Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 46/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

4 II SA/Wr 46/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 20 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA del. do WSA Henryk Ożóg Sędziowie: S. NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 roku sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; -oddala skargę.


UZASADNIENIE

4 II SA/Wr 46/200!

2

Uzasadnienie.

A. Ś. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień przysługujących na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). Twierdził przy tym, że wraz z rodziną został wywieziony na tereny okupowane przez III Rzeszę. W okresie trzech tygodni przebywał w obozie w P., a następnie przez dwa tygodnie na terenie N. Następnie wraz z rodziną został przewieziony na teren F., gdzie w miejscowości O. - S. -C. przebywał do [...] roku.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) odmówił przyznania uprawnień wynikających z ustawy.

Organ stwierdził, że wnioskodawca nie udowodnił faktu pobytu w obozie hitlerowskim.

A. Ś. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucił, że załączył do akt dokument, z którego wynika, że matka wnioskodawcy wraz z całą rodziną została wywieziona. Dokument ten w ocenie skarżącego świadczy o doznanych represjach. Zarzucił też, że członkowie jego rodziny, którzy razem z nim byli wywiezieni otrzymali uprawnienia kombatanckie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art.4 ust. 1 pkt. 1 lit. a),b) i c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 342 poz. 950 z późn zm.) - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] roku.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek A. Ś. i był rozpatrywany na podstawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 27 listopada 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.).

4 11 SA/Wr 46/2001

3

Przepisy te przewidują możliwość przyznania uprawnień w związku z przebywaniem z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w :

a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

b) w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że dotychczasowe ustalenia odpowiadają stanowi faktycznemu. Wnioskodawca nie przedłożył archiwalnych dowodów potwierdzających osadzenie w obozach hitlerowskich, o których mowa w tych przepisach. Zeznania świadków zaoferowanych przez wnioskodawcę odrzucono jako niewiarygodne, gdyż żaden ze świadków nie udowodnił, iż sam przebywał w hitlerowskim obozie w okresie objętym zeznaniem. Organ stwierdził ponadto, że fakt pobytu na pracach przymusowych na terenie okupowanej Francji nie stanowi przesłanki do przyznania uprawnień wynikających z ustawy. Okoliczność ta ewentualnie mogłaby być podstawą rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.), co zostało rozstrzygnięte decyzją z dnia [...] roku.

Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze A. Ś. powtórzył swoje poprzednie zarzuty, podkreślając, że świadczenia winny być przyznane z tytułu deportowania dziecka do lat 14 do dwóch obozów pracy, a następnie osadzenia we F., na terenie, które po roku 1871 zostały włączone do Prus, a także włączone do II Rzeszy w okresie II wojny światowej. Zarzucił ponadto, że w decyzjach Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przedstawiona została różna argumentacja. W pierwszej decyzji

4 II SA/Wr 46/2001

4

organ powołał się na to, że zeznania świadków powinny być sporządzone na druku Urzędu i powinny być oryginałami, zaś w drugiej decyzji organ wskazał, że podstawą odmowy przyznania uprawnień kombatanckich jest stwierdzenie, iż pobyt w obozach pracy przymusowej nie może stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący zarzucił także, że w posiadaniu Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych są zeznania świadków potwierdzających pobyt w miejscowości O. we F.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoją wcześniejszą argumentację.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów.

4 II SA/Wr 46/2001

5

W szczególności chybione są twierdzenia skarżącego, że organ naruszył ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).

Według twierdzeń skarżącego uprawnienia kombatanckie miałyby jemu przysługiwać z dwóch powodów: pobytu w obozie w P. i na terenie N. i wywiezienia na roboty przymusowe do F. w okresie, kiedy był małym dzieckiem.

Takie podstawy nie mogły jednak stanowić przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich.

Wskazana wyżej ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) nie przewiduje w ogóle przyznawania uprawnień kombatanckich z tytułu wywiezienia do prac przymusowych. Tę kwestię reguluje inny akt prawny, tj. ustawa z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87 poz. 395 ze zmn.) przyznając w pewnych wypadkach takim osobom świadczenie pieniężne.

W związku z tym fakt wywiezienia skarżącego do prac przymusowych na teren F. nie mógł być podstawą przyznania uprawnień kombatanckich.

Trafnie też wskazał organ administracyjny, że skarżący nie przedstawił takich dowodów, które potwierdzałyby jego pobyt w obozach, które w świetle ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) mogą stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Ustawa ta bowiem w art. 3 pkt. 2 stwierdza, że podstawą przyznania uprawnień kombatanckich jest pobyt w hitlerowskich obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt nie różnił się od warunków panujących w obozach koncentracyjnych, zaś w cytowanym wyżej art. 4 ust. 1 lit. a i b precyzuje rodzaje obozów i powodów osadzenia w tych miejscach odosobnienia.

Skarżący zarzucał początkowo, że przebywał w obozie w P. i na terenie N., nie wskazał jednak jakie to były obozy, a w szczególności nie wskazał, aby były to obozy koncentracyjne lub obozy zagłady. W dalszych pismach natomiast

4 II SA/Wr 46/2001

6

skarżący obozy te określał jako "obozy pracy".

Trafnie zatem przyjął organ administracyjny, że w sprawie nie ma dowodów na to, aby skarżącemu przysługiwały uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 3 pkt. 2 lub art. 4 ust. 1 lit. a/ i b/ ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zrań.).

Skarżący zarzucał także, że uprawnienia kombatanckie należą się jemu z tego tytułu, że jako małoletnie dziecko został wywieziony na teren F., ówcześnie okupowanej przez III Rzeszę. Jednakże i ten zarzut nie jest zasadny.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c/ cyt. ustawy pobyt dzieci do lat 14 w obozach tylko wtedy może stanowić podstawę przyznania uprawnień kombatanckich, jeżeli znajdowały się one w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Ponadto stosownie do art. 4 ust. 2 tej ustawy możliwe jest przyznanie uprawnień kombatanckich osobom, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub wynarodowienia.

Skarżący nie odpowiada żadnym z tych warunków. Z jego twierdzeń wynika bowiem, że był deportowany razem z matką i dalszą rodziną. Ponadto w miejscowości O. we F. nie istniał żaden obóz dziecięcy, w którym dzieci poddawane byłyby eksterminacji co wynika z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr 106 poz. 1154). Zeznania zaoferowanych świadków potwierdzających pobyt skarżącego w tej miejscowości nie mają zatem w sprawie istotnego znaczenia, skoro skarżący nie przebywał w takim miejscu odosobnienia, o jakim mowa w tych przepisach.

W związku z tym skarżący nie spełnia wymogów przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.), od których zależy przyznanie uprawnień kombatanckich.

4 11 SA/Wr 46/2001

7

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa.

W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.