Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1381/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lutego 2011 r. nr [...] która została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął wniosek o przyznanie E. T. (zwanej dalej: skarżącą) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. [...] grudnia 2007 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu skarżącej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej [...] grudnia 2007 r. Płatności zostały [...] stycznia 2008 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z [...] grudnia 2007 r. Powodem wznowienia przedmiotowego postępowania był wyrok Sądu Okręgowego w S., [...] Wydział Karny Odwoławczy sygn. akt [...] z [...] maja 2008 r., utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] stycznia 2008 r. w sprawie [...], uznający T. T. winnym m.in. podrobienia dokumentów, w tym wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 poprzez nakreślenie podpisu E. T. oraz przedłożenia ww. dokumentów w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. jako autentycznych.

Po wszczęciu postępowania skarżąca [...] grudnia 2008 r. złożyła wyjaśnienia, wskazując, że wszystkie otrzymane płatności wpłynęły na jej konto i zostały przeznaczone na zakup paliwa, pasz, środków ochrony roślin, nasion do zasiewów i sadzeniaków. Skarżąca podkreśliła, że ziemia była zagospodarowana prawidłowo i nie było żadnego kawałka ziemi nie obsianej.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją nr [...] z [...] marca 2009 r. uchylił dotychczasową decyzję z [...] grudnia 2007 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wszczęte na podstawie wniosku z [...] maja 2007 r. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w G., który decyzją nr [...] z [...] września 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją nr [...] z [...] października 2009 r. uchylił dotychczasową decyzję z [...] listopada 2007 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wszczęte na podstawie wniosku z [...] maja 2007 r. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w G., który decyzją nr [...] z [...] stycznia 2010 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w G., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem sygn. akt I SA/Gd 286/10 z 11 października 2010 r. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi.

Prezes ARiMR zawiadomieniem z [...] stycznia 2011 r. wszczął z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z [...] grudnia 2007 r.

Następnie Prezes ARiMR decyzją z [...] lutego 2011 r. ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2007 w wysokości [...] zł.

Skarżąca [...] lutego 2011 r. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji z [...] lutego 2011 r. We wniosku podniosła, iż bezspornym jest, że na wniosku o przyznanie stosownych płatności został podrobiony jej podpis. To jednak ona o powyższym fakcie powiadomiła organy ścigania i to ona w postępowaniu karnym była osobą pokrzywdzoną a nie oskarżoną. Podkreśliła, że do podrobienia podpisu doszło bez jej wiedzy i zgody. Jednakże mimo popełnienia przestępstwa na jej szkodę przyznane środki ostatecznie do niej dotarły i zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Zarzuciła, że nie została poinformowana przez organ o tym, że istnieje konieczność złożenia nowego wniosku. Uważała, że skoro zostało przyznane jej dofinansowanie i skoro spełnia warunki do jego otrzymania, to nie musi już składać żadnego wniosku. Był on według niej, gdyż dofinansowanie zostało jej już przecież przekazane i należycie wykorzystane. Skarżąca podkreśliła, że jej wolą było otrzymanie stosownego dofinansowania i mimo przestępstwa popełnionego przez osobę trzecią wniosek o przyznanie płatności był merytorycznie zasadny. W żadnym wypadku nie zamierzała wprowadzić w błąd organu czy też wyłudzać jakiekolwiek nienależne świadczenia. Zdaniem skarżącej w chwili obecnej żądanie zwrotu wykorzystanej już kwoty byłoby krzywdzące dla niej, gdyż ponosiłaby ona dodatkowe skutki przestępstwa, którego była ofiarą.

Prezes ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne zawarte w decyzji z [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu podjętego stanowiska podkreślił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98. poz. 634 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR), Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone skarżącej nienależnie środki publiczne za 2007 r. z tytułu płatności ONW pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolniczego Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR.

W wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, iż skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, w związku z czym płatność z tego tytułu beneficjentowi nie przysługiwała.

Odnosząc się do złożonego przez stronę wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją ONW Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania organ stwierdził, iż przedmiotowy wniosek nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), pomoc jest przyznawana, w drodze decyzji, na wniosek rolnika. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że podstawą przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest złożony przez producenta rolnego wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności. Kwestią bezsporną jest fakt, że strona o taką płatność nie występowała. W rezultacie, w ocenie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. działającego z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie było podstaw do przyznania skarżącej ww. płatności.

Zdaniem organu wyjaśnienia strony, że do podrobienia podpisu doszło bez jej wiedzy i zgody, a mimo popełnionego przez osobę trzecią przestępstwa przyznane środki dotarły do skarżącej i zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, oraz że jej wolą było otrzymanie stosownego dofinansowania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że wniesiony dnia [...] maja 2007 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 nie został złożony przez osobę do tego uprawnioną. Okoliczność ta została potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] stycznia 2008 r. Jak wykazano T. T. (ojciec) poprzez nakreślenie podpisu E. T. podrobił ww. wniosek, a następnie przedłożył go w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. jako autentyczny. Jednocześnie E. T. jako świadek w zeznaniach przed Sądem Rejonowym w C. zeznała, iż nie prowadziła żadnej dokumentacji dotyczącej gospodarstwa rolnego, którego jest właścicielem, ponieważ wszystkie dokumenty są w posiadaniu oskarżonego (ojca), który sam podejmował decyzje i wypełniał całą dokumentację związaną z przyznawaniem dotacji z Unii Europejskiej, podpisywał dokumenty imieniem i nazwiskiem strony podrabiał jej podpis i dostarczał dokumenty do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. bez jej upoważnienia i zgody.

W ocenie organu, pismem odwoławczym z dnia [...] kwietnia 2009 r., jak i [...] listopada 2009 r., skarżąca pomimo wyrażenia woli otrzymania płatności ONW nie mogła nadać wnioskowi o przyznanie płatności ONW z dnia [...] maja 2007 r. charakteru wniosku wniesionego przez nią, a tym samym zawierającego zgłoszone przez nią żądanie przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2007. Poprzez złożone odwołanie strona nie ma możliwości zmiany faktu, iż to T. T. podrobił podpis skarżącej, a następnie przedłożył ww. wniosek w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C.

Zdaniem Prezesa ARiMR nie zasługuje na uznanie zarzut, że skarżąca nie została poinformowana przez organ o tym, że istnieje konieczność złożenia nowego wniosku.

Organ stwierdził, że przekonanie strony, "że skoro zostało przyznane jej dofinansowanie i skoro spełnia warunki do jego otrzymania, to nie musi już składać takiego wniosku. Był on według wnioskodawczyni zbędny, bowiem dofinansowanie zostało jej już przecież przekazane i należycie wykorzystane" nie jest właściwe, ponieważ, jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżąca o takie "dofinansowanie"nie występowała, a wnioskowi o przyznanie płatności z tytułu ONW, który złożył T. T. zarzuciła, że był on złożony bez jej upoważnienia i zgody, co z kolei zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] stycznia 2008 r.

Wyjaśniono, że w przedmiotowym postępowaniu Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pobrała nienależne lub nadmierne płatności ONW za rok 2007. Odnosząc się do powyższego wskazano, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie, z powodu niedotrzymania pięcioletniego okresu zobowiązania, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Ponadto Prezes ARiMR przedstawił regulacje prawne dotyczące wyliczenia nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami. Wskazał także, że w sprawie nie doszło do przedawnienia nienależnie pobranych płatności.

W skardze wniesionej do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do uznania, iż skarżąca nie musi zwracać uzyskanych płatności, gdy tymczasem prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do odmiennych wniosków; naruszenie art. 7 k.p.a. przez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, argumentację zbieżną z powołaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie. Dodatkowo zarzuciła, że błędne jest stanowisko Prezesa ARiMR, że nie zachodzą przesłanki do uznania, iż nie musi zwracać uzyskanych płatności w myśl art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Przede wszystkim nie można zgodzić się z konkluzją, iż skarżąca nie działała w dobrej wierze otrzymując płatności. Była ona bowiem przekonana, że płatności te jej przysługują. Wykorzystane zostały one zresztą zgodnie z ich przeznaczeniem. W żaden sposób skarżąca nie mogła też wykryć tej nieprawidłowości bowiem była przekonana, że wszystko jest w porządku, mimo fałszerstwa jej ojca, gdyż w ostateczności płatności zostały prawidłowo spożytkowane. Skarżąca nie może odpowiadać za nieodpowiedzialność czy przestępstwo osoby trzeciej, na którą nie miała wpływu. W jej opinii organ naruszył art. 7 k.p.a., ponieważ interes społeczny oraz słuszny interes skarżącej przemawia za tym, aby nie domagać się od niej zwrotu uzyskanych płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Wobec powyższego zaznaczyć trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ARiMR z [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] lutego 2011 r., w której ustalono wysokość nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

W związku z powyższym Sąd oceniał działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonymi orzeczeniami. Innymi słowy, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia powiadomienia skarżącej o tym postępowaniu pismem z [...] stycznia 2011 r., do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. [...] kwietnia 2011 r. Zatem nie mogło być przedmiotem rozważań Sądu postępowanie, w wyniku którego uchylono decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z [...] grudnia 2007 r. i umorzono postępowanie sprawie przyznania z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wszczętego na podstawie wniosku z [...] maja 2007 r. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Zmierzało ono do ustalenia czy przyznane decyzją z [...] grudnia 2007 r. płatności były należne i zgodne z obowiązującym prawem. Natomiast przedmiotowe postępowanie było już tylko następstwem stwierdzenia, iż płatności na rok 2007 nie były należne, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Zaznaczyć przy tym należy, iż decyzja z [...] października 2009 r. uchylająca decyzję o przyznaniu płatności na rok 2007, następnie utrzymana w mocy decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] stycznia 2010 r. mogła być przedmiotem sądowej kontroli, jednak – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – złożona przez skarżącą skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została mocą postanowienia sygn. akt I SA/Gd 286/10 z 11 października 2010 r. odrzucona z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postępowania dotyczącego ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatności na rok 2007 i umarzającej postępowania w sprawie wniosku o te płatności, która to decyzja stała się decyzją ostateczną. W konsekwencji skarżąca nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów przeciwko decyzji uchylającej (wydanej w wyniku wznowienia postępowania), bowiem nie odnoszą się do decyzji będącej przedmiotem kontroli Sądu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

Przechodząc do meritum przedmiotowej sprawy Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Zgodnie przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR – Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast środki te należy dochodzić od podmiotu, który rzeczywiście podejmie wypłacone przez ARiMR środki. Zaznaczyć przy tym jeszcze raz należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

Bezsporne w sprawie jest, że to właśnie na rachunek skarżącej zostały wypłacone nienależnie środki publiczne za 2007 rok z płatności ONW pochodzące z Europejskiego Funduszu Rolniczego Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. W tym stanie Prezes ARiMR zobligowany był wydać decyzje w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności.

Jak wynika z akt administracyjnych decyzją z [...] grudnia 2007 r. przyznano skarżącej płatności ONW za 2007 r. w łącznej wysokości [...] zł. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wznowieniowego, powyższa decyzja – decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z [...] października 2009 r. (utrzymana w mocy decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] stycznia 2010 r.) – została uchylona, a postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2007 r. umorzone. Decyzja z [...] stycznia 2010 r. stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji, przez co skarżąca zgodziła się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje.

W oparciu o powyższe Prezes ARiMR prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych, a następnie [...] lutego 2011 r., wydał decyzję w tym przedmiocie, właściwie wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane.

Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności na rok 2007, skoro decyzja z [...] grudnia 2007r. przyznająca jej te płatności została ostateczną wyeliminowana z obrotu prawnego, a postępowanie w sprawie umorzone. W istocie skarżąca nie ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, natomiast przedmiotowe płatności zostały zrealizowane na jej rzecz. Tak więc Prezes ARiMR słusznie przyjął, że uzyskana przez skarżącą płatność na rok 2007 uznana za nienależnie pobraną podlega zwrotowi w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. Sąd przede wszystkim zauważa, że rozporządzenie to w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, ponieważ w dniu złożenia wniosku ([...] maja 2007 r.) już nie obowiązywało. Niemniej jednak wskazać należy, że zastępujące je od 7 maja 2004 r. rozporządzenie Nr 796/2004 Komisji (WE) z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18) także posiada podobne zapisy dotyczące zwrotu nienależnych płatności, które reguluje art. 73. I tak zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 Komisji (WE) z 21 kwietnia 2004 r. – w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Zaskarżona decyzja obowiązujących w tym względzie przepisów wspólnotowych nie narusza. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 5 – zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, iż przepis ten nie zastosowania, gdyż skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. Poza tym niezależnie od oceny czy skarżąca działała w dobrej wierze, to wskazać należy, że okres przedawnienia nie upłynął, ponieważ wypłata płatności za rok 2007, uznanej następnie za nienależnie pobraną nastąpiła [...] stycznia 2008 r., natomiast decyzja z [...] października 2009 r. o uchyleniu decyzji o przyznaniu płatności została skarżącej doręczona [...] października 2009 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.

W przedmiotowej sprawie zasadnie również przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności za 2007 r. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W rozpatrywanej sprawie, do takiej sytuacji nie doszło, ponieważ błąd nie wynikał z pomyłki ARiMR, zarówno w dacie wpływu wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, jak i w dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie był w posiadaniu informacji odnośnie podrobienia przedmiotowego wniosku przez T. T..

Ponadto bez znaczenia dla sprawy pozostaje sposób rozdysponowania przez skarżącą środków przyznanych tytułem płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Bowiem istotne jest to, że skarżąca nie wystąpiła z żądaniem przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, a to jest bezwzględnym warunkiem przyznania tychże płatności, co wynika z art. 10 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zgodnie z którym pomoc jest przyznawana, w drodze decyzji, na wniosek rolnika.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy zauważyć, iż są one bezpodstawne. W ocenie Sądu organ nie naruszył powołanych przepisów k.p.a. oraz działał w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełnił powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w bardzo szerokim uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.

Z powyższych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.