Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 93/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2010r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włocławku na uchwałę Rady Gminy Włocławek z dnia 28 czerwca 2006 r. nr XXXVI/283/06 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 93/10

Uzasadnienie

Prokurator Rejonowy we Włocławku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na Uchwałę Nr XXXVI/283/06 Rady Gminy Włocławek z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek (Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. z 2006 r., Nr 117, poz. 1711). Regulamin stanowi załącznik do w/w uchwały. Prokurator w skardze zarzucił naruszenie przepisów § 135, § 137, § 146, § 147 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002r., Nr 100, poz. 908) w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

W ocenie skarżącego rażące naruszenie prawa stanowi zamieszczenie w Regulaminie przepisów regulujących sprawy wykraczające poza upoważnienie ustawowe, powtórzenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o ochronie zwierząt, ustawy o odpadach, ustawy Kodeks cywilny, formułowanie w Regulaminie pojęć zawartych już w ustawie upoważniającej.

Z powyższych względów skarżący wniósł na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o stwierdzenie nieważności przepisów § 1 pkt II p-pkt 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 12, § 2 pkt 9, § 3 pkt 4 i 5, § 4 pkt 1 i 2 regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek stanowiącego załącznik do Uchwały Nr XXXVl/283/06 Rady Gminy Włocławek z dnia 28 czerwca 2006 r.

W ocenie skarżącego Rada Gminy Włocławek uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek, naruszyła § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", polegającego na powtórzeniu w regulaminie definicji ustawowych, które występują w przepisie rangi ustawowej, a nadto dokonała własnych definicji:

• w § 1 pkt II. 2 regulaminu zdefiniowano niedokładnie pojęcie - "nieruchomości", uprzednio zdefiniowane w art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny,

• w § 1 pkt II 3 regulaminu zdefiniowano pojęcie "właścicielu nieruchomości" uprzednio zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (zwana dalej: "U.c.p.g."),

• w § 1 pkt II 4 regulaminu zdefiniowano pojęcie "odpady komunalne" uprzednio zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 2 U.c.p.g. oraz art. 3 ust. 3 pkt 4 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity Dz. U. Nr 39, poz. 251 z 2007 r., a nadto wprowadzono własne definicje "odpady komunalne drobne, odpady komunalne wielkogabarytowe, odpady komunalne ciekłe, odpady użyteczne",

• w § 1 pkt II 4e regulaminu zdefiniowano pojęcie "odpadów niebezpiecznych" uprzednio zdefiniowane w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach,

• w § 1 pkt II 5 zdefiniowano pojęcie - "składowisko odpadów" uprzednio zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 11 ustawy o odpadach,

• w § 1 pkt II 8 zdefiniowano pojecie "obiekty użyteczności publicznej" uprzednio zdefiniowane w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,

• w § 1 pkt II 9 zdefiniowano pojęcie -"chodnik" uprzednio zdefiniowane w art. 5 ust. 1 pkt 4 U.c.p.g,

• w § 1 pkt II 10 zdefiniowano pojęcie "zwierzęta domowe" uprzednio zdefiniowane art. pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002 z późn. zm.,

• w § 1 pkt II 12 zdefiniowano pojęcie "zwierzęta bezdomne" uprzednio zdefiniowane w art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt.

Skarżący zarzucił również, że w zaskarżonym regulaminie Rada określiła obowiązki, które wynikają z odrębnych aktów rangi ustawowej lub wykraczając poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 U.c.p.g.:

• w § 2 pkt 9 wprowadzono zapewnienie zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok padłych bezdomnych zwierząt oraz współdziałanie z przedsiębiorstwami zbiórki i utylizacji padłych zwierząt mimo, iż materia ta została uregulowana w art. 3 ust. 2 pkt 8 U.c.p.g.,

• w § 3 pkt 4 nałożono obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, mimo iż materia ta uregulowana została w art. 5 ust. 4 U.c.p.g.,

• w § 3 pkt 5 nałożono obowiązek na wykonawcę robót budowlanych utrzymania czystości i porządku, mimo iż materia ta uregulowana została w art. 5 ust 2 U.c.p.g.,

• w § 4 pkt 1 i 2 nałożono obowiązek sprzątania terenu nieruchomości i pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców z zanieczyszczeń i odpadów komunalnych oraz zamiatania terenów utwardzonych, aby nie dopuścić do zalegania na nich zanieczyszczeń - brak jest ku temu podstaw prawnych,

• w § 3 nałożono na właściciela nieruchomości i inne podmioty obowiązek utrzymania porządku w nieruchomości oraz starania się o estetyczny wygląd budynków i ich otoczenia upiększając je zielenią i ukwieceniem, likwidując z terenu nieruchomości zanieczyszczenia i nieprzydatne przedmioty wytwarzające nieporządek - brak jest ku temu podstaw prawnych.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przyznał, że w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek przyjętym uchwałą nr XXXVI/283/06 Rady Gminy Włocławek z dnia 28 czerwca 2006 r. znalazły się wyrażenia zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które miały na celu przybliżenie mieszkańcom gminy Włocławek idei utrzymania czystości estetyki swojego najbliższego otoczenia. Regulaminem nie wprowadzono dla mieszkańców innych obowiązków niż nałożono to stosownymi ustawami. Jeżeli w treści regulaminu znalazły się sformułowania lub wyrażenia zawarte w treści innych przepisów, to ma to na celu zrozumienie zapisów zawartych w treści regulaminu.

Organ dodał, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek przed jego przyjęciem przez Radę Gminy Włocławek był opiniowany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Włocławku i uzyskał jego pozytywną opinię, a Wójt Gminy Włocławek, któremu jako organowi gminy przysługuje inicjatywa uchwałodawcza, przystąpi do opracowania nowego projektu regulaminu o utrzymaniu czystości i porządku na terenie Gminy Włocławek z uwzględnieniem uwag zawartych w skardze Prokuratora Rejonowego we Włocławku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga, jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, uznaje skargę za zasadną w zakresie rażącego naruszenia zakwestionowanych przez Prokuratora Rejonowego we Włocławku przepisów § 1 pkt II p-pkt 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 12, § 2 pkt 9, § 3 pkt 4 i 5, § 4 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały, jak również z przyczyn, które sam dostrzegł z urzędu badając uchwałę w pełnym zakresie na podstawie kompetencji wynikających z art. 134 P.p.s.a.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach, jak już była o tym mowa wyżej, jest aktem prawa miejscowego, a zatem zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP obowiązuje na terenie jednostki samorządu terytorialnego, którego rada akt ten uchwaliła.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 t.j., dalej zwana "U.s.g."), gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych oraz na podstawie tej ustawy w zakresie określonym w art. 40 ust. 2, a na podstawie art. 40 ust. 3 w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku spokoju lub bezpieczeństwa publicznego.

Zaskarżona uchwała, jako podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 40 ust. 1 U.s.g.) zawartego w art. 4 ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie może wykraczać poza granice przedmiotowe tego upoważnienia.

Granice te zakreślone zostały w art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i tylko w zakresie wskazanym w tym przepisie rada gminy mogła podjąć uchwałę stanowiącą regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, ponieważ "w ustawie o czystości" prawodawca określił, co powinna zawierać uchwała w sposób enumeratywny. Wszelkie odstępstwa od katalogu zawartego w tym przepisie stanowią rażące naruszenia prawa.

W ocenie Sądu, Rada Gminy Włocławek w przeważającej większości przepisów badanej uchwały przekroczyła upoważnienie ustawowe, co skutkuje w całości stwierdzeniem jej nieważności.

Poddając analizie regulacje zawarte w zaskarżonej uchwale dostrzega się następujące nieprawidłowości:

W Rozdziale I § 1 pkt II zawarte zostały definicje wprowadzone na potrzeby ww. aktu – jak: nieruchomość, właściciel nieruchomości, odpady komunalne, określenie rodzajów odpadów komunalnych (drobne, wielkogabarytowe, ciekłe, użyteczne, niebezpieczne), składowisko odpadów, punkty zlewne, podmioty uprawnione, obiekty użyteczności publicznej i obsługi ludności, chodnik, zwierzęta (domowe, gospodarskie i bezdomne).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano (wyrok z dnia 27 listopada 2007 r., II SA/Wr 424/07, wyrok z dnia 19 września 2008 r., II SA/Lu 485/08), że regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "Regulaminem", uchwalony na podstawie powołanych przepisów, musi formułować postanowienia jedynie w granicach upoważnienia ustawowego, regulując jedynie kwestie, które wynikają z delegacji ustawowej. Zasadne jest zatem przekonanie, że delegacja ustawowa zawarta w omawianym art. 4 ustawy nie upoważniła Rady Gminy Włocławek do formułowania w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminach, definicji określonych pojęć (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., II SA/Wr 527/06).

Postanowienia Regulaminu mają na celu jedynie uzupełnienie wydanych przez inne podmioty przepisów powszechnie obowiązujących kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, to muszą być one pozbawione powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Rada uchwalając przepisy prawa miejscowego winna to czynić w zgodzie z postanowieniami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". (Dz. U. Nr 100, poz. 908), a do których to aktów zgodnie z § 143 załącznika do tegoż rozporządzenia stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Zgodnie z § 137 załącznika omawianego rozporządzenia, a którego to postanowienia zgodnie z cyt. wyżej § 143 stosuje się odpowiednio do aktów prawa miejscowego, w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych zapisów.

Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego regulująca jeszcze raz to, co zostało zawarte w obowiązującej ustawie, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 1179/90, publ. OSS 2000/1/17) rozważając kwestię powodów niezgodności z prawem takich powtórzeń wyjaśnił, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.

Tymczasem w zaskarżonej uchwale zamieszczono w § 1 pkt II definicje m.in. takich pojęć jak:

• w pkt 2 - nieruchomość - pojęcie określone w art. 46 § 1 k.c., w pkt 3 - właściciele nieruchomości - pojęcie zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;

• w pkt 4 - odpady komunalne - pojęcie określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z odesłaniem do art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 ze zm.);

• w pkt 4 lit. a, b, d - odpady drobne, do których zaliczono chociażby zużyte opakowania, resztki spożywcze, opakowania szklane oraz odpady wielkogabarytowe, a które to definicje należą do pojęć m.in. z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206): "Opakowania z papieru i tektury", "Odpady komunalne segregowane i gromadzone selektywnie (z wyłączeniem 15 01)", do których należą m. in.: papier i odpady kuchenne ulegające biodegradacji, szkło, tektura, odzież oraz z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny (Dz. U. Nr 191, poz. 1595). Użyte w uchwale jako odpady drobne resztki spożywcze mieszczą się w pojęciu " odpady ulegające biodegradacji", zdefiniowanym w art. 3 ust. 3 pkt 7 ustawy o odpadach;

• W pkt 4 lit. c uchwały użyto pojęcia - odpady komunalne ciekłe – ścieki komunalne, które to pojęcie zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 j.t. );

• w pkt 4 lit. 4 posłużono się pojęciem - odpady niebezpieczne - pojęcie określone w art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach, w pkt 5 - składowisko odpadów- termin uregulowany w - art. 3 pkt 16 ustawy o odpadach;

• w pkt 7 pojęcie podmiotu uprawnionego jest tożsame z odbiorcą odpadów - pojęciem zdefiniowany w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przy zastrzeżeniu art. 7 ust. 3a i ust. 5 tejże ustawy;

• w pkt 9 zdefiniowano chodnik, czym powtórzono definicję z art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 j.t., w pkt 10 - zwierzęta domowe - pojęcie zdefiniowane w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002 ze zm.), w pkt 11 - zwierzęta gospodarskie - należy przez to rozumieć zwierzęta gospodarskie w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 ze zm.) oraz w pkt 12 - zwierzęta bezdomne - pojęcie z art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że uregulowania zawarte w § 1 pkt II uchwały zawierają bądź to definicje własne (przez co rozumieć należy przepisy ustawowe zmodyfikowane lub utworzone na użytek zaskarżonej uchwały), do których sformułowania Rada nie została przez ustawodawcę upoważniona, bądź też zawierają powtórzenia definicji ustawowych, (co w oderwaniu od aktu pierwotnego powoduje m.in. zmianę znaczeniowo-prawną).

W § 2 uchwały Rada Gminy Włocławek starając się stworzyć odpowiednie warunki do utrzymania czystości i porządku wykroczyła poza delegację ustawową określoną w art. 4. W powyższym przepisie uchwały powtórzono zadania gminy wynikające z art. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W rozdziale II § 3 uchwały Rada Gminy nałożyła na właścicieli nieruchomości i jeszcze raz te same obowiązki, do których właściciele zostali zobowiązani na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1-4, pomijając okoliczność, że w regulaminie powinny się znaleźć inne obowiązki, niż wynikające z ustawy (ust. 5 powyższego przepisu - właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.

Nadto obowiązek nałożony w uchwale w § 3 pkt 5 stanowi powtórzenie art. 5 ust. 2 ustawy, a obowiązek zwarty w pkt 7 zd. 1 stanowi powtórzenie § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r., Nr 71, poz. 649 ). Obciążenie w pkt 8 nie jest obowiązkiem właściciela nieruchomości.

W dalszych obowiązkach właścicieli nieruchomości, ujętych w § 4 uchwały, które korespondują z dyrektywami § 3 doszło do przekroczenia upoważnienia ustawowego. Ustawodawca nie upoważnił Rady do określania sposobu usuwania odpadów i zanieczyszczeń z nieruchomości, a tak szczegółowe unormowania jakie zawarto w § 3 Regulaminu wykraczają poza upoważnienie ustawowe i stanowią powtórzenie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Regulamin wykracza poza ramy przedmiotowe (art. 4) i nakłada na właścicieli obowiązki ponad granice ustawowe (art. 5 ust. 1)- zieleń i ukwiecenie.

Zawarta natomiast w § 3 norma utrzymania czystości i porządku na terenach nieruchomości, stanowi jednocześnie nałożony w innym jej przepisie - § 4 na konkretnych adresatów obowiązek usuwania odpadów i zanieczyszczeń z powierzchni ziemi poprzez wykonanie takich czynności jak: "zamiatanie".

Przekroczenie kompetencji w powyższej normie związane jest z tym, że żadne powody, nie mogą prowadzić do rozszerzenia kompetencji uchwałodawczej.

Ustawodawca nie upoważnił organów stanowiących gminy do tak szerokiego określania obowiązków z zakresu utrzymania porządku i czystości jak nałożenie obowiązków w zakresie estetyki nieruchomości i pielęgnacji znajdującej się na niej szaty roślinnej (upiększenie zielenią, ukwiecenie, a więc sadzenie krzewów, wysiew trawy itd.).

Poza upoważnienie ustawowe wykraczają również obowiązki wynikające z § 3 (usuwanie nieprzydatnych przedmiotów). W ocenie Sądu, regulacja ta ingeruje w prawo własności narzucając właścicielom określony sposób postępowania z przedmiotami stanowiącymi ich własność, co narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 21 ust. 1).

Również utrzymywanie budynków w należytym stanie technicznym i estetycznym (§ 3 uchwały) stanowi rażące naruszenie prawa. Kwestie powyższe normuje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w art. 5 ust. 2: "Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". W myśl zaś art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego - do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, jest zobowiązany właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zgodnie natomiast z art. 66 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (ust.1pkt.1), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 3) - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. Ustawowe uregulowanie tego zagadnienia wyklucza kompetencję uchwałodawczą rady gminy w tym przedmiocie.

Rada Gminy w zaskarżonej uchwale rozszerzyła pojęcie "utrzymanie porządku", które ogranicza się do gromadzenia, zbierania i usuwania odpadów komunalnych, nie zaś do utrzymania w należytym stanie i porządku estetycznym, budynków i obiektów.

Brak jest również uzasadnionych podstaw do wprowadzania w uchwale przepisów, które wykraczają poza delegację ustawową w zakresie mycia i naprawy pojazdów mechanicznych. W § 5 pkt 1 uchwała dopuszcza mycie i naprawę pojazdu na własnej nieruchomości. W ocenie Sądu, w świetle upoważnienia wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do mycia i naprawy pojazdu na własnej nieruchomości nie jest wymagana zgoda rady gminy, natomiast kwestia uzyskiwania zgody na naprawę i mycie pojazdu na nieruchomości cudzej należy do zagadnień cywilnoprawnych i w związku z tym nie może być regulowana aktem prawa miejscowego. Rzeczą Rady podejmującej uchwałę w omawianej kwestii było co najwyżej wskazanie warunków jakie muszą być spełnione, aby mycie i naprawa pojazdu były dopuszczalne na terenie nieruchomości. Chodzi tu przede wszystkim o warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów.

W § 8 uchwały Rada Gminy wprowadziła obowiązek zbierania oraz odbioru odpadów, który nie może być regulowany uchwałą skoro wprost wynika z treści art. 10 ustawy o odpadach, który to przepis stanowi, że odpady powinny być zbierane w sposób selektywny (ust. 1), natomiast podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest obowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania (ust. 2).

Brak jest również umocowania ustawowego do nałożenia obowiązków wynikających z § 9 ust. 2 Regulaminu, nakładających na organizatorów imprez obowiązek wyposażenia w odpowiednią ilość pojemników do odpadów i sanitariatów przenośnych, uprzątnięcia odpadów niezwłocznie po zakończeniu spotkania itd.

Organizatora imprezy masowej nie można uznać za właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a tylko oni są adresatami obowiązków dotyczących utrzymania czystości i porządku na obszarze gminy. Organizatorzy imprez masowych nie należą też do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 2-4, na które ustawa wprost nakłada określone obowiązki z zakresu utrzymania czystości i porządku. W rezultacie, przepis w takim brzmieniu powoduje ingerencję w stosunki cywilnoprawne, których treść kształtowana jest w drodze umowy cywilnoprawnej. Obowiązki organizatora imprez masowych określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 909 ze zm.), a zatem nie zachodzi konieczność ich ustalania w drodze aktu prawa miejscowego i nie ma ku temu podstaw prawnych w ustawie w postaci odpowiedniego upoważnienia.

Nieuprawnioną, bo stanowiącą ingerencję w stosunki umowne stanowi regulacja zawarta w § 10 ust. 2, a nakazy wynikające z § 10 ust. 2 i 3 uchwały jako pozbawione adresata są sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej, podobnie jak obowiązki zawarte w § 11 uchwały.

Z kolei zawarte w § 12 obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe i gospodarskie wynikają z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Z ustawy tej wynikają również obciążenia określone w pkt 6, pkt 7, jak również regulacje zawarte w § 13 uchwały.

W § 12 pkt 1- 2 rada gminy sformułowała obowiązki dla właścicieli zwierząt domowych, które mają za zadanie osiągnąć skutek w celu zapobieżenia naruszenia nakazów zagrożonych przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 756 j.t. (art. 77, art. 78, art. 91, art. 144 ). Natomiast w § 12 pkt 4 sformułowane zostały obowiązki dla właścicieli zwierząt gospodarskich, które stanowią powtórzenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002 z późn. zm.), nakazów – art. 39 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 j.t.), zresztą osoba przeprowadzająca zwierzęta, która pędzi zwierzęta jest osobą kierującą w rozumieniu art. 2 pkt 20 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 j.t.). Nadto w rozporządzeniu wykonawczym do Prawa budowlanego, tj. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877) –zawarte zostały warunki również w odniesieniu do wymogów jakie winny spełniać budynki, obiekty i tereny przeznaczone pod chów zwierząt gospodarskich i futerkowych (§ 12 ust. 6). Zasady utrzymywania zwierząt gospodarskich określa rozporządzenie wykonawcze do ustawy o ochronie zwierząt- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 167, poz.1629 ze zm.). Z tego powodu regulacja zawarta w ust. 12 pkt 5 i 6 oraz w § 13 pkt 1 lit. c w istotny sposób narusza prawo albowiem normuje zagadnienia już uregulowane w prawie powszechnie obowiązującym przy tym zawęża wymogi wynikające z rozporządzenia.

Art. 4 pkt 8 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach stanowi upoważnienie do określenia terminów przeprowadzania deratyzacji, nie zaś jej częstotliwości, - jak uchwaliła to Rada w § 15. Wskazany przepis ustawy nie upoważnia również do określenia kręgu podmiotów zobowiązanych do jej przeprowadzenia (ust. 1) oraz tego, kto ponosi koszty deratyzacji (pkt 3).

Rozdział VII uchwały dotyczy kontroli wypełniania obowiązków określonych w regulaminie. Zdaniem Sądu, unormowania zawarte w § 16 pkt 1 wychodzą poza upoważnienie ustawowe. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 4 nie zawiera upoważnienia do uregulowania kwestii kontroli obowiązków określonych w regulaminie. Obowiązki organu wykonawczego gminy w odniesieniu do czystości i porządku w gminie wynikają wprost z tej ustawy, np. art. 7, art. 8 a, art. 8b. Natomiast § 16 ust. 3 i 4 wykracza poza delegację ustawową ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również stanowi powtórzenie sankcji zawartych w innych ustawach w związku z naruszeniem czystości i porządku (np. Kodeks wykroczeń).

W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że uchwała w przeważającej większości w sposób istotny narusza prawo, albowiem zawiera powtórzenia definicji ustawowych, modyfikacje tych definicji, postanowienia regulujące zagadnienia wynikające wprost z poszczególnych norm ustaw i innych aktów normatywnych prawa powszechnie obowiązującego oraz postanowienia stanowiące przekroczenie upoważnienia ustawowego, uznać należało skargę za zasadną. Dlatego na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii wykonalności wyroku Sąd orzekł w oparciu o treść art. 152 P.p.s.a