Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1385/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. potwierdzającej J. K., S. B. i I. H. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez M. i W. O., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister Skarbu Państwa przedstawił następująco stan faktyczny i prawny sprawy:

S. B., I. H. i J. K. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia [...] maja 1992 r., sygn. akt [...] wynika, że M. i W. O. pozostawili na terenach nie wchodzących w skład obecnego państwa polskiego w miejscowości P., powiat M., województwo [...], nieruchomość o powierzchni [...] ha ziemi ornej i [...] ha łąki, a ponadto [...] ha lasu dębowego i [...] ha starego lasu sosnowego.

Z pisma Konsula Generalnego RP w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. wynika, iż brak jest jakichkolwiek dokumentów archiwalnych potwierdzających stan majątku pozostawionego przez M. i W. O. w miejscowości P., gmina [...], powiat [...], województwo [...].

Z pisma Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wynika, że brak jest jakichkolwiek dokumentów archiwalnych potwierdzających stan majątku pozostawionego przez M. i W. O. w miejscowości [...].

Z Arkuszu Ewakuacyjnego wydanego przez Pełnomocnika Okręgowego PKWN ds. ewakuacji z dnia [...] lipca 1945 r. wynika, że W. O. syn A. wraz z żoną M. O. i córką I. ewakuowali się na obecne tereny Rzeczypospolitej Polskiej.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] lipca 1992 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po W. O. zmarłym [...] kwietnia 1950 r. w P. na podstawie ustawy dziedziczą M. O., I.H., S. B., J.K. w 1/4 części każda z nich.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] stycznia 1999 r. sygn. akt [...] wynika natomiast, że spadek po M. O. z mocy testamentu nabyła J. K. w całości.

Z aktu nadania z dnia [...] października 1952 r. wynika, że M.O. otrzymała gospodarstwo rolne w miejscowości W., gm. [...] województwo [...] o pow. [...] ha ziemi ornej, [...] ha lasu i [...] ha łaki, dom mieszkalny kryty dachówką, stajnię z cegły krytą dachówką, stodołę z cegły i słomy. Jak wynika z aktu nadania z dnia [...] sierpnia 1958 r. zwolniono ją z obowiązku uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa rolnego jako uprawnionego repatrianta za zaliczeniem wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z decyzji Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] marca 1964 r. wynika, że przejęto na własność Państwa nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha położoną we wsi W. stanowiąca własność M. O. z wyłączeniem budynków oraz działki gruntu o powierzchni [...] ha, w zamian za przyznanie renty inwalidzkiej.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. zmienionym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewoda [...] uznał, że zostały spełnione wymogi, o których mowa w ustawie zabużańskiej i wezwał wnioskodawców do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty oraz przedłożenia operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z operatem szacunkowym z dnia [...] stycznia 2010 r. sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J.G. oraz K. M. wartość nieruchomości zabudowanej pozostawionej przez M. i W. O. wynosiła [...]zł. Po waloryzacji wartość ta wynosi natomiast [...] zł.

Zgodnie zaś z operatem szacunkowym z dnia [...] stycznia 2010 r. wartość nieruchomości rolnej zabudowanej, położonej w W. nabytej przez M.O. w ramach realizacji prawa do rekompensaty na podstawie aktu nadania Powiatowej Komisji Ziemskiej w M. z dnia [...] października 1952 r. wynosiła [...] zł. Po waloryzacji wartość ta wynosi [...]zł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził J. K., S.B. i I.H. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez M. i W. O.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wniosła S. B. W swym odwołaniu zakwestionowała pismo Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2005 r., wskazując że zostało ono bezprawnie dołączone do akt sprawy.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Minister Skarbu Państwa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się na przepis art. 13 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty wskazując, że zgodnie z tym przepisem wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez M. i W. O. wynosiła [...] zł zaś po waloryzacji [...] zł. Wartość gospodarstwa rolnego otrzymanego za zaliczeniem wartości pozostawionych nieruchomości wynosiła natomiast [...] zł – po waloryzacji [...] zł.

W tym miejscu Minister wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy zabużańskiej w przypadku częściowej realizacji prawa do rekompensaty wartość świadczenia pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności. W związku z czym wskazał, że 20% z kwoty [...] zł wynosi [...] zł. Kwotę tą, zdaniem organu, należy następnie pomniejszyć o wartość nabytego gospodarstwa rolnego tj. [...] zł co daję kwotę [...] zł, którą to należy podzielić pomiędzy spadkobierców właścicieli pozostawionych nieruchomości, stosownie do wielkości przysługujących im udziałów spadkowych.

Minister Skarbu Państwa stwierdził przy tym, że wartość należnej stronom rekompensaty obliczona została należycie, z uwzględnieniem udziałów w prawie do rekompensaty wynikających ze znajdujących się w aktach postanowień spadkowych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, dotyczącego pisma Urzędu Miasta i Gminy w M., organ odwoławczy zauważył, że art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy. Wyjaśnił przy tym, że ww. pismem Urząd Miasta i Gminy w [...] przekazał Wojewodzie [...] dokumenty dotyczące stanu prawnego nieruchomości posiadanych przez M. i W. O. Z dokumentów tych wynika natomiast, że M. O. otrzymała gospodarstwo rolne we wsi [...] za zaliczeniem wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że gospodarstwo to zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa w zamian za przyznanie renty inwalidzkiej M. O.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu S. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła, że przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji kwestionowała pismo Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] września 2005 r. i [...] września 2005 r. i w dalszym ciągu je kwestionuje. Zakwestionowała ponadto ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego w szczególności związanym z gospodarstwem rolnym otrzymanym przez jej poprzedników prawnych, jego późniejszym podziałem oraz przekazaniem jego części na własność Skarbu Państwa za rentę inwalidzką. Skarżąca wskazała ponadto, że domaga się uchylenia decyzji Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] marca 1964 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha położonej we wsi [...] stanowiącej własność M. O. z wyłączeniem budynków w całości oraz działki gruntu o powierzchni [...] ha w zamian za przyznanie renty inwalidzkiej oraz przywrócenia prawa własności działki [...] o pow. [...]ha. Skarżąca podniosła poza tym, że domaga się przywrócenia prawa własności.

Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Minister wskazał poza tym, że podniesione przez skarżącą zarzuty nie dotyczą, jego zdaniem, sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - przywoływanej dalej jako: "ustawa zabużańska". Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy.

W ocenie Sądu analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i właściwie zinterpretowały mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy zabużańskiej.

Jak wprost wynika z akt sprawy spadkobiercami M. i W. O. są J. K. w udziale do 6/8 części, S. B. w udziale do 1/8 części oraz I. H. w udziale 1/8 części. Słusznie zatem organy orzekające w niniejszej sprawie, rozdzieliły ustaloną na podstawie sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych kwotę zgodnie z przysługującymi stronom udziałami. W tym miejscu wskazać należy, że kwota ta została ustalona w sposób prawidłowy. Wbrew bowiem zastrzeżeniem skarżącej, prawidłowo organy ustaliły, że M. O. nabyła na podstawie aktu nadania Powiatowej Komisji Ziemskiej w M. z dnia [...] października 1952 r. nieruchomość rolną w ramach realizacji prawa do rekompensaty. Słusznie zatem organy orzekające w niniejszej sprawie pomniejszyły ustalona w sprawię kwotę przysługującej rekompensaty o wartość częściowo zrealizowanej rekompensaty. Nabywając bowiem powyższą nieruchomość M. O. zwolniona była od obowiązku uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa rolnego jako uprawniony repatriant za zaliczeniem wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Za zasadny nie można również uznać zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego co do "losów" nabytej powyższym aktem nieruchomości. Z decyzji Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] marca 1964 r. wprost wynika, że nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha położona we Wsi [...] stanowiąca własność M. O. przejęta została na własność Państwa w zamian za przyznanie renty inwalidzkiej.

Podnosząc się natomiast do kwestionowanego przez skarżącą pisma Urzędu Miasta i Gminy w M. z dnia [...] września 2005 r. i [...] września 2005 r., wskazać należy, że słusznie podniósł Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji organy administracji, że art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy, a kwestionowanym pismem natomiast Urząd Miasta i Gminy w M. przekazał Wojewodzie [...] dokumenty dotyczące stanu prawnego nieruchomości stanowiących własność M i W O.

Dlatego też, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa dotyczące rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i swoje rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy uzasadniły.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.