Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1854/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12 lit. a, art. 31 par. 2, art. 33, art. 54, art. 98 par. 1, art. 99 par. 1 i 3, art. 100 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...],[...],[...] i [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz na podstawie wystawionych przez Burmistrza S. tytułów wykonawczych o nr: [...],[...] oraz [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku rolnego i podtku od nieruchomości za kwiecień 2009 r., po wszczęciu postepowania egzekucyjnego wobec P. B. (dalej: “Strona" lub “Skarżący") dokonał zajęcia ruchomości – samochodu oosbowego marki Volkswagen Tiguan. Skarżący przyjmując przedmiotowy protokół zajęcia odmówił złożenia podpisu potwierdzającego odbiór ww. protokołu wraz z odpisami wymienionych w nim tytułów wykonawczych.

W dniu 26 października 2010 r. dokonano spisania protokołu o stanie majątkowym Strony, z którego wynikało, że nie osiąga on żadnych dochodów a prowadzona działalność gospodarcza w postaci stacji paliw płynnych przynosi straty, Skarżący odmówił podpisania ww. protokołu.

2. Pismem z 2 listopada 2010 r. Skarżący wniósł skargę na dokonane czynności egzekucyjne. Jego zdaniem dłużnikiem jest Urząd Skarbowy w K. i Urząd Miejski w S., które to instytucje nie respektują prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Pismem z 4 listopada 2010 r. V. S.A. wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie zajętej ruchomości spod egzekucji wskazując, że zgodnie z zapisami zawartej ze Skarżącym umowy kredytowej, w momencie wydania prawomocnego orzeczenia uprawniającego do wszczęcia egzekucji przedmiotowy pojazd stał się własnością Banku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] , wyłączył spod egzekucji ww. pojazd, a następnie, zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2010 r., nr [...], poinformował o powyższym Starostwo Powiatowe w K..

3. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. nr [...], oddalił skargę na czynności egzekucyjne.

W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości Skarżącego stanowiącej samochód osobowy marki Volkswagen Tiguan zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto podniósł, iż zarzuty dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 98 § 2 u.p.e.a., wszystkie wymienione w przedmiotowym protokole zajęcia tytuły wykonawcze zostały wcześniej doręczone zobowiązanemu. Odnośnie tytułu wykonawczego z dnia 14 października 2010 r., nr [...], organ wyjaśnił, że fakt niezłożenia przez Stronę podpisu stwierdzającego jego odbiór, został przez doręczającego stwierdzony poprzez umieszczenie daty doręczenia oraz wskazanie osoby, która odebrała pismo, i odmówiła jego podpisania. W związku z powyższym organ za skuteczne uznał tak dokonane doręczenie, co tym samym oznacza spełnienie przez poborcę skarbowego określonego w art. 98 § 2 u.p.e.a. obowiązku.

W dalszej części organ odnosząc się do treści ww. protokołu zajęcia ruchomości podkreślił, że przy dokonywaniu zaskarżonej czynności Skarżący nie zgłosił żadnych wniosków ani nie złożył oświadczenia, z którego wynikałoby, że nie jest właścicielem zajętego pojazdu. Wskazał ponadto, że fakt późniejszego wyłączenia zajętego składnika majątkowego spod egzekucji nie może mieć wpływu na prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej.

Reasumując organ uznał, iż nie zostały naruszone zasady prowadzenia egzekucji. Przedmiotowa czynność dokonana została bowiem zgodnie z obowiązującymi i przytoczonymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

4. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący ponownie podniósł, że wierzyciel, wystawiając tytuły wykonawcze nie respektował prawomocnych wyroków WSA, przez co naruszył jego interes prawny. Wskazał również, że organ egzekucyjny przystępując do egzekucji dochodzonych zaległości nie dokonał weryfikacji tytułów wykonawczych pod względem wymagalności egzekwowanych zaległości. Jego zdaniem samo zajęcie pojazdu okazało sie swoistym przykładem braku kompetencji i weryfiakcaji wszystkich faktów i okoliczności.

5. Minister Finansów postanowieniem z [...] marca 2012 r., doręczonym 4 kwietnia 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zajęcia ruchomości (samochodu osobowego marki Volkswagen Tiguan) dokonał, zgodnie z art. 31 § 2 u.p.e.a., poborca skarbowy posiadający upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonania czynności egzekucyjnych. Podstawę dokonania czynności egzekucyjnych stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz przez Burmistrza S., których odpisy zostały doręczone Skarżącemu. Podkreślił, że zajęcia samochodu osobowego dokonano zgodnie z art. 98 § 1 u.p.e.a. poprzez wpisanie zajętej ruchomości do protokołu zajęcia i odbioru ruchomości i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Organ ponadto wskazał, że w związku z niepodpisaniem protokołu zajęcia zamieszczono adnotację o odmowie jego podpisania. W protokole zajęcia, zgodnie z art. 99 § 1 i 3 u.p.e.a., zamieszczono opis zajętego samochodu osobowego według jego cech, pozostawiając go zgodnie z art. 100 § 1 ww. ustawy pod dozorem Skarżącego.

Minister Finansów odnosząc się do zarzutu niedokonania weryfikacji tytułów wykonawczych w przedmiocie wymagalności dochodzonych zaległości wskazał, iż w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 u.p.e.a. ocenie podlega wyłącznie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego a nie zarzuty dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości.

6. Skargą wniesioną 2 maja 2012 r. Skarżący podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną we wcześniejszych pismach złożonych w sprawie. Wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i przychylenie się do swojego stanowiska.

7. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

II. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Przede wszystkim należy zauważyć, iż podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 u.p.e.a. Stosownie do powołanego przepisu prawa zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

5. Dokonana w niniejszej sprawie ocena prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ruchomości - samochodu osobowego Volkswagen Tiguan nr rej. [...] nie wykazała nieprawidłowości. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny, zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a, zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z ruchomości. Zajęcia ruchomości (samochodu osobowego marki Volkswagen Tiguan) dokonał w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 31 § 2 u.p.e.a., poborca skarbowy posiadający upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonania czynności egzekucyjnych.

Podstawę dokonania czynności egzekucyjnych (zajęcia samochodu osobowego) stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz tytuły wykonawcze wystawione przez Burmistrza S. nr: [...],[...] i [...], których odpisy doręczono Skarżącemu. Zajęcia ruchomości (samochodu osobowego) dokonano zgodnie z art. 98 § 1 u.p.e.a poprzez wpisanie zajętej ruchomości (samochodu osobowego) do protokołu zajęcia i odbioru ruchomości i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokołu zajęcia nie podpisał natomiast Zobowiązany, w związku czym w protokole zajęcia zamieszczono adnotację o odmowie podpisania protokołu zajęcia samochodu osobowego.

W protokole zajęcia, zgodnie z art. 99 § 1 i 3 u.p.e.a, zamieszczono opis zajętego samochodu osobowego według jego cech. Zajęty samochód osobowy, zgodnie z art. 100 § 1 u.p.e.a, pozostawiono pod dozorem Skarżącego. O zajęciu samochodu osobowego, zgodnie z § 4 powołanego art. 98 u.p.e.a, zawiadomiono pismem z dnia 26 października 2010 r. nr [...] Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w K,. Zajęcia ruchomości (samochodu osobowego) dokonano przy wykorzystaniu druku zajęcia i odbioru ruchomości odpowiadającemu wzorowi stanowiącemu załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów u.p.e.a.

6. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonane zajęcie ruchomości okazało się niezasadne. W dniu dokonywania zajęcia na zajętym samochodzie osobowym ustanowiony był przez V.S.A. w W. zastaw bankowy. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie poinformował organu egzekucyjnego o ustanowionym zastawie bankowym. W dniu 10 listopada 2010 r. V. S.A. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji zajętego samochodu. W dniu 8 grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. rozpoznał złożony wniosek i wydał postanowienie nr [...], którym wyłączył spod egzekucji zajęty samochód osobowy marki Volkswagen Tiguan nr rej. [...].

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący podnosi, iż podtrzymuje w całej rozciągłości swoje stanowisko przedstawione we wcześniejszych pismach, nie zgadza się z treścią skarżonego postanowienia i jego uzasadnieniem.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów wskazać należy, iż zarówno w skardze z dnia 2 listopada 2010 r. na czynności egzekucyjne, jak i w zażaleniu z dnia 23 grudnia 2010 r. Skarżący kwestionuje wymagalność dochodzonych zaległości. Wskazuje, iż to nie On jest dłużnikiem, a tylko US w K. i UM S., co ma być potwierdzone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, iż zarzuty dotyczące wymagalności dochodzonych należności nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Jak wyżej bowiem wskazano w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 54 u.p.e.a. ocenie podlega prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych, a nie kwestie związane z wymagalnością dochodzonych zaległości.

8. Istotę i cel skargi na czynności egzekucyjne trafnie oddaje wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r. (III SA/Wa 1433/07, LEX nr 495934), w którym stwierdzono: "Skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają więc działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., kiedy to kwestionować można samą dopuszczalność egzekucji i jej podstawy.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny" (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., III SA/Wa 1580/07, dotyczący skargi na inne określenie odsetek w zawiadomieniu o zajęciu rachunku niż w tytule wykonawczym oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., III SA/Wa 33/08, LEX nr 485741 dotyczący błędnego zawiadomienia o zajęciu prawa).

Przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne jest więc wyłącznie prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Dlatego poza zakresem kognicji pozostaje prawidłowość pozostałych czynności egzekucyjnych podjętych w toku postępowania egzekucyjnego, jak i innych czynności. Organ nadzoru oceniając czynność egzekucyjną bada, czy w ramach dokonanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.

9. Niezależnie od powyższego, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż kwestia wskazywanej przez Skarżącego wierzytelności, która miała Mu przysługiwać od Skarbu Państwa i jest głównym powodem skarżenia przez niego postanowień wydanych w ramach przedmiotowej sprawy, jest już rozstrzygnięta. Z akt sprawy wynika, że była ona przedmiotem postępowania prowadzonego przez Dyrektorem Izby Skarbowej w P., który decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potrącenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad i grudzień 2008 r. z wzajemnej bezspornej, wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa.

10. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.