Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 485/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Go 223/11 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Go 223/11 wydanego w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 7 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Go 223/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek P. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 27 lipca 2011 r. (sygn. akt I SA/Go 223/11).

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 10 sierpnia 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim. We rzeczonym wniosku podniósł, że ze względu na pogarszający się stan psychiczny ( m.in. ustanie zainteresowania otoczeniem i zaniechanie wszelkich form aktywności), w marcu 2011r. rozpoczął leczenie przy zastosowaniu silnych środków psychotropowych, których działanie pozbawiło go realnej oceny sytuacji w jakiej się znajdował. Poprawa stanu zdrowia na tyle, że np. 13 lipca 2011 r. wziął udział w rozprawie przed Sądem pierwszej instancji nastąpiła dopiero po pewnym czasie. Jednakże w wyniku gwałtownego nawrotu złego samopoczucia, w dniu 14 lipca 2011 r. został przyjęty na Oddział Dzienny Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego. Zdarzenie to ponownie uniemożliwiło skarżącemu podjęcie jakichkolwiek działań w celu zabezpieczenia swoich interesów, chociażby wzięcia udziału w wyznaczonej na 27 lipca 2011 r. rozprawie, czy złożenia w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie. Przedmiotowe wnioski pozwoliła skarżącemu złożyć dopiero kolejna poprawa samopoczucia. Na potwierdzenie powyższego wnioskodawca przedłożył zaświadczenie lekarskie z 13 kwietnia 2011 r. o leczeniu psychiatrycznym od 23 marca 2011 r. z powodu depresji oraz kartę potwierdzenia przyjęcia 14 lipca 2011 r. na Psychiatryczny Oddział Dzienny Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego w Z. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o przedłożenie dokumentów z których wynikałoby, że w okresie od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r. był pozbawiony możliwości złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, pod rygorem rozpoznania przedmiotowego wniosku na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów, skarżący przesłał wyjaśnienia tożsame do tych złożonych w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku oraz dołączył zaświadczenie NZOZ Poradni Zdrowia Psychicznego z 24 sierpnia 2011 r., że "pacjent przebywa w Oddziale Psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych o znacznym nasileniu...".

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki przywrócenia uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się bowiem braku winy skarżącego w tym względzie. Jego zdaniem skarżącemu można przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Podkreślił, że strona, powołując się na chorobę jako przesłankę uniemożliwiającą jej dochowanie terminu, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie uprawdopodobniła, że właśnie od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r., ze względu na stan zdrowia, była pozbawiona możliwości działania. Dalej Sąd wskazał, że twierdzenia skarżącego nie znajdują potwierdzenia w złożonych przez niego pismach. Mianowicie na piśmie z dnia 23 sierpnia 2011 r. jest adnotacja lekarza "Pacjent przebywa na oddziale psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych o znacznym nasileniu. Przyjmuje leki psychotropowe. Wymaga leczenia. W aktualnym stanie psychicznym nie jest zdolny do podejmowania czynności prawnych". To stwierdzenie, w ocenie Sądu, nie potwierdza stanu zdrowia skarżącego w okresie, który jest istotny dla rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu, czyli pomiędzy 27 lipca a 10 sierpnia 2011 r., gdyż dotyczy jego stanu aktualnego, tj. na dzień złożenia pisma z dnia 23 sierpnia 2011 r. Następnie zaznaczył, że skarżący pomimo swego stanu zdrowia, posiadał zdolność do udzielenia odpowiedzi na pytanie sądu, uzyskania stanowiska lekarza jak również przesłania pisma do sądu. Zdaniem Sądu istotne jest, że twierdzenie lekarza dotyczy stanu psychicznego skarżącego uniemożliwiającego podejmowania przez niego czynności prawnych. Złożenie wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem jest czynnością procesową a nie czynnością prawną, gdyż nie zmierzało do nawiązania, zmiany lub rozwiązania stosunku cywilnoprawnego.

Ponadto Sąd stwierdził, że samo nasilenie się objawów chorobowych, zwłaszcza przy chorobie przewlekłej, trwającej od dłuższego czasu, czego skarżący miał świadomość, nie może stanowić o braku winy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd pierwszej instancji wskazał, że choroba może usprawiedliwiać niedochowanie terminu, jeśli jest nagła, niedająca się przewidzieć. Skoro zaś skarżący, jak sam oświadczył, pozostawał w długotrwałym leczeniu spowodowanym dolegliwościami natury psychicznej, to winien był brać pod uwagę również pogorszenie się stanu zdrowia w każdym czasie; tym bardziej w sytuacji, kiedy toczy spór z organami podatkowymi i sam zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne, winien zapewnić ochronę swoich interesów na każdym jego etapie. Pominięcie tej okoliczności – w ocenie Sądu – w żadnym razie nie może być traktowane jako działanie podmiotu należycie dbającego o swoje interesy.

W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim P. K. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący przekonywał, że – wbrew twierdzeniom Sądu – uprawdopodobnił, a nawet udowodnił, iż w okresie od 27 lipca do 10 sierpnia 2011 r. był pozbawiony możliwości złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W ocenie skarżącego, przemawia za tym przedstawiona przez niego opinia lekarza psychiatry. Dodatkowo, odnosząc się do stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie samej choroby, jako przesłanki przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej, skarżący wyjaśnił, że wprawdzie od wielu lat towarzyszą mu dolegliwości natury psychicznej, jednak nigdy wcześniej nie zdarzyło się, aby objawy choroby pojawiły się tak nagle i gwałtownie, z tak dużym nasileniem, że uniemożliwiały skarżącemu normalne funkcjonowanie. Wobec tego skarżący stwierdził, że nie mógł przewidzieć takich następstw choroby.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze za trafne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż w sposób niezawiniony uchybił ustawowemu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Rację ma bowiem Sąd, że ani z wniosku o przywrócenie terminu, ani załączonej dokumentacji, ani nawet z zażalenia nie wynika, że skarżący od 27 lipca do 10 sierpnia 2011 r. nie był w stanie podejmować czynności związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym. Zaświadczenie lekarskie z 13 kwietnia 2011 r. oraz wystawiona 8 sierpnia 2011 r. karta potwierdzenia przyjęcia P. K. do oddziału dziennego NZOZ PZP. INTEGRACJA dowodzą tego, że od 23 marca 2011 r. skarżący leczy się na depresję i że w dniu 14 lipca 2011 r. został przyjęty do oddziału dziennego poradni zdrowia psychicznego, czego Sąd pierwszej instancji nie kwestionował. Z powyższego nie wynika natomiast, jak długo skarżący leczył się w ramach tego oddziału ani w jakim stanie zdrowia faktycznie został na ten oddział przyjęty. Z oświadczenia lekarza psychiatry z 24 sierpnia 2011 r. wynika zaś, że skarżący przebywał w oddziale psychiatrycznym, przyjmując leki psychotropowe, wymagał leczenia i nie był zdolny do podejmowania czynności prawnych. W oświadczeniu tym nie wskazano jednak konkretnych dat przebywania skarżącego na oddziale psychiatrycznym ani okresu, w jakim stan zdrowia skarżącego wyłączający możliwość podejmowania czynności prawnych trwał. Tymczasem Sąd pierwszej instancji w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu wyraźnie wskazał, że skarżący ma wykazać niemożność podejmowania przez niego czynności procesowych w okresie od 27 lipca do 10 sierpnia 2011 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skarżący nie kwestionował czytelności i precyzyjności wezwania, o którym mowa wyżej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma racji Sąd pierwszej instancji twierdząc, że za przesłankę przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej nie można uznać nagłego i gwałtownego pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego. W takiej sytuacji należałoby bowiem uznać, że każda osoba chorująca przewlekle, bez względu na rodzaj choroby, inicjując postępowanie sądowe, powinna zabezpieczyć się na wypadek nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Takie stanowisko byłoby niedopuszczalne, biorąc pod uwagę istotę takich właśnie zdarzeń losowych.

Jednakże pomimo tego, postanowienie Sądu pierwszej instancji należy uznać za słuszne, gdyż – jak wcześniej podkreślono – skarżący nie uprawdopodobnił, że w jego przypadku w okresie od 27 lipca do 10 sierpnia 2011 r. takie właśnie nagłe i gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego, wyłączające możliwość podejmowania czynności procesowych, związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym, nastąpiło. Samo oświadczenie strony w tym zakresie nie jest wystarczające do uznania wystąpienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.