Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1795/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1,2 i 3, art. 3 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4, art. 121 par. 1, art. 124
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz T. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta L. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., ustalił T. K. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżącą") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2019 r. położonej w L. przy ul. [...] przyjmując do opodatkowania: budynki mieszkalne o pow. 71,01 m2, stawkę 0,77 zł/m2 i w efekcie podatek z tego tytułu w kwocie 54,68 zł oraz grunty pozostałe o pow. 81,91 m2, stawkę 0,32 zł/m2 i w efekcie podatek z tego tytułu w kwocie 26,21 zł, a co za tym idzie określając razem podatek od nieruchomości (po zaokrągleniu do pełnych złotych) w kwocie 81,00 zł.

Skarżąca w odwołaniu z 22 lutego 2019 r. podniosła, że podatek roczny płaci od 2009 r., decyzję otrzymała w 2010 r., Urząd Miasta samoistnie naliczył Jej podatek roczny. Zapytała na jakiej podstawie jest opodatkowana i zmuszana do wpłat podatku rocznego. Wskazała, że jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej. Wskazała, że nie chce należeć do Wspólnoty Mieszkaniowej. W roku 2010 otrzymała księgę wieczystą, lokal wykupiła hipotecznie. Wskazała, że Prezydent zmienia nr banku i nie przyznaje się do błędu, nie zwraca Jej wpłat. Skarżąca zadała pytanie, kto otrzymał Jej wpłaty, komu lokal wykupiła. Wskazała, że Jej wpłaty są dublowane. W roku 2011 zapłaciła po raz drugi użytkowanie wieczyste oraz podatek roczny. Wskazała również, że jest osobą starszą i zależy jej na uporządkowaniu sprawy. Zadała pytanie dlaczego jest oszukiwana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO") decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO przytoczyło treść art. 2 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 3 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.), dalej zwana "u.p.o.l.". W dalszej części SKO przywołało treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. SKO wskazało, że w myśl orzecznictwa sądowego, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji i budynków. Podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego.

Mając powyższe na uwadze, SKO podkreśliło, że "dla organów podatkowych wiążące są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z danych tych wynika, iż odwołująca się nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] (dz. Nr ew. [...] z Obr. [...]). Skoro więc odwołująca się jest właścicielem lokalu mieszkalnego to podatek został określony zgodnie z prawem. Prawidłowo określono budynki mieszkalne i grunty pozostałe oraz ich powierzchnię. Dalej, decyzją z dnia [...].07.2011 r. nr [...] dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Tak więc, wpłata opłaty rocznej w 2011 r. nie ma żadnego znaczenia dla podatku od nieruchomości za 2019 r. Poza tym, czym innym jest podatek od nieruchomości (danina publiczna), a czym innym opłata roczna za użytkowanie wieczyste (świadczenie cywilnoprawne). W tej sytuacji nie może być mowy o jakiejkolwiek niezgodności z prawem. Tak więc, brak było podstaw do zakwestionowania decyzji organu podatkowego I instancji.".

W skardze z 18 czerwca 2019 r. Strona wniosła o korektę wskazując, że jest właścicielem lokalu [...] dz. nr [...] z Obr. [...] od roku 2009 płaci podatek roczny decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Uchwałą Nr [...] Księga wieczysta nr [...] otrzymała rzut piwnicy. Dalej jako Spółdzielnia Nr [...] dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Urząd Miasta błędnie skierował decyzję nr [ ...] z dnia [...] lipca 2011 r. pomylono osoby i lokale. Skarżąca wskazała, że nie mogła drugi raz wykupić ten sam lokal do czego Ją zmuszano , wykupiła hipotecznie w Sądzie, zapłaciła 200 zł za Księgę wieczystą za użytkowanie 140 zł. i oszukano Skarżącą, gdyż przydział ma na większy lokal a zajmuje mniejszy metraż. Wskazała, że notariusz przeprowadził to źle, gdyż miał przełożoną Jej teczkę.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. Skarżąca poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, podniosła również, że już w momencie zawarcia aktu notarialnego opłaciła w wysokości 30 zł księgę wieczystą, zaś podatek od nieruchomości opłaciła także w ramach tego aktu za dwa lata podatkowe za 2009 i 2010 r. w wysokości, z tego co pamięta, 130 zł. Podkreśliła, że mieszka w mieszkaniu o pow. 52,9 m2 – ta powierzchnia nie zgadza się z metrażem po hipotecznym wykupie mieszkania. W tym zakresie Skarżąca wskazała, że lokal wykupiony ma 62,14 m2. Organy podatkowe nie potrafią wyjaśnić Skarżącej za co płaci ten podatek, w szczególności czy ta powierzchnia obejmuje również garaż.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm..), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może ten akt uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonych granicach kontroli, wniesiona skarga okazała się skuteczna, jednakże zasadniczo z przyczyn innych, aniżeli podniesione w jej treści.

Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900), zwana dalej O.p., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne czyli wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji, który powinien odzwierciedlać proces decyzyjny organu – wskazywać wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za podjęciem określonej decyzji, tak aby adresat decyzji oraz sąd dokonujący kontroli legalności tego aktu mieli możliwość zapoznania się nie tylko z władczym rozstrzygnięciem organu, ale również z analizą okoliczności które doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować pozostałe zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 O.p.) oraz wyjaśnianiu stronom zasadności przesłanek jakimi się kierują (art. 124 O.p.) – tzw. zasada przekonywania.

Zasady powyższe należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec organów orzekających w sprawie, ale jako przesłanki oceny ich działania, co oznacza że naruszenie opisanych zasad może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego. Strona postępowania, aby móc działać w zaufaniu do organu musi znać bowiem przesłanki jakimi kierował się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Zgodnie z ukształtowaną linią orzecznictwa, jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210 § 4 Op. sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ. ( por. wyrok z dnia 28 kwietnia 2000r., I SA/Łd 269/98, wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r. II FSK 1067/09).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO ograniczyło się do przytoczenia treści art. 2 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 3 ust. 1 i 5 u.p.o.l. oraz przywołania treści art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne i wskazania, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Na tej podstawie SKO ograniczyło się do wskazania, że podatek został określony zgodnie z prawem, prawidłowo określono budynki mieszkalne i grunty pozostałe oraz ich powierzchnię. SKO nie odniosło się jednak do konkretnych wielkości (powierzchni), które stanowiły podstawę ustalenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego, nie dokonało ich zestawienia z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków (na który to wiążący charakter tej ewidencji powołało się samo SKO). W efekcie jak najbardziej uzasadnione są zarzuty Skarżącej sformułowane na rozprawie, że Organy nie potrafią jej wyjaśnić "za co płaci ten podatek, w szczególności, czy ta powierzchnia obejmuje również garaż".

Zaskarżona decyzja w związku z wadliwym uzasadnieniem nie poddaje się kontroli sądowej, gdyż nie zostało w niej wskazane dlaczego SKO przyjęło określone (wynikające z decyzji organu pierwszej instancji) w niej wielkości do opodatkowania. W tym zakresie wystarczy przykładowo wskazać, że jak wynika z dokumentu pt. "Wypis z rejestru lokali z dnia 01.03.2019 r" (k. 15 akt administracyjnych) będący własnością Skarżącej lokal nr [...] położony przy ul. [...] ma powierzchnię 52,9 m2, natomiast pomieszczenia przynależne 9,24 m2. Z zaskarżonej decyzji (jak również z decyzji poprzedzającej ją) nie wynika z jakiego powodu jako podstawę opodatkowania (jako budynki mieszkalne) przyjęto 71,01 m2. Zaskarżona decyzja powinna szczegółowo wyjaśniać co składa się (i w jakich wielkościach) na przyjętą podstawę opodatkowania, która została przyjęta przy ustalaniu Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. Nie jest w tym zakresie wystarczające zawarcie w zaskarżonej decyzji oceny, że prawidłowo wskazano powierzchnie i podatek bez odniesienia się do określonych wielkości. Jak wskazano wcześniej uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji, który powinien odzwierciedlać proces decyzyjny organu – wskazywać wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za podjęciem określonej decyzji, tak aby adresat decyzji oraz sąd dokonujący kontroli legalności tego aktu mieli możliwość zapoznania się nie tylko z władczym rozstrzygnięciem organu, ale również z analizą okoliczności które doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować pozostałe zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 Op.) oraz wyjaśnianiu stronom zasadności przesłanek jakimi się kierują (art. 124 Op. ) – tzw. zasada przekonywania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SKO wyda decyzję zawierającą uzasadnienie sporządzone zgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 210 O.p., w szczególności szczegółowo wyjaśni co stanowi przyjętą podstawę opodatkowania i z czego ta podstawa wynika (w jaki sposób została obliczona, co stanowi podstawę dokonanych ustaleń, jeżeli będą nią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków wskaże na konkretne pozycje z tej ewidencji), w tym wyjaśni, czy przyjęta do podstawy opodatkowania powierzchnia obejmuje również garaż.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając kwotę 100 złotych stanowiącą uiszczony przez Skarżącą wpis sądowy od skargi.

-----------------------

6