Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 520/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art.  art. 1 pkt 2 i 7, 2, 4 ust. 1 pkt 2 i 5, 27 ust. 1, 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 57
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
article: art.  art. 7, 8, 75 par. 1, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu objętego punktem 7 decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...]; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

UZASADANIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w L. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej jej pkt 5 w zakresie nakazu przystosowania powierzchni pomieszczeń odpornych na kwasy, zasady i rozpuszczalniki i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 25 listopada 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. wezwał Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w L. do wykonania wymaganych prawem obowiązków polegających na dostosowaniu Kliniki Chorób Zakaźnych do wymagań w zakresie wyposażenia w środki i stopnie hermetyczności pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi w przypadku narażenia na czynnik biologiczny grupy 4 zagrożenia, nakazując:

1. zapewnić odizolowane miejsca pracy personelu przeznaczone do ewentualnej hospitalizacji osób podejrzanych o zakażenie/zakażonych czynnikiem biologicznym grupy 4 zagrożenia od innych pomieszczeń znajdujących się w budynku Kliniki Chorób Zakaźnych z uwzględnieniem zabezpieczenia dróg transportu wyżej wwymienionych osób;

2. zapewnić dostęp przez śluzę powietrzną dla osób uprawnionych do miejsca przeznaczonego do hospitalizacji pacjenta podejrzanego o zakażenie/zakażonego czynnikiem biologicznym grupy 4 zagrożenia oraz warunki dekontaminacji personelu biorącego udział w hospitalizacji wyżej wymienionego pacjenta;

3. zapewnić powierzchnię pomieszczeń przewidzianych do ewentualnej hospitalizacji pacjenta wymagającego użycia przez personel pełnej ochrony przed zagrożeniem biologicznym stosowną do potrzeb związanych z użyciem (wkładania i zdejmowania) środków ochrony indywidualnej oraz wykonywania procedur medycznych związanych z leczeniem pacjenta, w tym w zakresie postępowania z materiałem pobranym od pacjenta, przeznaczonym do badań diagnostycznych w celu oceny jego stanu zdrowia;

4. zapewnić wprowadzanie i wyprowadzanie powietrza do miejsca pracy i pobytu pacjenta przez filtry typu HEPA lub podobne;

5. przystosować pomieszczenia przeznaczone do hospitalizacji pacjenta do dezynfekcji przez fumigację oraz powierzchnie tych pomieszczeń odporne na kwasy, zasady i rozpuszczalniki;

6. zapewnić okno do obserwacji lub podobne rozwiązanie do obserwacji pacjenta i personelu uprawnionego;

7. zapewnić pracownikom systematyczne szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym środków pełnej ochrony przed zagrożeniem biologicznym, zgodnie z procedurą obowiązującą na terenie Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...].

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o przepisy: art. 1 pkt 7, art. 27 ust. 1, art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 11 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.), § 4 ust. 1, § 7 pkt 5, 6, 11 i 12, § 12 ust. 4 i 5, pkt 4 załącznika nr 2 oraz pkt 1 - 4, 9, 11 załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), art. 207 § 1 i § 2 k.p., art. 2376 k.p. oraz art. 104 k.p.a.

Podstawę wydania decyzji stanowiło ustalenie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., iż wystąpiły następujące nieprawidłowości w zakresie wymogów higienicznych i zdrowotnych warunków pracy:

- niespełnienie wymogu odizolowania miejsca pracy personelu przeznaczonego do ewentualnej hospitalizacji osób podejrzanych o zakażenie/zakażonych wirusem Ebola (który zgodnie z przepisami rozporządzenia jest czynnikiem biologicznym zaklasyfikowanym do 4 grupy zagrożenia) od innych pomieszczeń znajdujących się w budynku Kliniki Chorób Zakaźnych;

- brak wymaganej śluzy powietrznej do miejsca przeznaczonego do hospitalizacji pacjenta podejrzanego o zakażenie/zakażonego wirusem Ebola (izolatka nr 8);

- zbyt mała powierzchnia pomieszczeń przewidzianych do ewentualnej hospitalizacji pacjenta uniemożliwiająca użycie (w szczególności wkładanie i zdejmowanie) przez personel środków ochrony indywidualnej chroniących przed zagrożeniem czynnikiem biologicznym zaklasyfikowanym do 4 grupy zagrożenia oraz wykonywania procedur medycznych związanych z leczeniem pacjenta;

- niezastosowanie wymaganych filtrów HEPA lub podobnych w systemie wentylacji pomieszczeń pracy, będących jednocześnie pomieszczeniami pobytu pacjenta podejrzanego o zakażenie/zakażonego wirusem Ebola;

- nieprzystosowanie miejsca przeznaczonego do hospitalizacji pacjenta (izolatka nr 8) do dezynfekcji przez fumigację oraz niezastosowanie powierzchni odpornych na działanie kwasów, zasad i rozpuszczalników;

- brak okna lub podobnego rozwiązania do obserwacji pacjenta i personelu pracującego w pomieszczeniu pobytu pacjenta;

- niedopełnienie obowiązku przeszkolenia pracowników kliniki w zakresie używania środków ochrony indywidualnej przekazanych przez agencję rezerw materiałowych w związku z udzielaniem świadczeń pacjentom podejrzanym o zakażenie/zakażonym wirusem Ebola.

Organ odwoławczy podniósł, że Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w L. prowadzi opiekę zdrowotną w zakresie chorób zakaźnych. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez upoważnionych przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. zawartymi w protokołach kontroli nr [...] przeprowadzonych w dniach [...] października 2014 r. oraz [...] października 2014 r. w Klinice Chorób Zakaźnych funkcjonującej w strukturze szpitala stwierdzono, że nie spełnia ona wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, dotyczących narażenia na czynnik biologiczny - wirus Ebola, t.j. szkodliwy czynnik biologiczny zaklasyfikowany do 4 grupy zagrożenia, który wywołuje u ludzi ciężką chorobę, jest niebezpieczny dla pracowników, a rozprzestrzenienie tego czynnika w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne.

Przeprowadzone kontrole były związane ze wskazaniem Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. jako jednego z ośrodków wiodących przewidzianych do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom podejrzewanym o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola, zgodnie z pismem Ministerstwa Zdrowia z dnia [...] października 2014 r. nr [...] oraz pismem Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]. Kontrole miały na celu ocenę przygotowania pomieszczeń, urządzeń i wyposażenia Klinki Chorób Zakaźnych na wypadek hospitalizacji pacjenta podejrzewanego o zakażenie/zakażonego wirusem gorączki krwotocznej Ebola.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizuje ona zadania z zakresu zdrowia publicznego, a stosownie do art. 1 pkt 2 i 7 ustawy sprawuje nadzór m.in. nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy oraz higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne. Wykonywanie zadań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 2 ustawy). Zakres kognicji Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego został określony również w art. 4 ust. 1 ustawy. Do tego zakresu należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobieganiu powstawania chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Zatem przedmiot postępowania, to jest zapewnienie ochrony zdrowia ludzi (pracowników) przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy znajduje się w zbiorze spraw należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto treść uprawnień organów inspekcji sanitarnej została przez ustawodawcę określona nie tylko poprzez obowiązek sprawowania przez te organy bieżącego nadzoru sanitarnego, ale również poprzez obowiązek wykonywania sanitarnego nadzoru zapobiegawczego. Organem uprawnionym do wydania stosownej decyzji, w świetle art. 12 ust. 1 ustawy jest właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny.

Organ odwoławczy podkreślił, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki określa między innymi szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników. Potwierdzone narażenie (pkt 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia) oznacza narażenie, które potencjalnie może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, co nie oznacza, że wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z określonym czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej "środkami zapobiegawczymi". Stosownie do § 12 ust. 4 rozporządzenia w pomieszczeniach izolacyjnych, w których przebywają ludzie lub zwierzęta zakażeni lub podejrzani o zakażenie szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia, stosuje się środki hermetyczności. Środki hermetyczności i stopnie hermetyczności są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego w świetle powyższych przepisów oraz ustalonego stanu faktycznego sprawy niespełnienie wymagań zawartych w rozporządzeniu winno skutkować wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji administracyjnej.

L. P. Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał za niezasadny zarzut strony, iż wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym, gdyż w pkt IV protokołu kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] października 2014 r. kontrolujący nie stwierdził żadnych uchybień. Organ podkreślił, że wprawdzie nieprawidłowości nie zostały ujęte w pkt IV formularza protokołu kontroli, jednakże zostały faktycznie stwierdzone i opisane w treści tego protokołu. Natomiast w sprawie istotne są faktycznie dokonane ustalenia odzwierciedlone w protokole, nie zaś okoliczność umieszczenia określonych zapisów w danych pozycjach protokołu.

Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut, iż Klinika Chorób Zakaźnych od momentu lokalizacji w strukturach Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. spełniała wymagania niezbędne do prowadzenia działalności leczniczej w zakresie chorób zakaźnych z uwzględnieniem zabezpieczenia pracowników przed czynnikami biologicznymi grupy 4 zagrożenia. Organ zaznaczył, że postanowienie nr [...] wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniu [...] sierpnia 2009 r. opiniowało pomieszczenia i urządzenia przedmiotowej Kliniki w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2008 r. Nr 30 poz. 187 ze zm.) oraz zgodnie z rozporządzeniem o rejestrze zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 169 poz. 1781). Postanowienie nie odnosiło się natomiast do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki i nie przesądza w żaden sposób kwestii spełnienia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy. Spełnienie tych wymogów stanowi zaś podstawowy obowiązek pracodawcy, a organ inspekcji sanitarnej zgodnie z kompetencjami wynikającymi m.in. z ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzi stały nadzór sanitarny i na każdym etapie może badać spełnienie wymogów w świetle obowiązujących w danym czasie przepisów prawa. Jednocześnie niedostrzeżenie w toku kontroli w zakładzie pracy przez organ kontrolujący naruszenia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy nie oznacza, że takiego naruszenia nie można już stwierdzić w toku kolejnej kontroli. Powyższe wymogi chronią przede wszystkim pracowników i mogą zostać stwierdzone w każdym czasie, nawet w sytuacji, gdy pracodawca uzyskał pozwolenie na udzielanie całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia chorób zakaźnych. Do obowiązków Szpitala należało takie przygotowanie miejsca pracy, by spełnione zostały przewidziane prawem wymogi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Organ stwierdził, że argument strony dotyczący naruszenia trwałości zrealizowanego projektu, podnoszony w związku z utworzeniem Kliniki Chorób Zakaźnych przy dofinansowaniu ze środków Unii Europejskiej, nie zasługuje na uwzględnienie, jako okoliczność bezprzedmiotowa w sprawie w zakresie obowiązku zapewnienia właściwych warunków sanitarnych zgodnych z wymaganiami. Organ podkreślił też, że zapewnienie ochrony pracowników i pacjentów przed czynnikami biologicznymi grupy 4 zagrożenia będzie spełnieniem wymogów obowiązującego prawa, a umowy o dofinansowanie nie powinny być z nim sprzeczne. Ponadto zaś należy uznać, że odpowiednie wykonanie nakazów z zaskarżonej decyzji nie powinno naruszać wykonania inwestycji w ramach dofinasowania z UE.

Organ wskazał, że Klinika Chorób Zakaźnych, w której wykonywane będą czynności zakwalifikowane do stopnia 4 hermetyczności, wymaga środków zapobiegawczych obejmujących specjalne środki ochrony zbiorowej, a także indywidualnej. Zastosowane w Klinice Chorób Zakaźnych filtry powietrza typu F9, biorąc pod uwagę skuteczność filtracji są filtrami dokładnymi, których skuteczność kształtuje się na poziomie 90 - 95% max. dla bakterii, dymów i aerozoli. W przypadku zagrożenia czynnikami biologicznymi grupy 4 zagrożenia wymagane są natomiast filtry wysoko skuteczne typu HEPA, charakteryzujące się wysoką skutecznością filtracji dla cząsteczek ? 0,01µam zawieszonych w powietrzu, bakterii, wirusów lub podobne, o bardzo wysokiej skuteczności filtracji, takie jak filtry ULPA lub SELPA których skuteczność filtracji w zakresie bakterii, wirusów, pyłu radioaktywnego itp. czynników wynosi 99,9999% (PN EN 1822-1:2009). Filtr F9 nie jest zatem filtrem o wymaganej skuteczności, w tym nie jest filtrem HEPA ani nie jest do niego podobnym, wobec czego nakaz w tym zakresie jest również zasadny.

L. P. Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał natomiast za zasadny zarzut strony spełnienia wymogu określonego w punkcie 9 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Organ wskazał, że z przedstawionych na jego wezwanie dokumentów wynika, iż farby zastosowane jako powłoki wykończeniowe ścian w Klinice Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] w L. są odporne na kwasy, zasady i rozpuszczalniki. W związku z tym oraz w świetle art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zaistniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w części objętej punktem 5 decyzji w zakresie dotyczącym przystosowania powierzchni pomieszczeń przeznaczonych do hospitalizacji pacjenta odpornych na kwasy, zasady i rozpuszczalniki.

W pozostałym zakresie odwołanie, w ocenie organu, nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że dokonując analizy całokształtu sprawy w zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Organ zwrócił także uwagę, że w piśmie Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. z dnia [...] listopada 2014 r. skierowanym do organu pierwszej instancji strona w istocie nie negowała ciążących na niej obowiązków, a zwracała jedynie uwagę na potrzebę zagwarantowania odpowiedniego terminu na dostosowanie Kliniki Chorób Zakaźnych do określonych wymagań i pozyskanie stosownych środków finansowych.

L. P. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił jednocześnie, że Światowa Organizacja Zdrowia uznała epidemię EVD w Afryce Zachodniej za sytuację nadzwyczajną, stanowiącą zagrożenie dla innych państw. Śmiertelność w przebiegu zakażenia wirusem Ebola szacowana jest na 50 do 90%. Ryzyko zawleczenia gorączki Ebola do Europy, w tym Polski jest bardzo niskie, lecz ze względu na ciężki przebieg choroby oraz funkcjonujący Port Lotniczy L. konieczne są odpowiednie przygotowania właściwych służb, w tym podmiotów wykonujących działalność leczniczą na terenie L.. Kraje członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska podjęły działania mające na celu przygotowanie do ewentualnego pojawienia się na ich terenie osób podróżujących z rejonu występowania zachorowań na gorączkę krwotoczną Ebola. Bardzo istotnym elementem zabezpieczenia jest między innymi zabezpieczenie personelu w środki ochrony indywidualnej, zapewnienie środków ochrony zbiorowej w miejscu pracy personelu (w rozumieniu przepisów prawa pracy), organizacja opieki medycznej z uwzględnieniem hospitalizacji w warunkach pełnej izolacji oddechowej, postępowanie ze skażonymi powierzchniami, dokonanie oceny ryzyka.

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zaskarżając ją w części, w której decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] listopada 2014 r. i zarzucając:

naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 8 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu poprzez pominięcie przez organ drugiej instancji obowiązku rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne funkcjonujące w obrocie prawnym i pozostające w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie w kontekście naruszenia obowiązku zapewnienia trwałości projektu unijnego, który dotyczył utworzenia Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] poprzez wydanie decyzji przez organ drugiej instancji utrzymującej w mocy w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji;

2. art. 80 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu przez organ drugiej instancji w odniesieniu do wskazanego przez skarżącego w odwołaniu z dnia 11 grudnia 2014 r. od decyzji organu pierwszej instancji dowodu w postaci protokołu kontroli z dnia 13 października 2014 r., co spowodowało wydanie decyzji przez organ drugiej instancji utrzymującej w mocy w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji, mimo braku oceny całokształtu materiału dowodowego;

3. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji okoliczności faktycznych związanych z brakiem stwierdzenia nieprawidłowości podczas kontroli u skarżącego w dniu [...] października 2014 r. (nr sprawy [...]), co spowodowało wydanie decyzji przez organ drugiej instancji utrzymującej w mocy w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że doszło do naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień, w sytuacji gdy po przeprowadzeniu kontroli u skarżącego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniach [...] października 2014 r. i [...] października 2014 r. nie stwierdzono nieprawidłowości podczas kontroli z podaniem przepisów prawnych.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na żadnym etapie, poczynając od momentu sporządzenia dokumentacji projektowej Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] w L. do chwili kontroli z października 2014 r., nie sygnalizowały nieprawidłowości związanych z zagrożeniem pojawienia się wirusa Ebola, mimo obowiązywania już wówczas aktów normatywnych stanowiących podstawę prawną zapadłych w niniejszej sprawie decyzji. Późniejsze działania organów nakazujące dostosowanie Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] w L. do wymagań w zakresie wyposażenia w środki i stopnie hermetyczności pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi wymaganych w przypadku narażenia na czynnik biologiczny grupy 4 zagrożenia trudno zatem zakwalifikować jako zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną przez przepis art. 8 k.p.a. Ponadto organ pominął wynikający z tego przepisu obowiązek wzięcia pod uwagę skutków zaskarżonej decyzji w kontekście zasady trwałości projektu zrealizowanego przy dofinansowaniu ze środków Unii Europejskiej.

Zdaniem strony skarżącej zastosowane w Klinice Chorób Zakaźnych filtry typu F9 spełniają kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

W związku z nakazem zapewnienia pracownikom systematycznych szkoleń w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym środków pełnej ochrony przed zagrożeniami biologicznymi skarżący podniósł, że szkolenia dla pracowników dotyczące kwestii związanych z wirusem Ebola zostały przeprowadzone jako szkolenia wewnątrzoddziałowe i zewnętrzne poza siedzibą SPSK Nr [...] w L. w listopadzie oraz grudniu 2014 r. i skarżący wykonał w ten sposób spoczywające na nim obowiązki.

Do skargi skarżący dołączył kopie dokumentów obejmujących listy obecności na szkoleniach oraz certyfikatów ukończenia szkoleń, w okresie od sierpnia do grudnia 2014 roku, w tym szkolenia z dnia [...] października 2014 roku dotyczącego kombinezonów ochronnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu według wymienionych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie w części.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 pkt 2 i 7 tej ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy (art. 1 pkt 2), a także warunkami higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełnić personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne (art. 1 pkt 7), w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

W świetle art. 2 ustawy wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej.

Przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy zaliczają do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego kontrolę przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczących między innymi utrzymania należytego stanu higienicznego zakładów pracy oraz warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy.

Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi zaś, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

W świetle przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości, że organy inspekcji sanitarnej były zarazem uprawnione, jak i zobowiązane do kontroli spełnienia w Klinice Chorób Zakaźnych Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.), a w przypadku ujawnienia uchybień w tym zakresie – do wydania decyzji nakazującej usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Na mocy art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej inspekcji Sanitarnej w postępowaniu przed jej organami stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Zatem organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej powinny prowadzić postępowanie dowodowe w zgodzie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w świetle których obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. w postępowaniu dowodowym organy te zobowiązane są dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy. Postępowanie powinno być przy tym prowadzone w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), a organ administracji publicznej winien na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W związku z tym wskazać należy, że wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego w zakresie okoliczności stanowiących podstawę nałożenia na stronę, zgodnie z punktem 7 decyzji organu pierwszej instancji, nakazu zapewnienia pracownikom systematycznych szkoleń w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym środków pełnej ochrony przed zagrożeniem biologicznym, zgodnie z procedurą obowiązującą na terenie Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...], w terminie do dnia [...] grudnia 2014 roku. W szczególności naruszony został wynikający z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie ustalił bowiem ani nie wezwał skarżącego do wyjaśnienia czy i jakie szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym środków pełnej ochrony przed zagrożeniem biologicznym, zostały przeprowadzone. W związku z tym przedmiotem oceny organu nie były dokumenty dołączone obecnie przez stronę do skargi, a przedstawiające rodzaje szkoleń związanych z zagadnieniem zakażenia wirusem Ebola, w tym dotyczących kombinezonów ochronnych, przeprowadzonych także przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji.

W odniesieniu do nakazu zawartego w punkcie 7 decyzji organu pierwszej instancji dotychczasowe postępowanie, w którym nie zgromadzono i nie oceniono wszechstronnie materiału dowodowego na tę istotną okoliczność, nie może być uznane za przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zasada prawdy obiektywnej ustala obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. W tym celu zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Omówione względy skutkowały częściowym uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzję w części dotyczącej nakazu objętego punktem 7 decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...], [...], a to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę we wskazanej części organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe stosownie do omówionych wyżej reguł zawartych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i dopiero w oparciu o stan faktyczny ustalony w świetle całokształtu materiału dowodowego rozstrzygnąć sprawę w uchylonym zakresie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja Wojewódzki Inspektor Sanitarny w pozostałym zakresie nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Nie można przy tym odmówić trafności sformułowanemu w skardze zarzutowi nieodniesienia się przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionej w odwołaniu argumentacji skarżącego o braku stwierdzenia uchybień w punkcie IV protokołu kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w L. w dniu [...] października 2014 r. Nie ma jednak podstaw do uznania, iż to uchybienie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dopiero uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Trzeba zauważyć, że jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] października 2014 r., zakres przedmiotowy kontroli w tym dniu dotyczył opracowania procedur przygotowania szpitala w związku z możliwością zgłoszenia się do jednostki pacjenta podejrzewanego o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola. Był to zatem zakres odmienny od przedmiotu kontroli w dniach 15 października 2014 r. oraz 27-28 października 2014 r., które dotyczyły oceny przygotowania pomieszczeń, urządzeń i wyposażenia Kliniki Chorób Zakaźnych na wypadek hospitalizacji pacjenta podejrzewanego o zakażenie/zakażonego wirusem gorączki krwotocznej Ebola, w szczególności wyposażenia kliniki w środki hermetyczności pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi wymagane w przypadku zagrożenia czynnikiem biologicznym grupy 4. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, kontrole w dniach [...] października 2014 r. oraz [...] października 2014 r. miały związek z wytypowaniem Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. jako jednego z ośrodków wiodących przewidzianych do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom podejrzewanym o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola, na co wskazano w piśmie z Ministerstwa Zdrowia z dnia 14 października 2014 r. i miały w szczególności na celu sprawdzenie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. W konsekwencji organy obu instancji prawidłowo przyjęły za podstawę swoich ustaleń właśnie wyniki kontroli przeprowadzonych w dniach [...] października 2014 r. oraz [...] października 2014 r. Natomiast, mając na względzie odmienny zakres kontroli, podstawy tej nie stanowił protokół z dnia [...] października 2014 r.

Z przedstawionych względów niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., który to zarzut skarżący także wywodzi z braku oceny wskazanego ostatnio protokołu.

Jeśli chodzi o treść protokołu kontroli z dnia [...] października 2014 r., zasługuje na akceptację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja, iż brak w punkcie IV formularza protokołu stosownych zapisów co do stwierdzonych uchybień nie wyłącza ustalenia ich wystąpienia, skoro nieprawidłowości zostały faktycznie opisane w punkcie III formularza, obejmującym "Wyniki kontroli".

Ponadto zwrócić należy uwagę, że stwierdzone nieprawidłowości, których ustalenie stało się podstawą wydania kontrolowanych decyzji, zostały też enumeratywnie wymienione w punkcie IV protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...] października 2014 r.

Poza omówionym wcześniej zagadnieniem szkoleń pracowników, nie zachodzą w sprawie podstawy do kwestionowania prawidłowości dokonanych w zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji ustaleń i oceny co do niespełnienia w Klinice Chorób Zakaźnych Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. wymogów określonych w przepisach § 4 ust. 1, § 7 pkt 5, 6, 11, § 12 ust. 4 i 5 oraz pkt 4 załącznika nr 2 i pkt 1 – 4 i 11 załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.).

Organ zasadnie wskazał na przepis § 12 ust. 4 powołanego rozporządzenia, stanowiący, że w pomieszczeniach izolacyjnych, w których przebywają ludzie lub zwierzęta zakażeni lub podejrzani o zakażenie czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia stosuje sie środki hermetyczności. Zgodnie z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia, obejmującego klasyfikację oraz wykaz szkodliwych czynników biologicznych, wirus Ebola jest zakwalifikowany do 4 grupy zagrożenia.

W takiej zaś sytuacji, stosownie do punktu 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia, określającego środki hermetyczności i stopnie hermetyczności między innymi dla pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi, wymagane jest, by powietrze było wyprowadzane i wprowadzane do miejsca pracy przez filtry HEPA lub podobne.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił, że wymagane filtry HEPA to filtry o wysokiej skuteczności filtracji dla cząsteczek ? 0,01µm zawieszonych w powietrzu, bakterii, wirusów, w związku z czym filtry podobne, o których mowa w rozporządzeniu, to filtry o także bardzo wysokiej skuteczności filtracji, takie jak filtry ULPA lub SELPA, których skuteczność filtracji w zakresie bakterii, wirusów, pyłu radioaktywnego itp. czynników wynosi 99,9999%. Są to filtry odpowiadające PN EN 1822-1:2009. Natomiast zastosowane obecnie w Klinice Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] w L. filtry F9 są filtrami innego typu, którego skuteczność wynosi maksymalnie 90 - 95% dla bakterii, dymów i aerozoli.

Wprawdzie więc, jak podniesiono w skardze, rozporządzenie nie określa wprost, jakie inne filtry poza filtrami HEPA mogą znaleźć zastosowanie, posługując sie w tym zakresie określeniem filtrów podobnych, ale interpretacja tego zapisu rozporządzenia dokonana przez organ nie budzi wątpliwości, jako oparta na skuteczności filtracji, a przede wszystkim odwołująca się do zgodności z powszechną normą PN EN 1822-1:2009. Podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut kwestionujący powyższą ocenę organu jest zatem niezasadny. Skarżący nie kwestionuje, że filtry zastosowane obecnie w Klinice Chorób Zakaźnych nie odpowiadają wskazanej ostatnio normie.

Wskazać należy, że z przepisów § 7 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. wynika obowiązek pracodawcy zapewniania pracownikom środków ochrony zbiorowej lub w przypadku gdy w inny sposób nie można uniknąć narażenia, środków ochrony indywidualnej, odpowiednich do rodzaju i poziomu narażenia oraz zapewniania pracownikom środków hermetyczności w celu zapobiegania i redukcji przypadkowego przeniesienia lub uwolnienia szkodliwego czynnika biologicznego.

Zgodnie zaś z załącznikiem nr 4 do wskazanego rozporządzenia, określającym środki hermetyczności i stopnie hermetyczności dla laboratoriów, zwierzętarni, pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi i zwierząt, w przypadku 4 grupy zagrożenia, do której zakwalifikowany jest wirus Ebola, wymagane jest ponadto: miejsce pracy odizolowane od innych pomieszczeń w tym samym budynku lub znajdujące sie w oddzielnym budynku (pkt 1 ), dostęp wyłącznie dla osób uprawnionych przez śluzę powietrzną (pkt 3), miejsce pracy przystosowane do dezynfekcji poprzez fumigację (pkt 4).

Skarżący nie kwestionuje, iż powyższe wymogi nie są spełnione w funkcjonującej w strukturze szpitala Klinice Chorób Zakaźnych. Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na takie stanowisko strony w toku postępowania wskazuje treść skierowanego do organu pierwszej instancji pisma z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]([...]. Jednocześnie okoliczność występowania nieprawidłowości w tym zakresie potwierdzają protokoły bezpośredniej kontroli przeprowadzonej przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniach [...] października oraz [...] października 2014 r. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia rodzaju występujących nieprawidłowości znajdują zatem odzwierciedlenie w zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym materiale dowodowym.

Podkreślić też należy, że w uzasadnieniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w przypadku każdego ze stwierdzonych uchybień, którym odpowiadają utrzymane w mocy przez organ odwoławczy obowiązki określone w punktach 1-6 decyzji, organ pierwszej instancji szczegółowo i w sposób prawidłowy wskazał na naruszenia stwierdzonym stanem konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

W konsekwencji w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa organ w zaskarżonej decyzji uznał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodziła sytuacja, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, to jest, że stwierdzenie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych obligowało państwowego inspektora sanitarny do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Chybiony jest zarzut wydania zaskarżonej decyzji, w omawianej części, z naruszeniem art. 8 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Art. 8 k.p.a. wyraża zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest też zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Zasadom tym nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy (por. Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117).

W ramach zasady pogłębiania zaufania obywatela do państwa mieści się także prawo oczekiwania, aby organy zobowiązane do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podejmowały działania oraz dokonywały rozstrzygnięć w sposób przewidywalny i konsekwentny. Niedopuszalne jest bowiem wydawanie wobec tego samego podmiotu rozstrzygnięć pozytywnych, a następnie – bez ważnych powodów takich jak w szczególności zmiana stanu prawnego czy faktycznego – wydawanie rozstrzygnięć negatywnych. Orzecznictwo organu może podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione podstawy. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza, że organ nie może zmieniać ocen prawnych – w szczególności gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów – ale nie może tego czynić dowolnie, w sposób uniemożliwiający kontrolę argumentacji przemawiającej w jego ocenie za przedmiotową zmianą, muszą być podane ważne powody, takie jak w szczególności zmiana stanu prawnego i faktycznego (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2015, str. 52 oraz powołany tam wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 roku, VIII SA/Wa 12/13).

W świetle przedstawionego rozumienia i znaczenia zasady wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a. nie można uznać, by zasada ta została naruszona w kontrolowanym postępowaniu.

W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że postanowienie nr [...] wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniu [...] sierpnia 2009 r. opiniowało pomieszczenia i urządzenia Kliniki stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2008 r. Nr 30 poz. 187 ze zm.) oraz zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 169 poz. 1781), natomiast nie odnosiło się do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki i wynikających stąd obowiązków pracodawcy. Jednocześnie trafnie podkreślono, że organ inspekcji sanitarnej prowadzi stały nadzór sanitarny i na każdym etapie może badać spełnienie wymogów w świetle obowiązujących w danym czasie przepisów prawa.

Przede wszystkim jednak istotne w sprawie jest wystąpienie nowej okoliczności faktycznej, a mianowicie wskazanej w zaskarżonej decyzji okoliczności wytypowania w 2014 r. Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L. jako jednego z ośrodków wiodących przewidzianych do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom z podejrzeniem o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola. Ta okoliczność nie pozwala uznać, iż nałożenie przez właściwy organ sanitarny obowiązków zmierzających do usunięcia niewątpliwych nieprawidłowości w zakresie wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki mogłoby być poczytane jako naruszające w kontrolowanym postępowaniu określoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Chodzi bowiem, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o bezwarunkowe obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracowników przed szkodliwymi dla zdrowia czynnikami biologicznymi w środowisku pracy, a realizacja tych obowiązków obejmuje powinność szacowania skali i rozmiaru ryzyka zawodowego, rozumianego jako prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywana pracą. W sytuacji, gdy Szpital jest wytypowany jako ośrodek wiodący przewidziany do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom z podejrzeniem o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola, nałożenie obowiązków, o których mowa w punktach 1-6 decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie utrzymanym decyzją organu odwoławczego, ma niewątpliwie na celu zapobieżenie powstaniu chorób związanych z warunkami pracy, a zatem jest zgodne z uprawnieniami i obowiązkami nałożonymi na Państwową Inspekcję Sanitarną między innymi w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarną.

Jak podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i czego strona skarżąca nie kwestionuje, Światowa Organizacja Zdrowia w 2014 r. uznała epidemię wirusa Ebola w Afryce Zachodniej za sytuację nadzwyczajną, stanowiącą także zagrożenie dla innych państw. Zapewnienie środków i wymagań określonych w przepisach obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki musi zatem uwzględniać ten fakt, w tym w kontekście funkcjonowania w regionie Portu Lotniczego L., a także okoliczność, iż to w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Nr [...] w L. mają być udzielane świadczenia zdrowotne pacjentom z podejrzeniem o zakażenie wirusem gorączki krwotocznej Ebola. Zapewnienie w tych okolicznościach bezpiecznych warunków pracy pracowników Kliniki Chorób Zakaźnych jest zagadnieniem o charakterze niezmiernie istotnym, mając na względzie zaliczenie wirusa Ebola do 4, a zatem najwyższej grupy zagrożenia. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. do tej grupy zagrożenia zaliczane są czynniki, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie czynników w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

W związku z podniesioną w ramach omawianego zarzutu argumentacją dotyczącą naruszenia obowiązku zapewnienia trwałości projektu unijnego, który dotyczył utworzenia Kliniki Chorób Zakaźnych SPSK Nr [...] w L., wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącego organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie poprzestał na stwierdzeniu bezprzedmiotowości tej okoliczności w sprawie w kontekście obowiązku zapewnienia właściwych warunków sanitarnych. Organ wskazał bowiem jednocześnie, że odpowiednie wykonanie nakazów wynikających z zaskarżonej decyzji nie powinno naruszać wykonania inwestycji w ramach dofinansowania z Unii Europejskiej, a także podkreślił, iż zapewnienie ochrony pracowników i pacjentów przed czynnikami biologicznymi 4 grupy zagrożenia będzie spełnieniem wymogów obowiązującego prawa.

W ocenie Sądu wskazany wyżej charakter szkodliwego czynnika biologicznego w postaci wirusa Ebola, zaliczanego do najwyższej grupy zagrożenia, rodzi konieczność i uzasadnia, w świetle przepisów prawa stanowiących podstawę kontrolowanych decyzji, nakazanie wykonania utrzymanych w mocy obowiązków określonych w punktach 1-6 decyzji organu pierwszej instancji. Obowiązków w tym zakresie nie może skutecznie podważyć odwołanie się do zasady trwałości operacji, przewidzianej w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25), obecnie zaś w art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 ze zm.). Wskazana zasada trwałości nie może bowiem wyprzedzać obowiązku zapewnienia ochrony zdrowia pracowników, zwłaszcza w przypadku tak szkodliwego czynnika biologicznego jak wirus Ebola.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punktach I i II sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania w pkt III wyroku uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 roku poz. 490 ze zm.).