Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3301/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Beata Cieloch / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006r. sprawy ze skargi T.P. i M.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących T.P. i M.P. kwotę [...] /[...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2002 roku wydaną na podstawie art. 48 i art. 81 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał państwu T. i M.P. zam. M. [...] dokonać rozbiórki będącego w budowie samowolnie realizowanego budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M. nr [...] gm. B.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] 2002r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] położonej w miejscowości M. [...] stanowiącej własność T.P. i M.P. W trakcie oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce budowane są dwa obiekty: budynek gospodarczy oraz budynek inwentarski. Przedmiotem niniejszego postępowania jest będący w budowie obiekt inwentarski. Jak ustalono, do istniejącej na działce stodoły o konstrukcji murowanej dobudowano od strony południowej (do naroża południowo-wschodniego) obiekt inwentarski. Dobudowa posiada wymiary zewnętrzne 4,20 x 7,40 m. Obiekt realizowany jest w technologii tradycyjnej. Ściany murowane z bloczka żużlobetonowego, strop gęstożebrowy . Wewnątrz obiektu wykonano rynki oraz posadzki betonowe. Ponadto wykonano barierki stalowe wygradzające kojce dla zwierząt oraz koryta betonowe. W obiekcie osadzono stolarkę okienną i drzwiową. Organ I instancji wskazał iż, w dniu oględzin budowa obiektu nie była ukończona. Obiekt nie posiadał wykonanego dachu. Stwierdził także, że od strony południowej do realizowanego obiektu przylega wylodzony plac, który zgodnie z oświadczeniem M.P. ma pełnić funkcję składowiska obornika. Wygrodzony plac posiada wymiary zewnętrzne 3,65 x 6,50 m. Samo zaś ogrodzenie wykonano, jako murowane (pełne) gr. 12 z bloczków żużlobetonowych. Wysokość wykonanego muru wynosi od strony południowej i wschodniej 1,0 m. Natomiast mur od strony zachodniej posiada gr. 20cm ,a jego wysokość z uwagi na ukształtowanie terenu (skarpa) zawiera się w przedziale od 1,0 do 2,0 m.

Ponadto, organ wskazał, że uczestniczący w oględzinach M.P. oświadczył, że do budowy chlewni przystąpił w 2001 r. tuż po powodzi, która uszkodziła konstrukcję istniejącej stodoły. Stodoła zlokalizowana jest na skarpie i podmycie fundamentów powodowało jej osuwanie. Wybudowany budynek inwentarski posiada od strony stodoły ścianę betonową, która wraz z budynkiem ustabilizowała konstrukcję stodoły, uniemożliwiając dalsze osuwanie stodoły. Na budowę przedmiotowego budynku nie uzyskiwał pozwolenia na budowę, ani też nie zgłaszał zamiaru wykonania tych robót

Mając na uwadze poczynione ustalenia organ I instancji uznał, że przedmiotowy obiekt realizowany jest samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, gdyż zgodnie z art 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) _ "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art 29 i art. 30". Przy czym przepis art. 29 w sposób enumeratywny wymienia przypadki (budowy), w których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że tylko te budowy i tylko te wyłączone spod działania ogólnej zasady zawartej w art. 28, a zatem zaniechanie uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do przedmiotowego obiektu jest naruszeniem i traktowane jest jako samowola budowlana. Dlatego też wypełniając dyspozycję przepisu art. 48 ustawy - prawo budowlane (tekst jednolity Dz .U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) - który mówi, że "organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ" nakazano rozbiórkę będącego w budowie budynku inwentarskiego. Powołanym powyżej przepisem ustawodawca wprowadził obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego za naruszenie porządku prawnego w sprawach budownictwa, tylko z powołaniem się na brak wymaganego pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia budowlanego.

Organ I instancji, biorąc pod uwagę oświadczenie M.P. oraz stwierdzone uszkodzenia istniejącej stodoły wyłączył z obowiązku rozbiórki ścianę południową samowolnie wybudowanego obiektu, gdyż jak podniósł pozostawienie tej ściany służyć ma wzmocnieniu i stabilizacji konstrukcji istniejącej stodoły.

Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] 2002 roku wnieśli T. i M. P., wskazując, że po powodzi jaka miała miejsce w 2001 r. w wyniku której uszkodzona została konstrukcja stodoły zmuszeni byli niezwłocznie przystąpić do jej zabezpieczenia by uchronić ją od dalszych szkód. Postanowili więc wykorzystać tę sytuację do wykonania nie tylko ściany zabezpieczającej konstrukcję stodoły ale również , aby ściana ta wykorzystana była do pomieszczenia inwentarskiego. Niezależnie od tego postanowili wykonać jednocześnie mur, który zabezpieczałby napływ wód w przypadku ponownej powodzi. Stwierdzili, iż byli przekonani, że zabezpieczenie konstrukcji stodoły po jej uszkodzeniu w wyniku powodzi, jak również budowa obiektu inwentarskiego zgodnie z art.29 ust. 1 pkt ustawy - prawo budowlane nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tym bardziej, iż wykonanie robót zabezpieczających podyktowane było pośpiechem , by nie dopuścić do dalszych szkód. Podnieśli także, że nie zrozumieli tej część decyzji w której nakazano rozebrać wykonane mury obiektu inwestorskiego przy zachowaniu jedynie muru zabezpieczającego. Ich zdaniem, wykonanie tego obiektu w niczym i nikomu nie stwarzałoby przeszkód, ponieważ z tej strony nie istnieje żadne sąsiedztwo. Dlatego wskazali, że najwłaściwszym rozwiązaniem byłoby dopuszczenie do ukończenia rozpoczętej budowy, po załatwieniu wymaganych przepisami formalności, tym bardziej, że wykonaniem tego obiektu nie będą, naruszone interesy osób trzecich, ani stwarzane jakiekolwiek zagrożenia. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie wydanej decyzji, a także o wskazanie jakie formalności należy wykonać by naprawić popełnione błędy.

Decyzją z dnia 1 listopada 2002 roku, znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji, stwierdził, iż organ I instancji zasadnie przyjął, iż przedmiotowy obiekt realizowany jest samowolnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i właściwie zastosował przepis art. 48 prawa budowlanego z 7.07.1994r. wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Organ n instancji powołał się także na przepis art. 28 ustawy prawo budowlane, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. W świetle zaś przepisu art. 29 ust. 1 ustawy prawo budowlane budowa w/w obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 3 pkt 6 przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Jako że budowa była wykonywana bez wymaganego na budowę (dobudowę) organ I instancji zasadnie nałożył powyższy obowiązek.

Skargę na powyższą decyzję w dniu [...] 2002 roku wnieśli T.P. i M.P. Podnieśli, że budowany obiekt o wymiarach 4x7 posiada łącznie 28 m2 , a wiec nie przekracza 35 m2 powierzchni zabudowy. Rozpiętość tego obiektu wynosi 4,20m. Obiekt ten wykonany został na skutek osuwania się stodoły po powodzi, dla jej podparcia przed dalszym osuwaniem się. Wydana decyzja dotyczy rozbiórki obiektu za wyjątkiem ściany podpierającej osuwającej się ściany stodoły. Skarżący podnieśli także ,że dokonanie rozbiórki obiektu przy pozostawieniu jednej ściany jako wzmocnienie nie spełni tej funkcji bo i tak należałoby wykonać przypory tej ściany, bo nie wytrzyma ona naporu osuwającej się stodoły. Ponadto skarżący wskazali ,że ponieważ powierzchnia tego obiektu nie przekracza 35 m2, a jego rozpiętość 4,80 m., to zgodnie z art. 29 § 1 pkt 1 a -prawa budowlanego, na jego wykonanie nie wymagane jest pozwolenie na budowę, w związku z czym wskazali, iż zmieniającego przeznaczenie z obiektu inwentarskiego na obiekt gospodarczy. Skarżący jednocześnie stwierdzili, iż rozbiórka stworzyć może realne zagrożenie zawalenia się stodoły. Jak podnieśli, w tej sytuacji zmiana przeznaczenia użytkowego tego obiektu nie narusza przepisów prawa budowlanego ani też interesu osób trzecich. W związku z powyższym wnieśli o wydanie orzeczenia w tej sprawie by obiekt ten nie musiał być rozebrany i nie zachodziła obawa naruszenia przepisów - prawa budowlanego.

W odpowiedź na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. oznaczana dalej - p.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają, rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Dlatego też właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola obejmuje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej w dacie jej wydania.

W niniejszej sprawie skarga została uwzględniona Jednakże Sąd nie podzielił wszystkich podniesionych przez skarżących T.P. i M.P. zarzutów.

Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy .Dotyczy to w szczególności jednej z zasad prowadzenia postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej tj. zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej prawidłowego załatwienia. Zasadę tę statuuje art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, przede wszystkim, organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie ( art.77 k.p.a.). Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono tej części decyzji organu I instancji (zawartej w uzasadnieniu), która wyłącza z nakazu rozbiórkę ścianę południową samowolnie wybudowanego obiektu mającą, stanowić zabezpieczenie dla istniejącej stodoły. Już w odwołaniu skarżący podnieśli, iż niezrozumiała jest dla nich ta część decyzji, jednakże organ II instancji tę kwestię pominął i nie ustosunkował się do wskazanego zarzutu. W skardze zaś skarżący podnieśli ,iż pozostawiona ściana jako wzmocnienie osuwającej się ściany stodoły nie spełni tej funkcji bo i tak należałoby wykonać przypory tej ściany ,ponieważ nie wytrzyma naporu osuwającej się stodoły.

Zdaniem Sądu decyzja I instancji nie zawiera prawidłowego rozstrzygnięcia, naruszony został art.107 k.p.a.

W sentencji decyzji stwierdzono iż : " nakazuje się dokonać rozbiórki będącego w budowie samowolnie realizowanego budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M. nr [...] gm. B.", a w jej uzasadnieniu zawarto stwierdzenie: " jednocześnie informuje się ,że biorąc pod uwagę oświadczenie Pana P. oraz stwierdzone uszkodzenia istniejącej stodoły z obowiązku rozbiórki wyłącza się ścianę południową samowolnie wybudowanego obiektu .Pozostawienie tej ściany służyć będzie wzmocnieniu i stabilizacji konstrukcji istniejącej stodoły."

Rozstrzygnięcie bowiem musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji, dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na tezę wyroku NSA z 30.06.1998r .J SA HA 1478/98,w której stwierdza się ,że " rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji." W przedmiotowej zaś sprawie część rozstrzygnięcia została zawarta w jej uzasadnieniu. Konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji, uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, taka jest jego rola wynikająca z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a.

W przypadku zaś ,kiedy decyzja nie zawiera prawidłowego rozstrzygnięcia (osnowy) o, którym mowa w art.107 & l k.p.a., - to uniemożliwia ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego.( Podobne stanowisko zostało przedstawione w orzeczeniu NSA z 20.07.1981r., SA 1163/81 OSPiKA 1982 nr 9 -10, poz.l69).

W związku z powyższym, Sąd uznał ,że wada istniejąca w samej treści decyzji dała podstawę do uchylenia decyzji organu II instancji i decyzji ją poprzedzającej i orzekł jak w punkcie I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt l lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji na podstawie art.200 p.p.s.a.