Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1109/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 27 ust 1 w zw. z art 16 ust 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art 6 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 924
law: Ustawa  z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S., decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...] orzekającą o uchyleniu od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r. nr [...] przyznającej świadczenie wychowawcze na dzieci: A. P. oraz A. S., w części dotyczącej A. P. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

[...] kwietnia 2016 r. B. S. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A. P. oraz A. S. na okres świadczeniowy 2016/2017.

Decyzją z [...] maja 2016 r. Prezydent Miasta [...] przyznał B. S. świadczenie wychowawcze na dzieci A. P. oraz A. S. na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. Wojewoda [...] poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], że ojciec dziecka K. P. od grudnia 2013 r. przebywa na terytorium [...]. W związku z powyższym przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawach B. S. mają zastosowanie wyłącznie w stosunku do dziecka A. P. w okresie od [...] stycznia 2014 r. do nadal.

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, orzekł o uchyleniu od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r., w części dotyczącej przyznania świadczeń wychowawczych na dziecko A. P. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Od decyzji odwołanie wniosła B. S. W odwołaniu podniosła, że problem, który zaistniał w związku z wydaniem decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na dziecko A. P. wyniknął z braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca pobytu ojca dziecka K. P.. Podkreśliła, że nie ma żadnego kontaktu z jego rodziną, ani wiedzy na temat miejsca zamieszkania jego rodziny w Polsce. Ostatnim znanym jej adresem, jaki wskazał K. P., jest adres do korespondencji po wyjeździe - adres ośrodka pomocy społecznej w [...]. Od momentu wyjazdu do [...] w grudniu 2013 r. ojciec dziecka nie utrzymuje kontaktu z córką. Do odwołania strona załączyła zaświadczenie z Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2019 r. dotyczące egzekucji alimentów, wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2016 r. sygn. akt III [...] [...] zasądzający alimenty od pozwanego K. P. na rzecz córki A. P., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. sygn. akt III [...] [...] w przedmiocie ustalenia miejsca pobytu A. P. oraz pozbawienia władzy rodzicielskiej K. P. B. S. podkreśliła, że w toku postępowania sądowego domagała się ustanowienia dla K. P. kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu oraz że od wydania wyroku zasądzającego alimenty na rzecz córki do chwili obecnej nie udało się jej wyegzekwować alimentów. Wniosła o utrzymanie w mocy decyzji orzekającej o przyznaniu świadczenia wychowawczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady jego przyznawania i wypłacania określone zostały w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 924). Zgodnie jednak z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Dalej kolegium wskazało, że każde państwo członkowskie UE ustala zasady przyznawania i wysokość świadczeń rodzinnych na podstawie swoich wewnętrznych przepisów. Nie można otrzymywać świadczeń rodzinnych w pełnej wysokości w tym samym okresie na tego samego członka rodziny w dwóch różnych państwach członkowskich. Przeciwdziałać temu mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z postanowieniami art. 2 pkt 15 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z póżn. zm.). Przepisy ww. rozporządzeń mają zastosowanie do państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) - Islandii, Lichtensteinu i Norwegii, a także Szwajcarii.

Wyżej wskazane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr 883/2004 wprowadziło regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń.

Kolegium zaznaczyło, że świadczenie wychowawcze, w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, należy traktować jako świadczenie rodzinne. Bowiem stosownie do rozporządzenia nr 883/2004 określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I.

W świetle postanowień art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, pt.: "Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń": 1. W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, maja zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa: a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania; b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych: i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym; ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw; iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci. 2. W przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania. 3 Jeżeli, zgodnie z przepisami art. 67, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, to: a) instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny wspomniany w ust. 2; b) instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy Wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: 1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej; 2) wydaje decyzje w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Następnie Kolegium przytoczyło treść art. 16 ustawy

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] ustalił, że ojciec dziecka K. P. od grudnia 2013 r. przebywa na terytorium [...]. W związku z powyższym przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawach B. S. mają zastosowanie wyłącznie w stosunku do dziecka A. P. w okresie od [...] stycznia 2014 r. do nadal (pismo z [...] stycznia 2020 r.).

W ocenie Kolegium wobec ustaleń Wojewody [...] organ I instancji zasadnie uchylił od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. swoją decyzję ostateczną orzekającą o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko A. P., na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy, w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę odwołaniu SKO w [...] wskazało, że w wyroku z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 883/18 Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że w sytuacji gdy wojewoda informuje organ I instancji, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego organ I instancji posiada wyłącznie kompetencję do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.

Po uchyleniu decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r. organem właściwym do wydania decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego na dziecko A. P. w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest Wojewoda [...].

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r.; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci. Kiedy po długim czasie nie doczekała się wsparcia finansowego ze strony ich ojca K. P. zaczęła szukać pomocy, gdzie w świetle obowiązującego prawa, taką pomoc mogłaby otrzymać. Skarżąca podała, że w przypadku córki A. P. zmuszona została złożyć pozew sądowy przeciwko jej ojcu, co miało miejsce w 2016 r. W tej sprawie dokumenty zostały przekazane wcześniej w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżąca podkreśliła, że działała wyłącznie dla dobra córki i uważa, że byłoby krzywdzące dla niej, gdyby taka pomoc została odebrana, tylko dlatego, że nie miała możliwości ustalenia miejsca pobytu jej ojca K. P. Pomoc finansowa jaka została udzielona na rzecz córki pozwoliła na realizację jej rozwoju i nauki. Bez tych środków byłoby to niemożliwością, przynajmniej częściowo. Skarżąca podała, że w chwili wzniesienia pozwu sądowego była w trudnej sytuacji finansowej. Do dzisiaj niewiele się zmieniło. Skarżąca jest osobą niedosłyszącą, w tym nie słyszy na lewe ucho. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Stanowi to dla niej duże utrudnienie w funkcjonowaniu na co dzień. Wcześniej starała się o pracę, jednak z negatywnym skutkiem. Pozostaje w dalszym ciągu bez racy. Jednak dzięki wsparciu jej rodziny i przyznaniu świadczeń rodzinnych na dzieci, w tym na A. P. mogła spokojnie przeżyć kolejny dzień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2019 r. stanowił art. 27 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 6 ustawy, w wersji obowiązującej do 1 lipca 2019 r., zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 924).

Sąd zwraca uwagę, że tryb fakultatywnego uchylenia decyzji ostatecznej, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy, nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie. Przepis ten przewiduje, że organ właściwy może bez zgody strony uchylić decyzję ostateczną na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego m.in., jeżeli członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Akta sprawy nie potwierdzają, aby którykolwiek z członków rodziny B. S. w rozumieniu art. 2 pkt 12 i 16 ustawy (syn, córka lub sama skarżąca) nabył prawo do świadczenia rodzinnego, będącego odpowiednikiem polskiego świadczenia wychowawczego, w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jeżeli natomiast chodzi o tryb obligatoryjnego uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 16 ust. 6 ustawy to zgodnie z art. 16 ust. 2 w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 (matka, ojciec albo opiekun faktyczny i prawny dziecka), lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1 (w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przy czym przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 16 ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4). W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z przepisów tych wynika, że procedura zmierzająca do obligatoryjnego uchylenia decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 16 ust. 6 ustawy winna być uruchomiona, gdy po zakończeniu sprawy o przyznanie świadczenia wychowawczego poprzez wydanie decyzji przyznającej świadczenie organ właściwy dowie się, że osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy przebywa w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wymienione w art. 2 pkt 15 ustawy i jednocześnie ustali, że pobyt tej osoby nie ma charakteru tymczasowego, o którym mowa w art. 16 ust. 3 ustawy.

Jeżeli organ właściwy ustali, że pobyt osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy związany jest ze zmianą miejsca zamieszkania lub podjęciem zatrudnienia w innym państwie UE, EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej wówczas wszczyna z urzędu postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, o czym zawiadamia stronę postępowania (art. 28 ustawy w zw. z art. 61 § 4 kpa) i występuje do właściwego wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Następnie właściwy wojewoda obowiązany jest przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie wyjaśniające aby ustalić, czy osoba wymieniona w art. 4 ust. 2 ustawy znajduje się w sytuacji, w której charakter jej pobytu i status (np. osoba zatrudniona, prowadząca działalność na własny rachunek, bezrobotny, emeryt, inna osoba), a także rodzaj przysługującego obcego świadczenia, kwalifikuje tę osobę jako adresata przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 2 pkt 15 ustawy.

Przy czym z informacji wojewody musi dodatkowo wynikać, czy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, podlega i w jakim okresie ustawodawstwu w innym państwie (w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) w zakresie świadczenia na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z tym, że podleganie ustawodawstwu innego państwa należy rozumieć w taki sposób, że wojewoda w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną winien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba mogła realnie skorzystać w państwie obcym. Powinien więc wskazać konkretny przepis uprawniający osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, przebywającą na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania w tym państwie w danym okresie świadczeniowym (pokrywającym się z okresem przyznania polskiego świadczenia wychowawczego) świadczenia rodzinnego odpowiadającego polskiemu świadczeniu wychowawczemu albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała w danym okresie świadczeniowym tego rodzaju świadczenie wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu. Wojewoda nie może zatem ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu, np. jedynie na podstawie informacji o wyjeździe wspomnianej wyżej osoby do innego państwa i podjęciu tam zatrudnienia. Te okoliczności pozwalają mu na ustalenie, że w danej sytuacji mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jeżeli z informacji uzyskanej od wojewody wynikają powyższe okoliczności wówczas dochodzi do sytuacji, w której organ właściwy w okresie przyznania polskiego świadczenia wychowawczego nie był kompetentny do wydania decyzji o jego przyznaniu. Z tego powodu organ właściwy winien wydać decyzję uchylającą swoją decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy.

Taki tryb postępowania wynika z art. 16 ust. 2-4 i 6 ustawy.

Zdaniem Sądu poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że: 1) K. P. ojciec A. P. od grudnia 2013 r. przebywa w [...], a więc miało to miejsce w dacie wydania decyzji z [...] maja 2016 r. przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz A. P.; 2) tylko B. S. przysługuje władza rodzicielska nad córką A. P. i skarżąca wraz z dwójką dzieci ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy w zw. z art. 25 i art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego; 3) K. P. nie jest, w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy, członkiem rodziny tworzonej przez B. S., A. P. i A. S.; 4) polskie świadczenia wychowawcze stanowią element unijnych systemów świadczeń rodzinnych [art. 4 ust. 1 ustawy w zw. z art. 1 lit. z w zw. z art. 3 ust. 1 lit. j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.].

Jednakże w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma także to, czy ziściły się wszystkie przewidziane wyżej wymogi warunkujące zastosowanie trybu uchylenia decyzji, wynikające z art. 16 ust. 6 ustawy, w szczególności to, czy: 1) Prezydent Miasta [...] ustalił charakter pobytu K. P. w [...], aby wykluczyć sytuację z art. 16 ust. 3 ustawy; 2) Prezydent Miasta [...] otrzymał od Wojewody [...] kompletną, pisemną informację o okolicznościach wynikających z art. 16 ust. 6 ustawy, tj. po pierwsze – informującą o zastosowaniu w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z charakterem pobytu K. P., jego statusem i charakterem świadczenia przysługującego za dany okres świadczeniowy z tytułu wychowywania A. P., po drugie – informującą, czy - a jeżeli tak to, w jakim okresie - ojciec A. P. podlegał na podstawie konkretnego przepisu lub na podstawie indywidualnego aktu lub czynności instytucji obcego państwa ustawodawstwu w zakresie świadczenia na rodzinę w danym okresie świadczeniowym w innym państwie, w związku ze stosowaniem konkretnych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem" i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2009.284.1 ze zm.).

Jeżeli chodzi o to pierwsze zagadnienie Prezydent Miasta [...] nie ustalił charakteru pobytu K. P. na terytorium [...], tj. czy był to pobyt długotrwały (art. 16 ust. 2 ustawy), czy krótkotrwały (art. 16 ust. 3 ustawy).

Z kolei Wojewoda [...] nie przekazał Prezydentowi Miasta [...] informacji jaki status ma K. P. w [...] (np. pracownik najemny, osoba prowadząca działalność na własny rachunek, bezrobotny). Organ ten nie podał także jaki konkretnie przepis z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miał w niniejszej sprawie zastosowanie, tj. taki, który wskazywałby, że ojciec A. P., z uwagi na charakter swego pobytu i status był uprawniony za dany okres świadczeniowy do hiszpańskiego świadczenia rodzinnego stanowiącego odpowiednik polskiego świadczenia wychowawczego. Z informacji Wojewody nie wynika też, czy K. P. uzyskał świadczenie tego typu z tytułu wychowywania A. P. za okres, którego dotyczyła decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2016 r.

Brak tych informacji uniemożliwiał Prezydentowi Miasta [...] ustalenie okresu którego winno dotyczyć uchylenie decyzji z [...] maja 2016 r. przyznającej świadczenie wychowawcze.

Zdaniem Sądu w takiej sytuacji przedwczesne było wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z [...] grudnia 2019 r. i zaakceptowanie tego rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji.

Skoro w niniejszej sprawie opisane wyżej okoliczności nie zostały dostrzeżone, wyjaśnione i ocenione, to Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i Prezydent Miasta [...] wydali decyzje z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 16 ust. 2 i 3 oraz 16 ust. 6 ustawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta [...] weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ I instancji wyjaśni charakter pobytu K. P. w [...]. Jeżeli okaże się, że pobyt ten w dacie wydania decyzji przyznającej świadczenie nie miał charakteru, o którym mowa w art. 16 ust. 3 ustawy wówczas organ właściwy wystąpi do Wojewody [...] o uzupełnienie pisemnej informacji o opisane wyżej okoliczności dotyczące zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i podlegania ustawodawstwu [...] w zakresie świadczeń rodzinnych (stanowiących odpowiednik polskiego świadczenia wychowawczego) z tytułu wychowywania A. P. za okres świadczeniowy, który dotyczył decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2016 r. W zależności od poczynionych ustaleń organ I instancji ponownie oceni, czy są podstawy do zastosowania art. 16 ust. 6 ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.