Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1000/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2919/15 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Minister Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2919/15 oddalił skargę [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia 13 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Dyrektor I Oddziału ZUS w Warszawie Inspektorat Warszawa-Wola wszczął wobec [...] (dalej: skarżącego), postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżący wniósł o rozłożenie egzekwowanej należności na raty i jednocześnie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do 31 marca 2015 r., argumentując, że rozpoczął proces przekształcania wydawnictw i ich sprzedaż, co ma pozwolić na uzyskanie środków i spłatę zaległości. Wskazał, że nie posiada żadnego mienia, a jego możliwości zarobkowania - jako osoby ciężko chorej - są znacznie ograniczone.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora I Oddziału ZUS w Warszawie Inspektorat Warszawa-Wola.

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że wstrzymania postępowania egzekucyjnego można dokonać w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jest to przesłanka fakultatywna, która nie nakłada obowiązku konkretnego zachowania się organu nadzoru, co do zasadności wstrzymania tego rodzaju postępowania, a jedynie pozostawia w jego uznaniu sposób rozstrzygnięcia. Organ administracyjny może, ale nie musi wydać rozstrzygnięcie korzystne dla strony. Okoliczności podniesione we wniosku nie mają charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku", które mogłyby uzasadniać wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Za taki może być uznana tylko sytuacja, spowodowana określonymi czynnikami, na wystąpienie, których strona nie miała wpływu, które są niezależne od sposobu jej postępowania, mająca charakter losowy. Stan zdrowia oraz trudna sytuacja finansowa zobowiązanego, zasługują na poważne traktowanie, jednak nie są okolicznościami nadzwyczajnymi i nie stanowią podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Problemy finansowe nie mogą, zatem być uznane za okoliczności niezależne od działania zobowiązanego. Zastosowanie instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego skutkuje jedynie przesunięciem terminu zapłaty dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości, co w konsekwencji powoduje wzrost obciążenia poprzez zwiększenie odsetek za zwłokę. W związku z tym poprzez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie ulegnie poprawie sytuacja finansowa zobowiązanego.

Orzekając na skutek zażalenia skarżącego Minister Finansów postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa) oraz art. 17, art. 18 i art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej ma charakter zarobkowy i w takim celu zostało podjęte. Powstałe w wyniku tej działalności negatywne konsekwencje finansowe nie zwalniają podatnika od odpowiedzialności za jego zobowiązania. Zobligowany jest on, bowiem do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym z tytułu składek. Natomiast na organie egzekucyjnym w razie stwierdzenia niewykonania zgodnie z prawem (w całości lub części) zobowiązania spoczywa ustawowy obowiązek podjęcia działań mających na celu doprowadzenie do wykonania ciążących na nim obowiązków. Ponoszenie ryzyka gospodarczego jest typowe dla działalności gospodarczej. Uznanie tej sytuacji za szczególnie uzasadniony przypadek oznaczałoby w konsekwencji przeniesienie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na budżet państwa. Sytuacja finansowa oraz wpływające na nią okoliczności mogą mieć znaczenie przy ocenie przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności, np. umorzenia zaległości, rozłożenia spłaty zaległości na raty.

Organ II instancji podniósł, że przywołane przez skarżącego problemy zdrowotne oraz związane ze sprzedażą praw niematerialnych, która umożliwiłaby pozyskanie środków na uregulowanie zaległości, nie mogą być uznane za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. W sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Uzasadniając oddalenie skargi [...] na powyższe postanowienie WSA w Warszawie podniósł, że podnoszone przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych okoliczności nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, gdyż nie można im przypisać charakteru szczególnie uzasadnionego przypadku. Za taki może być uznana tylko taka sytuacja, spowodowana czynnikami, na których wystąpienie skarżący nie miałby wpływu, niezależnie od sposobu postępowania, mająca charakter losowy.

Sąd I instancji podniósł, że z istoty art. 23 u.p.e.a. wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Celem tego przepisu jest możliwość uwzględnienia, w toku postępowania egzekucyjnego, zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie muszą mieć charakter szczególnie wyjątkowy, co oznacza, że powinny w sposób oczywisty odbiegać od występujących powszechnie.

Sąd podkreślił, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych w ramach uznania administracyjnego jest związane z pojęciem nieostrym - "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ dysponuje, więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tego pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu wówczas nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. W takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. W sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. Zatem to organ nadzoru decyduje czy w konkretnym stanie faktycznym należało uznać, że tego rodzaju "szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił" oraz czy uzasadniał ocenę o dopuszczalności wstrzymania czynności egzekucyjnej lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ.

W ocenie Sądu wskazana przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych trudna sytuacja zdrowotna i finansowa skarżącego nie stanowi podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych, gdyż nie jest to sytuacja wyjątkowa. W przepisie pozwalającym na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, chodzi o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych. Trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna skarżącego, nie jest okolicznością uzasadniającą wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Sytuacja finansowa skarżącego oraz wpływające na nią okoliczności (w tym w szczególności stan zdrowia) mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie przesłanek umorzenia czy rozłożenia spłaty zaległości na raty. Okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku postępowania o wstrzymanie czynności egzekucyjnych mogłyby być ewentualnie rozważane, jako stanowiące podstawę do umorzenia powstałych zaległości lub rozłożenia ich na raty, pod warunkiem wystąpienia z takim wnioskiem przez skarżącego oraz udokumentowania przez niego twierdzeń w tym zakresie (tj. przebiegu choroby i leczenia, czy sytuacji finansowej).

Sąd I instancji podniósł, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego sprowadza się do zaprzestania egzekucji na określony okres. Nie zwalnia natomiast zobowiązanego z obowiązku zapłaty egzekwowanych należności, a w szczególności nie powoduje zmniejszenia ich kwoty.

[...] w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wniósł o zmianę tego wyroku i uwzględnienie skargi tj. uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy podczas jego nieobecności.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obrazę prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 23 § 6 u.p.e.a.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy kasacyjne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga ich prawidłowego określenia przez stronę skarżącą kasacyjnie. W skardze kasacyjnej należy, zatem powołać konkretne przepisy, którym miał uchybić Sąd I instancji, wskazać sposób złamania kwestionowanych norm prawnych, a ponadto uzasadnić zrzuty ich naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany ani uprawniony do precyzowania, korygowania oraz uzasadniania za stronę podniesionych przez nią zarzutów kasacyjnych.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1), albo na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (pkt 2). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przewidując oparcie skargi kasacyjnej na postawie złamania prawa materialnego, określa jednocześnie, że naruszenie to może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona forma naruszenia prawa materialnego sprowadza się do wadliwego wyboru normy prawnej, czyli mylnej subsumcji.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 23 § 6 u.p.e.a. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, że organy sprawujące nadzór mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż określone w nim działanie organu nadzoru może zostać podjęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. Złożenie takiego wniosku nie wszczyna postępowania, lecz może być potraktowane jedynie w kategoriach niewiążącego prawnie organu nadzoru impulsu (sygnału) do podjęcia takiego działania przez ten organ z urzędu.

W sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie - skontrolowane przez Sąd I instancji -zostało wydane w oparciu m.in. o przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. W myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a., przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych oznacza z kolei wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powodują uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 15 u.p.e.a.). Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych mają charakter tymczasowy – trwają nie dłużej niż do ustania przyczyny wstrzymania. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wyklucza dokonywania nowych czynności egzekucyjnych. Natomiast skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach wykonywania już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych.

Wskazać należy, że w myśl art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W ramach tych kompetencji organ nadzoru jest: 1) organem odwoławczym od postanowień organu egzekucyjnego, 2) organem sprawującym kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne (art. 23 § 4 u.p.e.a.). W tym ostatnim przypadku oznacza to przeprowadzanie z urzędu czynności kontrolnych w nadzorowanym organie egzekucyjnym oraz możliwość ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych organ w wyjątkowych sytuacjach może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne w oparciu o przesłanki, o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. Uprawnienie przysługujące organowi nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny mogą być wykorzystane wyłącznie w ramach tego nadzoru, tj. kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego, w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

Tryb przewidziany w art. 23 § 6 i § 7 u.p.e.a. nie przysługuje zobowiązanemu. Zobowiązanemu kwestionującemu działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w u.p.e.a., tj. m.in. skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Pamiętać przy tym należy, że u.p.e.a. nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika (zobowiązanego).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2172/09 stwierdził, że przysługujące organowi nadzoru uprawnienia do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego mogą być wykorzystane wyłącznie w ramach tego nadzoru, to jest kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania tego postępowania na wniosek dłużnika. Cytowany przepis nie daje, więc dłużnikowi poddanemu egzekucji żadnych bezpośrednich uprawnień do występowania na jego podstawie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Wniosek dłużnika mógłby, co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie, które mogłyby ewentualnie skutkować, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymaniem w ramach nadzoru czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego." (por. też wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2010r., II FSK 472/10, LEX 596470; z 8 kwietnia 2009 r. II FSK 1925/07, LEX 532583). Przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje zatem żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. W konsekwencji wniosek zobowiązanego do organu nadzoru o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu. Celem tego przepisu jest możliwość uwzględnienia, w toku postępowania egzekucyjnego, zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powoduje jedynie przesunięcie w czasie realizacji zobowiązania podatkowego, prowadząc do powiększenia należnych dodatkowo odsetek.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ustawodawca w żaden sposób nie określił, jakiego rodzaju przypadki uznał za "szczególnie uzasadnione" w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Zwrot "szczególnie uzasadnione przypadki" jest zwrotem niedookreślonym, dokonując jego interpretacji na gruncie konkretnej sprawy należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej, jak i fakt, że instytucja wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków jest istotne zarówno z powodu efektywnego doprowadzenia do przestrzegania prawa w konkretnej sytuacji, jak i ze względu na wdrażanie obywateli do wykonywania ciążących na nich obowiązków. W związku z tym okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003; t. IV, s. 638). "Wyjątkowość" ("szczególność") jest, więc istotną cechą zdarzeń (okoliczności) uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Za "szczególnie uzasadnione przypadki", należy, zatem uznać jedynie sytuacje spowodowane czynnikami zewnętrznymi, na których powstanie zobowiązany nie miał wpływu, niezależnie od sposobu ich powstania, mające charakter losowy i zaistniałe w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te winny mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Przede wszystkim za takie przypadki należałoby uznać zaistniałe w toku postępowania egzekucyjnego wypadki losowe, a także stwierdzone przez organ nadzoru nieprawidłowości podjętych czynności egzekucyjnych lub naruszenia prawa w toku postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie instytucji wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego nie można traktować, jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 1304/13). Nadto, wstrzymanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, iż organ może, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne. Dysponuje pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do pojęcia w nim użytego, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie tej normy, będzie mógł zastosować uznanie. To zaś oznacza, że organ – po uprzednim ustaleniu, iż zachodzą ku temu powody – może, ale nie musi wstrzymać czynności egzekucyjne (postępowanie egzekucyjne), a sąd kontrolując takie orzeczenie nie jest władny nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych (postępowania egzekucyjnego). Organ nadzorujący egzekucję ma, więc prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy uzna, że wystąpił w sprawie "szczególnie uzasadniony przypadek", w przeciwnym razie nie będzie dysponował takim wyborem, a jego rozstrzygnięcie będzie miało charakter związany. Innymi słowy, w sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie zaaprobował rozstrzygnięcia organów, które prawidłowo przyjęły, że wskazane przez Skarżącego okoliczności nie miały charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku". Rozstrzygnięcie inne niż odmowa wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie mogło, więc być podjęte. Powyższe z tego względu, że wskazana przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych trudna sytuacja zdrowotna oraz finansowa skarżącego nie stanowi podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych, gdyż nie jest to sytuacja wyjątkowa. Trafnie Sąd I instancji zaaprobował ustalenia organów administracji, że stan zdrowia oraz trudna sytuacja finansowa zobowiązanego, zasługują na poważne traktowanie, jednak nie są okolicznościami nadzwyczajnymi i nie stanowią podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Problemy finansowe nie mogą, zatem być uznane za okoliczności niezależne od działania zobowiązanego. Zastosowanie instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego skutkuje jedynie przesunięciem terminu zapłaty dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości, co w konsekwencji powoduje wzrost obciążenia poprzez zwiększenie odsetek za zwłokę.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie jest także trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna Skarżącego (tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1504/15). Sytuacja finansowa oraz wpływające na nią okoliczności (np. wynikająca z choroby niemożność podjęcia pracy zarobkowej) mogą mieć znaczenie przy ocenie przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności podatkowych, np. umorzenia zaległości, rozłożenia spłaty zaległości na raty. Natomiast wstrzymanie postępowania egzekucyjnego sprowadza się do zaprzestania egzekucji na określony okres. Nie zwalnia natomiast zobowiązanego z obowiązku zapłaty egzekwowanych należności i nie powoduje zmniejszenia ich kwoty. Na gruncie postępowania egzekucyjnego ochronę zobowiązanego znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej zapewnia między innymi określenie przez ustawodawcę przedmiotów i praw, które egzekucji nie podlegają (art. 8 i n. u.p.e.a.).

Zauważyć też należy, że dłużnikowi, przeciwko, któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, który kwestionuje działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są to: skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania. Natomiast z całą pewnością nie służy temu tryb przewidziany w art. 23 § 6 u.p.e.a. (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z 8 kwietnia 2009r., sygn. akt II FSK 1925/07).

Mając na uwadze powyższe i uznając, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił stosownie do art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r. poz. 1804).