Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3727/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

T. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] września 2021 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lipca 2021 r. (nr [...]) w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i ustalił jednocześnie nową datę zwolnienia na dzień 12 lipca 2021 r., a w pozostałej części wskazany rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił T. K. – wówczas asystentowi Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] - zarzut popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw, o których mowa w art. 231 § 1 w zw. z art. 160 § 2 i 11 § 2 k.k. (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza, narażenie człowieka na niebezpieczeństwo). Mianowicie oskarżył go o to, że w dniu [...] czerwca 2021 r. w [...] w województwie [...], jako funkcjonariusz Policji, wbrew treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 192) wykonywał czynności procesowe z innym funkcjonariuszem Policji, który przejawiał zachowanie świadczące o tym, że jest on pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka. Ponadto, będąc zobowiązanym do opieki nad tym funkcjonariuszem Policji, podczas wspólnego wykonywania czynności procesowych, skarżący naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez zaniechanie niezwłocznego wezwania do niego pomocy medycznej po tym gdy upadł, uderzył głową w biurko, po wystąpieniu u niego drgawek, zaburzeń mowy oraz motoryki. Skarżący poprosił o wezwanie karetki dopiero po dokończeniu czynności służbowych, kiedy funkcjonariusz pełniący z nim obowiązki w oczekiwaniu na transport do domu zasnął na krześle, a skarżący wraz z innymi funkcjonariuszami nie mogli go dobudzić. W wyniku powyższych zdarzeń wskazany funkcjonariusz Policji zmarł, a prawdopodobną przyczyną jego zgonu mogła być padaczka, upojenie alkoholowe i nagłe zatrzymanie krążenia. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie dopełnił obowiązków służbowych oraz działał na szkodę interesu publicznego, a także interesu prywatnego funkcjonariusza Policji wykonującego z nim czynności służbowe [...] czerwca 2021 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy w [...] zastosował wobec T. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 2 miesięcy. W wyniku zaskarżenia powyższego postanowienia, Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z 2 lipca 2021 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy, z zastrzeżeniem, że tymczasowe aresztowanie zostanie uchylone z chwilą złożenia poręczenia majątkowego w kwocie 20 000 zł. Poręczenie majątkowe we wskazanej kwocie wpłacono 5 lipca 2021 r.

W związku z powyższym postanowieniem z 6 lipca 2021 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zastosował wobec skarżącego środki zapobiegawcze w postaci: dozoru Policji z obowiązkiem stawiennictwa raz w tygodniu w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu i godzinie ustalonej z dyżurnym wskazanej jednostki policji oraz zakazu kontaktowania się telefonicznie oraz za pośrednictwem innych środków komunikacji na odległość ze wskazanymi w postanowieniu funkcjonariuszami Policji oraz zakazem zbliżania się na odległość 100 metrów do miejsca ich każdorazowego pobytu, zawieszenia w wykonywaniu czynności funkcjonariusza Policji w Komisariacie Policji w [...] oraz zakazu opuszczania kraju.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882).

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] lipca 2021 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił T. K. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2021 r. Rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ I instancji w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego jej ważny interes i wyjaśnił, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych, ponieważ może być także uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia mu kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] podkreślił w tym kontekście, że za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji przemawia jej ważny interes. Jak wskazał organ I instancji pojęcie "ważnego interesu" nie zostało sprecyzowane w ustawie. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy więc sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Według organu I instancji oznacza to istnienie realnej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie w służbie danego policjanta koliduje z interesem Policji i dlatego taki funkcjonariusz, dla dobra danej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wskazał, że przyczyny zwolnienia policjanta ze służby na tej podstawie mogą odwoływać się do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem funkcjonariusza w służbie, ale także w życiu prywatnym oraz do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, ale ich powstanie utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia pełnienie służby.

Organ I instancji powołując się na treść art. 1 ust. 1 ustawy o Policji podał, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, a wynika to z charakteru formacji, do której przynależą oraz zadań, które wykonują. W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] podkreślił, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, które stanowi element "ważnego interesu służby".

Zdaniem organu I instancji postawienie T. K. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego (ściganego z oskarżenia publicznego), szczególnie negatywnie odbieranego przez społeczeństwo, dyskwalifikuje go jako policjanta. W rezultacie opisywanych zdarzeń skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a więc nie spełnia warunku z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, które jest z kolei niezbędny do pełnienia służby. Organ I instancji podkreślił, że podejrzenie T. K. o wskazane przestępstwa, a także jego tymczasowe aresztowanie, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których zresztą mowa w rocie ślubowania policjanta. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] ważny interes służby należy więc utożsamiać z koniecznością eliminacji ze środowiska policyjnego funkcjonariuszy niespełniających wymogów z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, a jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przez danego policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii należy uznawać za dyskwalifikujące go jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Organ I instancji podkreślił, że każdy kto dobrowolnie decyduje się pełnić służbę w Policji jest świadomy powyższego, ponieważ składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się, m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz do należnej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Osoba pełniąca służbę w Policji musi również mieć świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym.

Organ I instancji wskazał, że funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona stosunku służbowego, ale nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby, dostrzegając jednocześnie potrzebę prowadzenia realnej polityki kadrowej w interesie formacji oraz konieczność wyposażenia jej organów w instrumenty prawne, niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich jej komórek organizacyjnych oraz budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ocenie organu I instancji brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem, nawet mimo niezakończonego postępowania karnego, pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych pozakarnych dolegliwości.

W konkluzji, organ I instancji stwierdził, że T. K. nie daje rękojmi godnego reprezentowania formacji i wypełniania misji policjanta, a tym samym utracił przymioty konieczne do pełnienia służby w Policji. Skarżący swoją postawą wykazał, że nie spełnia wymogów formalnych stawianych policjantom oraz nie gwarantuje wykonywania obowiązków zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Zdaniem organu I instancji pozostawienie skarżącego w służbie byłoby jednoznaczne z zaakceptowaniem jego działań. Dlatego

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności oraz fakt, że zawód policjanta jest zawodem zaufania społecznego uznał, że pozostawanie T. K. w służbie narusza jej ważny interes. Jego zwolnienie ze służby leży zaś w interesie służby, który należy utożsamiać z interesem społecznym.

Organ I instancji wskazał z kolei, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. interes społeczny uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] podkreślił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu wydanemu w niniejszej sprawie ma na celu, m.in. usunięcie z szeregów Policji funkcjonariusza, którego działanie narusza ważny interes służby oraz naraża na uszczerbek dobre imię formacji oraz podważa zaufanie społeczne do niej.

T. K. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lipca 2021 r. Odwołujący się zarzucił, że rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji oraz art. 7, 11, 77 § 1, 80, 108 § 1 k.p.a.

Odwołujący się podniósł m. in., że organ I instancji wydając sporne rozstrzygnięcie przekroczył granice uznania administracyjnego, wskutek czego błędnie przyjął, powołując się na ważny interes służby, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające natychmiastowe zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Tymczasem zdaniem strony skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do wysnucia takich wniosków.

W odwołaniu skarżący podkreślił również, że organ I instancji wydał rozkaz personalny w jego sprawie przed zasięgnięciem opinii reprezentującej go zakładowej organizacji związkowej , mimo że została ona wskazana przez jego pełnomocnika.

Odwołujący się podkreślił, że na obecnym etapie postępowania nie uprawdopodobniono jego winy, chociażby z uwagi na istotne braki w zebranym materiale dowodowym. Ponadto, organ I instancji wydając sporny rozkaz personalny, nie uwzględnił słusznego interesu strony, opierając się jedynie na przesłance interesu społecznego.

T. K. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] w całości.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] września 2021 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i ustalił jednocześnie nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2021 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji utrzymał w mocy.

Organ powołał przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i wskazał, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na dobro służby jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie wskazanego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Organ odwoławczy podkreślił, że ma to szczególne znaczenie w sytuacji gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych, takich jak "ważny interes służby".

Komendant Główny Policji zgodził się z organem I instancji, że przy odczytywaniu powyższego wyrażenia należy odwoływać się przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99 podał, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka jej ważnego interesu powinna być w każdej sprawie indywidualnie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Ocena końcowa danego funkcjonariusza - poprzedzająca ewentualną decyzję o zwolnieniu go ze służby – musi zawsze uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Rolą organu administracji w każdej sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji jest zatem wykazanie, że za zwolnieniem danego funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.

Komendant Główny Policji powołał się na art. 1, art. 25 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Organ podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych., a charakter realizowanych przez nich zadań wymaga, aby posiadali odpowiednie kwalifikacje merytoryczne oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, niewątpliwie traci przymiot "nieskazitelności charakteru", niezbędny do pozostawania w szeregach Policji, a w konsekwencji autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym i naraża na szwank dobre imię tej formacji, co oznacza, że jego zwolnienie jest uzasadnione interesem służby. W interesie Policji jest to, aby służbę w niej pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed nią wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy niespełniających tych wymagań sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego odwołał się do przepisów art. 231 § 1 i art. 160 § 2 k.k. i stwierdził, że czyny te nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz wskazał, że w sprawie ma zastosowanie art. 11 § 2 k.k. (jeden czyn sprawy wyczerpuje znamiona typów czynów zabronionych określonych w co najmniej dwóch przepisach ustawy).

Komendant Główny Policji podkreślił także, że nie bez znaczenia dla tej sprawy jest to, że podejrzanym o popełnienie wymienionego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną, a także to że czyn ten pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem wyrażanym przez judykaturę, zgodnie z którym już samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przez niego przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazywać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostawaniem w służbie (tak: wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 977/16 oraz wyrok WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 422/13).

W ocenie Komendanta Głównego Policji wydanie postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutów sprawa, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. T. K., jako policjant, miał bowiem zapobiegać, wykrywać i ścigać przestępstwa oraz reagować na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się podejrzany o popełnienie przestępstw. Tym samym, organ odwoławczy uznał, że T. K. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku do pełnienia służby w Policji, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Zdaniem Komendanta Głównego Policji uniemożliwia to jego pozostawanie w służbie.

W przekonaniu Komendanta Głównego Policji, niepodjęcie stosownych działań wobec skarżącego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie Policji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest niezbędna nie tylko dla umacniania autorytetu Policji, ale również do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy. Policjanci muszą mieć świadomość, że nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o zachowania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

Komendant Główny Policji podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby rządzi się innymi zasadami niż postępowanie karne. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na ważny interes formacji. W konsekwencji nie można, powołując się na zasadę domniemania niewinności, kwestionować legalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to również, że zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na dobro służby, jest niezależne od wyniku postępowania karnego (a więc może nastąpić przed jego zakończeniem).

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania, podkreślił, że w sprawie zebrano cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonanego jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest zdaniem Komendanta Głównego Policji wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwala na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii, a więc dalsze gromadzenie dowodów w sprawie powodowałoby nieuzasadnione przedłużenie postępowania.

Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, wskazał, że pismem z 28 czerwca 2021 r. wystąpiono do skarżącego o wskazanie reprezentującej go organizacji związkowej. W odpowiedzi na powyższe, zachowując termin wskazany w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, pełnomocnik skarżącego wskazał w piśmie z 1 lipca 2021 r. NSZZ Policjantów Województwa [...] w [...]. Pismo pełnomocnika skarżącego wpłynęło do organu 6 lipca 2021 r., a więc już po wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] rozkazu personalnego z [...] lipca 2021 r. Niemniej jednak, organ wystąpił o wymagana opinię do wskazanej przez pełnomocnika skarżącego organizacji związkowej, która z kolei w piśmie z 14 lipca 2021 r. zajęła stanowisko w kwestii zwolnienia T. K. ze służby w Policji. W tym kontekście organ odwoławczy podkreślił, że negatywna opinia organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów co do kwestii zwolnienia danego funkcjonariusza ze służby nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w tym przedmiocie. Stanowisko organizacji związkowej ma bowiem wyłącznie charakter konsultacyjny dla organu prowadzącego postępowanie. Negatywne stanowisko strony związkowej nie może zatem stanowić argumentu przemawiającego za pozostawaniem danego funkcjonariusza w służbie w Policji.

Organ odwoławczy odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. stwierdził, że jest on nieuzasadniony i podkreślił, ze nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, a w uzasadnieniu decyzji podał, że interes społeczny przeważa nad interesem skarżącego w tej sprawie.

Komendant Główny Policji uznał natomiast, że należało uchylić rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lipca 2021 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia T. K. ze służby. Rozkaz personalny wydany przez organ I instancji został bowiem doręczony pełnomocnikowi skarżącego [...] lipca 2021 r., a więc na ten właśnie dzień należało określić datę jego zwolnienia ze służby w Policji.

T. K. w skardze na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] września 2021 r. zarzucił, że został wydany z naruszeniem art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i 108 § 1 k.p.a. i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie rozkazu personalnego organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego, organ I instancji przy wydawaniu rozkazu personalnego w niniejszej sprawie nie uwzględnił słusznego interesu funkcjonariusza, opierając się wyłącznie na przesłance interesu społecznego, mimo że sporne rozstrzygnięcia opierały się na uznaniu administracyjnym.

T. K. stwierdził, że organy nie zebrały w sposób dokładny i wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, że wydanie w jego sprawie postanowienia o postawieniu zarzutów nie jest jednoznaczne z dopuszczeniem się czynu naruszającego ważny interes służby. Samo postępowanie znajduje się zaś na wczesnym etapie, a więc wina skarżącego nie została w żaden sposób uprawdopodobniona.

Zdaniem skarżącego, organy nie wyjaśniły zasadności przesłanek, którymi kierowały się wydając zaskarżone rozkazy personalne, a w szczególności nie wykazano dlaczego sam fakt przedstawienia zarzutów T. K. uznano za wystarczającą przesłankę do zwolnienia go ze służby w Policji. Skarżący podniósł, że organy nie wyjaśniły także przyczyny pominięcia w postępowaniu wydanej w jego sprawie opinii zakładowej organizacji związkowej.

Skarżący w skardze do Sądu zawarł ponadto zarzut naruszenia art. 108 k.p.a. poprzez wadliwe nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie występuje realne zagrożenie dóbr chronionych na mocy tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi T. K. nie zgodził się z organem, że postawienie funkcjonariuszowi zarzutu popełnienia czynu zabronionego automatycznie skutkuje utratą przez policjanta przymiotu nieskazitelnego charakteru, co powoduje, że pozostawanie takiego funkcjonariusza w służbie narusza jej ważny interes. Zbyt daleko idąca jest bowiem zdaniem skarżącego opinia, że ważny interes służby jako przesłanka zwolnienia materializuje się w każdym przypadku postawienia funkcjonariuszowi zarzutów. Skarżący podkreślił, że zdarza się przecież wielokrotnie, że postawione funkcjonariuszowi zarzuty okazują się niezasadne.

Zdaniem strony skarżącej, postępowanie dowodowe oraz ocena zebranych dowodów została ograniczona w niniejszej sprawie do jednej kwestii - przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia czynów zabronionych. Uczynienie przez organy zbędnym gromadzenia jakichkolwiek innych dowodów narusza zdaniem skarżącego przepisy postępowania administracyjnego, jak i przepis materialnoprawny będący podstawą wydanego rozstrzygnięcia.

Skarżący podkreślił, że toczące się w jego sprawie postępowanie karne znajduje się na początkowym etapie, a sama sprawa ma niejednoznaczny charakter. Dlatego jej rozstrzygnięcie będzie wymagało przeprowadzenia szeregu dodatkowych czynności procesowych. W związku z powyższym zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia są jego zdaniem przedwczesne.

Skarżący w uzasadnieniu skargi ponownie podkreślił, że w toku rozpoznawania niniejszej sprawy organ całkowicie pominął treść art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, wydając decyzję przed zasięgnięciem opinii zakładowej organizacji związkowej. Trudno z kolei zgodzić się ze stanowiskiem organu, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w realiach niniejszej sprawy.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił, że Komendant Główny Policji w sposób nieuprawniony przyjął, że postawione mu zarzuty karne są dostateczną podstawą do wydania rozkazu personalnego o jego zwolnieniu ze służby z uwagi na dobro służby, w związku z utratą przymiotu nieskazitelnego charakteru, niezbędnego do pełnienia służby w Policji.

Sąd nie podziela tego zapatrywania skarżącego.

Przepis art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu, stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby, jest podejmowany przez właściwego przełożonego, w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, interesem służby a słusznym interesem strony. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie widzi podstaw do przyjęcia, aby zaskarżony rozkaz nie mieścił się w granicach uznania administracyjnego.

Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji było podyktowane jej ważnym interesem (troską o wizerunek formacji) i motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, utratą przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii, która jest wymagana od każdego funkcjonariusza (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji miał prawo w przedstawionym stanie faktycznym, uznać, że pozostawienie skarżącego w służbie nie leży w "ważnym interesie" służby, a uzasadnienie tego rozstrzygnięcia zostało dostatecznie i wyczerpująco uzasadnione.

"Ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, powołanej do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym działaniem i w związku z wymaganiami stawianymi policjantom, w szczególności wymagania posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jest oczywiste, że podstawową gwarancją realizowania ustawowych celów i zadań policji jest określony stosunek osób wykonujących zadania policji do porządku prawnego, wyrażający się m. in. w tym wymaganiu posiadania nieposzlakowanej opinii. Prowadzi to również do oczywistego wniosku, że pełnienie służby przez osobę, która nie cieszy się nieposzlakowaną opinią nie leży w interesie służby. Uwagę tę należy odnieść również do osoby, którą zawieszono w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zawieszenie nie stawia bowiem policjanta poza policją jako formacją, jest on dalej utożsamiany z policją. Pozostawienie w służbie policjanta, który nie daje rękojmi przestrzegania prawa i nie posiada nieposzlakowanej opinii może wpływać demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutować na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym i w konsekwencji na utratę zaufania do organów państwa.

Rozpatrując utratę nieposzlakowanej opinii jako okoliczność - przesłankę prowadzącą do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na interes służby, w płaszczyźnie językowej należy zauważyć, co oczywiste, że opinia nieposzlakowana to opinia, na której nie ciąży żadna poszlaka. "Poszlaka" to zaś w języku polskim dowód niepełny, okoliczności przemawiające na niekorzyść podejrzanego, niepoparte bezpośrednimi dowodami. Całkowicie nieuzasadnione są zatem zarzuty skarżącego co do tego, że w jego sprawie stwierdzenie utraty przez niego nieposzlakowanej opinii jest niemożliwe z uwagi na wczesny etap prowadzonego wobec niego postępowania karnego. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź nawet insynuacji (np. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 48/13, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13 i z 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2642/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Okoliczności, na które powołał się organ stwierdzając, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię całkowicie uzasadniają tę ocenę. Skarżącemu postawiono w postępowaniu karnym zarzuty popełnienia przestępstw zasługujących na szczególne potępienie.

Ponadto, wobec skarżącego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji i zakazu kontaktów z innymi funkcjonariuszami mającymi związek ze sprawą, zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych oraz zakazu opuszczania kraju. Nie sposób nie uznać tych faktów, zweryfikowanych przez sąd stosujący środki zapobiegawcze, jako stanowiących co najmniej poszlaki uprawdopodabniające zasadność postawionych skarżącemu zarzutów karnych. Tym samym przyjęcie przez organ, że utrata przez skarżącego nieposzlakowanej opinii stanowi wystarczającą podstawę powołania się na interes służby jako przesłankę zwolnienia ze służby należy uznać za całkowicie uprawnione.

Trzeba podkreślić, że skarżący został zwolniony ze służby ze względu na interes służby, a nie z powodu popełnienia przestępstwa (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy). Z tego względu nie mają znaczenia zarzuty skargi dotyczące przedwczesnego wydania decyzji w jego sprawie poprzez zwolnienie skarżącego ze służby przed ostatecznym rozstrzygnięciem jego sprawy przez sąd karny. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, którego ewentualny wynik skazujący obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zwolnienie policjanta ze służby ze względu na interes służby, uzasadniony utratą nieposzlakowanej opinii, jest dopuszczalne przed zakończeniem postępowania karnego w sprawie o przestępstwa zarzucane policjantowi, jeżeli uprawdopodobnione podejrzenie o popełnienie tych przestępstw daje podstawę do stwierdzenia utraty nieposzlakowanej opinii.

Można dodać, że Trybunał Konstytucyjny m. in. w wyroku z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, Lex 127308) podniósł, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Nie jest również uzasadniony zarzut dotyczący art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji. Przede wszystkim przepis ten nie uzależnia dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego od uzyskania zgody związku zawodowego ani uzyskania w tym zakresie jakiejkolwiek opinii właściwej organizacji związkowej. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga jedynie "zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów". Oznacza to, że organ ma obowiązek zasięgnięcia takiej opinii, czyli musi zwrócić się do odpowiednich władz organizacji związkowej o wyrażenie opinii. Co istotne, należy podkreślić, że nawet negatywna opinia związku zawodowego nie stanowi przeszkody do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie Zastępca Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w [...], pismem z 6 lipca 2021 r. zwrócił się o wydanie opinii w sprawie planowanego rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym, co oznacza, że przewidziany w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obowiązek został dopełniony.

Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej (art. 7, art. 11, art. 77 § 1, 80 k.p.a.). Organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, a w uzasadnieniu decyzji wykazały, że skarżący utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji i w sposób wyczerpujący wyjaśniły podstawy decyzji o zwolnieniu ze służby. Zaskarżony rozkaz personalny nie jest dowolny, a nadany mu rygor natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważa w tej sprawie nad interesem służby.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Czyniąc to, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnie przy tym organ uznał, że w interesie społecznym leży natychmiastowe odsunięcie od pełnienia obowiązków funkcjonariusza, który nie daje rękojmi godnego reprezentowania formacji i prawidłowej realizacji zadań służbowych.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga T. K. jest nieuzasadniona. Sąd kontrolując zaskarżone orzeczenie w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdził, że nie ma podstaw do jego uchylenia lub orzeczenia o jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu. Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] września 2021 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lipca 2021 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji odpowiadają prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji.