Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2630/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi D K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]sierpnia 2018 r., znak: [...], którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] . Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...], znak: [...]Starosta [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie [...] pozwolenia na budowę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej dla uzbrojenia terenu dla działek budowlanych nr ewid. [...],[...][...]położonych w [...], gmina [...].

Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2018 r. DK zwróciła się do Wojewody [...] (dalej "organ I instancji") o zbadanie prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę kanalizacji, tj. zakończonego postępowania nr [...] oraz o uchylenie powyższego pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej na działce [...],[...],[...]w [...] z uwagi, że w postępowaniu tym nie uczestniczyła, a przysługuje jej status strony. Wnioskodawczyni podniosła, że na będącej jej własnością działce nr [...] w [...] w latach 2005-2006 r. wykonana została niezgodnie z projektem budowlanym kanalizacja. Nieprawidłowe funkcjonowanie kanalizacji polega na tym, że występują "cofki" co doprowadza do wylewania się ścieków na jej działkę oraz zaleganie w studzienkach frakcji stałych. Do dnia dzisiejszego kanalizacja funkcjonuje nieprawidłowo. Starosta [...]prowadzi postępowanie w sprawie nowego odcinka sieci kanalizacyjnej, wskazując nieprawdziwie, że przedmiotowa sieć omija działkę nr [...].

Organ pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. zwrócił się do wnioskodawczyni o wskazanie trybu postępowania w jakim domaga się wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, a mianowicie: czy w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.), czy w trybie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.).

W odpowiedzi na ww. pismo D K (dalej jako "skarżąca") wniosła o wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę w sprawie [...] w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jak również stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 75, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie nadmieniła, że w sprawie prowadzonej przez Starostę [...]znak: [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zostało w dniu 30 kwietnia 2018 r. złożone zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r.

W świetle powyższego organ I instancji w dniu 1 czerwca 2018 r wszczął na wniosek D K postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...] znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Gminie [...] pozwolenia na budowę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej dla uzbrojenia terenu dla działek budowlanych nr ewid. [...],[...],[...] położonych w [...], gmina [...].

W toku prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, skarżąca wniosła dodatkowe uwagi, dołączając m. in. do pism z dnia 14 maja 2018 r., z dnia 18 czerwca 2018 r. oraz z dnia 5 lipca 2018 r. ekspertyzy techniczne dotyczące istniejącej sieci kanalizacyjnej. Dodatkowo w piśmie z dnia 18 maja 2018 r., do którego dołączyła pismo Gazowni w [...] z dnia 14 maja 2018 r. poinformowała, że odległość cyt. "gazu od projektowanej sieci kanalizacyjnej jest to 1,5 m a projekt ten nie spełnia tych wymogów".

Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art.156 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania, ma obowiązek zbadać, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Przytoczono treść art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: "p.b.").

Podniesiono, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji złożyła D K, która jak wynika z akt sprawy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Na podstawie analizy akt sprawy organ I instancji nie stwierdził, aby projektowana inwestycja, objęta ww. decyzją o pozwoleniu na budowę zlokalizowana została na działce skarżącej o nr ewid. [...]. Z rysunku projektu zagospodarowania działek nr [...],[...],[...]wchodzącego w skład projektu budowlanego wynika bowiem, że projektowany odcinek sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowany został wyłącznie na ww. na działkach, w odległości 1,5 m od istniejącego gazociągu oraz w odległości około 3,0 m od granicy działki stanowiącej własność D K (według pomiaru dokonanego z mapy do celów projektowych w skali 1:1000). Zatem zdaniem organu skarżącej nie może przysługiwać przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, bowiem działka stanowiąca jej własność nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego (art. 3 pkt 20 p.b.), a projektowana inwestycja nie wpływa na sposób jej zagospodarowania.

W świetle dokonanych ustaleń zdaniem organu należało umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2018 r.. Podkreślono, że bezprzedmiotowość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce, gdy brak jest obowiązującej w obrocie prawnym decyzji lub wyłączona zostanie dopuszczalność weryfikacji decyzji w tym nadzwyczajnym trybie postępowania. Jeżeli zatem organ podejmie postępowanie, w którym wyłączona została dopuszczalność weryfikacji decyzji ze względu na brak posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony postępowania, winien on zakończyć prowadzone postępowanie decyzją o jego umorzeniu.

Organ I instancji podkreślił, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. Nie stwierdzono aby treść decyzji o pozwoleniu na budowę pozostała w sprzeczności z przepisem art. 35 ust. 1 p.b., który obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej między innymi do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Ustalono ponadto, że projekt budowlany zgodny jest z ww. decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, został uzgodniony na posiedzeniu narady koordynacyjnej w dniu 15 listopada 2017 r., w której uczestniczył także przedstawiciel [...] Sp. z o.o. Zakład [...]w [...] . Przedmiotowy projekt został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, tj. wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Do projektu budowlanego projektant dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Skoro więc nie można ustalić, iż przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, to nie może być mowy o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto weryfikowana decyzja Starosty z dnia [...]stycznia 2018 r. o pozwoleniu na budowę nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ (starostę); nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną; nic została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania; jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą; nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W świetle powyższych ustaleń zdaniem organu I instancji brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę

Odnosząc się do stanu technicznego zrealizowanej sieci kanalizacji sanitarnej, przebiegającej przez działkę stanowiącej własność D K, która wybudowana została niezgodnie z przepisami prawa, co zostało opisane w sporządzonych ekspertyzach technicznych, organ I instancji wyjaśnił, że organem właściwym do rozpatrzenia tej sprawy jest organ nadzoru budowlanego, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] .

Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła D K. Postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieprzyznanie skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu,

- art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnie z podstawowymi zasadami regulującymi postępowanie administracyjne tj. brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenie postępowania wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prowadzenie postępowanie w sposób nie budzący zaufania obywateli do państwa, dokonanie przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego niezgodnej ze stanem faktycznym i przedstawionymi dowodami oraz bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej.

- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, braku umotywowania zajętego przez organ stanowiska, braku wskazania, na jakiej podstawie organ uznał pewne fakty za udowodnione oraz w oparciu o jaki materiał dowodowy została podjęta decyzja.

Skarżąca wskazała, że przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę mają nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać, nawet jeżeli oddziaływanie na określoną nieruchomość nie przekracza obowiązujących norm, a więc jest zgodne z prawem. Właściciele sąsiednich nieruchomości uzyskają przymiot stron postępowania, ilekroć kwestia wpływu inwestycji na ich nieruchomości musi być przez organ rozważana.

Skarżąca podniosła, że z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że nie może jej przysługiwać przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, a projektowana inwestycja nie wpływa na sposób jej zagospodarowania. Skarżąca nie ma wiedzy na jakiej podstawie zostały poczynione powyższe ustalenia, w szczególności jakie dokumenty i jakie okoliczności faktyczne wpłynęły na taką decyzję organu. Organ dokonując ustaleń w sprawie powinien wyjaśnić co legło u podstaw wydania takiej decyzji oraz na jakich dowodach się oparł. Organ I instancji nie odniósł się do twierdzeń skarżącej dotyczących oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość w zakresie przepływu ścieków przez jej działkę, na której zlokalizowana jest wadliwie funkcjonująca siec kanalizacji (okoliczność tą potwierdzają opinie techniczne wykonane na zlecenie skarżącej, znane organowi). Organ nie odniósł się również do twierdzeń w zakresie wadliwości zaprojektowanej inwestycji, do tego, iż nie spełnione są warunki techniczne do jej przebiegu w drodze, na której funkcjonują już inne sieci, w tym gazowa i kanalizacji deszczowej (obecność tej drugiej została całkowicie pominięta w dokumentacji). Ponadto zdaniem skarżącej nieprawdziwe są twierdzenia inwestora, że inwestycja spełnia warunki techniczne, że Zakład Gazowniczy potwierdził spełnianie warunków technicznych, gdyż z protokołu narady koordynacyjnej z dnia 16 listopada 2017 r. nie wynika taka okoliczność. W piśmie z dnia 14 maja 2018 r. Gazownia w [...] jednoznacznie wskazała, jakie warunki techniczne mają być spełnione w zakresie realizacji planowanej inwestycji, które w rzeczywistości nie zostały spełnione przez inwestora, a mimo to organ nie dostrzega tej kwestii, wręcz bagatelizuje ją.

Do odwołania skarżąca załączyła uzupełnienie ekspertyzy technicznej zatytułowanej "Ocena stanu technicznego wykonania robót związanych z wybudowanym odcinkiem sieci kanalizacyjnej sanitarnej przebiegającym przez działkę nr [...]w miejscowości [...]gm. [...]. na terenie posesji Pani D K", w którym mgr. Inż. C L wskazał, że dalsze włączenie nowych odcinków kanalizacji pogorszy w bardzo dużym stopniu działanie kanalizacji i może skutkować wystąpieniem lokalnego zagrożenia epidemiologicznego.

W wyniku rozpoznania odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] września 2018 r. zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. Organ powtórzył argumentację zawartą w decyzji i instancji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr ew. [...]położonej w miejscowości [...] gmina [...], nie sposób wywieść z tego, że na działce skarżącej "zlokalizowana jest wadliwie funkcjonująca sieć kanalizacji (okoliczność tą potwierdzają opinie techniczne wykonane na zlecenie skarżącej ...)". Zdaniem organu odwoławczego sporny odcinek sieci kanalizacyjnej usytuowany na działce skarżącej nr ew. [...]został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1999 r. (zob. pismo Starosty [...]z [...] marca 2018 r., znak: [...] stanowiące załącznik do wniosku DKz [...] kwietnia 2018 r.). Powyższe nie przesądza więc o interesie prawnym skarżącej w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. Nr [...].

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję z dnia [...] września 2018 r. skarżąca D K postawiła zarzuty naruszenia:

1. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nie ustalenie przez organ dokładnego stanu faktycznego i nie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, pomimo występowania istotnych wątpliwości i kwestii wymagających ustalenia, niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z jej rzeczywistym stanem faktycznym, a mianowicie:

- nie dokonanie przez organ ustalenia czy działka skarżącej nr [...]znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a rozstrzygniecie tej kwestii wyłącznie na podstawie oceny dokonanej przez organ, pomimo, że ustalenie tej okoliczność wymaga wiadomości specjalnych, którymi organ nie dysponuje,

- wadliwe przyjęcie przez organ, że działka skarżącej nr [...]nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, gdyż inwestycja jest realizowana w odległości około 3 m od granicy działki skarżącej,

- wadliwe ustalenia organu, że projektowana inwestycja nie stwarza uciążliwości dla działki skarżącej, pomimo, że inwestycja ta zostanie przyłączona do wadliwie funkcjonującej sieci kanalizacji zlokalizowanej na działce skarżącej, w efekcie czego spowoduje to wzrost częstotliwości zalewania działki skarżącej na wskutek wylewania fekaliów ze studzienek kanalizacyjnych oraz wzrost natężenia fetoru w obrębie jej nieruchomości, a zatem wpłynie istotnie na uciążliwość w korzystanie z jej działki.

2. art. 8 k.p.a., art. 138 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i art. 140 k.p.a. w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji II instancji do zarzutów wskazanych w odwołaniu.

3. art. 15 k.p.a. polegającego na tym, iż organ II instancji nie wypełnił obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, a poprzestał jedynie na dokonaniu kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji.

4. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę odwoławczą decyzji organu I instancji i zaakceptowanie rażących naruszeń prawa procesowego.

5. art. 28 ust. 2 p.b.w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieprzyznanie skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu, pomimo wykazania przez skarżącą należytego interesu prawnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo wskazała, że organy obu instancji całkowicie pomijają podnoszone przez skarżącą okoliczności w zakresie uciążliwości w korzystaniu z jej działki nr [...]w wyniku realizacji projektowanej inwestycji. Projektowana inwestycja spowoduje, że korzystanie z jej działki stanie się uciążliwe, co będzie wynikało z podłączenia projektowanej sieci kanalizacyjnej do sieci zlokalizowanej na działce skarżącej. Realizacja projektowanej inwestycji spowoduje wzrost ścieków przepływających przez siec kanalizacji zlokalizowanej na działce skarżącej, a to spowoduje częstsze wylewanie fekaliów i wzrost fetoru. W sprawie przedłożone zostały przez skarżącą ekspertyzy techniczne potwierdzające wadliwość sieci kanalizacyjnej wykonanej na jej działce oraz wskazujące, że jakiekolwiek inne, nowe połączenia nie powinny być wykonywane, gdyż zagraża to życiu i zdrowiu ludzi oraz stanowi poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Organy w tej kwestii nie zajmują żadnego stanowiska, a jedynie lakonicznie podnoszą, że nie stanowi to ograniczenia w zagospodarowaniu jej działki, jednakże tak zajęte stanowisko jest zdaniem skarżącej błędne, gdyż istotnie w takiej sytuacji dochodzi do ograniczenia w zagospodarowaniu działki Skarżącej, a już na pewno do uciążliwości w korzystaniu z niej.

W związku z powyższym w toku przedmiotowej sprawy celowym jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w której treść merytoryczną co prawda organ wkraczać nie może, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiada biegły, ma jednak obowiązek ocenić jej wartość dowodową, wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Na wstępie należy zauważyć, że podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., wedle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie ocena Sądu ograniczona została do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości. Podkreślić też trzeba, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie (w jej znaczeniu materialnym), bo nie kształtuje żadnego stosunku prawnego w zakresie uprawnień czy obowiązków strony, a jedynie znosi prowadzone postępowanie W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne.

Bez wątpienia postępowanie wszczęte przez podmiot nieposiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1038/11).

W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena przymiotu strony D K jest prawidłowa.

Wskazać bowiem należy, że stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki.

Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 15 grudnia1998 r., sygn. akt II SA 1355/98).

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Zdaniem Sądu przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę słusznie został przez organ oceniony w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06, sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 p.b.

W świetle przywołanej normy art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, są - oprócz inwestora - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia.

Jak słusznie podniósł organ odwoławczy D K nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Gminie [...]pozwolenia na budowę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej dla uzbrojenia terenu dla działek budowlanych nr ewid. [...],[...],[...]położonych w [...], gmina [...] Z projektu budowlanego wynika, że sporna inwestycja dotyczy budowy sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej PVC 200 o długości 86 m na działkach nr ew. [...],[...] i [...]położonych w miejscowości [...]. Natomiast jak słusznie wskazał organ z projektu zagospodarowania działek wynika, że projektowany odcinek sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej zaprojektowany rn.in. na działce nr ewid. [...] (droga gminna) jest oddalony o ok. 3 m od granicy działką skarżącej, tj. działką nr ewid. [...]. Tym samym należy podzielić stanowisko organów, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie obejmuje swym zakresem działki o nr ew. [...], Położenie tej działek względem projektowanego przedsięwzięcia, a zwłaszcza jego charakter inwestycji (budowa sieci kanalizacji sanitarnej) wykluczają uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do wnioskodawczyni, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Wskazać należy, że skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu, że projektowana inwestycja stwarza uciążliwości dla działki skarżącej, ponieważ inwestycja ta zostanie przyłączona do wadliwie funkcjonującej sieci kanalizacji zlokalizowanej na działce skarżącej, w efekcie czego spowoduje to wzrost częstotliwości zalewania działki skarżącej na wskutek wylewania fekaliów ze studzienek kanalizacyjnych oraz wzrost natężenia fetoru w obrębie jej nieruchomości, a zatem wpłynie istotnie na uciążliwość w korzystanie z jej działki. Z ocenie Sądu z powyższego wynikać może jedynie istnienie po stronie skarżącej interesu faktycznego w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę [...]decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Podkreślić należy, że jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2017 r., i na co wskazywał organ odwoławczy, odcinek sieci kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] (należącej do skarżącej) został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty [...]z dnia [...] września 1999 r. znak [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie [...]pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami, przepompowniami ścieków i ich zasilaniem w energię elektryczną dla miejscowości [...], gmina [...]. Skarżąca, wskazując na wadliwie funkcjonującą sieć kanalizacji sanitarnej zlokalizowaną na jej działce na podstawie tej decyzji, ma interes prawny do podjęcia działań dotyczących odcinak kanalizacji sanitarnej znajdującej się na działce skarżącej. Jak wynika z treści ww. decyzji, skarżąca takie działania podjęła, inicjując postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...], wskazując m.in. na istotne odstąpienie przy wykonaniu kanalizacji od zatwierdzonego projektu budowlanego. Natomiast w niniejszej sprawie zdaniem Sądu skarżąca niesłusznie wywodzi swój interes prawny wskazując na hipotetyczną możliwość "wzrostu częstotliwości zalewania działki skarżącej na wskutek wylewania fekaliów ze studzienek kanalizacyjnych oraz wzrost natężenia fetoru w obrębie jej nieruchomości" ze względu na przyłączenie do istniejącej sieci sanitarnej nowego jej odcinka.

Tym samym bezzasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne decyzje oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.