Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1193/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia na skarżącą D. S., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "D. " D. S., kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2019 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Z. na drodze krajowej nr [...] kontrolę pojazdu o nr rej. [...] przewożącego na podstawie zgłoszenia przewozu (z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]) olej sojowy paszowy o masie brutto 24.360 kg, klasyfikowany do kodu CN 1507. Podmiotem wysyłającym była firma S. LLC z Ukrainy, podmiotem odbierającym firma W. Sp. z o.o. z siedzibą W., zaś przewoźnikiem firma "D." S. D. z siedzibą w C.. Podczas kontroli stwierdzono, że w zgłoszeniu przewozu widniało, iż miał być on wykonany naczepą o nr rej. [...], natomiast przewóz towaru był realizowany w istocie naczepą o innym numerze rejestracyjnym ([...]). Kierowca przedstawił do kontroli: dowody rejestracyjne pojazdów nr [...] i nr [...], swoje prawo jazdy, wypis z licencji nr [...], dokument CMR oraz ubezpieczenie pojazdu. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym z tej czynności protokołem.

Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów w zgłoszeniu przewozu z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]

W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. skarżąca wnioskowała do organu o odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie, a w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. poinformowała organ, że w związku z doręczeniem jej postanowienia z dnia [...] października 2019 r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania stwierdziła, że sprawa została już prawomocnie zakończona i nie powinna być prowadzona ponownie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku z dokonaniem zgłoszenia numeru rejestracyjnego naczepy niezgodnie ze stanem faktycznym wskazanym w zgłoszeniu przewozu SENT[...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podniósł, że skarżąca realizowała przewóz towaru podlegającego systemowi monitorowania drogowego. W zgłoszeniu SENT[...] podała nieprawidłowy numer środka transportu, to jest nr rej. naczepy [...], natomiast w trakcie kontroli stwierdzono, że prawidłowy nr rej. naczepy to [...], którą realizowany był przewóz. Brak uzupełnienia zgłoszenia prawidłowymi danymi przed rozpoczęciem przewozu oznaczał, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 lit. c ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 – dalej jako "ustawa SENT").

Organ omówił przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia na stronę kary pieniężnej. Stwierdził, że skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika, ani interesu publicznego. Nie uwzględnił też okoliczności podnoszonych przez skarżącą, a mianowicie twierdzenia, że obowiązek zapłaty kary pieniężnej zakłóciłby płynność finansową przedsiębiorstwa, włącznie z ryzykiem niewypłacalności, bądź skutkowałby potrzebą sprzedaży środków trwałych powodując istotne ograniczenie przychodów ze sprzedaży usług transportu drogowego towarów. Organ przeanalizował też dokumenty przedłożone przez skarżącą, z których wynikało, że posiada ona między innymi 19 środków transportu o wartości ponad 1 mln zł, przy zatrudnieniu czterech kierowców, a jej obroty netto za okres 8 miesięcy wyniosły 1.232.134,27 zł, zaś dochody z prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia do sierpnia 2019 r. wyniosły 29.657,59 zł. W tej sytuacji uznał, że wysokość nałożonej na skarżącą kary nie wskazuje, aby istniała groźba znacznego jej zadłużenia lub braku realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też w konsekwencji konieczność sięgania po pomoc społeczną.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy") utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie tej doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT i zasadnie na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Według organu odwoławczego możliwe byłoby – co do zasady – odstąpienie od nałożenia na stronę przedmiotowej kary z następujących powodów:

. w stosunku do skarżącej były prowadzone inne kontrole (47 z 959 zgłoszeń), w wyniku których stwierdzono 2 nieprawidłowości, w tym jedna nienaruszająca przepisów ustawy SENT, które zdarzyły się jednokrotnie (sporadycznie) i nie występują na tyle często, że mogłyby świadczyć o co najmniej niedbałości lub nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów;

. częstotliwość kontroli oraz stwierdzane nieprawidłowości nie świadczą o uporczywym, świadomym nieprzestrzeganiu przepisów ustawy, a raczej o incydentalnym charakterze stwierdzonych nieprawidłowości;

. za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej przemawiają okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyny powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszące, postawa podmiotu w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli;

. nie stwierdzono, aby uchybienie zostało dokonane w ramach oszustwa, czy też innego przestępstwa;

. odstąpienie od nałożenia kary w przedmiotowym przypadku jest w świetle podstawowych zasad i wartości demokratycznego państwa prawa i zasady sprawiedliwości społecznej oraz celu wprowadzenia w ustawie SENT kar pieniężnych zasadne;

. stwierdzone uchybienie nie stwarzało realnego zagrożenia uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa;

. celem ustawy SENT nie jest zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych, czy też oczywistych omyłek związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy o SENT.

Jednakże organ odwoławczy, pomimo istnienia interesu publicznego, nie odstąpił od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej ponieważ dopuściła się ona zaniechania i nie przestawiła dokumentów, z których wynikałoby, że zachodzą okoliczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wymienione w art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca D. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) nieważność decyzji w rozumieniu art. 247 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.), ponieważ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania w przedmiocie wymierzenia tej samej kary pieniężnej;

2) naruszenie art. 2 pkt 7 i pkt 8 w zw. z art. 6 ust. 1 ust. 3 ustawy SENT, poprzez wydanie i doręczenie decyzji nakładającej karę pieniężną na podmiot wysyłający przewoźnikowi;

3) naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT, poprzez nieuwzględnienie uzupełnienia zgłoszenia SENT o prawidłowy numer rejestracyjny naczepy niezwłocznie po wykryciu błędu podczas kontroli drogowej;

4) naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, przez nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo drobnego, to jest nieumyślnego i bezskutkowego uchybienia w zgłoszeniu SENT, niezwłocznej jego poprawki, braku innych nieprawidłowości w transporcie oraz nieproporcjonalności kary w stosunku do wagi błędu w zgłoszeniu SENT;

5) naruszenie art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, z późn. zm.), poprzez błędne przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej jest pomocą publiczną, kiedy kara ta jest sankcją administracyjną za nieprzestrzeganie przepisów ustawy SENT, a odstąpienie od jej wymierzenia za drobne i nieistotne uchybienie nie zakłóca i nie zagraża żadnej konkurencji i nie sprzyja żadnemu przedsiębiorstwu lub produkcji żadnych towarów;

6) naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez udzielenie pracownikowi skarżącej J. G. nieprawidłowych informacji o skutkach prawnych pisma z dnia [...] września 2020 r. oraz o przebiegu i stanie sprawy rozpatrywanej przez organ odwoławczy.

W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąc wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że wobec zgodnego wniosku obu stron sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Według bowiem tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Tryb rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym nie miał jednakże żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Biorąc pod uwagę wskazany powyżej zakres kontroli sądowoadministracyjnej należało uznać, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 – dalej jako "ustawa SENT"), której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę jej wydania.

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ustawy SENT, zgłoszenie zawiera:

1) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) dane nadawcy towarów obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

3) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

4) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej;

5) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;

6) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Wedle zaś przepisu art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

. imię i nazwisko albo nazwę,

. adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

h) numer lokalizatora albo numer urządzenia.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy SENT, podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

W przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT).

Zauważyć należy, że pomimo zaistnienia podstaw do nałożenia przez organ administracyjnej kary pieniężnej w omawianym zakresie, w określonych przypadkach istnieje możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Stosownie bowiem do przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika natomiast, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne było to, że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru – oleju sojowego paszowego (kod CN 1507) o masie brutto 24 360 kg – przed rozpoczęciem przewozu towaru nie dopełniła obciążającego ją obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, polegającego na niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu, z czym ustawa wiąże nałożenie kary we wskazanej w zaskarżonej decyzji wysokości 10.000 zł. Przytoczone powyżej przepisy wyraźnie stanowią, że to strona skarżąca obowiązana była przed rozpoczęciem przewozu towaru zaktualizować dane zgodnie ze stanem faktycznym. W sprawie niniejszej kontrola zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] wykazała natomiast, że w zgłoszeniu SENT wpisano numer rejestracyjny naczepy ciężarowej [...] jako wykonującej przewóz, natomiast zatrzymany do kontroli środek transportu (naczepa) miał w rzeczywistości inny numer rejestracyjny – [...] W toku kontroli stwierdzono zatem, że naruszenie ustawy bezspornie miało miejsce.

Tymczasem czynności przewoźnika polegające na próbie dokonywania aktualizacji zgłoszenia SENT poprzez ujawnienie (wpisanie do zgłoszenia) prawidłowego numeru rejestracyjnego wskazanego wyżej środka transportu dopiero po ujawnieniu zaistniałej nieprawidłowości – pozostawały już bez wpływu na prawidłowość stwierdzenia zaistnienia naruszenia. Dlatego brak dokonania przez stronę aktualizacji wyżej wymienionych danych w zgłoszeniu przewozu przed jego rozpoczęciem oraz do chwili zatrzymania pojazdu do kontroli nie budził w tej sprawie wątpliwości. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji okazały się więc całkowicie prawidłowe i nie były w istocie przez skarżącą kwestionowane.

Z tego względu w okolicznościach tej sprawy oczywiste było naruszenie przez skarżącą przy przewozie towaru obowiązku ustawowego określonego w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. Stwierdzone przez organy naruszenie nie może być postrzegane w kategorii oczywistej omyłki, ponieważ ustawa przewiduje cały cykl czynności mających na celu zapewnienie procedury zgodności danych zawartych w obowiązkowym zgłoszeniu z rzeczywistymi danymi określonego stanu faktycznego. Stwierdzone przez organ naruszenie mogłoby być zakwalifikowane co najmniej jako niedbalstwo, które nie jest prawnie chronione.

Wbrew zarzutom skarżącej, administracyjna kara pieniężna została nałożona na nią prawidłowo, nie zaś na podmiot wysyłający. Organ pierwszej instancji wprawdzie w swoim rozstrzygnięciu stwierdził, że nakłada karę pieniężną na podmiot wysyłający, jednakże nie budzi żadnych wątpliwości, iż w świetle art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, to na przewoźniku ciążył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o numery rejestracyjne środka transportu, który przewóz rzeczywiście wykonywał, a czego skarżąca, jak już wyżej wyjaśniono, nie dopełniała. Nie było jednak żadnych wątpliwości co do tożsamości podmiotu na jaki kara została nałożona, a wskazane błędne oznaczenie statusu skarżącej w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji pozostaje bez istotnego znaczenia dla skuteczności nałożonej na skarżącą kary. Dodatkowo stwierdzić można, że okoliczności związane ze stanem zdrowia pracownika przedsiębiorstwa skarżącej, który tego rodzaju obowiązki wykonywał i dopuścić się miał omawianego błędu, pozostają w istocie obojętne prawnie w kontekście obiektywnie stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną nakładaną na podmiot (przewoźnika), który uchybił swoim obowiązkom i do tego dopuścił.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował również ustawowe przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia tego rodzaju kary pieniężnej. Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.

Konieczne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje ograniczone zastosowanie przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość organu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej.

Odpowiednikiem administracyjnoprawnego odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary. Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie – przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu – stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy. Taki sam charakter przypisać należy odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej. Ocena, czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest niewątpliwie kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności. Chodzi oczywiście o takie przyczyny, które mieszczą się w ustawowych ramach "przypadków uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym" (art. 24 ust. 3 ustawy SENT) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 i powołane tam poglądy doktryny).

W rozpoznawanej sprawie organ dokonał związanych z tym czynności. Mianowicie dokonując analizy interesu publicznego ocenił popełnione przez skarżącą przewinienie w stosunku do takich wartości jak sprawiedliwość i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, uwzględniając jego wagę. W szczególności uwzględnił okoliczności powstania naruszenia, przyczyny tego naruszenia, okoliczności towarzyszące oraz postawę podmiotu w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli. Wziął też po uwagę to, że w przedsiębiorstwie skarżącej były prowadzone inne kontrole, które wykazały, że naruszenia przepisów ustawy SENT miały w przypadku tego przewoźnika charakter incydentalny. Ocena przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny była zatem w istocie wszechstronna.

W konsekwencji prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że mimo spełnienia przesłanki interesu publicznego, nie zostały jednakże spełnione warunki przyznania ulgi określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Stało się tak dlatego, że organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] września 2020 r. wezwał skarżącą do:

1) wyjaśnienia, czy zachodzą okoliczności (z zastrzeżeniem, o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 1-3) wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem stwierdzonym w trakcie kontroli zgłoszenia SENT[...] oraz podania stosowanej argumentacji wraz z poparciem dowodów uzasadniających dane tezy;

2) przekazania wyjaśnienia, z jakiego powodu w ocenie skarżącej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie stanowi pomocy publicznej;

3) podania szczegółowych danych określonych rozporządzeniami wydanymi na podstawie art. 37 ust. 2a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 708), w tym:

. określenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej:

a) na czym polega prowadzona działalność gospodarcza z jednoczesnym wskazaniem, czy ma ona charakter lokalny czy też międzynarodowy,

b) wskazania siedziby oraz miejsca prowadzonej działalności gospodarczej,

c) wskazania kto jest głównym odbiorcą towarów i usług oferowanych przez skarżącą,

d) czy na terenie, obejmującym zasięg prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest prowadzona inwestycja o charakterze konkurencyjnym,

e) czy prowadzona firma ma powiązania z przedsiębiorcami zagranicznymi;

4) przekazania informacji czy w okresie ostatnich 3 lat na wniosek skarżącej zostały udzielone przez organy podatkowe, wskazane w art. 13 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych określone w art. 67a Ordynacji podatkowej oraz czy stanowiły one jedną z form pomocy publicznej, o której mowa w art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, lub pomocy de minimis;

5) przekazania informacji na temat sytuacji ekonomicznej skarżącej, w tym sprawozdania finansowego za okres 3 ostatnich lat obrotowych sporządzanego zgodnie z przepisami o rachunkowości – w przypadku pomocy de minimis udzielanej na warunkach określonych w:

a) rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1), jeżeli do ustalenia wartości pomocy de minimis konieczne jest ustalenie stopy referencyjnej mającej zastosowanie do wnioskodawcy,

b) rozporządzeniu Komisji (UE) nr 360/2012 z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (Dz. Urz. UE L 114 z 26.04.2012, str. 8);

6) przekazania wykazu wszystkich wymagalnych zobowiązań i należności;

7) przekazania zaświadczenia z instytucji finansujących o zaciągniętych kredytach lub pożyczkach - jeżeli strona nie posiada takich zobowiązań, o przekazanie oświadczenia, złożonego pod odpowiedzialnością karną za składania fałszywych zeznań, o niewystępowaniu wskazanych okoliczności;

8) przekazania zaświadczenia/zaświadczeń o udzielonej pomocy publicznej oraz pomocy de minimis.

Kluczowe w tej kwestii było to, że skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie nie złożyła w tym przedmiocie żadnych wyjaśnień i nie nadesłała dodatkowych dokumentów, z których wynikałoby, że zostały spełnione przesłanki do udzielenia jej ulgi, poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W takiej zaś sytuacji organ prawidłowo nie domniemywał zaistnienia podstaw do ulgi dla skarżącej o charakterze wyjątkowym, lecz orzekł na podstawie należycie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że istotnie nie można karać podmiotu, który w ramach postępowania administracyjnego odmawia udzielenia organowi administracyjnemu odpowiedzi mogących prowadzić do pociągnięcia go do odpowiedzialności za czyn niedozwolony zagrożony sankcjami administracyjnymi. Jednakże w omawianej kwestii nie chodziło o żądanie od skarżącej wyjaśnień dotyczących okoliczności, które mogłyby prowadzić do jej odpowiedzialności, ale przeciwnie, chodziło o wyjaśnienia dotyczące zastosowania możliwej ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W takim zaś przypadku skorzystanie przez stronę postępowania administracyjnego z prawa do milczenia skutkowało negatywnymi dla niej konsekwencjami.

Wbrew zarzutom skargi skarżąca była prawidłowo informowana o przebiegu postępowania i terminie załatwienia sprawy, a treść pism organu odwoławczego z dnia [...] i [...] września 2020 r. jest jasna i nie budziła wątpliwości.

Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budziły wątpliwości, a ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach procedury podatkowej, jakie miały zastosowanie w tej sprawie.

Bezpodstawny był też zarzut dot. nieważności zaskarżonej decyzji. Według strony, dotyczył sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania w przedmiocie wymierzenia tej samej kary pieniężnej. Otóż, przyczyną umorzenia postępowania wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. było błędne wskazanie podstawy prawnej wszczętego postępowania. Organ wskazał jako tę podstawę przepis art. 5 ust. 4 ustawy SENT, dotyczący obowiązku przesłania zgłoszenia do rejestru w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, tymczasem naruszenie stwierdzone w rozpoznawanej sprawie dotyczyło obowiązku wynikającego w art. 6 ust. 3 ustawy SENT. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, to prowadzenie postępowania w tym zakresie było bezprzedmiotowe i w konsekwencji postępowanie to zasadnie podlegało umorzeniu i żadna kara nie została stronie wymierzona.

Z przytoczonych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – zobowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.