Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 586/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." – w zw. z art. 3 ust. 3 i 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt l, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2015, poz. 163) - powoływanej dalej jako: "u.p.s." – utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z [...], nr [...], w sprawie przyznania B. M. prawa do zasiłku okresowego z powodu bezrobocia za okres 1 kwietnia 2016 do 30 czerwca 2016r. w kwocie po 317 złotych miesięcznie.

W pierwszej kolejności Kolegium, w oparciu o art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 7 u.p.s., wyjaśniło istotę pomocy społecznej, a następnie przytaczając treść art. 38 ust. 1-5 u.p.s. wyjaśniło zasady przyznawania prawa do zasiłku okresowego, podkreślając, że zasiłek okresowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Świadczenie, o którym mowa przysługuje ze względu na szczególne okoliczności, tylko przykładowo wymienione przez ustawę (długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, możliwość nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego). Każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Przykładowo zdefiniowane przesłanki przyznania zasiłku okresowego dają organowi dużą swobodę decyzyjną oraz powodują, że przyznanie tej formy wsparcia zależy w gruncie rzeczy od spełnienia ogólnych warunków udzielenia pomocy społecznej. Jednym z nich jest dochód. Obliczając dochód rodziny, podobnie jak przy zasiłku stałym, w składzie rodziny nie uwzględnia się osób i dochodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek ustala się do wysokości różnicy między wspomnianymi kryteriami dochodowymi a dochodem osoby samotnie gospodarującej lub dochodem rodziny. Docelowo zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, m.in. na podstawie wywiadu środowiskowego, iż strona jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód wynosi 0 złotych na osobę w rodzinie. Stąd też różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem rodziny wynosi 634 złote, a 50 procent tej różnicy to kwota 317 złotych. Zatem organ I instancji prawidłowo dokonał wyliczenia kwoty zasiłku okresowego.

Dalej organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 38 ust. 5 u.p.s. okres, na jaki jest przyznawany zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej, a raczej organ prowadzący postępowanie, na podstawie okoliczności sprawy. Nie powinien być on krótki, aby ta dość skromna pomoc finansowa miała jakikolwiek sens i powinien obejmować co najmniej kilka miesięcy. Określenie w art. 38 ust. 2 i 3 u.p.s. maksymalnej i minimalnej wysokości zasiłku okresowego oznacza, iż organ ustalając kwotę zasiłku, działa w granicach uznania administracyjnego, określanego w orzecznictwie sądowym mianem "względnej uznaniowości", w przeciwnym wypadku przepis określiłby sztywno wysokość tego świadczenia.

W ocenie Kolegium, ustalenie kwoty zasiłku okresowego dla B. M. w wysokości po 317 złotych miesięcznie na okres trzech miesięcy odpowiadało wymogom określonym w art. 38 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 u.p.s. Organ zaznaczył jednak, że złożenie przez stronę wniosku o przyznanie zasiłku okresowego na kolejny okres otwiera nowe postępowanie przed organem administracji. W tym postępowaniu nie są badane okoliczności i dokumenty, które stanowiły podstawę do wydawania decyzji w poprzednich okresach. Wydana w sprawie decyzja jest nową decyzją i porównywanie jej z poprzednio wydawanymi decyzjami, które były wydawane w oparciu o inne dokumenty i ustalenia organu, nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania przed organem odwoławczym.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła B. M., jednakże wobec braku uzasadnienia skargi skarżąca została wezwana do określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego.

W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca wyjaśniła, że wg jej wiedzy "inne osoby otrzymują więcej".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo, w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Zasiłek okresowy jest podstawową formą pomocy społecznej przyznawanej z uwagi na dysfunkcje określone w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej takie jak: długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego o ile dochód osoby samotnie gospodarującej lub rodziny nie przekracza kryterium dochodowego. Kwota zasiłku okresowego, ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być wyższa niż różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. - w odniesieniu do osób samotnie gospodarujących; do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny – w przypadku rodzin. Kwota zasiłku okresowego nie może być także niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, w przypadku rodziny natomiast – pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust.3). Okres na jaki przyznawany jest zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust.5).

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca spełnia przesłanki do ubiegania się o przyznanie żądanego świadczenia. Jest wszakże, jak należy mniemać, niezadowolona z wysokości przyznanego zasiłku, bowiem wedle jej wiedzy, "inne osoby otrzymują więcej".

W tym zakresie wskazać zatem należy, że organy pomocowe prawidłowo określiły wysokość przyznanego świadczenia. Skoro kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634, -zł. zaś skarżąca deklaruje brak jakiegokolwiek dochodu, to maksymalna kwota zasiłku okresowego, w świetle przywołanego na wstępie rozważań art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, nie mogła przekraczać 418,-zł., minimalna natomiast – 47,30,-zł. Przyznany zatem skarżącej zasiłek okresowy w kwocie 317,-zł. odpowiada prawu. Jak wskazano, jest to bowiem kwota, na której przyznanie pozwalają środki, znajdujące się w dyspozycji organu pomocowego. Ilość osób, których potrzeby zaspokajane są w ramach tej pomocy (140) oraz kwota, którą organ dysponuje na tę formę pomocy (322.322,-zł. łącznie na 2016r.) uniemożliwia zaś przyznanie zasiłku w wysokości wyższej niż minimalna.

Wskazać przy tym należy, że decyzja w przedmiocie zasiłków okresowych ma mieszany charakter. Z jednej strony jest to decyzja związana, bowiem organ musi przyznać świadczenie, jeżeli strona spełnia ustawowe warunki i to w określonych przepisem widełkach. Z drugiej strony, decyzja ta ma charakter uznaniowy w zakresie przyznania konkretnej kwoty w ramach widełek. Skarżąca otrzymała świadczenie, choć co prawda w minimalnej wysokości, ale jednak w granicach wyznaczonych przez ustawę. Stąd jej niezadowolenie ze zbyt małej kwoty nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

JK