Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 98/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Halina Wojtachnio po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04 w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 19 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podał, że pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki, działając w jej imieniu, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyżej wyroku. W motywach wniosku podał, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznością, jaką było jego zachorowanie na bolesną kamicę nerkową i schorzenie to skutkowało niezdolnością do wykonywania przez niego obowiązków, w okresie od 18 do 22 kwietnia 2005 r., w tym obowiązku dokonania w odpowiednim terminie czynności procesowej i uniemożliwiło nadto ustanowienie substytuta. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień pełnomocnik załączył do akt dowód w formie zaświadczenia lekarskiego. W jego ocenie wskazane we wniosku przyczyny uzasadniały stwierdzenie, że uchybienie terminu nie było przez niego zawinione. Równocześnie z tym wnioskiem pełnomocnik skarżącej złożył pismo z tej samej daty, w którym wnosił o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz uiścił opłatę kancelaryjną w wymaganej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że stosownie do art. 86 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej "P.p.s.a.") konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest kryterium braku winy. W myśl bowiem cyt. przepisu sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym - bez swojej winy. Okoliczności wskazujące na brak winy powinny być uprawdopodobnione we wniosku. Strona uchybiająca terminowi powinna uprawdopodobnić, iż mimo należytej staranności nie mogła, ze względu na zaistniałą niezależnie od niej przeszkodę, dokonać w terminie danej czynności w postępowaniu. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku mógłby zostać przywrócony tylko w razie wykazania, że skarżąca - działająca przez pełnomocnika - nie wniosła przedmiotowego wniosku w terminie bez swojej winy. W przypadku strony reprezentowanej przez pełnomocnika, przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu sąd ma na uwadze działania pełnomocnika i zaniedbania, obciążające jego samego, ale i nie zwalniające skarżącej od winy w niezachowaniu terminu. W sprawie skarżącej, w ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek złożony przez jej pełnomocnika nie zawiera danych wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu, bowiem powołane okoliczności nie są przeszkodami, których zaistnienie, pomimo należytej staranności z jego strony, uniemożliwiło zgłoszenie wniosku w terminie, tym samym nie potwierdzają braku zawinienia strony w niedopełnieniu omawianej czynności. Problemy zdrowotne przypadające na okres 18-22 kwietnia 2005 r., a więc w terminie do dopełnienia czynności, tj. złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie zwalniały strony od przewidywania takich sytuacji i właściwego zorganizowania codziennego wykonywania obowiązków w przypadku ich zaistnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł okoliczności, z powodu której profesjonalny pełnomocnik, działający w Kancelarii Adwokackiej w formie spółki jawnej, nie byłby w stanie zawiadomić i posłużyć się osobą trzecią (np. substytutem) do dokonania czynności procesowej w terminie. Sąd podkreślił nadto, że choroba pełnomocnika rozpoczęła się dopiero w dniu 18 kwietnia 2005 r., a więc w przedostatnim dniu upływu terminu. Pełnomocnik skarżącej nie dochował zatem należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy, zatem jego zachowanie nosi znamiona winy w postaci niedbalstwa. Świadczy to o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Na powyższe postanowienie "[...]" Sp. z o.o. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 86 § l P.p.s.a. przez przyjęcie, że strona uchybiła terminowi ze swojej winy i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o uwzględnienie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przyjmując za niewłaściwe stanowisko WSA, uznające uchybienie terminowi przez pełnomocnika jako wskazujące na przejaw niedbalstwa, w uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wywiodła, że choroba pełnomocnika skarżącej charakteryzowała się bólem o tak znacznym stopniu natężenia, że skutkowała całkowitym przysłonięciem pełnomocnikowi świadomości i tym samym uniemożliwiała mu kontakt z jakimikolwiek osobami trzecimi, w tym również z osobami, które mogłyby w imieniu pełnomocnika złożyć odpowiedni wniosek. Nie można upatrywać niedbalstwa pełnomocnika w tym, że nie złożył stosownego wniosku w ciągu pierwszych pięciu dni biegu terminu, skoro ustawodawca zakreślił stronie termin 7-dniowy na dokonanie czynności procesowej i w sytuacji, gdy ze względu na ciężki stan zdrowia pełnomocnik pozostawał pod wpływem środków farmakologicznych, które spowodowały utratę świadomości. Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia w sprawie okoliczność, iż pełnomocnik działa w profesjonalnej kancelarii, ponieważ wszelkich działań w niniejszej sprawie dokonywał osobiście i nie korzystał w żadnym razie z pomocy substytuta, co świadczyło o szczególnej dbałości o interesy klienta. Podobnie wniosek chciał sporządzić i podpisać osobiście. Uczynił to niezwłocznie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających mu dokonanie czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 85 P.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i następnych P.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, istnienie których czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że powinny być spełnione dwie podstawowe przesłanki, by wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony, a mianowicie: brak winy strony w uchybieniu terminu oraz powstanie ujemnych dla strony skutków procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Należy zauważyć, że w przypadku gdy strona jest reprezentowana w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać stosownej czynności procesowej. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego jest traktowane jako zaniedbanie samej strony. Strona w zażaleniu twierdzi, że pełnomocnik nie mógł dokonać w terminie prawem przewidzianym czynności procesowej złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ze względu na jego nagłą chorobę charakteryzującą się bólem o znacznym nasileniu, która ze względu na przysłonięcie całkowite świadomości uniemożliwiała mu jakikolwiek kontakt z osobami trzecimi. Trafnie WSA stwierdził, że początek choroby przypadł na przedostatni dzień upływu terminu do złożenia wniosku. Wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r., na którą pełnomocnik skarżącej nie stawił się mimo prawidłowego doręczenia wezwania (dowód potwierdzenie odbioru wezwania). Zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie termin ten upływał w dniu 19 kwietnia 2005 r. Z dołączonego do akt dowodu - wystawionego przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych Marka Szczurowskiego wynika jedynie poświadczenie, iż Grzegorz Długi jest chory w okresie 18.04. do 22.04.2005 r. ze wskazaniem w sposób nieczytelny rozpoznania choroby. Strona skarżąca nie dołączyła natomiast do akt sądowych innego dowodu na potwierdzenie swoich argumentów podanych we wniosku o przywrócenie terminu. Należy zgodzić się zatem ze stanowiskiem WSA, iż strona skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy. Argumentacja we wniosku stanowi więc jedynie polemikę z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem wskazać, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy skarżąca dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, nie wykazując staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. oddalił zażalenie, jako bezzasadne.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 5 sierpnia 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:

Sędzia NSA Halina Wojtachnio

po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

zażalenia "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach

na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04

o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04

w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie

z dnia 19 stycznia 2004 r. Nr [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "[...]" Sp. z o.o. w Katowicach przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 502/04.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podał, że pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki, działając w jej imieniu, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyżej wyroku. W motywach wniosku podał, że uchybienie terminu spowodowane było okolicznością, jaką było jego zachorowanie na bolesną kamicę nerkową i schorzenie to skutkowało niezdolnością do wykonywania przez niego obowiązków, w okresie od 18 do 22 kwietnia 2005 r., w tym obowiązku dokonania w odpowiednim terminie czynności procesowej i uniemożliwiło nadto ustanowienie substytuta. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień pełnomocnik załączył do akt dowód w formie zaświadczenia lekarskiego. W jego ocenie wskazane we wniosku przyczyny uzasadniały stwierdzenie, że uchybienie terminu nie było przez niego zawinione.

Równocześnie z tym wnioskiem pełnomocnik skarżącej złożył pismo z tej samej daty, w którym wnosił o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz uiścił opłatę kancelaryjną w wymaganej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że stosownie do art. 86 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej "P.p.s.a.") konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest kryterium braku winy. W myśl bowiem cyt. przepisu sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym - bez swojej winy. Okoliczności wskazujące na brak winy powinny być uprawdopodobnione we wniosku. Strona uchybiająca terminowi powinna uprawdopodobnić, iż mimo należytej staranności nie mogła, ze względu na zaistniałą niezależnie od niej przeszkodę, dokonać w terminie danej czynności w postępowaniu. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku mógłby zostać przywrócony tylko w razie wykazania, że skarżąca - działająca przez pełnomocnika - nie wniosła przedmiotowego wniosku w terminie bez swojej winy. W przypadku strony reprezentowanej przez pełnomocnika, przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu sąd ma na uwadze działania pełnomocnika i zaniedbania, obciążające jego samego, ale i nie zwalniające skarżącej od winy w niezachowaniu terminu. W sprawie skarżącej, w ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek złożony przez jej pełnomocnika nie zawiera danych wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu, bowiem powołane okoliczności nie są przeszkodami, których zaistnienie, pomimo należytej staranności z jego strony, uniemożliwiło zgłoszenie wniosku w terminie, tym samym nie potwierdzają braku zawinienia strony w niedopełnieniu omawianej czynności. Problemy zdrowotne przypadające na okres 18-22 kwietnia 2005 r., a więc w terminie do dopełnienia czynności, tj. złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie zwalniały strony od przewidywania takich sytuacji i właściwego zorganizowania codziennego wykonywania obowiązków w przypadku ich zaistnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł okoliczności, z powodu której profesjonalny pełnomocnik, działający w Kancelarii Adwokackiej w formie spółki jawnej, nie byłby w stanie zawiadomić i posłużyć się osobą trzecią (np. substytutem) do dokonania czynności procesowej w terminie. Sąd podkreślił nadto, że choroba pełnomocnika rozpoczęła się dopiero w dniu 18 kwietnia 2005 r., a więc w przedostatnim dniu upływu terminu. Pełnomocnik skarżącej nie dochował zatem należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy, zatem jego zachowanie nosi znamiona winy w postaci niedbalstwa. Świadczy to o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.

Na powyższe postanowienie "[...]" Sp. z o.o. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 86 § l P.p.s.a. przez przyjęcie, że strona uchybiła terminowi ze swojej winy i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o uwzględnienie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Przyjmując za niewłaściwe stanowisko WSA, uznające uchybienie terminowi przez pełnomocnika jako wskazujące na przejaw niedbalstwa, w uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wywiodła, że choroba pełnomocnika skarżącej charakteryzowała się bólem o tak znacznym stopniu natężenia, że skutkowała całkowitym przysłonięciem pełnomocnikowi świadomości i tym samym uniemożliwiała mu kontakt z jakimikolwiek osobami trzecimi, w tym również z osobami, które mogłyby w imieniu pełnomocnika złożyć odpowiedni wniosek. Nie można upatrywać niedbalstwa pełnomocnika w tym, że nie złożył stosownego wniosku w ciągu pierwszych pięciu dni biegu terminu, skoro ustawodawca zakreślił stronie termin 7-dniowy na dokonanie czynności procesowej i w sytuacji, gdy ze względu na ciężki stan zdrowia pełnomocnik pozostawał pod wpływem środków farmakologicznych, które spowodowały utratę świadomości. Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia w sprawie okoliczność, iż pełnomocnik działa w profesjonalnej kancelarii, ponieważ wszelkich działań w niniejszej sprawie dokonywał osobiście i nie korzystał w żadnym razie z pomocy substytuta, co świadczyło o szczególnej dbałości o interesy klienta. Podobnie wniosek chciał sporządzić i podpisać osobiście. Uczynił to niezwłocznie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających mu dokonanie czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 85 P.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i następnych P.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, istnienie których czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że powinny być spełnione dwie podstawowe przesłanki, by wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony, a mianowicie: brak winy strony w uchybieniu terminu oraz powstanie ujemnych dla strony skutków procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Należy zauważyć, że w przypadku gdy strona jest reprezentowana w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać stosownej czynności procesowej. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego jest traktowane jako zaniedbanie samej strony. Strona w zażaleniu twierdzi, że pełnomocnik nie mógł dokonać w terminie prawem przewidzianym czynności procesowej złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ze względu na jego nagłą chorobę charakteryzującą się bólem o znacznym nasileniu, która ze względu na przysłonięcie całkowite świadomości uniemożliwiała mu jakikolwiek kontakt z osobami trzecimi. Trafnie WSA stwierdził, że początek choroby przypadł na przedostatni dzień upływu terminu do złożenia wniosku. Wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r., na którą pełnomocnik skarżącej nie stawił się mimo prawidłowego doręczenia wezwania (dowód potwierdzenie odbioru wezwania).

Zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie termin ten upływał w dniu 19 kwietnia 2005 r. Z dołączonego do akt dowodu - wystawionego przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych Marka Szczurowskiego wynika jedynie poświadczenie, iż Grzegorz Długi jest chory w okresie 18.04. do 22.04.2005 r. ze wskazaniem w sposób nieczytelny rozpoznania choroby. Strona skarżąca nie dołączyła natomiast do akt sądowych innego dowodu na potwierdzenie swoich argumentów podanych we wniosku o przywrócenie terminu. Należy zgodzić się zatem ze stanowiskiem WSA, iż strona skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy. Argumentacja we wniosku stanowi więc jedynie polemikę z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem wskazać, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy skarżąca dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, nie wykazując staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. oddalił zażalenie, jako bezzasadne.