Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2726/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Burmistrza K. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, tj. dwóch brzóz rosnących na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie geodezyjnym K. w gminie K. będącej własnością A. B.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że A. B. zwrócił się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, gdyż stanowią one zagrożenie dla zdrowia i życia oraz bezpieczeństwa budynku.

Podczas oględzin, przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji ustalono, że przedmiotowe brzozy o obwodach pni 141 cm i 136 cm, mają wysokość ok. 17 m, rosną w odległości ok. 8 m od budynku mieszkalnego. Drzewa mają prawidłowo ukształtowane pnie i korony, nie wykazują jakichkolwiek zmian chorobowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując rozstrzygnięcie Burmistrza K. podniosło, że przedmiotowe brzozy są w dobrym stanie zdrowotnym i nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa w normalnych warunkach pogodowych. Organ uznał za niecelowe zastępowanie drzew nowymi nasadzeniami oraz wskazał, że z uwagi na wiek drzewa te nie kwalifikują się do przesadzania. Na marginesie organ dodał, że brzozy te mogą być poddawane zabiegom pielęgnacyjnym, tak aby w przyszłości zapobiec złamaniu się słabszych konarów.

A. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i podniósł, że organy rozstrzygające w sprawie przekroczyły granice uznania administracyjnego.

Skarżący podniósł, że organ poczynił błędnie założenia, że przedmiotowe drzewa nie stanowią zagrożenie dla życia i mienia w normalnych warunkach pogodowych. Zdaniem skarżącego organ nie rozważył okoliczności, że coraz częściej występują na terenie Polski anormalne warunki pogodowe (wichury, tornada i trąby powietrzne), które pustoszą lasy i domostwa. Ponadto nie został uwzględniony fakt zasadzenie przez skarżącego w bliskiej odległości od brzóz innych drzewa, które rekompensują z wyprzedzeniem i nadwyżką usunięcie drzew.

Skarżący pozostaje w przekonaniu, że organ nie uwzględnił przy podejmowaniu decyzji interesu skarżącego, jak również zignorował konstytucyjne prawo do zdrowia i życia (art. 38 Konstytucji RP) oraz nie wspiera działań na rzecz ochrony środowiska (art. 74 ust. 4 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew.

Obowiązkiem organu wydającego decyzję w sprawie wycinki drzew jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę oraz ochrona składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 tej ustawy). Z treści art. 5 pkt 27 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż drzewa, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew. Nadto z uregulowań aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) wynika, iż ustawodawca obejmując drzewa ochroną zróżnicował ją w zależności od wieku drzewa oraz gatunku drzewa, co do zasady obejmując zwiększoną ochroną drzewa starsze oraz drzewa uznane za bardziej gatunkowo wartościowe.

Postulat zachowania substancji drzew, określony w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa. Zgodnie z treścią tego przepisu usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów (ust. 3 powołanego przepisu).

Norma ta nie określa żadnych szczegółowych przesłanek określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się w tym przypadku w granicach tzw. uznania administracyjnego przy czym nie można przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 k.p.a., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela (zob. wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r. sygn. II SA 506/98 Lex Nr 41383, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99 Lex Nr 46768). W przypadku rozstrzygnięcia zawierającego elementy uznania administracyjnego kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy organ właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania, (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99 Lex Nr 46768, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. V SA 2135/00 Lex Nr 50156).

Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a wydana decyzja nie nosi cech dowolności. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i utrwalenia poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, w konsekwencji uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Organy administracji rozpoznające sprawę ustaliły stan faktyczny, który uznać należy za bezsporny. W dniu 22 czerwca 2012 r. oraz 27 lipca 2012 r. dokonano pomiarów i oględzin drzew znajdujących się na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie K., gmina K. z zachowaniem czynnego udziału strony w postępowaniu. Przeprowadzone oględziny dowiodły, iż drzewa są obiektami żywymi, okazałymi i posiadają zdrowe pnie oraz korony. A. B. zgłosił do protokółu oględzin jedynie obawy dla bezpieczeństwa budynku mieszkalnego, a więc przesłankę uzasadniającą jego zdaniem wycinkę drzew.

Niewątpliwie z punktu widzenia celów ustawy i ochrony interesu społecznego okoliczność dobrego stanu zdrowotnego drzew przemawia przeciwko udzieleniu stosownego zezwolenia. Z jednej strony ustawa o ochronie przyrody nakazuje szczególną dbałość o jej zachowanie, z drugiej jednak nie wyklucza wycinki nawet zdrowego drzewostanu, w sytuacji gdy jest to niezbędne dla realizacji słusznego interesu strony. Zaznaczyć należy, że zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna wskazana we wniosku o wydanie zezwolenia, zgodnie z art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew.

Wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczy dwóch brzóz, których usunięcie jest ochrona istniejącego na nieruchomości budynku. Ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii przedmiotowych brzóz nie wynika, że są one stare, pozbawione kory, słabo umocowane w podłożu, z połamanymi konarami na skutek występujących wichur, co wskazywałoby na bezpośrednie zagrożenie dla ludzkiego życia i mienia.

Organy dokonując oceny, czy podane we wniosku drzewa zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych słusznie odmówiły wydania stosownego zezwolenia na ich usunięcie. W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że zagrożenie jakie mogą nieść omawiane drzewa powinno mieć charakter rzeczywisty a nie hipotetyczny. Zgoda na wycięcie przedmiotowych dwóch drzew nie może być oparta tylko na przesłance wystąpienia ewentualnych warunków atmosferycznych takich jak silne wiatry, wichury oraz groźbą potencjalnego zagrożenia dla mienia skarżącego i zdrowia lub życia ludzi (np. na skutek przewrócenia się drzewa na budynek mieszkalny). Sąd podziela zdanie organów orzekających w sprawie, że nie mogą stanowić przesłanki do wycięcia brzóz obawy dla bezpieczeństwa budynku oparte wyłącznie na stwierdzeniach skarżącego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2011 r. II OSK 434/10, LEX nr 992576). W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego odwołująca się do naruszenia jego prawa do zdrowia i życia.

Zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt zasadzenia przez skarżącego z własnej inicjatywy innych drzew. Przepis art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody wskazuje, że wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Cytowany przepis znajduje zasadniczo zastosowanie w przypadku wydania zezwolenia, a nie odmowy jego wydania. Natomiast postawa skarżącego może świadczyć o tym, że dba on w szczególny sposób o środowisko, jednakże nie może być to przesłanka uzasadniająca wydanie zezwolenia na usunięcie innych drzew.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, że dwa przedmiotowe drzewa nie kwalifikują się do wycięcia, wskazał skarżącemu na kwestię właściwej pielęgnacji drzew, realizując tym samym cel ochrony przyrody w zakresie kształtowania właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację i informację. Skarżący powinien zabezpieczać drzewa poprzez dokonanie czynności doraźnych (np. sprzątanie połamanych konarów, podparcie nadłamanych pni, bądź zabezpieczenie części terenu nieruchomości przed dostępem osób trzecich) tak aby nie spowodowały zagrożenia.

Wobec tego Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zrealizowały wynikające z art. 83 ust. 1 ustawy upoważnienie do działania w granicach uznania administracyjnego, właściwie rozważyły zarówno przesłankę interesu wnioskodawców jak i interesu publicznego, a następnie rozstrzygnęły konflikt tych interesów na korzyść drugiego z nich, wskazując okoliczności, przemawiające za takim rozwiązaniem.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.