Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 929/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ; art. 152; art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51 pkt 25 preambuły
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)
journal: Dz.U.UE.L 2012 nr 275 poz 1 art. 1; art. 2 zdanie 2
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające  ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 13 września 2013 r. nr [...]; [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru, cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 14 czerwca 2013 r. nr [...], [...] tj. w punktach 2, 3 oraz 4 co do kwoty 22467 złotych oraz uchyla decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 14 czerwca 2013 r. nr [...], [...] w punktach 2, 3 oraz 4 co do kwoty 22467 złotych, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 6246 (sześć tysięcy dwieście czterdzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

A Sp. z o.o. [...] z siedzibą w P. (zwana dalej: "spółką", "skarżącą") zgłosiła w dniu 6 lipca 2011 r. celem dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Malezji towary opisane w polu 31 dokumentu SAD jako "wkręty stalowe do drewna, hartowane". Strona zadeklarowała zgłoszone towary do pozycji Taryfy celnej 7318 12 90 91. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...].

W zgłoszeniu kwota należności celnych (A00) określona została w wysokości 0 zł (z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%, na podstawie świadectwa - FORM A), zaś wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 26.433 zł (stawka 23%).

Postanowieniami z dnia 22 września 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego oraz postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku VAT z tytułu importu.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 14 czerwca 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) – dalej: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. g/ i ust. 6, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 201 ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej: "WKC", rozporządzenia Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284), rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 29 z 30.10.2009 r.), art. 1 ust.1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6 z dnia 26.07.2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 16, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) dla towarów objętych zgłoszeniem OGL 321030/019250/11 z dnia 6 lipca 2011 r. określił:

1. klasyfikację taryfową towaru:

- pozycja 1 – wkręty z łbem, z nacięciem płaskim lub z gniazdem krzyżowym do kodu TARIC 7318 15 59 81 oraz dodatkowy kod TARIC – B999;

- pozycja 2 – wkręty z łbem/gniazdem sześciokątnym do kodu TARIC 7318 15 69 81 oraz dodatkowy kod TARIC – B999

2. stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85%,

3. niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 97.684 zł,

4. podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 48.900 zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ celny wskazał, że w dniu objęcia towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010". Na mocy art. 2 tego rozporządzenia wysłane z Malezji towary objęte zadeklarowanym w zgłoszeniu celnym przez stronę kodem zostały poddane rejestracji.

W przedmiotowej sprawie rejestracji przywozu towarów dokonano w okresie trwania dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych.

W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6 z dnia 26.07.2011 r.) - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011".

Z kontroli przeprowadzonej w myśl art. 78 WKC wynikało, że ww. zgłoszeniem celnym objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar importowany z Malezji, wymieniony w art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011.

Mając na uwadze, że zgłoszenie celne zostało przyjęte w formie elektronicznej (PZC), celem wyjaśnienia zadeklarowanych danych, wezwano stroną do nadesłania materiału dowodowego (dokumentów handlowych, opisu towarów, atestów, zdjęć itp.).

W toku postępowania spółka przedłożyła dokumenty handlowe dotyczące towarów objętych zgłoszeniem, w tym fakturę nr [...], opinię Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Polskich oraz kopię decyzji WIT nr [...] z dnia 3 kwietnia 2012 r. Nadto spółka przedłożyła wyjaśnienia do faktur, katalog produktów niemieckiej spółki B, z którą strona jest ściśle powiązana i dane tam zawarte są miarodajne dla zgłoszonych towarów. W kolejnym piśmie strona przesłała próbki importowanych towarów. Powyższe miało umożliwić ustalenie przez organ prawidłowej klasyfikacji części zgłoszonych towarów, o co spółka w toku postępowania wnosiła.

Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę przedstawiony przez stronę materiał dowodowy zasadnym była zmiana klasyfikacji taryfowej części importowanego towaru objętego fakturą nr [...]. Na skutek tego organ postanowił wyłączyć z poz. 1 zgłoszenia celnego cześć towarów i przenieść tę część do nowoutworzonej poz. 2. Jednocześnie organ dokonał zmiany opisu (w polach 31 formularza SAD i SAD BIS) i klasyfikacji taryfowej (w polach 33 formularza SAD i SAD BIS).

Uwzględniając postanowienia Reguły 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, brzmienie pozycji 7318 15 oraz dane dotyczące budowy i zastosowania wyrobów, organ zaklasyfikował go w następujący sposób: wkręty z łbem, z nacięciem płaskim lub z gniazdem krzyżowym do kodu TARIC 7318 15 59 81 oraz dodatkowy kod TARIC – B999 (poz. 1) oraz wkręty z łbem/gniazdem sześciokątnym, do kodu TARIC 7318 15 69 81 oraz dodatkowy kod TARIC – B999 (poz. 2).

Organ stwierdził, że w stosunku do ww. towarów zastosowanie mają przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011.

Wskazując na treść art. 1 ust. 3 ww. rozporządzenia organ stwierdził, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami sprowadzone przez stronę towary, uprzednio zarejestrowane, należy obciążyć cłem antydumpingowym. Organ podkreślił również, że eksporter C z Malezji nie została wymieniona w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towarów należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom i zastosować stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%. W konsekwencji, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu ww. towarów podatku VAT, który został określony przez organ celny.

W odwołaniu od ww. decyzji spółka podniosła zarzuty naruszenia:

- art.121 § 2 o.p. w zw. art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi nie brak udzielenia informacji na temat dokonywania rejestracji zgłoszenia celnego celem późniejszego nałożenia cła antydumpingowego jak i brak wyjaśnienia przy zgłoszeniu celnym, iż może dojść do obciążenia spółki należnościami celnymi nie znajdującymi w owym czasie źródła w przepisach celnych;

- art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji RP poprzez nałożenie należności publicznoprawnej, która w chwili dokonywania przedmiotowego zgłoszenia celnego nie znajdowała podstawy prawnej w obowiązujących przepisach prawa .

Ponadto spółka podniosła zarzut błędnego zastosowanie art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/201 (z uwagi na fakt, iż przepisy rozporządzenia nie istniały w chwili powstania obowiązku zapłaty kwestionowanych należności celnych i podatkowych) oraz powołanie się na nieobowiązujące przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Formułując wnioski odwołania spółka wniosła o wyeliminowanie wydanej decyzji z obrotu prawnego. Ponadto, w przypadku uznania przez organ drugiej instancji, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, spółka wniosła o umorzenie należności celnych na podstawie zasady słuszności na mocy art. 83 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 28 kwietnia 2008 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zmodernizowany kodeks celny).

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 13 września 2013 r. nr [...] – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy -Prawo celne - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu dotyczącego powołania się przez organ pierwszej instancji na nieobowiązujące przepisy WKC i wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 450/2008 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (zmodernizowany kodeks celny), ostateczna data rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (WE) 450/2008 została przesunięta na dzień 1 listopada 2013 r. Zatem WKC obowiązywał w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak też w dniu orzekania przez organ odwoławczy.

Dalej organ wskazał na art. 201 ust. 1 WKC, zgodnie z którym dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego i od tej daty liczony jest trzyletni termin na powiadomienie dłużnika celnego o kwocie długu celnego, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC. Organ stwierdził, że zaskarżona odwołaniem decyzja została wydana po upływie 2 lat i 46 dni od daty dokonania zgłoszenia celnego, nie doszło zatem do przedawnienia długu celnego.

Organ wskazał w uzasadnieniu, że zgłoszenie podlegało rejestracji w dniu przyjęcia jego zgłoszenia, przy czym rejestracja ta nastąpiła pomimo tego, że strona zadeklarowała kod TARIC 7318 12 90 91 (wkręty przeznaczone do drewna), bowiem w dniu zgłoszenia celnego trwało dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji.

Począwszy od 29 października 2010 r. informacja o zastosowaniu rejestracji antydumpingu wobec towarów o kodzie TARIC 7318 12 90 91 przywożonych z Malezji została umieszczona w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej – TARIC oraz w jego polskiej wersji - systemie ISZTAR. Obowiązkiem importera jest zaś zapoznanie się ze wszystkimi środkami polityki celnej Unii Europejskiej, jakim podlegają importowane towary.

Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało z kolei organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowych towarów i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego.

Odnosząc się do wniosku o umorzenie należności celnych na podstawie zasady słuszności na mocy art. 83 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 28 kwietnia 2008 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zmodernizowany kodeks celny), organ wskazał na brak możliwości zastosowania jego przepisów, a nadto brak możliwości rozpoznania tego wniosku na etapie postępowania odwoławczego z uwagi na konieczność przestrzegania zasady dwuinstancyjności postępowania.

Dyrektor Izby Celnej wziął również pod uwagę, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 obniżające stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw. Zdaniem organu wobec towarów objętych niniejszym postępowaniem - z uwagi na brak regulacji pozwalających na stosowanie tego rozporządzenia do towarów przywiezionych przed 11 października 2012 r. - zastosowanie miało jednak rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 w pierwotnym brzmieniu i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011.

Konsekwencją naliczenia cła antydumpingowego była konieczność określenia w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Stawka podatku VAT wynosi 23 %. W tej sytuacji określono kwotę podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu w prawidłowej wysokości.

Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 czerwca 2013 r. w zakresie określającym stawkę rozszerzonego cła antydumpingowego, kwotę ostatecznego cła antydumpingowego oraz kwotę podatku od towarów i usług (co do kwoty 22.467 zł wynikającej z nałożenia cła antydumpingowego).

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:

1) rażące naruszenie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez jego błędną interpretację, a co za tym idzie niewłaściwe zastosowanie do importu towaru malezyjskiego, gdy przepis ten dotyczy towarów pochodzenia chińskiego,

2) rażące naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 i art. 247 § 1 pkt 2 o.p. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a co najmniej z rażącym naruszeniem prawa;

3) rażące naruszenie art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej bez podstawy prawnej.

Nadto skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez ich niezastosowanie.

W skardze zawarto wniosek o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wydanie w trybie prejudycjalnym orzeczenia zgodnie z art. 267 TFUE. Zdaniem skarżącej Trybunał winien rozstrzygnąć o wykładni rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 w zakresie jego stosowania, bowiem jego brzmienie rodzi wątpliwości interpretacyjne.

Skarżąca w pierwszej kolejności zakwestionowała zasadność nakładania cła antydumpingowego w ogólności, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz cel działań antydumpingowych podjętych przez Unię Europejską. Odwołując się do zastosowanych w sprawie rozporządzeń tj. rozporządzenia podstawowego nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, skarżąca wskazała na rozszerzającą postać ostatniego rozporządzenia i jego wyjątkowy, akcesoryjny w stosunku do pierwotnego rozporządzenia charakter. Zdaniem skarżącej należy przyjąć, że rozszerzone cło antydumpingowe znajduje zastosowanie do towarów pochodzenia chińskiego, zgłoszonych lub nie zgłoszonych jako pochodzące z Malezji i obejmuje dwie grupy towarów: towar pochodzący z Chin, zgłoszony jako pochodzący z Malezji oraz towar pochodzący z Chin, niezgłoszony jako pochodzący z Malezji. Towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem nie należy do żadnej z tych grup, zatem nie powinien podlegać cłu antydumpingowemu.

Dokonaną przez organy wykładnię rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 należy uznać za błędną i nieuzasadnioną – celem rozszerzenia środków antydumpingowych była bowiem walka z omijaniem prawa następującego przez wysyłanie chińskich produktów z Malezji.

Powyższe uzasadnia uznanie, że brak jest podstawy prawnej dla nałożenia cła antydumpingowego na elementy złączne pochodzące z Malezji, legitymujące się malezyjskim świadectwem FORM A. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 247 § 1 pkt 2 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p.

Dalej skarżąca stwierdziła, że odpowiednią dla ustalenia stanu prawnego w sprawie jest data wydania decyzji określających wysokości cła antydumpingowego. Tym samym brak zastosowania przez organy celne rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. świadczy o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, a co najmniej z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie w dniu 6 lipca 2011 r. zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości wkrętów.

Ustalona przez organy klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie została przez stronę zakwestionowana w skardze.

Należy w tym miejscu przywołać art. 201 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.), zwanego dalej "WKC", według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś chwilą powstania długu celnego jest przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC).

W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości to, że co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. W. Morawski [red.], Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, Warszawa 2007, s. 841).

Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w dniu złożenia przez skarżącą ww. zgłoszenia celnego (tj. 6 lipca 2011 r.) kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 2009.343.51 z dnia 22.12.2009 r.), dalej zwane "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1225/2009". Punkt 25. Preambuły ww. rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Artykuł 14 ust. 5 ww. rozporządzenia stanowił natomiast, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie praktyk handlowych mających na celu obchodzenie środków (ceł) antydumpingowych. W tej sytuacji każdy przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego (antydumpingowego) cła. Należy bowiem wyjaśnić, że specyfika postępowania antydumpingowego, które po przeprowadzeniu dochodzenia może doprowadzić do zastosowania podwyższonych ceł antydumpingowych wymaga, by środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się cła tymczasowe oraz rejestrację towarów, o której mowa powyżej. Środki te pozwalają na realizację celów postępowania antydumpingowego polegających na ochronie rynku wspólnotowego przed niszczącymi go praktykami niezgodnymi z zasadami gospodarki rynkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 217/11, LEX nr 1087136).

Towary będące przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) – dalej zwane "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010" - nakładało obowiązek rejestracji. Punkt 18. Preambuły powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego (tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009) przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą, tak więc towary objęte tym zgłoszeniem podlegały już na podstawie tego rozporządzenia rejestracji.

Ponieważ procedura dochodzeniowa przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 wykazała, że ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin były – poprzez przeładunek w Malezji – przedmiotem ich obchodzenia, to Rada (UE) w dniu 18 lipca 2011 r. wydała rozporządzenie wykonawcze nr 723/2011, którym rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". W rozporządzeniu tym wskazano, że ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (m.in. na przywóz towarów oznaczonych kodami Taric – 7318 22 00 95; 7318 12 90 91) zostaje rozszerzone na analogiczne towary wysyłane z Malezji, zgłoszone lub niezgłoszone jako pochodzące z Malezji, z wyjątkiem produktów produkowanych przez wskazane przedsiębiorstwa (art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia). Mocą natomiast art. 1 ust. 3 tegoż rozporządzenia nakazano pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 określiło w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, tak więc - skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r. - weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez jego błędną interpretację, a co za tym idzie niewłaściwe zastosowanie do importu towaru malezyjskiego. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że brzmienie ww. rozporządzenia rodzi wątpliwości interpretacyjne odnośnie zakresu jego stosowania. Już z samego tytułu rozporządzenia wynika, że ma ono zastosowanie do niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, nie zaś do towarów pochodzących wyłącznie z Chin, jak twierdzi skarżąca. Tym samym nie zachodziła potrzeba zwracania się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wydanie w trybie prejudycjalnym orzeczenia zgodnie z art. 267 TFUE.

Uwadze skarżącej umyka, że eksporter towaru z Malezji, od którego nabyła go, nie został wymieniony w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego.

Sąd podziela natomiast stanowisko skarżącej, że brak zastosowania przez organy celne rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi naruszenie prawa, które w ocenie Sądu miało wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Należy jednak zwrócić uwagę, że dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, z których wynikało, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska [w:], Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska, red. Artur Nowak–Far, C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 70). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.). Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 weszło w życie w dniu 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" (dodatkowy kod Taric – A999) została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że już w datach wydania decyzji przez organy obu instancji obowiązywała nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności miedzy rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. U. Stępkowska, op.cit., s. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

W ocenie Sądu organy administracji ustalając w niniejszej sprawie wysokość cła antydumpingowego nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. do daty zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie w dacie dokonania przez skarżącą zgłoszenia celnego rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010.

Z art. 2 zd. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. wynika, że po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana (zob. U. Stępkowska, op. cit., s. 66).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE L 2001.201.10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji, gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszenia celnego.

Zastosowanie przez organy celne stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat, tj. ani w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez te organy. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego Rady (UE) nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organy celne na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną.

Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy celne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem sądu, za oceną, że naruszeń prawa, do których doszło w niniejszej sprawie nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 o.p., o co wnosiła skarżąca.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.