Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 164/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a; art. 2; art. 3 ust. 1 pkt 2; art. 4 pkt 6a, 22; art. 28 ust. 1; art. 33; art. 34; art. 92a ust. 1, 3, 7; art. 92b; art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. N. (Kazachstan) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: organ odwoławczy, DIAS), po rozpatrzeniu odwołania T. N. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej: organ I instancji) z dnia 9 lipca 2021 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 2 września 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Oddziale Celnym w K. kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej u.t.d., posiadanych przez M. , obywatela K., kierowcę zespołu pojazdów złożonego z ciągnika siodłowego S. i naczepy [...] o nr rej. [...], wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na rzecz skarżącej. W trakcie kontroli ustalono, że wyżej wymienionym zespołem pojazdów przewożony był z Holandii do Kazachstanu towar w postaci maszyny rolniczej oraz naczepy, którego nadawcą zgodnie z przedłożonymi dokumentami był [...] [...], natomiast odbiorcą skarżąca. W oparciu o dowody rejestracyjne pojazdów ustalono, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 6 ton, a ładowność 3,5 tony, i że dla środka przewozowego wymagane było zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Ciągnik i naczepa zostały zakupione w Holandii, a kierujący pojazdem nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie funkcjonariuszy zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP udzielonego przedsiębiorcy wykonującemu przewóz, ważnego w dniu kontroli. Ponadto kierowca nie przedłożył do kontroli zezwolenia wielokrotnego, wielostronnego EKMT. Funkcjonariusze organu kontroli ustalili również, że przewóz ten nie zawierał się w katalogu przewozów zwolnionych z konieczności posiadania zezwolenia wymienionych w umowie zawartej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Ałmaty dnia 23 maja 1997 r. (M.P.2001.46.749).

W tych okolicznościach organ I instancji pismem z dnia 29 stycznia 2021 r. zawiadomił skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kar pieniężnych w związku z naruszeniami określonymi w Ip. 1.12 i Ip.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Pełnomocnik strony na wezwanie organu złożył dodatkowe dokumenty w sprawie, w tym dotyczące pojazdów, którymi wykonywanych był przejazd i przewożonych nimi towarów (umowy ich zakupu, faktury, zlecenia przelewu), dotyczące skarżącej, jej reprezentacji i profilu działalności oraz umowę o pracę zwartą z kierowcą.

Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że Spółka w dniu kontroli wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Wyjaśnił, że Spółka, na mocy umowy z dnia 3 lipca 2020 r. dokonała zakupu dwóch ciągników siodłowych marki S.. W dniu 5 sierpnia 2020 r. pracownicy Spółki, kierowcy V. M. oraz N. Y. odebrali ciągniki siodłowe z magazynu sprzedawcy w Holandii. Następnie zgodnie z zawartymi przez Spółkę umowami z dnia 9 i 17 lipca 2020 r. dokonali zakupu dwóch naczep. Kierowca N. Y. w dniu 7 sierpnia 2020 r. odebrał naczepę marki F., natomiast kierowca V. M. w dniu 8 sierpnia 2020 r. dokonał odbioru naczepy marki [...] w Holandii. Także w Holandii Spółka, na podstawie umowy z dnia 23 czerwca 2020 r., dokonała zakupu maszyny trail kołowy Harvester, która została w magazynie rozłożona w celach transportowych. Wobec nabycia przez Spółkę dwóch ciągników marki S., naczepy i kombajnu, kierowcy pojazdów - będący jednocześnie pracownikami Spółki - na polecenie prezesa Spółki udali się na terytorium Polski do serwisu firmy T. Sp. z o. o. w Z. w celu przeprowadzenia diagnostyki i zamontowania dodatkowego wyposażenia na ciągnikach siodłowych. Pojazdy znajdowały się w serwisie w okresie od 11 sierpnia 2020 r. do 26 sierpnia 2020 r. W międzyczasie, w dniu 17 sierpnia 2020 r., skarżąca w Polsce dokonała zakupu kolejnej naczepy, która została w 19 sierpnia 2020 r. odebrana przez kierowcę N. Y. z B.. Po odbiorze naczepy kierowca ponownie wrócił do serwisu w Z., w którym kontynuowano diagnostykę pojazdu. Prace serwisowe trwały do 27 sierpnia 2020 r. W ich trakcie upłynął termin ważności numerów tranzytowych i zielonych kart dla pojazdów. W związku z powyższym zachodziła konieczność zwrócenia się do kontrahenta z Holandii, od którego dokonano zakupu o przesłanie nowych numerów tranzytowych i zielonych kart. Przedmiotowe dokumenty doręczone zostały kierowcom w dniu 1 września 2020 r. Następnie dokonano odprawy celnej i w dniu 2 września 2020 r. przy przekraczaniu polskiej granicy zostały nałożone mandaty za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia. Dnia 4 września 2020 r., w związku z uiszczeniem stosownej kaucji, kierowcy wraz z zakupionymi przez Spółkę pojazdami i naczepami opuścili terytorium Polski i przekroczyli granicę Białorusi. W dniu 16 września 2020 r. w Pietropawłowsku dokonano odprawy celnej. W tych okolicznościach faktycznych i w świetle przedłożonych przez Spółkę dokumentów, w ocenie pełnomocnika, nałożona kara pieniężna za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia jest bezzasadna, bowiem Spółka wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Przewóz realizowany był pojazdami stanowiącymi własność Spółki, własność Spółki stanowiły wszystkie zakupione ruchomości.

W ocenie pełnomocnika brak było przesłanek do występowania z wnioskiem o wydanie zezwolenia, jak również o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 u.t.d., albowiem, kto posiada transport drogowy w profilu swojej działalności oraz odpowiednią w stosunku do niego licencję, nie jest objęty obowiązkiem uzyskania zaświadczenia z art. 33 ust. 1 u.t.d., ponieważ przewozy drogowe stanowią jego działalność podstawową.

Pełnomocnik podkreślił również, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania umowa z dnia 23 maja 1997 r. zawarta pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych (dalej: umowa dwustronna), gdyż objęte kontrolą pojazdy nie były zarejestrowane w chwili kontroli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na terytorium Kazachstanu.

Decyzją z dnia 9 lipca 2021 r. organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 12. 000 zł za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d.,tj.:

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (Ip. 1.12),

- wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (Ip. 3.1).

Organ I instancji przyznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowywania umowa dwustronna, gdyż zarówno ciągnik siodłowy, jak również naczepa były zarejestrowane na terytorium Austrii, a więc terytorium kraju innego niż strony umowy dwustronnej, a ta okoliczność, w świetle regulacji art. 1 ust. 1 umowy dwustronnej wyklucza jej zastosowanie. W ocenie organu I instancji, samo już zakwalifikowanie wykonania przedmiotowego przejazdu pojazdów z towarem przez Spółkę jako międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy przesądziło w przedmiotowej sprawie o obowiązku posiadania zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, zdaniem organu I instancji, w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 4 pkt 4 do uznania danego przewozu za przewóz na potrzeby własne, gdyż przewóz ładunku nie był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej Spółki, której jedynym przedmiotem działalności jest transport.

Spółka złożyła odwołanie, w którym podtrzymała swoje stanowisko, iż przewożąc przez granicę zakupione przez siebie ruchomości wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Jednocześnie zauważyła, że działalność transportowa nie jest jedynym rodzajem działalności, który Spółka prowadzi. Wyjaśniła, że prowadzi także m. in. handel hurtowo-detaliczny bogatym asortymentem towarów, prace budowlano - montażowe oraz działalność pośredniczą.

Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uzupełnieniu materiału dowodowego, nie podzielił zarzutów i wniosków odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

DIAS odwołując się do regulacji ustawy o transporcie drogowym, w tym do definicji przewozu drogowego (art. 4 pkt 6a u.t.d.), międzynarodowego transportu drogowego (art. 4 pkt 2 u.t.d.) i niezarobkowego przewozu drogowego - przewóz na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 u.t.d.) wyjaśnił, że niezarobkowym przewozem drogowym jest m.in. przejazd po drogach publicznych z ładunkiem, przeznaczony do nieodpłatnego międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego pomimo, że zostały spełnione warunki z pkt a-d powyższego przepisu to kontrolowany przejazd nie był pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy. Podstawową działalnością przedsiębiorcy jest bowiem transport. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że kategorią przewozu drogowego, wynikającą z definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 6a u.t.d., jest także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i R. z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie R. (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie R. (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie nr 561/2006. W art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 zdefiniowano przewóz drogowy jako każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy, przy czym "pojazd" oznacza pojazd silnikowy, ciągnik, przyczepę lub naczepę albo zespół tych pojazdów (lit. b). W myśl natomiast lit. p cytowanego przepisu, przedsiębiorstwo transportowe oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.

W niniejszej sprawie nowo zakupiony w Holandii zespół pojazdów prowadzony przez M. V., przemieszczał się po drodze publicznej prowadzącej do Oddziału Celnego w K. celem przejazdu do Kazachstanu, tj. z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Na naczepie załadowany był towar w postaci używanej naczepy W. i części maszyny rolniczej R. H. (koła, kabina, głowica i pakiet ZIP). Zgodnie z zapisami okazanych w dniu kontroli i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów CMR przewoźnik T. N. -C. z Kazachstanu wykonywał przewóz towaru postaci używanego ciągnika S., naczepy Nooteboom oraz części maszyny R. H.. podjętego do przewozu w Holandii celem dostarczenia do Kazachstanu. Odbiorcą ładunku był N. C. LLC. Zgodnie natomiast z dokumentem CMR z dnia 17 sierpnia 2020 r. przewoźnik wykonywał przewóz do Kazachstanu naczepy ciężarowej W., którą podjął do przewozu w Polsce w miejscowości B.. Z opisu towaru zawartego w tym dokumencie wynika, że naczepa posiadała nr tranzytowy [...], zaś jej koła zostały zdemontowane na czas transportu i znajdują się w korpusie. Odbiorcą ładunku był N. C. LLC.

Powyższe okoliczności pozwalają zatem na uznanie, że przedmiotowy przewóz wyczerpywał definicję przewozu drogowego w rozumieniu cytowanego wyżej art. 4 pkt 6a u.t.d., i że mają zastosowanie przepisy tej ustawy w zakresie obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d.

DIAS wyjaśnił, że w sprawie bezspornym jest, iż kontrolowany w dniu 2 września 2020 r. przewóz wykonywany był zespołem pojazdów, który nie był oznaczony tablicami rejestracyjnymi państwa będącego stroną umowy dwustronnej (polsko-kazachstańskiej), posiadał bowiem austriackie tymczasowe numery i dowody rejestracyjne (wydane 28 sierpnia 2020 r. ważne do 17 września 2020 r.), a art. 1 ust. 1 umowy dwustronnej wskazuje, że stosowanie jej postanowień jest ograniczone do przewozów osób i ładunków wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 i 2 ww. umowy międzynarodowej w celu wykonania jej postanowień i rozwiązywania pojawiających się spornych spraw właściwe organy Umawiających się Stron tworzą Komisję Mieszaną, której posiedzenia odbywać się będą w zależności od potrzeb, na przemian na terytorium obu Państw. Regulacje dotyczące możliwości przewozu przez przewoźnika kazachstańskiego ładunku przeznaczonego dla jego potrzeb oraz kwestii zwolnienia tego przewoźnika z obowiązku posiadania w takim przypadku zezwolenia, omówione zostały w trakcie posiedzenia polsko - kazachstańskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych, które odbyło się w dniach 14-15 lipca 2008 r. w Warszawie (pkt 4 Protokołu z posiedzenia). Na posiedzeniu tym strona polska wyjaśniła, że istnieje możliwość pierwszego przejazdu przez terytorium Polski pojazdu ciężarowego, zakupionego przez przewoźnika kazachstańskiego w kraju trzecim, w celu jego zarejestrowania w Republice Kazachstan. Nie jest zabronione, aby na tym pojeździć przewożone były inne pojazdy ciężarowe zakupione w kraju trzecim i przeznaczone dla potrzeb tego samego przewoźnika. Jest to przypadek szczególny. Strona polska wyjaśniła, że przewóz na rzecz osób trzecich, który byłby wykonywany pojazdami z tymczasowymi (tranzytowymi) numerami rejestracyjnymi kraju trzeciego, zgodnie z obowiązującą umową dwustronną nie jest dozwolony. W świetle powyższego organ odwoławczy ocenił, że w niniejszej sprawie na kontrolowanym pojeździe przewożony był ładunek niespełniający wskazanego przez Komisję warunku dla zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia, tj. części maszyny rolniczej R. H. (koła, kabina, głowica i pakiet ZIP) oraz zakupiona w Polsce (a więc nie w kraju trzecim) naczepa W..

Tym samym wobec braku zastosowania w sprawie odmiennych regulacji wynikających z umowy dwustronnej, obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy wynika z treści art. 28 ust. 1 u.t.d.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, co do braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d. i podkreślił, że sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Spółka poprzez dołożenie należytej staranności przy realizowaniu międzynarodowego przewozu towarów mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowy.

W skardze na decyzję DIAS Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a, poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału, dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało przyjęciem, że Spółka zobligowana była do posiadania zezwolenia, o którym stanowi art. 28 ust. 1 u.t.d., w sytuacji, gdy Spółka wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne oraz poprzez przyjęcie, że Spółka dokonywała przewozu części pojazdu wolnobieżnego R. Harvester, podczas gdy przewóz maszyny dokonywany był równocześnie dwoma pojazdami należącymi do Spółki, a więc zespołem pojazdów należących do Spółki, które wykonywały przewóz na potrzeby własne, a tym samym transportowany był cały pojazd wolnobieżny R. Harvester, a nie jego części;

2) naruszenie art. 4 pkt 2, 4 i 6, art. 28 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., przez błędne przyjęcie, że skarżąca, przewożąc przez granicę nowo zakupione dla siebie ciągniki siodłowe, naczepy oraz pojazd wolnobieżny, wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy, w sytuacji gdy przewóz ten nie mieścił się w definicji międzynarodowego przewozu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 u.t.d., a co za tym idzie spełnienie przez skarżącą przesłanek uznania przewozu za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne wykluczało zastosowanie art. 28 ust. 1 u.t.d., a jednocześnie przejazd zakupionego zespołu pojazdów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem przywiezienia tych przedmiotów na terytorium kraju skarżącej nie wymagał legitymowania się zezwoleniem, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d.;

3) naruszenie art. 4 pkt. 6a u.t.d., poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas, gdy Spółka wykonywała przewóz na potrzeby własne, który uregulowany został w art. 4 pkt. 4 i 6 ustawy;

4) naruszenie art. 28 ust. 1 u.t.d., poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego w niniejszej sprawie;

5) naruszenie art. 87 ust 1 pkt 3 lit. a) u.t.d., poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy Spółka nie miała obowiązku wyposażać kierowcy w zezwolenie, o którym stanowi art. 28 ust 1 u.t.d., bowiem wykonywany był przez nią niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne w przypadku wykonywania którego nie ma obowiązku legitymowania się ww. zezwoleniem;

6) naruszenie art. 1 umowy dwustronnej, poprzez jej zastosowanie i przyjęcie, że przewóz wykonywany przez Spółkę wymagał uzyskania zezwolenia, podczas gdy umowa ta, z uwagi na fakt, że Spółka wykonywała przewóz pojazdami, które nie były zarejestrowane ani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani na terytorium Kazachstanu oraz brakiem regulacji kwestii związanych z przewozem na własne potrzeby nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie;

7) błędną wykładnię zapisów protokołu posiedzenia polsko- kazachstańskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozu drogowego (Warszawa, 14-15 lipca 2008r.), z których organ wywiódł błędny wniosek, że ładunkiem może być wyłącznie pojazd ciężarowy zakupiony w kraju trzecim, podczas gdy z zapisu wynika, że obok innych ładunków dopuszczalny jest również ładunek w postaci pojazdu ciężarowego;

8) naruszenie art. 92c pkt. 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie i brak rozważenia wagi i okoliczności naruszenia prawa w sytuacji pozostawania przez stronę w uzasadnionym przekonaniu, iż wykonując transport na potrzeby własne nie jest wymagane zezwolenie na przewóz, co uzasadniało umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;

9) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy do jej wydania doszło z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o

rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

W uzasadnieniu zarzutów Spółka podniosła, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że kontrolowany przejazd nie miał charakteru pomocniczego w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy, którego podstawową działalnością jest transport. Spółka w tym przedmiocie odwołała się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w sprawie o sygn. akt II GSK 676/21. Podkreśliła też, że zakupione przez Spółkę ruchomości przeznaczone były do realizacji jej celów gospodarczych, oraz że art. 28 ust. 1 został umieszczony w rozdziale IV u.t.d. o tytule "Transport drogowy rzeczy", co oznacza, że odnosić się musi do przewozów odpowiadających ustawowej definicji transportu, czyli art. 4 pkt 1, 2 i 3 ww. ustawy. Art. 28 i pozostałe przepisy rozdziału IV ustawy nie regulują przewozów drogowych na potrzeby własne przewoźników, gdyż ten obszar przewozu drogowego, podlega pod przepisy kolejnego rozdziału ustawy zatytułowanego "Przewozy na potrzeby własne". Spółka podniosła również po raz kolejny, że wykonywała przewóz na potrzeby własne zespołem pojazdów, a tym samym części pojazdu wolnobieżnego stanowiące ładunek dwóch pojazdów stanowiły w istocie całość - maszynę R. Harvester, która nabyta została przez Spółkę i stanowiła jej własność. W ocenie skarżącej ustawa o transporcie drogowym nie określa co stanowić może ładunek, a wykonywany przez nią przewóz zespołem pojazdów traktować należy jako łączny przewóz całej maszyny: zespół pojazdów tj. ciągnik S. i naczepa F. przewoziły R. Harvester w stanie rozmontowanym tj. bez głowicy, kabiny, kół i pakietu ZIP, a ciągnikiem S. i naczepą [...] przewożona była naczepa W. i pozostałe części przewożonego pojazdu wolnobieżnego R. Harvester tj. głowica, kabina, koła i pakiet ZIP). Zdaniem Spółki, organ odwoławczy z zapisów protokołu Komisji Mieszanej wywodzi błędny wniosek, iż ładunkiem może być wyłącznie pojazd ciężarowy zakupiony w kraju trzecim.

Podsumowując, Spółka wskazała, że nie miała obowiązku legitymowania się zezwoleniem, o którym stanowi art. 28 ust. 1 u.t.d. Z uwagi natomiast na zwolnienie, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 3 u.t.d., Spółka nie miała też obowiązku uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Brak jest tym samym podstaw, w ocenie skarżącej, do zastosowania względem niej przepisów prawa materialnego o nałożeniu kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko o obowiązku Spółki posiadania zezwolenia na wykonywany w dniu kontroli międzynarodowy przewóz drogowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stan faktyczny w sprawie będący podstawą rozstrzygnięcia w istocie jest niesporny. Nie jest sporne, że skarżąca (przedsiębiorca zagraniczny) w lipcu 2020 r. dokonała w Holandii zakupu dwóch ciągników siodłowych marki S. oraz dwóch naczep marki F. i [...]. Zakupione pojazdy posiadały austriackie dowody rejestracyjne (a wraz z pismem z dnia 31 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał kserokopie wydanych dla Spółki kazachstańskich dowodów rejestracyjnych ciągników i naczep oraz kopie zgłoszeń celnych, w których jako odbiorca figuruje skarżąca).

Spółka dokonała w Holandii także zakupu maszyny R.-H., która została rozłożona w celach transportowych.

Kontrolowanym w niniejszej sprawie zespół pojazdów, tj. ciągnik siodłowy S. i naczepa [...] o nr rej. [...] przemieszał się po drodze publicznej prowadzącej do Oddziału Celnego w K. celem przejazdu do Kazachstanu, tj. z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych – Dz.U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.).

Na naczepie załadowany był towar w postaci części maszyny rolniczej R.-H. (koła, kabina głowica i pakiet ZIP) oraz naczepa W., którą kierowca podjął do przewozu w Polsce w miejscowości B. (koła naczepy zostały zdemontowane na czas transportu i znajdowały się w korpusie).

Pozostała część zakupionej maszyny była transportowana drugim zespołem pojazdów, tj. ciągnikiem siodłowym S. i naczepą F.. Ten zespół pojazdów został również poddany kontroli co do posiadanych dokumentów w dniu 2 września 2020 r. w Oddziale Celnym w K., co stanowi przedmiot odrębnej sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą akt. III SA/Lu 163/22.

W tym stanie faktycznym organ odwoławczy, nie kwestionując, że wszystkie zakupione towary stanowiły własność skarżącej Spółki, i że kontrolowany zespół pojazdów prowadzony był przez pracownika Spółki uznał, że wobec braku zastosowania w sprawie odmiennych regulacji wynikających z umowy dwustronnej, Spółka zobowiązana była posiadać zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d.

Sąd to stanowisko podziela. Nie jest przy tym kwestią sporną okoliczność braku tego dokumentu i braku jego okazania w trakcie kontroli.

Trafne po pierwsze są wnioski organu, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Z przepisu tego wynika, że co do zasady każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega regulacji ustawy o transporcie drogowy.

Nie budzi wątpliwości i nie było sporne że przewóz skontrolowany w okolicznościach niniejszej sprawy wykonywany był zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony.

Stanowiąca materialnoprawną podstawę zaskarżonej ustawa o transporcie drogowym określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, przepisów innych ustaw i przepisów prawa Unii Europejskiej, wymienionych w art. 4 pkt 22 lit. a-w u.t.d., a także wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego (art. 4 pkt 22 lit. x u.t.d.).

Zgodnie z art. 2 u.t.d. na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej, przedsiębiorca zagraniczny uprawniony do wykonywania transportu drogowego na podstawie prawa właściwego dla kraju jego siedziby może go wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie.

Z kolei na mocy art. 28 ust. 1 u.t.d., zasadą jest, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika zaś, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Przy czym art. 92b dotyczący czasu pracy kierowców, z uwagi na stwierdzone naruszenia, w okolicznościach niniejszej sprawy nie będzie miał zastosowania.

Stwierdzone w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenia sankcjonowane są karami: 500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.) i 12.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W świetle powyższego zatem warunkiem wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest posiadanie przez przewoźnika zagranicznego stosownego zezwolenia. Opisany wymóg nie będzie miał zastosowania tylko w przypadku odmiennego unormowania tej kwestii w umowach międzynarodowych.

Według art. 28a ust. 1 u.t.d., zagraniczny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wypełnić blankiet właściwego zezwolenia najpóźniej przed wjazdem pojazdu samochodowego, którym przewóz jest dokonywany, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego artykułu, kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Spółka w kontekście tej regulacji podnosi, że art. 28 u.t.d. i pozostałe przepisy rozdziału IV ustawy o transporcie drogowym nie regulują przewozów drogowych na potrzeby własne przewoźników, gdyż ten obszar przewozu drogowego, podlega pod przepisy kolejnego rozdziału ustawy zatytułowanego "Przewozy na potrzeby własne". Otóż po pierwsze zauważyć trzeba, że w myśl art. 4 pkt 6a u.t.d. przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy - pkt 3 tego artykułu) lub niezarobkowy przewóz drogowy (w tym niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy - pkt 4 i pkt 6 tego artykułu), a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Kategorią przewozu drogowego, wynikającą z definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 6a u.t.d. jest zatem także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W art. 4 lit. a tego rozporządzenia zdefiniowano zaś przewóz drogowy jako każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy, przy czym "pojazd" oznacza pojazd silnikowy, ciągnik, przyczepę lub naczepę albo zespół tych pojazdów (art. 4 lit. b rozporządzenia nr 561/2006).

Tym samym pojęcie przewozu drogowego w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym jest znacznie szersze od pojęcia transportu drogowego, którym posługuje się skarżąca.

Po drugie w art. 28 u.t.d., z którego organ wywodzi obowiązek posiadania zezwolenia, użyto pojęcia: "międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy". Zatem choć rozdział 4 u.t.d., w którym umieszczony został ten przepis rzeczywiście zatytułowany jest: "Transport drogowy rzeczy", to jak trafnie zauważa DIAS, na podstawie takiego argumentu nie można podważać jasnych i oczywistych wniosków płynących z wykładni językowej. Potwierdza to fakt, że w dalszych artykułach w ramach tego samego rozdziału ustawodawca konsekwentnie używa pojęcia: "przewóz" (a także: "przewóz kabotażowy").

Jak wyżej wyjaśniono wymóg posiadania stosownego zezwolenia nie będzie miał zastosowania tylko w przypadku odmiennego unormowania tej kwestii w umowach międzynarodowych. Należy zatem - w kontekście istoty sporu i oceny czy przewoźnik z Kazachstanu wykonujący skontrolowany w niniejszej sprawie przewóz zobowiązany był posiadać stosowne zezwolenie - odnieść się do zawartej między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu w dniu 23 maja 1997 r. umowy o międzynarodowych przewozach drogowych.

Nie budzi wątpliwości w świetle jej treści, że umowa ta nie zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia w przypadku wykonywania przewozów ładunków między terytoriami państw Umawiających się Stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich (art. 5 ust. 1 umowy). Na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie. Zezwolenie uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem. Przejazd pojazdu bez ładunku wymaga również zezwolenia (art. 5 ust. 2 umowy). Właściwe organy Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie każdego roku uzgodnioną ilość zezwoleń (art. 5 ust. 3 umowy). Zezwolenia są ważne jeden rok kalendarzowy (art. 5 ust. 3 umowy).

Powyższa umowa w art. 6 ust. 1 przewiduje wyjątki od wymogu posiadania stosownego zezwolenia. Nie wymagają zezwoleń przewozy:

a) mienia przesiedleńczego,

b) materiałów i przedmiotów, w tym dzieł sztuki, przeznaczonych na targi, wystawy lub na imprezy o charakterze niehandlowym,

c) środków transportowych, zwierząt, inwentarza i mienia sportowego przeznaczonego na imprezy sportowe,

d) dekoracji i rekwizytów teatralnych, instrumentów muzycznych, sprzętu przeznaczonego do wykonywania zapisów radiofonicznych, zdjęć filmowych lub telewizyjnych oraz przedstawień cyrkowych,

e) zwłok lub urn z prochami zmarłych,

f) w celu udzielenia pomocy w czasie klęsk żywiołowych, awarii i katastrof,

g) wykonywane pojazdami o ładowności do 3,5 t i masie całkowitej do 6,0 t.

Ponadto, nie wymagają zezwoleń przejazdy pojazdów pomocy drogowej oraz pojazdów wjeżdżających w celu zamiany uszkodzonych pojazdów (art. 6 ust. 2 umowy).

Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 umowy, w celu wykonania postanowień niniejszej umowy i rozwiązywania pojawiających się spornych spraw właściwe organy Umawiających się Stron tworzą Komisję Mieszaną, której posiedzenia odbywać się będą w zależności od potrzeb, na przemian na terytorium obu Państw.

I tak, jak wynika z protokołu posiedzenia polsko - kazachstańskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych, które odbyło się w dniach 14-15 lipca 2008 r. w Warszawie, na posiedzeniu tym strona kazachstańska zwróciła się z pytaniem o możliwość wykonywania przewozów na terenie Polski pojazdem zakupionym w kraju trzecim z numerami rejestracyjnymi tego kraju. Strona polska wyjaśniła, że istnieje możliwość pierwszego przejazdu przez terytorium Polski pojazdu ciężarowego, zakupionego przez przewoźnika kazachstańskiego w kraju trzecim, w celu jego zarejestrowania w Republice Kazachstan. Nie jest zabronione, aby na tym pojeździć przewożone były inne pojazdy ciężarowe zakupione w kraju trzecim i przeznaczone dla potrzeb tego samego przewoźnika. Jest to przypadek szczególny. Strona polska wyjaśniła, że przewóz na rzecz osób trzecich, który byłby wykonywany pojazdami z tymczasowymi (tranzytowymi) numerami rejestracyjnymi kraju trzeciego, zgodnie z obowiązującą umową dwustronną nie jest dozwolony (pkt 4 Protokołu z posiedzenia).

W niniejszej sprawie skarżąca mająca siedzibę w Kazachstanie wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Holandii do Kazachstanu. Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że w trakcie kontrolowanego przewozu kierowca posługiwał się austriackimi dowodami rejestracyjnymi (tymczasowymi) pojazdu silnikowego oraz naczepy, zakupionych dla swoich potrzeb przez kazachstańskiego przewoźnika. Trafnie ocenił organ odwoławczy, że na pojeździe przewożony był ładunek niespełniający wskazanych przez Komisję warunków dla zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia. Po pierwsze były to części maszyny rolniczej R. H. (koła, kabina, głowica i pakiet ZIP), a po drugie zakupiona w Polsce (a więc nie w kraju trzecim) naczepa W.. Przy czym, w celu załadowania tej naczepy kierowca wykonał dodatkowy przejazd na terenie Polski z Z. do B., a następnie wrócił do serwisu w Z..

Mając powyższe na uwadze, skoro przewożony ładunek nie spełniał przewidzianych umową dwustronną warunków dla zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia co do przewozu na potrzeby własne, a ponadto jak wynika z postanowień powołanego protokołu przewidziano możliwość tylko pierwszego przejazdu pojazdem ciężarowym zakupionym w kraju trzecim i przeznaczonym dla potrzeb przewoźnika przez terytorium Polski i tylko w celu zarejestrowania w Republice Kazachstan, a nie, jak w okolicznościach niniejszej sprawy dodatkowego przejazdu celem serwisowania, diagnostyki i zamontowania dodatkowego wyposażenia, a nadto zakupu dodatkowego towaru - to istniał obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, który wynika z treści art. 28 ust. 1 u.t.d. Podkreślić należy, że nie ocena subiektywna skarżącej co do wykonywanego przejazdu przesądza o jego charakterze, lecz analiza tego przejazdu w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Ałmaty dnia 23 maja 1997 r. Zauważyć przy tym trzeba, że przewidziany w art. 6 ust. 1 umowy dwustronnej katalog, przewidujący wyjątki od wymogu posiadania stosownego zezwolenia, ma charakter zamknięty. Wynika to z istoty tej umowy. Jej zasadniczym założeniem jest bowiem wymóg posiadania stosownego zezwolenia na przewozy ładunków między terytoriami państw Umawiających się Stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich (art. 5 umowy). Sytuacje, gdy przejazdy pojazdów nie będą wymagały zezwoleń, wymienione zostały w art. 6 umowy. Skoro są to wyjątki, to należy postanowienia art. 6 umowy dwustronnej interpretować ściśle. Wbrew zatem twierdzeniu Spółki, skoro przypadkiem szczególnym jest, że nie jest zabronione, aby na pojeździe przewożone były inne pojazdy ciężarowe zakupione w kraju trzecim i przeznaczone dla potrzeb tego samego przewoźnika, to tym samym bezpodstawnym jest wywodzić z tego zapisu, iż ładunek w postaci pojazdu ciężarowego jest dopuszczalnym obok innych ładunków. Wręcz przeciwnie, to pojazd ciężarowy jest jedynym dopuszczalnym w drodze wyjątku ładunkiem, zwolnionym z obowiązku posiadania w takim przypadku zezwolenia. A dodatkowo z tym zastrzeżeniem, że stanowiący ładunek pojazd ciężarowy musi być zakupiony w kraju trzecim i przeznaczony dla potrzeb tego samego przewoźnika i przeznaczony dla potrzeb tego samego przewoźnika i musi to być pierwszy przejazd przez terytorium Polski celem rejestracji w Republice Kazachstan. Ustalenia Komisji Mieszanej zawarte w protokołach stanowią realizację postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych w zakresie ich praktycznej realizacji i zostały sporządzone w przewidzianym trybie. Tym samym należy je traktować jako część umowy dwustronnej, do której w kwestii zezwoleń odsyła artykuł 28 ust. 1 u.t.d. Poza tym, jak wskazano w art. 6 ust. 1 pkt g umowy dwustronnej nie wymaga zezwolenia przewóz pojazdami o ładowności do 3,5 t i masie całkowitej do 6,0 t. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest sporne, że parametry te zostały przekroczone.

Tym bardziej niezrozumiałe, w świetle postanowień umowy dwustronnej, a zwłaszcza wskazywanej wyżej zasady z niej wynikającej, że na każda jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem (art. 5 ust. 2 umowy dwustronnej), jest stanowisko Spółki, że wykonywany przez nią w dniu 2 września 2020 r. przewóz dwoma zespołami pojazdów rozebranej maszyny rolniczej należy traktować jako łączny przewóz całej maszyny.

Skoro zatem umowa dwustronna, do której pierwszeństwa odsyła art. 2 i art. 28 ust. 1 u.t.d. reguluje zarówno kwestie dotyczące międzynarodowych przewozów drogowych w zakresie transportu drogowego (a więc podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi), jak i niezarobkowych przewozów drogowych - przewozów na potrzeby własne i wobec braku w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do zastosowania odmiennych regulacji wynikających z umowy dwustronnej, to obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy wynika wprost z treści cytowanego wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d.

Trafna jest więc ocena organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania powoływane przez skarżącą przepisy art. 4 pkt 4 i art. 33 ust. 2 pkt 3 u.t.d. W świetle uregulowań u.t.d. i umowy dwustronnej przewóz towarów dla potrzeb własnych pozostaje bez wpływu na obowiązek Spółki (przewoźnika zagranicznego) posiadania stosownego zezwolenia, zgodnie z regulacją art. 28 ust. 1 u.t.d. Wbrew stanowisku skargi, postanowienia umowy dwustronnej regulują kwestie dotyczące przewozów wykonywanych zarobkowo i przewozów wykonywanych na potrzeby własne podmiotów i nie przewidują ich odmiennego traktowania, a przypadek szczególny, o którym mowa w protokole z posiedzenia polsko - kazachstańskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych odbytego się w dniach 14-15 lipca 2008 r. w Warszawie w niniejszej sprawie nie zachodzi.

W tych okolicznościach powoływane w skardze, za wyrokiem w sprawie sygn. akt II GSK 676/21 stanowisko nie może mieć wpływu na wynik sprawy niniejszej. Także dodatkowe rozważania na tle art. 4 pkt 4 u.t.d., w sytuacji, gdy przepis ten w analizowanej sprawie, z uwagi na regulacje umowy dwustronnej, nie mógł mieć zastosowania, są zbyteczne.

Ponadto, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, w świetle treści art. 33 ust. 1 i 3 u.t.d. uznać należy, że zaświadczenie o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne może być wydane tylko przedsiębiorcy krajowemu. W przypadku przedsiębiorcy zagranicznego nie ma bowiem możliwości umieszczenia w zaświadczeniu numeru w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo numeru NIP (o czym mowa w ust. 3 tego przepisu). Art. 33 u.t.d. nie mógł zatem mieć zastosowania do skarżącej spółki. Treść art. 33 u.t.d. koresponduje z regulacją art. 34 i art. 4 pkt 4 u.t.d.

Trafna jest także ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez skarżącego wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Wbrew zarzutom skargi okoliczności naruszenia oraz uzasadnione przekonanie skarżącej nie mogą stanowić, świetle treści art. 92c u.t.d, wystarczających przesłanek egzoneracyjnych.

Podsumowując, okoliczności stanu faktycznego sprawy w świetle powołanych regulacji pozwalają na uznanie, że w analizowanej sprawie mamy do czynienia z przewozem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d., oraz mającymi zastosowanie przepisami ustawy o transporcie drogowym w zakresie obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym zaskarżona decyzja została, wbrew zarzutom skargi, wydana bez naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie kazachstańska Spółka przewożąc nowo zakupionym pojazdem ładunek działała niezgodnie z obowiązującym prawem, naruszając zarówno postanowienia polsko-kazachstańskiej umowy o międzynarodowych przewozach drogowych, jak i przepisy ustawy o transporcie drogowym. Nie wykazała przy tym zaistnienia jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie art. 92c u.t.d.

W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., jest szczegółowe i wyczerpujące. Wbrew zarzutom skargi, dokonane przez organ ustalenia znajdują oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy, zatem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, co czyni zarzut skargi co do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. również bezzasadnym.

Wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożyły obie strony.