Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1605/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn, akt VSA/Wa 1605/20

UZASADNIENIE

W roku 2016 Powiat [...], dalej Powiat , otrzymał dotację celową w rozdz.75515-Nieodpłatna pomoc prawna § 2110- Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat , w kwocie [...] zł.

W roku 2017 pracownicy [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] przeprowadzili kontrolę w Starostwie Powiatowym w [...] m.in. w zakresie prawidłowości wykorzystania ww. dotacji. W jej trakcie ustalono, że w roku 2016 od środków przyznanej dotacji powstał dochód w postaci odsetek bankowych w wysokości [...] zł, który powinien być przekazany do budżetu państwa.

W związku z brakiem zwrotu do budżetu państwa wskazanej kwoty, zawiadomieniem z [...] sierpnia 2018 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie , a następnie decyzją z [...] kwietnia 20198 r. nr [...]) wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art.107 § 1i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego , dalej Kpa , art.61 ust. 1 pkt. 1 oraz art.169 ust.6 w związku z ust. 1 pkt. 2 , ust.2, 4 i 5 pkt ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r, o finansach publicznych , dalej ufp, zobowiązał Powiat do zwrotu kwoty [...] zł jako stanowiącej dotację pobraną w nadmiernej wysokości , wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 30 lipca 2018 r.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. Powiat złożył odwołanie od decyzji Wojewody, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania wszczętego w sprawie.

Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] Minister Finansów po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Powiat uchylił decyzję Wojewody w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sprawa nie mogła być bowiem procedowana na podstawie art.169 ust.6 ufp.(zdaniem Ministra)

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art.104 § 1 Kpa, art.61 ust. 1 pkt 1 oraz art.255 ust.1,2,4 i 5 w zw. z art. 60 pkt. 8 ufp, Wojewoda określił do zwrotu pobrane przez Powiat w okresie od 22 stycznia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. i nieprzekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w wysokości [...] zł, oraz określił terminy od których należy liczyć odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych tj, od kwoty [...] zł – od 16 lutego 2016 r. , od kwoty [...] zł – od lipca 2016 r. od kwoty [...] zł- od 16 października 2016 r. i od kwoty [...] zł – od 16 grudnia 2016 r.

Pismem z dnia 31 stycznia 2020 r. Powiat , w terminie ustawowym , złożył odwołanie od decyzji Wojewody , wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie w całości postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.

W następstwie rozpoznania powyższego odwołania Minister Finansów decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...];

– uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w całości i orzekając co do istoty sprawy określił Powiatowi [...]:

1) kwotę [...] zł przypadającą do zwrotu do budżetu państwa, stanowiącą pobrane od dnia 22 stycznia 2016 r. do dnia 20 listopada 2016 r. i nieprzekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami,

2) terminy, od których należy liczyć odsetki , w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych , od kwoty określonej w pkt.1, w tym:

• od kwoty [...] zł- od 16 lutego 2016 r.

• od kwoty [...] zł – od 16 lipca 2016 r.

• od kwoty [...] zł – od października 2016 r.

• od kwoty [...] zł – od 16 grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał m. in., że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej realizowanym przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Zadanie jest finansowane z budżety państwa z części będącej w dyspozycji województw przez udzielenie dotacji celowej powiatu.

Zgodnie z art. 255 ust. 1 i 2 ufp. zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań na rachunek bieżących dochodów dysponenta części budżetowej przekazującej dotację celową , według stanu określonego na :

1) 10 dzień miesiąca – w terminie do 15 dnia miesiąca ;

2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia miesiąca .

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach , o których mowa w ust.1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową – w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym , a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy – do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.

Zgodnie z art. 60 pkt.8 ufp. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są także pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Dochodami publicznymi są z kolei , stosownie do art.5 ust.2 pkt 4 lit. b ufp . odsetki od środków na rachunkach bankowych .

W trybie art.255 ust. 1 i 2 ufp. należy odprowadzić każdy dochód, który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej.

W przepisach art. 60, art.255 ust.1 ufp oraz art.5 ust.1 pkt. 6 ustawy o dochodach jest mowa o pobranych dochodach budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami ( nie jest przy tym kwestią sporną, że odsetki od środków na rachunkach bankowych stanowią dochód).

O tym ,że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej stanowi art.8 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej zaś o kwestii przekazania do budżetu państwa pobranych środków budżetowych związanych z realizacją wskazanych zadań, pomniejszonych jedynie o określone w odrębnych ustawach dochody, przesądza art.255 ust. 1 i 2 ufp. Warunkiem przekazania dochodów jest zatem:

1) Istnienie podstawy prawnej do uznania zadania za zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej albo inne zadanie zlecone,

2) Osiągnięcie jakiegokolwiek dochodu związanego z realizacją tych zadań.

Jak ustalono, w związku z realizacją ww. zadania zleconego Powiat uzyskał dochód w postaci odsetek bankowych w kwocie [...] zł, wygenerowanych ze środków przekazanej dotacji podmiotowi zobowiązanemu do realizacji zadania z zakresu administracji rządowej( od środków budżetowych będących jedynie w dyspozycji Powiatu).

Gdyby nie okoliczności przekazania dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, w niniejszej sprawie dochód by nie powstał.

Jednocześnie , stosownie do mającego w okolicznościach sprawy zastosowanie art. 5 ust.1 pkt. 6 ustawy o dochodach jst, źródło dochodów własnych powiatu stanowi 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Powyższy przepis ma charakter szczególny. Dotyczy wielkości dochodu przypadającego jednostce samorządu terytorialnego w każdym przypadku, w którym uzyskiwany jest dochód w związku z realizacją ww. zadań. Realizujący zadanie zlecone podmiot nie jest uprawniony do uzyskania dochodu powstałego w związku z realizacją ww. zadań w całości.

Zgodnie z art.255 ust. 1 ufp przekazane dochody pomniejszano zatem o określone w odrębnych ustawach dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania zadania tj. o wartość 5% uzyskanych dochodów, zgodnie z treścią art.,5 ust. 1 pkt. 6 ustawy o dochodach jst ( powołany w odwołaniu art.5 ust.1 pkt 9 ustawy o dochodach jst nie ma zastosowania w sprawach dotyczących dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami).

Organ odwoławczy wyjaśnia ,że postępowanie kontrolne i administracyjne stanowią postępowania odrębne. Wojewoda wydaje decyzję po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego po wszczęciu postępowania w sprawie.

Zatem Minister uchylił decyzję Wojewody w całości i ponownie orzekł co do istoty sprawy mając na uwadze niewłaściwe rozstrzygnięcie w zakresie ustalania terminu zwrotu kwoty dotacji z odsetkami , tj. w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji organu pierwszej instancji ( sentencja decyzji). Ta część decyzji Wojewody nie jest spójna z powołaną w sprawie podstawą prawną ( art.255 ust.4 w związku z ust. 1 i 2 ufp), oraz z art. 130 Kpa.

Jeśli chodzi o odsetki to organ odwoławczy wykazał że naliczane są one od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu , w którym podatnik lub inkasent był zobowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Powiat [...] w części jakiej Minister Finansów orzekł co do istoty sprawy przez określenie Powiatowi [...]

1. kwoty [...] zł przypadającej do zwrotu do budżetu państwa, stanowiącą pobrane od dnia 22 stycznia 2016 r. do dnia 20 listopada 2016 r. i nie przekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami,

2. terminy od których należy liczyć odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych , od kwoty określonej w pkt.1, w tym :

• od kwoty [...] zł od dnia 16 lutego 2016 r.;

• od kwoty [...] zł od dnia 16 lipca 2016 r.;

• od kwoty [...] zł od dnia 16 października 2016 r.;

• od kwoty [...] zł od dnia 16 grudnia 2016 r.;

Jednocześnie zarzucono organowi drugiej instancji naruszenie przepisów art.60 pkt 8 w zw. z art.61 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( tj. Dz.U.2019.869 ze zm.) oraz;

- art. 255 ust.4 w zw. z ust.1 i 2 ustawy o finansach publicznych,

- art. 5 ust.2 pkt 2 i pkt 4 lit.b ustawy o finansach publicznych, 5 sierpnia 2015 r.o

- art.,3 ust.1 i art.,5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r, o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( tj. Dz. U. 2020.23 ze zm.),

- art.8 ust.1 w zw. art 20 ust. 1 i art.19 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej na realizację zadań polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej , świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej ( tj. Dz. U. 2019.294 ze zm. )

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła:

I. na podstawie art. 145 § 1 i 3 p.p.s.a.o uchylenie decyzji Ministra Finansów znak [...] z dnia [...] lipca 2020 r. i umorzenie postępowania w sprawie,

II. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Powiatu [...] kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z normami przepisanymi;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Skarga nie jest zasadna

Zgodnie z art. 8 ust.1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej realizowanym przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Zadanie jest finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielenie dotacji celowej powiatom.(Dz. U. 2020.2232 tekst jedn.)

Zgodnie z art.255 ust.1 i 2 ufp, zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań.

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust.1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową- w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy – do pierwszego dnia roboczego po tym terminie. Stosownie do art. 60 pkt. 8 ufp, środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są także pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów państwa. Natomiast dochodami publicznymi są stosownie do art.5 ust.2 pkt 4 lit. b ufp, odsetki od środków na rachunkach bankowych.

W ocenie tak organu jak i Sądu w przedmiotowej sprawie stosownie do mającego zastosowanie art.5 ust. 1 pkt. 6 ustawy o dochodach jst, źródło dochodów własnych powiatu stanowi 5 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Powyższy przepis ustawy o dochodach jst ma charakter szczególny. Realizujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej podmiot nie jest uprawniony do uzyskania dochodu powstałego w związku z realizacją ww. zadań w całości. Co istotne przywołane przepisy wyłączają zastosowanie art.5 ust. 1 pkt. 9 ustawy o dochodach jst. W sprawie w związku z realizacją zadania zleconego wynikającego z ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, uzyskano dochód w postaci odsetek bankowych ( ze środków dotacji).

Uzyskany dochód z tytułu odsetek bankowych od środków przekazanych z budżetu państwa, jest zatem dochodem budżetu państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego. Nie można bowiem pomijać art. 255 ust.1 i 2 ufp, przesądzającego o sposobie uzyskania dochodu należnego jednostce samorządu terytorialnego i jego wysokości w każdym przypadku realizacji wskazanych zadań i uzyskania w związku z ich realizacją dochodu. W trybie art.255 ust.1 i 2 ufp należy odprowadzić każdy dochód , który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej. Tak też powinno być w niniejszej sprawie.

Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie miała okoliczność, że z właściwych przepisów wynikało, że zadanie należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, oraz że w związku z realizacją ww. zadania powstał dochód.

Okoliczność , czy przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej zawierają dodatkowe regulacje dotyczące pobierania dochodów budżetowych, czy też nie nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej rozstrzyga jednoznacznie, że świadczenie pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, finansowanym w całości z budżetu państwa ( w związku z realizacją właśnie tego zadania powstał dochód). Zdaniem Sądu nie ma tu znaczenia czynność techniczna pobrania dochodu.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej zgodnie z którymi za bezpodstawnym zastosowaniem w sprawie art.60 ust 8 ufp przemawia prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że art.60 ufp czytać należy łącznie z art.61 ufp, który przewiduje pobieranie dochodów wskazanych w art.60 w trybie decyzji administracyjnych ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 marca 2012 r. sygn.. akt II SA/G1 163/12). Tenże wyrok nie dotyczył bowiem stosowania art.60 pkt. 8 ufp, lecz art.60 pkt. 7 ufp. Obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy jest także stanowisko, zgodnie z którym dochody jakich zwrotu domaga się Minister nie zostały pobrane przez JST w drodze decyzji administracyjnej ( ani obowiązek ich zapłaty nie wynika wprost z przepisów prawa ), lecz dochód pochodził z wykonania umowy cywilnoprawnej, której stroną był Powiat.

Odnosząc się do tego podnieść trzeba , że co do zasady pobrane dochody budżetowe mogą dotyczyć należności powstałych w drodze cywilnoprawnej .

Poza tym w przypadku stwierdzenia istnienia związku uzyskania dochodu z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami zastosowanie znajduje art.255 ust.1i 2 ufp. co jawi się jako oczywiste .

Nie jest również trafny pogląd strony iż w każdym przypadku do grupy nieopodatkowanych należności budżetowych należy zaliczyć dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.

Sąd raz jeszcze przypomina ,że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są dochody związane z realizacją zadań zleconych z zakresu administracji rządowej stanowiące odrębną kategorię dochodów , podlegającą odprowadzeniu w trybie art.255 ufp, (nie dochody własne wynikające z realizacji innych zadań.)

Końcowo podnieść trzeba ,że powołany przez autora skargi art.5 ust. 1 pkt. 9 ustawy o dochodach jst nie ma zastosowania w sprawach dotyczących dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. O rozstrzygnięciu sprawy przesądza art. 255 ust.1 i 2 ufp. Przepis art.5 ust. 1 pkt. 6 ustawy o dochodach jst stanowi o wielkości dochodu należnego powiatowi poprzez stosowne potrącenie przy przekazywaniu dochodu.

Mając zatem na względzie to wszystko o czym wyżej mowa Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a. uznając ją tym samym za niezasadną