Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 124/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego~Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie; 2. przyznać skarżącemu J. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 3. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 września 2014 r. J. J. (dalej, jako: "skarżący") wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Pismem z dnia 30 października 2014 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w ww. skardze, że doszło do naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Z akt sprawy wynika, że skarga J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zasiłku celowego została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej, także, jako: "WSA w Krakowie") przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 21 lipca 2010 r.

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 773/10 WSA w Krakowie oddalił skargę. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 21 stycznia 2011 r.

W dniu 24 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2011 r. umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, celem sporządzenia skargi kasacyjnej.

W dniu 11 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. WSA w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.

W dniu 1 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 316/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.

W dniu 1 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

W dniu 8 grudnia 2011 r. WSA w Krakowie przedstawił akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2357/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

WSA w Krakowie odroczył rozprawę w dniu 7 listopada 2012 r. i zobowiązał pełnomocnika organu – w terminie 14 dni – do wyjaśnienia czy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2010 r. stała się ostateczna czy zostało od dniej wniesione odwołanie.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1143/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie oddalił skargę.

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku z 14 grudnia 2012 r. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lutego 2013 r.

W dniu 28 lutego 2013 (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga kasacyjna skarżącego od wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r.

W dniu 8 kwietnia 2013 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zasiłku celowego, zarzucając temu Sądowi bezczynność i naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz kwestionując prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

W dniu 15 kwietnia 2013 r. (data prezentaty sądu) akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną i skargą na przewlekłość postępowania zostały przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OPP 32/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i przyznał skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych.

Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na dzień 12 sierpnia 2014 r.

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 836/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia 14 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Akta sprawy zostały zwrócone Sądowi I instancji w dniu 26 września 2014 r. (data prezentaty sądu). W tym tez dniu sprawa została ponownie zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt III SA/Kr 1646/14.

Zarządzeniem z dnia 8 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 2 grudnia 2014 r.

W dniu 10 października 2014 r. (data prezentaty sądu) Naczelny Sąd Administracyjny przekazał według właściwości do WSA w Krakowie skargę J. J. z dnia 29 września 2014 r. na przewlekłość postępowania przed tym Sądem oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zasiłku celowego, która wpłynęła bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 2 października 2014 r. Skarżący uznał, że doszło do naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

W dniu 20 października 2014 r. (data prezentaty sądu) skarga na przewlekłość została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że doszło do przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.

Postępowanie w tej sprawie prowadzone jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przez ponad 4 lata, licząc od daty wpływu skargi do Sądu, a więc dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności i wydania kończącego postępowanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Co prawda Sąd I instancji w tej sprawie już dwukrotnie wydawał wyrok, jednakże sprawa po orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wracała do ponownego rozpoznania. Dotychczas postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone. Oceniając kwestię przewlekłości nie można także pominąć okoliczności, że przedmiotowa sprawa dotyczy zasiłku celowego, co dodatkowo przemawia za jej szybkim rozpoznaniem. Postępowanie to zostało nadmiernie rozciągnięte w czasie i w nieuzasadniony sposób przedłużyło się. Zauważyć jednak należy, że zasada szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania oraz wynikający z niej obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może kolidować z zasadą rzetelnego rozpatrywania wszelkich aspektów sprawy, w tym w szczególności składanych w toku postępowania pism procesowych. Podkreślenia wymaga, że na czas trwania postępowania w tej sprawie zasadnicze znaczenie mają liczne wnioski składane przez skarżącego co stanowi jedną z przyczyn długotrwałego rozpoznawania sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 3.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Sąd miał na uwadze z jednej strony: czas oczekiwania skarżącego na rozpoznanie sprawy, rodzaj sprawy w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla skarżącego, a z drugiej strony: przyczynienie się skarżącego do przedłużenia postępowania oraz fakt, że wyznaczono już termin rozprawy na dzień 2 grudnia 2014 r.

Odnosząc się z kolei do przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 836/13 stwierdzić należy, że skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W sprawie o sygn. akt I OSK 836/13 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał już skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1143/12. W dniu 12 sierpnia 2014 r. Sąd odwoławczy uchylił ww. wyrok przekazując sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawomocny od chwili jego wydania. Tym samym z chwilą wydania wyroku z dnia 12 sierpnia 2014 r. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej sprawie zostało zakończone.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekał jak w punkcie 1 i 2 niniejszego postanowienia na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. W punkcie 3 postanowienia orzeczono w myśl art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 powołanej ustawy w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).