Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 49/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art 149 par. 1a ustawy PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 , art.  209, art. 35 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 149a  par. 1, art. 52, art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1, art. 6, art. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 1996 nr 102 poz 475
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rzecz [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2016r. T. J. przesłał drogą elektroniczną na adres e-mail [...]l, skierowany do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej, dotyczącej zanonimizowanych kopii wszystkich zawiadomień o znalezieniu zabytku archeologicznego, składanych do wojewódzkiego konserwatora zabytków lub właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) od 2010r. do chwili obecnej przez przypadkowych znalazców w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014r. poz. 1446).

W związku z brakiem odpowiedzi wnioskodawca przesłał w dniu 25 maja 2016r drogą pocztową skierowane do ww. organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, (data wpływu – 30 maja 2016r.).

W piśmie z dnia 15 czerwca 2016r. Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował T. J., że jego e-mail z dnia 29 kwietnia 2016r. nie może zostać potraktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej, gdyż organ nie jest jeszcze uczestnikiem platformy teleinformatycznej ePUAP, wobec czego brak jest możliwości załatwiania jakichkolwiek spraw za pośrednictwem poczty e-mail, w szczególności wniosków o udzielenie informacji publicznej. Za taki wniosek zostało natomiast uznane ww. pismo z dnia 25 maja 2016r. W tym zakresie organ poinformował T. J., powołując się na art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r. poz. 2058 ze zm.), że z uwagi na szczupłą obsadę kadrową, ograniczone możliwości techniczne oraz realizowane zadania, informacja publiczna we wnioskowanym zakresie zostanie udostępniona do dnia 30 lipca 2016r.

W dniu 30 czerwca 2016r. T. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, domagając się:

1. zobowiązania organu do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i udzielenia stronie stosownych informacji, o których mowa we wnioskach,

2. uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. zasądzenia od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz przyznania sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł stosownie do postanowień art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

W powyższym zakresie skarżący zwrócił uwagę na rażące naruszenie przepisów art. 3 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – poprzez bezczynność polegającą na braku podjęcia działań zmierzających do udostępnienia informacji publicznej, do przekazania której organ był zobowiązany przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem strony argumentacja organu o braku możliwości uznania za wniosek o udzielenie informacji publicznej dokumentu przesłanego e-mailem nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Z ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika bowiem jednoznacznie, że wolą ustawodawcy było odformalizowanie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji składany w tym zakresie wniosek nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom, w szczególności określonym w K.p.a. W opinii strony wysiłek pracowników organu ukierunkowany jest nie na udostępnienie informacji, ale na stworzenie pozorów co do braku możliwości pozytywnego załatwienia sprawy, zarówno w sferze argumentacji prawnej jak i faktycznej – co nie licuje z wizerunkiem rzetelnej administracji publicznej i bez wątpienia nie nosi znamion tzw. działania w dobrej wierze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, argumentując że T. J. nie wyczerpał trybu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. E-mail z dnia 29 kwietnia 2016r. nie mógł bowiem – z ww. przyczyn – zostać potraktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej, za który uznano pismo z dnia 25 maja 2016r. zatytułowane jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Ponadto wymagane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mogłoby zostać skierowane dopiero po bezskutecznym upływie wskazanego w odpowiedzi z dnia 15 czerwca 2016r. terminu do załatwienia sprawy tj. po dniu 30 lipca 2016r. W sytuacji gdyby Sąd uznał, że e-mail z dnia 29 kwietnia 2016r. powinien zostać zakwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mając na uwadze brak możliwości załatwienia przez organ sprawy w terminie do 14 dni licząc od dnia jego doręczenia, organ wskazał że informacja publiczna mogłaby być udostępniona skarżącemu – na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – do dnia 29 czerwca 2016 roku. Dopiero potem, w przypadku niezałatwienia sprawy, T. J. mógłby skierować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a ze skargą do Sądu wystąpić w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu lub 60 dni w przypadku braku takiej odpowiedzi. W każdym z tych przypadków termin do wniesienia skargi na bezczynność organu upływałby po dniu 11 lipca 2016r., to jest po dacie wpływu skargi na jego bezczynność.

W przypadku gdyby Sąd nie podzielił przedstawionej argumentacji, organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie zwrócono uwagę, że pismem z dnia 15 czerwca 2016r. wnioskodawca został poinformowany o tym, iż z uwagi na szczupłą obsadę kadrową, ograniczone możliwości techniczne oraz realizowane wówczas zadania, żądane informacje zostaną udostępnione do dnia 30 lipca 2016r. Organ wyraził zarazem pogląd, że tylko on sam ocenia, czy jest możliwe udzielenie przez niego informacji publicznej w terminie podstawowym wskazanym w art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W przeciwnym przypadku należy jedynie wskazać przyczyny, dla których informacja nie może zostać udostępniona w terminie podstawowym oraz termin załatwienia sprawy – z których to obowiązków organ wywiązał się w ww. piśmie z dnia 15 czerwca 2016r., podczas gdy żądana informacja publiczna została udostępniona stronie w dniu 29 lipca 2016r.

W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2016r. skarżący zwrócił uwagę, że odpowiedź organu z dnia 15 czerwca 2016r. (środa) z niewiadomych względów została nadana na poczcie 20 czerwca 2016 r. (poniedziałek), natomiast po skierowaniu skargi (data wpływu – 11 lipca 2016r.) nadesłano stronie w dniu 29 lipca 2016r. niekompletną dokumentację. W dniu 1 sierpnia 2016r. skarżący ponowił swój wniosek o przesłanie kompletnej i rzetelnej dokumentacji tj. trzech konkretnych dokumentów, których nie otrzymał. W odpowiedzi z dnia 11 sierpnia 2016r. strona została poinformowana, że z uwagi na konieczność zakreślenia trzech nazwisk organ zmuszony jest do przesunięcia terminu przekazania materiałów do dnia 5 września 2016r. W konsekwencji kompletny materiał zostanie stronie doręczony dopiero w dniu 5 września 2016r., a więc pięć miesięcy po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W tej ostatniej odpowiedzi organ, przekazując żądaną informację publiczną, wyjaśnił że szukanie żądanych dokumentów, w zakresie oczekiwanym przez stronę, nie polegało na kwerendzie w obrębie tylko jednego archiwum, co w istniejącej sytuacji kadrowej organu mocno utrudniało udzielenie odpowiedzi na żądania, obejmujące okres kilkuletni. Z rozproszenia dokumentacji wynikał również uprzedni brak przesłania kompletnych danych. Nie jest to natomiast kwestia woli lub niechęci – ze strony organu – do udzielenia oczekiwanej informacji.

W kolejnym piśmie procesowym – z dnia 21 września 2016r. – skarżący wyjaśnił, że jest w sporze prawnym z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego – w związku z odmową przyznania nagrody za odkrycie na jego nieruchomości zabytku archeologicznego, zaś informacje udostępnione przez organ miały posłużyć jako ewentualne dowody w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 867/16 oraz sygn. akt VII SAB/Wa 29/16). Wartość przedmiotu sporu w ww. sprawach stanowi 13.200 zł, co odpowiada średniej arytmetycznej wartości nagród przyznawanych za odkrycie zabytku archeologicznego. Z tych też względów dotrzymanie przez organ ustawowych terminów na pozyskanie przedmiotowych informacji było niezmiernie istotne dla strony.

W piśmie z dnia 5 października 2016r. wykonująca zawód doradcy podatkowego K. J., reprezentująca w niniejszej sprawie męża, wniosła o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.000 zł – na podstawie art. 205 § 2, 3 i 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.

Na wstępie należy podkreślić, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (aktualny Dz. U. z 2016, poz. 1764), zwanej dalej ustawą, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej CBOSA). Tym samym nie sposób podzielić stanowiska organu o konieczności odrzucenia skargi w niniejszej sprawie ze względu na brak wyczerpania trybu określonego w art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania w niniejszej sprawie – dotyczy bowiem przypadków, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, stanowiąc że wówczas skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie skarżący zarzuca Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków bezczynność, wskazując że do dnia 29 czerwca 2016r. nie otrzymał odpowiedzi na skierowany na adres e-mail (podany na stronie internetowej BIP organu) wniosek z dnia 29 kwietnia 2016r. o udostępnienie informacji publicznej. W tym zakresie, zdaniem strony, organ od dnia 13 maja 2016r. pozostawał w zwłoce.

Z akt sprawy wynika, że:

1. w dniu 29 kwietnia 2016r. T. J. przesłał drogą elektroniczną na adres e-mail [...], skierowany do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej, dotyczącej zanonimizowanych kopii wszystkich zawiadomień o znalezieniu zabytku archeologicznego, składanych do wojewódzkiego konserwatora zabytków lub właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) od 2010r. do chwili obecnej przez przypadkowych znalazców w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014r. poz. 1446);

2. w związku z brakiem odpowiedzi wnioskodawca przesłał w dniu 25 maja 2016r drogą pocztową skierowane do ww. organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (data wpływu – 30 maja 2016r.);

3. w piśmie z dnia 15 czerwca 2016r. organ poinformował T. J., że jego e-mail z dnia 29 kwietnia 2016r. nie może zostać potraktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej, gdyż organ nie jest jeszcze uczestnikiem platformy teleinformatycznej EPUAP, wobec czego brak jest możliwości załatwiania jakichkolwiek spraw za pośrednictwem poczty e-mail; za taki wniosek uznano natomiast wysłane pocztą ww. pismo z dnia 25 maja 2016r., informując stronę, że z uwagi na szczupłą obsadę kadrową, ograniczone możliwości techniczne oraz realizowane zadania, żądana informacja publiczna zostanie udostępniona do dnia 30 lipca 2016r. (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy);

4. w dniu 30 czerwca 2016r. T. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, polegającą na "niepodejmowaniu działań zmierzających do udostępnienia informacji publicznej";

5. pismem, przesłanym drogą elektroniczną w dniu 29 lipca 2016r., organ przekazał stronie – w załączeniu – żądane zgłoszenia dotyczące znalezienia zabytków archeologicznych;

6. pismem z dnia 1 sierpnia 2016r. skarżący ponowił swój wniosek o przesłanie kompletnej i rzetelnej dokumentacji tj. trzech konkretnych dokumentów, których nie otrzymał;

7. w odpowiedzi z dnia 11 sierpnia 2016r. organ poinformował stronę – w odniesieniu do znalezisk z terenu [...], że ze względu na oczekiwaną formę, tj. "zanonimizowane dokumenty PDF" (w sytuacji gdy oryginalne protokoły ze zgłoszeń znalezisk są dokumentami papierowymi) konieczność przetworzenia tych dokumentów do żądanej formy powoduje, iż informacja w tym zakresie może zostać udostępniona stronie w terminie do 5 września 2016r.;

8. w odpowiedzi z dnia 5 września 2016r. organ, przekazując pozostałą część żądanej informacji publicznej, wyjaśnił że szukanie tej dokumentacji nie polegało na kwerendzie w obrębie tylko jednego archiwum, co w istniejącej sytuacji kadrowej organu mocno utrudniało udzielenie odpowiedzi na wniosek, obejmujący kilkuletni okres; z rozproszenia materiałów wynikał również uprzedni brak przesłania kompletnych danych.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP i obejmuje m.in. dostęp do dokumentów (ust. 2). Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ustawy. Z mocy art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 ustawy stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych.

Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest to, że Wojewódzki Konserwator Zabytków jest podmiotem obowiązanym do udostępniania zanonimizowanych kopii wszystkich zawiadomień o znalezieniu zabytku archeologicznego, składanych do wojewódzkiego konserwatora zabytków lub właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) – które dotyczą informacji publicznej, stosownie do art. 1 i 6 ustawy.

W ocenie Sądu, organ – przesyłając wnioskodawcy wyjaśnienia co do niemożności udostępnienia informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy –dopiero przy piśmie z dnia 15 czerwca 2016r. (doręczonym w dniu 23 czerwca 2016r.), nie dopełnił wymogów ustanowionych w art. 13 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:

- udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1);

- jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Nie sposób przy tym podzielić argumentacji organu o tym, że wobec braku uczestniczenia w platformie teleinformatycznej ePUAP e-mail skarżącego z dnia 29 kwietnia 2016r. nie może zostać potraktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej. W tym zakresie należy podkreślić, że przepisy ustawy nie ustanawiają jakichkolwiek wymogów formalnych dla takiego wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 1991/12, postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt I OSK 2897/15, dostępne j.w.). Pogląd ten w pełni zasługuje na aprobatę, szczególnie z uwagi na brak konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu omawianej ustawy oraz z treści art. 10 ust. 2 ustawy, stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.

Ze względu na powyższe, do obowiązków organu administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015r., sygn. akt I OSK 1968/15, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015r., sygn. akt I OSK 1940/15, dostępne j.w.). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015r., sygn. akt I OZ 1414/15). Tym samym nawet ryzyko ewentualnego nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Obowiązkiem organu jest bowiem przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP), a w konsekwencji takie zorganizowanie swojej pracy i zatrudnienia, aby obowiązek ten – także w zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – był zrealizowany i każdy z wpływających do organu na oficjalny adres jego poczty elektronicznej listów był odbierany i odczytany. Podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej – poprzez zamieszczenie na internetowej stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu (co miało miejsce w niniejszej sprawie) należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane. Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał listy skierowane na ten adres i odpowiadał w sposób zgodny z obowiązującą w tym zakresie ustawą. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt I OSK 2897/15, dostępne j.w.).

Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że skarżący skutecznie złożył w dniu 29 kwietnia 2016r. – drogą elektroniczną – wniosek o udostępnienie informacji publicznej, skierowany na adres e-mail [...], podany na stronie internetowej organu. Mając na uwadze, że w terminie 14-tu dni od daty wpływu do organu wniosku z 29 kwietnia 2016r. (przewidzianym w art. 13 ustawy) organ nie udzielił żadnej odpowiedzi ani też nie wskazał przyczyn opóźnienia, przyjąć należało, że w tym zakresie dopuścił się bezczynności. Nie było jednak podstaw do uznania, że w tym przedmiocie doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym – co w szczególności dotyczy terminów określonych w art. 13 ustawy. Z niespornego stanu faktycznego, udokumentowanego aktami administracyjnymi, wynika bowiem że pismem z dnia 15 czerwca 2016r. organ poinformował T. J., że z uwagi na szczupłą obsadę kadrową, ograniczone możliwości techniczne oraz realizowane zadania, żądana informacja publiczna zostanie udostępniona do dnia 30 lipca 2016r. Następnie organ przekazał stronie żądane informacje przy piśmie z dnia 29 lipca 2016r. (17 zgłoszeń), uzupełniając te dane pismem z dnia 5 września 2016r. (10 zgłoszeń). W tym ostatnim zakresie organ wyjaśnił, że z rozproszenia dokumentacji wynikał uprzedni brak przesłania kompletnych danych, zaś ich szukanie nie ograniczało się do kwerendy w obrębie tylko jednego archiwum – co w istniejącej sytuacji kadrowej organu mocno utrudniało udzielenie odpowiedzi na obejmujące kilkuletni okres żądanie.

W konsekwencji, udzielenie powyższych informacji przed datą orzekania w niniejszej sprawie – jakkolwiek w formie ostatecznie kompletnej w terminie późniejszym od pierwotnie wyznaczonego – powoduje umorzenie postępowania sądowego

w pozostałym zakresie.

Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącego co do prawidłowości postępowania organu w niniejszej sprawie, ostatecznie załatwionej w dniu 5 września 2016r. (okoliczność niesporna) wskazać trzeba, że Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. Uwzględniając udostępnienie T. J. żądanej informacji publicznej – przy pismach z dnia 29 lipca 2016r. oraz z dnia 5 września 2016r. – zasadnym jest stwierdzenie, że stan bezczynności ostatecznie ustał po wniesieniu skargi (30 czerwca 2016r.), lecz przed wydaniem orzeczenia w sprawie niniejszej (3 listopada 2016r.). W tym stanie rzeczy, zobowiązywanie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do rozpoznania wniosku skarżącego dotyczącego informacji publicznej – która już została udzielona – stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym Sąd, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt II wyroku.

Z uwagi na przekonujące wyjaśnienia organu co do trudności ze skompletowaniem rozproszonej dokumentacji również i w tym przedmiocie brak było podstaw do uznania, że organ udzielił informacji publicznej z rażącym przekroczeniem terminów określonych w ustawie. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Ponadto Sąd w orzeczeniu zawartym w pkt I wyroku uwzględnił i to, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, organ był przekonany, iż rozpoznał wniosek zgodnie z wymaganą procedurą. W konsekwencji to błędna wykładnia obowiązujących przepisów (brak wymogu złożenia wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP) oraz praktyczne problemy wynikające z zebrania rozproszonej dokumentacji – zwłaszcza w kontekście szczupłej obsady kadrowej – nie zaś zła wola organu – spowodowało naruszenie wymaganych w niniejszej sprawie terminów na udzielenie odpowiedzi.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się także przesłanek do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego wnioskowanej sumy pieniężnej. Przesłanek takich nie wykazał także skarżący. Z uwagi na powyższe, wniosek T. J. o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej nie podlegał uwzględnieniu – o czym orzeczono w pkt III wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV wyroku, na podstawie art. 200, 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a., przy czym na zasądzone koszty składa się wyłącznie kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi. Co się zaś tyczy wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, należy zaznaczyć że doradca podatkowy K. Ł. reprezentuje w sprawie swojego męża na podstawie art. 35 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pełnomocnikiem strony może być m. in. małżonek. Powołany w piśmie procesowym z dnia 5 października 2016r. przepis art. 205 § 1, 2, i 4 p.p.s.a. (dotyczący zasądzenia kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego) należy wykładać w powiązaniu z art. 41 ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016r. poz. 794) zgodnie z którym w postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób, o których mowa w art. 2 ust. 1a, może być również doradca podatkowy (ust. 1). Doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących spraw, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Mając na uwadze, że niniejsze postępowanie nie dotyczyło żadnej z wymienionych kategorii spraw, brak było podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego.