Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 592/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 i art. 12
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta J. odmówił W. K. (nazwisko, jak wynika z akt, przyjęte w wyniku zawarcia związku małżeńskiego, poprzednie nazwisko C.) wydania prawa jazdy kategorii C. W uzasadnieniu wskazał, że ww. zatrzymano prawo jazdy kat. B w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, liczony od dnia 14 lipca 2005 r. Z akt kierowcy wynika, że ww. pomimo zatrzymania prawa jazdy na okres dłuższy niż rok, nie poddał się weryfikacji predyspozycji do kierowania pojazdami, w aktach brak informacji o pozytywnym wyniku przeprowadzonego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B. Zatem pomimo, że ww. przedstawił [...] prawo jazdy wniosek strony nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony w zw. z treścią art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.).

Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została m.in. na podstawie art. 4 ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 12 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy o kierujących pojazdami oraz § 6 ust. 3, § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2012, poz. 1005 z późn. zm.).

Odwołanie od ww. decyzji pismem z dnia 9 lutego 2015 r. wniósł W. K. reprezentowany przez adw. S. K. - P., podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności oraz zasady uwzględniania interesu strony, z naruszeniem art. 4 ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, z naruszeniem art. 42 § 2 oraz art. 53 w zw. z art. 56 ustawy Kodeks karny oraz art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz art. 45 Konstytucji RP, gdyż zakaz dotyczył kategorii B, natomiast skarżący domaga się wydania kat. C. Pełnomocnik zarzuciła także pominięcie art. 94 ust. 1 w zw. z pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 1 ust. 2 dyrektywy 91/439 Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy ustanawiającej zasadę wzajemnego uznawania praw jazdy wydanych przez inne Państwa Członkowskie UE, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...]r. nr . [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonowało dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczyło przepisy regulujące zasady wydawania praw jazdy. Wskazało m.in., że warunkiem wydania prawa jazdy: kategorii C1, C, D1 lub D - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B (art. 11 ust. 4 pkt 1). Kolegium wskazało, że W. K. (poprzednie nazwisko C.) otrzymał od Starosty [...] prawo jazdy kat. B na druku [...] w dniu [...] r. Wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...], prawomocnym z dniem [...] r., Sąd Rejonowy w S. orzekł wobec W. K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Ww. wyrok został wydany w związku z uznaniem ww. za winnego tego, że w dniu [...] r. kierował pojazdem będąc w stanie nietrzeźwości. Z akt sprawy nie wynika, by po upływie ww. okresu, W. K. poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Z akt wynika jedynie, że na wniosek strony z dnia 30 września 2008 r. Starosta [...] wydał zaświadczenie w przedmiocie spełniania przez ww. warunków dla poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a/ ustawy Prawo o ruchu drogowym. W obecnie obowiązującej ustawie wymóg sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego dla osób ubiegających się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a/ ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3.

Kolegium wskazało następnie, że wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 r. W. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta J. o wydanie prawa jazdy kat. C, wskazując, że posiada prawo jazdy kat. A, B1, B2, AM, wydane za granicą w dniu [...]r. przez [...].

Po wnikliwym przeanalizowaniu sprawy Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym W. K. nie spełnia wymaganego warunku by otrzymać prawo jazdy kat. C. Warunkiem otrzymania prawa jazdy kat. C jest bowiem posiadanie prawa jazdy kat. B. Skoro osoba, której uprzednio zatrzymano prawo jazdy kategorii B na okres przekraczający rok nie poddała się egzaminowi sprawdzającemu mimo takiego obowiązku, to nie może skutecznie domagać się wydania jej prawa jazdy kategorii C. Z akt ewidencyjnych kierowcy wynika, że stronie wydane zostało polskie prawo jazdy kat. B, niemniej jednak zostało ono zatrzymane w wykonaniu prawomocnego wyroku karnego i do dnia dzisiejszego wobec niespełnienia przez stronę warunku przejścia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, dokument ten nie został zwrócony. Biorąc zatem powyższe pod uwagę oraz konieczność zachowania spójności systemu prawa wskazać należy, że stronie nie może zostać wydane prawo jazdy kat. C. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, a zatem przy ustalaniu jej treści nie stosuje się zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.).

Kolegium wskazało, że wydana decyzja wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony nie narusza także przywołanych w odwołaniu przepisów prawa. Nadto powoływany przez pełnomocnika przepis art. 94 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami z dniem 19 stycznia 2013 r. Odnosząc się do przywoływanej w treści odwołania dyrektywy Kolegium wskazuje natomiast, że dyrektywa ta została implementowana przez polskie prawo krajowe. Kolegium nie stwierdziło także naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego.

Pismem z dnia 20 maja 2015 r. reprezentowany przez adw. S. K.-P. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium wnosząc o cyt. "zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie odwołującemu prawa jazdy kategorii C" bądź o "uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji".

Skarżonej decyzji pełnomocnik zarzuciła (zarzuty te rozwijając w uzasadnieniu):

- naruszenie przepisów postępowania poprzez złamanie zasady praworządności i wydanie decyzji wbrew słusznemu interesowi skarżącego, gdyż pomimo posiadania przez niego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B organ uniemożliwia mu wydania i rozszerzenia uprawnień o kat. C, i w tym zakresie naruszenie przepisu art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne uznanie przez organ, iż nie można pozytywnie rozpatrzyć wniosku o wydanie prawa jazdy kat. C, albowiem odwołujący nie posiada ważnego polskiego prawa jazdy, legitymując się przy tym jego zagranicznym odpowiednikiem (kategorie posiadane to A, B), przy jednoczesnym spełnieniu i dołączeniu wymaganych dokumentów do przedmiotowego wniosku tj. m.in. orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne, odpis [...] prawa jazdy;

naruszenie art. 42 § 2 oraz art. 53 w zw. z art. 56 ustawy Kodeks karny, art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny oraz art. 45 Konstytucji RP, albowiem zakaz prowadzenia pojazdów zastosowany wobec odwołującego się dotyczył kat. B, natomiast uprawnienia jakich wydania się domaga dotyczą kat. C. Wyłącznie Sąd Rejonowy w S. jest zaś jedynym organem właściwym do orzeczenia rodzaju i wymiaru kar oraz środków karnych wobec sprawcy. Organ administracyjny nie ma prawa rozszerzać zakresu orzeczonego środka karnego;

błędną interpretację art. 94 ust. 1 w zw. z pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, w części, w której daje on możliwość wydania prawa jazdy osobie, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a która posiada krajowe prawo jazdy wydane za granicą;

pominięcie art. 1 ust. 2 dyrektywy 91/439 Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy ustanawiającej zasadę wzajemnego uznawania praw jazdy wydanych przez inne Państwa Członkowskie UE.;

naruszenie przepisów postępowania poprzez:

brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania prawidłowej jego oceny przez pominięcie okoliczności przeprowadzenia badania i wydania bezterminowo orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r.;

dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu za pomocą dostarczonych dokumentów, że prawo jazdy posiadane przez Odwołującego na terenie [...] w zakresie kat. A i B, wyklucza posiadanie przez niego prawa jazdy kat. C na terenie kraju, gdzie odwołujący spełnił wszystkie przesłanki ustawowe jego nabycia, wbrew zasadzie wzajemnego uznawania praw jazdy obowiązującej w ramach Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ ustosunkowując się do zarzutów skargi podkreślił, że wymiana w przypadku W. K. [...] prawa jazdy na polskie prawo jazdy doprowadziłaby do sytuacji, w której kierowca posiadałby dwa polskie dokumenty prawa jazdy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, a z akt ewidencyjnych kierowcy wynika, że W. K. posiada już polskie prawo jazdy kat. B, które zostało mu zatrzymane w wykonaniu prawomocnego wyroku karnego, i które do dnia dzisiejszego wobec braku spełnienia warunku przejścia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji nie zostało mu zwrócone. Warunkiem otrzymania prawa jazdy kat. C jest ponadto posiadanie prawa jazdy kat. B. Skoro zatem strona nie spełniła wymogów dotyczących prawa jazdy kat. B, nie może otrzymać prawa jazdy kat. C i w tym zakresie bez znaczenia dla sprawy pozostaje kwestia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r., co podnosi skarżący jako zarzut w zakresie braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania prawidłowej jego oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, w pełni odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Zgodnie z art. 12 ust. 3 pkt 1 przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Jak wynika z akt sprawy, W. K. otrzymał od Starosty [...] prawo jazdy kat. B w dniu [...]r. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w S. orzekł wobec W. K., środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Z akt sprawy nie wynika, by po upływie ww. okresu, ww. poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Jak trafnie wskazał organ II instancji w obecnie obowiązującym stanie prawnym wymóg sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego dla osób ubiegających się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3.

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 r. ww. zwrócił się do Prezydenta Miasta J. o wydanie prawa jazdy kat. C, wskazując, że posiada [...] prawo jazdy kat. A, B1, B2, AM, wydane w dniu [...]r. przez [...]. Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, zgodnie z którym W. K. nie spełnia wymaganego warunku by otrzymać prawo jazdy kat. C. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, których treść przywołano powyżej, warunkiem otrzymania prawa jazdy kat. C jest bowiem posiadanie prawa jazdy kat. B. Skoro osoba, której uprzednio zatrzymano prawo jazdy kategorii B na okres przekraczający rok nie poddała się egzaminowi sprawdzającemu, to nie może skutecznie domagać się wydania jej prawa jazdy kategorii C. Z akt ewidencyjnych kierowcy wynika zaś, że stronie wydane zostało polskie prawo jazdy kat. B, niemniej jednak zostało ono zatrzymane w wykonaniu prawomocnego wyroku karnego i do dnia dzisiejszego wobec niespełnienia przez stronę warunku przejścia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, dokument ten nie został zwrócony.

W konsekwencji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest fakt uzyskania przez skarżącego [...] prawa jazdy. Nie oceniając w tym miejscu, bo nie jest to przedmiotem sprawy, faktu wydania skarżącemu takiego dokumentu pomimo posiadania przezeń polskiego prawa jazdy, które zostało jedynie zatrzymane a do jego odzyskania niezbędne było spełnienie określonych wymagań, niewątpliwym jest że bez spełnienia tychże wymogów i odzyskania zatrzymanego prawa jazdy kategorii B stronie nie może zostać wydane prawo jazdy kat. C, a decyzja w tym zakresie ma charakter związany. Warunkiem otrzymania prawa jazdy kat. C jest bowiem m.in. posiadanie prawa jazdy kat. B. Skoro zatem strona nie spełniła wymogów dotyczących prawa jazdy kat. B, nie może otrzymać prawa jazdy kat. C, a w konsekwencji, jak słusznie zauważyło Kolegium, bez znaczenia dla sprawy pozostaje podniesiona w skardze kwestia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r.

Podkreślenia wymaga bowiem, że zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Skarżący zaś ważne prawo jazdy kategorii B posiada, a jedynie zostało ono zatrzymane. Wymiana zaś, jak sugeruje pełnomocnik skarżącej, [...] prawa jazdy na polskie powodowałaby niedopuszczalny stan, w którym kierowca posiada 2 polskie prawa jazdy kategorii B.

W świetle powyższych uwag niezrozumiałe są sformułowane w skardze zarzuty pełnomocnik skarżącego, iż naruszono dyrektywę 91/439 z 29 lipca 1991 r. albowiem jak to wskazuje trafnie Kolegium została ona implementowana do polskiej ustawy, nadto dotyczy ona wzajemnego uznawania praw jazdy, nie zaś możliwości posiadania jednocześnie dwóch praw jazdy. Także niewspomniana w skardze Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego wyraża jednoznaczną dbałość Unii o to by kierowca nie posiadał więcej niż jednego dokumentu potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia pojazdu.

Niezrozumiałe są też twierdzenia pełnomocnik skarżącego, iż przywołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w S. dotyczył wyłącznie kategorii B. Wyrok jednoznacznie stwierdzał bowiem zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, obejmując zatem wszystkie kategorie. Fakt, iż skarżącemu zatrzymano jedynie prawo jazdy kategorii B wynikał zaś z tego, że takie wówczas posiadał, nie zaś z tego, że tylko do tej kategorii odnosił się wyrok karny. Zarzuty sformułowane w tej mierze w skardze nie przystają zatem do okoliczności sprawy stojąc w jaskrawej sprzeczności z treścią wyroku. Nadto pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia albowiem okres obowiązywania zakazu już minął i prawo jazdy mogło być skarżącemu zwrócone o ile spełniłby w tej mierze ustawowe wymagania.

Niezrozumiały jest też sformułowany w skardze, analogicznie jak przedtem w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzut naruszenia art. 94 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym albowiem, jak już wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis ten utracił moc z dniem 19 stycznia 2013 r.

W konsekwencji organ I instancji poprawnie odmówił skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii C albowiem jego wydanie w sytuacji zatrzymania dokumentu kategorii B rażąco naruszałoby prawo. Prawidłowo tym samym Kolegium zaskarżone doń rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymało w mocy. Wbrew zarzutom skargi postępowanie administracyjne było prowadzone wnikliwie, rozważając wszystkie faktyczne i prawne okoliczności sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.