Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 89/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a, art. 67b, art. 120, art. 121,art. 122,art. 124,art. 180, art.187,art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Marek Sachajko (spr) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 28 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 30 grudnia 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w Pile wymierzył [...] karę pieniężną w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach HOT SPOT ADMIRAL nr [...] oraz SUPER BANK nr [...] poza kasynem gry.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 6 maja 2015r. utrzymał w mocy ww. decyzję.

Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jednocześnie w skardze strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 listopada 2015r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast wyrokiem z dnia 5 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 1376/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu nr [...] z dnia 6 maja 2015r. Wyrok nie jest prawomocny.

Pismem z dnia 21 marca 2016 r. [...] wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty po 2000 zł miesięcznie powyższego zobowiązania (pierwsza rata płatna od dnia 5 kwietnia 2016 r.). W uzasadnieniu podania odwołujący wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu dokonał zajęcia samochodu ciężarowego Mitshubishi L200, który jest niezbędny przy wykonywaniu pracy. Wyjaśnił, iż fakt ten ma istotne znaczenie dla jego sytuacji życiowej, a pozbawienie możliwości korzystania z przedmiotowej ruchomości znacząco utrudnia spłatę zadłużenia. Odwołujący zaznaczył, że wykonanie obowiązku zapłaty mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto poinformował, że dotychczas dokonał wpłaty kwoty 2.269,15zł.

Naczelnik Urzędu Celnego w Pile pismem z dnia 25 kwietnia 2016r. wezwał [...] do nadesłania dokumentów przedstawiających jego aktualną sytuację ekonomiczno-finansową oraz wskazania formy wnioskowanej pomocy, wyjaśniając jednocześnie uregulowania prawne związane z udzielaniem ulg w spłacie zobowiązań. Strona nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.

Pismem z dnia 9 maja 2016 r. organ I instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. [...] nie skorzystał z powyższego uprawnienia.

Decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2016r. Naczelnik Urzędu Celnego w Pile odmówił rozłożenia na raty kary pieniężnej wymierzonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Pile nr [...] z dnia 30 grudnia 2014r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż brak odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego, a tym samym brak wykazania zasadniczych przesłanek do udzielenia ewentualnej ulgi w spłacie zobowiązania, nie daje podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Organ wskazał, że pozbawiony jest niezbędnej wiedzy, na której opierać powinna się analiza zasadności wniosku. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie dnia 23 maja 2016 r.

Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. [...] złożył do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w Pile, odwołanie od decyzji I instancji.

Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art 67b § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa polegające na błędnym rozstrzygnięciu o odmowie rozłożenia na raty administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji istnienia przesłanek do rozłożenia zapłaty wskazanej sumy pieniężnej,

2. art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa i art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady: prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów i kompletności materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy.

Podatnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez rozłożenie na raty przedmiotowej należności.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w Pile nie jest prawidłowe. Strona zaznaczyła, iż nie posiada wystarczających środków na zapłacenie wymierzonej kary pieniężnej, a posiadane środki finansowe przeznaczane są na zapewnienie egzystencji osób najbliższych skarżących. Odwołujący podkreślił, iż nie odmawia zapłaty istniejącego zobowiązania, lecz podnosi, że nie jest w stanie jednorazowo spłacić bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie oraz rodziny. Skarżący wskazał, że trudności związane ze spłatą zobowiązań podatkowych są konsekwencją okoliczności nadzwyczajnych i nieprzewidzianych. Zdaniem [...] organ podatkowy dokonując oceny stanu faktycznego powinien dokonać oceny możliwości udzielenia ulgi w spłacie powstałych zobowiązań również z punktu widzenia przepisów dotyczących pomocy publicznej. Skarżący zaznaczył, iż w orzecznictwie UE zasada nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym skutkuje tym, że możliwość udzielenia ulg podatkowych nie może być rozpatrywana w oderwaniu od wskazanych zasad. Odwołujący wskazał, że w świetle istniejących okoliczności zostały naruszone art. 191 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdyż to na organie podatkowym ciąży obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy i nie może dowolnie selekcjonować dowodów. Skarżący podkreślił, że wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej determinuje, aby organ zbadał w sposób wyczerpujący wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla danej sprawy, natomiast art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga od organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. [...] wskazał, iż decyzja organu nie nosi cech uznaniowości, a dowolności; dlatego też narusza art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Naczelnik Urzędu Celnego w Pile za pismem nr [...] z dnia 20 czerwca 2016 r. przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ II instancji pismem z dnia 3 sierpnia 2016r. wezwał [...] do złożenia oświadczenia o aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wyjaśnił, iż oświadczenie to winno przedstawiać stan rodzinny (liczbę osób wspólnie zamieszkujących, w tym liczbę osób pozostających na utrzymaniu), wysokość uzyskiwanych miesięcznych dochodów podatnika i członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w przypadku utraty pracy - dokument potwierdzający status bezrobotnego, zestawienie stałych wydatków w ujęciu miesięcznym, wykaz posiadanych kredytów wraz z informacją o wysokości kwoty pozostałej do spłacania, wysokości miesięcznych rat, informację dotyczącą korzystania z systemów wsparcia finansowego, informację o posiadanych ruchomościach, nieruchomościach, papierach wartościowych, lokatach bankowych, środkach zgromadzonych na rachunku. Ponadto organ wezwał stronę do przedstawienia opisu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników, ich średniego wynagrodzenia, posiadanego majątku ruchomego, stanu wierzytelności, wartości środków w obrocie, planów rozwojowych. Pismo doręczono dnia 10 sierpnia 2016r. [...] nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu uzupełnił materiał dowodowy o dane pozyskane z Urzędu Skarbowego w Pile, Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Ponadto organ ustalił wysokość aktualnego zadłużenia z tytułu kar pieniężnych.

Organ II instancji, pismem nr [...] z dnia 8 listopada 2016r., poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego.

W piśmie z dnia 23 listopada 2016r. [...] zaznaczył, iż bezpodstawnie przyjęto, że był urządzającym gry, gdyż zgodnie z treścią umowy najmu powierzchni użytkowej nie był uprawniony do dysponowania i rozporządzania przedmiotowymi urządzeniami. Podkreślił, że wynajęcie powierzchni użytkowej określonemu przedsiębiorcy, na której ustawił urządzenie, nie stanowi urządzania gry na danym urządzeniu.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 2 oraz art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

[...] pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 28 listopada 2016 r.

Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:

1. art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa polegające na błędnym rozstrzygnięciu o odmowie rozłożenia na raty administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji istnienia przesłanek do rozłożenia zapłaty wskazanej sumy pieniężnej,

2. art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasad: prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów i kompletności materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z powodu rażącego naruszenia prawa, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i zasądzenie na rzecz skarżącego należnych kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W ocenie skarżącego stanowisko organu nie jest prawidłowe, nie może zyskać aprobaty teza, że "ważny interes podatnika" nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Według skarżącego został spełniony ustawowy wymóg rozłożenia na raty spłaty wymaganej kwoty. Skarżący wskazał, iż nie posiada wystarczających środków na zapłacenie wymierzonej kary pieniężnej, a posiadane środki finansowe przeznacza na zaspokojenie potrzeb osób najbliższych. Skarżący podkreślił, iż nie odmawia zapłaty istniejącego zobowiązania, tylko nie jest w stanie jednorazowo spłacić należności bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Zaznaczył, że trudności związane ze spłatą zobowiązań podatkowych są konsekwencją okoliczności nadzwyczajnych i nieprzewidzianych. Zdaniem [...] organ podatkowy dokonując oceny stanu faktycznego powinien dokonać oceny możliwości udzielenia ulgi w spłacie powstałych zobowiązań również z punktu widzenia przepisów dotyczących pomocy publicznej. Zaznaczył, iż w orzecznictwie UE zasada nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym skutkuje tym, że możliwość udzielenia ulg podatkowych nie może być rozpatrywana w oderwaniu od wskazanych zasad. Skarżący uważa, iż w rozstrzyganej sprawie zostały naruszone przepisy art. 191 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdyż to na organie podatkowym ciąży obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, a organ nie może dowolnie selekcjonować dowodów. Skarżący zaznaczył, że wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej determinuje, aby organ zbadał w sposób wyczerpujący wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla danej sprawy, natomiast art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga od organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. [...] podniósł, iż decyzja organu nie nosi cech uznaniowości, a dowolności czym narusza art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Wynika to z istotnych braków w materiale dowodowym, które uniemożliwiły obiektywne i rzetelne rozważenie niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie tak określonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności, ani też nie doszło w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") do której odsyła art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zgodnie z tym przepisem do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Rozdział 7 a Ordynacji podatkowej reguluje problematykę związaną z ulgami w spłacie zobowiązań podatkowych (por. także wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 740/14, który dotyczył możliwości rozłożenia administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska; NSA potwierdził możliwość zastosowania wobec tych publicznoprawnych należności pieniężnych odpowiednio przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w skład którego wchodzą m.in. przepisy regulujące ulgi w spłacie tychże zobowiązań).

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

Ponadto na podstawie art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, wskazanych w pkt 1 – 3 tj.

1) które nie stanowią pomocy publicznej;

2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3) które stanowią pomoc publiczną:

a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia,

b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym,

c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim,

d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty,

e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów,

f) na szkolenia,

g) na zatrudnienie,

h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw,

i) na restrukturyzację,

j) na ochronę środowiska,

k) na prace badawczo-rozwojowe,

l) regionalną,

m) udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów.

W niniejszej sprawie kwestią sporną była okoliczność, czy organy administracji publicznej prawidłowo wydały negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie tj. o odmowie rozłożenia na raty kary pieniężnej.

Sąd wskazuje, że zawarte w art. 67 a i art. 67b Ordynacji podatkowej sformułowania "organ [...] może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek" oraz " Organ [...] może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych" oznaczają, że przepisy te posiadają charakter uznaniowy i ich stosowanie przez organy uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek. Organy oceniają więc, czy w danej sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika albo interesu społecznego.

Z uwagi na normatywną możliwość odpowiedniego zastosowania Ordynacji podatkowej w niniejszej kategorii spraw decyzja organu o ewentualnym rozłożeniu kary pieniężnej wydana na podstawie ww. przepisu posiada charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. To od decyzji organu zależy czy uzna, że w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w tym przepisie tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jednocześnie ich wystąpienie nie determinuje pozytywnej decyzji organu podatkowego, albowiem jest on uprawniony, a nie zobowiązany do rozważenia, czy zaległość może być rozłożona na raty.

Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o rozłożenie zobowiązań podatkowych na raty, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie kontrolę przestrzegania przez organy podatkowe procedury normowanej przez Ordynację podatkową, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi w zobowiązaniu podatkowym. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla adresata aktu tj. ocena przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, których znaczenie jest każdorazowo ustalane przez organ. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Jeżeli zatem organ, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o rozłożenie na raty zobowiązań oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem.

Podsumowując powyższe - kontrola legalności decyzji uznaniowych przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego, wyjaśnienia sprawy i sposobu wyciągnięcia wniosków z ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok NSA z 3 listopada 2006 r., II FSK 1397/05, LEX nr 291359; wyrok NSA oz. w Gdańsku z 7 lutego 2001 r., I SA/Gd 1507/00, POP 2001/6/169).

Sąd wskazuje, że przesłanka "ważnego interesu publicznego" odnosi się do dyrektywy postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Organ rozpatrując sprawę, za każdym razem powinien również ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi) (por. wyroki NSA z 18.05.2017 r., sygn. akt II FSK 1134/15 oraz WSA w Szczecinie z dnia 25.05.2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1063/16).

O istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, wśród których szczególne znaczenie mają zdrowie, zagrożenie egzystencji, możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków. Nie bez znaczenia pozostają także okoliczności związane z powstaniem przedmiotowej zaległości podatkowej, które są istotnymi z punktu widzenia omawianej ulgi (por. wyrok WSA w Kielcach z 20.04.2017 r., sygn. akt I SA/Ke 33/17).

W niniejszej sprawie skarżący po złożeniu wniosku o rozłożenie na raty był dwukrotnie wzywany do szczegółowego przedstawienia i udokumentowania swojej sytuacji finansowej. Naczelnik Urzędu Celnego w Pile pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów przedstawiających jego aktualną sytuację ekonomiczno - finansową, jednak skarżący nie odpowiedział na to wezwanie i nie przedłożył żadnych dokumentów. Ponownie na etapie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wezwał skarżącego pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. do złożenia oświadczenia o aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Organ wskazał, że oświadczenie powinno przedstawiać m.in. stan rodzinny, wysokość uzyskiwanych miesięcznych dochodów podatnika i członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, ewentualne dokumenty dotyczące statusu bezrobotnego, zestawienie stałych wydatków w ujęciu miesięcznym, wykaz posiadanych kredytów, informację na temat korzystania z systemów wsparcia finansowego, informację o posiadanych ruchomościach i nieruchomościach, papierach wartościowych, lokatach bankowych, środkach zgromadzonych na rachunku, opis prowadzonej działalności gospodarczej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2016 r., jednak skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi.

Wskazane przez organ informacje były niezbędne do dokonania oceny sytuacji ekonomiczno - finansowej skarżącego. Taka ocena mogłaby prowadzić do ustalenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego. Skarżący jednak nie współpracował z organem i nie przedstawił żadnych dodatkowych informacji, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Organ prawidłowo ustalił, że z posiadanych dokumentów wynika, że skarżący posiada zabezpieczenie materialne w postaci ruchomości (samochodu ciężarowego) oraz nieruchomości. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w sprawach dotyczących przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, ciężar dowodzenia tego, iż zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne. To oznacza, że to podatnik winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i przedstawiać z własnej inicjatywy takie okoliczności, które przemawiają za wystąpieniem ww. przesłanki.

Na ten aspekt zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2008 r. (II FSK 346/07, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), stwierdzając w nim, że pomimo braku jednoznacznych regulacji ustawowych w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych udzielanych na podstawie art. 67a nie można odrzucić tezy, iż ciężar udowodnienia okoliczności na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku powinien także spoczywać na samym zainteresowanym. Wnioskodawca bowiem wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację podatkową) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia tzn. potwierdzenia czy zaprzeczenia sytuacji opisanej przez wnioskodawcę musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe" (cytat za Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser. Antoni Kabat. M. Niezgódka-Medek Wydawnictwo LexisNexis, W-wa 2009, str. 351).

Pogląd ten sądy administracyjne zaprezentowały w innych wyrokach. I tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 429/08 stwierdzono, że na podatniku, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, spoczywa obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akr I SA/Ke 417/08, stwierdzając, że postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest inicjowane na wniosek podatnika i w jego też interesie leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za zrezygnowaniem przez Skarb Państwa ze swojego dochodu oraz dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach (orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jakkolwiek zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej to na organie podatkowym ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego to jednak zaznaczenia wymaga, że organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Organy podatkowe mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 Ordynacji podatkowej). Chodzi więc o takie działania, które są konieczne, istotne dla wyjaśnienia sprawy. Postępowanie organu podatkowego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, nie musi tym samym pozostawać w zgodzie z oczekiwaniami strony co do wyboru środków dowodowych. Wystarczające jest jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego. Takie działania zostały podjęte przez organy podatkowe obu instancji i w tym zakresie nie uchybiły one przepisom Ordynacji podatkowej.

W przedmiotowej sprawie mimo braku współpracy skarżącego z organem, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu we własnym zakresie, z urzędu, uzupełnił materiał dowodowy o dane pozyskane z Urzędu Skarbowego w Pile, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Ponadto organ ustalił wysokość aktualnego zadłużenia skarżącego w zakresie kar pieniężnych.

Na marginesie należy wskazać, że skarżący w pismach procesowych zarzucał organom, że nie jest podmiotem, który powinien ponosić odpowiedzialność prawną na podstawie przepisów dotyczących problematyki gier hazardowych oraz kar nakładanych na podstawie ustawy o grach hazardowych. Należy wyjaśnić, że argumenty te mogły być podnoszone na etapie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a nie w trakcie postępowania w przedmiocie rozłożenia nałożonej kary pieniężnej na raty.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego. Decyzja organu odwoławczego została wydana po rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Celnej wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a postępowanie przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających z art. 120, 121, 122, 124, 180, 187, 191 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu w toku postępowania sytuacji podatnika oraz podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.