Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 71/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1, art.3, art. 8 ust. 1pkt 3, ust.4 i ust. 9 i 10, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego.

Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r., S. H. wystąpiła o przyznanie zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, odmówił przyznania S. H. zasiłku okresowego. Jako podstawę prawną wydanej decyzji powołał przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., oraz art. 2, art. 3, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 9, art. 11 oraz art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). W uzasadnieniu, przytaczając przepis art. 38 ustawy o pomocy społecznej, organ wyjaśnił, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie. Dalej, powołując się na ustalenia wywiadu środowiskowego oraz oświadczenie strony i pozostały zgromadzony materiał dowodowy, organ stwierdził, że S. H. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z trójką dzieci, natomiast jej mąż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, będąc zameldowany i zamieszkując w mieszkaniu żony. Organ podał też, że syn strony – D., według twierdzeń wnioskodawczyni, przebywa w K. i nie ma możliwości uzyskania od niego oświadczenia o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. Następnie organ wskazał, że na skutek niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie wnioskodawczyni ponownie z dniem 16 lutego 2010 r. utraciła status osoby poszukującej pracy.. Nadto podał, że dochodem rodziny wnioskodawczyni jest zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 287 zł, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej wynoszący 80 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł, alimenty w kwocie 80 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w R. o powierzchni 6,7080 ha, tj. 9,3987 ha przeliczeniowych, wyliczony w oparciu o art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, w wysokości 1945,53 zł. Odnośnie doliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego, organ wyjaśnił, że ustawa o pomocy społecznej nie daje podstaw do wyłączenia z dochodu rodziny dochodów z hektarów przeliczeniowych w przypadku, gdy właściciel nie prowadzi działalności rolniczej osobiście, ponieważ ustalenie dochodu następuje w taki sam sposób bez względu na to, czy ziemia uprawiana jest przez właściciela, czy też inną osobę, przy uwzględnieniu wielkości gospodarstwa rolnego. Wyrażając stanowisko, że przy uwzględnieniu dochodu z gospodarstwa rolnego należy mieć na uwadze art. 2 ustawy o pomocy społecznej, organ stwierdził, że skoro S. H. jest osobą zdrową, nie pracuje zawodowo, jej dzieci z uwagi na wiek nie wymagają już stałej opieki i pielęgnacji, a gospodarstwo rolne stanowiące jej własność położone jest jedynie około 6 km od miejscowości, w której strona zamieszkuje, nie ma przeszkód do prowadzenia przez nią tego gospodarstwa. Ustalono bowiem, że strona nie wystąpiła o przyznanie emerytury rolniczej. Organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego stwierdzono, iż wnioskodawczyni zawarła na okres 10 lat umowę dzierżawy gospodarstwa w R., o powierzchni 6,453 ha, przy czym w umowie tej nie określono kwoty za dzierżawę. Przyjęto zatem, że łączny dochód rodziny strony to kwota 2624,72 zł, która przekracza kryterium dochodowe o 1220,72 zł. Wydatki wynoszą natomiast łącznie 639,72 zł (gaz 75,16 zł, czynsz 444,37 zł, energia 120,19 zł). Mając zatem na uwadze, że uzyskiwany przez wnioskodawczynię dochód przekroczył kryterium dochodowe organ stwierdził, że S. H. nie kwalifikuje się do otrzymania zasiłku okresowego. Końcowo odnotował też, że w miesiącu lutym 2010 r. wpłynęło 820 podań o przyznanie pomocy, natomiast w marcu - do dnia [...] - 731 podania. W roku 2010 na zasiłki okresowe Ośrodek dysponuje kwotą 1.945.000,00 zł i z tej formy pomocy korzysta około 1100 osób i rodzin.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. H. zakwestionowała zasadność doliczenia do dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej dochodu z gospodarstwa rolnego w sytuacji zaprzestania jego prowadzenia. Wskazała, że pomimo podpisania przez syna D. kontraktu socjalnego w dalszym ciągu organ nie przyznaje pomocy .

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, przy uwzględnieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. Wskazał też na pojęcie dochodu zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i powołał treść art. 8 ust. 4 tej ustawy, określającego rodzaje świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu. Poza tym, w oparciu o art. 8 ust. 9 powyższej ustawy organ stwierdził, że w przypadku właścicieli gospodarstwa rolnego dochód oblicza się ryczałtowo i aktualnie wynosi on 207 zł z 1 ha przeliczeniowego dla osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne lub ma możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania tą drogą środków utrzymania. Następnie, przywołując art. 38 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, organ wyjaśnił, że zasiłek okresowy przysługuje rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, a nadto wskazał, że z art. 38 ust. 2 i 3 wynikają zasady ustalania wysokości zasiłku okresowego oraz jego maksymalna i minimalna wysokość. W świetle powyższych regulacji organ stwierdził, że prawo do zasiłku okresowego nie zależy od uznania organu przyznającego pomoc społeczną, gdyż tylko spełnienie przesłanek ustawowych uprawnia stronę do otrzymania tego świadczenia. Określenie w przepisach maksymalnej i minimalnej wysokości zasiłku oznacza z kolei, że przy spełnieniu ustawowego kryterium, organ działa w graniach uznania administracyjnego. Dlatego też rodzaj, forma i rozmiar świadczeń pieniężnych winny być dostosowane do okoliczności konkretnej sprawy, jak również winny uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Kryteria, którymi powinny kierować się organy, określa bowiem art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ powołał się na okoliczności ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Podniósł w tym zakresie, że strona jest osobą zdrową, w wieku produkcyjnym, nie pracuje zawodowo, a od lipca 2009 r. utraciła status osoby poszukującej pracy i po ponownym zarejestrowaniu się w dniu 1 grudnia 2009 r., jako osoba poszukująca pracy z dniem 16 lutego 2010 r. z tego samego powodu co poprzednio utraciła status osoby poszukującej pracy. Pozostaje osobą zamężną jednak gospodarstwo domowe prowadzi bez męża wraz z trójką dzieci. Poza tym jest właścicielką gospodarstwa rolnego w R. o obszarze 6,7080 ha, tj. 9,3987 ha przeliczeniowych, położonego w odległości ok. 6 km od stałego miejsca zamieszkania, które z wyjątkiem powierzchni zabudowanej budynkiem mieszkalnym, wynoszącej 0,2550 ha wydzierżawiła na 10 lat umową z 16 listopada 2004 r. Posiada też od roku 1985 własnościowe prawo do lokalu, w którym zamieszkuje z rodziną. Organ odwoławczy ponownie wyliczył dochód wnioskodawczyni z miesiąca lutego 2010 r., tj. poprzedzającego złożenie wniosku i na tej podstawie za prawidłowy uznał sposób wyliczenia dochodu rodziny strony przedstawiony przez organ pierwszej instancji, stwierdzając, że dochód ten wynosił 2624,72 zł i o 1220,72 zł przekroczył kwotę kryterium dochodowego czteroosobowej rodziny wynoszącego 1404 zł (4 x 351,00 zł), co uzasadnia odmowę przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Poza tym stwierdził, że zasadnie przy ustalaniu dochodu uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej uwzględniono dochód z gospodarstwa, gdyż przepisy ustawy o pomocy społecznej nie uzależniają uzyskiwania dochodu z gospodarstwa od sposobu faktycznego jego wykorzystywania. Wiążący jest wyłącznie fakt posiadania przez stronę gruntów. Na poparcie prezentowanego stanowiska przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r. oraz z dnia 7 grudnia 2009 r. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni jest w wieku produkcyjnym, nie jest osobą niepełnosprawną i nie choruje na schorzenia, które umożliwiałyby jej prowadzenie gospodarstwa rolnego. Nie złożyła również w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosku o przyznanie emerytury lub renty, co oznacza, że nie jest emerytką ani rencistką, która zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Końcowo organ stwierdził, że dochód z gospodarstwa rolnego strony został prawidłowo obliczony, przy zastosowaniu trybu ryczałtowego określonego w art. 8 ust. 9 ustawy i wynosi on 1945,53 zł (9,3987 ha przeliczeniowych × 207 zł). W świetle materiału dowodowego strona nie spełniła tym samym kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku okresowego, stąd zasiłek nie mógł zostać przyznany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, S. H. podniosła, iż przepis art. 8 ustawy o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w jej sytuacji, gdyż zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, a odnosi się on jedynie do przypadku gdy ziemia jest uprawiana bezpośrednio przez właściciela lub została oddania w dzierżawę. Nadto wskazała, iż w związku z tym, że pozostaje bez pracy, a ma na swoim utrzymaniu dwoje dzieci boryka się z problemami finansowymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd administracyjny nie jest też tym samym uprawniony do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci wydania orzeczenia zmieniającego kontrolowaną decyzję.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, odpowiadają wymogom prawa.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.

W związku z powyższym od razu należy wskazać, że podstawą działania organów w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Podkreślić przyjdzie, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy).

Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ustawy). Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Na gruncie powołanej regulacji zauważyć należy, że szczególne okoliczności których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku uzależnione będzie od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku okresowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza bowiem przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.

Z lektury akt administracyjnych przedłożonych w niniejszej sprawie, w szczególności z oświadczenia skarżącej, wynika, że strona zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z trojgiem swoich dzieci, tworząc z nimi rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy.

Odnosząc się do przesłanki w postaci kryterium dochodowego wskazać trzeba, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), obowiązującego od dnia 1 października 2009 r., kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie określone zostało w wysokości 351 zł. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej organy obu instancji prawidłowo wyliczyły, że dla 4-osobowej rodziny skarżącej kryterium dochodowe wynosi 1404 zł. Prawidłowo również ustaliły, że dochód uzyskany w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku okresowego przekracza tak określone kryterium dochodowe.

Zaakcentowania wymaga okoliczność, że ustawa o pomocy społecznej precyzyjnie określa sposób ustalania przez organy dochodu osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym dochód stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wszystkie składniki dochodu ustala się według zasad określonych w poszczególnych ustępach art. 8. W ust. 4 tego przepisu ustawodawca wskazał, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Ustawodawca, ustalając w art. 8 ust. 10 ustawy, że sumuje się dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, z hektarów przeliczeniowych oraz z innych źródeł, przyjął w art. 8 ust. 9 ustawy, w związku z zapisem § 1 pkt 2 lit. e powołanego rozporządzenia, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł.

Przywołane uregulowania, wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadniają stwierdzenie, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu jej rodziny, przyjmując że składają się nań: zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 287 zł, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 80 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł, alimenty na dzieci wynoszące łącznie 80 zł, jak również dochód z gospodarstwa rolnego stanowiącego własność skarżącej w wysokości 1945,53 zł. Wskazane składniki, uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, nie należą do świadczeń określonych w art. 8 ust. 4 ustawy, niepodlegających wliczeniu do dochodu. Z art. 8 ust. 10 ustawy jednoznacznie wynika, że dochody ze wszystkich źródeł podlegają zsumowaniu. Doliczyć do nich należy również dochody z hektarów przeliczeniowych.

W ocenie Sądu, podzielić należy pogląd wyrażany w powołanym przez organ odwoławczy orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przepis art. 8 ust. 9 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem liczby hektarów przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Powołany przepis, dla celów udzielenia świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje apriorycznie, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09; z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uznać tym samym należy, że ustawodawca przyjął domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza bowiem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o określonym przeznaczeniu. Już samo rolnicze przeznaczenie gruntów oraz ich powierzchnia automatycznie przesądzają, że osoba lub rodzina czerpie dochody z tego gospodarstwa. W związku też z tym nawet, gdyby faktycznie dochody z gospodarstwa rolnego nie były czerpane, to i tak będzie działać domniemanie co do osiągania z tych gruntów określonych dochodów przez zainteresowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OSK 302/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaznaczyć ponadto należy, że przedstawiony powyżej pogląd Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również w orzeczeniach wydanych w sprawach dotyczących przyznania zasiłków z pomocy społecznej, wskutek skarg kasacyjnych wniesionych przez S. H. od wyroków tut. Sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011r., sygn. akt I OSK 1327/10, sygn. akt I OSK 1328/10 oraz sygn. akt I OSK 1329/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na gruncie rozpoznanych spraw Sąd drugiej instancji wywiódł, że niedopuszczalna byłaby interpretacja art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, dopuszczająca niestosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy strona bezpłatnie wydzierżawia posiadane gospodarstwo rolne, pozbawiając się tym samym źródła dochodu i przerzucając ciężar utrzymania siebie i swojej rodziny na podatnika, jeżeli jednym z podstawowych zadań pomocy społecznej jest usamodzielnienie osób i rodzin korzystających z tej pomocy i ich integracja ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), a osoby korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 tej ustawy).

Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów poczynionych w niniejszej sprawie, skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,7080 ha, stanowiącej 9,3987 ha przeliczeniowych. Zgodnie zatem z art. 8 ust. 9 ustawy organy zasadnie przyjęły, że z gospodarstwa tego strona uzyskała dochód, którego ryczałtowo ustalona wysokość wynosi 1945,53 zł (9,3987 ha × 207 zł). Wobec tego, za pozbawioną wpływu na dokonaną w tym zakresie ocenę należało uznać okoliczność oddania gospodarstwa w bezpłatną, wieloletnią dzierżawę. Podkreślić raz jeszcze trzeba, że przepisy ustawy nie uzależniają dochodu z gospodarstwa rolnego od faktycznego sposobu jego wykorzystania. Dodatkowo już tylko zauważyć można, że przepis art. 8 ust. 9 ustawy był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt K 18/05 (OTK-A 2008 Nr 4, poz. 56) orzekł o jego zgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Wskazać ponadto przyjdzie, w świetle przedstawionego poglądu, że doliczenie do dochodu rodziny skarżącej dochodu z gospodarstwa rolnego, nie podważa również powołany w skardze przepis art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Uregulowanie to nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy ono zawieszalności wypłaty świadczeń z rolniczego ubezpieczenia społecznego. Określając okoliczności, w których nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, do których należy również wydzierżawienie gospodarstwa (ust. 4 pkt 1), przepis ten odnosi się jednak wyłącznie do istnienia uprawnień w zakresie wypłaty emerytury lub renty rolniczej przez KRUS. Tak samo nie mają znaczenia argumenty dotyczące uwzględniania innej wysokości dochodu przez organy podatkowe, gdyż – jak wskazano już wyżej – ustawodawca skonstruował na użytek ustawy o pomocy społecznej odmienne pojęcie dochodu.

Podsumowując dotychczasowe rozważania, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że skarżąca nie spełniła warunków do uzyskania pomocy w formie zasiłku okresowego, gdyż dochód jej rodziny wynoszący 2624,72 zł, przekroczył kryterium dochodowe rodziny odpowiadające kwocie 1404 zł, a przekroczenie to wynosiło 1220,72 zł. Jak wskazano już wyżej, kryterium dochodowe jest przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia tego rodzaju, co oznacza, że jej niespełnienie pozbawia organ możliwości przyznania zasiłku okresowego, nawet jeżeli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Z uwagi na ujawnione okoliczności prawidłowo też odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również nie znajdując innych uchybień, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. powodowałyby niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skargę należało uznać za niezasadną, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

-----------------------

10