Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 885/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14g § 1, art. 14g § 3, art. 14h, art. 169
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska–Tylewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2014r. sprawy ze skargi JP na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...]złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2014 r. A.X. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: podlegania opodatkowaniu czynności przeniesienia własności udziału w nieruchomości w zamian za zwrot kwot należnych wspólnikowi spółki w wyniku obniżenia kapitału zakładowego albo w wyniku wystąpienia ze spółki komandytowej oraz w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dostawą udziału w nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną z miejscem zamieszkania w Polsce oraz podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT w Polsce. Jest też m.in. wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą i miejscem zarządu w Polsce, podlegającej w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku CIT. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł i został wpłacony w całości w gotówce. Spółka jest właścicielem m.in. niezabudowanej nieruchomości (gruntów) składającej się z [...] działek gruntu - stanowiących tereny przeznaczone pod zabudowę o łącznej pow. [...] ha, położonych w [...] i [...] (pow. [...]) oraz [...] (pow. [...]), dla których księgi wieczyste prowadzą odpowiednio Sądy Rejonowe w [...] i [...]. Wszystkie nieruchomości są przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę. Na nieruchomościach nie jest obecnie prowadzona działalność gospodarcza, ale nieruchomości te były kupione przez spółkę w celu przeznaczenia przez spółkę do dalszej sprzedaży (m.in. w wyniku parcelacji większych działek gruntu kupionych przez spółkę). Łączna szacowana wartość rynkowa nieruchomości wynosi ok [...] zł (wg wyceny [...] zł) i jest wyższa niż cena ich zakupu.

Obecnie planowane jest podjęcie przez walne zgromadzenie wspólników spółki uchwały o umorzeniu części udziałów spółki, w wyniku którego kapitał zakładowy spółki ulegnie obniżeniu. Wypłata kwot należnych wspólnikom spółki (w tym wnioskodawcy) wynikająca z tytułu wynagrodzenia za umorzenie udziałów spółki, nastąpi w postaci przeniesienia własności nieruchomości o wartości rynkowej odpowiadającej kwocie należnej każdemu ze wspólników spółki (w tym wnioskodawcy) z tytułu obniżenia kapitału zakładowego spółki.

Planowane jest też, iż do spółki przystąpią dwie spółki z o.o. z siedzibą i miejscem zarządu w Polsce, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku CIT w Polsce. Następnie, wspólnicy spółki planują przekształcenie spółki w spółkę komandytową z siedzibą i miejscem zarządu w Polsce ("spółka komandytowa") w trybie przepisów Kodeksu Spółek Handlowych. Na dzień przekształcenia spółki w spółkę komandytową, w kapitale własnym, obok kapitału podstawowego, spółka będzie posiadała m.in. następującą pozycję: kapitał zapasowy utworzony z zysków za 2008 r. w kwocie [...] zł, co do którego podjęto uchwałę o wypłacie, przy czym faktycznie do wypłaty nie doszło. Kapitały własne spółki są dodatnie, przy czym spółka wykazuje niepokryte straty z lat ubiegłych i stratę za 2013 r. w wysokości [...] zł.

W wyniku dokonanego przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową, proporcja udziału w zysku spółki komandytowej należna wspólnikom spółki będzie odpowiadała proporcji ich udziału w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przed przekształceniem. Cały majątek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanie się z dniem przekształcenia majątkiem spółki osobowej (spółki przekształconej) (tj. majątkiem spółki komandytowej). Na moment przekształcenia spółki w spółkę komandytową: (i) nie zostanie dokonana wypłata zysków przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością do jej wspólników, (ii) kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanie się w całości wkładem wspólników do spółki komandytowej, a (iii) niepodzielony zysk i pozostałe pozycje kapitałów własnych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (z wyjątkiem kapitału podstawowego) nie podwyższające wkładów do spółki komandytowej zostaną przeniesione na kapitał zapasowy spółki komandytowej. Tym samym w związku z przekształceniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową nie dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz nie ulegnie zmianie majątek tej spółki. Celem wspólników spółki nie jest likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a jedynie zmiana formy organizacyjno-prawnej tej spółki. Dotychczasowa działalność gospodarcza spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będzie po przekształceniu kontynuowana przez spółkę osobową (spółkę komandytową) w takim samym rodzaju i rozmiarze. Wspólnikami spółki komandytowej będą te same osoby fizyczne, w takiej samej proporcji, które są wspólnikami spółki (wnioskodawca będzie komandytariuszem spółki).

Możliwe jest również, iż wnioskodawca wystąpi ze spółki komandytowej oraz otrzyma wynagrodzenie z tytułu wystąpienia w postaci nieruchomości (udziału w nieruchomości).

Jest możliwe, że wnioskodawca dokona odpłatnego zbycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) nabytych w wyniku (i) wypłaty za umorzone udziały lub (ii) wystąpienia ze spółki komandytowej. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że w przypadku zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, przeniesienie własności udziału w nieruchomości w zamian za zwrot kwot należnych wspólnikowi spółki w wyniku obniżenia kapitału zakładowego, albo w wyniku wystąpienia ze spółki komandytowej, podlega opodatkowaniu VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 5)?

2. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca oraz zakładając, że dostawa nieruchomości (udziału w nieruchomości) nie korzystałaby ze zwolnienia od podatku VAT, to czy prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że w przypadku zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, że po dokonaniu rejestracji jako podatnika podatku VAT wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z dostawą nieruchomości (udziału w nieruchomości) jako wynagrodzeniem w zamian za umorzenie udziałów związane z obniżeniem kapitału zakładowego spółki z o.o. (spółki) albo w wyniku wystąpienia ze spółki komandytowej - w przypadku spełnienia przesłanek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z późniejszym odpłatnym zbyciem nieruchomości (pytanie oznaczone we wniosku nr 6)?

Zainteresowana wyraziła pogląd, że w przypadku zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, przeniesienie własności udziału w nieruchomości w zamian za zwrot kwot należnych wspólnikowi spółki, w wyniku obniżenia kapitału zakładowego, albo w wyniku wystąpienia ze spółki komandytowej, podlega opodatkowaniu VAT. Po dokonaniu rejestracji jako podatnika VAT zainteresowanemu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z dostawą nieruchomości (udziału w nieruchomości) jako wynagrodzeniem w zamian za umorzenie udziałów związane z obniżeniem kapitału zakładowego spółki z o.o. (spółki) albo w wyniku wystąpienia ze spółki komandytowej - w przypadku spełnienia przesłanek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z późniejszym odpłatnym zbyciem nieruchomości.

Organ podatkowy uznał, że złożony w dniu [...] marca 2014 r. wniosek nie spełniał wymogów zawartych w art. 14f § 1 i § 2, art. 14b § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa i pismem z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w zw. z art. 14h O.p. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku m.in., poprzez wskazanie, do jakich czynności (zwolnionych od podatku, opodatkowanych, czy niepodlegających opodatkowaniu) wnioskodawca - po dokonaniu rejestracji jako podatnik podatku od towarów i usług - będzie wykorzystywał udział w ww. nieruchomości.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni uzupełniła przedstawiony we wniosku stan faktyczny o informację, że po nabyciu nieruchomości (udziału w nieruchomościach) od spółki (spółki komandytowej), wnioskodawca może m.in. zbyć nieruchomości (udział w nieruchomościach). W ocenie wnioskodawcy, zbycie nieruchomości (udziału w nieruchomościach) przez wnioskodawcę będzie dokonane przez wnioskodawcę działającego jako podatnik VAT, a zatem w momencie nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomościach) od spółki (spółki komandytowej) przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT.

Dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] organ podatkowy wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji bez rozpatrzenia. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, iż wnioskodawczyni - pomimo wezwania do usunięcia braku formalnego - nie uzupełniła w całości przedstawionego we wniosku opisu sprawy w zakresie podatku od towarów i usług, ponieważ udzielona przez spółkę odpowiedź nie koresponduje zdaniem organu z zadanym pytaniem. Przez co niemożliwe było wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w ww. postanowieniu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając w imieniu Ministra Finansów biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w zażaleniu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014 r.

Na powyższe postanowienie, strona wniosła skargę.

W skardze strona wniosła o:

1) uchylenie postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. oraz postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r.;

2) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Postanowieniu z [...] lipca 2014 r. i poprzedzającemu go postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014 r. zarzuciła naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.), poprzez błędne uznanie w ww. postanowieniach, że skarżąca nie dokonała wystarczającego uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z zadanym pytaniem w wezwaniu z dnia [...] maja 2014 r.

Ponadto w uzasadnieniu do złożonej skargi strona wskazuje na naruszenie przez organ art. 169 § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez błędne uznanie w wydanym postanowieniu, że skarżąca uzupełniła wniosek w zakresie VAT jedynie częściowo, ponieważ nie ustosunkowała się do pytania pkt II lit. B wskazanego w wezwaniu do uzupełnienia wniosku, a zatem nie zostały przedstawione wszystkie konieczne informacje do wydania interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dostawą udziału w nieruchomościach (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).

Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na następujące orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych:

- z dnia 26 lutego 2013 i\, sygn. akt I SA/Gd 45/13;

- z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1243/06.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga okazała się zasadna.

Art. 169§1 i 2 o.p. przewiduje tryb usuwania braków w podaniach. Ma on charakter gwarancyjny, bowiem wnoszący podanie, co do zasady, otrzymuje "szansę" naprawienia błędów i uzupełnienia braków w podaniu. Dopiero niewykonanie wskazówek organu może spowodować negatywne skutki w postaci pozostawienia pisma bez rozpoznania. Tryb usuwania braków podań przewidziany w art. 169 o.p. ma zastosowanie niezależnie do tego, czy strona jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, czy też uczestniczy w nim sama (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2003 r., III RN 139/02, Glosa 2004, nr 4, s. 42).

Przepisy art. 169 § 1 i 2 o.p. stosuje się odpowiednio w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej (art. 14h o.p.). Tym samym organ podatkowy uzyskał uprawnienie do żądania od wnioskodawcy uszczegółowienia opisu stanu faktycznego, jeśli uzna, że jest to niezbędne do dokonania jego prawidłowej kwalifikacji prawnej.

Zgodnie z art. 14b. § 3 o.p. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Przepisy art. 14b § 1-3 stawiają przed wnioskiem o udzielenie interpretacji wymagania związane z tym, aby był złożony na piśmie i w sposób wyczerpujący przedstawiał stan faktyczny sprawy oraz zawierał własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Podmiot żądający udzielenia interpretacji ma obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy (stan faktyczny należy rozumieć jako pewien zbiór faktów składających się na sprawę interpretacyjną, faktem zaś jest "to, co zaszło lub zachodzi w rzeczywistości; zdarzenie, zjawisko; określony stan rzeczy"; "wyczerpujący" to "przedstawiający jakieś zagadnienie wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo; gruntowny, dokładny"), a zatem w taki sposób, by wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lipca 2007 r., I SA/Sz 906/06, LEX nr 277605). Kwestią przedstawienia stanu faktycznego wielokrotnie zajmowały się sądy administracyjne. I tak na przykład:

- w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r. (III SA/Wa 1246/09, LEX nr 600263) podkreślono, iż interpretacja indywidualna wydawana jest w ramach takiego zaistniałego stanu faktycznego, jaki zostanie przedstawiony we wniosku. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek "wyczerpującego" opisania tego stanu. Przesłanka ta będzie spełniona wówczas, gdy zostaną podane wszystkie niezbędne okoliczności faktyczne, które mają znaczenie dla dokonania właściwej kwalifikacji prawnej, tj. najpierw wyrażenia oceny prawnej przez samego wnioskodawcę, a następnie dokonanie oceny tego stanowiska przez organ wydający interpretację. Wnioski prawne muszą korespondować z przedstawionym stanem faktycznym;

- w wyroku WSA w Poznaniu (wyrok z dnia 23 listopada 2010 r., I SA/Po 636/10, LEX nr 750054) specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowiska). Dlatego też w sprawach tych nie jest prowadzone postępowanie dowodowe, a obowiązkiem wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) ustawodawca obciążył wnioskodawcę. Natomiast organ wydający interpretację ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku (art. 14c § 1 o.p.).

Wbrew twierdzeniu organu podatkowego skarżąca odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków pismem nadanym dnia [...] maja 2014 r. udzieliła odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytanie. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku - w części dotyczącej podatku od towaru i usług - poprzez wskazanie, do jakich czynności (zwolnionych od podatku, opodatkowanych, czy niepodlegających opodatkowaniu) będzie ona - po dokonaniu rejestracji jako podatnik podatku od towarów i usług -wykorzystywała udział w przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca wnioskodawczyni w odpowiedzi na tak zadane pytanie oświadczyła w piśmie z dnia [...] maja 2014 r., że po nabyciu nieruchomości (udziału w nieruchomościach ) od spółki (spółki komandytowej) wnioskodawca może m. in. zbyć nieruchomość (udział w Nieruchomościach), przy czym uczyni to jako podatnik VAT. Zgodnie z art. 14b§3 o.p. składający wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej obowiązany jest m. in. do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego lub przyszłego stanu faktycznego. Skoro w tak udzielonej odpowiedzi wnioskująca wskazała jako jedyną czynność, do jakiej będzie wykorzystywała przedmiotowy udział w nieruchomości jego zbycie i to po dokonaniu rejestracji jako podatnik podatku od towarów i usług to organ zobowiązany był rozpatrzyć wniosek odnosząc się do tak skonstruowanego przez wnioskodawcę stanu faktycznego. Użycie przez wnioskodawcę w odpowiedzi na pytanie określenia "między innymi" (m. in.) zbycia nieruchomości ma ten skutek, że wnioskowana interpretacja w przypadku jej wydania dotyczyć powinna jedynie sytuacji, w której nieruchomość zostanie zbyta, a nie obejmie żadnych innych czynności. Przeciwne rozumowanie w ocenie sądu jest bezpodstawne.

Skoro organ drugiej instancji sam stwierdził, że w przypadku nie wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia wnioskodawca posiadałby status zainteresowanego w rozpatrywanym przedmiocie sprawy, a z powyższych rozważań wynika, że postanowienie to zapadło z naruszeniem art. 14g§1i§3 o.p., oczywistym jest, że skarżąca nadal jest stroną zainteresowaną w sprawie. Z tego względu sąd nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących stanowiska organu co do odmowy przyznania skarżącej statusu zainteresowanej strony w przedmiotowym postępowaniu.

Wobec powyższego należało uznać, że wszystkie powyżej wskazane uchybienia przepisom postępowania miały wpływ na treść wydanego przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia, sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach stanowi art. 200 p.p.s.a, stosownie do którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty te złożył się poniesiony przez stronę wpis od skargi w kwocie [...] zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego: wynagrodzenie pełnomocnika określone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), ( [...] zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł).