Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2848/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. K. J. wniósł o umorzenie roszczeń pozostałych do spłacenia w oparciu o umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Skarżący wyjaśnił, że stracił pracę wykonywaną za granicą "na czarno", a jego możliwości płatnicze wynikające z emerytury są żadne. Na jego utrzymaniu pozostaje żona (osoba bezrobotną, bez prawa do zasiłku) oraz studiująca córka, obciążona 5-letnim kredytem studenckim. Skarżący zmuszony jest też pomagać pracującemu i studiującemu synowi, opłacającemu czesne wynoszące 6.660 zł rocznie. Skarżący podniósł też, że zaciągnął kredyt bankowy na zakup pralki. Pieniądze zarobione podczas 3-miesięcznego pobytu za granicą pokryły część zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (określanego dalej jako "Zakład").

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Zakład odmówił Skarżącemu umorzenia składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od kwietnia 2000 r. do maja 2001 r. oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy za okres od listopada 2000 r. do maja 2001 r. Odmową objęto również odsetki za zwłokę.

Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2004 r. zawarł ze Skarżącym umowę o rozłożeniu należności na raty, która to umowa wciąż pozostaje w mocy.

W jego ocenie trudna sytuacja finansowa Skarżącego, spowodowana utratą pracy za granicą, nie stanowi przesłanki umorzenia należności na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.".

Zakład powołał się na art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Stwierdził, że Skarżący pobiera świadczenie emerytalne, a w związku z tym istnieje możliwość uregulowania zadłużenia. Nie znalazł również podstaw do umorzenia należności mimo braku całkowitej ich nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Od decyzji tej Skarżący złożył odwołanie.

Przedstawił okoliczności, które umożliwiły mu uzyskanie świadczeń emerytalnych. Podniósł, iż ubiegając się o nie w 2003 r. uzyskał informację, że nie obciąża go żadne zadłużenie. Dopiero w styczniu 2005 r. Skarżący wezwany został do zapłaty dużej kwoty zaległych składek wraz z odsetkami. Nadmienił, że wszystkie zobowiązania płacił w terminie.

Skarżący powołał się na przedawnienie zobowiązań za 1999 r. Wskazał przy tym art. 24 ust. 4 u.s.u.s. określający 5-letni termin przedawnienia.

Nie zgodził się ze stanowiskiem Zakładu o możliwości spłaty zadłużenia miesięcznie wynoszącego ok. 800 zł, w sytuacji gdy jego emerytura wynosi 535,81 zł.

Skarżący podniósł też, że nigdy nie zalegał z płatnościami ani wobec Spółdzielni Mieszkaniowej, ani też w Urzędzie Skarbowym. Dotyczyłoby to również Zakładu, gdyby nie niekompetencja jego pracowników.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Prezes Zakładu") zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Wskazał, że układ ratalny zawarty został zgodnie z propozycją Skarżącego. Ponadto Zakład wdrożył postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego, które z związku z zawarciem układu ratalnego zostało zawieszone do 1 stycznia 2006 r. W ocenie Prezesa Zakładu brak jest zatem podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności.

Na decyzję powyższą Skarżący złożył skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot przez Zakład "niesłusznie zapłaconej kwoty 4.017,37 zł z tytułu nieopłaconych składek".

Skarżący szczegółowo przedstawił okoliczności związane z powstaniem zadłużenia z tytułu składek, wskazując na błędne przypisanie mu kodu tytułu ubezpieczenia jako "obywatela polskiego wykonującego pracę w podmiocie zagranicznym za granicą". Opisał również zawarcie układu ratalnego i czynności egzekucyjne podejmowane przez Zakład. Podniósł rozbieżność między kwotami zadłużenia wynikającymi z decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., określającymi jego wysokość (8.132,97 zł) a kwotami wykazanymi w tytułach wykonawczych z dnia [...] lutego 2005 r. (3.865,50 zł).

Zdaniem Skarżącego Zakład nie może domagać się uiszczenia coraz to wyższych kwot zaległości, które aktualnie wg. tytułów wykonawczych wynoszą 10.017 zł.

Skarżący ponownie podniósł zarzut przedawnienia składek i odsetek należnych za 1999 r. Powołał się na art. 40 ust. 5 u.s.u.s., stanowiący, że w przypadku stwierdzenia przez Zakład, że od 6 miesięcy składka na ubezpieczenie emerytalne nie jest opłacona bądź wpłacona w wysokości niższej niż należna, obowiązany jest on niezwłocznie zawiadomić ubezpieczonego. Skarżącego zaś wezwano do zapłaty po wielu latach. Skarżący nie widzi podstaw do odpowiedzialności za błędy pracowników Zakładu.

Skarżący podniósł również, że Zakład jest instytucją zaufania publicznego. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 u.s.u.s. zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek.

W odpowiedzi na skargę Prezes zakładu wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał natomiast na czym polega naruszenie prawa przy jej wydawaniu. Wyjaśnił też, że żądanie zwrotu opłaconych składek nie było przedmiotem wniosku Skarżącego i rozstrzygnięć podjętych w sprawie. Stosownie do art. 83 ust. 2 u.s.u.s. podlega ono rozpatrzeniu w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania cywilnego przez Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych.

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego podniósł, że zadłużenie, o którego umorzenie wnioskował Skarżący, nie istnieje, ponieważ składki we właściwej wysokości zostały przez niego uregulowane jeszcze przed wydaniem decyzji określających ich wysokość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Jednakże Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa Skarżący, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, a zatem tylko ta decyzja i poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne, mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie mógł orzekać ani o prawidłowości naliczenia Skarżącemu składek oraz zasadności żądania przez Zakład spłaty zadłużenia, ani też orzekać o zwrocie składek. Wskazać przy tym należy, że do właściwości sądów administracyjnych nie należy ocena prawidłowości decyzji określających wysokość składek, zastrzeżona do kompetencji sądów powszechnych (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.).

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie były decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Przepisy zaś, między innymi o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wymienione wyżej należności umarzane być mogą tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).

Wyjaśnić należy, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 ww. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności czy sprawiedliwości.

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (powoływanego dalej jako "k.p.a."), o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).

Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to konieczność prawidłowego zastosowania przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne, przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, niejako ponownie rozstrzygający sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.

Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

Obowiązków wynikających z powyższych przepisów organy obu instancji nie wypełniły w sposób należyty. Jak wynika z treści obu decyzji oparły one swoje rozstrzygnięcia na stanie faktycznym wynikającym z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie "notatka służbowa dotycząca wniosku o odmowę umorzenia należności", sporządzona przez pracowników Zakładu, a zawierająca między innymi informacje o stanie majątkowym Skarżącego i stanie postępowania egzekucyjnego, jednakże brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej podnoszonych przez niego okoliczności, związanych ze stanem rodzinnym, czy też sytuacją finansową. Z akt sprawy nie wynika również, aby Skarżący wzywany był do przedłożenia dowodów uzasadniających jego twierdzenia.

Podkreślić przy tym należy, że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, do których przekazania Sądowi obliguje organ, którego decyzję zaskarżono, art. 54 § 2 p.p.s.a.

Dokonanie wskazanych wyżej ustaleń faktycznych jest istotne z uwagi na konieczność stwierdzenia nie tylko samego faktu nieściągalności należności, jako przesłanki ich umorzenia, ale przede wszystkim ze względu na ocenę, czy w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia określone w ww. rozporządzeniu z dnia 31 lipca

2003 r.

W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym przez niego odwołaniem) Skarżący podnosił, że po uzyskaniu informacji o zadłużeniu zgłosił się do Zakładu i dokonał weryfikacji błędnego kodu (tytułu ubezpieczenia) oraz dobrowolnie pokrył wynikłą stąd różnicę w kwocie składek. Organ odwoławczy obowiązany był okoliczność tę wyjaśnić, jako że mogła ona mieć wpływ na stwierdzenie, czy należności których umorzenia domagał się Skarżący w ogóle istnieją. Bez wątpienia zaś była to okoliczność, do której należało się odnieść w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, która była już przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ I instancji, nie zaś jedynie na kontroli decyzji podjętej w I instancji.

Bezspornym jest, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oparte są na uznaniu administracyjnym. Nie zwalnia to jednakże organów orzekających od obowiązku dokonania takich ustaleń faktycznych, które pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie, czy przesłanki te wystąpiły. Dopiero bowiem stwierdzenie istnienia tych przesłanek umożliwia organowi podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Brak natomiast tych przesłanek zawsze skutkować musi odmową udzielenia ulgi w płatności należności, jaką jest ich umorzenie.

W sprawie niniejszej organy orzekające przyjęły, iż przesłanki umorzenia, zarówno wymienione w art. 28 u.s.u.s., jak i w § 3 ww. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. - nie występują. Stanowiska swojego jednakże nie uzasadniły w sposób należyty.

Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienia przedmiotowych decyzji nie mogą być uznane za wyczerpujące.

W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Nie może być uznane za spełniające powyższe wymogi, a w szczególności za wyczerpujące, uzasadnienie ograniczające się w istocie do stwierdzenia, że Skarżący posiada zaległości, od których naliczono odsetki za zwłokę, a istnieje możliwość ich spłacenia z uwagi na pobieranie przez niego świadczenia emerytalnego. Natomiast stwierdzenia o braku przesłanek do umorzenia należności w ogóle nie uzasadniono. Z kolei w decyzji wydanej w II instancji wskazano jedynie na zawarcie ze Skarżącym umowy ratalnej, zgodnej z jego propozycją i zawieszenie w związku z tym postępowania egzekucyjnego. W żadnej z decyzji nie odniesiono się do indywidualnej sytuacji Skarżącego, opisanej przez niego w składanych wnioskach. Nie może być w tym względzie uznane za wystarczające stwierdzenie, że utrata pracy wykonywanej za granicą nie stanowi przesłanki umorzenia.

Uzasadnienie decyzji powinno odnosić się również do argumentów przedstawianych przez stronę i odwołując się do obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego wyjaśniać powody podjęcia rozstrzygnięcia odmawiającego uwzględnienia wniosku Skarżącego. Strona postępowania ma bowiem prawo oczekiwać, że podnoszone przez nią zarzuty zostaną wyjaśnione, ich zasadność oceniona, a ocena ta znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Skarżący wskazywał na przedawnienie składek za 1999 r., powołując się na art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Błędnie przyjął, iż przepis ten określa 5-letni termin przedawnienia. Należności z tytułu składek przedawniają się bowiem z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Organ odwoławczy nie wyjaśnił tego Skarżącemu w kontekście jego wniosku o umorzenie, dotyczącego należności objętych układem ratalnym uwzględniającym również składki z 1999 r. oraz rozstrzygnięcia organu I instancji, obejmującego składki od kwietnia 2000 r.

Sąd zważył również, iż organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego nań art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 k.p.a. Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Obowiązek ten ciąży na każdym organie administracji - także na organie odwoławczym.

W niniejszej sprawie obowiązek ten nie został dopełniony. Oznacza to, że Skarżący nie tylko nie miał możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny kompletności zebranego materiału dowodowego, ale i zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, odmiennie niż Ordynacji podatkowej, nie precyzują obowiązków organów administracji poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo. Jednakże, zdaniem Sądu z przepisu tego wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w związku z tym co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 k.p.a., a są to przecież okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji oczekiwać powinien na jej stanowisko w tym względzie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od jej woli. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa, czego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły.

Zważyć należało również i to, że niewywiązanie się przez organy z obowiązków nałożonych art. 10 § 1 k.p.a. ma wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez nich okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu, jeżeli nawet organ prowadzący postępowanie może przypuszczać, że okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a ustalone w toku postępowania dowodowego, znane są stronie, to nie jest to równoznaczne z jej świadomością, iż będą one uwzględniane przy podejmowaniu decyzji. Także z tego względu istotne jest umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Opisane wyżej naruszenie przepisów postępowania w sprawie niniejszej jest szczególnie istotne z uwagi na fakt, że z obowiązków określonych w art. 10 k.p.a. nie wywiązały się organy obu instancji.

Niewykonanie przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem decyzji. Rzeczą Sądu jest ocena, czy w konkretnej sprawie takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. inne niż dające postawę wznowienia naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji lub postanowienia organu administracji tylko wtedy, gdy wpływ taki mieć mogło.

Jednakże możliwość dokonania takiej oceny przez Sąd w żadnym razie nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku wypełnienia dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organy orzekające przeprowadzą postępowanie dowodowe, w szczególności z zakresie wskazanym wyżej przez Sąd.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Ponieważ stwierdzone naruszenia przepisów postępowania dotyczyły decyzji wydanych w obu instancjach, Sąd w oparciu o art. 135 p.p.s.a. uchylił obie te decyzje, uznając iż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Zakres w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

Skarżący nie wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.