Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 114/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2, art. 62 ust.2, art. 106 ust. 1, 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 12 lipca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 listopada 2018 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 12 lipca 2018 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania B. S. do wnoszenia odpłatności za pobyt matki H. S. w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku w P. przy ul. [...] w wysokości [...] zł miesięcznie oraz uiszczania opłaty na rachunek bankowy od 1 sierpnia 2018 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 2, w części dotyczącej terminu uiszczania opłaty i orzekło, że opłata w kwocie [...]zł uiszczana ma być od dnia ostateczności decyzji, a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał przepis art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2, art. 62 ust.2, art. 106 ust. 1, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769, dalej jako: "u.p.s.").

Od powyższej decyzji odwołał się B. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 2, w części dotyczącej terminu uiszczania opłaty i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części.

W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, cytując treść przepisów ustawy o pomocy społecznej wskazał, iż z powodu choroby oraz braku możliwości samodzielnej egzystencji H. S. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w P., poza kolejnością, na podstawie decyzji z dnia 12.09.2017 r. nr [...] W/wymienionej ustalono odpłatność za pobyt w DPS na kwotę [...]zł, stanowiącą 70% dochodu. H. S. posiada orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności i przed umieszczeniem w domu pomocy społecznej mieszkała w P. przy ul. [...]. M. [...], zatem organem właściwym do wydania decyzji w sprawie skierowania i odpłatności za pobyt jest Prezydent Miasta P..

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dowolności w zakresie ustalenia średniego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, Kolegium wskazało, iż zgodnie art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. W myśl art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca: w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.

Miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w P. przy ul. [...] ustalony został na podstawie Komunikatu Prezydenta Miasta P. z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej znajdujących się na terenie miasta P. w 2018 roku i wynosi [...] zł (DZ. Urz. Woj. W. z 2018 roku, poz. 1913). W oparciu o art. 60 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.

Organ podniósł, że na podstawie przedłożonych przez B. S. dokumentów (zaświadczenie z dnia 30.03.2018 r.) ustalono, iż w/w. otrzymał w styczniu 2018 r. wynagrodzenie w wysokości netto [...] zł (w grudniu 2017 r. - [...] zł, w lutym 2018 r. - [...] zł), natomiast B. S. w lutym 2018 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości [...] zł, co wynika z zaświadczenia z dnia 28.03.2018 r.

Odnosząc się do wniosku B. S. w zakresie przesłuchania go oraz jego żony na okoliczność sytuacji dochodowej rodziny, organ wskazał, iż zgodnie z art. 86 kpa jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W przedmiotowej sprawie sytuacja dochodowa rodziny skarżącego została ustalona w oparciu o przedłożone przez skarżącego zaświadczenia o zarobkach, zatem brak jest podstaw do przeprowadzania dodatkowego dowodu na tą okoliczność. Ponadto w oparciu o art. 78 § 2 kpa organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Dalej organ II instancji wskazał, że definicja dochodu na potrzeby korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej (w tym ustalenie odpłatności za pobyt w DPS) została ustalona w art. 8 ust. 3. u.p.s., zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł.

Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania do ponoszenia opłat za pobyt matki H. S. w domu pomocy społecznej. Zawiadomienie z dnia 30.04.2018 r. doręczono dnia 14.05.2018 r., a odbiór korespondencji potwierdziła żona skarżącego. W dniu 21.03.2018 r. u rodziny skarżącego przeprowadzono wywiad środowiskowy.

Z analizy przekazanych akt sprawy wynika fakt, iż B. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci i utrzymuje się z wynagrodzenia netto w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenia żony w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, a jego wysokość przekracza jednak 300% kryterium dochodowego (dla 4 - osobowej rodziny - [...] zł), co powoduje ustawowy obowiązek partycypowania w kosztach pobytu matki w domu pomocy społecznej. Miesięczny dochód przypadający na członka rodziny skarżącej wynosi [...] zł.

Jak wynika z brzmienia powyższego przepisu obowiązek gminy do pokrywania różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby zobowiązane powinien należeć do rzadkości, bowiem to na rodzinie (zstępnych) ciąży ustawowy obowiązek pomocy w stosunku do wstępnych (rodziców).

W sytuacji, gdy mieszkaniec domu pomocy społecznej nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek ten spoczywa na jego małżonku oraz zstępnych przed wstępnymi.

Organ przywołał treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.06.2010 roku (sygn. akt: I OSK 204/10), który dokonał wykładni zagadnienia, co w odniesieniu do konkretnej osoby jest źródłem obowiązku wnoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej - decyzja administracyjna, czy umowa cywilnoprawna, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy.

Dodatkowo Organ II instancji wskazał, iż w oparciu o art. 130 kpa decyzja nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Organ I instancji naruszył powyższy przepis orzekając o obowiązku Strony do uiszczania opłat za pobyt matki H. S. w DPS od dnia 1.08.2018 roku, tj. wstecznie zanim jeszcze decyzja z dnia 12.07.2018 r. weszła do obrotu prawnego wskutek uzyskania waloru ostateczności.

Odnosząc się do kwestii ewentualnego zwolnienia z opłat Kolegium zwróciło uwagę na stanowisko WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 19.01.2011 roku (sygn.. akt: VIII SA/W a 801/10), w którym Sąd stwierdził, iż: "postępowanie w sprawie niniejszej dotyczyć winno jedynie ustalenia wysokości opłaty za pobyt w DPS, a nie kwestii zwolnienia z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt w tej instytucji jakkolwiek taki wniosek został złożony przez skarżącego.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu B. S. wnosząc o jej uchylenie w całości i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 12 lipca 2018 r. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:

1) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że przepisy te stanowią podstawę do zobowiązania w trybie decyzji administracyjnej osób wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej w sytuacji gdy z wyraźnego brzmienia tych przepisów wynika jedynie, że stanowią one podstawę ustalenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej;

2) art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zobowiązaniu skarżącego do ponoszenia opłat za pobyt H. S. w domu pomocy społecznej mimo braku zawarcia przez skarżącego z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej umowy o odpłatności w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.

3) art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz art, 61 ust. 2 pkt 3 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach sprawy, w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem w braku umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. zobowiązanym do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby jest gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej;

4) art. 64 u.p.s. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły podstawy do zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt H. S. w domu pomocy społecznej;

5) art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowa o której mowa w tym przepisie nie kreuje obowiązku wnoszenia opłat, a jedynym celem jej zawarcia jest umożliwienie osobom zobowiązanym zadeklarowania wyższej opłaty aniżeli to wynika z przepisów.

6) art. 7 Konstytucji oraz art. 6 KPA w zw. z art. 104 KPA polegającym na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej,

7) art. 8 KPA poprzez działanie w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;

8) art. 10 § 1 KPA poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji;

9) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 KPA oraz art. 80 KPA poprzez: brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie; brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ I instancji do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych,

10) art. 107 § 1 i 3 KPA poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji oraz naruszenie art. 136 i 138 § 1 pkt 2 KPA.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o ustaleniu dla skarżącego opłaty za pobyt jego matki w DPS stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu administracji publicznej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. W art. 61 ust. 1, ustawa ta stanowi, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Przy czym podmioty określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Regulacja ta prowadzi do wniosku, iż obowiązek podmiotów określonych w przepisie art. 61 ust 1 pkt 2 i 3 ma charakter akcesoryjny i powstaje dopiero wówczas, gdy mieszkaniec domu nie ponosi pełnej odpłatności.

Ponadto stosownie do brzmienia art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Powyższe regulacje pozwalają tym samym na stwierdzenie, że to w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1, doznają konkretyzacji powołane przepisy ustawy poprzez: określenie - ustalenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualnie zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty.

Zważyć należy, że powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2726/12 i z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 653/12), gdzie przyjęte zostało, iż obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 tej ustawy, lecz decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s. Natomiast obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 u.p.s., musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. (patrz też: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 725/18; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 802/18).

Ustalenie osoby zobowiązanej do wniesienia opłaty w każdym indywidualnym, konkretnym przypadku następuje przez akt stosowania prawa, przy czym, mówiąc o osobie zobowiązanej do wniesienia opłaty, należy mieć również na uwadze te sytuacje, gdy osób tych będzie więcej niż jedna. Takim aktem stosowania prawa, w którym nastąpi ustalenie osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 2 ustawy, jest decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy.

Adresatem decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, a więc osoby zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty może być osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także osoba (bądź osoby) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy. To w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1 nastąpi ustalenie zarówno osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty jak i ustalenie wysokości opłaty za pobyt w konkretnym domu pomocy społecznej, a także ustalenie jaka kwota opłaty (jaka część opłaty) przypada na poszczególne osoby zobowiązane do jej wnoszenia (tak też uchwała NSA z dnia 11 czerwca 2018 r. I OPS 7/17, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 449/14, Lex nr 1513028, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 03 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 232/18, Legalis nr 1803553).

Również wbrew twierdzeniom Skarżącego obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami k.r.o. o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1209/18, LEX nr 2644127).

Mając więc powyższe na uwadze nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zdaniem Sądu nie ma natomiast wątpliwości, co do naruszenia przepisów postepowania.

W rozpatrywanej sprawie wydano, a następnie utrzymano w mocy decyzję administracyjną ustalającą wysokość miesięcznej opłaty za pobyt H. S. w DPS wyłącznie w stosunku do skarżącego. Zarówno organ I jak i II instancji, w przedmiotowej sprawie nie poczynił dokładnych i wystarczających ustaleń w kwestii rzeczywistych dochodów członków jego rodziny oraz kwestii ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt matki Skarżącego. Należy wskazać, że w aktach znajduje się jedynie wzmianka o tym, że skarżący posiada siostrę oraz stwierdzenie, że nie jest ona zobowiązana do ponoszenia opłaty w związku z nieprzekroczeniem kryterium dochodowego. Co do sytuacji majątkowej Skarżącego to ustalono ją na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 21 marca 2018 r., tj przed zawiadomieniem Skarżącego o wszczęciu postepowania w przedmiotowej sprawie, które skarżący otrzymał 14 maja 2018 r.

Ponadto organ przed wydaniem decyzji z dnia 12 lipca 2018 r. nie zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, stosownie do art. 10 K.p.a.

Zgodnie z § 1 tegoż przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Organy mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2.).

Zgodnie z § 3 organ obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Należy zwrócić uwagę, iż pomimo zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. w odwołaniu organ II instancji nie ustosunkował się do niego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wydaną przez siebie decyzję, nie ustosunkowało się też do innych zarzutów podniesionych w odwołaniu, a nadto nie podało przyczyn, z powodu których argumentom tym odmówiono wiarygodności, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia skutkującym uchyleniem przez sąd decyzji.

Skarżący podniósł, że Jego żona nie otrzymuje wynagrodzenia w kwocie [...]zł. Organ pominął całkowicie fakt, że żona skarżącego pozostaje na urlopie macierzyńskim, w związku z czym nie otrzymuje wynagrodzenia lecz zasiłek macierzyński w kwocie [...]zł. Organ pominął milczeniem również zarzut błędnego ustalenia wysokości udokumentowanych wydatków skarżącego, przyjmując, że stanowią one miesięcznie kwotę [...]zł, które w rzeczywistości są w jego ocenie znacznie wyższe.

Stwierdzić, zatem należy że doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu to również musi prowadzić do uchylenia decyzji obu instancji.

W orzecznictwie konsekwentnie podkreśla się, że z wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej wynika, że organy w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie normie zawartej w tym przepisie ma miejsce jedynie wówczas, gdy organy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego – przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Z powyższego wynika ponadto, że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. (wyr. WSA w Łodzi z 13.03.2018 r., II SA/Łd 113/18, LEX nr 2469737).

Reasumując wskazać należy, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania skutkowały uchyleniem decyzji organu I i II instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie wskazania Sądu co do oceny zebranego materiału dowodowego i konieczności należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ winien uzupełnić materiał dowodowy, ustalić krąg wszystkich osób zobowiązanych oraz ponownie przeprowadzić wywiad środowiskowy.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie I wyroku. W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) - pkt 2 sentencji wyroku. Zasądzona kwota obejmuje: wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).