Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 908/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134; art. 104 par 1; art. 107 par 1 i 3; art. 138 par 1 pkt 1 i 2; art. 127 par 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 1 pkt 1; art. 21a; art. 35;
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w D. na postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy zwrotu opłat wniesionych za złożenie wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy produktu 1. uchylić postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., 2. zasądzić od Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych na rzecz skarżącej L. Sp. z o.o. w D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez L. Sp. z o.o., ul. [...],[...] (zwaną dalej "skarżącą") w sprawie odmowy zwrotu opłat wniesionych za złożenie wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy o numerach: [...] ([...]), [...] ([...]),[...] ([...] ), [...] ([...] ).

Do wydania niniejszego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2015 r. skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wnioski o wydanie pozwolenia na import równoległy produktu leczniczego o numerach: [...] ([...]), [...] ([...]),[...] ([...] ), [...] ([...]). Z uwagi na niekompletne dane zawarte w ww. wnioskach skarżąca została wezwana do usunięcia braków wniosków na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej jako: K.p.a.). W związku z niepodjęciem działań przez skarżącą organ pismami z dnia [...] grudnia 2015 r., odpowiednio do każdej sprawy, zawiadomił stronę o pozostawieniu ww. wniosków bez rozpoznania.

Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa Urzędu o zwrot opłat wniesionych za złożenie ww. wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy w wysokości [...] zł twierdząc, że jest to świadczenie nienależne.

W odpowiedzi na powyższe żądanie pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] organ poinformował stronę o braku przesłanek do dokonania zwrotu podanej kwoty. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej jako: ustawa Prawo farmaceutyczne).

Następnie skarżąca złożyła pismo zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy zwrotu opłat od wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy". W piśmie tym skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 7, 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 36 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne, art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) oraz art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 zezm.). Skarżąca stanęła na stanowisku, że "pozostawienie podania bez rozpoznania" powoduje bezskuteczność wniosku, a opłaty jako świadczenie nienależne Skarbowi Państwa powinny zostać zwrócone.

Organ ustosunkowując się do złożonego pisma wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ uznał, że podmiot odpowiedzialny wnosi opłatę związaną z dopuszczeniem do obrotu produktu leczniczego za złożenie wniosku o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 21 a Prawa farmaceutycznego (pozwolenie na import równoległy). W ocenie organu stosowną opłatę wnosi się za samą czynność polegająca na złożeniu wniosku. Wobec powyższego opłata jest niezależna od rezultatu, jaki osiągnie wnioskodawca tym wnioskiem. Wniesienie opłaty związane jest zatem z jednorazowym zdarzeniem zamykającym się na czynności złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na import równoległy. Zdaniem organu, twierdzenie strony, że w przypadku pozostawienia wniosku bez rozpoznania odpada podstawa prawna uiszczenia opłaty, a opłata ta staje się nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne.

Organ uznał, że jego pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. stanowi czynność materialno-techniczną, którym skarżąca została poinformowana o fakcie, że opłata uiszczana jest za samo złożenie wniosku, a nie za jego ewentualne pozytywne rozpatrzenie. W konsekwencji odwołanie skarżącej, w ocenie organu, nie mógł zostać potraktowany jako odwołanie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę wydania decyzji w sprawie podlegającej rozstrzygnięciu w tej formie prawnej;

2) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia zamiast decyzji, której mowa w tych przepisach;

3) art. 134 Kpa poprzez wydanie postanowienia w oparciu o przepis, który nie ma w sprawie zastosowania;

4) art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez niezastosowanie tych przepisów, a tym samym brak uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy sprawa powinna zostać rozstrzygnięta decyzją administracyjną;

5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa ze względu na brak analizy zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności świadczących, że pismo Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...].01.2016r., którym odmówiono zwrotu opłat, jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego;

6) art. 36 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne w związku z art. 60 ust. 7 ustawy o finansach publicznych oraz w związku z art. 72 pkt 1, art. 74a, 75 § 4 i 4a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie formy decyzji dla odmowy zwrotu nadpłaty.

Mając na względzie zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 p. 270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.).

Badając skargę według przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] lutego 2016 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania w sprawie odmowy zwrotu opłat wniesionych za złożenie wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy produktów leczniczych. Powyższe postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. Stanowi on, że "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. W niniejszej sprawie organ stanął na stanowisku, że niedopuszczalność odwołania wynika z przyczyn przedmiotowych, albowiem odmowa zwrotu opłat nie następuje w formie decyzji lecz stanowi czynność materialno-techniczną. Skarżąca kwestionuje to stanowisko i wywodzi, że pismo Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] stycznia 2016 r. jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a., albowiem posiada wszystkie cechy władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Według oceny Sądu argumentacja strony i sformułowane przez nią zarzuty naruszenia art. 104, 107 § 1 i § 3, art. 134 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. zasługują na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie z datą doręczenia organowi wniosku strony z dnia [...] stycznia 2016 r. o zwrot uiszczonych opłat od wniosków o wydanie pozwoleń na import równoległy produktów leczniczych wszczęte zostało postępowanie administracyjne w powyższym przedmiocie.

W myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 Prawa farmaceutycznego podmiot odpowiedzialny wnosi opłatę za złożenie wniosku o wydanie pozwolenia, o którym m.in. mowa w art. 21a tj. pozwolenia na import równoległy produktu leczniczego. Zgodnie natomiast z art. 35 Prawa farmaceutycznego w sprawach nieuregulowanych w ustawie w odniesieniu do dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych dla badań klinicznych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Powyższe domniemanie nabiera znaczenia, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia sprawy. Sprawę administracyjną stanowi w niniejszym przypadku rozstrzygnięcie o zwrocie opłat od wniosków o wydanie pozwolenia na import równoległy produktów leczniczych. Właściwym do rozstrzygnięcia tej sprawy jest Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, zaś kwestia uiszczania opłat została uregulowana w przepisach prawa materialnego tj. art. 36 Prawa farmaceutycznego.

Nie ulega więc wątpliwości, że rozstrzygnięcie o zwrocie opłat stanowi władcze działanie prawne organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Z tego względu, jak słusznie wywodzi strona pismo organu z dnia [...] stycznia 2016r. należy uznać za decyzję administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w tezie pierwszej wyroku z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (OSPiKA 1982, nr 9-10, poz. 169) stwierdził, że "pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji". W niniejszej sprawie pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. posiada w/w minimum elementów, pozwalających na zakwalifikowanie go jako decyzji.

Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie możliwości zaskarżenia wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. "od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji".

W niniejszej sprawie strona skorzystała z tej formy zaskarżenia, stąd też organ wydając postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. naruszył prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, co spowoduje konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy wobec złożonego przez stronę wniosku w trybie art. 127 § 3 k.p.a.