Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3320/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski A WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 3 października 2001 r. Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r., nr: [....] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie ustawą o kombatantach (...), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. orzekł o pozbawieniu R.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia 19.01.1976 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej od [...] września 1949 r do [...] grudnia 1949 r

W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że R.B. w okresie od [...] września.1949 r. do [...] marca 1954 r. pełnił służbę w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD. W związku z tym, Kierownik Urzędu stwierdził, że w/wym. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy. To stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sadu Najwyższego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R.B. podniósł, że

w okresie od [...] września 1949 r. do [...] grudnia 1949 r pełnił "służbę w organach PUBP" w "WUBP w O". Brał udział w walkach z resztkami UPA, które nękały przesiedloną ludność ukraińską i łemkowską z terenów [...]. Powołał się na dowód - zaświadczenia z KW Policji w O. i dokumenty w jego aktach osobowych.

Decyzją z dnia 3 października 2001 r., Nr [...] , opartą na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.),Kierownik Urzędu utrzymał w mocy swoja własną decyzję z dnia 27 kwietnia 2001 r.

W uzasadnieniu jej podniósł, że, jak wynika z poczynionych ustaleń, kwestionujący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a zatem podstawą prawną do pozbawienia R.B. uprawnień kombatanckich jest art.25 ust. 2 pkt 2 obowiązującej ustawy. W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionujący pisze, że w tym czasie brał udział w walkach z UPA. Jednak zgodnie z art.1 ust.2 pkt 5 znowelizowanej w 1997 r. - ustawy za działalność kombatancką uznaje się walki z UPA i Wehrwolfem jedynie w zmilitaryzowanych służbach państwowych i jednostkach Wojska Polskiego. Z powyższego wynika, że kwestionowana decyzja z dnia 27 kwietnia 2001 r. nie narusza prawa.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu z dnia 3 października 2001 r., Nr [...] , R.B. powtórzył zarzuty jakie zawarł we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że decyzja Kierownika Urzędu narusza przepisy prawa materialnego i procesowego.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu podniósł, że w toku postępowania ustalono, że skarżący pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Osobom takim uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów. Wobec tego zasadne było zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.).

Stosownie natomiast do § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.o.p.s.a.

Istota kontroli polega na ocenie zgodności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy k.p.a., a także regulacje obowiązujące w dniu wydania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji w postępowaniu odwoławczym ustawy o kombatantach (...). Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla w całości lub w części decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.o.p.s.a.).

W niniejszej sprawie administracyjnej, w ocenie Sądu, Kierownik Urzędu ustalił dostatecznie i w sposób prawidłowy okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodzi zatem przesłanka naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu z dnia 27 kwietnia 2001 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją, skarżący od [...] września.1949 r. do [...] marca 1954 r. pełnił służbę w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w O. Ta okoliczność jest niezmiernie ważna. Błędne bowiem określenie podstawy prawnej w obu decyzjach Kierownika Urzędu nie mogło mieć w takim stanie rzeczy żadnego wpływu na wynik sprawy tj. stanowić podstawy do uchylenia obu decyzji Kierownika Urzędu z powodu naruszenia prawa materialnego - ustawy o kombatantach (...). Sąd brał bowiem pod uwagę treść rozstrzygnięcia jako stanowiącego główny element decyzji, w którym skupia się treść normy stworzonej w wyniku działania organów administracji. Jest bowiem poza wszelką wątpliwością, że w myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach (...), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy o kombatantach (...),

w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (t.j. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, a więc między innymi zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach (...). Z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności, które by wskazywały, że skarżący został skierowany do pracy w organach bezpieczeństwa publicznego przez organizacje niepodległościowe, a nadto sam takich okoliczności nawet nie podnosił i nie przedstawił na to dowodów, o których mówi wyżej wspomniany art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach (...). R.B. podkreślał natomiast fakt zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa oraz twierdził, że w tym okresie walczył z bandami UPA i Wehrwolfem. Ta ostatnia okoliczność nie miała w tym stanie faktycznym i prawnym żadnego znaczenia dla treści rozstrzygnięcia.

Z wyżej przytoczonych przepisów jasno i niezbicie wynika, że osobom, które pełniły służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego bez względu na rodzaj wykonywanych zadań oraz fakt, czy w związku z wykonywaniem tych zadań poniosły jakąkolwiek odpowiedzialność prawną nie przysługują uprawnienia kombatanckie i są takich uprawnień pozbawiane z każdego tytułu. Oznacza to pozbawienie uprawnień kombatanckich, także tych, które zostały przyznane za działalność przed rozpoczęciem służby w aparacie bezpieczeństwa. Stanowisko takie znalazło swój wyraz w licznym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyroki TK z: 15 września 1999 r., sygn. akt: K 11/9915 lutego 1994 r., 15 lutego 1994 r., sygn. akt: K 15/93; OTK 1994 cz I, poz. 4; wyrok SN z 13 grudnia 2000 r., sygn. akt: III RN 37/00, Prok. I Pr. 2001/7-8/39, wyrok SN z 29 marca 1995 r., sygn. akt: III ARN 6/95, OSNAP, US 1995 nr 16, poz. 199, uchwała 7 sędziów SN z 7 maja 1992 r., sygn. akt: II KZP 7/91; OSNCP 1992, nr 10, poz. 174, uchwała NSA z 21 października 2002 r., sygn. akt: OPS 2/02, ONSA 2003/2/42, wyrok NSA z 25 października 2001 r., sygn. akt: V S.A. 411/01, LEX nr 121804, wyrok NSA z 15 grudnia 2000 r., sygn. akt: V S.A. 735/00, LEX nr 79352, wyrok NSA z 11 października 2000 r., sygn. akt: V S.A. 190/00, LEX nr 79354).

Rekapitulując stwierdzić należy, że mając na uwadze w niniejszej sprawie powiązanie sfery faktów oraz sfery prawa z podjętym rozstrzygnięciem wykluczona była taka sytuacja, że gdyby organy w sposób poprawny określiły podstawę prawną swoich decyzji, to mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie niż o pozbawieniu R.B. uzyskanych uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu orzekł zatem zgodnie z prawem.

W takim stanie rzeczy, skoro nie zachodzi ani przesłanka naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przesłanka naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć wpływ na wynik sprawy, przeto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku i skargę oddalił.