Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2632/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92, lp. 10.2 lit. ai b, lp. 11.4.7 lit. d, lp. 11.3.1, lp. 11.4.7 lit. a, lp.11.4.2, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 8, art. 10 ust. 2 i ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14, art. 15
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2010r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., nazywanej dalej "u.t.d.") oraz na podstawie lp. 10.2. lit. a i b, lp. 11.4.7 lit. d, lp. 11.3.1, 11.4.7 lit. a, lp. 11.4.2 załącznika do ww. ustawy, art. 8, rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 2006 Nr 102, str. 1), art. 14, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania J. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...], którą nałożono karę pieniężną w wysokości 4 850 (cztery tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych, utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W okresie od dnia 16 kwietnia 2010 r. do dnia 18 czerwca 2010 r. upoważnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę w przedsiębiorstwie J. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] (nazywanej dalej "skarżącą").

Kontroli podlegało spełnianie przez firmę obowiązków wynikających z uregulowań ustawy o transporcie drogowym, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego (ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.)), przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców (ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.)), przestrzeganie przepisów wspólnotowych: rozporządzenia (WE) nr 561/2006

Kontrolą objęto siedmiu zatrudnianych przez skarżącą kierowców, pobierając do kontroli 166 wykresówek oraz 143 sztuki zaświadczeń o nie prowadzeniu pojazdu z okresu od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2009 r.

W wyniku analizy pobranej dokumentacji stwierdzono: naruszenie określone w lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego a) o czas do jednej godziny, naruszenie określone w lp. 11.4.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała przepisowych wpisów: a) imienia i nazwiska kierowcy, d) miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, naruszenie określone w lp. 11.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci używania nieprawidłowych lub niewłaściwych wykresówek: zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu urządzenia rejestrującego – za każda wykresówkę, naruszenie określone w lp. 11.4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...], który został przedstawiony i podpisany bez zastrzeżeń przez skarżącą.

Pismem z dnia 18 czerwca 2010 r. zawiadomiono skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 10.2 lit. a): skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego: o czas do jednej godziny (2x100 złotych), lp. 11.3.1: używania nieprawidłowych lub niewłaściwych wykresówek: zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu urządzenia rejestrującego – za każdą wykresówkę (100 złotych), lp. 11.4.2: okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (8x500 złotych), lp. 11.4.7 lit. a): okazana podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówka nie zawierała przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy (11x300 złotych) i d) załącznika do ustawy o transporcie drogowym: okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówka nie zawierała przepisowych wpisów: miejsca lub daty końcowej używania wykresówki (50 złotych) załącznika do ustawy o transporcie drogowym i art. 4g, art. 8 ust. 1-2 oraz art. 10 pkt 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 13, art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85/EWG oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli przedsiębiorstwa Nr [...] z dnia 18 czerwca 2010 r. naliczył karę pieniężną w kwocie 4.850 złotych za stwierdzone naruszenia.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia nałożonej kary.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 k.p.a., art.8 k.p.a., art. 11 k.p.a. w wyniku niewyjaśnienia przyczyn, które doprowadziły do tego, iż kierowcy popełnili błędy, o których mowa w protokołach kontrolnych, pomimo iż były w sprawie takie możliwości;

2. naruszenie art. 92a ust. l pkt.2 i 3 i art. 93 ust. 7 u.t.d. w związku z obciążeniem karami pracodawcy za drobne przewinienia kierowców, które nie miały istotnego znaczenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców.

Skarżąca podała, że przyczynami naruszeń określonych w lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku, mogły być niekorzystne warunki atmosferyczne panujące na drodze, jak również brak odpowiedniego miejsca do odebrania przerwy.

Skarżąca zauważyła, że naruszenie okreslone w lp. 11.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym pozostawało bez wpływu dla prawidłowości oceny aktywności kierowcy, bezpieczeństwa w ruchu drogowym jak i było przypadkowe, odosobnione i miało charakter wyłącznie formalny.

Odnośnie wymaganych wpisów na wykresówkach, strona wskazała, iż przedsiębiorca zatrudnia tylko jednego kierowcę o nazwisku C., w związku, z czym brak jest możliwości jego pomylenia z kimkolwiek innym.

Skarżąca powołała się na niedokładność w decyzji poprzez błędne wskazanie, iż decyzja dotyczy kierowcy o nazwisku [...], a nie jak wskazał organ I instancji [...].

Odnosząc się do kwestii ewidencji czasu pracy przez kierowców: Z. S., E. S., P. P. skarżąca podała, że ich aktywność lub jej brak jest notowana w ewidencji czasu pracy prowadzonej przez pracodawcę; a brak aktywności na wykresówkach kierowców oznaczał w rzeczywistości czas odpoczynku,

Skarżąca podkreśliła, że stwierdzone naruszenia miały charakter formalny, były zupełnie drobne, niezawinione w żaden sposób przez pracodawcę i nie rzutowały na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, ani też nie służyły obchodzeniu przepisów. Jednocześnie zaznaczyła, że odpowiedzialność za powstałe naruszenia należałoby przypisać kierowcom, gdyż przedsiębiorca nie mógł ich kontrolować podczas każdego z zadań przewozowych.

Po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wniesionego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zasadność ustaleń i rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji i utrzymał w całości w mocy decyzję nakładająca karę pieniężną w kwocie 4.850 złotych.

Organ odwoławczy powołał się na art. 92 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 u.t.d., podkreślając, że konsekwencją naruszenia obowiązków i warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych jest kara pieniężna w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym:

- lp. 10.2 załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny, karą pieniężną w wysokości 100 złotych oraz karą w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę,

- lp. 11.4.7 lit. d załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów tj. miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdą wykresówkę,

- lp. 11.3.1 załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje używanie nieprawidłowych lub niewłaściwych wykresówek: zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu urządzenia rejestrującego karą pieniężną w wysokości 100 zł za każdą wykresówkę maksymalnie 2000 zł;

- lp. 11.4.7 lit. a załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów tj. imienia i nazwiska kierowcy, karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdą wykresówkę,

- lp. 11.4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, która sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdą wykresówkę.

Odnosząc się do naruszenia z lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uznał zasadność nałożonej na jego podstawie kary pieniężnej.

Organ powołał się na treść art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których kierowca ma obowiązek wykorzystać dzienny i tygodniowy okres odpoczynku.

Organ odwoławczy uznał, że z zapisów zawartych na wykresówkach P. P., wykonującego zadanie przewozowe w załodze z D. C. wynikało, że kierowca rozpoczął 30 - godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 21:05 dnia 6 października 2009 r., który zakończył o godzinie 03:05 dnia 8 października 2009 r. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek ww. okresie trwał 8 godzin i 40 minut, od godziny 18:25 dnia 7 października 2009 r. do godziny 03:05 dnia następnego.

Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku w stosunku do przepisanych o minimum 9 godzin o 20 minut.

Organ uznał, że wykresówki, na których stwierdzono przedmiotowe naruszenia nie zawierały informacji wskazujących na przyczyny odstępstw od przepisów traktujących na temat czasu pracy kierowców, co wykluczało zastosowanie art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006.

Odnosząc się do naruszenia określonego w lp. 11.4.7 lit. d) załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uznał zasadność nałożonej na jego podstawie kary pieniężnej. Powołał się na treść art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, zgodnie z którym każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:

a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;

b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;

c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego członek załogi został przydzielony zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;

d) wskazania licznika długości drogi:

przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (odczyt licznika w pojeździe, do którego był przydzielony oraz odczyt licznika w pojeździe, do którego zostaje przydzielony);

e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu

Z okazanej w toku kontroli wykresówki kierowcy opisanej za dzień 5 października 2009 r. wynikało, że na jej awersie brak było wpisu ręcznego traktującego na temat miejsca zakończenia użytkowania wykresówki.

Odnosząc się do naruszenia określonego w lp. 11.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy powołał się na art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, zgodnie z którym pracodawca wydaje kierowcom wystarczającą liczbę wykresówek, mając przy tym na uwadze, że wykresówki te mają charakter osobisty, uwzględniając długość okresu pracy, możliwość konieczności zastąpienia uszkodzonych wykresówek lub wykresówek zabranych przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Pracodawca wydaje wyłącznie wykresówki, których wzór otrzymał zatwierdzenie i które są odpowiednie dla urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe.

Organ przyjął, że z zapisów zawartych na wykresówce F. K. opisanej za dzień 5 października 2009 r. wynika, iż wykresówka nie była zatwierdzona i przeznaczona do danego typu urządzenia rejestrującego. O ocenie organu, świadczą o tym przede wszystkim zapisy naniesione na wykres prędkości, poniżej miejsca, do tego przeznaczonego. Dla zobrazowania stwierdzonego naruszenia warto w tym miejscu wskazać na wykresówki opisane za XXX, używane na w pojeździe, gdzie z uwagi na odpowiedni dobór wykresówki do typu zainstalowanego w pojeździe tachografu, zapisy zostały naniesione w miejscach do tego przeznaczonych.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem określonym w lp. 11.4 7 lit. a) załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy powołał się na treść art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, stwierdzając, że okazane w toku kontroli wykresówki opisane za dni: 8 października 2009 r., 13 października 2009 r., 15 października 2009 r., 20 października 2009 r., 27 października 2009 r., 29 października 2009 r., nazwiskiem P., nie zawierały przepisanego wpisu, tj. imienia kierowcy.

Z okazanej w toku kontroli wykresówek opisanych za dni: 8 października 2009 r., 13 października 2009 r., 20 października 2009 r., 27 października 2009 r., 29 października 2009 r. nazwiskiem C. wynikało, że nie zawierały one przepisanego wpisu tj. imienia kierowcy.

Mając na uwadze naruszenie określone w lp. 11.4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy powołał się art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, zgodnie z którym jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, prowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, prowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie kierowcy:

- zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu,

- obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

a) pod symbolem ... czas prowadzenia pojazdu;

b) inna praca oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją z art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim; są one rejestrowane pod symbolem ;

c) pod symbolem ... "okresy gotowości" zdefiniowane w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE

d) pod symbolem ...: przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.

Z zapisów zawartych na wykresówkach:

- P. P. brakowało danych o okresach aktywności kierowcy od godziny 00:00 dnia 6 października 2009r. do godziny 21:05 dnia 6 października 2009 r.,

- Z. S. brak było danych o okresach aktywności kierowcy od godziny 20:15 dnia 4 listopada 2009 r. do godziny 10:30 dnia następnego, od godziny 19:00 dnia 5 listopada 2009r. do godziny 11:00 dnia następnego, od godziny 20:50 dnia 6 listopada 2009r. do godziny 11:30 dnia następnego,

- E. S. brak było danych o okresach aktywności kierowcy od godziny 20:00 dnia 4 października 2009r. do godziny 24:00 tego dnia, od godziny 10:30 dnia 13 października 2009r. do godziny 23:15 tego dnia, od godziny 17:30 dnia 19 października 2009 r. do godziny 13:40 dnia następnego, od godziny 00:00 dnia 27 października 2009r. do godziny 22:00 tego dnia.

Odnosząc się do zarzutu strony obrazy art. 92a ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d., organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak ukarania kierowcy mandatem karnym nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy kształtuje się na zasadzie administracyjnej, natomiast kierowca odpowiada za wykroczenie. Dlatego też w stosunku do przedsiębiorcy nie zachodzi potrzeba ustalania jego winy, gdyż odpowiedzialność administracyjna wiąże się z samym zaistnieniem faktu, za który przewidziana jest administracyjna sankcja, odpowiedzialność ta nie jest bezwarunkowa. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność administracyjnoprawną przedsiębiorcy za naruszenia stwierdzone przez organ w toku kontroli zostały expressis verbis wskazane przez ustawodawcę w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Organ odwoławczy zaznaczył, że art. 92a ust. 4 u.t.d. ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do kontroli drogowej.

Organ II instancji nie stwierdził również możliwości zastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, organ odwoławczy podkreślił, że okoliczności objęte hipotezą przepisu 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianego wyżej przepisu, a mianowicie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

W ocenie organu odwoławczego, strona postępowania administracyjnego nie przedstawiła przed organem I i II instancji dowodów potwierdzających, iż nie mogła przewidzieć stwierdzonych naruszeń. Organ zgodził się ze skarżącą, że w większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd i trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Nie oznacza to jednak, iż przedsiębiorca nie ma wpływu na działania kierowcy. W ocenie organu odwoławczego, do przedmiotowych naruszeń nie doszłoby, gdyby przedsiębiorca dokonywał bieżącej kontroli zapisów zawartych na wykresówkach i podejmował czynności wymuszające na kierowcach przestrzeganie przepisów prawa. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na podjęcie przed przedsiębiorcę środków dyscyplinujących, skierowanych w stosunku do kierowców, którzy swoim zachowaniem dopuszczali się realizacji znamion norm sankcjonujących, wskazanych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

W rozpatrywanej sprawie naruszenia norm sankcjonowanych stwierdzono wielokrotne, dlatego też zasadne i słuszne było wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego przeciw stronie.

Organ odwoławczy wskazał na treść art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Odpowiedzialność wynikająca z powyższych przepisów obejmuje zarówno odpowiedzialność za własne działania i zaniechania przedsiębiorcy, jak również za działania i zaniechania osób, z pomocą których wykonuje swoje zadania.

Twierdzenie, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalniałoby przedsiębiorcę z odpowiedzialności na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. organ uznał za nieporozumienie. W pierwszej kolejności bowiem należy stwierdzić, iż teoretycznie przedsiębiorca mógłby się na "okoliczności których nie mógłby przewidzieć" powoływać w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa. W konsekwencji takie podejście oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku jaki został określony chociażby w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Treść przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie może być zaś interpretowana w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W zależności od rodzaju prowadzonej działalność gospodarczej ustawodawca obciąża przedsiębiorcę różnorakimi obowiązkami. Nie są ona zaś wymogami nadzwyczajnymi, którym przedsiębiorca nie mógłby sprostać, bowiem wynikają ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej - w tym przypadku działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego. Prawodawca wyraźnie nakreślił cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań tj. zorganizowanie pracy kierowców, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, główny Inspektor Transportu Drogowego zgodził się z argumentami strony, iż organ I instancji błędnie wskazał na nazwisko jednego z kierowców na wykresówkach. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż w imieniu przedsiębiorcy przewozy drogowe wykonywał kierowca P. P., a nie jak wskazał organ I instancji P. P.. Jednakże podanie innego nazwiska należy rozpatrywać w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny pozwalał na wskazanie kierowcy P. P., który swoim zachowaniem dopuścił się obrazy norm sankcjonowanych.

Odnośnie zarzutu braku ustalenia przyczyn, jakie leżały u podstaw naruszeń lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wskazał, iż kierowca w myśl art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 zobowiązany jest nanieść na rewers wykresówki informacje traktujące na temat przyczyn odstępstw od norm czasu pracy kierowców. Wykresówki, na podstawie których stwierdzono naruszenie przepisów prawa nie zawierały przedmiotowych zapisów, zatem art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie mógł znaleźć w sprawie zastosowania. Natomiast brak miejsc na parkingach, jak i zróżnicowane natężenie ruchu to typowe okoliczności spotykające zwykłych użytkowników dróg, które przedsiębiorca powinien uwzględnić planując poszczególne zadania przewozowe.

Organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, iż przedsiębiorca zatrudnia tylko jednego kierowcę o nazwisku C., w związku, z czym brak było możliwości jego pomylenia z kimkolwiek innym. Organ odwoławczy nie wykluczył również, iż w okresach, o których brak jest informacji na wykresówkach kierowcy faktycznie odbierali odpoczynek oraz, że część ze stwierdzonych naruszeń miała charakter formalny. Jednakże pozostała okolicznością bezsporną w sprawie, że okazane do kontroli, a zakwestionowane przez inspektorów wykresówki, nie zawierały przepisanych informacji odnośnie miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu, imienia kierowcy jak i nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, co stanowiło naruszenie art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85

W ocenie organu odwoławczego, nie znalazły uzasadnienia zarzuty odwołania odnośnie naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Organ zebrał bowiem w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy, ustosunkował się do twierdzeń strony, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Pismem z dnia 23 listopada 2010 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości wra z decyzja organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 1 i k.p.a. i art. 77 k.p.a. z uwagi na nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka I. C. w związku z pisemnym wnioskiem skarżącej z dnia 12 października 2010 r. Brak odniesienia się do wniosku stanowił naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady wnikliwości i praworządności (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania do organów administracji (art. 8 k.p.a.), zasady wyczerpującego wyjaśniania przesłanek, jakimi kieruje się organ przy rozpatrywaniu sprawy (art. 11 k.p.a.) i obowiązku organu administracji publicznej wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego;

2. naruszenie art. 92 i art. 93 ust. 7 u.t.d. w wyniku nałożenia na skarżącą kar za uchybienia, na które nie miała żadnego wpływu i które popełnione zostały wyłącznie przez zawodowych kierowców, a nie przez skarżącą, która stwarzając kierowcom odpowiednie warunki pracy i możliwość respektowania obowiązków kierowców, w tym także tych związanych z niniejszą sprawą, nie może ponosić kary za uchybienia osób trzecich.

Skarżąca zarzuciła organowi administracji II instancji niepełne zgromadzenie materiału dowodowego z uwagi na nierozpatrzenie wniosku dowodowego strony, złożonego pismem z dnia 12 października 2010 r., w którym skarżąca domagała się przesłuchania w charakterze świadka I. C.. Wymieniony świadek potwierdziłby, że skarżąca prawidłowo organizowała pracę kierowców, w tym organizując niezbędne szkolenia zatrudnianym pracownikom, których przedmiotem były obowiązujące przepisy prawa dotyczące wykonywania transportu drogowego. Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do złożonego wniosku w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Skarżąca podważyła zasadność obciążania jej odpowiedzialnością za uchybienia, których jedynymi i oczywistymi sprawcami byli kierowcy. Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, że stwierdzone naruszenia były popełniane przez kierowców bez jej wiedzy, zaś skarżąca jako pracodawca zapewniła kierowcom warunki potrzebne do bezpiecznego i przede wszystkim zgodnego z prawem wykonywania transportu drogowego. Kierowcy jeżdżą sprawnymi i niemal nowymi samochodami, odbywają szkolenia, w tym prowadzone również przez pracowników Inspekcji Transportu Drogowego; mają zapewnione wszelkie inne warunki, by wykonywać swe obowiązki zgodnie z przepisami. Zważywszy na rodzaj stwierdzonych w trakcie kontroli uchybień, należało stwierdzić, że zostały one spowodowane wyłącznie przez kierowców, a skarżąca na ich zaistnienie nie miała żadnego wpływu.

Skarżąca podkreśliła, że ocenie podlegała praca zawodowych kierowców, od których można wymagać przestrzegania podstawowych zasad ewidencjonowania oraz czasu pracy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona. W ocenie składu orzekającego w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 oraz art. 8 i art. 11 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił organowi administracji na stwierdzenie, że skarżąca dopuściła się naruszenia w postaci: skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny niewłaściwego opisania wykresówki za dzień 5 października 2009 r. w związku z brakiem wpisu ręcznego o miejscu zakończeniu użytkowania wykresówki, niewłaściwego opisania wykresówek w związku z brakiem wpisu imienia kierowców na wykresówkach, używania wykresówki niezatwierdzonej i nieprzeznaczonej do danego typu urządzenia rejestrującego, okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę.

Wbrew twierdzeniu strony, organy dokonały wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy. Wniosek skarżącej z dnia 12 października 2010 r. o przesłuchanie świadka nie mógł być rozważony przez organ odwoławczy, gdyż wpłynął on do kancelarii organu w dniu 20 października 2010 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] października 2010 r.

Należy podkreślić, że skarżąca, wnosząc odwołanie z dnia 16 sierpnia 2010 r. od decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia 18 czerwca 2010 r., nie podważyła prawidłowości dokonanych na jego podstawie ustaleń, a w konsekwencji stwierdzonych naruszeń. Przeciwnie, w uzasadnieniu odwołania przyznała, że uchybienia kierowców były drobne i nie rzutowały na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, ani na przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców. Jednocześnie skarżąca zastrzegła, że nie ponosi winy w ich powstaniu, gdyż były one dokonane bez jej wiedzy i przyzwolenia. Podstawowy zarzut dotyczył niewłaściwie określonego podmiotu, na który organ powinien nałożyć karę pieniężną za stwierdzone naruszenia.

Decyzja organu I instancji została ponownie rozpatrzona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Ustalenia organu odwoławczego, które stały się podstawą nałożenia ostatecznej kary pieniężnej nie zostały podważone w skardze wniesionej do Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd mając na uwadze art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza żadnych przepisów prawa istotnych w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92 u.t.d. i art. 93 ust. 7 u.t.d. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d., bowiem okoliczności sprawy jak i dowody w niej zgromadzone nie wskazują, że strona skarżąca nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń. Zdaniem Sądu, w ramach prowadzonego postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność braku wpływu na zaistniałe naruszenia. Za niewystarczające należy uznać oświadczenie złożone w uzasadnieniu skargi, iż skarżąca dopełniła należytej staranności w zakresie szkolenia kierowców oraz zapewnienia im należytych warunków pracy. Kwestią zasadniczą jest bowiem kontrola pracowników w zakresie przestrzegania zasad obowiązujących w transporcie drogowym oraz ich konsekwentne egzekwowanie.

W tym miejscu należy podkreślić, iż obowiązki skarżącego jako przedsiębiorcy reguluje art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, stanowiący, że przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Natomiast art. 10 ust. 3 zdanie pierwsze ww. rozporządzenia jednoznacznie stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości dokonana ocena odpowiedzialności administracyjnej skarżącej za stwierdzone naruszenie prawa, jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Stwierdzić należy, iż w dyspozycji art. 93 ust. 7 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 93 ust. 7 u.t.d. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa przy czym okoliczności objęte hipotezą art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. II GSK 989/09). Powyższa argumentacja znajduje także oparcie w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008) wypowiedział się w przedmiocie obowiązków przewoźnika określonych w art. 5 u.t.d. Trybunał podkreślił, iż regulacje te zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy na zasadzie samozatrudnienia. W powyższym wyroku Trybunał wskazał także, że "sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (zob. wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 6). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej" (sygn. P 19/06). A zatem, niedopuszczalne jest przyjęcie, iż przedsiębiorca nie odpowiada za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d. z tego wyłącznie powodu, że twierdzi, iż naruszenia były wymuszone czynnikami zewnętrznymi (koniecznością dotrzymania warunków zaciągniętego zobowiązania wobec osób trzecich) bądź to pracownik dopuścił się tych naruszeń, a skarżący jako pracodawca nie miał wpływu na ich powstanie, albowiem przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania tych osób i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już wskazano wyżej, powinnością przedsiębiorcy jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać obowiązujących przepisów, ale również kontrolowanie wykonania powierzonych obowiązków. W ocenie Sądu, w sprawie nie znajduje zastosowania przywołany przez skarżącą art. 93 u.t.d., albowiem nie można dopatrzeć się żadnych zdarzeń lub okoliczności, których skarżąca, będąc koncesjonowanym przewoźnikiem, nie mogła przewidzieć.

Odnosząc się do zawartej w skardze kwestii ponoszenia przez przedsiębiorcę odpowiedzialności (winy) za naruszenia popełnione przez kierowców, należy podkreślić, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych, regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, które nie stwarza właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone w ustawie o transporcie drogowym, jak również innych przepisach krajowych oraz powołanych przepisach rozporządzeń wspólnotowych, jest oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego, które oznacza, że stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.

Reasumując, stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane przepisy ustaw o transporcie drogowym oraz przepisy prawa wspólnotowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Ustalona sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącą kar, których wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym, obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.