Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 273/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 160 ust. 1 i 2, art. 161 ust. 1, art. 189 ust. 1 i 2, art. 190 ust. 1 pkt 3, art. 190 ust. 2 i 3, art. 207 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Rektora uczelni A z dnia [...] stycznia 2015r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. oddala skargę II. przyznaje adwokat A. G. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę [...] zł ([...] złotych [...]) w tym [...] zł ([...] złotych [...]) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2014 r. Dziekan Wydziału [...] uczelni A (dalej: Dziekan) skreślił L. K. (dalej również: "strona" lub "skarżąca") z listy studentów Wydziału [...] (dalej: [...]) uczelni A (dalej również: [...]) na "kierunku [...] V rok".

W podstawie prawnej decyzji Dziekan powołał art. 190 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) i § 53 pkt 3 Regulaminu studiów [...] (obwieszczenie nr [...] Senatu [uczelni A] z dnia [...] 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Regulaminu studiów uczelni A, dalej: "Regulamin studiów [...]" lub "regulamin studiów").

W uzasadnieniu decyzji Dziekan podniósł, że zgodnie z § 63 Regulaminu studiów [...] ostateczny termin złożenia pracy dyplomowej na V roku kierunku [...] został wyznaczony na 30 czerwca 2013 r., a brak złożenia w tym terminie pracy dyplomowej skutkuje, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 53 pkt 3 Regulaminu studiów [...] przez § 53 pkt 1 Regulaminu studiów [...], skreśleniem z listy studentów [...].

W odwołaniu z dnia 5 stycznia 2015 r. od decyzji Dziekana strona wniosła o "ponowne wpisanie na listę studentów" ("przywrócenie w poczet studentów" [...]), wskazując w uzasadnieniu, że nie złożyła pracy dyplomowej i nie przystąpiła do obrony w wyznaczonym terminie z przyczyn zdrowotnych, które nadal trwają. Ponadto podkreśliła, że uzyskała zaliczenia przedmiotów objętych programem nauczania na V roku, osiągając wyniki na bardzo wysokim poziomie.

Rektor [...] (Prorektor ds. studenckich) decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] – wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 53 pkt 3, § 54 pkt 1 i § 63 ust. 1 Regulaminu studiów [...] – utrzymał w mocy decyzję Dziekana z dnia [...] 2014 r.

W uzasadnieniu Rektor podniósł, że strona naukę na V roku studiów realizowała wcześniej dwukrotnie w roku akademickim 2007/2008 i 2008/2009 i w obydwu przypadkach nie złożyła pracy dyplomowej w terminie; także pomimo przedłużenia wyznaczonego terminu. Poza przywołaniem przepisów § 53, § 54 i § 63 ust. 1 Regulaminu studiów [...] Rektor stwierdził, że po zbadaniu przedstawionych argumentów oraz zapoznaniu się z opinią Prodziekana [...] - stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania.

Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym, wynikającym z akt postępowania.

W piśmie z dnia 14 marca 2007 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie na studia i decyzją Dziekana z dnia 21 listopada 2007 r. została przywrócona na V rok niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...].

W dniu 30 czerwca 2009 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu oddania pracy magisterskiej do września 2009 r. z powodu złego stanu zdrowia i długotrwałej rehabilitacji. Prodziekan ds. studenckich wyraził zgodę na przedłużenie terminu oddania pracy do 20 września 2009 r. Następnie pismem z dnia 20 września 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przedłużenie terminu oddania pracy magisterskiej do 20 grudnia 2009 r. z powodu "kłopotów bardzo osobistych", na co również uzyskała zgodę Prodziekana ds. studenckich. W piśmie z dnia 20 grudnia 2009 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przedłużenie terminu oddania pracy magisterskiej do 30 września 2010 r. z powodu urazu stanu kolanowego i związaną z tym koniecznością leczenia i rehabilitacji, na co również uzyskała zgodę Prodziekana ds. studenckich.

W związku z brakiem uzyskania zaliczenia V roku w wyznaczonym terminie skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów (pismo z dnia 23 listopada 2010 r.). Na skutek złożenia wniosku o "przedłużenie terminu rozliczenia V roku oraz złożenia pracy magisterskiej" (pisma z dnia 1 grudnia i 12 grudnia 2010 r.) Prodziekan ds. studenckich wyraził zgodę na powtórzenie V roku.

W związku z dalszym brakiem uzyskania zaliczenia V roku w wyznaczonym terminie skarżąca ponownie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów (pismo z dnia 22 lutego 2012 r.). Skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie do czerwca 2012 r. terminu złożenia pracy magisterskiej z powodu "prowadzenia trudnych i zawiłych spraw rodzinnych [...] oraz dalszego leczenia" (pismo z dnia 8 marca 2012 r.). I tym razem Prodziekan ds. studenckich wyraził zgodę na przedłużenie terminu oddania pracy magisterskiej – do 30 czerwca 2012 r.

W związku z brakiem złożenia egzaminu dyplomowego na kierunku [...] w roku akademickim 2011/2012 skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów (pismo z dnia 28 listopada 2012 r.). Następnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej i rozliczenia V roku studiów – z powodu złego stanu zdrowia. Prodziekan ds. studenckich również w tym przypadku wyraził zgodę na przedłużenie terminu oddania pracy dyplomowej do 30 czerwca 2013 r., pod warunkiem uzyskania akceptacji promotora.

W związku z brakiem uzyskania zaliczenia V roku w wyznaczonym terminie, do skarżącej zostało skierowane listem zwykłym pismo z dnia 1 lipca 2013 r. zawiadamiające o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Następnie Dziekan decyzją z dnia [...] 2014 r. (doręczoną stronie w dniu 22 grudnia 2014 r.) skreślił skarżącą z listy studentów [...] z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Rektora [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. (doręczoną stronie w dniu 2 lutego 2015 r.).

W skardze na decyzję Rektora [...] strona, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dziekana, zarzuciła obydwu decyzjom wydanym w przedmiocie skreślenia z listy studentów naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji o skreśleniu z listy studentów. W uzasadnieniu strona podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lapidarne – przedstawienie stanu faktycznego skrótowe, a uzasadnienie prawne ograniczone jedynie do przytoczenia podstawy prawnej – co uniemożliwia pełne wypowiedzenie się w skardze co do zasadności podstawy prawnej przyjętej w wydawanej decyzji. Dalej wywodziła, że nie może ustalić, czy Rektor [...], podtrzymując stanowisko Dziekana, uwzględnił "związany z wypadkiem (i nie tylko)" zły stan zdrowia skarżącej występujący w okresie poprzedzającym termin złożenia pracy dyplomowej. Jej zdaniem organ II instancji zupełnie pominął przyczynę niedochowania terminu złożenia pracy dyplomowej, jaką był bardzo zły stan zdrowia udokumentowany w odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2014 r. Strona podkreśliła, że terminu złożenia pracy magisterskiej nie dochowała z przyczyn od niej niezależnych; mianowicie złego stanu zdrowia związanego z wypadkiem, któremu uległa w 2009 r., a stan jej zdrowia w ostatnim czasie uległ pogorszeniu. Nadto podniosła, że to śmierć prof. X uniemożliwiła ukończenie pracy magisterskiej i rozliczenie V roku.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] (reprezentowany przez pełnomocnika procesowego), podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i obszernie ustosunkował się do zarzutów skargi. Podniósł, że zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tylko odpowiednio. Organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącej strona w piśmie z dnia 1 lipca 2013 r., które zostało wysłane listem zwykłym, została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, a brak dowodu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów nie przesądza każdorazowo o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 61 § 4 k.p.a.). Zdaniem organu nie ma bowiem wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie strona nie wykazała takiego związku przyczynowego. W tym zakresie Rektor [...] stwierdził, że podstawą skreślenia było w przedmiotowej sprawie niedochowanie, wielokrotnie wcześniej przedłużanego, terminu złożenia pracy dyplomowej, które nie budzi żadnych wątpliwości. Dalej podniósł, że skarżąca poza stwierdzeniem, że brak udziału w postępowaniu miał "wpływ na wynik sprawy" nie wskazała, w jaki sposób brak zawiadomienia zdeterminował treść podjętej decyzji, a w szczególności w jaki sposób czynny udział w postępowaniu wpłynąłby na inne postrzeganie przez organ faktu niezłożenia pracy magisterskiej przez okres prawie 8 lat od momentu wznowienia studiów.

Odnosząc się do zarzutu niedostatecznego uzasadnienia decyzji, organ stwierdził, że ze względu na okoliczności sprawy, które jednoznacznie wskazują na konieczność obligatoryjnego skreślenia skarżącej z listy studentów w związku z niezłożeniem pracy dyplomowej w terminie oraz tylko odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – również i ten zarzut jest niezasadny.

Rektor [...] podniósł, że przez wzgląd na udokumentowane problemy zdrowotne skarżącej Dziekan wielokrotnie, mając na względzie interes strony, zezwalał na przedłużenie terminu rozliczenia V roku, ale mimo to w okresie 8 lat, jakie upłynęły od momentu wznowienia studiów, skarżąca nie zdołała zrealizować programu studiów V roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] – złożyć pracy magisterskiej i ukończyć studiów. Ponadto organ podniósł, że ostateczny termin złożenia pracy dyplomowej upłynął bezskutecznie w dniu 30 czerwca 2013 r i po tej dacie skarżąca również nie podjęła żadnych kroków zmierzających do ukończenia studiów. Zdaniem Rektora [...] nie ma wątpliwości co do tego, że wobec przedstawionego stanu faktycznego należało skarżącą skreślić z listy studentów na podstawie art. 190 ust 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 54 pkt 1 Regulaminu studiów [...].

Ubocznie organ wskazał również na to, że mając na względzie historię "studiowania" skarżącej, dalsze utrzymywanie statusu studenta stałoby w takiej sytuacji w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, które w przypadku rażącego niedochowywania przez studenta podstawowych obowiązków związanych ze studiowaniem nakazują skreślenie z listy studentów.

Nadto organ stwierdził, że zarzut braku informacji o śmierci prof. X pozostaje bez związku ze sprawą, a to dlatego, że promotorem pracy dyplomowej skarżącej była prof. [...]Y, co potwierdza wyrażona przez [tę] osobę zgoda na przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej, co wynika z adnotacji na piśmie skarżącej z dnia 30 czerwca 2009 r. Wobec tego w ocenie organu podnoszona przez stronę kwestia braku informacji o śmierci wspomnianego profesora nie miała żadnego wpływu na niedochowanie terminu do złożenia pracy dyplomowej.

Podczas rozprawy w dniu 10 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej (ustanowiony z urzędu) złożył kopie dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia skarżącej na zobrazowanie jej ogólnego stan zdrowia. Pełnomocnik poprał skargę, a nadto podniósł naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., stwierdzając, że gdyby skarżąca została zawiadomiona zgodnie z tym przepisem, to mogłaby ustosunkować się do sprawy i przedstawić dokumenty dotyczące stanu jej zdrowia oraz wyjaśnić dlaczego nie złożyła pracy dyplomowej. Pełnomocnik podniósł, że skarżąca bez swojej winy nie mogła złożyć pracy dyplomowej, gdyż wiązało się to z jej złym stanem zdrowia, z której to przyczyny organ przedłużał skarżącej już wcześniej termin złożenia pracy dyplomowej, wobec czego strona mogła oczekiwać, że również obecnie termin ten zostanie przedłużony. Ponadto pełnomocnik wskazał na zawarte w decyzji organu I instancji nieścisłości co do wskazania podstawy prawnej, związane z powołaniem przepisu art. 190 Prawa o szkolnictwie wyższym. Pełnomocnik wniósł również o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona stronie z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Jak wynika z art. 190 ust. 1 tej ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej, którym w świetle art. 60 ust. 6 tejże ustawy jest dziekan wydziału, skreśla studenta z listy studentów m.in. w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej bądź egzaminu dyplomowego (pkt 3). Według art. 190 ust. 2 powołanej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może też skreślić studenta z listy studentów m.in. w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 1) oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 2). Od decyzji wydanych na podstawie art. 190 ust 1 i 2 stronie przysługuje odwołanie do rektora uczelni (art. 190 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym). Ponadto przepis art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym przewiduje, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Idąc dalej, wyjaśnić należy, że przepisy działu IV powołanej ustawy – art. 159 i następne zawierają m.in. regulacje dotyczące organizacji studiów, jak i praw obowiązków studentów (rozdziały 1 i 2). Zaznaczyć należy, że z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (studenta), wiążą przepisy zawarte w aktach wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie (por. T. Woś, K. Knysiak-Molczyk, M. Romańska [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" str. 100).

Zgodnie z art. 160 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym podstawowe zasady organizacji studiów, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Ustawa przewiduje zarazem, że organem właściwym do uchwalenia regulaminu studiów jest senat uczelni (art. 62 ust. 1 i art. 161 ust. 1). Ponadto zgodnie z przepisem art. 68 ust. 3 powołanej ustawy uchwały rady podstawowej jednostki organizacyjnej (tj. wydziału) w sprawach należących do jej kompetencji są wiążące dla kierownika, pracowników, doktorantów i studentów tej jednostki. Z kolei przepis art. 189 w ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym stanowi, że student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Przepis ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo obowiązki studenta, zaliczając do nich: uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1), składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w regulaminie studiów (pkt 2) oraz przestrzeganie przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3). Zawarte w przepisach art. 160 ust. 1 i art. 189 ust. 1 powołanej ustawy regulacje wskazują zatem, że podstawowym – poza ustawą – aktem określającym prawa i obowiązki studenta jest regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni. Obowiązek przestrzegania innych przepisów obowiązujących w uczelni powstaje niejako pośrednio przez wskazanie ich materii w regulaminie studiów oraz z uwagi na treść art. 189 ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Na uczelni A przedmiotowe kwestie – w odniesieniu do okresu objętego niniejszą sprawą, w tym datami wydanych rozstrzygnięć administracyjnych w przedmiocie skreślenia z listy studentów – zawarte zostały w Regulaminie studiów [...] uchwalonym przez Senat [uczelni A] uchwałą z dnia [...] 2010 r., zmienionym uchwałą z dnia [...] 2012 r., przy czym przedmiotowy regulamin w wersji wynikającej z tej zmiany obowiązuje od 1 października 2012 r. (taki wniosek wynika z ogólnodostępnych danych: [...]).

W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną decyzji Dziekana [...] stanowił przepis art. 190 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji, zaś powołanie w osnowie decyzji przepisu art. 190 ust. 2 pkt 2 tej ustawy było omyłkowe. Podstawą skreślenia skarżącej z lity studentów był fakt niezłożenia w wyznaczonym terminie pracy dyplomowej, stąd też sygnalizowane przez pełnomocnika skarżącej nieścisłości w powołanej przez Dziekana podstawie prawnej nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy. Co więcej, rozstrzygający sprawę ostatecznie w II instancji Rektor [...] również wprost wskazywał na to, że powodem skreślenia skarżącej z listy studentów było niezłożenie pracy dyplomowej w terminie, co zostało przez ten organ powiązane z przepisami § 53 pkt 3, § 54 pkt 1 i § 63 ust. 1 Regulaminu studiów [...]. Dodać należy, że powołany § 53 regulaminu studiów stanowi, że dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej (pkt 3) oraz niezłożenia w terminie egzaminu dyplomowego (pkt 4), co w pełni odpowiada treści art. 190 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w pełni znajduje zastosowanie przepis art. 190 ust 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 53 pkt 3 Regulaminu studiów [...], wobec czego w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów przepisy te zasadnie zostały zastosowane do sytuacji faktycznej strony.

Wobec tego trzeba podkreślić, że wydawana na podstawie art. 190 ust. 1 powołanej ustawy decyzja o skreśleniu z listy studentów nie ma charakteru uznaniowego, gdyż ustawodawca posłużył się w niej zwrotem "skreśla studenta z listy studentów". Tym samym kwestia skreślenia z listy studentów z przyczyn wskazanych w art. 190 ust. 1 nie została pozostawiona ocenie samych organów szkoły wyższej (uczelni), lecz wiąże się ściśle z zajściem określonych zdarzeń wskazanych w punktach 1-5 tego przepisu, m.in. z niedotrzymaniem przez studenta obowiązku złożenia pracy dyplomowej w określonym terminie (pkt 3). W świetle przepisu art. 190 ust. 1 pkt 3 tej ustawy w zasadzie nie jest istotne to, z jakich przyczyn student nie złożył w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, czy szerzej – istotne jest tylko zachodzenie określonego stanu rzeczy, wypełniającego dyspozycję przywołanego przepisu art. 190 ust. 1. Natomiast okoliczności związane z brakiem ukończenia pracy dyplomowej i złożenia jej w terminie, stanowiące przeszkodę do wypełnienia tych obowiązków przez studenta, o ile zostaną wcześniej zgłoszone organom uczelni, tj. przed upływem terminu złożenia pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, mogą ewentualnie mieć znaczenie dla zastosowania w stosunku do studenta określonych instrumentów (ulg) regulujących tok studiów (m.in. urlopów, wznowienia studiów, przedłużenia terminów), wynikających z regulaminu studiów. Jak już wspomniano, zgodnie z art. 160 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym regulamin studiów określa organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta, zaś zgodnie z przywołanym już art. 189 ust. 1 tej ustawy student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów.

Należy podkreślić, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego, co wynika z treści art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega bowiem na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

Co się tyczy naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. po pierwsze należy zauważyć, że jeżeli nawet faktycznie do strony nie dotarło ostatnie zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów (pismo z dnia 1 lipca 2013 r.), to samodzielnie okoliczność ta nie mogłaby stanowić o istotnej wadliwości decyzji wydanej w I instancji, bez wykazania wpływu na wynik sprawy.

Po drugie, wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy strona mogła przedstawić w odwołaniu od decyzji Dziekana i faktycznie to uczyniła, zatem nie została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się we własnej sprawie.

Po trzecie, w postępowaniu w II instancji Rektor [...] rozstrzygał sprawę w jej całokształcie, a zatem ponownie rozważał sytuację strony na podstawie okoliczności wynikających z materiału procesowego, który nie mógł być nieznany stronie. Fakt niezłożenia pracy dyplomowej był bowiem oczywisty i niekwestionowany przez stronę, zaś wszelkie okoliczności dotyczące sytuacji zwrotnej i osobistej strony wynikały z jej własnych twierdzeń popartych dokumentacją medyczną. W postępowaniu nie zostały zatem pozyskane żadne nowe dowody ani nie zaszły okoliczności, które nie byłyby stronie wcześniej znane.

Z kolei w odniesieniu do naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. – a do tego sprowadza się zarzut zbyt skrótowego uzasadnienia faktycznego decyzji oraz poprzestania w uzasadnieniu prawnym jedynie na przytoczeniu samej podstawy prawie braku jej wyjaśnienia – ponownie należy podkreślić, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do rozstrzygnięć organów uczelni wyższej wydawanych w sprawach studentów nie wymaga zachowania przez organy uczelni takiej samej skrupulatności w stosowaniu tych przepisów, jak wymagane jest to w odniesieniu do organów administracji publicznej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie na to, z jakiej przyczyny skarżąca została skreślona z listy studentów, co w sposób dorozumiany zawiera w sobie uznanie, że przedstawione przez skarżącą w odwołaniu argumenty – w tym również związane z jej stanem zdrowia – nie mają doniosłego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo, bez naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Fakt niezłożenia w terminie pracy dyplomowej (magisterskiej) jest bezsprzeczny i niewątpliwy. Ponadto powołana przez stronę przeszkoda ukończenia i złożenia pracy dyplomowej, którą miała być śmierć prof. X, pozostaje – jak trafnie zauważył Rektor [...] – bez związku ze sprawą, skoro promotorem pracy dyplomowej była inna osoba, tj. wskazana przez organ prof. [...]Y. Okoliczności tej strona (i jej pełnomocnik) w toku postępowania nie zaprzeczyła, a znajduje ona swoje potwierdzenie chociażby w adnotacji uczynionej na wniosku skarżącej z dnia 30 czerwca 2009 r. Wobec tego w podnoszona przez stronę kwestia braku informacji o śmierci wspomnianego profesora nie mogła mieć w ocenie Sądu wpływu na niedochowanie terminu do złożenia pracy dyplomowej.

Należy w tym miejscu kolejny raz podkreślić, że strona jako student poza prawami ma również określone obowiązki względem [uczelni A], co wprost wynika z art. 189 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Nie wymaga też szczególnego zaznajomienia się z postanowieniami regulaminu studiów orientowanie się w podstawowych prawach i obowiązkach studenta. W ocenie Sądu, powinno być okolicznością oczywistą dla każdego studenta ostatniego roku studiów, że jego podstawowym obowiązkiem po uzyskaniu wszystkich niezbędnych zaliczeń i zdaniu egzaminów tematycznych (ten warunek strona spełniła już w 2008 r.) jest sporządzenie pracy dyplomowej i jej złożenie [...] na uczelni, a następnie przystąpienie do egzaminu dyplomowego (tzw. obrony). Należy zresztą odnotować, że skarżąca bez wątpienia jest świadoma uprawnień studenta, skoro od 2007 r. skorzystała z możliwości wznowienia studiów na V roku kierunku [...], a także kilkakrotnego przedłużenia terminu złożenia pracy dyplomowej (a w konsekwencji złożenia egzaminu dyplomowego i ukończenia studiów), o którym mowa w § 61 ust. 1 Regulaminu studiów [...]. Wobec tego analogicznie powinna być świadoma ciążących na niej podstawowych obowiązków związanych z ostatnim rokiem studiów magisterskich, a zatem w pierwszej kolejności ze złożeniem pracy dyplomowej.

Warto również zaznaczyć, że z faktu uprzedniego parokrotnego skorzystania z dobrodziejstwa przedłużenia terminu złożenia pracy dyplomowej strona nie mogła wyprowadzić wniosku – wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika – o uzyskaniu jakiegoś rodzaju gwarancji czy ekspektatywy pozytywnego załatwienia sprawy przedłużenia terminu złożenia pracy dyplomowej ostatecznie określonego na dzień 30 czerwca 2013 r. Tym bardziej, że przed upływem wyznaczonego terminu strona nie złożyła żadnego wniosku w tym względzie. Trzeba mieć również na uwadze, że Dziekan podjął decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów dopiero [...] 2014 r., a więc po upływie około półtora roku od wyznaczonego terminu. Zdaniem Sądu było to wystarczająco dużo czasu, aby skarżąca – nawet mimo występujących u niej schorzeń, czy ogólnie złego stanu zdrowia, który wydaje się być w gruncie rzeczy stanem permanentnym – ostatecznie odpowiedziała sobie na zasadnicze pytanie, czy jest w stanie przygotować pracę dyplomową i przystąpić do egzaminu dyplomowego, a w razie pozytywnej odpowiedzi – złożyć pracę dyplomową i postarać się o pomyślne zakończenie studiów.

W ocenie Sądu wszystkie okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują na to, że skarżąca nie spełniła warunku złożenia pracy dyplomowej w wyznaczonym terminie, a zatem obowiązku wynikającego z art. 189 ust. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 63 ust. 1 regulaminu studiów [...], który stanowi, że student składa pracę dyplomową w dziekanacie nie później niż do 30 września ostatniego semestru studiów. W konsekwencji – co oczywiste – nie mogła też przystąpić do egzaminu dyplomowego kończącego studia. Ponadto godzi się jeszcze raz zauważyć, że brak złożenia pracy dyplomowej w terminie stanowi powód do obligatoryjnego skreślenia z listy studentów. Posiadanie statusu studenta wywołuje bowiem szereg doniosłych skutków prawnych, m.in. na płaszczyźnie prawa publicznego (administracyjnego), a zakończenie studiów bezwzględnie wiąże się z utratą tego statusu. Stąd też decydowanie o jego istnieniu nie może być w tych sytuacjach, o których mowa w art. 190 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, pozostawione swobodnemu uznaniu organów uczelni.

Innymi słowy, w okolicznościach niniejszej sprawy organy [...] były po prostu zobowiązane do skreślenia skarżącej z listy studentów, co nastąpiło bez naruszenia minimum gwarancji procesowych, jakie powinny być zagwarantowane stronie postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

Ubocznie należy również wspomnieć, że wobec zaistnienia podstaw do obligatoryjnego skreślenia skarżącej z listy studentów całkowicie niecelowe byłoby jednoczesne rozważanie zachodzenia innych podstaw skreślenia strony z listy studentów. Niniejsza uwaga jest uczyniona jedynie tytułem wzmianki, a to z uwagi na powołanie przez Rektora [...] w podstawie prawnej decyzji również przepisu § 54 pkt 1 Regulaminu studiów [...], który wskazuje "słabszą", bo fakultatywną przesłankę skreślenia z listy studentów (niezaliczenie semestru albo roku w wyznaczonym terminie), odpowiadającą przesłance z art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu, ustanowionego dla skarżącej w ramach przyznanego prawa pomocy, Sąd rozstrzygnął w punkcie II wyroku na podstawie przepisu art. 250 § 1 powołanej ustawy. W tym zakresie Sąd uwzględnił wniosek i oświadczenie pełnomocnika oraz obowiązujące przepisy wykonawcze w sprawie opłat za czynności adwokatów.