Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 506/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 7 lutego 2011 r. skarżący W.J.wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności

z tytułu składek za okres od listopada 2002r. do stycznia 2003r. Wniosek swój uzasadnił trudną sytuację materialną i rodzinną. W wieku 60 lat stał się osobą bezrobotną, z nikłymi szansami na znalezienie pracy. Wnioskodawca od grudnia 2010r. opiekuje się sparaliżowaną matką. Nie ma możliwości dysponowania emeryturą, aby opłacać chociażby koszty związane z utrzymaniem jej mieszkania, ponieważ potrzebne jest postanowienie sądu, którego nie można uzyskać z uwagi na brak kontaktu z chorą

i brak możliwości wyrażenia przez nią woli. Ponadto wnioskodawca podał, że nie miał świadomości co do istnienia jakichkolwiek zaległości, o których dowiedział się dopiero

z pisma przesłanego przez ZUS.

Ponadto organ ustalił, że trzyosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, który otrzymuje skarżący w wysokości 890,60 zł brutto oraz z emerytury żony. Wnioskodawca w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej podał, że dochód rodziny wynosi brutto 2.790 zł, co w przeliczeniu na osobę daje 930 zł. Jako koszty utrzymania wykazał kwotę ok. 1.250 zł w tym za: wywóz śmieci - 38,23 zł, telefon - 120 zł, energię elektryczną - ok. 300 zł (w/g przedstawionych rachunków organ ustalił średni miesięczny koszt w kwocie 199,38 zł), gaz - 400 zł (w/g ustaleń organu 306,80 zł), wodę - ok. 160 zł (w/g ustaleń organu 104,61 zł), podatek od nieruchomości - 230 zł/rok, tj. 19,17 zł/m-c. Matka skarżącego z uwagi na stan zdrowia zamieszkuje wraz z wnioskodawcą, jednak skarżący dokonuje opłat za jej mieszkanie. Strona przedstawiła potwierdzenia wykonania przelewu tytułem opłaty za czynsz

i fundusz remontowy oraz inne wydatki w imieniu matki. Na wyżywienie chorej przeznaczana jest kwota ok. 200 zł oraz ponoszone koszty jej leczenia (według oświadczenia ok. 150 zł na zakup leków i ok. 200 zł na zakup pampersów, podkładów

i środków higienicznych). Skarżący wskazał na konieczność zakupu materaca przeciwodleżynowego. Wnioskodawca jest wraz z żoną właścicielem segmentu domu wielorodzinnego o pow. 100 m2 oraz uszkodzonego samochodu osobowego Toyota Camry rok prod. 1995r. Zakład ustalił, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą samodzielnie, tym samym brak jest osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie w myśl przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ w decyzji z dnia [...] odmawiającej umorzenia należności powołał się na możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych, dokonania zabezpieczenia hipotecznego dochodzonych należności oraz na instytucję uznania administracyjnego.

W dniu 28 marca 2011r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia zaległych należności.

Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) dalej u.s.u.s. Podano, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest

w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Organ rozpatrując wniosek pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. wyjaśnił, że aktualnie wobec majątku wnioskodawcy wdrożono działania egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego. Nie można też wykluczyć możliwości prowadzenia egzekucji za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego. Tym samym nie można stwierdzić, że w sprawie zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności w postaci całkowitej nieściągalności określona art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., bowiem na obecnym etapie nie można też przesądzać braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto wysokość nie opłaconych składek przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (brak konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a). Organ podał, że można również stwierdzić odpowiedzialność żony za długi męża. Jednocześnie Zakład ma możliwość dokonania zabezpieczenia hipotecznego dochodzonych należności.

W ocenie ZUS zgromadzone dane dotyczące posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz regulowania pozostałych zobowiązań, pozwalają na stwierdzenie, że nie występuje w niniejszej sprawie szczególnie drastyczna sytuacja, która stanowiłaby podstawę do umorzenia wnioskowanych należności. Umorzenie odsetek za zwłokę następuje wyłącznie w przypadku i w takiej części, w jakiej została umorzona należność główna.

Jednocześnie organ rozpatrując argumenty zawarte we wniosku uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zbyt trudna, aby jednorazowo i bez zagrożenia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych mógł on spłacić istniejące zadłużenie. Ponadto konieczność sprawowania przez zobowiązanego opieki nad chorym członkiem najbliższej rodziny powoduje, że konkretyzuje się w przedmiotowej sprawie przesłanka umorzenia zawarta w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie organu istnieje jednak możliwość spłaty zaległości w dłuższym okresie, w ratach ustalonych w takiej wysokości, aby nie stanowiły zbytniego obciążenia dla budżetu domowego, zwłaszcza w konfrontacji z wysokością zadłużenia, która na dzień 7 lutego 2011r. wynosiła łącznie z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia 705,22 zł.

Zakład wskazał ponadto na uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności, który polega na możliwości uwolnienia zobowiązanego od ciążących na nim długów. Organ może, lecz nie musi tego dokonać nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz odblokowanie zajęć na koncie bankowym. Skarżący zarzucił organowi wprowadzenie go w błąd co do należności wobec ZUS, a także bezpodstawne dochodzenie tych należności z tytułu składek na FP i FGŚP oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W uzasadnieniu podał, że w związku z faktem, iż od stycznia 2011r. został bezrobotnym, zwrócił się do ZUS z prośbą o potwierdzenie okresu ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej w latach 1999-2003 działalności gospodarczej w celu uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi otrzymał 6 upomnień z dnia 26 stycznia 2011r. wzywających go do uregulowania należności

z tytułu składek za okres od listopada 2002r. do stycznia 2003r. Skarżący podał, że

w kolejnych pismach z dnia 2 lutego 2011r. i 1 marca 2011r. organ informował go o wysokości zadłużenia wskazując odmienne ich wysokości i rodzaje składek, których dotyczą. Powyższe świadczy o tym, że ostateczne wyliczenia zaległości również wydają się niewiarygodne.

Skarżący podał, że w korespondencji z lat wcześniejszych dotyczącej zadłużenia z tytułu składek, Zakład nie informował go o zadłużeniu za okres od listopada 2002r. do stycznia 2003r. Wskazał, że pisma z 26 wrześniach i 9 października 2003r. oraz 21 lipca 2004r. dotyczyły zaległości za miesiąc lipiec 2003r. Natomiast wystawione przez zakład w dniu 6 sierpnia 2004r. tytuły wykonawcze dotyczyły zaległości za okres od lipca do października 2003r. Jednocześnie podał, że w dniu 1 września 2004r. otrzymał do wiadomości pismo, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat

w T.Wydział Rozliczeń Kont Płatników Składek i Ubezpieczonych zawiadamia, że należności dotyczące W. J. zostały zapłacone.

Konkludując skarżący stwierdził, że zaległości za okres od listopada 2002r. do stycznia 2003r. nie istnieją, a nawet gdyby istniały, to nie mógłby o nich wiedzieć. ZUS natomiast swoimi pismami do stycznia 2011r. utwierdzał go w tym przeświadczeniu.

W tym kontekście strona zarzuciła organowi, że w swoich decyzjach do powyższej argumentacji, przedstawionej we wcześniejszych pismach, w ogóle się nie odniósł. Skarżący podkreślił, że zawsze (co najwyżej z pewnym opóźnieniem wynikającym

z braku funduszy) regulował swoje zobowiązania względem ZUS w wymaganej wysokości.

Skarżący stwierdził, że jedynie z ostrożności procesowej występował o umorzenie należności uzasadniając wniosek sytuacją życiową i rodzinną, gdyby ZUS wykazał, iż zaległości jednak istnieją. Podniósł, że organ kwestii tej poświęca całą swoją uwagę pomijając milczeniem wszystkie inne argumenty. Skarżący przyznał, że nie występuje u niego "sytuacja szczególnie drastyczna". Podkreślił jednak, że jego obecna sytuacja jest ciężka, opiekuje się ciężko chorą i sparaliżowaną matką, pozostaje bez pracy, na którą w wieku 61 lat nie ma najmniejszych szans.

W konsekwencji zapłacenie wyliczonych kwot zaległych należności, których nie było do 2011r., będzie dla strony bardzo ciężkie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu

o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo, w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie organu, na mocy którego odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami i kosztami upomnienia.

Należy podać, że instytucja umorzenia należności z tytułu składek, o umorzenie których wniosła strona skarżąca, uregulowana została w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887; aktualna publikacja: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Na podstawie tych przepisów należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1 ustawy). Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności,

z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 28 ust. 3 ww. ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a tej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w art. 28 ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych

(art. 28 ust. 3b ustawy). Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 ustawy).

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wykonując ww. delegację ustawową

(z art. 28 ust. 3a ustawy) wydał w dniu 31 lipca 2003r. rozporządzenie

w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przywołanych regulacji wynika, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku o umorzenie jest uwarunkowane istnieniem niezapłaconych należności z tytułu składek. Podane przepisy prawa jednoznacznie zatem odnoszą zastosowanie instytucji umorzenia do sytuacji, w której w sposób niesporny występują zaległe należności.

Z kolei na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję

o umorzeniu postępowania." Wyjaśnić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty sprawy. Ten cel nie zawsze może być osiągnięty z przyczyn różnego rodzaju. Przywołany przepis ustanawia ogólną regułę umarzania postępowania administracyjnego dotyczącą działania organu z urzędu. Reguła ta jest związana z bezprzedmiotowością postępowania. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wówczas podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie

z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe (np. ustanie bytu prawnego osoby prawnej) i przedmiotowe (np. zniesienie danej kategorii obowiązków). Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawnia się wówczas, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (zob.: B. Adamiak,

J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz, Wyd. C.H.BECK W-wa 2006r., s. 486-489).

Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w przypadku nie istnienia zaległości z tytułu składek, postępowanie o ich umorzenie nie może się toczyć, bowiem brak jest przedmiotu tego postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że pierwszym zagadnieniem, które wymagało zbadania było istnienie zaległości z tytułu składek. Zauważyć należy, że już na etapie postępowania administracyjnego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym przez stronę "odwołaniem") wnioskodawca poczynił bardzo obszerny wywód odnośnie nieistnienia zaległych składek. Na stronie czwartej tego pisma stwierdził: " Wobec powyższych faktów zupełnie oczywistym wydaje się, że żadnych zaległych należności do ZUS za okres 11/2002, 12/2003, 01/2003 z mojej strony nie było. Gdyby nawet takie zaległości istniały, to ja o nich nie mógłbym wiedzieć. Nawet więcej, ZUS swoimi pismami do stycznia 2011r. utwierdzał mnie w przeświadczeniu, że jedyne zaległości jakie posiadam datowały się od lipca 2003r. i które to już dawno do ZUS zapłaciłem. Ja w uzasadnieniu swojego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek skierowanym do ZUS Oddział w T. z dnia 07-02-2011r. na równi podnosiłem dwa aspekty sprawy. Jeden to fakt, że zaległości te miały pochodzić sprzed ponad ośmiu lat i nigdy nikt mi o tych zaległościach z ZUS nawet nie wspomniał aż do 26 stycznia 2011r. Nie wiedziałem o ich istnieniu. Ja zawsze, choć może z pewnym opóźnieniem wynikającym z braku funduszy regulowałem swoje zobowiązania do ZUS. Mam poważne podejrzenia, że to są jakieś nieporozumienia i żadne moje zobowiązania wobec ZUS

z okresu 11/2002, 12/2003, 01/2003 nie istnieją na co przytoczyłem szereg dowodów. Na ten temat w Decyzji z dnia [...] nie ma ani jednego słowa".

Z sentencji natomiast decyzji organu z dnia [...] wynika, że organ orzekł

o odmowie umorzenia składek:

- na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2003r.,

- na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2002r. - styczeń 2003r.,

- na fundusz Pracy za okres od listopada 2002r. do stycznia 2003r.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że proste zestawienie wywodów strony oraz treści decyzji prowadzi do stwierdzenia, że organ orzekł w przedmiocie zaległości z tytułu składek, których istnienie strona podważa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. organ nie odniósł się do powyższego zagadnienia. Zdaniem Sądu, jeżeli pomiędzy wnioskodawcą a organem istnieje spór co do istnienia zaległości, wysokości składek niezapłaconych, to w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć powyższe zagadnienia. Następnie w zależności od wyniku tego ustalenia można przystąpić do załatwienia wniosku o umorzenie zaległości. Jeżeli zaległości istnieją to należy wniosek merytorycznie załatwić (pozytywnie lub negatywnie dla strony), a w przypadku braku zaległości, postępowanie z wniosku o ich umorzenie należy umorzyć w trybie art. 105

§ 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe przedwczesne byłoby dokonywanie przez Sąd oceny decyzji co do istnienia przesłanek umorzenia, a następnie odmowy umorzenia zaległości. Dopóki zagadnienie istnienia zaległości nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięte, dopóty niedopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie jej umorzenia bądź odmowy umorzenia. Warunkiem rozpoznania sprawy z wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek jest istnienie tych zaległości.

Stosownie do treści art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sprawach uregulowanych tą ustawą, a więc również i w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zauważa, że stosownie do art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności

i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."

Na podstawie art. 77 § 1 tego kodeksu "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Stosownie do

art. 80 tej ustawy organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu, organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z ww. przepisów prawa. W konsekwencji doszło do naruszenia powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy zaległości istnieją. Spór co do istnienia i wysokości zaległości podatkowych powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu odrębnym. Dopiero po jego zakończeniu należy przystąpić do załatwienia sprawy z wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek.

Mając na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

L.Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz E.Kruppik-Świetlicka