Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1006/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 b § 1 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 maja 2021 r., nr [....] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik) z dnia 23 lutego 2021 r., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika z dnia 9 grudnia 2020 r. określającej D.S. (dalej: Skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym oraz kwotę podatku do zapłaty z tytułu wystawionych faktur za poszczególne miesiące 2016, 2017 i 2018 r.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 pkt 2 oraz art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.).

Na podstawie informacji uzyskanych z elektronicznego Rejestru Ksiąg Wieczystych ustalono, że Skarżący nie posiada nieruchomości.

Ponadto, zgodnie z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców CEPIK, Skarżący widnieje jako posiadacz trzech środków transportu, lecz żaden z nich nie ma aktualnych badań technicznych. Zgodnie z oszacowaniem dokonanym przez Naczelnika, wartość podobnych środków transportów wg wyceny w systemie INFO-EKSPERT wynosi łącznie ok. 39.050,00 zł. Poszczególna wycena środków transportu przedstawia się następująco:

1. MERCEDES-BENZ SPRINTER 313 CDI z 2004 r. - 12.900,00 zł

2. VOLKSWAGEN Transporter Furgon z 2007 r. - 17.250,00 zł

3. VOLKSWAGEN GOLF 1,9 DTI z 2001 r. - 8.900,00 zł

W toku postępowania ustalono, że na pojazdach stanowiących własność Skarżącego nie może być ustanowiony zastaw skarbowy, ponieważ zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2020 r. (M. P. z 2020 r., poz. 730) zastaw można ustanowić jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 13.500 zł. W stosunku do pojazdu marki VOLKSWAGEN Transporter Furgon z 2007 r. o szacowanej wartości 17.250,00 zł, Prezydent Miasta wydał decyzję o uchyleniu i odmowie rejestracji z powodu przerobionych numerów VIN.

Poczynione ustalenia, w ocenie Dyrektora, pozwoliły stwierdzić, że Skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej kwocie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji z dnia 9 grudnia 2020 r., na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 O.p.)

O uprawdopodobnieniu, że Skarżący nie wykona zobowiązań podatkowych określonych decyzją z dnia 9 grudnia 2020 r. świadczy, zdaniem Dyrektora, oprócz okoliczności braku majątku, na którym można ustanowić zastaw skarbowy lub hipotekę przymusową, także m.in.

• nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych - jak wynika z akt sprawy Skarżący w latach 2011- 2019 aż w 83 przypadkach regulował wymagalne zobowiązania po terminie, niejednokrotnie po doręczeniu upomnienia;

• prowadzenie wobec Skarżącego w przeszłości postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych:

- nr [...] obejmującego zaległość z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego nr [...] w wysokości 100,00 zł, wystawionego przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.;

- nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 2.751,00 zł, wystawionego przez wierzyciela —Urząd Skarbowy w G.;

- nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 761,00 zł, wystawionego przez wierzyciela - Urząd Skarbowy w G.;

- nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 1.176,00 zł, wystawionego przez wierzyciela - Urząd Skarbowy w G.;

- nr [...] obejmującego grzywnę nałożoną w drodze mandatu karnego nr [...] w wysokości 300,00 zł, wystawionego przez wierzyciela - Urząd Wojewódzki.

• posiadanie przez Skarżącego innych niż wynikające z decyzji nieostatecznej zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za marzec i od września do grudnia 2020r. (PIT) w łącznej kwocie 767,44 zł (należności głównej) oraz za 2020r. (PPL) w kwocie 13.605 zł (należności głównej).

Ponadto Dyrektor zauważył, że Skarżący nie uregulował dobrowolnie spornych zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji nieostatecznej. Okoliczność braku wykonania w przewidzianym prawem terminie płatności zobowiązań oraz po otrzymaniu decyzji wymiarowej może rodzić przypuszczenie, że zobowiązania to nie zostaną wykonane. Przypuszczenie to potwierdza także okoliczność złożenia odwołania od decyzji wymiarowej, której nadano zakwestionowany rygor natychmiastowej wykonalności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika.

Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p.,

2. art. 239 b § l pkt 2 O.p.,

3. art. 239 § 2 O.p.,

4. art. 217 § l i § 2 w związku z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w związku z art. 239b § 1 pkt 2 w związku z art. 239b §2 O.p.,

poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organy podatkowe nie wykazały wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki art. 239 b § 2 O.p., tzn., iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, albowiem nie dokonały żadnych ustaleń dotyczących sytuacji finansowej i majątku strony, ewentualnego zwlekania z regulowaniem płatności publicznoprawnych, jak również nie ustaliły proporcji majątku Skarżącego do kwoty zaległości podatkowych. Organy podatkowe I i II instancji nie były w stanie prawidłowo ocenić, czy zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej zostanie wykonane przez podatnika, czy też istnieje ryzyko jego niewykonania. Ponadto Skarżący szeroko odniósł się do wadliwości postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności wtedy, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1) lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2) lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3) lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). Ponadto na podstawie § 2 art. 239b O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zatem zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p., a po drugie - musi zaistnieć przesłanka z art. 239b § 2 O.p.

Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239 (b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009).

W uzasadnieniu postawionych w skardze zarzutów strona przede wszystkim podnosi, że organy nie zbadały w sposób całościowy jej sytuacji majątkowej i pominęły istotne okoliczności tej sprawy.

Odnosząc się do przedstawionej argumentacji, należy zauważyć, że żadna z przesłanek, stanowiących w tej sprawie podstawę postanowienia rygorowego (art. 239b § 1 pkt 2, art. 239 § 2 O.p.) nie wymaga, aby organ podatkowy precyzyjnie ustalał sytuację majątkową strony. W postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rolą organu jest wykazanie, że z uwagi na wystąpienie jednej z czterech przesłanek istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wynika to wyraźnie z § 2 art. 239b O.p.. Podkreślić też należy, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o jakiej stanowi w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. wystarczające jest, że organ podatkowy wykaże, że podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego udowodnienia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych. Rolą organu podatkowego jest jedynie uprawdopodobnienie tego, że ze względu na stan posiadania podatnika istnieje możliwość niewykonania ciążącego na nim zobowiązania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1058/15).

W niniejszej sprawie podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 239b § 1 pkt 2 oraz art. 239b § 2 O.p.

W myśl art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Natomiast z art. 239b § 2 w/w ustawy wynika, iż przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Przypomnieć należy, że każdy z powodów wymienionych w art. 239 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi samodzielną i dostateczną przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, przy czym dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest też uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (239b § 2 ww. ustawy).

Jak wynika z akt sprawy, realizację przesłanki zawartej w treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p. potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Z elektronicznego Rejestru Ksiąg Wieczystych wynika, że Skarżący nie posiada nieruchomości, zaś w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK, Skarżący widnieje jako posiadacz trzech środków transportu, lecz żaden z nich nie ma aktualnych badań technicznych. Zgodnie z oszacowaniem dokonanym przez Naczelnika, wartość podobnych środków transportów wg wyceny w systemie [...] wynosi łącznie ok. 39.050,00 zł. Poszczególna wycena środków transportu przedstawia się następująco:

1. MERCEDES-BENZ SPRINTER 313 CDI z 2004 r. - 12.900,00 zł

2. VOLKSWAGEN Transporter Furgon z 2007 r. - 17.250,00 zł

3. VOLKSWAGEN GOLF 1,9 DTI z 2001 r. - 8.900,00 zł

W toku postępowania ustalono, że na pojazdach stanowiących własność Skarżącego nie może być ustanowiony zastaw skarbowy, ponieważ zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2020 r. (M. P. z 2020 r., poz. 730) zastaw można ustanowić jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 13.500 zł. W stosunku do pojazdu marki VOLKSWAGEN Transporter Furgon z 2007 r. o szacowanej wartości 17.250,00 zł, Prezydent Miasta wydał decyzję o uchyleniu i odmowie rejestracji z powodu przerobionych numerów VIN.

Okoliczności tych nie kwestionuje zresztą Skarżący.

Zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej przepis art. 239b § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Sąd stwierdza, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo ocenił tę przesłankę, wskazując na nieterminowe regulowanie zobowiązań, prowadzenie w przeszłości licznych postępowań egzekucyjnych mających na celu wyegzekwowanie znacznie niższych należności oraz posiadanie innych zaległości.

Zgodzić także trzeba się z Dyrektorem, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, mogą zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1650/10, LEX nr 1069309; z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 825/12, LEX nr 1472367; i z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt I FSK 1272/13, LEX nr 1517687).

Wobec czego należy stwierdzić, że istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie wynikające z decyzji podatkowej również nie zostanie wykonane, co uzasadniało nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Sąd odnosząc się do argumentacji skargi wskazuje ponadto, że bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostają zarzuty skierowane do decyzji wymiarowej, które będą podlegać ocenom wyłącznie w toku właściwego postępowania.

Mając to na uwadze Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej "p.p.s.a.") orzekł o jej oddaleniu.