Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 800/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 7, art. 66, art. 67
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 59 §  1 pkt 2 i § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 42 [2] ust. 11, 12 i 13.
journal: Dz.U. 2016 poz 487
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w "[...]" utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w "[...]" (dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego, organ egzekucyjny, organ I instancji) prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku K. P. (dalej zobowiązany) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 kwietnia 2014r. nr "[...]", wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w "[...]" (dalej wierzyciel, Komendant Wojewódzki Policji).

Organ egzekucyjny wszczął egzekucję poprzez doręczenie Bankowi X. zawiadomienia z dnia 9 lipca 2014r. nr "[...]" o zajęciu rachunku bankowego prowadzonego na rzecz zobowiązanego (karty nr 1 - 3 akt organu). Zobowiązanemu doręczono powyższe zawiadomienie w dniu 28 lipca 2014r., wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego, w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a.. Pismem z dnia 17 lipca 2014r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że przyjął zajęcie do realizacji, ale przeszkodę stanowi brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia "[...]", powołanym na wstępie, Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne, w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał na przedawnienie objętej nim należności. Stwierdził, że zgodnie z art. 422 ust. 12 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 487 ze zm., dalej ustawa o przeciwdziałaniu alkoholizmowi) roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Skoro termin płatności przedmiotowej należności upłynął w dniu 24 lutego 2014r., to dochodzona należność przedawniła się z dniem 24 lutego 2017r..

W zażaleniu na to postanowienie wierzyciel wniósł o jego uchylenie. Podniósł, że trzyletni bieg terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty za pobyt w celu wytrzeźwienia może ulec przerwaniu i zawieszeniu zgodnie z przepisami Działu III Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 60 pkt 7 w związku z art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych. Organ egzekucyjny dokonał w niniejszej sprawie skutecznego zajęcia, które przerywało bieg terminu przedawnienia, dlatego też zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej termin ten powinien być liczony na nowo od dnia następnego po dniu w którym dokonano skutecznej czynności egzekucyjnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w "[...]" (dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, organ odwoławczy, organ II instancji) w uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia z dnia "[...]" podał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm., dalej u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania.

Organ powołał się na art. 422 ust. 12 ww. ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wskazał, że ust. 13 tego przepisu stanowi, iż obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji nie powstaje, jeżeli wezwanie, o którym mowa w ust. 11 (tj. wezwanie do uiszczenia tej opłaty), zostało doręczone po upływie 3 lat od dnia zwolnienia z izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki Policji. Zgodnie natomiast z art. 2 ustawy z dnia 4 stycznia 2013r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2013r., poz. 1563, dalej ustawa zmieniająca) do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym regulacja art. 422 ust. 12 została wprowadzona przepisem art. 1 pkt 7 ustawy zmieniającej.

Organ II instancji stwierdził na tym tle, że do przedmiotowych należności, powstałych w 2014r., będą miały zastosowanie obecne przepisy. Podał, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2014r., do którego nawiązuje wierzyciel w swojej argumentacji, do wyznaczenia terminu przedawnienia należności z tytułu pobytu w jednostce Policji w celu wytrzeźwienia, miały zastosowanie przepisy Działu III Ordynacji podatkowej na mocy odesłania zawartego w przepisach ustawy o finansach publicznych. Organ powołał się na art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych. Podał, że w praktyce administracyjnej i w orzecznictwie uznawano, że bieg terminu przedawnienia należności za pobyt w jednostce Policji w celu wytrzeźwienia, jako dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe, wymienionych w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, na mocy odesłania zawartego w art. 67 omawianej ustawy, był ustalany zgodnie z przepisami Działu III Ordynacji podatkowej. Aczkolwiek przepisy te miały zastosowanie, gdy nie istniała jeszcze odpowiednia regulacja szczególna, zawarta w art. 422 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w obecnym stanie prawnym powyższy przepis wprost określa termin przedawnienia przedmiotowych należności, jednocześnie nie zawierając w tym zakresie żadnych odesłań do innych ustaw, w tym również do Ordynacji podatkowej. Tym samym nie istnieje żadna podstawa prawna, zgodnie z którą do należności z tytułu pobytu w jednostce Policji w celu wytrzeźwienia, powstałych w 2014r., miałyby zastosowanie przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4, dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia. Dlatego też organ odwoławczy w pełni podzielił opinię organu I instancji w tym zakresie i stwierdził, że przedmiotowa należność, powstała w dniu 24 lutego 2014r., przedawniła się z dniem 24 lutego 2017r..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji, reprezentowany przez radcę prawnego KWP w "[...]" (adnotacja na pieczęci pełnomocnika – k. 5 akt sądowych), wniósł o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

- naruszenie art. 422 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 60 pkt 7 w zw. z art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że opłata za pobyt do wytrzeźwienia nie jest należnością stanowiącą dochód budżetu Skarbu Państwa, a co za tym idzie nie stosuje się do niej przepisów Ordynacji podatkowej o przerwaniu terminu biegu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, podczas gdy nie ma podstaw do takiej interpretacji przepisów,

- naruszenie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z uwagi na zastosowanie wobec dłużnika środka egzekucyjnego i zawiadomieniu go o tym fakcie bieg terminu przedawnienia należności z tytułu pobytu do wytrzeźwienia uległ przerwaniu,

- art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego mimo braku przesłanek do jego umorzenia.

W treści skargi wskazano, że opłata za pobyt do wytrzeźwienia stanowi niepodatkową należność budżetową, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 66 i art. 67 ustawy o finansach publicznych do należności tych w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613, ze zm.), zaś do egzekucji tych należności mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zatem bieg terminu przedawnienia należności z tytułu opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień zostanie przerwany wskutek zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 u.p.e.a..

Z uwagi na fakt, iż wobec zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego w dniu 14 lipca 2014r. dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego, o którym dłużnik został zawiadomiony, i w tym dniu nastąpiło skuteczne przerwanie terminu biegu przedawnienia należności za pobyt do wytrzeźwienia, zaskarżone postanowienie organu II instancji i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego winny zostać uchylone, gdyż nie ma podstaw prawnych ani faktycznych do umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z wniosku strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał, że podniesione w skardze regulacje miały zastosowanie gdy nie istniała jeszcze regulacja szczególna, zawarta w art. 422 ust. 12 ww. ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Natomiast w obecnym stanie prawnym powyższy przepis wprost określa termin przedawnienia przedmiotowych należności, jednocześnie nie zawierając w tym zakresie żadnych odesłań do innych ustaw, w tym również do Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369) zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.05.2017r, sygn.. akt II GSK 216/17 wskazał, że "Opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. W myśl art. 60 pkt 7 u.f.p. opłata ta jako dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, jest środkiem publicznym stanowiącym niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym".

Mocą ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1563), z dniem 1 stycznia 2014 r. do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dodano m.in. art. 422 , w myśl którego roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Ponadto zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 4 stycznia 2013 r., do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Za dotychczasowy przepis należy uznać m.in. art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Do zastosowania tego przepisu w omawianej sprawie upoważniał art. 67 u.f.p., stanowiący, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Zasadnie Organ powołał się na art. 422 ust. 12 ww. ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ust. 13 tego przepisu stanowi, iż obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji nie powstaje, jeżeli wezwanie, o którym mowa w ust. 11 (tj. wezwanie do uiszczenia tej opłaty), zostało doręczone po upływie 3 lat od dnia zwolnienia z izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki Policji. Zgodnie z art. 422 ust. 12 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 487 ) roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Skoro termin płatności przedmiotowej należności upłynął w dniu 24 lutego 2014r., to dochodzona należność przedawniła się z dniem 24 lutego 2017r..

W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutu skargi naruszenia art. 422 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 60 pkt 7 w zw. z art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych. Opłata za pobyt do wytrzeźwienia jest należnością stanowiącą dochód budżetu Skarbu Państwa. Nie stosuje się do tej konkretnej opłaty przepisów Ordynacji podatkowej o przedawnieniu, w tym o przerwaniu terminu biegu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego. Kwestia przedawnienia została uregulowana bowiem w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Obowiązuje bowiem zasada lex specialis derogat legi generali . Zasada prawna oznaczająca: prawo o większym stopniu szczegółowości (pochodzące z aktów prawnych o tej samej mocy, w tym przypadku z dwóch ustaw, obowiązujące w tym samym czasie) należy stosować przed prawem ogólniejszym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a..