Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 413/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 PAR 1 PKT 9, ART 64 C PAR 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 774
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "R" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "R" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosło skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] i orzekające o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

W rozpoznawanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku K.C. m.in. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], obejmującego należność wynikającą z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. W następstwie zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z tytułu wynagrodzenia zobowiązanego u pracodawcy W Sp. z o.o., dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zajęciem z dnia [...] czerwca 2005 r., doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. W konsekwencji, Sąd Rejonowy postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] września 2005 r. rozstrzygnął, że dalszą egzekucję do majątku K.C. prowadzić będzie łącznie Naczelnik Urzędu Skarbowego. Jednocześnie Sąd orzekł o utrzymaniu w mocy zajęcia wynagrodzenia, dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego pismem Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. oraz wszystkich czynności dokonanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w sprawach [...].

W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego po zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w:

• I s.c. - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 29 października 2008 r., natomiast zobowiązanemu w dniu 3 listopada 2008 r.,

• Przedsiębiorstwie E Sp. z o.o. - zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 11 października 2010 r., natomiast zobowiązanemu w dniu 20 października 2010 r.

Odpowiadając na ww. zajęcia egzekucyjne, pracodawcy w obu przypadkach poinformowali, że w chwili przyjęcia zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego, K.C. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości wolnej od potrąceń.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. wierzyciel - Przedsiębiorstwo "R" Sp. z o.o., wystąpiło z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku K.C. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].

W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie, postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., obciążył wierzyciela, tj. Przedsiębiorstwo "R" Sp. z o.o., kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 3.261,71 zł.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uznał bowiem, że ustalone w zaskarżonym postanowieniu koszty egzekucyjne, nie potwierdzają zastosowania przez organ egzekucyjny unormowań zawartych w art. 64 § 4 ww. ustawy, zgodnie z którym opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2-6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane oraz w art. 64 § 5 powołanej ustawy, w myśl którego jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] marca 2013r. orzekł o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 2.910,10 zł.

Powtórzył, że w niniejszej sprawie wierzyciel w całości obciążony został kosztami postępowania egzekucyjnego i nie może się on uchylić od obowiązku ich pokrycia z powodu jego nieefektywności. Ustawodawca nie uzależnia bowiem obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela od efektywności tego postępowania. Dodał, że kwota ta uzależniona jest od egzekwowanej należności, czyli kwoty należnej dla wierzyciela wraz z odsetkami. Co więcej, zgodnie z treścią art. 64 § 4 ww. ustawy, koszty egzekucyjne pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, za pierwsze dokonane zajęcie prawa majątkowego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane.

Wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie, pierwszego zajęcia wynagrodzenia dokonano w dniu [...] października 2008 r., w oparciu o zawiadomienie Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Zatem, koszty egzekucyjne wynoszą 2.910,10 zł czyli 4% sumy egzekwowanej należności (72.752,85 zł) na dzień [...] października 2008 r. Bez wpływu bowiem na wysokość kosztów jest okoliczność, że organ egzekucyjny dokonał kolejnych zajęć prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę.

Na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wniosła zażalenie. Wnosząc o jego uchylenie zarzuciła mu:

• nierzetelne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji niewłaściwą jego ocenę,

• prowadzenie egzekucji na rzecz wierzyciela z naruszeniem art. 773 Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. w zakresie, przekraczającym zbieg egzekucji, bowiem "administracyjny organ egzekucyjny jest/był uprawniony do prowadzenia na rzecz wierzyciela egzekucji w zakresie, w jakim nastąpił zbieg egzekucji (...) Dokonywanie rzekomych czynności przez administracyjny organ egzekucyjny z przekroczeniem ww. zakresu jest/było bezprawne w konsekwencji nawet jeżeli ww. rzekome czynności zostały rzekomo dokonane brak jest podstaw do obciążenia takimi kosztami wierzyciela",

• naruszenie art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak podstaw do ustalenia opłaty za dokonanie rzekomego zajęcia wynagrodzenia (w tym brak podstaw do dokonania zajęcia wynagrodzenia w innej firmie niż W na skutek zbiegu egzekucji),

• naruszenie 64c § 1, 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem brak jest ww. kosztów, przesłanek do ich ustalenia, a nawet jeśli rzekomo koszty te powstały, brak jest przesłanki braku możliwości ściągnięcia tych kosztów z dłużnika.

Podniosła, że w ocenie wierzyciela ("cywilnego") nie jest dopuszczalna taka wykładnia przepisów, iż pozycja wierzyciela w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i cywilnej, ulega znacznemu pogorszeniu, albowiem gdyby nie ww. zbieg, w niniejszej sprawie, wierzyciel w przypadku bezskuteczności egzekucji, czy też umorzeniu ww. egzekucji na wniosek dłużnika, zostałby obciążony tylko i wyłącznie kosztami wydatków poniesionych przez organ administracyjny, a nie opłat.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 2.360,40 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Ponownie wskazał, że w przypadku powtórzenia w toku postępowania egzekucyjnego takiej samej czynności egzekucyjnej nie pobiera się już opłat za kolejne zajęcie; w takiej sytuacji, opłatę nalicza się w kwocie należnej za pierwsze zajęcie. W związku z powyższym przypomniał, że pierwszą czynnością egzekucyjną w rozpoznawanej sprawie było zajęcie prawa majątkowego zobowiązanego, stanowiącego wynagrodzenie za pracę dokonane w dniu [...] czerwca 2005 r. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], które doprowadziło do zbiegu egzekucji, nie zaś - jak to błędnie uznał organ pierwszej instancji - zajęcie wynagrodzenia dokonane w dniu [...] października 2008 r. Podkreślił, że zajęcie z dnia [...] października 2008 r. było jedynie ponawianym zajęciem, w związku ze zmianą przez zobowiązanego miejsca zatrudnienia. A przecież, jak już wspomniano wyżej, ponawiane takie same czynności egzekucyjne nie mogą wpływać na naliczenie kosztów egzekucyjnych. Zatem prawidłowa wysokość kosztów egzekucyjnych, w związku z dokonaniem ww. czynności, wynosi 2.360,40 zł i została obliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. 4 % egzekwowanej należności, która na dzień [...] czerwca 2005 r. wynosiła 59.009,17 zł:

-kwota główna w wysokości 35.000,71 zł, na która składają się: należność wynikająca z nakazu zapłaty sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. 32.928,77 zł, koszty adwokackie 900,00 zł, koszty procesu 601,30 zł, koszty poprzedniego postępowania egzekucyjnego 564,64 zł, koszty nadania klauzuli 6,00 zł;

-odsetki w wysokości 24.008,46 zł.

W złożonej w ustawowym terminie skardze na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie i skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zgodność z konstytucją przepisów art. 64 § 4 i art. 64c § 1, 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powtarzając w całości zarzuty i argumentację zawartą w zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji. Dodatkowo podniosła, że - jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia - organ odwoławczy nie rozpoznał zarzutów wniesionych przez skarżącą.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna. Spór w sprawie w zasadzie ogranicza się do oceny czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obciążenia skarżącej spółki jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie przepisu art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu takie przesłanki nie zaistniały, gdyż organ nie dokonał czynności egzekucyjnej, która uprawniałaby go do obciążenia wierzyciela opłatą.

Komornik Sądowy w ramach prowadzonego postępowania z wniosku wierzyciela z dnia [...] maja 2005 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia dłużnika. Wynagrodzenie to zostało również zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania. W konsekwencji powyższego wystąpił zbieg egzekucji co do prawa majątkowego i niezbędnym było rozstrzygnięcie który organ egzekucyjny – sądowy czy też administracyjny – ma dalej prowadzić łącznie egzekucję. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Skarbowego został wyznaczony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego (postanowienie Sądu Rejonowego wydane na podstawie art. 773 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie [...] z dnia [...] września 2005 r.).

Organ egzekucyjny wyznaczony przez sąd rejonowy do prowadzenia łącznej egzekucji stosuje tryb właściwy temu organowi, tj. w przypadku wyznaczenia administracyjnego organu egzekucyjnego tryb określony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku powierzenia dalszego łącznego prowadzenia obu egzekucji administracyjnemu organowi egzekucyjnemu nie ma obowiązku wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego na należności cywilnoprawne dotychczas dochodzone w egzekucji sądowej.

Wyznaczony przez sąd organ egzekucyjny, któremu sąd nakazał dalsze prowadzenie egzekucji, postanawia także w trybie jemu właściwym o kosztach egzekucyjnych związanych z dokonanymi przed wydaniem postanowienia przez sąd czynnościami egzekucyjnymi przez drugi organ egzekucyjny - art. 774 kodeksu postępowania cywilnego).

Zgodnie z treścią powołanego art. 774 kodeksu postępowania cywilnego, organ który przejął egzekucję orzeka o kosztach postępowania powstałych przed przejęciem stosując przepisy tego postępowania w którego trybie zostały dokonane czynności powodujące te koszty. Jeśli zatem komornik przyjął prowadzenie łącznej egzekucji i orzeka na podstawie art. 774 kodeksu postępowania cywilnego o kosztach poprzednio prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, stosuje w tym zakresie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i obowiązujące w tym postępowaniu zasady zwrotu organowi egzekucyjnemu kosztów postępowania, a zatem przepisy art. 64 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Natomiast jeśli łączne prowadzenie egzekucji przejął administracyjny organ egzekucyjny (jak w niniejszej sprawie) w zakresie kosztów poprzednio prowadzonego cywilnego postępowania egzekucyjnego, stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji.

Inaczej rzecz ujmując organ egzekucyjny, który przejął zgodnie z postanowieniem sądu prowadzenie egzekucji, powinien stosować do kosztów już poniesionych przepisy o kosztach, które do tych czynności w chwili ich dokonania miały zastosowanie. Organ przejmujący dalsze łączne prowadzenie egzekucji postanawia w trybie jemu właściwym o kosztach czynności egzekucyjnych dokonanych przez oba organy egzekucyjne.

Tym samym skoro zajęcia wynagrodzenia dokonał komornik, w zakresie orzekania o kosztach związanych ze wskazanym zajęciem organ egzekucyjny winien zastosować przepisy które miały zastosowanie w chwili dokonania zajęcia.

Do kosztów egzekucji zalicza się m.in. wydatki i opłaty pobierane przez komornika. Zgodnie z treścią art. 43 ustawy o komornikach – za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienione w ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne. Opłaty mogą być stosunkowe (obliczone od wartości wyegzekwowanego świadczenia) albo stałe (oznaczone ryczałtową sumą pieniężną). Z egzekucją świadczeń pieniężnych – jak w niniejszej sprawie – są związane opłaty stosunkowe.

Zarówno w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak i postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika istnieje zasada odpowiedzialności dłużnika za koszty egzekucji. Jednak w zakresie możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, oba te postępowania zasadniczo się różnią.

W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika dłużnik zobowiązany jest zwrócić wierzycielowi koszty egzekucji, co dotyczy też opłat egzekucyjnych (art. 770 zd.1 kodeksu postępowania cywilnego), niezależnie od wyniku egzekucji.

Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 i 1a ustawy o komornikach w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową (...). Jednakże w przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wynagrodzenia za pracę (...), komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia (...). Komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanego świadczenia.

Konstrukcja legislacyjna ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ściśle wiąże wysokość stosunkowej opłaty egzekucyjnej z efektywnością i skutecznością egzekucji. Z tego też względu do egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego stosuje się zasadę według której wysokość opłaty stosunkowej zależy o wartości wyegzekwowanego świadczenia. W świetle postanowień art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik nie ma podstaw do pobierania od wierzyciela opłaty stosunkowej od wniosku o wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych. Opłatę tę komornik pobiera bezpośrednio od dłużnika za dokonaną egzekucję takich świadczeń. W sytuacji kiedy egzekucja świadczeń pieniężnych od dłużnika okaże się bezskuteczna, koszty działalności egzekucyjnej komornika obciążają wyłącznie komornika sądowego z pominięciem finansowej partycypacji w tych kosztach wierzyciela egzekwującego. Oznacza to całkowite przeniesienie ryzyka prowadzenia egzekucji na komornika, w tym także ryzyka bezskuteczności egzekucji. W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 grudnia 2003r., K 5/02 (OTK ZU 2003, nr 9A, poz. 98), Trybunał Konstytucyjny dostrzegł w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji lukę prawną, która polega na braku regulacji odnoszącej się do kosztów bezskutecznej egzekucji. Chodzi tu o brak przepisu regulującego zasady pokrywania kosztów egzekucji, która okazała się bezskuteczna. W przypadku gdy postępowanie egzekucyjne okaże się w całości lub w części bezskuteczne wydatki które zostały poniesione przez komornika, które nie zostały pokryte z wyegzekwowanej części świadczenia, obciążają wierzyciela (art. 42 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Jednakże jak wynika z treści powołanego przepisu, odpowiedzialność wierzyciela za koszty egzekucji ogranicza się do wydatków, określonych w art. 39 powołanej ustawy. Odpowiedzialność ta natomiast nie obejmuje opłat egzekucyjnych (za wyjątkiem przypadku gdy wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niecelowe).

W świetle postanowień przepisu art. 825 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel może złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na każdym jego etapie. Wniosek ten jest dla organu egzekucyjnego wiążący i nie podlega jakiejkolwiek kontroli pod względem celowości i zasadności. Natomiast zgodnie z treścią art. 823 kodeksu postępowania cywilnego, postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy samego prawa, jeżeli wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania (...). W wypadku umorzenia postępowania na powołanych podstawach komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, która nie może być niższa niż 1/10 i nie wyższa niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż wykazane – tj. art. 823 i art. 825 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego, komornik nie pobiera opłaty od tej części świadczenia, która nie została wyegzekwowana (art. 49 ust.5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji).

Zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w razie niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłaty o których wcześniej była mowa, uiszcza wierzyciel (...).

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera natomiast inne uregulowania w zakresie powstania opłat za czynności egzekucyjne jak i obciążania kosztami postępowania wierzyciela. Ogólna zasada sformułowana w art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, są one bowiem następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanemu przymusu egzekucyjnego. Jest to konsekwencja uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków, co powoduje konieczność podjęcia działań przez organ egzekucyjny. Zgodnie z treścią powołanego unormowania - organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty – za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2,50 zł . W § 9 określono, że obowiązek uiszczenia opłat za takie zajęcie powstaje z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu.

Przepisy w rozdziale 6 działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazują przypadki, w których wierzyciel ponosi wydatki z tytułu wykonywania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych z jego wniosku. Dotyczy to sytuacji, gdy: wierzyciel skierował do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy, który zawierał wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji (art. 64c § 2 u.p.e.a.), koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.), wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu (art. 66 § 1 u.p.e.a.), wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest zobowiązany do uiszczenia opłaty komorniczej (art. 66 § 3 u.p.e.a.). Zgodnie z § 4 art. 64c wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Przedmiotowa regulacja nie wymienia przyczyn niemożliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, nie rozróżnia w tym przedmiocie powodów faktycznych i prawnych.

Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia, gdy zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego można by te koszty zaspokoić, lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych. Podobnie będzie w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego np. z powodu ogłoszenia upadłości zobowiązanego czy też z powodu jego śmierci.

Zestawienie regulacji prawnych związanych z odpowiedzialnością wierzyciela za koszty egzekucyjne (czyli wydatki i opłaty) za czynności dokonywane przez organ egzekucyjny jednoznacznie wskazują, że szerszą odpowiedzialność za koszty egzekucyjne ponosi wierzyciel w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pobór przez administracyjny organ egzekucyjny kosztów (a zatem i opłat za czynności egzekucyjne) w żadnej mierze nie jest związany ze skutecznością egzekucji, wysokość opłaty egzekucyjnej związana jest z wysokością egzekwowanej należności, w przeciwieństwie do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, gdzie wysokość opłaty uzależniona jest od wyegzekwowanej należności.

Po wydaniu postanowienia rozstrzygającego zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej organ zobligowany do przekazania sprawy rozlicza dotychczasowe koszty postępowania, wyszczególniając ich wysokość na tytule wykonawczym. W niniejszej sprawie Komornik Sądowy prowadził postępowanie pod sygn. [...]. Postępowanie to prowadzone było na wniosek wierzyciela z dnia [...] maja 2005 r. Jak wynika z akt, tytuł wykonawczy stanowił wydany przez Sąd Okręgowy nakaz zapłaty z dnia [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt [...]. Z akt wynika również, że postępowanie prowadzone przez Komornika na podstawie powołanego nakazu było kolejnym postępowaniem egzekucyjnym. Poprzednie prowadzone było pod sygn. [...] i zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (w postanowieniu tym ustalone zostały również koszty postępowania egzekucyjnego, które zostały w całości pobrane z opłaty wierzyciela). Z akt jak i z dokumentów przedłożonych przez skarżącą spółkę nie wynika, aby w postępowaniu prowadzonym pod syng. [...] komornik wyegzekwował należność w jakiejkolwiek wysokości. Ponadto nie budzi wątpliwości Sądu, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie nosiło znamion "niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego". Tym samym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika pod sygn. akt [...] nie było podstaw do obciążenia wierzyciela opłatą egzekucyjną - za zajęcie wynagrodzenia za pracę.

W niniejszej sprawie postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wydane na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem, wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Z przepisu art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że wierzyciel na podstawie ustawowego wyjątku od zasady i zasadniczego trybu prawnego odpowiedzialności za koszty egzekucyjne, może ponosić odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego, to jest za całość nie zapłaconych i nie wyegzekwowanych kosztów zakończonego postępowania egzekucyjnego.

Poza sporem jest okoliczność, że czynność egzekucyjną dokonał komornik sądowy – w dniu [...] czerwca 2005r. Natomiast dokonywane przez administracyjny organ egzekucyjny czynności były jedynie "ponawianym zajęciem" w związku ze zmianą przez zobowiązanego miejsca zatrudnienia. Administracyjny organ egzekucyjny dokonał względem zobowiązanego K.C. - czynności egzekucyjnych, obligujących do naliczenia kosztów egzekucyjnych stosownie do art. 64 § 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych, a nie tytułu jaki stanowił nakaz zapłaty z [...] kwietnia 2001 r. w sprawie sygn. [...]. Bezsporne jest również to, że postępowanie egzekucyjneprowadzone na podstawie nakazu zapłaty zostało umorzone na podstawie odrębnego postanowienia na wniosek wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 9 powołanej ustawy). Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne i nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Ponadto wobec zobowiązanego organ prowadzi inne postępowania egzekucyjne. Należy więc rozstrzygnąć czy w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W tym miejscu należy przypomnieć, że organ który przyjął zgodnie z postanowieniem sądu prowadzenie egzekucji, powinien stosować do kosztów już poniesionych przepisy o kosztach, które miały zastosowanie do tych czynności w chwili ich dokonania. Skoro czynności – zajęcia wynagrodzenia - dokonał komornik sądowy, to do kosztów egzekucyjnych zastosowanie będą miały regulacje przewidziane w przepisach kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Jak już wcześniej Sąd wskazał, wierzycielowi nie można zarzucić, że wszczął postępowanie niecelowo. Skoro administracyjny organ egzekucyjny nie dokonał czynności egzekucyjnej, to tym samym nie zaistniały podstawy do obciążenia wierzyciela – skarżącą spółkę - opłatą egzekucyjną określoną w art. 64 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłata ta mogła być tylko pobrana zgodnie z treścią art. 49 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Zasadnie więc strona skarżąca wskazuje, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - nie dokonał żadnej czynności egzekucyjnej, która uprawniałaby ten organ do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, które stanowiła opłata za zajęcie wynagrodzenie. Tym samym, w stanie faktycznym sprawy organ nie miał podstaw do ustalenia opłaty za zajęcie wynagrodzenia, jakiego dokonał komornik sądowy. Z tego też względu zaskarżone postanowienie narusza prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Niezasadny jest zarzut strony, że organy nierzetelnie ustaliły w niniejszej sprawie stan faktyczny. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Organ prawidłowo ustalił kiedy nastąpiło zajęcie wynagrodzenia – [...] czerwca 2005 r., przez jaki organ zostało dokonane - przez komornika sądowego. Jednak do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ nieprawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie do niewyegzekwowanej opłaty egzekucyjnej zastosowanie będzie miał przepis art. 64 c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na marginesie wskazać należy, że unormowania zawarte w art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej mogą być zastosowane w ściśle określonych sytuacjach. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne tylko wówczas, gdy nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Nadto wierzyciel obciążony tymi kosztami może być w sytuacji w której powstały one z działania administracyjnego organu egzekucyjnego.

Niezasadny jest natomiast zarzut strony, że organ prowadził postępowanie w zakresie przekraczającym zbieg egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego został w trybie art. 773 kodeksu postępowania cywilnego wyznaczony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uchwale z 24 lutego 2010 r. III CZP 133/09 Sąd Najwyższy wskazał, że organ egzekucyjny wskazany przez sąd na podstawie art. 773 § 1 kodeksu postępowania cywilnego prowadzi obie egzekucje łącznie w całości. W niniejszej sprawie organ nie dokonał czynności egzekucyjnej, jedynie ponowił zajęcie wynagrodzenia z uwagi na zmianę miejsca zatrudnienia przez zobowiązanego. Innych czynności egzekucyjnych nie dokonywał.

Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.