Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32 ust 1, art 2 ust 1 pkt 4, ar 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 §1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w związku z art. 3 art. 63 ust. 2 i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006r. ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A.C.- uchylił w całości decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. znak [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na A.C.- będącego odbiorcą odpadów w postaci: przedniej części pojazdu marki VOLKS WAGEN, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz przedniej części pojazdu marki HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przywiezionych nielegalnie - oraz umorzył postępowanie I instancji w części dotyczącej nałożenia kary odnośnie dwóch tylnych części pojazdów marki AUDI oraz OPEL nieposiadających substancji i elementów niebezpiecznych zakwalifikowanych do odpadów innych niż niebezpieczne, sklasyfikowanych pod kodem 16 01 06.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 16 lipca 2009 r. w wyniku kontroli drogowej, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w L., wykryto międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci: przedniej części pojazdu marki VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przedniej części pojazdu marki HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], tylnej części pojazdu marki AUDI, tylnej części pojazdu marki OPEL.

W trakcie kontroli ustalono, że ww. przedmioty postępowania zostały sprowadzone z terenu Niemiec. Wysyłającym była firma [...]w H., a odbiorcą A.C., mieszkający w L.

Transport odbywał się bez stosownych zezwoleń na przywóz odpadów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. A.C. przedstawił jedynie fakturę zakupu przedmiotowych rzeczy. Zgromadzoną dokumentację [...] Oddział Straży Granicznej przekazał Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, informując o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 20 lipca 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04*, w postaci mechanicznie odciętych dwóch przednich i dwóch tylnych części pojazdów przez A.C.. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał stronę do oddania odpadów, w postaci ww. uszkodzonych części pojazdów, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. A.C. wykonał obowiązek nałożony ww. postanowieniem, potwierdzając ten fakt kopią faktury wystawionej przez Punkt Skupu Surowców Wtórnych - [...]z siedzibą w L.. Wyjaśniono, że ze względu na brak dowodów rejestracyjnych pojazdów, z których pochodzą przedmiotowe części pojazdów oraz fakt poddania ich kasacji na terenie Niemiec, powtórna kasacja tych pojazdów na terenie Polski nie jest możliwa. W związku z powyższym części pojazdów zostały przekazane do ww. firmy jako złom stalowy o masie 2,190 Mg, Wobec powyższego, decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami przywiezionymi nielegalnie.

W dniu 30 lipca 2012 r. [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, kary pieniężnej A.C.jako odbiorcy odpadów w postaci: przedniej części pojazdu marki VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przedniej części pojazdu marki HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], tylnej części pojazdu marki AUDI, tylnej części pojazdu marki OPEL, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia z Niemiec do Polski. O powyższym organ zawiadomił stronę pismem z dnia 30 lipca 2012 r. Pismem z dnia 9 października 2012 r. A.C. nadesłał wyjaśnienia w związku z wszczętym postępowaniem administracyjnym w sprawie nałożenia kary.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak [...] [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na A.C.jako odbiorcę ww. odpadów, przywiezionych nielegalnie z terenu Niemiec na terytorium Polski. Jako podstawę wydania decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 i art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył okoliczności ujawnienia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. W ocenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, przedmiotowe 4 części pojazdów wypełniały definicję odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243 ze zm.). Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) ww. przednie części pojazdów jako niekompletne zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, organ sklasyfikował pod kodem 16 01 04*, natomiast tylne części pojazdów zakwalifikował do odpadów o kodzie 16 01 06 - "zużyte pojazdy wycofane z eksploatacji niezawierające płynów i innych niebezpiecznych elementów". Organ wyjaśnił, że A.C. stał się odbiorcą odpadów sprowadzonych z Niemiec na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które na podstawie art. 2 pkt 35(a) ww. rozporządzenia stanowi nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Wskazał, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnił ilość wwiezionych do kraju odpadów, tj. 4 połówki pojazdów, charakter odpadów, tj. 2 połówki pojazdów stanowiące odpady niebezpieczne, jak również 2 połówki stanowiące odpady inne niż niebezpieczne, niestwierdzenie rzeczywistych szkód w środowisku spowodowanych przez odpady oraz niestwierdzenie wcześniejszego łamania przepisów ustawy i rozporządzenia 1013/2006 przez stronę. Okoliczności te spowodowały wymierzenie kary w minimalnej wysokości ustawowej, tj. 50.000 zł.

Od powyższej decyzji A.C. wniósł odwołanie, zwracając się o uchylenie decyzji w całości oraz odstąpienie od ukarania. Zdaniem odwołującego się, dla przedmiotowego postępowania istotne znaczenie ma skazanie go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego S. w S. za czyn związany z dokonaniem transportu odpadów lub substancji wbrew przepisom. Wskazał, że został oskarżony i skazany prawomocnie za działanie, które pokrywa się z zarzutem postawionym przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Podkreślił, że wymierzenie kary pieniężnej zaskarżoną decyzją jest powtórzeniem wymiaru kary za czyn już osądzony, ponadto decyzja organu I instancji dotyczy zarzutu działania umyślnego, natomiast w postępowaniu karnym został skazany za działanie nieumyślne. Dodał, że jednocześnie był przewożącym przedmioty postępowania jak i ich odbiorcą.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania A.C., wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie przeprowadzenia kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w L. w dniu 16 lipca 2009 r. ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów z terenu Niemiec do Polski. Ujawniono rzeczy w postaci przeciętych na pół pojazdów, tj. dwie przednie części pojazdów marki Volkswagen i Honda oraz dwie tylne części pojazdów marki Audi i Opel. Dla przedmiotowego ładunku przedstawiono dokument zakupu wystawiony przez firmę [...]w H.. Na podstawie dokumentu zakupu ustalono, że odbiorcą był A.C.. Przedmiotowy transport odbywał się bez stosownych zezwoleń na przywóz odpadów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów.

W wyniku analizy dokumentacji sprawy wykazano, iż przewożone były dwie przednie oraz dwie tylne części pojazdów, pochodzące z przeciętych na pół pojazdów Volkswagen, Honda, Audi i Opel. Z tłumaczenia faktury zakupu, wykonanego przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego wynika, iż przedmiotami transakcji objętymi tą fakturą były "używane części samochodowe". Powyższe oznacza, że niemiecki podmiot zbył na rzecz strony przedmiotowe przednie i tylne części pojazdów jako źródło używanych części zamiennych, które miały być pozyskane w wyniku przeprowadzenia demontażu połówek pojazdów. Organ zaznaczył, iż przedniej, jak również tylnej części (fragmentu) pojazdu nie można potraktować jako części zamiennej, ponieważ nie jest to część mogąca zostać bezpośrednio użyta w całości jako część zamienna w innym pojeździe, bez konieczności uprzedniego, odpowiedniego jej przygotowania. Podkreślił, iż nie istnieje taki proces technologiczny, w którym wytwarza się części (fragmenty) pojazdów, jako części samochodowe nadające się do bezpośredniego zamontowania. Części te nie będą mogły być wykorzystane zgodnie ze swoim przeznaczeniem w innym pojeździe i zajdzie konieczność poddania ich procesowi odzysku.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.), demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu. Skarżący nie posiada stosownych zezwoleń, uprawniających do prowadzenia stacji demontażu pojazdów. Ponadto, przedmiotowe części pojazdów zawierały części samochodowe, m.in. przewody paliwowe, klocki hamulcowe, przewody hamulcowe, poduszki powietrzne, które wymienione są w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. (Dz. U. nr 201, poz. 1666) w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko, a ich stosowanie w pojazdach jest zakazane zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Organ podkreślił, że faktura zakupu została wystawiona na rzecz A.C.przez podmiot [...]w H., a niemiecki przedsiębiorca zbył na rzecz skarżącego części pojazdów pochodzące z przeciętych na pół pojazdów z przeznaczeniem do demontażu na części. Przedmioty postępowania zostały zbyte na rzecz strony jeszcze na terenie Niemiec, gdzie dokonano mechanicznego odcięcia przedmiotowych części od pojazdów, które w związku z tym bezpowrotnie utraciły możliwość użytkowania ich zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Powyższe stanowi podstawę do zakwalifikowania przedmiotów postępowania do kategorii odpadów Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania decyzji.

Przednia część pojazdu marki VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przednia część pojazdu marki HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], a także tylna części pojazdu marki AUDI oraz tylna część pojazdu marki OPEL, jeszcze na terenie Niemiec uzyskały status odpadów z pojazdów. Podmiot niemiecki zbył przedmiotowe części pojazdów nienadające się do użycia, gdyż jako takie nie stanowią części zamiennej. Opis na fakturze "używane części samochodowe" wskazuje, że poprzedni posiadacz tych przedmiotów dostrzegał wartość handlową elementów pojazdów, tym samym zbywał przedmioty postępowania jako źródło części zamiennych, nie znajdując dla nich dalszego zastosowania w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. W przypadku ww. fragmentów pojazdów nastąpiło wyzbycie się ich przez poprzedniego właściciela. W świetle powyższego, przedmioty postępowania wypełniają definicję odpadu zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, według której "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest zobowiązany".

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w przedmiotowej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowe mechanicznie odcięte dwie przednie i dwie tylne części pojazdów stanowią odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r., obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak [...] prawidłowo ocenił, iż przedmioty postępowania wypełniają definicję odpadu, obowiązującą w dacie wydania decyzji. Ponadto zauważył, że w dniu 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Przedmiotowe części pojazdów także wypełniają ww. definicję.

W odniesieniu do zawartego w odwołaniu zarzutu, że prowadzone postępowanie administracyjne i nałożona w jego trakcie kara pieniężna dotyczy tego samego czynu, który został osądzony w postępowaniu karnym z art. 183 § 4 Kodeksu karnego, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie doszło do dwukrotnego karania za ten sam czyn, organ II instancji stwierdził, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Wobec faktu, iż odwołujący się był odbiorcą przedmiotowych odpadów, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej w trybie wyżej wskazanego przepisu prawa. Treść tego przepisu nie uzależnia nałożenia przedmiotowej kary od określonych okoliczności, lecz czyni ten obowiązek obligatoryjnym w każdym przypadku w stosunku do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie. Zatem niezależnie od tego, czy odwołujący się został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 183 § 4 ustawy Kodeks karny, czy też nie, [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska winien był wypełnić swój obowiązek.

Organ dodał, że wyrokiem Sądu Rejonowego S. w S., VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. dnia [...] sierpnia 2010 r. A.C. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 183 § 4 i 6 Kodeksu karnego, co świadczy o tym, że ustalenia organu I instancji w kwestii uznania przedmiotów postępowania za odpad są zbieżne z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym. Nie podzielił zarzutu dotyczącego podwójnego ukarania skarżącego za popełnienie tego samego czynu, raz na gruncie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i raz na podstawie Kodeksu karnego stwierdzając, że nie znajduje on odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Zauważył, iż w kwestii podwójnego karania w sytuacji wymierzenia kary pieniężnej oraz wyroku skazującego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1959/10, zgodnie z którym skazanie prawomocnym wyrokiem oraz nałożenie kary pieniężnej mają swoje źródło w różnych zachowaniach skarżącego, polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Nie ma tu zatem mowy o podwójnym ukaraniu za ten sam czyn.

Organ odwoławczy wskazał, że międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów na podstawie art. 3 oraz art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VI! Konwencji Bazylejskiej; odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV i IVA; mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Stosownie do art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2012 r., wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowane do Polski, podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), odpady zużytych pojazdów klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy lub pod kodem 16 01 06 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów. Organ stwierdził, iż dwie przednie części pojazdów marki: VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], posiadały m.in. silniki, przewody paliwowe, a tym samym płyny eksploatacyjne. Z tej przyczyny posiadały właściwości niebezpieczne, zatem powinny być sklasyfikowane pod kodem 16 01 04*. Natomiast tylne części pojazdów marki AUDI oraz OPEL nieposiadające substancji i elementów niebezpiecznych m.in. silnika, w tym płynów eksploatacyjnych, należy zakwalifikować do odpadów innych niż niebezpieczne, zatem powinny być sklasyfikowane pod kodem 16 01 06. Według klasyfikacji zawartej w załączniku III do rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 przedmiotowe tylne części pojazdów winny być zaklasyfikowane jako odpady oznaczone kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające cieczy ani niebezpiecznych elementów. W przypadku przywozu przedmiotowych odpadów do Polski, obowiązek zastosowania procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody wynikał z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia. Z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. elementów dokonane przed dniem 1 stycznia 2013 r. z Niemiec do Polski winno się odbyć w zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów.

Organ podał, że zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom stanowi nielegalne przemieszczenie. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe odpady zostały sprowadzone z Niemiec do Polski bez zastosowania tej procedury, przemieszczenie to nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Jednocześnie organ zauważył, że z dniem 31 grudnia 2012 r. wygasły ww. przepisy przejściowe dotyczące przywozu niektórych odpadów do Polski, określone w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powyższe oznacza, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. można przemieszczać do Polski, bez pisemnego zezwolenia wydanego w postaci decyzji właściwych organów, odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, czyli w tzw. "zielonym" wykazie odpadów. Odpady w postaci pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych, znajdują się na ww. liście odpadów (zał. III do rozporządzenia nr 1013/2006) i oznaczone są kodem B1250, a także sklasyfikowane pod kodem 16 01 06 wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogi odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Wobec powyższego sprowadzenie do Polski odpadu w postaci tylnych części pojazdów marki AUDI i OPEL stanowiących odpady inne niż niebezpieczne obecnie nie wymaga uzyskania pisemnego zezwolenia, a podlega jedynie procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006. Organ wskazał, że przepisy ustawy dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) nie zawierają przepisów przejściowych regulujących zasady postępowania w przypadku zmiany stanu prawnego wskutek upływu okresów przejściowych zawartych w ww. rozporządzeniu. Jeżeli ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów przejściowych, a sprawa dotyczy wymierzenia kary za czyn, który w dacie jego popełnienia był deliktem administracyjnym, zaś w dacie rozpatrywania sprawy, w wyniku zmiany przepisów, deliktem być przestał, należy stosować przepisy nowe, względniejsze dla sprawcy. Ponadto ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie przewiduje sankcji w postaci kary pieniężnej dla odbiorców odpadów, które zostały sprowadzone do kraju z naruszeniem zasad objętych procedurą informacyjną z art. 18 rozporządzenia (WE) 1013/2006.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w dacie wydania decyzji brak jest możliwości nałożenia kary pieniężnej na A.C., będącego odbiorcą odpadów w postaci tylnych części pojazdów marki AUDI i OPEL, stanowiących odpady inne niż niebezpieczne. W związku z tym należało umorzyć postępowanie w sprawie nałożenia kary w zakresie dotyczącym odpadów w postaci tylnych części pojazdów marki AUDI i OPEL

Organ wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentu zakupu z dnia 22 czerwca 2009 r. wynika, iż A.C. jest odbiorcą przedmiotowych odpadów. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł.

Ustalając wysokość kary organ wskazał, że należy zastosować kryteria określone w art. 34 ww. ustawy, tj. należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006. Zauważył, iż [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił karę w wysokości 50.000 zł, kierując się ilością sprowadzonych odpadów w postaci 4 połówek pojazdów, charakterem odpadów, tj. 2 połówki pojazdów stanowiące odpady niebezpieczne, jak również 2 połówki stanowiące odpady inne niż niebezpieczne, a także niestwierdzeniem rzeczywistych szkód w środowisku spowodowanych przez odpady oraz brakiem wcześniejszego łamania przepisów ustawy i rozporządzenia 1013/2006 przez stronę. Powyższe spowodowało wymierzenie kary w minimalnej wysokości ustawowej tj. 50.000zł. Organ odwoławczy podkreślił, że [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył karę w wysokości 50.000 zł. na A.C.będącego odbiorcą odpadów w postaci 4 połówek pojazdów, tj. 2 połówek pojazdów stanowiących odpady niebezpieczne, jak również 2 połówek stanowiących odpady inne niż niebezpieczne. W ocenie organu odwoławczego, ponieważ po wygaśnięciu przepisów przejściowych w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej istnieje obowiązek stosowania przepisów względniejszych dla strony, należało uchylić decyzję organu I instancji, gdyż uwzględniała ona przy ustalaniu wysokości kary odpady inne niż niebezpieczne o kodzie B1250, w stosunku do których nie należy nakładać takiej kary. Ponadto organ zauważył, że organ l instancji nałożył na stronę karę w minimalnej wysokości ustawowej, tj. 50.000 zł. Jednocześnie, zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, stanowi odzwierciedlenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że nakładając karę pieniężną kierował się treścią art. 34 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ustalając wysokość kary, organ wziął pod uwagę ilość odpadów (tj. 2 połówki pojazdów) oraz ich niebezpieczny charakter, brak stwierdzenia śladów zanieczyszczenia terenu substancjami ropopochodnymi, a tym samym wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady. Ponadto w stosunku do odwołującego się nie stwierdzono okoliczności wcześniejszego naruszenia przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. ustawy i rozporządzenia 1013/2006. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, powyższe daje podstawę do tego,aby na odwołującego się, jako odbiorcę nielegalnie przywiezionych odpadów, nałożyć karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, tj. wartości najniższej, jaką przewiduje art. 32 ust. 1.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł A.C.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Stwierdził, iż przemieszczane pojazdy nie były odpadami, ani nie były niebezpieczne dla środowiska. Podkreślił, że był jednocześnie nabywcą części samochodowych w Niemczech, przewoźnikiem międzynarodowym tych części oraz odbiorcą części w kraju. Ponadto, części te nie były odpadami przywiezionymi nielegalnie i nie miały cech zagrażających życiu lub zdrowiu. Skarżący zarzucił również pominięcie przez organ administracji przepisów Kodeksu wykroczeń, w szczególności art. 45 w związku z art. 48 Kw, poprzez brak uznania, że ustała karalność wskutek przedawnienia. Zdaniem skarżącego, postępowanie powinno podlegać umorzeniu, ponieważ upłynął okres dwóch lat od popełnienia czynów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), zgodnie z którym wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006, jak stanowi art. 34 cytowanej ustawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzanych nielegalnie.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący sprowadził z terenu Niemiec: przednią część pojazdu marki VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przednią część pojazdu marki HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], tylną część pojazdu marki AUDI, tylną część pojazdu marki OPEL. Jak ustalono podczas kontroli drogowej w dniu 16 lipca 2009 r., przedmiotowy transport odbywał się bez stosownych zezwoleń na przywóz odpadów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Wysyłającym była firma [...]w H., natomiast odbiorcą był A.C. Przewożone dwie przednie oraz dwie tylne części pojazdów w fakturze ich zakupu określone zostały jako "używane części samochodowe". Części te w wyniku ich mechanicznego odcięcia od pojazdów bezpowrotnie utraciły możliwość użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

Uwzględniając okoliczności sprawy stwierdzić należy, że przedmioty postępowania wypełniają definicję odpadu, zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z cytowanym przepisem, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów na podstawie art. 3 oraz art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II1 VII Konwencji Bazylejskiej; odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV i IVA; mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IMA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Stosownie do art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2012 r., wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowane do Polski, podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), odpady zużytych pojazdów klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy lub pod kodem 16 01 06 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż dwie przednie części pojazdów marki VOLKSWAGEN o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz HONDA o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] posiadały m.in. silniki, przewody paliwowe, a tym samym płyny eksploatacyjne. Z tej przyczyny posiadały właściwości niebezpieczne, zatem powinny być sklasyfikowane pod kodem 16 01 04*. Natomiast tylne części pojazdów marki AUDI oraz OPEL nieposiadające substancji i elementów niebezpiecznych m.in. silnika w tym płynów eksploatacyjnych, należy zakwalifikować do odpadów innych niż niebezpieczne, zatem powinny być sklasyfikowane pod kodem 16 01 06. Według klasyfikacji zawartej w załączniku III do rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 przedmiotowe tylne części pojazdów winny być zaklasyfikowane jako odpady oznaczone kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające cieczy ani niebezpiecznych elementów. W przypadku przywozu przedmiotowych odpadów do Polski, obowiązek zastosowania procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody wynikał z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia. Z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. elementów dokonane przed dniem 1 stycznia 2013 r. z Niemiec do Polski winno się odbyć z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów. Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom stanowi nielegalne przemieszczenie. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe odpady zostały sprowadzone z Niemiec do Polski bez zastosowania tej procedury, przemieszczenie to nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Podkreślenia wymaga, że z dniem 31 grudnia 2012 r. wygasły przepisy przejściowe dotyczące przywozu niektórych odpadów do Polski, określone w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Od dnia 1 stycznia 2013 r. można przemieszczać do Polski, bez pisemnego zezwolenia wydanego w postaci decyzji właściwych zainteresowanych organów, odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III rozporządzenia Nr 1013/2006. Odpady w postaci pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych, znajdują się na ww. liście odpadów (zał. III do rozporządzenia nr 1013/2006) i oznaczone są kodem B1250, a także sklasyfikowane pod kodem 16 01 06 wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że sprowadzenie do Polski odpadu w postaci tylnych części pojazdów marki AUDI i OPEL stanowiących odpady inne niż niebezpieczne, obecnie nie wymaga uzyskania pisemnego zezwolenia, lecz podlega procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006. Przepisy ustawy dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) nie zawierają przepisów przejściowych regulujących zasady postępowania w przypadku zmiany stanu prawnego wskutek upływu okresów przejściowych zawartych w przywołanym rozporządzeniu. W tych okolicznościach jako prawidłowe trzeba ocenić stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym jeżeli ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów przejściowych, a sprawa dotyczy wymierzenia kary za czyn, który w dacie jego popełnienia był deliktem administracyjnym, zaś w dacie rozpatrywania sprawy w wyniku zmiany przepisów deliktem być przestał, należy stosować przepisy nowe, względniejsze dla sprawcy. Podkreślenia wymaga, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie przewiduje sankcji w postaci kary pieniężnej dla odbiorców odpadów, które zostały sprowadzone do kraju z naruszeniem zasad objętych procedurą informacyjną z art. 18 rozporządzenia (WE) 1013/2006. Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji brak było możliwości nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, będącego odbiorcą odpadów w postaci tylnych części pojazdów marki AUDI i OPEL, stanowiących odpady inne niż niebezpieczne. Powyższe stanowiło przesłankę umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary w tym zakresie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, Sąd stwierdza, że organ wymierzył karę w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu treści art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.). Kara została wymierzona w wysokości minimalnej, tj. 50.000 zł. Wbrew stanowisku skarżącego, na wymierzenie kary przez organ administracji pozostaje bez wpływu okoliczność, iż na podstawie art. 183 § 4 i 6 Kodeksu karnego został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego S. w S. za czyn związany z dokonaniem transportu odpadów lub substancji wbrew przepisom. Nie doszło bowiem do dwukrotnego ukarania skarżącego za ten sam czyn. Podkreślić trzeba, że nałożenie w trybie administracyjnym kary pieniężnej nie jest tożsame z wymierzeniem kary grzywny w procesie karnym. Ponadto, art. 31 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), przewidujący możliwość wymierzenia kary aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, nie dotyczy postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Do postępowań administracyjnych w sprawach nakładania kar pieniężnych w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie stosuje się przepisów ww. Kodeksu, które na gruncie cytowanej ustawy znajdują zastosowanie w przypadku, o którym mowa w art. 31 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie będącym jednak podstawą orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Stanowisko skarżącego, iż postawione mu zarzuty mają charakter wykroczeń w rozumieniu ustawy Kodeks wykroczeń, jest zatem bezzasadne.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.