Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1137/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 12 ust. 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 217 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 19 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 130 poz 1087
law: Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 1006/16 w sprawie ze skargi Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 1006/16 oddalił skargę Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] października 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Pismem z 5 stycznia 2016 r. Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach (zwany dalej skarżącym) zwrócił się do Starosty Sandomierskiego o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów polegającej na wykreśleniu tej jednostki jako władającego działką nr [...] obręb [...] gmina Sandomierz oraz zmianie oznaczenia użytku gruntowego wykazanego w tej działce z "Wp" na "Ws".

Wnioskodawca podał, że wymieniona działka stanowi zbiornik wodny połączony z sąsiednim zbiornikiem wodnym, które zostały wykonane przez [...] i stanowiły zbiorniki wyrównawcze przy pompowni. Pompownia ta odprowadzała wody między innymi z cieku wodnego Atramentówka. Obecnie pompownia jest nieczynna, a cała woda z rzeki Atramentówki jest odprowadzana rurociągiem przez tereny [...] do rzeki Wisły. Zdaniem wnioskodawcy woda pokrywająca grunty stanowiące przedmiotową działkę nie należy do wód określonych w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., Starosta Sandomierski odmówił dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, obręb [...] gm. Sandomierz, polegającej na wykreśleniu skarżącego, jako użytkownika w odniesieniu do działki nr [...] oraz zmianie użytku gruntowego w odniesieniu do tej działki z dotychczasowego, oznaczonego symbolem Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, na użytek oznaczony symbolem Ws - wody stojące.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach.

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach decyzją z [...] października 2016 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] o powierzchni [...]ha, położona na terenie miasta Sandomierz została wykazana rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym z 1967 r. jako wody publiczne, a jako posiadacz tych gruntów zostało wykazane Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Inspektorat Wodnych Melioracji. Następnie działka ta została wykazana w rejestrze gruntów z 1970 r. pod numerem [...], gdzie jako osoba władająca gruntem został wykazany Inspektorat Wodnych Melioracji w Sandomierzu. W 1978 r. została sporządzona dokumentacja do wywłaszczenia gruntów, która została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 31 lipca 1978 r. pod numerem ewidencyjnym [...]. Jak wynika z wykazu wywłaszczeniowego z 1978 r., działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha. W przypadku działki nr [...] nie chodziło jednak o wywłaszczenie lecz o jej podział, gdyż podmiotem władającym gruntem zgodnie z wykazem wywłaszczeniowym z 1978 r. był Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji w Sandomierzu, będący wówczas państwową jednostką organizacyjną. Oznacza to, że grunty stanowiące działkę nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa. Zatem wywłaszczenie w odniesieniu do tych gruntów nie mogło mieć miejsca. Potwierdza to decyzja Naczelnika Miasta Sandomierza z 12 września 1978 r., na podstawie której grunty państwowe oznaczone jako działka nr [...] zostały przekazane w użytkowanie na rzecz [...] w Sandomierzu.

W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], działka nr [...] o powierzchni [...]ha figuruje jako grunty we władaniu Skarbu Państwa, w użytkowaniu skarżącego. Jak wynika z mapy wykonanej w 1965 r., która stanowiła podkład do sporządzenia operatu klasyfikacyjnego oraz z map sytuacyjno-wysokościowych, grunty stanowiące dawną działkę nr [...], a także obecną działkę nr [...], to koryto rzeki Atramentówki. Z załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) wynika, że rzeka Atramentówka została zaliczona do śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należących do właściwości Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.

Jak ustalono w trakcie postępowania odwoławczego na podstawie porównania mapy ewidencyjnej i mapy prezentowanej na stronie internetowej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie przedstawiającej warunki korzystania z wód, działka nr [...] wchodzi w skład gruntów pod wodami stanowiącymi ciek naturalny zaliczony do wód publicznych o nazwie "Dopływ spod Sielca". Ustalono również, że "Dopływ spod Sielca" został uwzględniony w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły uchwalonym przez Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. (M.P. Nr 49, poz. 549).

Wojewódzki Inspektor wskazał, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie pismem z 23 sierpnia 2016 r. udzielił informacji, że w przeszłości rzeka "Atramentówka" stanowiła ujściowy fragment "Dopływu spod Sielca". Jednak pod koniec lat 80-tych przebudowano układ hydrologiczny rzeki "Atramentówki". Przebudowa związana była z koniecznością zabezpieczenia [...] i [...] przed zalewaniem i podtapianiem z rzeki Wisły. Po przebudowie rzeka "Atramentówka" została przekształcona w bezodpływowy zbiornik retencyjny. Zdaniem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie rzeka "Atramentówka" pozostaje w administracji skarżącego.

Organ II instancji podkreślił, że z powyższych wyjaśnień wynika, że działka nr [...] stanowi część dawnego koryta rzeki "Atramentówki", a nie, jak twierdzi skarżący zbiornik wyrównawczy przy pompowni wybudowany przez [...] w Sandomierzu. Stwierdzenie skarżącego, że cała woda z rzeki "Atramentówki" jest odprowadzana rurociągiem przez tereny [...] do rzeki Wisły jest sprzeczne z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, w którym rzeka "Atramentówka" została zaliczona do śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należących do właściwości Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.

W świetle art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), grunty stanowiące działkę nr [...] o powierzchni [...]ha położone w obrębie [...], stanowią własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa do tych gruntów wynika wprost z ustawy Prawo wodne. W myśl § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.), prawa do gruntów uwidacznia się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.

Wobec powyższego istnieje podstawa do stwierdzenia, że grunty oznaczone jako działka nr [...] położone w obrębie [...], gm. Sandomierz, stanowią własność Skarbu Państwa.

Powołując się m.in. na art. 11 ust 1 pkt 4 Prawa wodnego oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) oraz § 44 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ II instancji zauważył, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów stanowiących podstawę do wprowadzenia żądanych przez niego zmian, a przede wszystkim dowodów świadczących o tym, że właściwy w odniesieniu do wód pokrywających grunty stanowiące przedmiotową działkę jest inny organ. Uregulowanie i rozstrzyganie kwestii związanych z gospodarowaniem wodami publicznymi powinno następować w postępowaniu prowadzonym na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne, przez jednostki i organy uprawnione do działania w tym zakresie. Dopiero jednoznaczne uregulowanie tej kwestii i przedstawienie stosownych dokumentów może stanowić podstawę do żądania wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, skarżący wskazał, że złożony wniosek dotyczył wprowadzenia w ewidencji zmian o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Organy ewidencyjne powinny zatem wyjaśnić podstawy faktyczne i prawne dokonania wpisu skarżącego jako użytkownika działki nr [...] oraz wpisu użytków o symbolu Wp.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 15 ustawy Prawo wodne linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź lub linia stałego porostu traw albo linia, która ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich dziesięciu lat. Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny - w odniesieniu do wód innych niż wody morskie i śródlądowe drogi wodne - właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, zawierający dokumentację szczegółowo opisaną w ust. 3 pkt 2 i 3 art. 15 Prawa wodnego.

W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że ustalenia na podstawie tych przepisów starosta dokonuje nie jako organ prowadzący ewidencję gruntów w ramach postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów lecz w odrębnym postępowaniu prowadzonym na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny. Z kolei w myśl art. 15a rozgraniczenie gruntów, które były pokryte wodami przed wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów dokonuje, na wniosek właściciela wody lub właściciela gruntu sąsiadującego, w drodze decyzji właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. Dokonując rozgraniczenia stosuje się odpowiednio przypisy art. 15 Prawa wodnego. Tylko w przypadku modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje, o których mowa w art. 15 ust. 2 wydaje się z urzędu.

Sąd zauważył, że postępowanie w niniejszej sprawie nie było prowadzone w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów lecz na wniosek skarżącego o dokonanie aktualizacji tej ewidencji. W postępowaniu tym organ nie był uprawniony do wydania z urzędu decyzji na podstawie art. 15 lub art. 15a Prawa wodnego, która ewentualnie mogłaby następnie stanowić podstawę do dokonania zmiany w ewidencji gruntów.

Zgodnie z § 45 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Określenie "udokumentowanych" oznacza, że nie jest wystarczające złożenie samego wniosku i twierdzenie w nim o jakimś fakcie (w tym przypadku, że zmienił się bieg rzeki Atramentówki i że obecnie na działce [...] znajduje się zbiornik wodny, którego skarżący nie użytkuje); żądanie wprowadzenia zmiany powinno być potwierdzone stosownymi dokumentami. Stwierdzono, że postępowanie ewidencyjne jest swoistym postępowaniem rejestrowym. Rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumenty, którymi dysponuje organ ewidencyjny w tej sprawie świadczą o tym, że przez działkę przepływa rzeka Atramentówka, która zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną jako śródlądowa woda powierzchniowa, stanowi własność publiczną istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należącą do właściwości Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.

Skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynikałoby że po pierwsze, obecnie działka nr [...] nie jest już pokryta powierzchniową wodą płynącą, a po drugie, że znajduje się na niej zbiornik wodny, który nie jest wodą wymienioną w art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, a więc wodą, w stosunku do której prawa właścicielskie wykonuje marszałek województwa.

Sąd podkreślił, że skarżący został ujawniony w ewidencji jako użytkownik działki nr [...] nie z tytułu następstwa prawnego po Powiatowym Inspektorze Wodnych Melioracji w Sandomierzu ale jako jednostka, której Marszałek Województwa Świętokrzyskiego powierzył – co wynika wprost ze statutu skarżącego (dostępnego na stronie internetowej skarżącego) wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego (§ 5 pkt f statutu), gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art. 14 ust. 3 w odniesieniu do wód określonych w art. 11 ust.1 pkt 4 Prawa wodnego (§ 5 pkt g statutu), a także gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarka wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, które zostało powierzone Marszałkowi Województwa (§5 pkt j statutu).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie kontroli sądowej zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy gdyż wadliwie ustalony stan faktyczny skutkował niewłaściwą oceną stanu prawnego;

2) naruszenie prawa materialnego, polegające na:

- błędnej wykładni art. 217 ust.1 - 3 ustawy Prawo wodne;

- niezastosowaniu art. 19 ust. 1-3 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne;

- niewłaściwym zastosowaniu art. 9 ust. 1 pkt 4a, art. 10 ust. 1a, art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne;

- niewłaściwym zastosowaniu § 12 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków,

- niezastosowaniu § 9 ust. 1 i ust. 3a, § 28 ust. 1 pkt 3, § 36 ust. 4, § 60 ust. 1 pkt 4, § 66 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

- niezastosowaniu art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne;

a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA zastosował przepisy, które nie mogły mieć zastosowania w stanie faktycznym sprawy a pominął przepisy właściwe.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazno, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który jako wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna posiada zdolność bycia stroną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 29 K.p.a. Skarżący nie powoływał się w tym postępowaniu na reprezentację Marszałka Województwa - organu wykonującego uprawnienia właścicielskie do wód publicznych i gruntów pod tymi wodami lecz na własny status samorządowej jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej, która może wykonywać uprawnienia do nieruchomości wyłącznie w formach wskazanych w art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie skarżący nie posiada żadnych uprawnień do władania gruntami pokrytymi wodami płynącymi.

Skarżący oczekiwał, że organy ewidencyjne wyjaśnią w jakiej dacie i na podstawie jakich dokumentów źródłowych, a także w oparciu o jakie okoliczności faktyczne dokonano wpisu skarżącego jako użytkownika działki nr [...], a ponieważ wpis podmiotowy organy ewidencyjne uzasadniały treścią wpisu przedmiotowego istotnym było na jakiej podstawie w odniesieniu do działki nr [...] dokonano klasyfikacji gruntów jako "Wp". WSA nie rozpatrzył sprawy w powyższym zakresie.

WSA, pomimo zarzutów skargi, nie ustalił tytułu prawnego Skarbu Państwa do działki nr [...]. Pominął również, że w zależności od kontekstu organy administracji stwierdzają w uzasadnieniach własnych decyzji naprzemiennie, iż działka stanowi własność Skarbu Państwa lub że jest we władaniu Skarbu Państwa albo że jest samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa.

WSA bezzasadnie także uznał ustawę Prawo wodne za akt normatywny, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i stwierdził, że podstawę wpisu do ewidencji stanowią art. 10 ust. 1a, art. 14 ust. 1 - w odniesieniu do wpisu Skarbu Państwa jako właściciela (samoistnego posiadacza) oraz 11 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 1 i ust. 3 ustawy, który mógł stanowić podstawę wpisu skarżącego do ewidencji gruntów jako użytkownika działki nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zmianę stanu prawnego wynikającą z wejścia w życie w dniu 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566). Ustawa ta zmieniła między innymi organy uprawnione do wykonywania uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do wód stanowiących własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 526 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, z dniem wejścia w życie ustawy Wody Polskie wykonują zadania dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarka wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny zawiadomił również o terminie rozprawy stosowną jednostkę Wód Polskich, Regionalny zarząd gospodarki wodnej, który nie zajął stanowiska w sprawie.

Odnosząc się zaś do zaskarżonego wyroku, to przede wszystkim należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku przedstawił i odniósł się zarówno co do zebranych dokumentów w sprawie i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, jak i stanu prawnego będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się również do kwestii dotyczącej wpisu w ewidencji Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, a nie Marszałka Województwa Świętokrzyskiego jako podmiotu wykonującego prawa właścicielskie Skarbu Państwa, z argumentacją ta należy się zgodzić.

Natomiast przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że przedmiot postępowania dotyczył żądania wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów polegającej na zmianie oznaczenia rodzaju użytku gruntowego z istniejącego Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na użytek gruntowy Ws – wody stojące, oraz wykreśleniu skarżącego kasacyjnie jako użytkownika przedmiotowej działki nr [...]. Mając na uwadze przedmiot tego postępowania należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że podstawowym aktem prawnym w oparciu o które prowadzone było postępowanie to przepisy ewidencyjne zawarte zarówno w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, ale przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zagadnienia dotyczące podziału użytków gruntowych na poszczególne grupy uregulowana jest w § 67 rozporządzenia w pkt 1 do pkt 7, w tym pkt 1 to grupa określona jako grunty rolne, zaś w pkt 6 grupa określona jako grunty pod wodami. Z kolei § 68 rozporządzenia wskazane w § 67 grupy dzieli na dalsze kategorie. I tak zgodnie z § 68 ust. 4 do gruntów pod wodami zalicza się między innymi wymienione w pkt 2 grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, oznaczone symbolem – Wp, a w pkt 3 grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem - Ws. Nadto należy wskazać, że szczegółowe zasady dotyczące zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych uregulowane są w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powołany załącznik nr 6 zatytułowany zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych (w brzmieniu obowiązującym od 31 grudnia 2013 r., a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji), określa szczegółowo cechy gruntów i inne przesłanki, które decydują o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Zgodnie z pkt 24 powołanego załącznika "do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi – Wp zalicza się grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, z późn. zm.). Kontur gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi wyznaczają linie brzegów cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych, a w przypadku kanałów lub sztucznych zbiorników wodnych usytuowanych na wodach płynących –zewnętrzne krawędzie tych kanałów lub zbiorników. Jeżeli ciek naturalny, jezioro, inny naturalny lub sztuczny zbiornik wodny lub kanał przecina granicę obrębu ewidencyjnego, to granica obrębu ogranicza kontur gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi". Natomiast zgodnie z pkt 25 powołanego załącznika do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi – Ws zalicza się grunty pokryte wodami powierzchniowymi stojącymi, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, oraz grunty trwale pokryte wodami znajdującymi się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędące stawami oraz niezliczone do nieużytków, o których mowa w Ip. 9. Kontur gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi wyznaczają linie brzegów naturalnych zbiorników wodnych, a w przypadku zagłębień terenu powstałych w wyniku działalności człowieka -zewnętrzne krawędzie tych zagłębień. Jeżeli naturalny zbiornik wodny lub zagłębienie terenu powstałe w wyniku działalności człowieka przecina granicę obrębu ewidencyjnego, to krawędź przecięcia ogranicza kontur gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Wskazane wyżej zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, dla potrzeb ewidencji gruntów i budynków, w przypadku tych dwóch rodzajów użytku gruntowego jednoznacznie odsyłają do przepisów Prawa wodnego. W przypadku gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi – Wp, wspomniany załącznik nr 6 wprost odwołuje się do art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z powołanym art. 5.ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo wodne, Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na: 1) płynące, do których zalicza się wody: a) w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, b) znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, c) znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących. Z kolei w przypadku gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi – Ws wspomniany załącznik odwołuje się do art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym do wód stojących zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi.

Wskazane wyżej rozwiązania prawne pokazują związek jaki zachodzi pomiędzy przepisami ewidencyjnymi dotyczącymi zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, tj. do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi - Ws i gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi - Wp, a przepisami prawa wodnego. Z powyższego wynika, że organ ewidencyjny dla prawidłowego zastosowania przepisów ewidencyjnych dotyczących określenia użytku gruntowego musi również sięgać do przepisów ustawy – Prawo wodne.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy przede wszystkim podkreślić, że sformułowane zarzuty nie podważyły dokonanych w sprawie ustaleń co do oznaczenia rodzaju użytków gruntowych na przedmiotowych działkach. Wskazany wyżej stan prawny dotyczący zasad zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, dla potrzeb ewidencji gruntów nie jest objęty zarzutami skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie obejmują również przepisów postępowania, dotyczących zebrania, oceny materiału dowodowego, tym samym kwestia dotycząca zmian przedmiotowych w ewidencji gruntów, bo taki charakter ma zmiana rodzaju użytku gruntowego nie została podważona. Okoliczność ta ma istotne znaczenie prawne, albowiem z wniosku jak i ze skargi wynika, że wnioskowana zmiana podmiotowa polegająca na wykreśleniu skarżącego z ewidencji gruntów odnośnie przedmiotowej działki uzasadniana była zmianami przedmiotowymi dotyczącymi oznaczenia rodzaju użytku gruntowego tzn., że działka nr [...] zamiast oznaczenia Wp - wody płynące, powinna być oznaczona Ws – wody stojące. Tymczasem w zarzutach skargi kasacyjnej sformułowanych w pkt 1, a dotyczących naruszenia przepisów postępowania nie został wskazany żaden z przepisów regulujących zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych w tym przypadku do użytku gruntowego Wp i użytku gruntowego Ws, w tym również art. 5 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne, który zawiera normatywną definicję wód płynących i wód stojących, która ma zastosowanie dla potrzeb ewidencyjnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w pkt 1, tj. dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na: art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie kontroli sądowej zaskarżonej decyzji w niezbędnym zakresie, dokonanie własnych wadliwych ustaleń faktycznych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, należy stwierdzić, że zarzuty te są niezasadne. Powołane przepisy nie zostały naruszone przez Sąd I instancji, nie została naruszona właściwość sądu administracyjnego (art. 3 § 1), wyrok został wydany po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1) sąd rozstrzygnął w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1). Uzasadnienie wyroku spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., tym samym możliwa była kontrola zaskarżonego wyroku. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przepisy te same w sobie nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, przepisy te w sposób ogólny regulują jakiego rodzaju orzeczenie może wydać Sąd I instancji, stąd też chcąc postawić zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należy powiązać ten przepis z konkretnymi przepisami dotyczącymi naruszenia czy to prawa materialnego, czy postępowania.

Natomiast pkt 2 zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego, wskazano na: naruszenie art. 217 ust. 1-3 ustawy – Prawo wodne polegające na błędnej wykładni, na pominięciu art. 19 ust. 1-3 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r.o zmianie ustawy – Prawo wodne, oraz niewłaściwym zastosowaniu art. 9 ust. 1 pkt 4a, art. 10 ust. 1a, art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz niewłaściwym zastosowaniu § 12 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji i pominięciu art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odnosząc się do tych zarzutów należy przede wszystkim podkreślić, że wskazane przepisy prawa wodnego dotyczą kwestii związanych z własnością wód, oraz organów, które wykonują prawa właścicielskie. I tak art. 10 ust. 1a. Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa, art. 11 ust. 1. Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonują pkt 4) marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3. Z powyższych przepisów wynika, że śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych w zakresie określonym w art. 11 ust. 1 pkt 4 wykonuje również marszałek województwa. Należy zwrócić uwagę, że marszałek województwa wykonuje prawa właścicielskie nie tylko w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, ale również w stosunku pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3, jak wynika z in fine pkt 4. W prawie wodnym istotną zasadą jest, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód (art. 14 ust. 1), a gospodarowanie tymi gruntami wykonują odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1 (art. 14 ust. 3). Powołane w skardze kasacyjnej, oraz wskazane wyżej przepisy Prawa wodnego regulują podstawowe zasady dotyczące własności wód, w tym wód powierzchniowych płynących, z których wynika, że właścicielem wód jest Skarb Państwa, prawa właścicielskie w stosunku do tych wód wykonują wskazane w art. 11 ust. 1 podmioty, w tym wskazany w pkt 4 marszałek województwa. A także podstawową i charakterystyczną dla prawa wodnego zasadę, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód (art. 14 ust. 1), gospodarowanie zaś tymi gruntami wykonują odpowiednie organy i jednostki o których mowa w art. 11 ust. 1, a więc również marszałek województwa. Tym samym podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów są niezasadne. Sąd I instancji nie naruszył powyższych zasad, nie wyprowadził z tych przepisów odmiennych wniosków, a konieczność ich zastosowania wynika, z nie podważonych ustaleń faktycznych, zgodnie z którymi przedmiotowa działka pokryta jest wodami powierzchniowymi płynącymi.

Odnosząc się jeszcze do powołanych w skardze kasacyjnych zarzutów dotyczących naruszenia art. 217 ust. 1 ustawy Prawo wodne, to zgodnie z tym przepisem, z dniem wejścia w życie ustawy stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-3. Stosownie zaś do ust. 2 Przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Należy zauważyć, że do tego zarzutu odnosił się już Sąd I instancji zasadnie wskazując, że przepis art. 217 miał zastosowanie do sytuacji wskazanych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3, a więc do urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej i parków narodowych, a nie do marszałków, których dotyczy pkt 4. Odnosząc się zaś do powołanego w skardze kasacyjnej art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy prawo wodne, zgodnie z którym ust. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, to należy zauważyć, że zgodnie z ust. 2. Przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego właściwy starosta realizujący zadania administracji rządowej. Tym samym możliwość przejścia gruntów pokrytych wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa w trwały zarząd marszałków województw powstała dopiero po nowelizacji ustawy prawo wodne ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r., a nadto decyzja może być wydana tylko na wniosek zainteresowanego. Tym samym starosta nie może z urzędu wydać decyzji stwierdzającej, że stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd. Nie wystąpienie przez marszałka z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej powstanie trwałego zarządu, nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. w zw. z art. 217 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. naruszenia prawa materialnego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu § 12 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji i budynków, pominięciu art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak bowiem wskazuje skarżący podstawą wpisu mogą być tylko dokumenty wskazane w § 12 rozporządzenia, a ponadto w przypadku gdy Skarb Państwa był tylko samoistnym posiadaczem gruntu wpisanie do ewidencji podmiotu władającego wymagało wydania decyzji na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit b powołanej ustawy to należy zwrócić uwagę na art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a i lit. b, który ma następującą treść: "W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.". W powołanym przepisie nie ma mowy o wymogu wydania decyzji. Niezasadne są również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie w ewidencji gruntów, w tym § 60 ust. 1 pkt 4, zgodnie z którym danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są: informacje określające pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach działki ewidencyjnej. Mianowicie co do całej działki nr [...] o pow. [...]ha wykazano użytek gruntowy Wp - wody płynące, a wyznaczenie pola powierzchni konturów użytków gruntowych ma miejsce wówczas gdy, w granicach działki ewidencyjnej istnieją różne użytki gruntowe, z kolei klasy bonitacyjne ustala się dla gruntów rolnych i leśnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, w sprawie nie zostały podważone ustalenia faktyczne, a w konsekwencji wynikający z tych ustaleń stan prawny i dlatego działając na podstawie art.184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.