Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1748/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Adam Nita (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (zwany dalej Wierzycielem, Organem administracyjnym lub Dyrektorem Centrum) utrzymał w mocy swoje własne postanowienie z dnia [...] r., nr [...]. W tym nieostatecznym rozstrzygnięciu zapadłym w sprawie, Organ administracyjny rozpatrywał zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (zwanego dalej Naczelnikiem Urzędu Skarbowego lub Organem egzekucyjnym) na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r., nr [...]. Wspomniany środek zaskarżenia został wniesiony przez J. Z. (w dalszej części uzasadnienia określaną mianem Zobowiązanej, Strony lub Skarżącej). Organ administracyjny orzekając w pierwszej instancji uznał zaś skierowany do niego zarzut za niezasadny.

Postanowienie ostateczne Dyrektora Centrum zapadło w następującym stanie faktycznym. W związku z brakiem realizacji przez Skarżącą należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych, Wierzyciel sporządził i przekazał Organowi egzekucyjnemu tytuł wykonawczy. Dokument ten obejmował na dzień [...] r. zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. w kwocie [...] zł. oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł. Z kolei, 5 maja 2020 r. Strona wniosła zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego. W piśmie tym podniosła ona nieistnienie imputowanego jej obowiązku. Skarżąca podkreśliła, że od pięciu lat ma męża z niepełnosprawnością stopnia znacznego, co – jak to ujęto – zwalnia ją "z automatu". Na potwierdzenie tej tezy, Zobowiązana przesłała kopię Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przekazał Wierzycielowi zarzuty zgłoszone przez Skarżącą, w celu zajęcia stanowiska. Jednocześnie, Organ egzekucyjny poinformował, że w dniu [...] r. postępowanie prowadzone w tej sprawie zostało zawieszone z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nastąpiło to do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, w swoim postanowieniu z [...] r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Czyniąc to, wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącej dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, używanych obecnie pod adresem: ul. [...], [...]. Po tym zdarzeniu została zaś wydana książeczka radiofoniczna, stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Z kolei, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) nadano Skarżącej, jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...].

W dalszej części swojego wywodu, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wskazał, że w art. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych określa się katalog podmiotów uprawnionych do zwolnienia od tych powinności. Należą do niego m. in. osoby, co do których orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Następnie wspomniany podmiot zaznaczył, iż osoby posiadające uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3-8, ustawy o opłatach abonamentowych, z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat (po 8 października 2015 r.), obowiązane są zgłosić placówce pocztowej operatora wyznaczonego, o której mowa w ust, 3, zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia. Powinno to nastąpić w terminie 30 dni od dnia, w którym taka modyfikacja nastąpiła. Wierzyciel wskazał też, że zwolnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3-8 ustawy o opłatach abonamentowych przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

Odnosząc się do przekazanej w zarzucie informacji o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa z mężem, który posiada uprawnienia do ustawowego zwolnienia od opłat abonamentowych z tytułu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wyjaśnił, że w myśl obowiązujących przepisów (zgodnie z art. 2 ust 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych) użytkownik odbiorników mógłby skorzystać ze zwolnienia od opłat abonamentowych, przysługującego innemu użytkownikowi, pod warunkiem, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe. Opierając się na analizie danych i informacji uzyskanych w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, Wierzyciel stwierdził jednak, iż nie odnaleziono potwierdzenia rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych na dane osobowe męża Skarżącej.

Ponadto, Dyrektorem Centrum podkreślił, że fakt nabycia uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat) nie jest podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników. Warunkiem koniecznym do zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie stosownych formalności w placówce pocztowej. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje zaś, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczania opłat za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Jak wskazano, Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej nie posiada dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie przez Skarżącą lub jej męża, w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym, w placówce pocztowej zmian formalno–prawnych, dotyczących zwolnienia od opłat abonamentowych. Taki dokument nie został również przedstawiony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji, w ocenie Wierzyciela brak dokumentu stanowiącego o zwolnieniu od opłat abonamentowych oznacza, że wszczęta egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona.

W dniu 6 lipca 2020 r. (data nadania korespondencji – 8 lipca 2020 r.) Skarżąca złożyła do Poczty Polskiej S.A. Wydział Abonamentu RTV zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] r. znak: [...]. Czyniąc to, Strona podtrzymała zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, który jest osobą niepełnosprawną i na którego zarejestrowała odbiornik w lipcu 2020 r. Dodatkowo, Skarżąca podniosła nowy argument, wskazując na nieistnienia obowiązku, tj. korzystanie z usług A oraz – w przeszłości - prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z teściową - Z. Z., która była zwolniona z opłat. W nawiązaniu do tej okoliczności, Zobowiązana wyraziła przypuszczenie, że być może po śmierci teściowej jej numer identyfikacyjny przeszedł na Stronę. Tymczasem powinien on przejść na jej męża jako na spadkobiercę. Dodatkowo, Zobowiązana wniosła o umorzenie ciążących na niej opłat lub odsetek od nich (względnie o rozłożenie ich na raty).

Jak wiadomo, w odpowiedzi na te zarzuty zawarte w zażaleniu, działając jako organ II instancji, Dyrektor Centrum utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] r. Uzasadniając swoje racje, wspomniany podmiot podkreślił, że rejestracja odbiornika telewizyjnego została dokonana przez Skarżącą, zgodnie z ustawą z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114), która weszła w życie 1 marca 1993 r. Z kolei, od 16 czerwca 2005 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689) powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi opłat abonamentowych są wyłącznie przepisy tej ustawy. Natomiast zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania któregokolwiek ze wskazanych wcześniej aktów prawnych, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji. Na podstawie dostępnych sobie danych, Dyrektor Centrum jednoznacznie stwierdził, że Skarżąca zarejestrowała odbiornik telewizyjny na swoje dane osobowe oraz otrzymała książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych został jej zaś nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Następnie, Wierzyciel zaznaczył, że Skarżąca została powiadomiona o nadaniu jej jako użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych indywidualnego numeru identyfikacyjnego – stosowne zawiadomienie zostało przesłane [...] r. na adres, pod którym dokonano rejestracji odbiorników.

W tym kontekście zaznaczono, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej, niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Jednakże nie oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie nie ma dowodu zarejestrowania odbiornika przez Skarżącą. Takim potwierdzeniem - obecnie jedynym i wyłącznym w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani w chwili wejścia w życie wskazanego wcześniej rozporządzenia jest zawiadomienie o nadaniu użytkownikowi odbiorników indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Do tego kręgu podmiotów zalicza się zaś Strona. Dodatkowo, Wierzyciel zaznaczył, że Poczta Polska przechowuje w systemie informatycznym dane pozwalające na wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Jednocześnie wskazał on, iż [...] r. Skarżąca dokonała formalności wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego. Z tego względu Dyrektor Centrum przyjął, że Zobowiązana wiedziała o rejestracji odbiornika telewizyjnego, a także o nadanym jej indywidualnym numerze identyfikacyjnym, potrzebnym przy dopełnianiu formalności wyrejestrowania odbiorników.

Odnosząc się twierdzenia Skarżącej, iż to jej mąż był spadkobiercą Z. Z., Wierzyciel wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty za korzystanie z odbiorników został przez ustawodawcę nałożony na wszystkie podmioty korzystające z odbiorników. Fakt korzystania z odbiorników nie jest bowiem związany z prawem własności lokalu, czy też z konkretnym miejscem zamieszkania. Z kolei, w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku z uwagi na zawarcie umowy z A, Dyrektor Centrum wskazał, że na pobieranie opłat abonamentowych nie ma wpływu, to czy ogląda się programy nadawcy publicznego, czy też komercyjnego. Na podstawie obowiązujących uregulowań prawnych, uiszczanie opłat abonamentowych na rzecz operatora telewizji kablowej bądź satelitarnej, nie zwalnia zaś z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych za używanie odbiorników. Użytkownik telewizji kablowej bądź cyfrowej wnosi więc dwie niezależne opłaty: jedną, opłatę abonamentową, wynikającą z ustawy o opłatach abonamentowych i drugą opłatę, wynikającą z umowy cywilno-prawnej, na rzecz operatora sieci kablowej lub cyfrowej.

W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku z uwagi na posiadane przez męża Skarżącej uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych, Wierzyciel powtórzył swe dotychczasowe zapatrywanie. Jednocześnie podkreślił on, że jeśli Strona prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe, mogła wyrejestrować odbiornik telewizyjny, a następnie mąż powinien dokonać rejestracji odbiornika na swoje dane osobowe z jednoczesnym dopełnieniem formalności zwolnienia od opłat abonamentowych. Przedmiotowe czynności zostały dokonane dopiero [...] r., a zatem do [...] r. Skarżąca miała status abonenta zobowiązanego do uiszczenia opłat abonamentowych. Na koniec, co do kwestii umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych, Wierzyciel podkreślił, że nie jest uprawniony do umarzania bądź rozkładania na raty zaległości z tytułu tego typu powinności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Zobowiązana wniosła o umorzenie należności wobec Poczty Polskiej S.A., a bezpośrednio wobec Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, do której w lipcu 2020 r. skierowała korespondencję z prośbą o umorzeniu. Skarżąca poinformowała, iż nie otrzymała odpowiedzi z KRRiT na wysłaną prośbę o umorzenie. Ponadto wskazała ona na trudną sytuację zdrowotną męża oraz poinformowała, że w lipcu 2020 r. zarejestrowała odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne na męża, w związku z tym, iż posiada on uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych.

W dalszej części swojego wywodu, Skarżąca wskazała, że w latach dziewięćdziesiątych mieszkała z mężem przy ul. [...], gdzie zarejestrowane odbiorniki miała jej teściowa - Z. Z., która to była zwolniona od opłat abonamentowych (w [...] r. Z. Z. zmarła). Strona zaznaczyła, że nie wie, skąd wziął się przypisywany jej numer identyfikacyjny [...]. Jak podkreśliła, w 1997 r. przeprowadziła się na ulicę [...] i dopiero od 2005 r. posiada telewizję A, natomiast wcześniej nie posiadała odbiorników. Ponadto wskazała ona, że od 2018 r. posiada również telewizję naziemną. Jednocześnie, Skarżąca podważyła otrzymany dowód w postaci zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 2008 r.

W odpowiedzi na te zarzuty, Organ administracyjny podtrzymał swoje dotychczasowe zapatrywanie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i dlatego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 – zwanej dalej u.p.e.a) przewiduje się zamknięty katalog sytuacji, będących podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Należy do nich:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z kolei, w myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (por. art. 34 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wydaje zaś postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Jak wiadomo, pismem z 5 maja 2020 r. Skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Czyniąc to, swoje stanowisko uzasadniała ona tym, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z mężem, który od 2015 roku posiada uprawnienia do ustawowego zwolnienia od opłat abonamentowych. Jest tak z tytułu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonka Strony. Następnie, w zażaleniu na nieostateczne postanowienie Wierzyciela, Skarżąca podniosła nowe, dodatkowe argumenty wskazujące na nieistnienie obowiązku. Była to okoliczność korzystania z usług A oraz niegdysiejsze, trwające do 1996 r. prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego teściową - Z. Z., ustawowo zwolnioną z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Z kolei, w skardze, Zobowiązana podniosła, że nie wie skąd wziął się przypisywany jej numer identyfikacyjny [...], bowiem w 1997 r. przeprowadziła się na ulicę [...] i dopiero od 2005 r. posiada telewizję A. Z kolei, wcześniej nie miała ona odbiorników, natomiast od 2018 r. posiada również telewizję naziemną. Skarżąca podważyła przy tym otrzymany dowód w postaci zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 2008 r.

Okolicznością niebudzącą wątpliwości jest to, że w obowiązującym stanie prawnym, wyznaczonym przez ustawę z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (obecne miejsce publikacji tekstu jednolitego - Dz.U. z 2020 r., poz. 1689), opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (por. art. 2 ust. 1 wspomnianego aktu prawnego). W tym celu odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zaś zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (por. art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych). Ta powinność zapłaty wspomnianej daniny publicznej (na taki charakter abonamentu radiowotelewizyjnego wskazał Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03) trwa do chwili zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników radiowych lub telewizyjnych. Po dokonaniu tej czynności, operator wyznaczony w rozumieniu Prawa pocztowego dokonuje bowiem wyrejestrowania wspomnianych urządzeń (por. art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych). Tym samym, stanem faktycznym, którego zaistnienie determinuje istnienie powinności zapłaty daniny w postaci opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika radiowego lub telewizyjnego, trwające do momentu jego wyrejestrowania.

Na marginesie warto zauważyć, że materia czasu trwania powinności odprowadzania opłat abonamentowych, w podobny sposób do obecnie obowiązującego unormowania regulowana była również w poprzednim stanie prawnym. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. nr 7 z 1993 r., poz. 34), odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, podlegały zarejestrowaniu w jednostkach nadzorowanych przez Ministra Łączności. Sąd zwraca uwagę na tę okoliczność, ponieważ w przypadku Skarżącej stan faktyczny, którego urzeczywistnienie wyznacza powstanie powinności odprowadzania opłaty abonamentowej rozpoczął się jeszcze pod rządami poprzedniej regulacji prawnej. Jednocześnie godzi się podkreślić, iż określenie warunków oraz trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ustawodawca powierzył ministrowi właściwemu do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji (por. art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Właśnie w wykonaniu tej delegacji ustawowej, 25 września 2007 r. Minister Transportu wydał wcześniej już powoływane rozporządzenie w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W myśl § 3 tego aktu prawnego, dowodem zarejestrowania odbiorników, co do zasady stał się wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4 rozporządzenia. W ten sposób prawodawca wprowadził nowy system potwierdzenia zarejestrowania odbiorników radiowych i telewizyjnych, który zastąpił wcześniej obowiązujące książeczki opłaty abonamentowej.

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły przy tym dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego aktu prawnego. W tym czasie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia) operator publiczny, działając z urzędu miał nadać posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O tej czynności był on obowiązany powiadomić użytkownika, przesyłając zawiadomienie, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych).

Sąd zwraca uwagę na te okoliczności, aby wyartykułować, że powinność uiszczania opłaty abonamentowej jest konsekwencją używania odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych. Dla celów wymiaru tej daniny publicznej wspomniane urządzenia podlegają zaś zarejestrowaniu. W konsekwencji, tak długo jak odbiornik jest zarejestrowany, na abonencie ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Uprzednio istniejące książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, następnie zastąpione zawiadomieniami o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych stanowią zaś jedynie dowód zarejestrowania odbiornika. Jeżeli czynność ta miała miejsce pod rządami poprzednich przepisów, stan zarejestrowania trwa po wprowadzeniu przez prawodawcę wspomnianych wcześniej zawiadomień. Tym samym, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest materialnoprawnyrn elementem stanu faktycznego daniny publicznej, wyznaczającym powstanie obowiązku jej uiszczania. Zdarzenie to pozostaje natomiast w sferze dokumentacyjnej - zamiast dowodzenia zarejestrowania odbiornika poprzez wydanie książeczki, prawodawca wprowadził stosowne zaświadczenia.

W przedmiotowej sprawie nie może być wątpliwości co do tego, że na imię i nazwisko Skarżącej dokonano rejestracji odbiornika radiowotelewizyjnego. Okoliczność tę potwierdza nie tylko nadanie Zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (miało to miejsce [...] r.), będącego swoistą kontynuacją i poświadczeniem uprzedniego wydania jej książeczki abonamentowej [...] (por. zał. nr 1 w aktach administracyjnych). Należy bowiem zauważyć, że [...] r., operując tym samym indywidualnym numerem identyfikacyjnym ([...]), Skarżąca dokonała wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego (por. zał. nr 5 w aktach administracyjnych). Tym samym, nie może być wątpliwości co do tego, że w okresie objętym tytułem wykonawczym sporządzonym [...] r. (od 1 stycznia 2015 r. do 31 lipca 2019 r.) dysponowała ona odbiornikiem telewizyjnym, zarejestrowanym na swoje nazwisko. Ponadto, dokument z [...] r. potwierdza to, że wcześniej, po uzyskaniu przez małżonka Zobowiązanej statusu osoby niepełnosprawnej o znacznym stopniu niepełnosprawności, Strona nie zarejestrowała odbiornika na nazwisko męża, uprawnionego do zwolnienia od opłaty. Skoro zaś tak, należy przyjąć za Wierzycielem, że na Stronie cały czas, od 1 stycznia 2015 r. do 31 lipca 2019 r. ciążył obowiązek zapłaty abonamentu radiowotelewizyjnego, z którego się nie wywiązała.

W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust 3 ustawy o opłatach abonamentowych zwolnienie od opłat abonamentowych przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienia do zwolnienia. Aby skorzystać ze wspomnianego uprawnienia Skarżąca winna więc uprzednio wyrejestrować odbiornik telewizyjny, a następnie jej mąż winien zarejestrować odbiornik na własne dane, przedkładając odpowiednie oświadczenia, uprawniające do skorzystania ze zwolnienia.

Jeśli zaś chodzi o okoliczność wcześniejszego prowadzenia przez Zobowiązaną wspólnego gospodarstwa domowego z jej teściową – osobą zwolnioną od opłat abonamentowych, godzi się zauważyć, że roszczenie Wierzyciela nie dotyczy tego okresu. Jak bowiem wskazała sama Skarżąca, jej teściowa zmarła w roku [...]. Tymczasem, jak wiadomo tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Centrum obejmuje przedział czasu od 1 stycznia 2015 r. do 31 lipca 2019 r.

Jak już wcześniej wskazano, Zobowiązana kwestionowała również walor dowodowy pisma o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zastępującego książeczkę abonamentową. W świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma być jednak przesłane abonentowi, a nie doręczone mu. Rzecz jasna, powinno to nastąpić na adres tego podmiotu, ujawniony operatorowi publicznemu (Poczcie Polskiej S.A.).

Poza tym należy zauważyć, że zmiana systemu dokumentowania rejestracji odbiorników z książeczkowego na oparty na indywidualnych numerach identyfikacyjnych podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat abonamentowych ma charakter techniczny. Tym samym, w kategoriach powinności instrumentalnej należy sytuować zawiadomienie użytkownika urządzenia radiofonicznego czy telewizyjnego o nadaniu mu indywidualnego numeru, pozwalającego na jego identyfikację. Dzieje się tak z dwóch powodów. Przede wszystkim, z ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, z rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a także z żadnego innego znanego Sądowi aktu prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika, że prawodawca ukształtował konstrukcję normatywną w postaci wygaśnięcia rejestracji odbiornika radiofonicznego czy telewizyjnego. W związku z tym należy przyjąć, że tak długo jak istnieje podmiot, który dokonał zgłoszenia używania odbiornika, a następnie nie zadeklarował zaprzestania tej czynności, ciąży na nim powinność publicznoprawna w postaci opłaty abonamentowej.

Teza ta znajduje potwierdzenie w teorii prawa podatkowego, będącym punktem odniesienia dla rozważań Sądu. Jest tak przez wzgląd na to, że jak przyjął Trybunał Konstytucyjny w powoływanym już wyroku z 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, opłaty abonamentowe mają charakter publicznoprawny i są dochodami publicznymi. W przekonaniu Trybunału, opłata abonamentowa, jako danina publiczna jest związana z możliwością korzystania z publicznego radia i telewizji. Biorąc pod uwagę tę okoliczność należy podkreślić, że powinność uiszczenia ustawowo kształtowanej daniny publicznej jest efektem urzeczywistnienia przez ustawowo określony podmiot obowiązany, zachowania zdefiniowanego w tym samym akcie prawnym (por. art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Każda osoba, która postępuje w sposób określony w ustawie daninowej, na skutek samego tylko podjęcia opisanego w niej zachowania staje się więc obowiązana z tytułu tej należności publicznoprawnej. W przypadku opłat abonamentowych tym elementem stanu faktycznego daniny publicznej jest używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (por. art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych). Potwierdzeniem tego jest zaś ich zarejestrowanie w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (por. art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych).

Skoro ponad wszelką wątpliwość Skarżąca używała wskazanego urządzenia, czego potwierdzeniem była jego rejestracja, nie ulega wątpliwości, iż realizowała stan faktyczny opłaty abonamentowej. W konsekwencji, cały czas była ona obowiązana z tytułu tej daniny publicznej. Okoliczność prawidłowego przesłania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma zaś w tym kontekście znaczenia. Czynność ta ma bowiem charakter wyłącznie instrumentalny - jest związana ze sposobem dokumentowania rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, a także z ewidencjonowaniem dokonywanych opłat abonamentowych. Nawet nieprawidłowe zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, czy jego brak nie uwalnia natomiast posiadacza aparatu radiowego czy telewizyjnego od daniny publicznej, będącej konsekwencją użytkowania tego urządzenia, potwierdzonego rejestracją (w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy - w formie wydania indywidualnej książeczki opłaty abonamentowej).

Na koniec warto zauważyć, że okoliczność korzystania od 2018 r. z usług A nie jest okolicznością uwalniającą od powinności uiszczania abonamentu radiowotelewizyjnego. Jak już bowiem wcześniej wskazywano powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, opłata abonamentowa jest daniną publiczną. Powinność jej odprowadzania jest zaś konsekwencją samego posiadania odbiornika radiowego, telewizyjnego albo obydwu tych urządzeń i zarejestrowania go, a nie – mówiąc kolokwialnie – oglądania telewizji. W związku z tym, okoliczność korzystania z odpłatnych usług dostępu do sygnału telewizyjnego, oferowanych przez operatora platformy cyfrowej nie ma wpływu na sytuację Strony jako podmiotu obowiązanego z tytułu daniny publicznej, tj. abonamentu radiowotelewizyjnego. Ta materia pozostaje bowiem w sferze prawa cywilnego, a nie publicznego – daninowego. Innymi słowy, w opisanej sytuacji, odbiorca sygnału telewizyjnego, dostarczanego przez platformę cyfrowa uiszcza dwie opłaty: daninę publiczna w postaci abonamentu, z którego jest finansowana misja telewizji publicznej oraz należność na rzecz dostarczyciela sygnału telewizyjnego z platformy cyfrowej, która jest uiszczana na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej.

Wreszcie, należy podkreślić, że Sąd nie mógł zadośćuczynić wnioskowi Strony o umorzenie jej zaległości z tytułu abonamentu. Do tego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), a także biorąc pod uwagę treść art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – zwanej dalej P.p.s.a.). Przez wzgląd na tę regulację prawną, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Nie mogą one natomiast umarzać powinności, czy zaległości publicznoprawnych. To jest bowiem domeną właściwych organów administracyjnych.

W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 P.p.s.a.