Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 172/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12, art. 35 par. 1 par. 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 par. 1a par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Piotr Kieres Sędziowie: Sędzia WSA – Maria Tkacz - Rutkowska Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2020 r. sprawy ze skargi: M. B. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie: wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuszcza się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz M. B. sumę pieniężną w kwocie 2.000,00 (słownie: dwa tysiące) złotych; V. dalej idące żądanie oddala; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. z 22 stycznia 2020 r. jest bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku z 2 października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Jak wynika z akt sprawy M. B.(dalej: Strona, Skarżący), obywatel U. 2 października 2018 r. złożył wniosek (z 28.09.2020 r.) do Wojewody D. (dalej również: organ administracji) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Do wniosku dołączono: pełnomocnictwo, kopię wniosku, załącznik nr 1 ([...] - zwolnienie z testu rynku), kserokopię paszportu, oświadczenie o niezaleganiu w podatkach , oświadczenie o ilości osób na utrzymaniu, KRS pracodawcy, opłatę za wniosek i 4 aktualne kolorowe zdjęcia.

Następnie – bez wezwania organu – Strona w dniu [...] sierpnia 2019 r. stawiła się osobiście w D. Urzędzie Wojewódzkim (DUW) – złożyła odciski palców i dołączyła dodatkowe dokumenty: oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, kopię umowy zlecenia z pracodawcą, potwierdzenie ubezpieczenia, kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego.

Pismem z 6 grudnia 2019 r. pełnomocnik Strony zwrócił się do organu – wskazując, że od złożenia wniosku opłynęło już 14 miesięcy a organ nie podjął żadnych działań i nie informuje Strony o przebiegu postępowania. Do pisma załączono aktualną umowę zlecenia i aktualny załącznik nr 1 + CEDIK pracodawcy. Strona wskazała na przepisy KPA regulujące terminy załatwiania spraw i zapowiedziała złożenie ponaglenia do organu II instancji.

W dniu 24 grudnia 2019 r. do organu administracji wpłynęło ponaglenie (z 20.12.2019 r.), w którym Strona zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa polegające na bezczynności w prowadzeniu postępowania z wniosku z 2.10.2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ponaglenie to organ administracji przekazał 8 stycznia 2020 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z 8 stycznia 2020 r. organ wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2-094 ze zm.), do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium Polski Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odpowiedź z Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęła do organu 23 stycznia 2020 r.

Pismem z 8 stycznia 2020 r. organ administracji wezwał Stronę do uzupełniania (w terminie 14 dni) dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu [...] oraz przedłożenie aktualnych specjalistycznych badań lekarskich potwierdzających zdolność do wykonywania pracy [...]. Jednocześnie poinformowano Stronę, że przewidywany termin załatwienia wniosku – to 8 kwietnia 2020 r. Organ zastrzegł również, że kontakt z organem jest możliwy jedynie na wezwanie pracownika prowadzącego postępowanie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w prowadzeniu postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia 2 października 2018 r. Strona wniosła 22 stycznia 2020 r. ( pismo z 20.01.2020 r.). W skardze zarzucono naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 ust. 1 oraz art. 37 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeka postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz.2096 ze zm. – dalej K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy oraz naruszenie zasad zaufania i szybkości postępowania. Strona wniosła o:

– stwierdzenie, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania;

– stwierdzenie, że bezczynność Wojewody D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

– zobowiązanie organu do załatwienia sprawy objętej wnioskiem w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

– przyznanie od Wojewody D. na rzecz Strony kwoty 7.500 zł, na podstawie art. 149 §2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a);

– rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.);

– zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wskazano na rażące przekroczenie terminów rozpoznania sprawy, ignorowanie Strony przez wiele miesięcy. Mimo dostarczenia organowi administracji wszystkich dokumentów wniosek Strony nie został rozpoznany przez ponad 15 miesięcy. Dopiero po wniesieniu ponaglenia (z 24.12.2019 r.) organ zaktywizował swoje działania i 8 stycznia 2020 r.: przesłał ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwrócił się do Policji, ABW i Straży Granicznej o informację czy pobyt cudzoziemca nie zagraża bezpieczeństwu i obronności państwa i porządku publicznego. Organ wezwał też po raz pierwszy Stronę do uzupełnienia dokumentów i wskazał termin załatwienia sprawy na kwiecień 2020 r. Mimo otrzymania odpowiedzi od Policji o braku zagrożenia ze strony cudzoziemca i posiadania kompletu potrzebnych dokumentów sprawa nie została rozpoznana ani nie poinformowano Strony o przyczynach zwłoki w jej załatwieniu. O rażącym naruszenie prawa świadczy zdaniem Skarżącego przede wszystkim czas, jaki upłynął od złożenia wniosku do wniesienia skargi do Sądu (ponad 15 miesięcy). Strona podkreśla, że bezczynność w rozpoznaniu sprawy wynikała wyłącznie z postawy organu administracji. Kwota pieniężna o zasądzenie której wnosi Skarżąca, będzie stanowiła zadośćuczynienie za wszelkie niedogodności z którymi z winy Wojewody D. Strona musiała się zmagać od czasu złożenia wniosku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną opóźnień w rozpoznaniu niniejszej sprawy były przede wszystkim ogromna ilość podań w takich sprawach. Okoliczności te w ocenie organu nie dają podstaw do przyjęcie, rażącego naruszenia prawa w przypadku nieterminowego rozpoznania sprawy, nie można bowiem przyjąć, że takie opóźnienia nie ma racjonalnego uzasadnienia. Odnośnie zasądzenia sumy pieniężnej organ wskazał, że Strona wniosku w tym zakresie nie uzasadniła, podała bowiem jedynie ogólne stwierdzenia, co zdaniem organu administracji nie jest wystarczające do przyjęcie, że należne jest Stronie to swoiste zadośćuczynienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga na bezczynność organu okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Strony, a bezczynność ta ma w ocenie Sądu charakter rażący.

Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w ww. trybie.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm. (k.p.a.).

Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w art. 35 ww. ustawy. Stosownie do § 1 ww. regulacji organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie dalsze zapisy ww. ustawy definiują pojęcie bezczynności, wskazując w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a, że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy k.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako bezczynność dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, publ. w CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Powyższe znajduje potwierdzenie w powoływanym już art. 35 k.p.a.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne są również dalsze przepisy k.p.a., tj. art. 36 stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przed wniesieniem (22 stycznia 2020r.) skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniósł ponaglenie (24.12.2019 r.). Skarga na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jest więc dopuszczalna.

Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie, zasadnie bowiem Skarżący zarzucił organowi bezczynność, skoro przez ponad 15 miesięcy bezskutecznie oczekiwał na załatwienie jego wniosku.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skierowany do organu Skarżący złożył 2 października 2018 r. Organ pierwszej czynności w sprawie dokonał 8 stycznia 2020 r., a więc po ponad 15 miesiącach od złożenia wniosku, jednocześnie wyznaczył termin zakończenia postępowania na 8 kwietnia 2020 r., informując Stronę, że kontakt z organem jest możliwy jedynie po wezwaniu przez pracownika prowadzącego postępowanie. Podkreślić przy tym należy, że przez ponad 15 miesięcy organ nie podjął żadnych działań, nie zbadał nawet wniosku, nie poinformował Strony o wszczęciu postępowania, nie wzywał o dodatkowe dokumenty, nie poinformował Strony o statusie sprawy ani o przyczynach zwłoki, nie wskazał przewidywanego terminu rozpatrzenia wniosku i załatwienia sprawy. Strona sama (bez wezwania) zgłaszała się do organu i uzupełniała dokumenty. Pierwsza reakcja organu i podjęcie jakichkolwiek działań nastąpiło dopiero 8 stycznia 2020 r. tj. po złożeniu ponaglenia (20.12.2019 r.). Dopiero wówczas organ wystąpił o informację do organów Policji, ABW i Straży Granicznej, co w sytuacji rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwu Państwa ze strony cudzoziemca wydaje się działaniem iluzorycznym a na pewno nie spełniającym celu jakiemu takie sprawdzenie ma służyć. W tym samym czasie (8.01.2020 r.) organ przesłał też ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i wezwał Stronę do uzupełnienia dokumentów potwierdzających kwalifikacje i badania medyczne do wykonywania zawodu [...]. Strona uzupełniła dokumenty niezwłocznie i choć organ posiadał już zarówno komplet potrzebnych dokumentów jak i odpowiedź organów bezpieczeństwa (Policji, ABW i Straży Granicznej), że cudzoziemiec nie zagraża bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu Państwa oraz stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców – to organ nie wydał rozstrzygnięcia niezwłocznie, lecz wyznaczył termin zakończenia postępowania na 8 kwietnia 2020 r.

Do chwili przesłania do WSA akt z odpowiedzią na skargę (19.02.2020) sprawa nie została rozpoznana. Sąd nie ma też informacji o jej załatwieniu na dzień rozpoznawania skargi tj. 12 maja 2020 r. W ocenie Sądu – bezczynność Wojewody D. jest w tej sprawie oczywista. Od złożenie wniosku: 2.10.2018 r. do pierwszej czynności organu: 8.01.2020 r. r. – minęło ponad 15 miesięcy a organ podjął pierwsze czynności dopiero po wniesieniu ponaglenia.

Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że wbrew obowiązującym przepisom, organ nie informował Strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym, przez 15 miesięcy ignorował Stronę a pierwsze czynności podjął (8.01.2020r.) na skutek ponaglenia, wyznaczając termin zakończenia postępowania na kwiecień 2020 r. Zastrzegł przy tym, że kontakt z organem jest możliwy jedynie na wezwanie pracownika prowadzącego sprawę, co z uwagi na procesowe gwarancje Strony narusza jej podstawowe uprawnienia. Przy czym, z posiadanych przez Sąd dokumentów wynika, że i tego terminu (kwietniowego) organ najpewniej nie dotrzymał, bowiem rozstrzygając sprawę skargi na bezczynność w dniu 12 maja 2020 r. Sąd nie miał informacji aby organ zakończył postępowanie i wydał w tej sprawie rozstrzygnięcie. Tak więc z akt sprawy wynika, że organ nie wypełniał obowiązku nałożonego przez ustawodawcę nie tylko w art. 35 K.p.a. dotyczącym terminów załatwienia sprawy, ale też ignorował postanowienia art. 36 K.p.a. obligujące go do informowania Strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazania nowego terminu jej załatwienia

Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że organ działa w sprawie wyjątkowo przewlekle i dopuścił się bezczynności przez niezałatwienie sprawy przez ponad 15 miesięcy (tylko od złożenia wniosku do wniesienia skargi) i nadal Strona oczekuje na jej zakończenie, mimo, że organ dysponuje już od dawna kompletem koniecznych dokumentów. Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że do zwłoki przyczynił się sam Skarżący.

Reasumując, w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się zarzucanej w skardze bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa

nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja jak w niniejszej sprawie, w której Skarżący z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie organu tak długo pozostaje w niepewności co do możliwości trwałego pobytu na terytorium oraz faktycznie z uwagi na opieszałość organów jest ograniczony w możliwości swobodnego opuszczenia i powrotu na terytorium RP, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, co jednoznacznie wskazuje nie tylko na naruszenie podstawowych gwarancji procesowych Strony ale też w sposób rażący godzi w zasady demokratycznego państwa prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej kraju uznającego się za demokratyczny i szanujący prawa obywateli.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości lub bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw Strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz postawę organu, który nie weryfikował wniosku po jego złożeniu, nie informował Skarżącego o przyczynach przekroczenia terminu, ograniczał kontakt z urzędem i nie informował o statusie sprawy i dopiero po 15 miesiącach podjął jakąkolwiek aktywność w sprawie, a przez następne miesiące, mimo posiadania kompletu dokumentów pozostawał bezczynny i nie kończył postępowania - Sąd stwierdza, że w sprawie ma miejsce rażące naruszenie prawa – o czym orzeczono w pkt II wyroku (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( pkt III wyroku). Taki termin Sąd uznał za uzasadniony z uwagi na funkcjonowanie organów w warunkach epidemii koronowirusa COVID 19.

Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Uprawnienie Sądu do przyznania Stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie Stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez Stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz Strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związane jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw Strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej) w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu i pracy na terytorium RP, jak i braku możliwości swobodnego podróżowania, w tym wyjazdu do rodziny na U. i ponownego wjazdu do Polski. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter bezczynności - jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (2.000 zł) na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV wyroku). Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy, co uzasadniało też oddalenie dalej idącego żądania (pkt V sentencji). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).