Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2351/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13  ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 5, art. 13k ust. 6.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skarg R. C. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. 1. nr [...]; 2. nr [...]; 3. nr [...]; 4. nr [...]; 5. nr [...]; 6. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargi


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2011 r. o godz. 18:09 w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą marki [...] o numerze rej. [...], którym kierował R. C. posiadający PESEL [...] . Kontrola miała miejsce na odcinku drogi płatnej [...] odcinek granica m. [...] - granica m. [...], klasy GP.

Z uwagi na fakt, iż w toku przedmiotowego przejazdu urządzenie DSRC, zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego (nr rej. [...]), nie wykryło urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych (jednostki pokładowej viaBOX) w powyższym zespole pojazdów, został on zatrzymany do kontroli mobilnej.

Ponadto, na podstawie danych zawartych w systemie stwierdzono przejazd powyższym zespołem pojazdów po drogach płatnych na odcinku granica m. [...] - granica m. [...]:

1) W dniu 10 września 2011 r. godz. 15:19:20 stacja DK94 0037.4 PEF 0 (2218)

2) W dniu 12 września 2011 r. godz. 06:38:04 stacja DK94 0037.4 PEF 0 (3218)

3) W dniu 13 września 2011 r. godz. 06:29:17 stacja DK94_0037.4_PEF_0 (3218)

4) W dniu 13 września 2011 r. godz. 18:09:05 stacja DK94_0037.4_PEF_0 (2218)

5) W dniu 03 września 2011 r. godz. 19:36:35 stacja DK94_0037.4_PEF_0 (2218)

Stwierdzono w powyższych przypadkach brak komunikacji z OBU, brak kontraktu. Wszystkie te przejazdy zostały udokumentowane zdjęciami z bramownic.

Kierowca – R. C. odmówił podpisania protokołu sporządzonego podczas mobilnej kontroli (v. protokół kontroli Nr [...] z dnia [...] października 2011 r.).

Kierujący pojazdem odmówił także podpisania protokołu jego przesłuchania w którym zamieszczono zapis "jestem właścicielem samochodu [...] o numerze rej. [...]. Samochód należy do mnie. Jestem jego właścicielem od września 2011 r. (od 2 września 2011 r. mam ubezpieczenie). Nie udostępniam samochodu innym osobom. W dniach 10 września, 12 września, 13 września, 3 października 2011 r. to ja prowadziłem pojazd z przyczepą [...]".

Pismem z dnia [...] października 2011 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej z ustaleniami ww. protokołu kontroli przeprowadzonej [...] października 2011 r. Na zawiadomieniu znajduje się adnotacja "kierowca odmówił podpisania".

Następnie decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. C. karę pieniężną w wysokości 18.000 (osiemnaście tysięcy) złotych za przejazd po drodze krajowej w dniach:

10 września 2011 r. g. 15:19:20

12 września 2011 r. g. 06:38:04

13 września 2011 r. g. 06:29:17

13 września 2011 r. g. 18:09:05

3 października 2011 r. g. 19:36:35

12 października 2011 r. g. 18:09

bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Powołując się na stosowne przepisy w decyzji stwierdzono, że kara za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drodze lub odcinku drogi płatnej wynosi 3000 złotych.

Od powyższej decyzji R. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odwołaniu stwierdził, że jedynie bezspornym jest ustalenie, iż w dniu kontroli tj. [...] października 2011 r. prowadził przedmiotowy pojazd po drodze krajowej nr [...] bez uiszczenia opłaty. Zaprzeczył, że podczas pozostałych przejazdów kierował tym pojazdem a ustalenia organu w tym zakresie uznał za dowolne. Podkreślił, że nie jest zrozumiałe dlaczego odpowiedzialność za powstałe ewentualne naruszenie przypisano właśnie jemu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 27 stycznia 2012 r. zwrócił się do Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. (jako podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat działającego w imieniu i na rzecz GDDKiA) o informację czy została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd spornym pojazdem po wskazanych w decyzji odcinkach drogi krajowej nr [...] (oraz w okresach w niej wskazanych) a także co było ewentualną przyczyną nieuiszczenia opłaty oraz czy umowa zawarta z użytkownikiem viaBox przewidywała możliwość uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu.

Z odpowiedzi na powyższe pismo wynika, że opłata za wszystkie wskazane w decyzji I instancji przejazdy nie została uiszczona. Użytkownik pojazdu nie podpisał umowy z operatorem systemu viaToll.

Skarżący otrzymał informację o treści pisma firmy Kapsch w dniu 10 lipca 2012 r. (vide: zpo znajduje się w aktach sprawy).

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) z urzędu wyłączył do odrębnego postępowania sprawy w zakresie kary nałożonej decyzją z dnia [...] października 2011 r. (błędnie oznaczoną w tym postanowieniu jako decyzja z [...] października 2011 r.) w ten sposób, że za odrębne uznał postępowania w sprawie nałożenia kary w wysokości 3000 zł za każdy przejazd wymieniony w decyzji pierwszoinstancyjnej.

Następnie sześcioma decyzjami z dnia [...] sierpnia 2012 r.:

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2356/12

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2355/12

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2354/12

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2353/12

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2352/12

nr [...] - sprawa VI SA/Wa 2351/12

Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za poszczególne przejazdy wykonywane bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W uzasadnieniu każdej z powyższych sześciu decyzji przedstawił jednobrzmiące motywy rozstrzygnięcia.

Wskazał m.in. że "postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. rozdzielił na podstawie art. 123 k.p.a. sprawy administracyjne za przejazdy opisane w zaskarżonej decyzji, bowiem każdy z nich stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiące odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a, za naruszenia opisane w art. 13 k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w jednej decyzji administracyjnej. Z tych względów należało wyodrębnić tyle spraw administracyjnych, ile w protokole kontroli stwierdzono przejazdów, za które nie uiszczono opłat elektronicznych, aby każda stanowiła podstawę do wydania odrębnej decyzji w przedmiocie utrzymania kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając bowiem w oparciu o przepis art. 127 § 3 k.p.a. nie może skorzystać z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., gdyż jest właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego w obu instancjach. Z tych względów na podstawie art. 123 k.p.a. wyodrębniono przejazdy, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych z osobna. Przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych organ kierował się następującymi okolicznościami:

- dniem popełnienia naruszenia,

- innym odcinkiem drogi krajowej za który istniej obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej,

- czasem popełnienia naruszenia.

Odmienność którejkolwiek z powyższych przesłanek przesądza bowiem o fakcie dokonania odrębnego przejazdu, za który pobierana jest odrębna opłata elektroniczna. Powyższe okoliczności świadczą o dokonaniu innego naruszenia przez kierującego pojazdem, które polega na naruszeniu obowiązku w innym stanie faktycznym, co do miejsca (inny odcinek) lub czasu, a zatem stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną, która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną".

W ocenie organu odwoławczego, z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że zespół pojazdów poddany kontroli w dniu [...] października 2012 r. poruszał się po drodze wymienionej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za żaden z sześciu przejazdów wymienionych w decyzjach nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Według organu strona postępowania została ustalona prawidłowo - kierującym pojazdem podczas sześciu przejazdów był R. C..

Jednocześnie organ uznał, że zarzuty skarżącego nie są uzasadnione.

GITD podniósł, że z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. bezsprzecznie wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony. Przy określaniu dmc zespołu pojazdów sumuje się dmc pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. W tej sprawie dmc zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony.

Organ wyjaśnił, że w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBOX) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

W ocenie GITD w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy. Według organu, z pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z dnia 8 lutego 2012 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika bowiem, że za każdy z ww. przejazdów opłata elektroniczna nie została uiszczona, gdyż użytkownik pojazdu nie miał podpisanej umowy z operatorem systemu viaToll, tym samym nie mógł on uiścić opłaty elektronicznej.

GITD zaakcentował, że Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat. Skoro zaś podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu ustalił, że opłata nie została uiszczana, to należy dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.

Z powyższych względów GITD uznał, że w każdej ze spraw należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej 3000 zł za każdy przejazd, gdyż opłata za każdy z nich nie została uiszczona.

Wyjaśniając umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego stwierdził, że wynika ono z przepisu art. 13 1 ust. 2 u.d.p. w zw. z przepisem § 6.1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania.

W niniejszej sprawie skarżący nie podał przyczyny odmowy podpisania protokołu kontroli, czy też protokołu przesłuchania go w charakterze świadka. Kierujący nie wniósł także do ww. dokumentów uwag bądź zastrzeżeń. Wobec czego według GITD nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż to co zostało zapisane w protokołach jest nieprawdziwe. Kontrolujący sporządził te dokumenty w przepisanej formie i naniósł adnotację o odmowie podpisania protokołu, co stanowi jednoznaczną przyczynę ich niepodpisania przez kontrolowanego.

Skarżący odmówił jedynie podpisania protokołu kontroli oraz wszelkich innych dokumentów sporządzonych przez kontrolujących. W ocenie organu należy przyjąć, że skarżący faktycznie oświadczył, to co zostało zapisane w protokole kontroli - dokumencie urzędowym, lecz nie podpisał ich, gdyż został o tej możliwości pouczony. Dopiero w toku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że jedynie w dniu kontroli, tj. [...] października 2011 r. prowadziła kontrolowany zespół pojazdów, bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Przejazdy zaś w pozostałe dni skarżący zakwestionował, wskazując, iż nie były one realizowane przez niego. Jednocześnie podniósł, iż nie jest w stanie ustalić, kto w owym czasie był kierującym. W chwili zaś kontroli kierujący będący jednocześnie stroną postępowania nie wskazał ani powyższych, ani żadnych innych okoliczności.

W jednobrzmiących skargach na powyższe decyzje GITD z dnia [...] sierpnia 2012 r. R. C. wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji w całości zarzucając:

- rażące naruszenie art. 13k ust 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych,

- rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2011 r., Nr 124, poz. 702),

- rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych ( Dz. U. z 2011 r., Nr 124, poz. 705),

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. przez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego dokładnego rozważenia i oceny winy kierującego,

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez umożliwienie jej wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie,

- naruszenie art. 9 k.p.a. przez nieskorzystanie z prawa poinformowania strony, ale od razu ukaranie skarżącego.

Skarżący wniósł jednocześnie o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz o wezwanie Głównej Inspekcji Transportu Drogowego do przesłania dokumentacji fotograficznej ujawniającej kierującego w pozostałych dniach (poza dniem kontroli) ponieważ bezspornym jest tylko, że kierował pojazdem w dniu kontroli.

Na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. Sąd połączył sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 2351/12; 2352/12; 2353/12; 2354/12; 2355/12 i 2356/12 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i dalszego prowadzenia pod sygnaturą VI SA/Wa 2351/12.

W odpowiedzi na każdą ze skarg organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi R. C. nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19 poz. 115 ze zm. dalej powoływanej także jako "u.o.d.p."), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13k ust. 1 pkt 1 u.o.d.p. kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych.

W rozpatrywanej sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] października 2011 r. nałożył na skarżącego R. C. karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych z przejazdy po drodze krajowej nr [...] w dniu 10 września 2011 r. godz. 15 min 19, w dniu 12 września 2011 r. godz. 6 min 38, w dniu 13 września 2011 r. godz. 6 min 29, w dniu 13 września 2011 r. godz. 18 min 09, w dniu 3 października 2011 r. godz. 19 min 36 oraz w dniu [...] października 2011 r. godz. 18 min 09 (chwila kontroli mobilnej).

Z akt wynika, że po wpłynięciu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego - jako organ odwoławczy - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. z urzędu wyłączył do odrębnego postępowania sprawy w zakresie nałożenia kar pieniężnych za każdy przejazd wymieniony w decyzji pierwszoinstancyjnej.

Następnie GITD wydał sześć decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymujących w mocy rozstrzygnięcie tego organu z dnia [...] października 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za konkretny przejazd, który został opisany przez organ odwoławczy w osnowie każdej z tych decyzji.

R. C. wniósł do tutejszego Sądu skargi na sześć decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. co w rezultacie powoduje, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegało w całości rozstrzygnięcie organu I instancji oraz wszystkie rozstrzygnięcia GITD działającego jako organ odwoławczy.

Ustalenie tych okoliczności uzasadniało zarządzenie przez Sąd połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg R. C. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. gdyż pozostawały one ze sobą w związku (art. 111 § 2 p.p.s.a.).

Uwzględniając przedstawiony przebieg postępowania, w pierwszej kolejności należało ocenić, czy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (działającego jako organ I instancji) z dnia [...] października 2012 r. załatwiała jedną sprawę w znaczeniu materialnym czy też wiele spraw a także czy sformułowanie tej decyzji w znaczeniu formalnym było prawidłowe.

W dalszej zaś kolejności, czy ustalenia organu dokonane podczas kontroli mobilnej w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze na której wymagane jest uiszczenie takiej opłaty mogą posłużyć do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za inne "płatne" przejazdy dokonane przez ten sam pojazd w sytuacji gdy nie nastąpiło uprzednie zatrzymanie tego pojazdu do kontroli. Z taką bowiem sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż organ ustalił następujący stan faktyczny:

Skarżący, który kierował zespołem pojazdów przekraczającym 3,5 tony został zatrzymany w dniu [...] października 2012 r. do kontroli drogowej (kontrola mobilna) podczas której stwierdzono brak uiszczenia należnej za ten przejazd opłaty elektronicznej. W trakcie tej kontroli ustalono również, że podczas innych pięciu przejazdów (inne dni, godziny) ten sam zespół pojazdów poruszał się po odcinkach dróg objętych obowiązkiem opłaty lecz nie odnotowano jej uiszczenia, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary w wysokości – łącznie: 18 000 złotych.

Rozważając kolejno zasygnalizowane kwestie należy wskazać, że pojęcie sprawy administracyjnej nie jest jednoznaczne. W doktrynie jako punkt wyjścia do rozważań na ten temat wskazuje się pojęcie stosunku administracyjnoprawnego. Cechami stosunku administracyjnoprawnego sensu largo są upoważnienie organu administracji publicznej do kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów (osób fizycznych, osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych), niepowiązanych z tym organem ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej oraz to, że jedną ze stron stosunku administracyjnoprawnego jest organ administracji publicznej drugą zaś podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa została powiązana z sytuacja prawną organu w ten sposób, że organ ten może władczo i jednostronnie konkretyzować jego prawa i obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., str. 18.). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać właśnie te elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96 , OSP 1999 r., str. 51).

Zdaniem Sądu, z normy stanowiącej podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej a mianowicie przytoczonego wyżej przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 u.o.d.p. wynika, że na gruncie tej regulacji ustawodawca "penalizuje" w formie nakładanej kary pieniężnej czyn stanowiący jednostkowy delikt administracyjny polegający na naruszeniu przez kierującego pojazdem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.o.d.p., obowiązku uiszczenia tejże opłaty za konkretny przejazd po drodze (czy też odcinku drogi) wymienionej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433).

Innymi słowy, fakt dokonania odrębnego przejazdu (co do miejsca lub czasu) za który pobierana jest odrębna opłata elektroniczna, stanowi odrębną sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym. Ponieważ ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za naruszenia opisane w art. 13 k ust. 1 i 2 u.o.d.p. zatem każdy stwierdzony delikt stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną. Uwzględniając powyższe, a wyprzedzając nieco dalsze rozważania, należy w tym miejscu wskazać, że ustalenia poczynione przez organ podczas kontroli mobilnej w dniu [...] października 2011 r. mogły i powinny posłużyć do wszczęcia i prowadzenia sześciu postępowań administracyjnych, każde z nich w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za konkretny przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W ocenie Sądu, analiza decyzji z dnia [...] października 2012 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego (działającego jako organ I instancji ) prowadzi do wniosku, że załatwiała ona sześć spraw w znaczeniu materialnym. Przytoczono w niej bowiem treść przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 u.o.d.p. a także wymieniono i opisano w tej decyzji sześć konkretnych przejazdów bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wskazał w niej także na dowody, które jego zdaniem, świadczyły o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz stwierdzonym naruszeniu. Dlatego w rozpoznawanej sprawie można twierdzić, że organ I instancji w obrębie jednego dokumentu, przy użyciu jednego druku (decyzji w znaczeniu formalnym czy procesowym) wydał więcej niż jedną decyzję w znaczeniu materialnym załatwiając w ten sposób różne, również w znaczeniu materialnym, sprawy administracyjne.

W tej sytuacji możliwe było rozdzielenie tych spraw na etapie postępowania odwoławczego do odrębnych postępowań a następnie wydanie sześciu decyzji drugoinstancyjnych. Należy podkreślić, że z osnowy każdej z zaskarżonych przez R. C. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. (II instancja) w sposób niebudzący wątpliwości wynika, jaką sprawę w znaczeniu materialnym rozpatrywał organ odwoławczy. Z kolei konfrontując tę sprawę z rozstrzygnięciem organu I instancji należy uznać, że na etapie postępowania odwoławczego nie doszło do zmiany zarówno w aspekcie podmiotowym jak i przedmiotowym sprawy zatem nie ma mowy o naruszeniu art. 15 k.p.a.

Uwzględniając, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 1987 r. sygn. akt SA/Gd 1045/87) zaakcentowania wymaga, że skarżący nie miał żadnych wątpliwości, co do treści decyzji pierwszoinstancyjnej.

Z wniosku R. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że jednoznacznie pojmował, iż decyzja organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej dotyczy w istocie sześciu kar, za sześć przejazdów (6 x 3000 złotych =18 000 złotych). Na powyższe wskazują stwierdzenia skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy cyt.

"Tymczasem bezspornym jest jedynie, iż w dniu kontroli tj. [...] października 2011 r. prowadziłem pojazd marki [...] wraz przyczepą po drodze krajowej [...]. Organ zarówno w protokole kontroli jak i w decyzji administracyjnej powołał jednakże bez dochodzenia prawdy obiektywnej iż w dniach :

1) 10.09.2011 r. godz. 15:19:20,

2) 12.09. 2011 r. godz. 06:38:04,

3) 13.09. 2011 r. godz. 06:29:17

4) 13.09. 2011 r. godz. 18:09:05

5) 3 .10. 2011 r. godz. 19:36:35

zespół pojazdów poruszał się po drogach płatnych na odcinku [...]-granica m. [...] nie wskazując kto był w tym czasie kierującym . Niezrozumiałym jest zatem dla mnie dlaczego odpowiedzialność za powstałe ewentualne naruszenia przypisano mojej osobie".

Również w skardze skarżący podnosi:

" Na uwagę zasługuje także sposób obliczenia kary. Pomimo tego, że jedynym udowodnionym przejazdem bez uiszczenia opłaty, kiedy kierującym pojazdem byłem ja - jest dzień kontroli to ponadto Inspekcja nałożyła karę w wysokości 18 tysięcy złotych za poruszanie się pod 6 bramownicami. Jednak bezspornie należy stwierdzić, że żaden przepis ustawy o drogach publicznych nie daje prawa naliczania kary za ilość mijanych bramownic. Przepis dotyczący nałożenia kary wskazuje, że za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty wymierza się karę 3000 złotych. Brak zatem uprawnień organu kontrolnego do mnożenia wysokości kary przez ilość bramownic (...)" - v. k. 9 skargi, czy też stwierdzenie zawarte na k. 5 i 6 skargi cyt. "Bezsporne w tej sprawie jest także to, że organ kontrolny nałożył karę za poruszanie się po drodze krajowej w dni, kiedy to nie ja prowadziłem pojazd. Organ nie udowodnił mi, ze to ja prowadziłem pojazd w inne dni, poza dniem kontroli. Prawdą jest jedynie, że w dniu kontroli kierowałem zespołem pojazdów, w poprzednich dniach wskazanych przez inspekcję nie byłem to już ja. (...).

"Ponadto chcę wyjaśnić, iż naruszenie za które nałożono na mnie karę nie było przeze mnie działaniem zamierzonym umyślnie i było naruszeniem tylko w dniu kontroli. W innych dniach nie kierowałem zespołem pojazdów ja. "

Mając na uwadze powyższe, na gruncie niniejszej sprawy, można zdaniem Sądu uznać, że decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. spełnia wymóg precyzyjności, gdyż ze sformułowania tej decyzji w znaczeniu formalnym wyraźnie wynika wola załatwienia różnych spraw. Wyodrębniono w niej bowiem przejazdy mając na względzie dzień i czas popełnienia naruszenia, co uzasadniało ustalenie sześciu różnych przejazdów, za które pobierana jest osobna opłata elektroniczna. Z kolei stwierdzenie braku uiszczenia każdej z opłat skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za każdy przejazd.

Rozpatrując z kolei kwestię prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych należy przywołać treść art. 13 1) ust. 1 u.o.d.p. zgodnie z którym: do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni:

1) funkcjonariusze Policji;

2) inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego;

3) naczelnicy urzędów celnych i dyrektorzy izb celnych;

4) funkcjonariusze Straży Granicznej.

W myśl ust. 2 tego przepisu Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb, sposób i zakres kontroli, o której mowa w ust. 1, uwzględniając technologię wykorzystaną w systemie elektronicznego poboru opłat elektronicznych.

Korzystając z ustawowego upoważnienia Minister Infrastruktury wydał w dniu 23 czerwca 2011 r. Rozporządzenie w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z dnia 28 czerwca 2011 r. Nr 133, poz. 773).

Przepisy rozporządzenia weszły w życie w dniu 1 lipca 2011 r. Od tego dnia, stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, zaczął bowiem funkcjonować w Polsce elektroniczny system poboru opłat za przejazd po drogach krajowych. Ze względu na datę przeprowadzenia kontroli ([...] października 2011 r.) przepisy omawianego rozporządzenia miały zastosowanie w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Wyróżnia się dwa rodzaje kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej: kontrolę mobilną i stacjonarną.

Kontrola stacjonarna jest dokonywana za pomocą stacjonarnych albo przenośnych przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (§ 2 pkt 9 rozporządzenia). Natomiast kontrola mobilna jest dokonywana bezpośrednio przez kontrolującego, czyli funkcjonariusza Policji, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, funkcjonariusza Straży Granicznej oraz naczelnika urzędu celnego i dyrektora izby celnej, a ściślej - upoważnionych przez nich pracowników (§ 2 pkt 10 rozporządzenia w związku z art. 131 ust. 1 u.d.p.).

Rodzaj kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej determinuje sposób jej udokumentowania. Jeżeli kontrola ma charakter stacjonarny, rejestracji mogą podlegać:

1) obrazy pojazdu, za którego przejazd nie została uiszczona wymagana opłata elektroniczna;

2) dane urządzenia viaBOX;

3) numery rejestracyjne pojazdu;

4) dane umożliwiające ustalenie kategorii pojazdu;

5) czas i data popełnienia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty;

6) identyfikator przyrządu kontrolnego, który zarejestrował naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty.

W wyniku przeprowadzenia kontroli stacjonarnej przez przyrząd kontrolny rejestracji podlega naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).

Z kolei, w przypadku gdy w trakcie kontroli mobilnej stwierdzone zostało naruszenie prawidłowości uiszczenia opłaty, z przeprowadzonych czynności kontrolujący sporządza protokół kontroli (v. § 6 ust. 1 rozporządzenia) Protokół, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

1) oznaczenie kontrolującego;

2) dane kontrolowanego;

3) czas, miejsce i datę przeprowadzenia kontroli;

4) numer rejestracyjny pojazdu;

5) podpis kontrolującego;

6) podpis kontrolowanego lub adnotację o odmowie złożenia podpisu przez kontrolowanego;

7) ewentualne uwagi zgłoszone do przebiegu kontroli przez kontrolowanego;

8) opis naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty oraz rodzaju tego naruszenia;

9) czas, miejsce i datę popełnienia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty.

Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, na wezwanie kontrolującego kontrolowany obowiązany jest do okazania dokumentów pozwalających na ustalenie danych kontrolowanego.

Stacje kontrolne (stacjonarne i mobilne) wyposażone są w urządzenia, które dokonują sprawdzenia, czy w pojeździe zainstalowane jest urządzenie pokładowe viaBOX służące do poboru opłaty elektronicznej i czy działa prawidłowo. Jeżeli za pomocą stacji kontrolnej ujawnione są jakiekolwiek nieprawidłowości związane z obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, stosowna informacja wraz ze zdjęciem pojazdu przesyłana jest do centrum kontroli, które ją weryfikuje. Jeżeli naruszenie obowiązku uiszczania opłat zostaje potwierdzone, informacja zostaje przesłana do mobilnych jednostek kontrolnych, obsługiwanych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymuje pojazd, którym naruszono obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, sporządza protokół kontroli i wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

W ocenie Sądu, analiza przepisów regulujących postępowanie kontrolne w zakresie opłaty elektronicznej nie wyklucza, aby podczas kontroli na drodze można było czynić dodatkowe ustalenia co do przejazdów, które odbyły się poza momentem kontroli mobilnej. Rodzaj kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (mobilna i stacjonarna) determinuje wyłącznie sposób jej udokumentowania. Należy przy tym zaakcentować, że kontrolujący może w toku kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywać innych czynności, jeżeli tylko prowadzą one do ustalenia, czy opłata została uiszczona i czy została uiszczona w wymaganej wysokości.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że dokonanie ustaleń podczas kontroli mobilnej skarżącego przeprowadzonej w dniu [...] października 2011 r. obligowało kontrolujących po pierwsze do sporządzenia protokołu kontroli (odnośnie przejazdu dokonywanego w chwili kontroli) a po drugie zezwalało na gromadzenie dowodów w postaci informacji takich jak :

1) obrazy pojazdu, za którego przejazd nie została uiszczona wymagana opłata elektroniczna;

2) dane urządzenia viaBOX;

3) numery rejestracyjne pojazdu;

4) dane umożliwiające ustalenie kategorii pojazdu;

5) czas i data popełnienia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty;

6) identyfikator przyrządu kontrolnego, który zarejestrował naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty.

gdy chodzi o przejazdy – również te, które miały miejsce w innym czasie niż w momencie zatrzymania do kontroli mobilnej.

W niniejszej sprawie inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli mobilnej w dniu [...] października 2011 r. na drodze krajowej [...], zespół pojazdów przekraczający 3,5 tony kierowany przez skarżącego. Podczas tej kontroli ustalono, że wzmiankowany pojazd nie był wyposażony w urządzenie pokładowe viaBOX a także, że nie została uiszczona należna oplata elektroniczna za ten przejazd. Skarżący nie kwestionuje tych ustaleń. Próbuje natomiast zwalczać decyzję o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych (sprawa oznaczona przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2356/12) wskazując na brak na tej drodze znaku informującego o drodze płatnej.

Argumentacja skarżącego nie może prowadzić do uwzględnienia skargi.

Sąd podzielił pogląd organu, że brak znaku informacyjnego nie jest przesłanką wyłączającą odpowiedzialność użytkownika za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Znak informacyjny w przeciwieństwie do znaków nakazu czy zakazu przekazuje kierowcom określone informacje a nie wprowadza dyrektywy określonego zachowania się, której złamanie powoduje nałożenie określonych sankcji finansowych. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z samego prawa i jego powstanie nie jest powiązane bezpośrednio z oznakowaniem drogi. Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu winien wybrać odpowiednią trasę, tak aby nie narazić się na sankcje finansowe. Kwestia ewentualnej nowelizacji ustawy o drogach publicznych o której wspomina się w skardze, nie może także prowadzić do jej uwzględnienia, gdyż kontrola Sądu obejmuje prawidłowość zastosowania przez organ przepisów mających zastosowanie w sprawie a nie dopiero projektowanych.

Odnosząc się z kolei do zarzutów i argumentacji skarżącego dotyczących Dyrektywy 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 maja 2006 r. oraz zawartej w niej definicji "pojazdu" należy wskazać, że powyższa Dyrektywa została implementowana do porządku prawnego ustawą z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych ustaw (Dz. U. 2008 Nr 218 poz. 1391).

Zdaniem skarżącego, definicja pojazdu samochodowego użyta w przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych jest zbyt szeroka i powinna być wyłączona w stosunku do pojazdów o nadwoziu osobowym (takim pojazdem wraz z przyczepą poruszał się skarżący). Odnosząc się do powyższego, należy stwierdzić, że wspominana Dyrektywa 2006/38/WE określa ramy prawne poboru opłat za przejazd pojazdów, przez które rozumie się pojazdy silnikowe lub zespoły pojazdów, który są wyłącznie przeznaczone lub wyłącznie używane do przewozu drogowego towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t po drogach znajdujących się w sieci transeuropejskiej.

Fakt, że ustawa o drogach publicznych implementuje do polskiego porządku prawnego dyrektywę 2006/38/WE, nie wyklucza wprowadzenia obowiązku uiszczania opłat za przejazd dla pojazdów samochodowych innych niż samochody ciężarowe, co wynika z unormowania zawartego w art. 7 ust. 1 dyrektywy.

Z możliwości takiej skorzystał polski ustawodawca, który przepisami wzmiankowanej ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw objął opłatą elektroniczną nie tylko samochody ciężarowe, lecz wszystkie pojazdy samochodowe i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t oraz autobusy niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz. 433) zakłada pobór opłat na drogach krajowych, które nie znajdują się w sieci transeuropejskiej.

Zaakcentowania przy tym wymaga, że na podstawie art. 7a ust. 4 dyrektywy 2006/3 8/WE państwa członkowskie są obowiązane informować Komisję Europejską o nowych systemach opłat za przejazd co najmniej cztery miesiące przed ich wprowadzeniem. Polska notyfikowała elektroniczny system poboru opłat w dniu 25 lutego 2011 r. Dnia 30 czerwca 2011 r. KE wyraziła pozytywną opinię o tym systemie, stwierdzając, że zastosowanie nowego systemu poboru opłat stanowi rozwiązanie "przejrzyste, niedyskryminacyjne i proporcjonalne do kosztów infrastruktury, eksploatacji, zarządzania i poboru opłat oraz że najprawdopodobniej nie będzie miało negatywnych skutków dla konkurencji na rynku wewnętrznym oraz dla swobodnego przepływu towarów" (opinia Komisji dostępna na stronie www. transport.gov.pl.).

Podobnie, jako niezasadny, należy ocenić zarzut skarżącego o braku podstawy prawnej do nadania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 13 k ust. 5 decyzji, o której mowa w ust. 4 (m.in. o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej), nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, z zastrzeżeniem ust. 6.

Z kolei w myśl ust. 6 tego przepisu, zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej, który kieruje pojazdem samochodowym, mający miejsce stałego zamieszkania w kraju, uiszcza tę karę w terminie do 21 dni od dnia jej nałożenia oraz jest obowiązany do niezwłocznego przekazania dowodu uiszczenia kary pieniężnej organowi, który ją nałożył.

Analizując powyższe przepisy należy dojść do wniosku, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w zakresie jej wykonalności ma szczególny charakter. Na mocy art. 13k ust. 5 u.d.p. decyzji tej został bowiem nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że wniesienie odwołania od tej decyzji nie wstrzymuje biegu jej wykonania. Dla osób zobowiązanych do uiszczenia kary pieniężnej, mających miejsce stałego zamieszkania w Polsce, rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oznacza 21 - dniowy termin uiszczenia nałożonej kary, który biegnie od dnia jej nałożenia, czyli de facto od dnia doręczenia decyzji. Należy również wskazać, że w razie wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej organ odwoławczy może wydać postanowienie o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania. O treści art. 13 k ust. 6 u.o.d.p. skarżący został poinformowany co wynika z decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2011 r.

Reasumując ten wątek należy w konsekwencji uznać, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą (VI SA/Wa 2356/12, przed połączeniem) oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżący wykonujący przejazd w dniu [...] października 2011 r. o godz. godzina 18 min 09 (chwila kontroli mobilnej) nie uiścił za ten przejazd opłaty elektronicznej. W tym stanie rzeczy nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za ten przejazd było zgodne z przepisami prawa tj. z art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Odnosząc się do pozostałych przejazdów wykonanych w dniach:

1) 10.09.2011 r. godz. 15:19:20 (sprawa przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2355/12

2) 12.09. 2011 r. godz. 06:38:04 ( sprawa przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2354/12)

3) 13.09. 2011 r. godz. 06:29:17 (sprawa przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2353/12)

4) 13.09. 2011 r. godz. 18:09:05 (sprawa przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2352/12)

5) 03.10. 2011 r. godz. 19:36:35 (sprawa przed połączeniem sygn. akt VI SA/Wa 2351/12)

zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w tych sprawach zasadnie uznając, że w opisanych dniach i godzinach na odcinkach płatnych drogi krajowej [...] skarżący był osobą kierującą zespołem pojazdów oraz, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za każdy z tych przejazdów.

Jak wynika z akt sprawy, protokół kontroli mobilnej przeprowadzonej z udziałem skarżącego w dniu [...] października 2011 r. oprócz danych związanych bezpośrednio z przejazdem dokonywanym w chwili zatrzymania do kontroli zawierał również ustalenia poczynione przez organ w związku z otrzymaniem w trakcie tej kontroli informacji z systemu o nieuiszczeniu opłaty elektronicznej za przejazdy zespołu pojazdów poddanego kontroli w dniach: 10.09.2011 r. godz. 15:19:20; 12.09.2011 r. godz. 06:38:04; 13.09.2011 r. godz. 06:29:17; 13.09.2011 r. godz. 18:09:05 oraz 03.10.2011 r. godz. 19:36:35.

Skarżący w toku kontroli zeznał, że jest właścicielem samochodu [...] od 2 września 2011 r. Podał, że nie udostępnia samochodu innym osobom oraz że w dniach 10, 12, 13 września 2011 r. oraz 3 października 2011 r. on prowadził pojazd z przyczepą [...] nr rej [...].

Nie jest sporne, że skarżący odmówił podpisania zarówno protokołu kontroli jak i przesłuchania a także odmówił kontrolującym pokwitowania doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2011 r.

Umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika z 13 1 ust. 2 u.o.d.p. w związku z przepisem § 6.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu 76 § 1 k.p.a.

Z kolei sam fakt odmowy podpisania protokołu kontroli, czy też protokołu zeznań przez kierowcę nie zmniejsza wartości dowodowej tych dokumentów. Z samego tylko faktu niepodpisania przez kierowcę protokołu kontroli nie można wywieść, iż nie zgadza się on z jego treścią. Skorzystanie z prawa niepodpisania protokołu kontroli nie przesądza jeszcze w żaden sposób, że kontrolowany kwestionuje jego treść, tym bardziej, że miał on możliwość zgłoszenia uwag do przebiegu kontroli, czego jednak nie zrobił. Podobnie ma się rzecz z niepodpisaniem protokołu przesłuchania. Ma rację skarżący, że ogólne zasady postępowania, w tym zasada prawdy obiektywnej, nakładają na organ obowiązek dążenia do ustalenia poprawnego stanu faktycznego, co jednak nie oznacza, że na stronie postępowania nie ciążą żadne obowiązki. Tymczasem R. C. na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie zaprzeczył, że jego zeznania złożone w dniu [...] października 2011 r. nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. Próbuje on jedynie przenieść ciężar dowodu ustalenia stanu faktycznego sprawy w całości na organ. Wobec braku woli współdziałania skarżącego w wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy organ z urzędu podejmował przewidziane przepisami obowiązującego prawa działania zmierzające do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Przede wszystkim ustalono, że za każdy z wymienionych w decyzji przejazdów nie była uiszczona opłata elektroniczna (v. pismo firmy Kapsch).

Skarżący pomimo, że otrzymał to pismo do wiadomości z pouczeniem o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, nie skorzystał z przysługującego mu prawa wypowiedzenia się.

Wobec zawarcia w niepodpisanym przez skarżącego protokole zeznań w których R. C. stwierdził, że to on kierował zespołem pojazdów w dniach wskazanych w protokole kontroli oraz, że nie udostępniał w tych dniach pojazdu innym osobom trudno zarzucić organowi, który na podstawie tego dowodu oraz danych z systemu viaToll wyprowadził wniosek, że osobą kierującą pojazdem podczas sześciu przejazdów wymagających opłacenia był właśnie skarżący.

Zdaniem Sądu, bierność strony nie może być przedmiotem późniejszych zarzutów, tym bardziej, że wiadomości co do wskazania podmiotu, któremu skarżący udostępnił do kierowania pojazd będący jego własnością mógł podać jedynie R. C., gdyż tylko on dysponował wiedzą na temat tych okoliczności.

Niewątpliwie prawem strony w postępowaniu administracyjnym pozostaje zarówno bierna postawa przy gromadzeniu dowodów zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy jak również kwestionowanie działań organu. Jednakże trzeba zaakceptować wówczas i ten skutek takiej biernej postawy, że dokonane ustalenia bazować będą na tym materiale, który uda się organom zgromadzić.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy uznać, iż wydając sporne decyzje organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, organ wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia każdej z połączonych spraw oraz dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów.

W tych warunkach skargi R. C. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako, że nie mają usprawiedliwionych podstaw.