Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 147/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant ref.st. Joanna Migacz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2011r. spraw ze skarg H. R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. nrnr [...], [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 oraz 2009 r. - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 147/11

Uzasadnienie

Decyzjami z dnia (...) grudnia 2010r. nr (...) i (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań H. R. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia (...) sierpnia 2009r. (...) i (...) w przedmiocie ustalenia skarżącej wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. 2009r. na kwotę odpowiednio 1469 zł i 2518 zł. - utrzymało w mocy zaskarżone decyzje.

Organy ustaliły, iż w dniu 29 kwietnia 2009r. skarżąca działając przez pełnomocnika złożyła informacje o posiadanych przez nią nieruchomościach i obiektach budowlanych za okres od 31 maja 2008r., w której do opodatkowania zadeklarowała: budynek o powierzchni użytkowej 469,90 m2 oraz grunt rolny zabudowany o powierzchni 0,3908. Wynikające z tej informacji dane dotyczące przedmiotu opodatkowania znalazły potwierdzenie w ewidencji gruntów. Z wypisu z rejestru gruntów wynika bowiem, iż skarżąca jest właścicielem działki o nr ewidencyjnym 1645/2 położonej w R. sklasyfikowanej jako "grunty rolne zabudowane", na której posadowiony jest budynek oznaczony jako "inny niemieszkalny".

Organ I instancji opierając się na powyższych danych, które nie uległy zmianie w 2009r. ustalił na ich podstawie wysokość obciążającego skarżącą łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2008 i 2009. Dla ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości przyjęto stawkę właściwą dla pozostałych budynków i ich części w tym również zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.

W dniu 19 sierpnia 2009r. wpłynęło do organu pismo skarżącej zatytułowane jako "prośba", w którym zawarty był wniosek o umorzenie naliczonego podatku od nieruchomości, następnie zaś w dniu 16 września 2009r. kolejne pismo z wnioskiem o potraktowanie pisma z 19 sierpnia 2009r. jako odwołania od wydanych w stosunku do skarżącej decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Na skutek uchylenia przez WSA w Rzeszowie uprzednio wydanych postanowień SKO stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania – odwołania te zostały rozpoznanie merytorycznie.

W treści wyżej opisanych pism, skarżąca zakwestionowała zasadność obciążenia jej podatkiem od zniszczonego budynku byłego kurnika w sytuacji gdy zaprzestano już prowadzenia w nim działalności gospodarczej.

Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżone decyzje stwierdziło, że ustalone w nich zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w prawidłowej wysokości, o oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, a podnoszone przez skarżącą argumenty nie mają znaczenia dla kwestii opodatkowania. Organ wyjaśnił iż podatek od nieruchomości, jako podatek majątkowy, obciąża podatników z tytułu samego tylko posiadania nieruchomości, niezależnie od tego czy posiadany budynek przynosi dochody czy tez powoduje jedynie konieczność ponoszenia nakładów. Ewentualny, podnoszony przez stronę w odwołaniu, zły stan techniczny, czy też brak eksploatacji obiektu nie ma zatem wpływu ani na kwestię samego opodatkowania, ani też na wymiar tego podatku. W ocenie organu, bez znaczenia zatem dla kwestii opodatkowania pozostaje fakt czy budynek zadeklarowany do opodatkowania pozostaje zdatny do jakiejkolwiek działalności gospodarczej oraz czy skarżąca osiągnęła z tytułu jego posiadania jakąkolwiek korzyść.

Organ zauważył także, iż wyeliminowanie budynku byłego kurnika z podstawy opodatkowania, mogłoby mieć miejsce jedynie w razie uznania iż obiekt ten utracił elementy konstrukcyjne pozwalające na zaliczenie go do przedmiotów opodatkowania zgodnie z art. 1a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 121 poz. 844 ze zm.). Wskazywana przez stronę okoliczność zaprzestania działalności produkcyjnej w przedmiotowym budynku, stanowi okoliczność wpływającą na kwestię stawki opodatkowania, jednakże odnosi się jedynie do opodatkowania nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skoro, jak ustalono , skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej – okoliczność ta nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe decyzje skarżąca zarzuciła wydanie ich z naruszeniem przepisów prawa materialnego ale przede wszystkim z naruszeniem zasad postępowania. Podniosła, iż wydanie decyzji w stosunku do niej wymagało uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy jej poprzednika prawnego, w stosunku do którego kwestia opodatkowania zniszczonego budynku pozostałego po byłym kurniku nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżąca wyjaśniła, iż kwestia opodatkowania je poprzednika prawnego była przedmiotem rozpoznania tego samego organu, który zlecił organowi I instancji uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez wyjaśnienie od kiedy powstał obowiązek podatkowy, co umożliwiło temu podatnikowi weryfikację zgłoszeń podatkowych za lata 2004-2008. W stosunku do skarżącej jednak w analogicznym stanie faktycznym zapadło inne rozstrzygnięcie a tym samym skarżąca została pozbawiona prawa do weryfikacji złożonych uprzednio zgłoszeń podatkowych. W takim postępowaniu organu odwoławczego skarżąca upatruje naruszenie zasady równości wobec prawa oraz zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy wykazany w ewidencji gruntów i budynków jako własność skarżącej budynek "inny niemieszkalny" winien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości.

Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwanej dalej "ustawą", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jak wynika z informacji z dnia 28.04.2009r. o nieruchomościach i obiektach budowlanych (złożonej przez pełnomocnika skarżącej) skarżąca zadeklarowała do opodatkowania budynek o powierzchni użytkowej 469,90 m2 oraz grunt rolny zabudowany o pow. 0,3908 ha. Także z wypisu z rejestru gruntów i budynków zalegającego w aktach wynika, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości gruntowej zabudowanej nr ew. 1645/2 oznaczonej symbolem B-Ps III o powierzchni 0,3908 ha na której posadowiony jest budynek oznaczony jako inny niemieszkalny.

Zgodnie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000, nr 100, poz. 1086 dalej prawo geodezyjne i kartograficzne), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na mocy art. 20 ust.1, ust.2, ust.3 prawa geodezyjnego i kartograficznego podatki te ustalane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków co do powierzchni gruntów, ich położenia, granic, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, budynków ich położenia, przeznaczenia, funkcji, a także w oparciu o dane co do właściciela gruntów. Ewidencja ta prowadzona jest przez właściwego starostę na podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 dalej Rozporządzenie).

Należy podkreślić, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości czy podatku rolnego nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków, klasyfikacja gruntów i budynków w niej zawarta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy oświadczeniach złożonych przez podatnika nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów i budynków mają zapisy wynikające z ewidencji. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.(por. wyrok WSA z dnia 28 października 2004r. sygn. akt III SA 3016/03, system LEX nr 171496, wyrok WSA z dnia 28 marca 2006r. sygn. akt III SA/Wa 3501/05, system LEX nr 201545).

Sąd zauważa, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mogą być oczywiście zakwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym może być obalone na mocy art. 194 §3 Ordynacji podatkowej. Jednakże weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji( por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004r.sygn. akt III SA/Wa 257/04, system LEX nr 175304). Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Tylko w tym odrębnym postępowaniu przed organem właściwym w sprawach ewidencji gruntów i budynków, podatnik może podważyć dotychczasową ewidencję. Wynik takiego postępowania skutkujący zmianą ewidencji pozwoli organowi podatkowemu na zmianę opodatkowania lub wyłączenie z opodatkowania dotychczasowego przedmiotu opodatkowania.

Zatem w ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo postąpiły dokonując w niniejszej sprawie wymiaru podatku od nieruchomości zarówno od gruntu, jak i budynku. Podkreślić należy, że podatek od nieruchomości należy do grupy podatków o charakterze majątkowym, a zatem dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności nieruchomości (budynku, gruntu), dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości, natomiast jakiekolwiek wyłączenia, zwolnienia, ograniczenia czy modyfikacje obowiązku podatkowego w tym zakresie muszą wynikać wyraźnie z treści powszechnie obowiązujących przepisów (ustawy podatkowej bądź przepisów prawa miejscowego wyrażonych w formie uchwały rady gminy).

Ustawodawca nie przewidział na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jakiegokolwiek ograniczenia obowiązku podatkowego z powodu podnoszonej przez skarżącą okoliczności, tj. bardzo złego stanu technicznego budynku kwalifikującego się do rozbiórki. Mianowicie, "budynkiem" stanowiącym przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest obiekt budowlany, charakteryzujący się określonymi cechami wymienionymi w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy (trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadanie fundamentów i dachu), niezależnie od stanu technicznego, w jakim znajduje się ten obiekt. Definicja z art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Zły stan techniczny nie stanowi przesłanki do uznania, że nie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Skarżąca zarzuciła, że budynek z uwagi na jego zły stan techniczny winien podlegać wyłączeniu z opodatkowania, zarzuciła też że organy podatkowe tej kwestii nie wyjaśniły. Kwestia czy istnieją przesłanki by wyłączyć z podstawy opodatkowania budynek może być rozważona tylko wtedy, gdy budynek ten utracił elementy konstrukcyjne pozwalające zaliczyć go do kategorii przedmiotów opodatkowania o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednak zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy to podatnik jeżeli złożył (jak twierdzi) niezgodną ze stanem rzeczywistym informację o obiektach budowlanych winien złożyć organowi podatkowemu informację o wygaśnięciu obowiązku podatkowego albo zaistnieniu zdarzenia powodującego zmianę opodatkowania. Uprzednio jednak winien wystąpić do właściwego organu o zmianę w ewidencji budynków bo tylko podatnik jako właściciel nieruchomości jest uprawniony do wszczęcia procedury zmiany danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym, a nie organ podatkowy, który jest związany ewidencją. Warto podkreślić, że art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek zgłaszania zmian danych ewidencji.

Podejmowanie przez organy podatkowe ustaleń w tym zakresie w kontekście złożonej przez skarżącą informacji i w kontekście danych z ewidencji budynków byłoby, jak słusznie zauważa organ odwoławczy bezprzedmiotowe.

A wobec kategorycznej normy wyżej przywołanego art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego organy podatkowe nie były uprawione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane z ewidencji i nie mogły uwzględnić argumentów skarżącej, że z uwagi na zły stan techniczny sporny obiekt nie jest budynkiem i winien być wyłączony z opodatkowania, gdy organy posiadały aktualny wypis z ewidencji budynków, z którego wynikało, że na działce nr 1645/2 o pow. 0,3908 ha jest posadowiony budynek oznaczony jako "inny niemieszkalny" sklasyfikowany zgodnie z § 65 ust. 1 pkt 10 Rozporządzenia.

Zasadnie też organy stwierdziły, że zły stan techniczny budynku i nieprowadzenie w nim działalności gospodarczej nie wyłącza go z opodatkowania, okoliczności te powodują jedynie opodatkowanie go według niższej stawki tj. dla pozostałych budynków.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy uznać je także za niezasadne.

Złożenie przez pełnomocnika skarżącej informacji z dnia 28.04.2009r. o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której to informacji skarżąca zadeklarowała do opodatkowania m.in. budynek, spowodowało wszczęcie postępowania podatkowego w tym zakresie i ustalenie skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego przyjmując za podstawę opodatkowania dane z tej informacji, zgodne z aktualną ewidencją gruntów i budynków.

Jak wynika z uzasadnienia skargi jak i odpowiedzi na skargę złożenie przez pełnomocnika M. C. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych spowodowało wszczęcie przez organ podatkowy postępowania wznowieniowego i uchylenie na skutek wznowienia postępowania z urzędu, dotychczasowych decyzji wobec tego podatnika w przedmiocie wymiaru i łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2004-2008.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło te decyzje wznowieniowe z powodu nieudokumentowania od kiedy powstał obowiązek podatkowy od budynku posadowionego na działce nr 1645/2.

Skarżąca wywodzi z powyższego wniosek, że M. C. jest uprawniony do zweryfikowania zgłoszenia podatkowego, natomiast ona na skutek wydania zaskarżonych decyzji jest pozbawiona tego uprawnienia. Jednakże wyżej opisane okoliczności świadczą jedynie o tym, iż organ podatkowy winien zbadać od kiedy powstał obowiązek podatkowy aktualnego wtedy właściciela przedmiotowego budynku, natomiast kwestia ta nie jest sporna jeżeli chodzi o obowiązek podatkowy skarżącej, gdyż wynika z zalegającego w aktach sprawy wypisu dotyczącego zmian w ewidencji budynków (co do osoby właściciela). Należy podkreślić, że w toku całego postępowania podatkowego skarżąca nie złożyła zweryfikowanej informacji o przedmiotach opodatkowania, a miała przecież zagwarantowane prawo do weryfikacji "zgłoszenia podatkowego" także w postępowaniu odwoławczym, bowiem Kolegium zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wyznaczyło stronie 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z którego to uprawnienia skarżącą nie skorzystała.

Dlatego nieuprawniony jest zarzut naruszenia zasady z art. 121 Ordynacji podatkowej i zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji).

Niezasadny też jest zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli jak stwierdza organ odwoławczy (czego nie kwestionuje skarżąca) w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje w sprawie wymiaru podatku M. C. za lata 2004-2008.

Nieuzasadniony też jest zarzut doręczenia zaskarżonej decyzji byłemu pełnomocnikowi. Pełnomocnik B. D. na wezwania organu odwoławczego przedłożyła udzielone jej przez skarżącą pełnomocnictwo do reprezentowania strony w toczącym się postępowaniu, a w aktach sprawy nie zalega żaden dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym adwokatowi M. C..

Z powyższych względów ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają prawa Sąd po myśli art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.