Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1954/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej D. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] lipca 1986 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...], arkusz mapy [...] działki: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej dawniej w księdze wieczystej KW [...] jako własność M. M. i E. A., a obecnie zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., z wpisem w dziale II o treści: "Skarb Państwa (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P.) - Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w P." oraz nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] ha, zapisanej w dawnej księdze wieczystej KW [...] jako własność M. M. i E. A., obecnie zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., jako własność Miasta P. (pkt I decyzji) oraz o ustaleniu odszkodowania za te nieruchomości (pkt II decyzji)

- uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. (pkt I decyzji) dotyczącej wywłaszczenia ww. nieruchomości;

stwierdził, że ww. decyzja z dnia [...] lipca 1986 r. w części pkt I dotyczącego wywłaszczenia ww. nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa;

utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. nr ustalającej odszkodowanie (pkt II decyzji).

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

W dniu 15 lutego 2005 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek K. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...], tom [...], karta [...], położonej w P. przy ulicach [...], stanowiącej własność M. M. i E. A.. Wnioskodawczyni podanie swe uzasadniła tym, iż decyzja będąca podstawą przejęcia na własność Państwa, wskazanej części nieruchomości wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym, na pominięciu udziału w postępowaniu spadkobierców właścicieli nieruchomości. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że obowiązująca w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) nakazywała nabywanie nieruchomości w drodze umowy zawieranej na zasadach ogólnych. Ponadto, w ocenie K. R. naruszono bezwzględnie obowiązujący jako ius cogens przepis art. 53 ust 1 cyt. ustawy pozwalający na dokonanie wywłaszczenia tylko wówczas gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy, podczas gdy w dacie wydania decyzji taka możliwość istniała, bowiem ustaleni byli spadkobiercy M. M., a stwierdzenie nabycia spadku miało miejsce na wiele lat przed dokonaniem wywłaszczenia. Wskazano także, że decyzja wydana przez Kierownika WGiGGUM P. nie zawiera wszystkich elementów decyzji wywłaszczeniowej wymienionych w art. 54 ustawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P., wskazując w uzasadnieniu, iż badana decyzja została skierowana do osób zmarłych, a więc nie posiadających zdolności prawnej. W związku z powyższym Wojewoda [...] uznał, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent Miasta P., podnosząc, że doszło do naruszenia przepisu art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 6 i 7 kpa.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, Minister Infrastruktury wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś z zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Celem przeprowadzonego postępowania było ustalenie czy decyzja Kierownika WGiGGUM P. z dnia [...] lipca 1986 r. jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w powyżej art. 156 § 1 kpa. Przedmiotową nieruchomość wywłaszczono w oparciu przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dlatego w świetle zgodności z przepisami ww. aktów prawnych oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania należy oceniać skarżone orzeczenie.

Zdaniem Ministra organ I instancji nie rozpatrzył całości zebranego przez siebie materiału dowodowego Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zebranego przez Wojewodę, z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia [...] czerwca 1986 r. wystąpił Zarząd Dróg i Mostów w P.. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej w przedmiotowym wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego oznaczono nieruchomość wskazując, że wniosek o wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości działki nr [...] znajdujące się w liniach rozgraniczających drogi oraz stanowiących fragmenty istniejących ulic [...] o pow. [...] m2, z całkowitej pow. [...] m2. We wniosku wskazano, że dla przedmiotowych działek jest prowadzona księga wieczysta KW Nr [...]. Celem wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem było wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej ww. działki, dla której decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1982 r. nr [...] został zatwierdzony plan realizacyjny ul. [...] i została zrealizowana budowa tejże ulicy. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego należy stwierdzić, że wywłaszczenie miało na celu regulację stanu prawnego nieruchomości co wskazano, we wniosku Zarządu Dróg i Mostów w P.. Ponadto Zarząd Dróg i Mostów wskazał, iż jako właścicielki hipoteczne nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], są wpisane M. M. i E. A..

W przedmiotowym wniosku z dnia 9 czerwca 1986 r., wnioskodawca stwierdził, że pertraktacje dotyczące dobrowolnego odstąpienia ww. nieruchomości oraz regulację zaszłego stanu prawnego nie zostały przeprowadzone, gdyż wnioskodawcy nie udało się ustalić adresu zamieszkania współwłaścicielek hipotecznych nieruchomości.

Ponadto zdaniem Ministra przedmiotowy wniosek spełniał wymagania formalne z art. 54 ust. 1 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, jednak wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny zrealizowany przed wydaniem decyzji o jej wywłaszczeniu, pozbawia możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości, gdyż cel publiczny został już zrealizowany. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że wszczęcie z takiego wniosku postępowania wywłaszczeniowego stanowi rażące naruszenie przepisu art. 50 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 53 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., co stanowi wypełnienie przesłanki wskazanej art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Minister Infrastruktury podniósł także, że z akt sprawy wynika, iż zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 1986 r. Kierownik Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. poinformował Urząd Dzielnicowy [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego na ww. wniosek Zarządu Dróg i Mostów w stosunku do nieruchomości położonych w P. przy ul. [...], zapisanych w księdze wieczystej KW Nr [...], obręb [...] nr mapy [...] działki nr [...] o pow. [...] m2 i [...] m2, stanowiących własność M. M. i E. A. oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, wyznaczonej na dzień 3 lipca 1986 r. w lokalu Urzędu Miejskiego w P.. Na przedmiotowym zawiadomieniu zamieszczono prezentatę Urzędu Dzielnicowego [...], (który jest jednym z adresatów ww. zawiadomienia - w celu wywieszenia na tablicy ogłoszeń na okres 14 dni i zwrotu z adnotacją o dokonanym obwieszczeniu). Przedmiotowe zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń od dnia 24 czerwca 1986 r. do dnia 8 lipca 1986 r. Dnia 3 lipca 1986 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza na którą jak wskazano w protokole z przedmiotowej rozprawy nikt się nie stawił.

Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie przedmiotowa decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1986 r. zawiera elementy wskazane w art. 56 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., które powinna zawierać decyzja wywłaszczeniowa, tj. ustala przedmiot wywłaszczenia, wskazuje, że wywłaszczenie polega na całkowitym odjęciu prawa własności, stwierdza, że wywłaszczenie następuje na ww. wniosek Zarządu Dróg i Mostów w P., ustala kwotę odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, którą wobec tego, że poszukiwania właścicieli nie dały rezultatu, przekazano do depozytu sadowego. W decyzji wywłaszczeniowej – zdaniem Ministra - umieszczono szczegółowe uzasadnienie faktyczne oraz prawne, a także pouczono o środkach odwoławczych. Jednak w ocenie Ministra cel wywłaszczenia - regulacja stanu prawnego nieruchomości przesądza, że badaną decyzję w trybie nadzoru wydano z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie przedmiotowa decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1986 r. została skierowana do osób, które jak słusznie zauważył Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., nie żyły w dacie jej wydania. Wobec czego należy uznać, że rozstrzygnięcie dotyczące sytuacji prawnej osób, które zmarły stanowi rażące naruszenie prawa, co daje podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.

Minister Infrastruktury wskazał ponadto, że w myśl art. 156 § 1 pkt 2 organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, ale zgodnie z § 2 art. 156 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1, 3, 4 i 7, jeśli od daty doręczenia lub ogłoszenia upłynęło lat 10 jak również wtedy gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z zm.). Przywołując treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 sygn. III CZP 72/2006 (opubl. OSNC 2007/6/85) organ odwoławczy stwierdził, że drogi publiczne, są wyłączone z obrotu prawnego, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych mogą one stanowić własność tylko właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy mogą być oddawane jedynie w najem, dzierżawę albo użyczenie. Działka gruntu będąca drogą publiczną nie może zatem – zdaniem organu -stać się własnością żadnego innego podmiotu, niż podmiot prawa publicznego wymieniony w art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, ani nie może być oddana w wieczyste użytkowanie.

Podsumowując, Minister Infrastruktury stwierdził, że uwzględnienie właściwego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości objętej wywłaszczeniem doprowadziło do uchylenia pkt I decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej i orzeczenia, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1986 r. została wydana z naruszeniem prawa oraz utrzymania w mocy pkt II tej decyzji stwierdzającego nieważność powyższej decyzji w zakresie ustalenia odszkodowania.

Na przedmiotową decyzję Ministra Infrastruktury z dnia[...]września 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. P. reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

- art. 156 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. (pkt 1 decyzji) dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, poprzez stwierdzenie, że decyzja z dnia [...] lipca 1986 r. (pkt 1 decyzji) o wywłaszczeniu wskazanych w niej nieruchomości wywołała nieodwracalne skutki prawne;

- art. 77 § 1 kpa i § 4 kpa poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego oraz nie rozpatrzenie go w sposób wyczerpujący oraz nie powiadomienie skarżącej o faktach znanych organowi z urzędu czym organ uniemożliwił podjęcie przez skarżącą czynności kontrolnych u Wojewody [...] w zakresie zmiany kategorii drogi [...] z drogi nie będącej drogą publiczną na drogę będącą drogą publiczną tj. z drogi wewnętrznej na drogę gminną pomimo toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. (pkt 1 decyzji) o wywłaszczeniu tejże nieruchomości, w wyniku którego rozstrzygnięciu podlega ustalenie właściciela nieruchomości na której znajduje się ulica [...];

- art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności poprzez nie uwzględnienie właściwego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości objętej wywłaszczeniem, a w konsekwencji pominiecie istotnej dla niniejszej sprawy okoliczności, która miała decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jaką była zmiana, kategorii ul. [...] z drogi wewnętrznej osiedlowej - zgodnie z ustawą o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, a wedle art. 8 ust. 1 tejże ustawy drogi niezaliczone do żadnej ww. kategorii dróg publicznych [...] są drogami wewnętrznymi. - podczas toczącego się już w niniejszej sprawie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. o wywłaszczeniu tejże nieruchomości (postępowanie zostało wszczęte dnia 15 lutego 2005 r.), które jest w istocie postępowaniem o ustalenie praw własności do niniejszej nieruchomości;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 1 i 10 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 156 § 2 kpa poprzez uznanie, że wybudowanie dróg na nieruchomościach, które zostały wywłaszczone wskutek decyzji z dnia lipca 1986 r. (pkt 1 decyzji) o wywłaszczeniu tychże nieruchomości spowodowało nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające wyeliminowanie ww. decyzji z obrotu, pomimo, iż została ona podjęta z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że to, iż na nieruchomości, której dotyczy postępowanie znajdują się drogi publiczne nie przesądza o nieodwracalności skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 kpa, albowiem zgodnie z ustawą o drogach publicznych kategorię nadaje oraz jej pozbawia ten sam organ. Dlatego też nadanie drodze odpowiedniej kategorii nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 ustawy o drogach możliwe jest wyłączenie drogi z użytkowania. Zdaniem skarżącej stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie ma skutków prawnych w postaci przeniesienia własności nieruchomości na których urządzono drogi na osoby nie mogące być jej właścicielami, a jedynie uporządkowanie stanu prawnego, bowiem ani Skarb Państwa w 1986 r., ani władze samorządowe nie stały się nigdy właścicielami spornych nieruchomości, gdyż nigdy skutecznie ich nie nabyły, bowiem w obowiązującym od 1.01.1999r. stanie prawnym zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych możliwe jest tylko w stosunku do dróg stanowiących własność samorządu gminnego.

Natomiast podjęcie przez organ decyzji wywłaszczeniowej wobec osób nieżyjących, bez podstawy prawnej tj. w trybie który nie był przewidziany w tym przypadku oraz ujęcie w tej decyzji nieruchomości, których w ogóle nie ujawniono we wniosku wywłaszczeniowym stanowiących działki o nr [...] oraz [...] na których obecnie znajduje się ulica [...] i ulica [...] uzasadnia zdaniem skarżącej unieważnienie w trybie nadzwyczajnym takiej decyzji. Zdaniem skarżącej dopiero jej wyeliminowanie pozwoli na uregulowanie stanu prawnego poprzez podjęcie decyzji zgodnych z prawem wobec spadkobierców właścicieli wywłaszczonych nieruchomości.

Dlatego też skarżąca argument organu o zaistnieniu w tej sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, w kontekście braku podstaw do unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej uznaje za chybiony. Tym bardziej, iż od wszczęcia tego postępowania w 2005 r. aż do 2008 r. ul. [...] nie była drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną, a organ zmienił jej status w trakcie trwania przedmiotowego postępowania co zdaniem skarżącej jest niedopuszczalne, a Minister Infrastruktury nie wszczął w tej materii żadnego postępowania, chociaż powinien był to uczynić z urzędu.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny dokonuje w zakresie swojej właściwości kontroli zaskarżonych aktów wydawanych przez administrację publiczną pod względem zgodności z prawem materialnym oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Analizując materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy oraz oceniając zarzuty podniesione przez skarżącą, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury uchylająca decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] zapisanej w danej księdze wieczystej jako własność M. M. i E. A., a obecnie zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. jako własność Skarbu Państwa (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej) – Zarząd Dróg i Mostów i nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] zapisanej w danej księdze wieczystej jako własność M. M. i E. A. obecnie stanowiącej własność Miasta P. oraz o ustaleniu odszkodowania za te nieruchomości stwierdzającej jednocześnie, że decyzja Wojewody [...] w zakresie wywłaszczenia nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa ze względu na wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych.

Podstawową kwestią w rozpoznawanej sprawie jest to, że organ prowadząc w 1986 r. postępowanie wywłaszczeniowe opisanych wyżej nieruchomości prowadził je i wydał decyzję w stosunku do osób zmarłych, nie dokonując przy tym elementarnej staranności w zakresie ustalenia kręgu spadkobierców dawnych właścicieli, ograniczając się do stwierdzenia, że poszukiwania tabularnych właścicieli nieruchomości nie dały żadnego rezultatu. Aktywność organu ograniczyła się jedynie do skierowania zapytań do Narodowego Banku Polskiego w P. oraz Wydziału Finansowego Urzędu Miasta P. o ewentualne zaległości finansowe osób fizycznych, które zamierzano wywłaszczyć.

Tymczasem z akt sprawy wynika wprost, że M. M. zmarła 21 grudnia 1972 r. w P., do końca swoich dni mieszkając pod tym samym adresem, który co słusznie podniósł organ pierwszej instancji wymieniony był w akcie notarialnym dotyczącym nabycia wywłaszczonej nieruchomości. Nadal mieszka tam jej córka. Natomiast E. A. zmarła 23 czerwca 1952 r. w G..

Zdolność prawna strony będącej osobą fizyczną wygasa wraz z jej śmiercią, co oznacza, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji.

Jeżeli organ (tak jak w przedmiotowej sprawie) wydał decyzję jest ona obarczona wadą nieważności przewidzianą w art.156 § 1 pkt 1 kpa i nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ rozstrzygnięcie dotyczące sytuacji prawnej osoby, która zmarła jest rażącym naruszeniem prawa będącym podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. Orzecznictwo dotyczące tego zagadnienia jest jednolite i nie budzi zastrzeżeń, a skład orzekający podziela ten pogląd w pełni. Takie stanowisko akceptuje także organ – Minister Infrastruktury. Jedynym argumentem jaki organ powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchylając decyzję nadzorczą Wojewody [...] w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej (w zakresie wywłaszczenia) było zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych jakie ona zdaniem organu wywołała.

Jednak sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę uznał, że z tego względu, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jej wyeliminowanie z obrotu prawnego było konieczne (brak udziału następców prawnych danych właścicieli w postępowaniu wywłaszczeniowym).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić podniesioną wyżej okoliczność i w pełni stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów oraz zasad wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

W zaistniałej sytuacji badanie legalności decyzji pod kątem pozostałych zarzutów skargi należało uznać za przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.