Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3375/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1, 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Y. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 215/19 w sprawie ze skargi Y. P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla punkt III i IV zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Y. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 215/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Y. P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności (pkt 1); stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy (pkt 3); przyznał Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną 2.000 złotych (pkt 4) oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, iż z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego z 15 marca 2017 r. został załatwiony dopiero w marcu 2019 r. Do dnia wniesienia skargi w lutym 2019 r. Wojewoda podjął zaledwie jedną czynność. Wojewoda przez wiele miesięcy nie informował strony o stanie sprawy, jak również nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Akta potwierdzają, że sprawa nie była skomplikowana i nie wymagała podejmowania przez organ żadnych czynności wykraczających poza zwykłe postępowanie. Brak działania organu nie miał żadnych uzasadnionych powodów. Wojewoda po wezwaniu strony o uzupełnienie braków wniosku, co miało miejsce w maju 2017 r., ocenił wypełnienie przez stronę ww. wezwania dopiero w marcu 2019 r. Ponadto Wojewoda nie informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. Mając to na uwadze Sąd I instancji uznał, że organ pozostawał w bezczynności. Jednak z uwagi na fakt, że na moment orzekania sprawa została załatwiona przez organ, Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania właściwego aktu.

W ocenie Sądu I instancji bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zachowanie organu nie znajduje żadnego uzasadnienia, nie było podyktowane żadnymi przeszkodami procesowymi, działaniami strony, czy innymi okolicznościami, które uniemożliwiały załatwienie sprawy.

Sąd I instancji uzasadniając przyznanie skarżącemu kwoty 2.000 zł stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego). Sąd I instancji wyjaśnił jednocześnie, że postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz, że czynione są starania dla poprawy możliwości organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe , leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej Y. P. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w części zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na błędnym zastosowaniu art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 § 1 i art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej: k.p.a.), poprzez niezasądzenie na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości przez niego wnioskowanej tj. 10.000,00 zł i niewymierzenie organowi grzywny na wniosek strony w wysokości 1.000,00 zł w sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny uzasadniał zastosowanie takich instrumentów prawnych w tych właśnie kwotach, celem realizacji właściwego zadośćuczynienia dla strony i wzmocnienia instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania we wskazanym przez stronę wymiarze.

2. przepisów prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tzn. niezasadne umorzenie postępowania w sprawie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia, w sytuacji, w której organ pozostawił sprawę bez rozpoznania w oparciu o błędne założenie tj. uznał, iż uzupełnienie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę po upływie 7 dniowego terminu zawitego stanowi przesłankę do pozostawienia sprawy bez rozpoznania co stanowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż jak wiadomo zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą uzupełnienie tego rodzaju braku po terminie, lecz przed doręczeniem stronie zawiadomienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu, a organ rozpatrujący sprawę powinien wydać decyzję merytoryczną w tym przypadku na podstawie art. 114 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 z późn. zm.).

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wskazał, że uzupełnił braki formalne żądania wskazane w wezwaniu skierowanym z organu i doręczonym 12 maja 2017 r., lecz nie zostały one uzupełnione w wyznaczonym przez organ 7 dniowym terminie, który upłynął 19 maja 2017 r., tylko o 3 dni później tzn. 22 maja 2017 r. Wiadomości te potwierdził, również organ w zawiadomieniu z dnia 25 marca 2019 r. Natomiast zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa i doktryny, uzupełnienie braków formalnych podania z uchybieniem 7 dniowego terminu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu. W przypadku gdy strona usunęła brak formalny po terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stosowanie powołanego przepisu nie jest dozwolone. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący złożył wypełniony załącznik nr 1 podpisany przez M. S. oraz pełnomocnictwo udzielone osobie podpisującej ww. załącznik 22 maja 2017 r. (3 dni po terminie) tj. przed poinformowaniem go o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismo organu w tej sprawie nosi datę 25 marca 2019 r., zaś doręczenie skarżącemu tego pisma nastąpiło 5 kwietnia 2019 r. (1 rok 10 miesięcy i 14 dni licząc od daty uzupełnienia braków).Skarżący przez blisko 2 lata pozostawał w przekonaniu, iż prawidłowo uzupełnił braki i pozostaje na tamten czas w stanie oczekiwania na wydanie przez organ decyzji merytorycznej. Organ nie umożliwił skarżącemu rzeczywistego czynnego udziału w postępowaniu, przez co nie skarżący nie mógł ustosunkować się do zebranego materiału dowodowego i wpłynąć w jakikolwiek sposób na wynik sprawy. Stanowi to oczywiste naruszenie art. 6, 8 § 1 i 10 § 1 k.p.a. Sąd I instancji nie zwrócił na to uwagi i nie ustosunkował się w żaden sposób do ww. sytuacji ograniczając się do wskazania, iż organ załatwił sprawę. Sąd sporządzając orzeczenia uzasadnienie powinien dokonać kompletnej oceny prawnej wyjaśniając istotne treści przepisów prawnych i sposób ich zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania z naruszeniem przepisów art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 106 ust 1a ww. ustawy o cudzoziemcach, to zamiast umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania organu do wydania decyzji, zobowiązał by ten organ do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 114 ust. 1-5 tej ustawy.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zakwestionował stanowisko Sądu I instancji, iż braki kadrowe mogą rzutować na rozstrzygnięcia sądu wydawane na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] zmaga się z tymi trudnościami od blisko dwóch lat i od tego czasu starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Być może zmiana tendencji orzeczniczej w tym zakresie w postaci grzywny nałożonej na organ przypomniałaby mu o jego ustawowych obowiązkach. W opinii skarżącego kasacyjnie przyczyna problemu nie leży w niewystarczającej liczbie pracowników, a w podejściu organu do przestrzegania zapisów Kodeksu postępowania administracyjnego podczas procesu stosowania prawa. Polega to w szczególności na lekceważeniu zasad ogólnych k.p.a. kosztem własnej wygody w obsłudze wniosków cudzoziemców np. rezygnacji z zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego czy też ograniczenia kontaktów strony z inspektorem prowadzącym sprawę do sytuacji, w której to urzędnik wzywa stronę do stawiennictwa co w oczywisty sposób wpływa na ograniczenie, albo wręcz całkowitym pominięciu zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

Gdyby Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zaistniała w sprawie bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa wymaga odpowiedniej do skali naruszeń i szkody kompensacji i zdyscyplinowania organu rozpatrującego sprawę to zamiast zasądzenia na korzyść strony sumy pieniężnej w rozmiarze 2.000,00 zł zasądziłby kwotę 10.000,00 zł i wymierzyłby organowi grzywnę w wysokości 1.000,00 zł. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że choć faktycznie Sąd dysponuje tutaj pewną dowolnością w określaniu rozmiaru zasądzanej sumy pieniężnej, jednak powinien mieć on na uwadze, że ta dowolność nie może czynić z zasądzanej kwoty, kwoty delikatnie mówiąc rażąco nieadekwatnej do zaistniałego stanu rzeczy. Generuje to bowiem stan, w którym strona, pomimo iż otrzymała jakąś rekompensatę to dalej pozostaje w odczuciu głębokiej niesprawiedliwości. Sąd wymierzając sumę pieniężną powinien ocenić skalę poniesionej szkody (zarówno materialnej i moralnej), a w razie wątpliwości lub niedokładnego wyjaśnienia tejże szkody przez stronę wezwać ją do sprecyzowania. Sąd I instancji pomimo, iż całkowicie potępia tłumaczenie Wojewody [...] uznając jego argumenty za bezzasadne, to równocześnie używa tych samych argumentów do zmniejszenia zasądzonej dla strony sumy pieniężnej i uniknięcia wymierzenia organowi grzywny. Również, gdyby Sąd I instancji, wziął pod uwagę trudności i koszty które poniósł cudzoziemiec przez tak długi okres czasu (lub w razie konieczności podjął czynności celem zweryfikowania tego faktu), które zaistniały wskutek wadliwie działającej administracji, uwzględnił jak wielką szkodę moralną i materialną wyrządziła mu bezczynność organu to treść wyroku byłaby zupełnie inna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.

Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok Sądu I instancji w części, nie precyzując jednoznacznie, którą część wyroku kwestionuje. Treść zarzutów oraz ich uzasadnienie pozwala jednak przyjąć, że skarżący kasacyjnie kwestionuje wyrok Sądu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, oraz w zakresie przyznanej sumy pieniężnej oraz braku rozstrzygnięcia o nałożeniu na organ grzywny.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż autor skargi kasacyjnej błędnie podniósł omawiany zarzut w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten nie ma charakteru materialnego lecz procesowy. Ponadto art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy), a tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. jednak nie powołano. Mając jednak na uwadze, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. jej autor upatruje w zaniechaniu orzeczenia przez Sąd I instancji o zobowiązaniu do załatwieniu sprawy, które wynika niedostrzeżenia naruszenia art. 64 § 2 k.p.a., a także mając na uwadze treść uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał merytorycznie ten zarzut.

Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy uznając, że Wojewoda załatwił sprawę, informując skarżącego pismem z dnia 25 marca 2019 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie przez organ decyzji w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, oraz możliwość zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy administracyjnej w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadził postępowanie, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W takim przypadku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2019 r., I OSK 3711/18; z dnia 29 września 2019 r., I OSK 776/20, z dnia 24 października 2019 r., I OSK 2966/17; z dnia 21 maja 2020 r., I OSK 2353/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji nie dostrzegł jednak, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub postanowienia, lecz jedynie poinformował skarżącego kasacyjnie, iż w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych podania w terminie, podanie to pozostawił bez rozpoznania.

Wyjaśnić wobec tego należy, że gdy organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania, osobie która kwestionuje zasadność takiego działania organu przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu rozpoznającego skargę na bezczynność organu jest ocena, czy w sprawie wystąpił okoliczności uzasadniające pozostawienie pisma bez rozpoznania, a od dokonania takiej oceny uchylił się Sąd I instancji rozpoznając niniejszą sprawę. Uzasadniając rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, Sąd I instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że na dzień orzekania sprawa została załatwiona. Brak jest jednak jakichkolwiek rozważań Sądu I instancji w zakresie zasadności pozostawienia podania bez rozpoznania, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej orzeczenia we wskazanym zakresie.

W konsekwencji powyższego uchybienia, zasadny musiał okazać się także drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym. Dokonując wyboru, w zakresie zastosowania tych środków, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. Zatem kontrola w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zastosowanego środka pieniężnego polega przede wszystkim na ocenie zachowania ustawowych granic stosowanej instytucji materialnoprawnej, a nadto, czy wybór oparty został na obiektywnych kryteriach wynikających z celu stosowanych norm. Podkreślić przy tym trzeba, że uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2020 r., I OSK 1558/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że środki dyscyplinująco-represyjne powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia 21 lutego 2018 r., I OSK 1842/17; z dnia 18 października 2017 r., II OSK 1769/17; z dnia 7 grudnia 2016 r., I OSK 642/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, w rozpoznawanej sprawie koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Skoro bowiem Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej kontroli działania organu w rozpoznawanej sprawie, uchylając się od oceny podstaw do pozostawienia podania bez rozpoznania, a decydując o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny obowiązany był uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych sprawy wpływający na stwierdzony stan bezczynności organu, to dokonanie takiej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny byłoby przedwczesne. Dopiero bowiem ocena podstaw do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. pozwoli Sądowi I instancji rozważyć zastosowanie w sprawie środków dyscyplinująco-represyjnych.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyraźnie wyodrębniony katalog żądań procesowych. Skarżący domagał się m.in. zarówno przyznania od organu sumy pieniężnej jak i wymierzenia organowi grzywny. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, jednak w tym zakresie nie zawarł w sentencji wyroku stosownego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji wyrok Sądu I instancji powinien zawierać odrębne rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi w omawianym zakresie.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uzupełni dokonaną ocenę działania organu o kontrolę zaistnienia podstaw do pozostawienia podania bez rozpoznania. Dopiero po dokonaniu takiej oceny Sąd I instancji rozważy celowość zastosowania w sprawie środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w zakresie obu wnioskowanych przez skarżącego środków powinno zostać zawarte w sentencji wyroku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Mając na uwadze, że mimo braku wyraźnego wskazania w tym zakresie, zaskarżony wyrok w swej istocie miał charakter wyroku oddalającego skargę w części, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.