opłaty stosownie do wysokości dochodów, którymi dysponuje osoba zobowiązana w ramach rodziny, w której funkcjonuje a nie dochodów własnych tej osoby. Nie oznacza to, że osobami zobowiązanymi do ponoszenia opat za pobyt w domu pomocy społecznej, będą osoby niewymienione w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Ponadto, w orzecznictwie zwrócono uwagę na to, że cytowany przepis art. 61 u.p.s. skorelowany jest z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego np. w zakresie subsydiarności obowiązku ponoszenia opłaty przez kolejne, wymienione w tym przepisie osoby, czy przesłanek ustalania wysokości opłaty (por. art. 129, 132 k.r.o. oraz wyrok NSA z 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 3029/13, CBOSA). W doktrynie podkreśla się, że przy ustalaniu możliwości majątkowych zobowiązanego (np. w myśl art. 129 k.r.o.) należy uwzględnić jego sytuację rodzinną (por. np. G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Pokrewieństwo i powinowactwo. Komentarz do art. 617-1441, Warszawa 2014, Komentarz do art. 129, pkt 3). Dlatego, również w rozpatrywanym przypadku powinno się wziąć pod uwagę sytuację rodzinną osoby zobowiązanej do poniesienia opłaty, a nie indywidualny dochód tej osoby w oderwaniu od dochodu, którym rzeczywiście dysponuje (tj. dochodu uzyskiwanego w ramach rodziny, w której funkcjonuje).

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy, Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowego wyliczenia wysokości opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS, do której zobowiązana jest E. S. poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny skarżącej przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Przepis art. 61 ust. 2 u.p.s. nie daje możliwości wyliczenia potrzeb rodziny osoby zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty i odjęcia ich od należnej opłaty ustalonej w powyższy sposób. Zawarte w zaskarżonych decyzjach wyliczenie kwoty opłaty obciążającej skarżącą jest prawidłowe, zostało również przytoczone na wstępie uzasadnienia, wobec czego Sąd nie widzi potrzeby przytaczania sporządzonych wyliczeń ponownie w tym miejscu.

Odnosząc się na koniec do podnoszonej przez skarżącą kwestii możliwości ustalenia przedmiotowej opłaty z datą wsteczną, stwierdzić należy, że jest to zarówno dopuszczalne, jak i konieczne. Niezależnie od momentu orzekania przez organ w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania, organ ma w tym przypadku obowiązek ustalić nową wysokość opłaty z mocą od miesiąca przypadającego po miesiącu publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Decyzja zmieniająca będzie w tej sytuacji zasadniczo działać z mocą wsteczną/retroaktywną (ex tunc), albowiem właściwy organ orzeka - co do zasady - na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy w momencie przypadającym po upływie miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia nowego średniego miesięcznego kosztu utrzymania, a zatem zmiana wysokości opłaty w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania nastąpi z mocą wsteczną od początku miesiąca, w którym nastąpiła publikacja zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Organ ma obowiązek - wynikający z art. 60 ust. 4 u.p.s. - zmiany decyzji w związku ze zmianą wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, niezależnie od tego, czy jest to zmiana na korzyść, czy też na niekorzyść zobowiązanego. Organ orzekający w sprawie zmiany decyzji ustalającej opłatę musi zatem zawsze zaktualizować dane w zakresie sytuacji rodzinnej i dochodowej zobowiązanego, aby nowa konkretyzacja ustawowego obowiązku nie naruszyła ustawowego limitu (por., np. wyrok WSA w Rzeszowie z 10.01.2017 r., sygn. akt II SA/Rz 663/16, publ. CBOSA).

Podsumowując tą cześć rozważań, wyjaśnić należy, że decyzją o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej może być objęty okres wsteczny tj. okres od daty umieszczenia w placówce do daty wydania decyzji. Bez wątpienia decyzja o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ma charakter konstytutywny. Należy jednak uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W tej sytuacji konstytutywna decyzja może działać, zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. szerzej wyrok WSA w Białymstoku z 16.02.2017 r., sygn. akt II SA/Bk 653/16, publ. CBOSA).

W tym stanie sprawy, wobec wykazanej powyżej bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.