Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 637/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par 1 pkt 7, art.15 par 1, art.29
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 637/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 29 sierpnia 2017 r., sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego M. K. FHU "J. " w Z., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w K. na należność z tytułu kary pieniężnej na kwotę 12.000,00 zł.

Pismem z dnia 28 października 2015 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracyjnej" pełnomocnik zobowiązanego złożył do Dyrektora Izby Celnej w K. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ewentualnie o jego zawieszenie do czasu rozstrzygnięcia wniosku zobowiązanego dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji, mocą której został wystawiony ww. tytuł wykonawczy. Z treści powyższego pisma wynika, że zobowiązany nie otrzymał upomnienia, ponieważ korespondencję kierowano do niego na nieprawidłowy adres.

Pismo powyższe zostało przekazane w celu zajęcia stanowiska do Dyrektora Izby Celnej w S., który od 1 października 2015 r. stał się wierzycielem należności objętej ww. tytułem wykonawczym.

W dniu 8 marca 2016 r. wierzyciel wydał postanowienie nr [...], w którym uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za niedopuszczalny oraz zarzut braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu stwierdzono, że "w związku ze wznowieniem postępowania w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w K. zbadał zarzut zobowiązanego dotyczący braku udziału strony w postępowaniu jego bez winy.

W dniu 3 lutego .2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] odnosząc się w niej do zarzutu zobowiązanego o niemożności udziału w postępowaniu.

W związku z powyższym zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) był już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Biorąc pod uwagę zakaz ponownego rozstrzygania zarzutu, który był już przedmiotem orzekania w odrębnym postępowaniu należało uznać zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niedopuszczalny.

W ocenie organu nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym kolejny zarzut oparty na przesłance z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jak wskazano upomnienie nr [...] z dnia 31 lipca 2015 r. zostało wystawione i skierowane na adres wskazany w decyzji ostatecznej [...] z dnia 2 czerwca 2015 r. Z uwagi na to, że prawidłowość doręczenia na w/w adres została potwierdzona w toku postępowania w sprawie wzruszenia niniejszej decyzji w trybie nadzwyczajnym, należy uznać również, że upomnienie wystawione na w/w adres zostało skierowane prawidłowo.

Na skutego zażalenia zobowiązanego, Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji.

W konsekwencji organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Izby Celnej w K. wydał w dniu 24 października 2016 r. postanowienie nr [...], w którym uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za niedopuszczalny oraz zarzut braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za nieuzasadniony.

Pełnomocnik zobowiązanego złożył w terminie ustawowym zażalenie na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w K..

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017r. nr [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w K. wydał postanowienie nr [...], w rozstrzygnięciu którego wykroczył poza zakres żądania strony, zgłoszony w piśmie z dnia 28 października 2015 r. W ww. piśmie zobowiązany wniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Sentencja zaskarżonego postanowienia wskazuje natomiast, że organ egzekucyjny postanowił uznać zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny, a zarzut braku doręczenia upomnienia za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny zatem rozszerzył zakres rozpatrywania zarzutów o zarzut nieistnienia obowiązku, którego strona nie wnosiła.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...], uznał zarzut braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu podniósł on, że w odniesieniu do zarzutu wynikającego z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany wskazał na błędne uznanie przez organ administracyjny prawidłowości doręczenia upomnienia w trybie zastępczym. Od początku prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako jego adres do doręczeń wskazano - Z. ul. [...], natomiast upomnienie zostało skierowane na adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, tj. Z. ul. [...]/12.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wyszczególnione są enumeratywnie w przepisie art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji..

Pełnomocnik zobowiązanego zgłosił zarzut braku doręczenia upomnienia, wymieniony w przepisie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jak wyjaśnił organ II instancji, wierzyciel odpowiadając na powyższy zarzut wskazał, że upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 23 sierpnia 2015 r. w trybie przepisów art. 44 § 1-4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przesyłka zawierająca upomnienie wysłane do M. K. zostało dwukrotnie awizowana. Okres czternastodniowy liczony od daty pierwszego zawiadomienia upłynął w dniu 23 sierpnia 2015 r., a zatem należało uznać, że w dniu 23 sierpnia 2015 r. upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu.

Jednocześnie wierzyciel podniósł, że upomnienie nr [...] z dnia 31 lipca 2015 r. zostało wystawione i skierowane na adres wskazany w decyzji ostatecznej [...] z dnia 2 czerwca 2015 r., na podstawie której następnie wystawiono tytuł wykonawczy na należność z tytułu kary pieniężnej na kwotę 12.000,00 zł.

Organ II instancji przywołał w tym miejscu treść art. 23 § 4 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że w toku postępowania zażaleniowego organ II instancji dokonał sprawdzenia czy organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie podnoszone przez zobowiązanego zarzuty i czy w sposób wystarczający uzasadnił swoje stanowisko. Ponadto dokonał sprawdzenia, czy postanowienie organu I instancji było poprawne pod względem formalnym i czy spełniło wymogi art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dalej organ rozpatrujący zażalenie stwierdził, że wyjaśnienia wierzyciela zawarte w postanowieniu organu I i II instancji pozwalają na uznanie, że zarzut zobowiązanego jest bezzasadny.

Nadto organ II instancji wskazał, że w zakresie podniesionego przez pełnomocnika zobowiązanego zarzutu dotyczącego braku doręczenia upomnienia organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Tym samym nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Organ egzekucyjny może jedynie dokonać analizy, czy postępowanie wierzyciela było prawidłowe. Organ odwoławczy, sprawujący jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną, jest związany stanowiskiem wierzyciela, jednak powinien zbadać, czy organ egzekucyjny przeanalizował stanowisko wierzyciela pod kątem, o którym była mowa powyżej. Organ nadzoru jest bowiem uprawniony do rozpoznania zażalenia, jednakże z zastrzeżeniem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany przepis zawęża zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie był organem wyższego stopnia nad wierzycielem, w chwili, gdy postanowienie wierzyciela z dniu 8 marca 2016 r. nr [...] stało się ostateczne, a zatem, jak podkreślono, nie jest uprawniony do zajmowania stanowiska w sprawie istnienia i zasadności obowiązku poddanego egzekucji. Umocowany do tego był wyłącznie wierzyciel i właściwy dla niego organ II instancji.

Organ II instancji wyjaśnił, że zobowiązany mógł kwestionować zarzut braku doręczenia upomnienia, w trakcie postępowania dwuinstancyjnego przed organami wierzycielskimi. W przeciwnym razie badanie kwestii braku doręczenia upomnienia również przez organ egzekucyjny i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oznaczałoby, że sprawa ta jest wbrew ustawie rozpatrywana przez trzecią i czwartą instancję. Byłoby to sprzeczne z podstawowymi zasadami na jakich opiera się polska procedura administracyjna.

Nadto organ wskazał, ze do dnia 28 lutego 2017 r. organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie był Dyrektor Izby Celnej w K., natomiast od dnia 1 marca 2017 r. na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o K. Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm.), prowadzenie egzekucji przejął właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z..

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istny wpływ na wynik sprawy a to:

- art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. uznającego za nieuzasadniony zarzut dotyczący braku doręczenia skarżącemu upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie skarżącego do organów państwa oraz poprzez niewystarczające uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia wydanego zarówno przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. jak i Dyrektora Izby Celnej w K. w sytuacji, kiedy rzetelne prowadzenie postępowania pozwoliłoby wyjaśnić wszystkie wątpliwości istniejące w niniejszej sprawie,

- art. 27 i art. 29 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu 2 września 2015 r., wobec braku doręczenia skarżącemu upomnienia przed wystawieniem przedmiotowego tytułu wykonawczego,

- art.7, art.. 8 art. 77, art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak należytego rozważenia materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie i nierozpoznanie istoty podnoszonych przez skarżącego zarzutów zażalenia wywiedzionego od postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 16 lutego 2017 r.,

- art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 16 lutego 2017 r., znak: [...] w sytuacj,i gdy organ II instancji rozpoznając zażalenie miał podstawy do uchylenia przedmiotowego postanowienia i orzeczenia, co do istoty sprawy.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości jak również postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. i umorzenie niniejszego postępowania ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz wniósł o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." - w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej K. w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 i w związku z art. 15 § 1, art. 27 i art. 29 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") są niezasadne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2).

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył zarzut oparty na podstawie wymienionej w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia poprzez błędne doręczenie zobowiązanemu upomnienia w trybie zastępczym.

W niniejszej sprawie wierzyciel skierował upomnienie na adres Z. [...], gdy według skarżącego powinno być ono doręczone na adres Z. ul. [...] tj. na adres do doręczeń wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Zatem spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżącemu skutecznie doręczono upomnienie w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a."), które było warunkiem dopuszczalności wszczęcia egzekucji w sprawie.

W myśl postanowień art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepis szczególny inaczej stanowi. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania ciążącego na nim obowiązku. Dlatego też organ egzekucyjny, który na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a., z urzędu, zobligowany jest do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej zobowiązany był zbadać zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. pozwalających na uruchomienie egzekucji, a więc jest kontrolą objąć, również element doręczenia upomnienia w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2 czerwca 2015 r. została skarżącemu wymierzona kara pieniężna w kwocie 12.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

W związku z nieuregulowaniem należności w określonym terminie w dniu 31 lipca 2015 r. skierowano do skarżącego upomnienie nr [...] przypominające o jej uregulowaniu. Powyższe upomnienie zostało wysłane na adres skarżącego wskazany w decyzji ostatecznej w sprawie kary pieniężnej tj. [...] [...] Przedmiotowa przesyła dwukrotnie awizowana nie została podjęta w terminie i zgodnie z art. 44 K.p.a. została uznana za skutecznie doręczona w dniu 23 sierpnia 2015 r.

Skarżący w toku postępowania egzekucyjnego oraz w skardze sformułował zarzut skierowania korespondencji (upomnienia) do skarżącego na nieprawidłowy adres.

W cenie Sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. Wierzyciel zasadnie postąpił doręczając przedmiotowe upomnienie na adres siedziby firmy ([...], [...]), na który została wysłana decyzja ostateczna Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2 czerwca 2015 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną z ustawy o grach hazardowych. Natomiast nieuprawnione jest domaganie się od organu celnego, aby ten ekspediował korespondencję na adres do doręczeń wykazany we wniosku o wpis działalności gospodarcze złożony w 2011 r., ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, inny niż adres jego głównej siedziby. Jeżeli skarżący uważał, że korespondencja powinna być kierowana na adres inny niż siedziba firmy skarżącego, powinien w każdym toczącym się postępowaniu poinformować o tym właściwy organ.

Odnosząc się do mocno akcentowanego w skardze zarzutu, że w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej wskazano adres do doręczeń stwierdzić należy, że wskazanie tego adresu w CEIDG ma charakter jedynie informacyjno – ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wpisowi do CEIDG podlegają: oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu zamieszkania przedsiębiorcy, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony; dane te są zgodne z oznaczeniami kodowymi przyjętymi w krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju, o ile to w danym przypadku możliwe. Z art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że w przepisie tym określono zakres danych podlegających wpisowi do ewidencji. Ujawnienie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy, ma istotne znaczenie dla potencjalnych kontrahentów tegoż przedsiębiorcy (podobnie jak podanie informacji o adresie poczty elektronicznej i strony internetowej przedsiębiorcy – art. 25 ust. 1 pkt 6). Innymi słowy, zważywszy na zakres regulacji zawartych w art. 23-39 ustawy wskazanie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Regulacja zawarta w art. 25 ust. 1 pkt 5, nie stanowi lex specialis wobec jednoznacznej treści przepisów K.p.a. czy też Ordynacji podatkowej o doręczeniach pism w postępowaniu administracyjnym w tym podatkowym. Przepisy tych ustaw w zakresie doręczania pism przez organy podatkowe mają charakter gwarancyjny i organy podatkowe zobligowane są do ich przestrzegania z urzędu. Natomiast przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawarte nie zawierają regulacji modyfikujących zasady doręczania korespondencji w toku postępowania administracyjnego.

W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący podjął również próbę podważenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 2 czerwca 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie tej samej argumentacji, a mianowicie (kierowanie korespondencji w toku postępowania na niewłaściwy adres). Postępowanie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zostało zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 13 lipca 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. Skarga M. K. na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1352/16.

Trzeba także podkreślić, że organy egzekucyjne obu instancji uznając zarzut skarżącego za nieuzasadniony oparły się na słusznym, zdaniem Sądu, stanowisku wierzyciela. Stanowisko wierzyciela było w tym przypadku dla organów egzekucyjnych wiążące. Według treści przytoczonego już wyżej art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, takie na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-7, to stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w K., jako organ egzekucyjny zajął stanowisko w sprawie zarzutów po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które jako ostateczne było dla niego wiążące, zgodnie z art. 33 § 1 ustawy, jako że podstawę prawną zarzutu stanowił art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istnienia podstaw oraz do uwzględnienia zarzutu i do weryfikowania w ten sposób stanowiska wierzyciela. Tym samym za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 124 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania oraz brak należytego rozważenia materiału zebranego w sprawie (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2162/14). Dla weryfikacji stanowiska wierzyciela służy zażalenie na jego postanowienie.

W orzecznictwie reprezentowany jest też pogląd, że organ II instancji, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela (por. NSA w wyrokach z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08 oraz z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, wyrok WSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 102/17, wyrok WSA z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 68/16).

W konsekwencji nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 16 lutego 2017 r.

Wobec powyższych, ponieważ organy nie naruszyły prawa procesowego jak i materialnego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.