Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3979/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 2 pkt 7, art. 57 ust. 3, art. 54 ust. 2 pkt 4, art. 43 ust. 1, art. 43, art. 58 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 60 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1829
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.
article: art. 7, art. 70 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1376
law: Usatwa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 645/17 w sprawie ze skargi A. K. na czynność Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. K. na rzecz Zarządu Województwa Dolnośląskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 645/17 oddalił skargę A. K. na czynność Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia (...) lipca 2017 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu pn. "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez wprowadzenie na rynek innowacyjnych produktów żywnościowych wysokiej jakości, wpływających korzystnie na zdrowotność i świadomość ludzi."

A. K. – L. C. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżąca), złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr (...), w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020, Oś priorytetowa 1. Przedsiębiorstwa i innowacje, Działanie: 1.5 Rozwój produktów i usług MSP, Poddziałania: 1.5.1 Rozwój produktów i usług w MSP – konkurs horyzontalny, Schemat 1.5.1.A Wsparcie innowacyjności produktywnej i procesowej MŚP z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw działających do 2 lat (dalej w skrócie: RPO WD).

Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 (znak: (...)), Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca pełniąca funkcję Instytucji Organizującej Konkurs (dalej: DIP) poinformowała stronę o negatywnej ocenie merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu nr (...). Projekt uzyskał 29,5 pkt., z tego w ramach kryteriów merytorycznych 14 pkt. oraz w ramach kryteriów specyficznych 15 pkt., jednak nie spełnił następujących kryteriów merytorycznych obligatoryjnych: Kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Kryterium nr 2 "Plan finansowy", Kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", Kryterium nr 4 "Prawidłowość zastosowania metodologii".

Strona pismem z dnia 2 maja 2017 r. złożyła protest. W uzasadnieniu - odnośnie sytuacji finansowej wnioskodawcy - podniesiono, że wartość wydatków projektu, bez podatku od towarów i usług ma wynieść niespełna 800 tys. zł, a po uwzględnieniu dotacji wartość wydatków bez podatku od towarów i usług ma wynieść około 450 tys. złotych. Wnioskodawca przedłożył ofertę banku dot. finansowania na kwotę 500 tys. zł, dwie karty informacyjne potwierdzające możliwość uzyskania finansowania na kwotę 499,98 tys. złotych, a także dokumenty potwierdzające możliwość uzyskania pożyczki na kwotę ok. 445 tys. złotych.

Tym samym przedłożona dokumentacja potwierdza możliwość uzyskania, przez wnioskodawcę finansowania na kwotę ok. 1,5 mln. złotych. Jest to z pewnością kwota, która gwarantuje nie tylko realizację samego projektu, ale i uruchomienie działalności, po jego zakończeniu. W tym stanie, za nieuzasadnione zdaniem strony należy uznać stwierdzenie dotyczące braku możliwości sfinansowania projektu. Bowiem przykładowo przedstawione karty informacyjne, powinny zostać uznane za równoważne z promesami kredytowymi - Bank potwierdził możliwość podpisania umowy po spełnieniu określonych warunków. Natomiast oceniający nie wskazał jakie inne dokumenty musiałyby być dostarczone, i nie budziłyby "wątpliwości" co do możliwości finansowych wnioskodawcy. Wskazano, że umowy kredytowe nie mogły zostać zawarte przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, gdyż byłoby to równoznaczne z przedwczesnym rozpoczęciem projektu, co zakazuje Regulamin konkursu.

W uzasadnieniu protestu wskazano - w zakresie zarzutu błędnego założenia dotyczącego prognozowanych przychodów - że wnioskodawca nie uznała za konieczne szczegółowe opisanie wszystkich inwestycji, które prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów. Do wniosku dołączono wyciąg z systemu CEiDG, który jednocześnie prezentuje realizację wymogów konkursu dot. posiadania zakładu w granicach woj. Dolnośląskiego.

Wskazano, że w treści tego załącznika widnieje informacja o posiadaniu zakładu opisanego we wniosku, o którym w treści wniosku wnioskodawca szerzej informowała. W systemie CEiDG jest także dostępna informacja nt. daty powstania nowej lokalizacji (tj. wrzesień 2016 r.). Zaplanowanie ok. 50% wzrostu, przy uwzględnieniu powyższych faktów (działanie drugiego lokalu, którego nie było przez zdecydowaną większość 2016 roku) z całą pewnością należy uznać za prognozę bardzo ostrożną, a przy tym jak najbardziej realną do realizacji. Podniesiono, że informacje były dostępne dla oceniających na podstawie dostarczonej dokumentacji, jednak jeżeli w opinii DIP prognozy i opis były niespójne - należało to wcześniej wyjaśnić z wnioskodawcą.

Podniesiono w proteście, że jedyna ewentualna niespójność, dotyczy braku wskazania w założeniach do prognoz faktu ujęcia w prognozach przychodów generowanych przez otwartą we wrześniu 2016 roku lokalizację przy ulicy Zwycięskiej we Wrocławiu. Ten fakt potwierdzają jednak zapisy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, które dla oceniających były dostępne. Dlatego to ewentualne uchybienie, należałaby uznać co najwyżej za błąd formalny, który winień podlegać uzupełnieniu, z całą pewnością nie był to brak merytoryczny.

Zarząd Województwa Dolnośląskiego pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 (IZ RPO WD), po analizie protestu, rozstrzygnięciem z dnia (...) lipca 2017 r. - nie uwzględnił protestu.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Dokonując kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Sąd podkreślił, że istotną w sprawie jest ocena spełnienia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych przy ocenie przedmiotowego projektu nr RPDS-01-05-01-02-0470/16, pn. "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez wprowadzenie na rynek innowacyjnych produktów żywnościowych wysokiej jakości, wpływających korzystnie na zdrowotność i świadomość ludzi". Oceniający negatywnie ocenili spełnienie następujących kryteriów: kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", kryterium nr 2 "Plan finansowy", kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", kryterium nr 4 "Prawidłowość zastosowania metodologii".

Zdaniem Sądu I instancji podstawową kwestią jest ocena kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie "Kryteriami wyboru projektów" stanowiącymi załącznik do uchwały nr 10/15 Komitetu Monitorującego RPO WD 2014 - 2020 z dnia 28 sierpnia 2015 r., kryterium merytorycznym obligatoryjnym jest "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Zgodnie z zapisami tego dokumentu: "w ramach kryterium będzie sprawdzane czy sytuacja finansowa wnioskodawcy/podmiotu wdrażającego/partnera (jeśli dotyczy) gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych". Zapisano w tym dokumencie, że: Posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej."

Sąd podkreślił, że jeżeli jest promesa kredytowa/leasingowa (banku lub instytucji leasingowej), umowa kredytowa, jeśli są udzielone na odpowiednią kwotę, uznaje się to kryterium za spełnione. Natomiast w przypadku braku tych dokumentów (o którym mowa wyżej), dokonuje się analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy, w oparciu o przedłożone dokumenty, w tym takie jak pożyczka od innej osoby, osiągane przez przedsiębiorcę przychody. W rozpatrywanej sprawie wartość wydatków projektu, bez podatku od towarów i usług ma wynieść niespełna 800 tys. zł, a po uwzględnieniu dotacji wartość wydatków bez podatku od towarów i usług ma wynieść około 450 tys. złotych. Strona przedłożyła ofertę banku dotyczącą finansowania na kwotę 500 tys. zł, dwie karty informacyjne potwierdzające możliwość uzyskania finansowania na kwotę 499,98 tys. złotych, a także dokumenty potwierdzające możliwość uzyskania pożyczki na kwotę ok. 445 tys. złotych. Powołała się na prognozowane przychody.

Zdaniem Sądu I instancji zasadnie wskazali oceniający, że nie można uznać w oparciu o powyższe dokumenty (ofertę kredytową, karty informacyjne kredytów), że skarżąca przedłożyła promesę kredytowej banku, czy umowę kredytową. Bowiem zgodnie § 11 ust. 1 Regulaminu udzielania kredytów (pożyczek) finansowych przez (...) Bank S.A.: "udzielenie Kredytu następuje na podstawie pisemnej Umowy Kredytu (...)." Zgodnie z rozdziałem II pkt 1 Regulaminu kredytowania (...)_ Bank S.A.: "umowa Kredytu musi zostać zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że inne ustalenia pomiędzy Bankiem i Tobą stanowią inaczej lub powszechnie obowiązujące przepisy prawa przewidują formę szczególną. (...) Umowa Kredytu zostaje zawarta z dniem jej podpisania przez Bank." Zgodnie § 12 ust. 1 Regulaminu udzielania kredytów (pożyczek) finansowych przez (...) Bank S.A.: "kredyt jest przygotowywany do uruchomienia po zwróceniu przez Kredytobiorcę podpisanego egzemplarza Umowy Kredytu i po pozytywnej weryfikacji poprawności spełnienia warunków do uruchomienia, wskazanych w Umowie Kredytu (...)."

Sąd wskazał, że niezasadne jest uznanie, że słowo "udzielić" jest synonimem słowa "przyznać". Tym samym sformułowanie, że umowa oczekuje na podpisanie nie wiąże się z faktem, iż finansowanie zostało przyznane.

W tym kontekście Sąd I instancji podniósł, że o podpisaniu umowy kredytowej nie mógł świadczyć również zapis zawarty na przedłożonych kartach informacyjnych do umowy kredytu o treści: "Kredyt niniejszy został udzielony w ramach programu "Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego" i objęty jest gwarancją (...)." Sąd wskazał, iż te karty informacyjne nie zostały podpisane przez strony umowy. Znajdujących się na nich podpis pracownika (...) Bank nie można uznać jako oświadczenie woli wyrażone w formie pisemnej, będące składnikiem zawartej umowy. Świadczy o tym podpis z pieczęcią z odręcznym zapiskiem: "Umowa oczekuje na podpisanie". Promesa kredytowa, jako przyrzeczenie udzielenia kredytu, musi także mieć wskazana formę prawną.

W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że przedłożone karty informacyjne kredytów nie są umowami kredytowymi, ani promesą kredytową. Podobnego charakteru nie można przypisać załączonej do wniosku ofercie kredytowej. Zawiera ona bowiem zapis, że wskazana propozycja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu Kodeksu handlowego i może zostać skorygowana po szczegółowej analizie danych finansowo-ekonomicznych. Nie można więc uznać, że strona przedłożyła umowę kredytową, czy promesę kredytu na minimalną kwotę równą wartości dofinasowania, na okoliczność spełnienia przedmiotowego kryterium. Skoro, jak już wskazano, zgodnie z Załącznikiem do Regulaminu konkursu, posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej oznaczać będzie spełnienie kryterium, tym samym posiadanie umowy kredytowej nie stanowi zatem rozpoczęcia realizacji projektu.

Sąd I instancji wskazał, że nieuzasadnione są w tym zakresie zarzuty strony: zaniechania wezwania do uzupełnienia braków formalnych, gdy dokumenty nie były właściwe; zaniechania wezwania do złożenia wyjaśnień w trakcie oceny merytorycznej; przyjęcie stanowiska bez uwzględnienia wszystkich informacji zawartych we wniosku. Zgodnie z Regulaminem Pracy Komisji Oceny Projektów obowiązującym w ramach przedmiotowego Działania 1.5 Osi Priorytetowej 1, na co wskazuje IZ "na każdym etapie oceny w przypadku pojawienia się wątpliwości dotyczących interpretacji zapisów zawartych we wniosku (...) członkowie oceniający mogą zwrócić się do Przewodniczącego z prośbą o uzyskanie stosownych wyjaśnień od Wnioskodawcy (...)." Wskazuje powyższe, że czynnikiem, warunkującym kwestię możliwości zwrócenia się do wnioskodawcy z prośbą o udzielenie dodatkowych wyjaśnień, jest pojawienie się wątpliwości w zakresie zinterpretowania zapisów umieszczonych we wniosku o dofinansowanie. Jeśli u oceniających nie zachodzi wątpliwość, nie ma powodu dla skorzystania z nieobligatoryjnej opcji poproszenia wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia.

Sąd I instancji podkreślił, że Regulamin konkursu, obowiązujący w przedmiotowej sprawie, w części 7: "Tryb wyboru projektu", przewiduje następujące etapy oceny projektu: weryfikację techniczną, ocenę formalną wniosku, ocenę merytoryczną wniosku (ocena spełnienia kryteriów merytorycznych). Zgodnie z jego zapisami: w trakcie oceny formalnej DIP może wystąpić do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów formalnych wyboru projektu. Weryfikacja kryteriów odbywa się na podstawie oświadczeń wnioskodawcy lub zapisów wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. Projekty, które spełniły wszystkie kryteria formalne zostają ocenione pozytywnie oraz przekazywane są do oceny merytorycznej. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów formalnych kluczowych, wnioskodawca nie ma możliwości poprawy projektu, a projekt jest negatywnie oceniany.

Zdaniem Sądu I instancji w ramach formalnej oceny wniosku - odnośnie spełnienia poszczególnych kryteriów merytorycznych - jest on weryfikowany pod kątem sprawdzenia kompletności przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów, wiarygodności złożonych podpisów, błędów w wypełnionych wnioskach, bez analizy ich zawartości merytorycznej.

Sąd I instancji, podkreślił również, że uznanie przez oceniających prawidłowości przedłożonych dokumentów - przedstawionej na etapie oceny formalnej wniosku, wskazuje jedynie, że dokumenty te spełniają wymogi formalne, co nie oznacza, że potwierdzają wiarygodność finansową wnioskodawcy. Dopiero w trakcie analizy zawartości merytorycznej dokumentu, właściwej dla etapu oceny merytorycznej, dokonywana jest ocena tej wiarygodności. Strona w sprawie przedłożyła określone dokumenty na okoliczność oceny przedmiotowego kryterium. Tym samym, w opinii Sądu I instancji nie można uznać, że doszło do naruszenia zasad oceny wniosku wskazanych w skardze, w sytuacji negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji przedmiotowego projektu na etapie oceny merytorycznej, w związku z zakwestionowaniem przez oceniających sytuacji finansowej wnioskodawcy, pomimo, iż dokumenty, które skarżąca w tym celu przedstawiła, zostały uznane za wiarygodne na etapie oceny formalnej wniosku.

Sąd wskazał, że na etapie oceny merytorycznej, ocena dokonywana jest w oparciu o obligatoryjne kryteria merytoryczne, przez ekspertów zewnętrznych a także pracowników DIP. Stosownie do zapisu wskazanego wcześniej Regulaminu konkursu: "W trakcie oceny merytorycznej DIP może wystąpić do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień lub dokumentów w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu. Wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe informacje/dane, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie." Wskazuje to, że wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe dokumenty, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie. Intencją tych zapisów Regulaminu jest bowiem jedynie umożliwienie wnioskodawcom wyjaśnienia tych zapisów wniosku, które są niejednoznaczne, a nie umożliwienie wprowadzania nowych dokumentów w sprawie. W przypadku przedmiotowej sprawy oznacza to, że eksperci w ramach wyjaśnień zapisów wniosku dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, nie mogliby włączyć do materiału dowodowego umowy kredytu. Tym samym, jak uznał Sąd uzupełnianie w sprawie wniosku o dofinansowanie na etapie jego merytorycznej oceny byłoby sprzeczne z zasadami oceny zdefiniowanymi w art. 37 ustawy, a konkretnie z zasadą przejrzystości, bezstronności wyboru projektów. Godziłoby to w zasadę równego traktowania wnioskodawców. Nie zasadne są zatem, podniesione w tym zakresie zarzuty, naruszenia przepisów ustawowych i regulaminowych w zakresie zasad wyboru projektów w ramach przedmiotowego naboru.

Sąd I instancji podkreślił, że niewątpliwie skarżąca przed przystąpieniem do konkursu, w oparciu o zapisy regulaminu i inne udostępnione dokumenty, zawierające kwestie szczegółowe naboru w ramach danego projektu, winna mieć wiedzę, że dla spełnienia tego kryterium niezbędna będzie promesa wystawiona przez banki lub instytucje leasingowe, czy też umowa kredytu. W przeciwnym razie eksperci dokonają analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy.

W tym stanie w opinii Sądu I instancji zasadnie - w ramach kryterium nr 1 - dokonano oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy w oparciu o przedłożone przez skarżącą takie dokumenty jak: ofertę banku; dwie karty informacyjne potwierdzające możliwość uzyskania finansowania; a także zapewnienie możliwości uzyskania pożyczki od osoby bliskiej, prognozowane przychody z działalności przedsiębiorcy. Jak już wskazano wcześniej, oferta banku, czy też karty informacyjne potwierdzające możliwości uzyskania kredytu, nie stanowią dokumentów udzielających kredyt, nie gwarantują także jego udzielenia/ uzyskania. Sąd I instancji podkreślił dodatkowo, na co wskazała także IZ, że karta informacyjna zawiera szereg uwarunkowań do uruchomienia kredytu, niezbędnych do spełnienia przez skarżącą (np. warunek w postaci "pozytywna weryfikacja prowadzonej działalności gospodarczej przez Inspektora Terenowego wskazanego przez Bank." Pozwala to niewątpliwie uznać, iż nie przeprowadzono jeszcze pełnej aktualnej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu I instancji nie ma w tym zakresie znaczenia podnoszony zarzut naruszenia zasady równości jak i rzetelności wyboru projektów w aspekcie proceduralnym z powodu, że w przykładzie promesy kredytowej i leasingowej wskazano na możliwość występowania warunków uruchomienia (udostępnienia) finansowania, a w przypadku dokumentów przedłożonych przez stronę (karta informacyjna do umowy kredytu), ta kwestia oceniana jest negatywnie. Jak już wskazano, inny jest charakter prawnych tych dokumentów i ich znaczenia dla oceny spełnienia przedmiotowego kryterium.

Odnośnie udzielenia pożyczki przez bliską wnioskodawcy osobę, Sąd wskazał, że oceniający są zobowiązani dokonać analizy sytuacji pożyczkodawcy, co do jego zdolności udzielenia pożyczki na podstawie udostępnionych przez wnioskodawcę dokumentów. Aby uznać, że przyszły pożyczkodawca może być uznany za gwaranta sytuacji finansowej wnioskodawcy i prawidłowej realizacji projektu, konieczne są takie dokumenty, z których jednoznacznie będzie wynikać, że pożyczka ta jest możliwa do udzielenia, a więc pewna, realna. W sprawie udzielenie tej pożyczki ma charakter wyłącznie hipotetyczny, niepoparty dokumentem w postaci zawartej w przedmiotowym zakresie umowy. Wbrew zarzutom skargi, oceniający nie mogli wystąpić do strony z prośbą o przedłożenie umowy pożyczki. Jak już wskazano, zgodnie z Regulaminem konkursu, w trakcie oceny merytorycznej można wystąpić do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień (informacji lub wyjaśnień) w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu. Wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o nowe dokumenty, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie.

Zdaniem Sądu I instancji nie można także, jak tego oczekuje skarżąca - wskazując na wydruku z konta bankowego pożyczkodawcy - że pożyczka jest realna, a także utożsamiać dokumentu potwierdzającego fakt posiadania środków finansowych z wyciągiem, z którego wynika wysokość dostępnych środków na dzień wygenerowania wyciągu bankowego. Oceniający projekt są zobowiązani dokonać analizy sytuacji pożyczkodawcy, co do jego zdolności udzielenia pożyczki, nie mogą pominąć także obciążeń spoczywających na pożyczkodawcy.

Także wskazane przez skarżącą środki własne, wynikające z generowanej w czasie trwania projektu nadwyżki finansowej w łącznej kwocie 678 453,94 zł, są kwestią niepewną. Nie mogą one, w sytuacji nieuznania przez wnioskodawcę konieczności szczegółowego opisania wszystkich inwestycji, które prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów, stanowić bezwzględnej gwarancji sytuacji finansowej strony.

Wobec braku możliwości weryfikacji realności prognoz przychodów (poprzez nieopisanie wszystkich inwestycji, które wnioskodawca prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów - co przyznaje skarżąca), oceniający mogli uznać, iż wielkość prognozowanych przychodów została przez wnioskodawcę przeszacowana, a tym samym, że poprawność założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych jest niewłaściwa.

Sąd I instancji uznał, że nie można w tym kontekście podzielić stanowiska skarżącej, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi opisowymi a liczbowymi w zakresie prognozy przychodów, oceniający przed zajęciem stanowiska winni wcześniej uzyskać wyjaśnienia od skarżącej. Wskazać należy, że zgodnie z Regulaminem konkursu, na każdym etapie oceny (zarówno oceny formalnej, jak i merytorycznej) wnioskodawca ma możliwość poprawienia oczywistej omyłki lub uzupełnienia braku formalnego, o ile zostaną one stwierdzone, w trybie art. 43 ustawy wdrożeniowej. Idzie jednak o oczywiste omyłki i braki formalne. Ponadto, Regulamin konkursu wyraźnie precyzuje, że uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. W sytuacja kiedy skarżąca sama przyznaje, że nie uznała za konieczne szczegółowego opisania wszystkich inwestycji, które prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów, nie można mówić o omyłce czy brakach formalnych wniosku. Przedłożenie innych (dodatkowych) dokumentów na etapie oceny byłoby niewątpliwie istotną modyfikacją wniosku. Nie uzasadniony w tym kontekście jest zarzut, złamania zasady równego traktowania poszczególnych wnioskodawców, wynikający z jednostronnej interpretacji przedstawionych prognoz, bez uprzedniego wezwania do złożenia stosownych wyjaśnień.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że z informacji o negatywnej ocenie merytorycznej projektu, jak i z rozstrzygnięcia protestu wynika, że skarżąca nie spełniła również innych kryteriów merytorycznych, tj.: kryterium nr 2 "Plan finansowy", kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", kryterium nr 4 "Prawidłowość zastosowania metodologii". Podnieść należy w tym miejscu, że oceny merytorycznej kryterium nr 2, 3 i 4 obejmują także analizę sytuacji finansowo - ekonomicznej wnioskodawcy, co oznacza, że kryteria te są ze sobą i kryterium nr 1 powiązane pomimo, że dotyczą innego aspektu sytuacji finansowej.

W ramach kryterium: plan finansowy, sprawdzane jest czy przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu) dają gwarancje realizacji inwestycji. W sytuacji, wskazanej w sprawie przy ocenie kryterium merytorycznego nr 1, braku wiarygodnych dokumentów potwierdzających źródła finansowania projektu, nie można mówić, że przedstawiony plan finansowy daje gwarancje realizacji inwestycji. Tym samym, zarzuty podniesione przez skarżącą, w tym w zakresie proceduralnym (o czym była mowa wcześniej) uznać należy za nietrafne.

Sąd zaznaczył, że w ramach kryterium: Zachowanie trwałości, jest sprawdzane czy posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. Wobec stwierdzonych uchybień, zwłaszcza w zakresie prognozy przychodów, wskazanych przy ocenie kryterium merytorycznego nr 1, nie można mówić, że posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. Podkreślić należy, iż skarżąca ograniczyła oceniającym możliwość zweryfikowania prawidłowości prognozowanych przychodów, nie uznając za konieczne szczegółowe opisanie wszystkich inwestycji, które prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów. W tym stanie, wobec niezasadności zarzutów proceduralnych (o czym była mowa wcześniej), ocena negatywna przedmiotowego kryterium jest uzasadniona.

Z kolei w ramach kryterium: Prawidłowość zastosowania metodologii, analizowana jest m.in. poprawność założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych. Wobec zastrzeżeń dotyczących prognoz przychodów wskazanych przy ocenie kryterium merytorycznego nr 1 oraz wobec braku pełnych informacji pozwalających na weryfikację realności prognoz (nieopisania wszystkich inwestycji, które wnioskodawca prowadzi w ramach działalności gospodarczej, a które mają wpływ na wysokość przychodów), uzasadnione było uznanie, że wielkość prognozowanych przychodów została przeszacowana, a tym samym, że poprawność założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych jest niewłaściwa. Wobec także nietrafności zarzutów proceduralnych ocena negatywna przedmiotowego kryterium jest uzasadniona.

Skarżąca zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt. III SA/Wr 645/17. Zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 272, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.)), w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) Art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji, gdy powinna zostać ona uwzględniona, gdyż IZ dopuściła się naruszenia licznych przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazanych w skardze,

2) Art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie, i nieuwzględnienie skargi, pomimo, że cena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny,

3) Art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie rozpoznanie skargi na decyzję w granicach skargi, a mianowicie wszystkich zarzutów i argumentacji objętych skargą, przyjęcie wadliwej argumentacji IZ, w tym m.in. w zakresie dopuszczalności istnienia warunków uruchomienia finansowania, pomimo, iż miały one istotne znaczenie i rzutowały na rozstrzygnięcie, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi, a dokonanie analizy tej argumentacji, chociażby w części z pominiętych kwestii, powinna doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia,

4) Art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ogólnikowe i lakoniczne uzasadnienie wyroku np. w kwestii rozpoczęcia projektu i spełnienia efektu zachęty - co pozbawiło Skarżącą informacji o przesłankach rozstrzygnięcia i miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi,

5) Art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art.106 § 5 p.ps.a. w zw.:

a. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. 2016 poz. 1822, dalej: k.p.c.) poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z dowodami zgromadzonymi w sprawie oraz przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a między innymi poprzez:

i. stwierdzenie, że podpisana przez uprawnionego pracownika banku karta kredytu, oraz adnotacja, że umowa jest przygotowana do podpisania nie oznacza, że bank złożył ofertę zawarcia umowy kredytu, a Skarżącej pozostało jedynie jej przyjęcie, po uzyskaniu dofinansowania, w sytuacji gdy zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, jak i przyjętą praktyką bankową odmowa wypłacenia kredytu przez bank po uzyskaniu dofinansowania przez Skarżącą naraziłoby (...) Bank na odpowiedzialność odszkodowawczą,

ii. stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie (..) Bank nie przeprowadził oceny zdolności kredytowej,

iii. stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do przyznania finansowania, w tym również, że rzekomo słowo "udzielić" nie jest synonimem słowa "przyznać",

iv. uznanie, iż faktyczne skorygowanie prognoz, na podstawie przyjętych samodzielnie przez oceniających własnych danych liczbowych, stanowiło jedynie ich "interpretację" i nie miało wpływu na zasadność wniosku w sytuacji, gdy korekta miała na celu jak najbliższe przedstawienie prognozowanych dochodów i była konieczna wskutek upływu czasu i wystąpienia nowych zdarzeń.

b. art. 231 § 1 k.p.c. przez nie wyciągnięcie z faktu, że pracownik banku podpisał się pod kartą kredytową, stanowiącą załącznik do umowy kredytu, z której wynikały warunki udzielenia kredytu, jak również z faktu, że pracownik banku oświadczył, iż umowa kredytowa oczekuje na podpisanie, wniosku, że Skarżąca udowodniła, że Jej sytuacja finansowa uzasadnia udzielenie kredytu.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie:

1) Art. 53 ust. 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w zw. z pkt 1 lit. b) Rozdziału 4 Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne), w zw. z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 2016 poz. 1988 z późn. zm., dalej: Prawo bankowe), poprzez ich błędną wykładnię a tym samym naruszenie zasady rzetelności. Kłóci się z niniejszą zasadą zrównywanie warunków uruchomienia finansowania z warunkami jego przyznania, a także wskazywanie, iż jeden z warunków uruchomienia pozwała uznać, "iż nie przeprowadzono jeszcze pełnej aktualnej analizy sytuacji finansowej" - skoro nie sposób pomylić kompetencje inspektora terenowego z kompetencjami analityka finansowego, jak również zgodnie z Prawem bankowym, żaden bank (w tym również (...) Bank) nie może udzielić (przyznać) kredytu bez uprzedniego zbadania zdolności kredytowej, a także dodatkowo dokument (Karta Informacyjna do Umowy Kredytu) zawiera informację (potwierdzenie) udzielenia kredytu, a żaden z warunków uruchomienia finansowania nie zawiera informacji o konieczności zweryfikowania zdolności kredytowej Wnioskodawcy, ponadto konieczność uprzedniej weryfikacji zdolności kredytowej przed przygotowaniem umowy potwierdzają także opisy procedur bankowych w zakresie przyznania kredytu;

2) Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie co skutkowało naruszeniem zasady równości jak i rzetelności wyboru projektów w aspekcie proceduralnym. Mimo, iż w kryteriach wyboru projektów nie wskazano konkretnych wymogów, jakie muszą spełnić dokumenty dostarczane przez wnioskodawcę w zakresie zdolności finansowej, a jedynych przykładach takiej dokumentacji, tj. w przykładzie promesy kredytowej i leasingowej wskazano na możliwość występowania warunków uruchomienia (udostępnienia) finansowania, uzasadnieniem Sądu (powtórzonym za IZ) odrzucenia dostarczonego przez Skarżącą dokumentu (wyciągu najważniejszych warunków umowy kredytowej), jest fakt występowania "szeregu uwarunkowań do uruchomienia kredytu" - co oznacza odmienne traktowanie wnioskodawców znajdujących się w podobnej sytuacji, jak i godzi we wskazaną wyżej zasadę równości wnioskodawców i rzetelności wyboru projektów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;

3) Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji zaakceptowanie przez Sąd naruszenia wynikającej z tych przepisów zasady dwuinstancyjności postępowania, poprzez wskazanie dopiero na etapie rozpatrywania protestu Skarżącej dodatkowych okoliczności, takich jak podnoszenie, iż rzekomo finansowanie ((...) Banku) nie zostało przyznane, jak i podawanie w wątpliwość faktu przeprowadzenia przez ten bank analizy sytuacji finansowej - co de facto pozbawiło Skarżącą możliwości odniesienia się do tej argumentacji organu na etapie przedsądowym, a w konsekwencji pozbawiło Spółkę prawa do dwuinstancyjnego, a tym samym rzetelnego, postępowania przedsądowego;

4) Art. 37 ust. 1 oraz art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej (w brzmieniu obowiązującym w terminach naboru wniosku w ramach konkursu - tj. m.in. na dzień 30 listopada 2016 r.) w związku z punktem 23 oraz załącznikiem nr 2 pkt 2.a. 1 Regulaminu konkursu, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarcie w Regulaminie konkursu sprzecznych wytycznych w zakresie spełnienia tzw. "efektu zachęty" wypełnia wymogi zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności,

5) Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w zw. z punktem 23 Regulaminu ww. konkursu poprzez ich błędną wykładnię w związku z akceptacją przedstawionego w trakcie oceny stanowiska IZ oraz jego bezzasadnym powtórzeniem przez Sąd, iż zgodnie z dokumentacją konkursową zawarcie umowy kredytu nie stanowi rozpoczęcia projektu, mimo, iż w Regulaminie wskazano, iż rozpoczęcie projektu oznacza m.in. "inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna" a w dokumentacji konkursowej nie określono bliżej wymogów w zakresie umowy kredytowej, co w związku z ograniczeniami wynikającymi z konieczności spełnienia "efektu zachęty", oznacza, iż nie występował wymóg dostarczenia zawartej umowy kredytowej, a wystarczającym dla spełnienia kryteriów wyboru projektu było udokumentowanie przygotowania do jej zawarcia;

6) Art. 37 ust. 1 oraz art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że instrukcja wypełniania wniosku zawierająca całkowicie odmienne treści od Regulaminu konkursu może zostać uznana za dokument odpowiadający wymogom i Regulaminowi konkursu, a opieranie się na tym dokumencie odpowiada zasadom przejrzystości, rzetelności, bezstronności,

7) Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz kryterium 2.a.l "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" Załącznika nr 2 do Regulaminu "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020" (dalej: Kryteria), poprzez ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem zasady równości jak i rzetelności wyboru projektów w aspekcie proceduralnym, wynikające z uznania przez Sąd, iż wniosek nie spełnia kryterium Sytuacja finansowa. W różny sposób potraktowano wnioskodawców, którzy dostarczyli umowę kredytową a Skarżącą, która dostarczyła Kartę Informacyjną do Umowy Kredytowej zawierającą powtórzenie treści Umowy Kredytowej, a z dokumentacji konkursowej wynika, iż wystarczającym do spełnienia kryterium Sytuacja finansowa jest udokumentowanie faktu posiadania umowy kredytowej na kwotę odpowiadającą przynajmniej wartości dofinansowania, do czego doszło w przypadku niniejszego wniosku;

8) Rozdziału 4 pkt 1 lit e) Wytycznych w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawa wdrożeniowa poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że nie doszło do naruszenia prawa podczas oceny wniosku, podczas gdy nieuznanie dokumentu zawierającego podstawowe warunki umowy kredytu (...) Banku przedłożonych przez Skarżącą jednoznacznie oznacza naruszenie zasady równego traktowania wnioskodawców,

9) Art. 37 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ich błędną wykładnię i stwierdzenie o braku konieczności na ich podstawie skierowania do Skarżącej wezwania dotyczącego przedłożenia stosownych dokumentów celem potwierdzenia wiarygodności zapewnionego finansowania zewnętrznego, skoro biorąc pod uwagę wątpliwości przedstawione przez oceniających, uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, a zaniechanie powyższego należy uznać nie tylko za naruszenie wytycznych i dobrych praktyk w ocenie wniosków o dofinansowanie, ale przede wszystkim za naruszenie zasady przejrzystości oraz rzetelności w ocenie wniosków.

10) Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt 1 lit. b) i e) Rozdziału 4 Wytycznych, a także Punktu 9 Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji zaaprobowanie przez Sąd I instancji złamania zasady równego traktowania poszczególnych wnioskodawców wynikające z jednostronnej korekty przedstawionych prognoz, wbrew informacjom zawartym w dokumentacji konkursowej, a przez to naruszenie granicy swobodnej oceny wniosku i prawa do interpretacji. Powyższe naruszenia skutkowały wadliwym stwierdzeniem o niespełnieniu kryteriów obowiązkowej oceny merytorycznej;

11) Art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych przez Wnioskodawcę w proteście. Tymczasem Sąd zaaprobował fakt nie odniesienia się IZ w żaden sposób do większości zarzutów zawartych w proteście, zatem nie można uznać, iż ocena została dokonana z wymogami ww. ustawy, co oznacza niewłaściwe niezastosowanie niniejszego przepisu.

12) Art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, przez błędną wykładnię i zaaprobowanie nieuwzględnienia protestu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów, a także brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez Instytucję Zarządzającą, powielanie argumentów Komisji Oceny Projektów i nie dostrzeżenie ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych podczas oceny wniosku.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Województwo Dolnośląskie wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów wskazanych przez skarżącą kasacyjnie jako naruszające prawo materialne Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego ujęte w punktach 1 i 2 oraz 6 i 7 skargi kasacyjnej. Ze względu na to, że zarzuty ujęte w wyżej wskazanych punktach odnoszą się do tej samej materii uzasadnione jest wspólne ustosunkowanie się do nich. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego.

Jednocześnie w załączniku nr 2 do Regulaminu stwierdzono, że w ramach kryterium merytorycznego "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" (pkt 2.a. L.p.1) należy sprawdzić, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. Dodatkowo zawarto (w przypisie 4, w pozycji "Opis znaczenia kryterium") informację, że posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie tego kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej.

Powyższe spostrzeżenie oznacza, że przewidziane zostały dokumenty, których przedłożenie automatycznie prowadzi do uznania, że spełniono kryteria, natomiast przy ich braku, należy ocenić sytuację wnioskodawcy w oparciu o pozostałe załączone dokumenty i podane twierdzenia, przy czym należy zauważyć, że nie określono zamkniętego katalogu dokumentów, za pomocą których wnioskodawcy mogą wykazywać, że ich sytuacja finansowa gwarantuje możliwość realizacji projektu. Taki sposób regulacji pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że wnioskodawcy za pomocą różnych środków dowodowych mogą wykazywać swoją sytuację finansową, natomiast przedłożenie wskazanych dokumentów (promesa kredytowa, umowa kredytowa, promesa leasingowa) zwalnia IZ z obowiązku sprawdzenia, czy sytuacja finansowa takiego wnioskodawcy, legitymującego się ww. dokumentami gwarantuje możliwość realizacji zamierzonego przedsięwzięcia.

Z kolei w Instrukcji wypełnienia wniosku w "SEKCJI D. DANE BUDŻETOWE - WYDATKI ORAZ ŹRÓDŁA FINSOWANIA PROJEKTU" wskazano, że posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być poparte poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinansowanie następujących, przykładowych dokumentów:

- kopii promesy kredytowej, kopii promesy leasingowej, umowy kredytowej;

- w przypadku dopłaty do kapitału spółki - dokumenty statutowe spółki wraz z potwierdzeniem wpływu środków pieniężnych z omawianej operacji na konto Wnioskodawcy;

- udokumentowanie posiadania promesy pożyczki lub umowy pożyczki od innego podmiotu lub wspólnika/ów na CAŁKOWITĄ WARTOŚĆ PROJEKTU - CHYBA ŻE WNIOSKODAWCA WSKAŻE promesę pożyczki na część wydatków projektu a INNE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA na pozostałą część projektu (w tym NA KOSZTY NIEKWALIFIKOWALNE) projektu; promesa pożyczki lub umowa pożyczki powinna być podparta uwiarygodnionym oświadczeniem pożyczkodawcy o posiadania legalnych środków finansowych (np. umowa pożyczki wraz z wyciągiem z konta pożyczkodawcy ważny do 30 dni przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie), przed podpisaniem umowy Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić DIP potwierdzoną deklarację zgłoszenia umowy pożyczki do właściwego urzędu skarbowego, wraz z potwierdzeniem zapłaty należnego podatku z tego tyt. Obowiązek zgłoszenia umowy pożyczki oraz oświadczenia pożyczkodawcy nie dot. pożyczek udzielanych przez zarejestrowane instytucje finansowe zajmujące się tego typu działalnością.;

- udokumentowania posiadania środków finansowych na realizację projektu na koncie finansowym Wnioskodawcy: aktualny wyciąg z rachunku bankowego potwierdzony przez pracownika banku podpisem i pieczęcią bankową lub zawierający adnotację o tym, iż dany wyciąg został wygenerowany elektroniczne na podstawie art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1376 z późn. zm.), oraz że nie wymaga podpisu ani stempla, ważny 30 dni kalendarzowych;

- przedstawienie innych dokumentów finansowych potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu (w wysokości co najmniej wartości dofinansowania odnoszącego się do kosztów kwalifikowalnych ujętych w projekcie)

- inne.

Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega sprzeczności pomiędzy postanowieniami Regulaminu i Instrukcji. W szczególności zaś stwierdzić należy, że Instrukcja w żadnej mierze nie wprowadza ograniczeń i zamkniętego katalogu dokumentów, które należy dostarczyć w przypadku finansowania inwestycji z kredytu lub pożyczki. Zauważyć bowiem należy, że w Instrukcji wskazano jedynie przykładowe dokumenty, zaś otwarty katalog dokumentów potwierdza użycie na końcu listy przykładów słowa "inne". Wymienienie przykładowych rodzajów dokumentów, którymi można uprawdopodobnić posiadanie środków finansowych na realizację projektu oznacza, że Instrukcja zakłada otwarty katalog takich dokumentów. Instrukcja w pewnym sensie precyzuje tylko postanowienia Regulaminu.

Skarżąca przedstawiła w postępowaniu dokumenty sporządzone przez (...) Bank pn.: Karta Informacyjna do umowy kredytu nr (...) z dnia 25 listopada 2016 r. oraz Karta Informacyjna do umowy kredytu nr (...) z dnia 25 listopada 2016 r. (Karta Informacyjna), które jak zauważył Sąd I instancji zawierają szereg uwarunkowań do uruchomienia kredytu, niezbędnych do spełnienia przez wnioskodawcę (pkt II Kart informacyjnych), mogących sugerować, iż nie przeprowadzono jeszcze pełnej aktualnej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy. Na kartach widnieje również adnotacja pracownika banku, iż "umowa oczekuje na podpisanie." Tym samym zasadnie Sąd I instancji doszedł do wniosku, że nie można przyjąć, iż finansowanie zostało przyznane. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie ponadto zauważyć, że z treści obu kart informacyjnych wynika, że zawierają one najważniejsze informacje z Umowy Kredytu, o których należy pamiętać.

Podkreślenia jednak przede wszystkim wymaga, że wbrew stanowisku skarżącej, zawartemu w skardze kasacyjnej, Karty Informacyjne nie zawierają informacji o decyzji banku w zakresie udzielenia finansowania. Nie zastępuje tego również wskazane wyżej stwierdzenie, że umowa oczekuje na podpisanie. Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem, że przygotowana do podpisu umowa kredytowa (w tej sprawie) charakteryzuje się wyższym prawdopodobieństwem ostatecznej wypłaty przez bank niż promesa, gdyż w takim przypadku nie ma warunków podpisania umowy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że promesa to zobowiązanie (obietnica, przyrzeczenie) do zawarcia umowy definitywnej po spełnieniu przez wnioskodawcę warunku w niej określonego. Zgodnie z definicją promesy zawartą w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego promesa to: 1) "obietnica dokonania określonej czynności lub spełnienia określonego świadczenia", 2) "zobowiązanie się organu państwowego do wydania określonej decyzji po dopełnieniu przez zainteresowanego odpowiednich formalności", 3) "dokument zawierający takie zobowiązanie". Na warunkowy charakter promesy wskazuje też m.in. ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1829), która w art. 60 ust. 1 stanowi, że "Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą uzyskania koncesji, może ubiegać się o przyrzeczenie wydania koncesji, zwane dalej "promesą". W promesie uzależnia się udzielenie koncesji od spełnienia warunków wykonywania działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji". O warunkowym charakterze promesy stanowią również jej definicje zawarte w słownikach internetowych, np. w Słowniku pojęć leasingowych (F4B Leasing Broker) podaje się, że promesa leasingowa to "formalne przyrzeczenie, dokonane przez firmę leasingową, podpisania umowy leasingu na ustalonych warunkach, po spełnieniu przez korzystającego wymagań formalnych". Takie rozumienie promesy przedstawił NSA w wyrokach z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 962/13 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjmując, że czynność banku, jaką jest przyrzeczenie udzielenia kredytu uzależniona jest od treści wniosku kredytowego i jego uzasadnienia oraz załączonych do wniosku dokumentów. W udzielonej promesie kredytowej bank kredytujący deklaruje wstępnie udzielenie wnioskodawcy kredytu w określonej kwocie, na określony cel (warunek, od spełnienia którego uzależnione jest jego udzielenie). Innymi słowy, promesa określa warunki przyszłej umowy kredytowej.

Przedłożone przez Skarżącą na etapie procedury konkursowej karty informacyjne przede wszystkim nie zawierały postanowień dotyczących zobowiązania się banku do udzielenia kredytu. Zobowiązanie takie nie wynika ponad wszelką wątpliwość z informacji o tym, że umowy oczekują na podpisanie.

Również dokument sporządzony przez (...) Bank pn. "Oferta kredytowa" z dnia 25 listopada 2016 r. zawiera zapis: "Niniejsza propozycja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu Kodeksu handlowego i może zostać skorygowana po szczegółowej analizie danych finansowo-ekonomicznych." Zasadnie Sąd I instancji doszedł do wniosku, że również ten dokument sugeruje, iż szczegółowa analiza danych finansowo-ekonomicznych wnioskodawcy nie została jeszcze przeprowadzona przez bank i nie można traktować go jako gwarancji uzyskania środków finansowych.

W skardze kasacyjnej skarżąca odwołała się do postanowień art 70 ust. 1 ustawy - prawo bankowe, zgodnie z którym bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności. Zauważyć jednak należy, że w ramach konkursu skarżąca nie przedłożyła dokumentów i informacji niezbędnych do dokonania oceny zdolności kredytowej, które zobligowana była przedłożyć bankowi na podstawie art. 70 ustawy - prawo bankowe.

Wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny - co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane, co ma tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny - a w konsekwencji wyboru - projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17).’

W korespondencji do powyższego odwołać należy się do art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, z którego wynika, że regulamin konkursu - o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu konkursowym - powinien między innymi określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, o którym również jest mowa w przywołanym przepisie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego.

Oceniając z opisanej perspektywy zasady wskazane w art. 37 ustawy wdrożeniowej, nie można zarzucić Sądowi I instancji, a tym samym organowi, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem wskazanych zasad. Konstrukcja kryterium sytuacji finansowej wnioskodawcy została skonstruowana w sposób dwutorowy. Z jednej bowiem strony przedłożenie przez wnioskodawcę ściśle określonych dokumentów takich jak promesa kredytowa, umowa kredytowa, promesa leasingowa skutkuje uznaniem, że spełniono kryteria. W takim bowiem przypadku IZ działa w pewnym sensie w zaufaniu do banku, który wystawił wskazane wyżej dokumenty. IZ mogła bowiem w takim przypadku uznać, że zbędna jest w istocie kolejna weryfikacja sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z drugiej zaś strony, w przypadku wykazywania sytuacji finansowej wnioskodawcy w inny sposób niż wskazanymi powyżej dokumentami, to IZ dokonuje oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zaznaczyć jednak należy, że to wyłącznie od wnioskodawcy zależy, który ze sposobów dokumentowania sytuacji finansowej wybierze. Skarżąca nie przedłożyła dokumentacji, która zgodnie z Regulaminem, zwalniała IZ z obowiązku sprawdzenia, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy, legitymującego się ww. dokumentami gwarantuje możliwość realizacji zamierzonego przedsięwzięcia (promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej). W konsekwencji IZ zobowiązana był do dokonania takiej oceny we własnym zakresie.

Mając na uwadze powyższe należy dojść do wniosku, że w sprawie nie nastąpiło również naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut ujęty w punkcie 2, dotyczący naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 78 Konstytucji każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Treścią tej regulacji jest ustanowienie prawa stron każdego postępowania, w tym także przed organami administracji publicznej, do uruchomienia procedury weryfikującej prawidłowość wszelkich rozstrzygnięć wydawanych przez organ działający w pierwszej instancji. Zauważyć jednak należy, że tryb zaskarżania określa ustawa. To ustawa zatem konkretyzuje określony model weryfikacji zaskarżanych orzeczeń i decyzji. Art. 78 Konstytucji ma zatem wpływ na kształtowanie prawa przedmiotowego i wyznaczanie kierunku formowania procedur administracyjnych i sądowych, które w zakresie szczegółów regulowane są aktami rangi ustawowej. Procedura odwoławcza w ustawie wdrożeniowej została uregulowana w rozdziale 15 (art. 53 - 68). Zakres uprawnień instytucji rozpatrującej protest uregulowano w art. 57, zgodnie z którym właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, licząc od dnia jego otrzymania. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja informuje na piśmie wnioskodawcę. Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 60 dni od dnia jego otrzymania. Instytucja rozpatrująca protest jest zatem związana wskazaniem kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza (art. 54 ust. 2 pkt 4) oraz wskazanymi zarzutami o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny (art. 54 ust. 2 pkt 4). Ponadto zgodnie z art. 57 ust. 3 ustawy wdrożeniowej ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Brak jest natomiast regulacji ograniczającej ujmowanie dodatkowych okoliczności w ramach uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego w stosunku do okoliczności, które wskazano w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym.

Zauważyć należy, że takie ograniczenie nie stanowi w żadnej mierze naruszenia art. 78 Konstytucji, gdyż rozwiązanie takie mieści się w zakresie wytyczonym przez Konstytucję.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego ujęte w punktach 4 i 5 skargi kasacyjnej. Ze względu na to, że zarzuty ujęte w wyżej wskazanych punktach odnoszą się do tej samej materii uzasadnione jest wspólne ustosunkowanie się do nich.

Jak już wskazano, zgodnie z załącznikiem nr 2 do Regulaminu w ramach kryterium merytorycznego "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" (pkt 2.a. L.p. 1) należy sprawdzić, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. Dodatkowo zawarto (w przypisie 4, w pozycji "Opis znaczenia kryterium") informację, że posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie tego kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej.

Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że umowy kredytowe nie mogły zostać zawarte przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, gdyż byłoby to równoznaczne z przedwczesnym rozpoczęciem projektu i wytycznymi w zakresie spełnienia tzw. efektu zachęty. Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym posiadanie umowy kredytowej nie stanowi rozpoczęcia realizacji projektu. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 23 Regulaminu. Otóż art. 23 Regulaminu Konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014 - 2020. Oś priorytetowa 1. Przedsiębiorstwa i innowacje. Działanie 1.5. "Rozwój produktów i usług MŚP" Poddziałanie 1.5.1. "Rozwój produktów i usług MŚP - konkurs horyzontalny" Schemat 1.5 A Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw działających do 2 lat, dotyczy kwalifikowalności wydatków. W punkcie tym wskazano, że okres kwalifikowalności wydatków dla Projektu rozpoczyna się po złożeniu wniosku o dofinansowanie, lecz nie wcześniej niż w dniu wskazanym w umowie o dofinansowanie projektu (jako rozpoczęcie rzeczowej realizacji Projektu), a kończy się w dniu zakończenia realizacji projektu. Rozpoczęcie prac, tj. robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, może nastąpić najwcześniej po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Wynika to z obowiązku spełnienia przez Wnioskodawcę tzw. "efektu zachęty" (w rozumieniu art. 6 rozporządzenia 651/2014).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego problematyka art. 23 Regulaminu w żadnej mierze nie odnosi się do zagadnienia sytuacji finansowej wnioskodawcy, a tej kwestii dotyczy właśnie ewentualne przedłożenie w trakcie konkursu określonych umów ukazujących sytuację finansową wnioskodawcy. Problematyka art. 23 Regulaminu dotyczy bowiem zagadnienia kwalifikowalności wydatków, czyli uwzględniania wydatków współfinansowanych ze środków uzyskanych z projektu. Tej też materii dotyczy tzw. efekt zachęty.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego ujęty w punkcie 9 skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Natomiast z godnie z art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.

Skarżąca kasacyjnie nie ma racji, że w związku z oceną wiarygodności zapewnionego finansowania zewnętrznego należało wezwać wnioskodawcę do przedłożenia stosownych dokumentów na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 43 ustawy wdrożeniowej ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wystąpienia oczywistej omyłki oraz braków formalnych wniosku. Pojęcia "oczywistej omyłki" oraz "braków formalnych" nie mogą odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, objętych kryteriami czy to formalnymi czy merytorycznymi. Z Regulaminu wynika, że na każdym etapie oceny (zarówno oceny formalnej, jak i merytorycznej) Wnioskodawca ma możliwość poprawienia oczywistej omyłki lub uzupełnienia braku formalnego, o ile zostaną one stwierdzone, w trybie art. 43 ustawy wdrożeniowej. Jednakże, co należy podkreślić, uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Z art. 43 ustawy wdrożeniowej nie można zatem wywodzić uprawnienia, ani też obowiązku IZ do wzywania wnioskodawcy do uzupełniania wniosku o dalsze dokumenty celem wykazania spełnienie określonego kryterium merytorycznego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku może dotyczyć wyłącznie braków formalnych wniosku odnoszących się do jego poprawności (składników wniosku) oraz oczywistych omyłek, nie może natomiast dotyczyć uzupełnienia treści merytorycznych. Negatywna ocena w zakresie spełnienia kryterium sytuacji finansowej wnioskodawcy, ze względu na przedłożenie określonej dokumentacji nie może być uznana jako oczywista omyłka lub jako brak formalny i nie może stanowić podstawy do wystąpienia o uzupełnienie takiej dokumentacji. Przeciwne stanowisko byłoby sprzeczne z ideą konkursu, gdzie premiowane winny być wnioski najlepiej sporządzone i najlepiej wpisujące się w cel danego programu. Ponadto byłoby to niezgodne z założeniami konkursu opisanymi w Regulaminie konkursu i prowadziło do nierównego traktowania wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w omawianym konkursie.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieusprawiedliwione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i przyjętej tym przepisem zasady rzetelności, a także naruszenia art. 43 ust. 1 tej ustawy. Brak było podstawy prawnej do wezwania skarżącej do uzupełnienia dokumentacji świadczącej o wiarygodności zapewnionego finasowania zewnętrznego. W szczególności podstawy takiej nie zawiera art. 43 ustawy wdrożeniowej, który to przepis służy do usuwania tylko oczywistych omyłek lub braków formalnych wniosków.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego ujęty w punkcie 10 skargi kasacyjnej. W zarzucie tym autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie, poprzez błędną wykładnię, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt 1 lit. b) i e) Rozdziału 4 Wytycznych, a także Punktu 9 Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów. Jednakże w uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym miało polegać naruszenie ww. regulacji oraz jaka jest ich prawidłowa wykładnia. Ze względu na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ustosunkować się do tego zarzutu.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego ujęty w punkcie 11 i 12 skargi kasacyjnej. Jak już wskazano, zgodnie z art. 57 ust. 3 ustawy wdrożeniowej ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, czyli instytucja rozpatrująca protest jest związana wskazaniem kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza (art. 54 ust. 2 pkt 4) oraz wskazanymi zarzutami o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny (art. 54 ust. 2 pkt 4). Wskazanym wyżej regulacjom sprostała IZ przy ponownej ocenie projektu. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej IZ odniosła się do zarzutów zawartych w proteście (s. 4 - 7), w tym w szczególności do zarzutów dotyczących problematyki sytuacji finansowej Wnioskodawcy (s. 4 - 5). W konsekwencji, ze względu na negatywną ocenę projektu, nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej.

Odnosząc się w drugiej kolejności do zarzutów wskazanych przez skarżącą jako naruszające przepisy procesowe Naczelny Sąd Administracyjny uznał je również za niezasadne.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w punkcie 3 skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji ustosunkował się w sposób dostateczny do wszystkich zarzutów skargi. Ze szczególną natomiast starannością Sąd ten odniósł się do zarzutów związanych z problematyką sytuacji finansowej Wnioskodawcy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia na stronach 15 - 21.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w punkcie 4 skargi kasacyjnej. Należy wskazać, że zgodnie z 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wskazany przepis ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Upatrywana przez autora skargi kasacyjnej wadliwość merytoryczna stanowiska zajętego przez Sąd I instancji nie świadczy natomiast o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por.: wyrok NSA z dnia: 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11), co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Analiza treści wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej, jak i prawnej, nie daje podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on określonych przywołanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze w sposób wyczerpujący.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w punkcie 5 skargi kasacyjnej. Zgodnie z postanowieniami art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Autor skargi kasacyjnej nie zauważył, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie przeprowadzono postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd ten nie mógł naruszyć art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. ani też art. 231 § 1 k.p.c. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 396/08 skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a wymaga wskazania uchybień w zakresie postępowania dowodowego z dokumentu, którego nie przeprowadził wojewódzki sąd administracyjny, bądź przeprowadził je błędnie. Podkreślenia wymaga fakt, że wspomniane odesłanie nie ma charakteru ogólnego i nie odnosi się do całego rozdziału k.p.c. dotyczącego postępowania dowodowego, a jedynie do dowodu z dokumentu. W związku z tym niewłaściwe jest powoływanie art. 233 § 1 k.p.c., który stanowi ogólną zasadę swobodnej oceny dowodów i ma zastosowanie w postępowaniu cywilnym, a nie w sądowoadministracyjnym. Wskazać należy, że sąd administracyjny, co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Wyjątek został określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. Stanowisko to podziela również Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie.

Jeżeli sąd administracyjny nie przeprowadzi postępowania dowodowego na zasadach określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a., to niezasadny jest również zarzut dokonania wadliwej swobodnej oceny dowodów. Warunkiem przeprowadzenia oceny dowodów jest bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego. Sąd administracyjny nie dokonuje ponadto swobodnej oceny dowodów zgromadzonych na etapie postępowania administracyjnego (konkursowego) przez organy administracyjne (instytucje zarządzające). Sąd ten dokonuje natomiast weryfikacji, czyli oceny procesu swobodnej oceny dowodów przeprowadzonego przez te podmioty.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania ujęte w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. Ponadto zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia. Należy zauważyć, że będące podstawą zarzutu powyższe przepisy mają charakter wynikowy i nie zostały one powiązane przez autora skargi kasacyjnej z jakimkolwiek innymi przepisami prawa. Jednakże mając na uwadze nieuwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny wszystkich pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w tym dotyczących naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, należy dojść do wniosku o niezasadności również zarzutów naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy wdrożeniowej.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 240 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804, ze zm.).