Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 141/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Krystyna Daniel Ewa Rynczak / spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2010 r. sprawy ze skargi H.S. , A.H. , J.K. , M.K. i M.S. na decyzję Wojewody z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 4 pkt. 9b1, art. 136 ust. 3, art. 142, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.), art. 104 k.p.a., orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr 1 o pow. 16 171 m2 objętej księgą wieczystą nr [...], nr 2 o pow. 4259 m2 objętej księgą wieczystą nr [...] i nr 3 o pow. 14000 m2, objętej księgą wieczystą nr [...], . w obrębie [...] ewid. [...]m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. 4 o pow. 3547 m2, b. gm. kat. B. , na rzecz H.S. , J.K. A.H. , M.S. i M.K. .

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, m. in., że w dniu 13 lutego 2009 r. H.S. , J.K. , A.H. , M.S. i M.K. , złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej parceli 1. kat. 4 o pow. 3547 m2, objętej poprzednio księgą wieczystą nr [...], a obecnie wchodzącej w skład działek ewidencyjnych: nr 1, nr 2 i nr 3 położonych w obrębie [...] ewid. [...] m. K. objętych księgami wieczystymi: i nr [...] . Organ l instancji ustalił, że W.K. umową sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1977 r. Rep. [...] zbyła, w trybie art. 6 ustawy z dnia 13 października 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na rzecz A. w K. , parcelę l. kat. 4 o pow. 3547 m2 b. gm. kat. B. . Przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod budowę Zakładu nr [...].A. w K.-P. , zgodnie z decyzją Zarząd u Rozbudowy Miasta K. z dnia 31 grudnia 1975 r. nr [...], zatwierdzającą plan realizacyjny budowy wskazanego wyżej zakładu. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] listopada 2000 r. sygn. akt [...] stwierdzono nabycie spadku po W.K. przez H.S. , J.K. po 1/3 cz. oraz A.H. , M.K. i M.K. po 1/9 cz. Na podstawie odpisu skróconego aktu małżeństwa z dnia 9 kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdzono, iż M.K. jest osobą tożsamą z M.S.

Na podstawie "Mapy porównawczej dz. ewid. 5, nr 1 oraz nr 2 -6 i parcelami, katastralnymi" sporządzonej przez geodetę W.M. , organ ustalił, iż objętej roszczeniem parceli l.kat. 4 b. gm. kat. B. odpowiadają obecnie części działek: nr 1, nr 2 , nr 3 obr. [...]. Ewid [...] m. K. Zgodnie z odpisem KW nr [...] działka nr 1 o pow. 16171 m2 obr. [...]. ewid: P. , stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "B. " Sp. z o.o. w K. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] działka nr 2 o pow. 4259 m2, stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "C" SA w K. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] działka nr 3 o pow. 14000 m2 obr. [...]. ewid. P. , stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "C. " Sp. z o.o. w K. W toku postępowania wyjaśniającego organ l instancji ustalił, że decyzją z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] Wojewoda stwierdził nabycie, z mocy prawa przez A. w K. z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. [...] - działki nr 6 o pow. 138 693 m2, z której w następstwie podziałów powstały m.in. działki nr 1, 2, 3 . Powyższe prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 6 marca 1992 r.

Organ wskazał, ze umowa sprzedaży z dnia 30 września 1977 r. Rep [...] została zawarta, gdy obowiązywał jeszcze przepis art. 128 § 1 k.c. stanowiący, iż socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. W/w przepis wyrażał zasadę jedności własności państwowej, w związku z czym nabywcą i właścicielem nieruchomości w zakresie wynikającym z konkretnej umowy zawartej przez przedsiębiorstwo państwowe jest Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo, które w granicach wynikających z postanowień art. 128 § 2 k.c. - wykonuje w imieniu własnym względem przydzielonego mu mienia uprawnienia płynące z własności państwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1979 r. sygn. akt l CR 137/79). Przedsiębiorstwu państwowemu, które nabyło nieruchomość w trybie art. 6 ust. I ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przysługiwało jedynie ograniczone prawo rzeczowe użytkowania takiej nieruchomości, a nie prawo własności (Wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 24 czerwca 1982 r. sygn. akt SA/Po 210/82). Dopiero z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy -Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, póz. 11) zniesiona została zasada, że jedynie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - z mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r. sygn. akt III CZP 38/91).

A. były w dacie zawarcia umowy sprzedaży z dnia 24 marca 1977 r. [...] przedsiębiorstwem państwowym, co potwierdzał powołany w w/w umowie odpis z rejestru przedsiębiorstw państwowych Mając powyższe na uwadze organ uznał, że Skarb Państwa nabył prawo własności przedmiotowych nieruchomości na podstawie umowy z dnia 30 września 1977 r. Rep [...] a A. wykonywało jedynie uprawnienia właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1967 r. sygn.akt III CZP 72/67: "Wpis w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości państwowej, znajdującej się w użytkowaniu (zarządzie) państwowej jednostki organizacyjnej, powinien wymieniać jako właściciela:

a) Skarb Państwa z równoczesnym wskazaniem państwowej jednostki organizacyjnej, jeżeli nie jest ona osobą prawną albo

b) oznaczenia państwowej jednostki organizacyjnej, która w imieniu własnym względem zarządzanych przez nią części mienia ogólnonarodowego wykonuje uprawnienia płynące z własności państwowej, jeżeli jednostka ta ma osobowość prawną."

Po nowelizacji Kodeksu cywilnego, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nabycie prawa użytkowania wieczystego w/w gruntów, stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewidziane w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a więc przed dniem 1 stycznia 1998 r. na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W świetle postanowień art. 229 tej ustawy fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego i wpisania go do księgi wieczystej powoduje, że roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie może być uwzględnione.

Po nabyciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – A. i ujawnieniu tej okoliczności w księdze wieczystej nr [...] , faktycznie prawo własności nieruchomości nie zostało sprzedane, lecz oddane w użytkowanie wieczyste decyzją z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] , co także mieści się w hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli H.S. , J.K. ,A.H. , M.S. i M.K. . Odwołujący zarzucili m.in. naruszenie:

- art. 6, art. 7, art. 76, art. 107 ust. 3 k.p.a. przez poczynienie ustaleń sprzecznych z treścią dokumentów urzędowych;

- art. 2 i 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece;

- art. 365 § 1 w zw. z art. 6268 § 6 k.p.c. przez dokonanie ustaleń sprzecznych z prawomocnym orzeczeniem sądu;

- art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez przyjęcie, iż osobą trzecią jest podmiot, który był stroną umowy zawartej w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i nabył na swoją rzecz nieruchomość;

- art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w związku z zastosowaniem art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją.

Odwołujący podnieśli organowi popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, iż nabywcą nieruchomości był Skarb Państwa, a nie A. w K.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...] Wojewoda , działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że decyzją Wojewody z dnia [....] lipca 1991 r. [...] stwierdzono nabycie, z mocy prawa przez A. w K. z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. [...]i obręb [...] oznaczonego jako działka nr 6 o pow. 138 693 m2. Zgodnie z odpisami KW działka nr 1 o pow. 16 171 m2, stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "B. " Sp. z o.o. w K. , działka nr 2 o pow. 4259 m2 stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "C. .'SA w K. , a działka nr 3 o pow. 14000 m2 stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "D. " Sp. z o.o. w K. Wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzednika prawnego w/w podmiotów tj. A. w stosunku do działki nr 6 , z której w wyniku późniejszych podziałów powstały działki nr 1 , nr 2 , nr 3 , dokonano w księdze wieczystej w dniu 6 marca 1992 r.

Organ podkreślił, ze przedsiębiorstwo państwowe "A. w K. " działało jedynie jako podmiot ubiegający się o wywłaszczenie, a umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1977 r. [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 2 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, to w rzeczywistości Skarb Państwa nabył własność przedmiotowych nieruchomości, co znajduje potwierdzenie w późniejszej decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...], którą stwierdzono z kolei nabycie z mocy prawa przez A. w K. z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że wpis w dniu 6 marca 1992 r. w księdze wieczystej nr [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. [...] obręb [...] działki nr 6 o pow. 138 693 m2, stwierdzonego ostateczną decyzją Wojewody

z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] , stanowi orzeczenie w myśl przepisów k.p.c. Znaczenie konstytutywne wpisu prawa wieczystego użytkowania wyraża się w tym, że jego przedmiotem nie jest deklaratywne potwierdzenie stanu prawnego, ale ustanowienie, zmiana, zniesienie stosunku prawnego. Orzeczenie takie wywołuje skutek prawotwórczy w postaci zmiany stosunku materiałnoprawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15.04.2004 r. sygn. akt IV CK 272/03). Ewentualne kwestionowanie przez odwołującego niezgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być usunięte w wyniku postępowania administracyjnego, a jedynie w drodze powództwa przed sądem powszechnym o usunięcie niezgodności na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Niekonsekwentnym pozostaje w ocenie organu wywodzenie skutków prawnych jedynie z jednego wpisu w księdze wieczystej przy równoczesnym pominięciu pozostałych wpisów. Zwłaszcza nieprawidłowym wydaje się przypisywanie mocy wiążącej, jednemu wybranemu przez stronę wpisowi w księdze wieczystej w sytuacji, gdy obydwa wskazane przez stronę wpisy pozostają w tej chwili wykreślone, a więc mają ten sam charakter i tym samym nie można różnicować w tym przypadku wywoływanych przez nie konsekwencji. Zarówno wpis w księdze wieczystej w dniu 30 września 1977 r. dokonany na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 września 1977 r. [...] , jak i wpis z dnia 6 marca 1992 r., którym wykreślono dotychczasowe podstawy i wpisano Skarb Państwa oraz użytkownika wieczystego A. , na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] , posiadają w tej sytuacji taką samą wartość dowodową w przedmiotowym postępowaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wnieśli H.S. , J.K. , A.H. , M.S. i M.K. powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący położyli szczególny nacisk w skardze na błędne uznanie A. za osobę trzecią w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a. , skargę oddala.

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu l instancji nie naruszają prawa.

Sąd dokonując oceny legalności tych decyzji uznał, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Podstawą materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 229 ustawy z dnia 21.081997r. o gospodarce nieruchomościami.

W myśl tego przepisu roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust.3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1.01.1998r.)

nieruchomości została sprzedana, albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej 5 prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten został zamieszczony w dziale VII tej ustawy zatytułowanym: "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe". Jest to przepis o charakterze intertemporalnym i istota tego typu przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w chwili wejścia w życie przepisów nowych. Punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Celem wprowadzenia w życie tego przepisu było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie tej ustawy w wyniku sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste jeżeli prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że jeżeli przed dniem 1.01.1998r. rozporządzono wywłaszczona nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi jak też następcom prawnym, chociażby spełnione by były przesłanki do zwrotu nieruchomości wynikające z przepisu art. 136 w zw. art. 137 u.g.n.

W orzecznictwie wielokrotnie wypowiadano się w kwestii zwroty nieruchomości a prawem użytkowania wieczystego. Stanowisko jest jednolite, mianowicie takie, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością na skutek ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego. Zatem sam fakt utraty władania nieruchomością przez Skarb Państwa stanowił negatywną przesłankę o jej zwrocie ( por.: wyrok NSA 8.04.1998r, syg. IV SA 390/98, LEX nr 45941, uchwały: SN 23.09.1993r., III AZP 13/93, OSA 1994/10/7 i z d. 22.12.1993r, III AZP 24/93, LEX nr 10916.-).

Z akt sprawy wynika, że nieżyjąca właścicielka W.K. umową sprzedaży zawartą w dniu 30.09.1977r. Rep.[...] zbyła przedmiotową nieruchomość nr 4 w trybie art. 6 ustawy z dnia 6.10.19958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na rzecz A. w K. , pod budowę Zakładu nr [...] tychże A. w K.-P. Umowa ta została zawarta w formie aktu notarialnego. Następnie Wojewoda decyzją z dnia [...].07.1991 r. nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa przez A. w K. , z dniem 5.12.1990r., prawa użytkowania

wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. - działki nr 6 i prawo powyższe zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 6.03.1992r.

A. w dacie zawarcia umowy sprzedaży były przedsiębiorstwem państwowym, co potwierdzał tenże akt notarialny. Przedsiębiorstwa państwowe mogły wykonywać jedynie uprawnienia właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa. Przedsiębiorstwu państwowemu, które nabyło nieruchomość w trybie art. 6 ust.1 ustawy z dnia 12.03.1958r. przysługiwało jedynie ograniczone prawo rzeczowe użytkowania takiej nieruchomości, a nie prawo własności (por: wyrok NSA w Poznaniu 24.06.1982r., syg. SA/Po 210/82).

Organ l instancji zasadnie wskazał, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego, że cyt. : "wpis w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości państwowej, znajdującej się w użytkowaniu (zarządzie) państwowej jednostki organizacyjnej, powinien wymieniać jako właściciela Skarb Państwa z równoczesnym wskazaniem państwowej jednostki organizacyjnej, jeżeli nie jest ona osoba prawną albo oznaczenia państwowej jednostki organizacyjnej, która w imieniu własnym względem zarządzanych przez nią części mienia ogólnonarodowego wykonuje uprawnienia płynące z własności państwowej, jeżeli jednostka ta ma osobowość prawną (por: uchwała SN 16.10.1967r. syg. III CZP 73/67 ).

Z "Mapy porównawczej działek ewid. 5, nr 1, 2 -6 , z parcelami katastralnymi" , sporządzonej przez geodetę W.M. wynika, że działce nr 4 b. gm. Kat. B. , objętej roszczeniem, odpowiadają obecnie części działek: nr 1, 2 i 3 obr. [...] ewid. miasto K. . Obecnie działka nr 1 zgodnie z odpisem z Kw nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym "B. " Sp.z o.o. w K. , działka nr 2 stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym C. SA w K. (Kw nr [...] ), a działka nr 3 stanowi również własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym "D. " Sp z o.o. w K. ( Kw [...] ).

Wcześniej natomiast przed 1.01.1998r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A. od dnia 5.12.1990r. i prawo to zostało ujawnione w Kw aństwowego Biura Notarialnego w [...] - Sekcji Ksiąg Wieczystych w dniu 6.03.1992r..

Mając powyższe na uwadze organy obu instancji trafnie ustaliły, że brak jest możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz następców prawnych H.S. , J.K., A.H. , M.S. i M.K. , w świetle przepisu 229 u.g.n., ponieważ przed dniem 1.01.1998r. przedmiotowa nieruchomości stanowiąca własność Skarbu Państwa była w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w Kw przed 1.01.1998r. tj. w dniu 6.03.1992r.

Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze, to należy je wszystkie uznać za nieuzasadnione, a organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji szczegółowo się do nich odniósł i zbędnym wydaje się ich ponowne szczegółowe przetaczanie. Skarżący zarzucają, że organy naruszyły przepis art. 229 u.g.n. poprzez błędną interpretację , w myśl której osobą trzecią w rozumieniu tego przepisu jest każdy podmiot nie będący Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Zdaniem skarżących właścicielem przedmiotowej działki nabytej w dniu 30.09.1977r. nr [...] , w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r., były A. , a nie Skarb Państwa. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących wówczas przepisów prawa oraz art. 128 § 1k.c. który stanowił, iż socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie państwu. A. były w tym czasie przedsiębiorstwem państwowym wpisanym do rejestru przedsiębiorstw. W myśl art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12. 03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości (30.09.1977r ), wywłaszczenie mogło nastąpić jedynie na rzecz Państwa i o wywłaszczenie mógł się ubiegać zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. A zatem w każdym wypadku wywłaszczenia w trybie art 6 cyt. wyżej ustawy, nieruchomość taka stawała się własnością Skarbu Państwa, a nie przedsiębiorstwa państwowego i wchodziła w skład mienia ogólnonarodowego w rozumieniu art. 8 Konstytucji PRL. Przedsiębiorstwu takiemu przysługiwało jedynie ograniczone prawo rzeczowe użytkowania takiej nieruchomości, a nie prawo własności (por. wyrok NSA w Poznaniu z d. 24.06.1982r. syg. SA/Po 210/82 (publ. ONSA 1982/2/70). Skarżący zarzucają też naruszenie przepisów art. 6, art. 7 art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie i nie przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów do obalenia domniemania wynikającego z treści dokumentów urzędowych, poczynienie ustaleń

sprzecznych z ich treścią oraz błędnej interpretacji pojęcia osoby trzeciej ograniczonej jedynie do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wbrew treści art. 229 u.g.n. Organy w tym zakresie również nie naruszyły prawa, co zostało wyżej częściowo omówione .

Odnosząc się do pojęcia "osoby trzeciej" i faktu jak twierdzą skarżący, iż osobą trzecią nie mogły być .A. należy zwrócić uwagę iż określenie w art. 229 u.g.n., że roszczenie o którym mowa w art. 136 ust.3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego " na rzecz osoby trzeciej", należy przyjąć, że jest to pewien skrót myślowy , a konkretnie chodzi tu o " osobę inną niż Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a więc osobę trzecią. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela pogląd wyrażony w tej kwestii wyroku NSA z d. 5.12.2001 r. syg. l SA 2469/99, LEX nr 82648, że "osoba trzecią w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. jest każda - zarówno fizyczna jak prawna - osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel nieruchomości lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swoja własność. Odnośnie zarzutu mocy związania wpisem w księdze wieczystej, jako orzeczeniem sądu w kontekście wpisu umowy sprzedaży zawartej dnia 30.09.1977r, który wymienia A. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości to organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w konkluzji wskazał, że istotnym w sprawie jest wpis dokonany do Kw nr [...] w dniu 6.03.1992r. prawa wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ulicy [...] Obr. [...] działki nr 6 o pow. 138693 m2 stwierdzonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...].07.1991 r. nr [...] , który stanowi orzeczenie w myśl art. 626 8 § 6 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. Orzeczenie takie wywołuje skutek prawotwórczy w postaci zmiany stosunku materialnoprawnego i ewentualne kwestionowanie wpisu może nastąpić przed sądem powszechnym, a nie przed organami administracji (por. postanowienie SN z d. 15.04.2004r., syg. IV CK 272/03.

Skarżący zarzucają też naruszenie art. 2, art. 7, art. 21 ust.1 i 2 oraz art. 64 ust.1,2 i 3 Konstytucji RP. W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia naruszenia tych przepisów biorąc pod uwagę przepis art. 229 u.g.n. , który stanowił podstawę do

wydania zaskarżonej decyzji i organy obu instancji badały przesłanki z tego artykułu. Przepis art. 229 u.g.n. nadal obowiązuje w ustawie i nie jest sprzeczny z Konstytucją. Organy administracji ustalając stan faktyczny i prawny wskazały dlaczego przedmiotowa nieruchomość nie może być zwrócona następcom prawnym. W tej sytuacji nie można mówić, że prawo własności skarżących zostało naruszone. Orzecznictwo sądów w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n. było jednolite i wskazywało , że nie można było zwrócić nieruchomości poprzedniemu właścicielowi lub jego następcom prawnym, gdy Skarb Państwa lub gmina nie władały tą nieruchomością przed dniem 1 stycznia 1998r.Decyzja administracyjna o zwrocie takiej nieruchomości bez uprzedniego jej zwrotu we władanie Skarbu Państwa lub gminy godziłaby w zasadę pewności obrotu prawnego, a także czyniłaby tę decyzję niewykonalną, a więc decyzję obarczoną wadą nieważności. W myśl art. 156 §1, pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonałność ma charakter stały.

Mając powyższe na uwadze, organom administracji obu instancji nie można zarzucić uchybienia przepisom postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisom prawa materialnego. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego analizy i ustaleń prawnych, zgodnie z podstawowymi wymogami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi prawidłowo sporządzonego uzasadnienia decyzji określone w przepisie 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ przedstawił dokładny stan faktyczny sprawy, w oparciu o który zastosował prawidłowo przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że organy dokonały wnikliwej oceny stanu faktycznego prawnego i zbędnym było ich dokładne omawianie. Sąd podziela pogląd prawny organów obu instancji, jak też faktyczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala.