Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 387/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10, 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Spółki A kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga Spółki A (dalej: "strony" lub "skarżący") dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") utrzymującej w mocy własną decyzję tego organu z "[...]" o odmowie zwolnienia skarżących z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 4 stycznia 2021 r. strony zwróciły się do organu o zwolnienie za ww. okres z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzą na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność wg kodu PKD 56.10.A.

Opisaną powyżej decyzją z "[...]" organ odmówił stronom zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ww. okres. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. poz. 1842 ze zm.); dalej: "ustawa COVID-19" w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.).

W uzasadnieniu tej decyzji organ przytoczył natomiast brzmienie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Podał, że 18 stycznia 2021 r. strony zgłosiły w Urzędzie Statystycznym zmianę przeważającej działalności z kodu PKD 47.76.Z na PKD 56.10.A z datą obowiązywania zmiany od 26 listopada 2009 r. Ocenił jednak, że skoro zmiana ta nastąpiła po 30 września 2020 r., to brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony podniosły, że od 2009 r. przeważający kod PKD w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej to 56.10.A "Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne". Wskazały, że taki kod PKD widnieje we wpisach w CEIDG, a także był wskazywanych w sprawozdaniach statystycznych. Podały, że taka działalność była faktycznie wykonywana, co wynika zarówno z dokumentów załączonych do wniosku, jak i wyników finansowych. Wyjaśniły, że z tego powodu w styczniu 2021 r. dokonano w GUS stosowanej zmiany danych począwszy od 26.11.2009 r., tj. od dnia wykonywania działalności pod kodem PKD 56.10.A jako przeważającym.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w tej sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia ocenił bowiem, że skoro zmiana przeważającej działalności z kodu PKD 47.76.Z na PKD 56.10.A nastąpiła po 30 września 2020 r., a więc po terminie wskazanym w ustawie, to w przedmiotowym postępowaniu nie może dojść do zwolnienia z opłacania składek za miesiąc listopad 2020 r.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucili organowi naruszenie:

1. przepisów postępowania, to jest: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.); dalej: "k.p.a.", poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że przeważającym kodem PKD działalności skarżących na dzień 30 września 2020 r. był kod PKD 47.76.Z a nie kod PKD 56.10.A, podczas gdy zgodnie z wpisem do CEIDG od 26.11.2009 r. firma skarżących jako przeważający rodzaj działalności posiada zgłoszony kod PKD 56.10.A i od tego dnia skarżący prowadzą działalność z przeważającym kodem PKD 56.10.A, taki kod PKD był wskazywany przez skarżących w sprawozdaniach statystycznych, a GUS w żaden sposób nie informował skarżących, że dane są nieaktualne, a ponadto w sytuacji, gdy skarżący 18 stycznia 2021 r. zgłosili zmianę kodu przeważającej działalności z kodu PKD 47.76.Z na PKD 56.10.A z datą obowiązywania zmiany od 26.11.2009 r., a prawdziwość tych danych i prowadzenia przez skarżących działalności w przeważającym kodzie PKD 56.10.A potwierdził wpis w CEIDG i sprawozdania składane przez skarżących;

2. prawa materialnego, to jest:

- art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeważający rodzaj prowadzonej przez skarżących działalności powinien wynikać wyłącznie z danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. z pominięciem danych z innych rejestrów dotyczących przedsiębiorców i wykonywanej przez nich działalności w sytuacji, gdy skarżący zgodnie z wpisem w CEIDG oraz składanymi do GUS sprawozdaniami wskazywali, że przeważającym rodzajem działalności jest działalność o kodzie PKD 56.10.A;

- § 6 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm. w brzmieniu obowiązującym od 24.10.2020 r.), poprzez jego niezastosowanie;

- art. 5 ust. 1 pkt 8, art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 12 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2296), poprzez ich niezastosowanie;

- art. 2 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z zasadą demokratycznego państwa prawnego i wynikających z niego zasad pochodnych, tj. zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych.

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, a ponadto o przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że organ dysponował dokumentami i informacjami (wpisy w CEIDG, które w świetle art. 16 ust. 1 ustawy o CEIDG korzystają z domniemania prawdziwości, sprawozdania statystyczne, rejestr REGON, w którym dokonano zmiany danych w styczniu 2021 r. ale z datą począwszy od 26.11.2009 r.) wskazującymi jednoznacznie na to, że skarżący od 26.11.2009 r. jako przeważającą działalność wykonują tę o kodzie PKD 56.10.A i prowadzili ją także 30 września 2020 r. Wskazano, że dowody te zostały jednak całkowicie pominięte przez organ, co dowodzi naruszenia w tej sprawie art. 7 k.p.a.

Za nieprawidłowe uznano poprzestanie przez organ na literalnej wykładni art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 i pominięcie innych rodzajów wykładni, w tym funkcjonalnej, której szczególnym rodzajem jest wykładnia celowościowa, odwołująca się do skutku, jaki zgodnie z zamierzeniem ustawodawcy ma osiągnąć interpretowana norma. Przyjęto, że jednoznacznym zamiarem ustawodawcy w ramach niniejszej sprawy było przyznanie pomocy publicznej (finansowej) dla osób prowadzących działalność gospodarczą, w tym w szczególności dla osób działających w branżach najbardziej poszkodowanych na skutek epidemii koronawirusa. Zauważono, że skarżący jako przedsiębiorcy prowadzący działalność w przeważającym kodzie PKD 56.10.A, od 24.10.2020 r. do chwili obecnej, nie mogą prowadzić stacjonarnie swojej działalności gospodarczej, gdyż od tej daty obowiązuje zakaz tego rodzaju działalności, a lokale gastronomiczne i restauracje mogą sprzedawać swoje dania jedynie na wynos (§ 6 ust. 9 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r.). Oceniono, że skoro skarżących obowiązuje ww. zakaz to powinna być im przyznana pomoc finansowa na utrzymanie miejsc pracy i firmy na rynku, a dokonana w tej sprawie przez organ interpretacja przepisów pomocowych jest błędna i pozostaje w sprzeczności z art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Natomiast przy piśmie procesowym z 11 czerwca 2021 r. skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodów z konkretnych dowodów (k. 29-42 akt sądowych) na okoliczność tego, że skarżący prowadzili działalność gospodarczą jako przeważającą pod kodem PKD 56.10.A, zgłoszenia przez skarżących rodzaju działalności przeważającej pod kodem PKD 56.10.A w ewidencji działalności gospodarczej oraz danych w GUS, składania przez skarżących sprawozdań do GUS z kodem PKD 56.10.A, osiągania przez skarżących przychodu w przeważającej wysokości z działalności o kodzie PKD 56.10.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, a sprawa zainicjowana tą skargą, stosownie do art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy COVID-19, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, co zostało poprzedzone poinformowaniem stron postępowania o możliwości składania pism procesowych w sprawie.

Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje m.in. w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją organu w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżących z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowił art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, w świetle którego, "na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.". Stosownie zaś do art. 31zo ust. 11 tej ustawy: "oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.".

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżących, że wykładnia literalna (gramatyczna) art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 jest niewystarczająca do dokonania prawidłowej oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, a tym samym i oceny wystąpienia w tej sprawie spornej pomiędzy stronami przesłanki do zwolnienia skarżących z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie m.in. tutejszego Sądu (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 26 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 259/21; por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 290/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID-19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z art. 31zo ustawy COVID-19), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON (wg stanu na dzień 30 września 2020 r.) mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Nie sposób bowiem odmówić trafności argumentacji skarżących, że jednoznacznym zamiarem ustawodawcy we wprowadzeniu ww. regulacji prawnych było przyznanie pomocy publicznej (finansowej) dla osób prowadzących działalność gospodarczą, w tym w szczególności dla osób działających w branżach najbardziej poszkodowanych na skutek epidemii koronawirusa. Jedną z takich branż, wprost wymienionych w cytowanym powyżej art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, jest ta oznaczona kodem PKD 56.10.A "Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne". Branża ta, na co słusznie zwrócono uwagę w skardze, od 24.10.2020 r., a także co istotne dla wyniku tej sprawy - na przestrzeni listopada 2020 r., nie mogła prowadzić stacjonarnie swojej działalności gospodarczej, a sprzedawać swoje dania jedynie na wynos. Stosowne regulacje w tym zakresie zawarto w § 6 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), a następnie w § 10 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2091).

Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie była wprost określana odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miała zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 ze zm.).

Dlatego też w ocenie Sądu, rozwiązania prawnego określonego w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym.

W takim zaś ujęciu usprawiedliwione podstawy mają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, to jest: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że przeważającym kodem PKD działalności skarżących na dzień 30 września 2020 r. był kod PKD 47.76.Z a nie kod PKD 56.10.A, podczas gdy zgodnie z wpisem do CEIDG od 26.11.2009 r. firma skarżących jako przeważający rodzaj działalności posiada zgłoszony kod PKD 56.10.A i od tego dnia skarżący prowadzi działalność z przeważającym kodem PKD 56.10.A, taki kod PKD był wskazywany przez skarżących w sprawozdaniach statystycznych, a GUS w żaden sposób nie informował skarżących, że dane są nieaktualne, a ponadto w sytuacji, gdy skarżący w dniu 18.01.2021 r. zgłosili zmianę kodu przeważającej działalności z kodu PKD 47.76.Z na PKD 56.10.A z datą obowiązywania zmiany od 26.11.2009 r., a prawdziwość tych danych i prowadzonej przez skarżących działalności w przeważającym kodzie PKD 56.10.A potwierdził wpis w CEIDG i sprawozdania składane przez skarżących.

Wskazać w tym miejscu należy, że dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 334/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która, składając wniosek, inicjuje postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78 § 1 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżących o prowadzeniu na dzień 30 września 2020 r. działalności z przeważającym kodem PKD 56.10.A, które w świetle art. art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. W razie potwierdzenia tej okoliczności organ zbada, czy skarżący spełniają pozostałe przesłanki zawarte w tym przepisie do przyznania im wnioskowanej ulgi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: wynagrodzenia pełnomocnika skarżących, będącego radcą prawnym (480 zł) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).