Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 402/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Przymusowe wykonanie eksmisji z lokalu na podstawie wyroku sądowego nie nosi samo w sobie cech dobrowolności, niemniej jednak z uwagi na charakter prawny i skutki tej czynności, należy przyjąć na potrzeby art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm) konstrukcję prawną dobrowolności i trwałości opuszczenia danego lokalu.

TEZY

Przymusowe wykonanie eksmisji z lokalu na podstawie wyroku sądowego nie nosi samo w sobie cech dobrowolności, niemniej jednak z uwagi na charakter prawny i skutki tej czynności, należy przyjąć na potrzeby art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm) konstrukcję prawną dobrowolności i trwałości opuszczenia danego lokalu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku Nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...] o wymeldowaniu pani A. L. z pobytu stałego w B. przy ulicy K. P. [...] mieszkanie [...].

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego położonego w B. przy ul. K. P. [...] m. [...] należy do M. S. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...]07.2006 roku sygn. akt [...], opatrzonym klauzulą wykonalności w dniu [...]08.2007 roku, Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny nakazał A. L., aby opróżniła i wydała M. S. lokal nr [...] przy ul. K. P. [...] w B. Jednocześnie Sąd uznał, że A. L. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. W związku z powyższym w dniu [...]10.2007 roku Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w B. dokonał, przy asyście Policji, przymusowej realizacji powyższego wyroku. Czynności Komornika A. L. zaskarżyła do sądu, a jej skarga została odrzucona. W toku postępowania obie strony zgodnie przyznały, iż od dnia wykonania eksmisji A. L. nie mieszka w lokalu przy ul. K. P. [...] m. [...] w B., a mieszka w Domu dla Bezdomnych przy ul. S. [...] w B.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy decyzją z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu pani A. L. z pobytu stałego w B. przy ulicy K. P. [...] m. [...] uznając, że zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

A. L. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewody P.. Podniosła przy tym, iż Sąd nakazując jej opróżnienie i wydanie przedmiotowego lokalu wskazał jako miejsce jej eksmisji dom mieszkalny w B., który objęty jest współwłasnością. Jednocześnie Sąd zobowiązał M. S. do dołożenia wszelkich starań w celu zniesienia tej współwłasności. Tymczasem – zdaniem skarżącej – M. S. nie poczyniła żadnych starań w tym kierunku, tylko wystąpiła do Komornika o usunięcie jej z przedmiotowego lokalu.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołując się na art. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). wskazał, iż jedyną przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie spraw o wymeldowanie jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ podkreślił, iż bezsprzecznym w sprawie jest to, że skarżąca nie mieszka w lokalu nr [...] położonym przy K. P. [...] w B., z którego została usunięta w wyniku realizacji prawomocnego wyroku sądowego orzekającego eksmisję, a to oznacza, iż została spełniona przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w B. A. L., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji jako niesprawiedliwej. Zarzuciła zasadność wykonania wyroku eksmisyjnego z przedmiotowego lokalu. Podkreśliła ponadto, iż obecnie znajduje się w miejscu, w którym nie może przebywać ze względu na zły stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w której przyjęto, że

w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki opuszczenia lokalu, określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sąd nie podziela poglądu skarżącej o braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymeldowania jej z pobytu stałego w Białymstoku przy ulicy K. P. [...] m. [...].

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm) osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana dopełnić obowiązku wymeldowania się. Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W przepisie tym wskazano, iż opuszczenie lokalu jest podstawową przesłanką, której zaistnienie rodzi obowiązek danej osoby zainicjowania postępowania o wymeldowanie z lokalu lub też może doprowadzić do wymeldowania na skutek wniosku złożonego przez inną osobę, a nawet z urzędu. Brak ustawowej definicji pojęcia opuszczenia lokalu spowodował, że stało się ono przedmiotem licznych orzeczeń i komentarzy. Z uwzględnieniem jednolitego stanowiska doktryny i judykatury należy stwierdzić, iż przy ustalaniu, czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy badać przede wszystkim zamiar osoby, która ma być wymeldowana, trwałość tego zamiaru i dobrowolność podjęcia decyzji o opuszczeniu lokalu.

W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wymeldowanie pani A. L. z pobytu stałego w B. przy ulicy K. P. [...] m. [...].

W ocenie Sądu Administracyjnego zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu II instancji w tej mierze są słuszne i zasługują na aprobatę.

Na pierwszy plan w niniejszej sprawie wysuwało się to, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. Wydziału I Cywilnego z dnia [...] lipca 2006 roku sygn. akt [...] orzeczona została eksmisja A. L. z lokalu przy ul. K. P. [...] m [...] w B. Wyrok ten następnie w dniu [...] sierpnia 2007 roku został opatrzony klauzulą wykonalności. Jednocześnie Sąd uznał, że A. L. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. W związku z powyższym w dniu [...] października 2007 roku Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w B. dokonał, przy asyście Policji, przymusowej realizacji powyższego wyroku. Czynności Komornika A. L. zaskarżyła do sądu, ale jej skarga została odrzucona. Ponadto w toku postępowania obie strony zgodnie przyznały, iż od dnia wykonania eksmisji A. L. nie mieszka w lokalu przy ul. K. P. [...] m. [...] w B., a mieszka w Domu dla Bezdomnych przy ul. S. [...] w B.. Taki stan faktyczny istnieje do chwili orzekania w przedmiotowej sprawie.

Okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, iż skarżąca od dnia eksmisji nie mieszka w przedmiotowym lokalu, a zatem doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Ponadto brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż skarżąca może wrócić do tego lokalu.

Kwestią sporną zostało natomiast ustalenie, czy opuszczenie mieszkania w tych okolicznościach może zostać uznane za dobrowolne.

Znamiennym jednak jest w przedmiotowej sprawie to, iż wprawdzie przymusowe wykonanie eksmisji z lokalu na podstawie wyroku sądowego nie nosi samo w sobie cech dobrowolności, niemniej jednak z uwagi na charakter prawny i skutki tej czynności, należy przyjąć na potrzeby art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm) konstrukcję prawną dobrowolności i trwałości opuszczenia danego lokalu.

Stanowisko takie znajduje oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądowo – administracyjnym. W wyroku z dnia 6 października 2005 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż "opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693). Ponadto w wyroku z dnia 25 października 2005 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, iż "za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne" (sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427). Również w wyroku z dnia 6 lutego 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż "egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania" (sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189).

Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż organy obu instancji prawidłowo dokonały wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu uznając, iż doszło do jego opuszczenia. W praktyce bowiem zaistnienie w/w okoliczności faktycznych oznacza, że dla wymeldowania danej osoby z pobytu stałego niezbędne jest spełnienie jedynie wymogu opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Zauważyć należy, że zameldowanie w lokalu ma charakter jedynie ewidencyjno-porządkowy i odzwierciedla wyłącznie określony stan faktyczny tj. okoliczność stałego lub czasowego przebywania określonej osoby w konkretnym miejscu. Podobnie wymeldowanie ma to tylko znaczenie, iż ewidencjonuje trwałą i dobrowolną zmianę miejsca przebywania oznaczonego podmiotu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Podkreślić końcowo przy tym należy, że podstawowe zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego wykonania wyroku w B. Wydziału I Cywilnego z dnia [...] lipca 2006 roku w sprawie sygn. akt [...], jak również kwestia podziału współwłasności innej nieruchomości - nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny sądu administracyjnego oraz organów administracji państwowej, ponieważ nie należą do właściwości tychże sądów i organów. Również aspekty społeczne (zły stan zdrowia) nie mogą tu być brane pod uwagę.

Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).