Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 289/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 48 ust.4,
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 58.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. J., jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej również jako OWINB) z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim (dalej również jako PINB) z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę wiaty o wymiarach 30,1 x 19,4 x 5,6 m, usytuowanej na działce nr a w [...], przy ulicy [...].

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W wyniku interwencji H. S. - właściciela działki nr b, który zawiadomi PINB w powiecie namysłowskim o wykonaniu przez A. J. rozbudowy swojej posesji niezgodnie z prawem, albowiem wybudował halę dobudowaną do stodoły w granicy z jego posesją, w dniu 10 lipca 2015 r. organ przeprowadził kontrolę legalności ww. obiektu. W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie działki nr a w [...] przy budynku gospodarczym oraz przy granicy z działką nr b usytuowano wiatę konstrukcji mieszanej. Właściciel działki nr a, A. J., oświadczył, że nie posiada żadnej dokumentacji projektowej na przedmiotową wiatę oraz pozwolenia na budowę. Dodał, że obiekt ten wybudował około roku 2011, w miejscu istniejącej uprzednio drewnianej wiaty. Wobec tego, że wiata ta uległa zawaleniu, A. J., w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, podjął decyzję o jej natychmiastowej odbudowie.

Zawiadomieniem z dnia 27 lipca 2015 r., PINB w powiecie namysłowskim, powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy wiaty na terenie działki nr a w [...]. Jednocześnie organ poinformował strony o możliwości przeglądania akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz działania przez pełnomocnika.

W dniu 10 sierpnia 2015 r. H. S., przeglądając akta sprawy oświadczył, że wiata została wybudowana na przełomie lat 2011/2012, a w miejscu, w którym powstała wiata, była jedynie łąka.

Następnie, w dniu 11 września 2015 r., PINB w powiecie namysłowskim dokonał ponownych oględzin przedmiotowej wiaty, podczas których ustalono, że obiekt ten usytuowany jest w odległości około 90 cm od budynku gospodarczego oraz przy granicy z działką nr b. Konstrukcja wiaty składa się z 21 słupów żelbetowych prefabrykowanych o przekroju 23 x 34 cm oraz 16 x 25 cm. Są to słupy stosowane do podtrzymywania sieci elektroenergetycznych, które utwierdzono w fundamentach. Do słupów umocowane są wiązary stalowe kratowe o wysokości około 40 cm. Do wiązarów zamocowano płatwie drewniane, do których przytwierdzono blachę trapezową, stanowiącą pokrycie. Teren pod wiatą utwardzony jest kostką betonową. Wymiary wiaty to ok. 30,1 x 19,4 x 5,6 m (dł. x szer. x wys.), które podano w osiach słupów. Wiata posiadała rynny z rurami spustowymi wprowadzonymi w grunt. Stwierdzono nadto, że obiekt, zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym, wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pismem z dnia 30 września 2015 r. PINB w powiecie namysłowskim zwrócił się do Wójta Gminy [...] o wydanie zaświadczenia czy lokalizacja przedmiotowej wiaty zgodna jest z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...].

W odpowiedzi na powyższe, Wójt Gminy [...], w piśmie z dnia 9 października 2015 r., stwierdził brak podstaw prawnych do wydania zaświadczenia dot. oceny lokalizacji przedmiotowej wiaty i przekazał organowi powiatowemu wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dot. działki nr a.

Z kolei, w dniu 12 listopada 2015 r. PINB zwrócił się do Wójta Gminy [...] o interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...]. W odpowiedzi z dnia 19 listopada 2015 r. Wójt Gminy wskazał, że plan ten, zgodnie z § 13 pkt 1 ppk 1 przewiduje zabudowę terenów oznaczonych na rysunku planu jako B/R/L.

W powyższych okolicznościach, postanowieniem z 15 grudnia 2015 r., nr [...], PINB w powiecie namysłowskim, działając na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm., [obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm. - dopisek Sądu]), zwanej dalej "ustawą Prawo budowlane" oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., [obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.- dopisek Sądu]), zwanej dalej K.p.a., nałożył na A. J. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia:

1) zaświadczenia wójta, o zgodności ww. budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 oraz ust. 3, tj.:

a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz

c) specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę wskazaną przez właściwego ministra - w przypadku obiektów budowlanych: których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce rozwiązania techniczne, nie znajdujące podstaw w przepisach i Polskich Normach.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa wiata zrealizowana została w warunkach tzw. samowoli budowlanej ze względu na brak uzyskania pozwolenia na budowę. Dokonując analizy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] organ stwierdził, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, albowiem lokalizacja przedmiotowej wiaty przeznaczonej do prowadzenia działalności rolniczej jest zgodna z zapisami m.p.z.p. oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, z uwagi na brak zapisów, dotyczących wymaganych odległości od granicy działki budowlanej dla budowli jakimi są wiaty. Zaznaczył również, że z uwagi na fakt zakończenia robót budowlanych nie wydano postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Przedmiotowe postanowienie wraz z prawidłowym pouczeniem zostało doręczone A. J. w dniu 16 grudnia 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującej się w aktach sprawy. Termin do złożenia żądanej dokumentacji upływał 15 stycznia 2016 r.

W dniu 21 stycznia 2016 r. wpłynęła do PINB w powiecie namysłowskim ocena techniczna wykonanej wiaty sporządzona przez K. W., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...].

Pismem z 9 lutego 2016 r. PINB w powiecie namysłowskim zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z uprawnienia tego skorzystał H. S. w dniu 16 lutego 2016 r., nie wnosząc żadnych uwag do sprawy.

Decyzją z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], PINB w powiecie namysłowskim, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a., nakazał A. J. rozbiórkę wiaty o wymiarach 30,1 x 19,4 x 5,6 m (dł. x szer. x wys.), usytuowanej na terenie działki nr a w [...], przy ulicy [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji przedstawił dokonane w sprawie ustalenia oraz podał, że inwestor nie dostarczył we wskazanym terminie wymaganych postanowieniem dokumentów, zatem zgodnie z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ zobligowany był orzec nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. J. podniósł, że postanowienie zobowiązujące go do przedłożenia określonych dokumentów otrzymał w dniu 16 grudnia 2016 r., a w dniu 21 stycznia 2016 r. złożył w organie ocenę techniczną wraz z wypisem i wyrysem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie uzyskał natomiast zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności lokalizacji przedmiotowej wiaty z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania. Dodał, że zwłoka w dostarczeniu wymaganych dokumentów nie wynikała z lekceważącego stosunku do organu nadzoru tylko ze zwykłych niezawinionych okoliczności oraz braku możliwości uzyskania zaświadczenia od Wójta Gminy. W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (OWINB) w Opolu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, uznając je za zgodne z prawem. Organ odwoławczy wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane i przypomniał, że w sprawie zostało wydane postanowienie z dnia 15 grudnia 2015 r., nakładające na inwestora obowiązek przedstawienia w określonym terminie dokumentów, co zmierzało do zalegalizowania samowoli budowlanej w trybie przewidzianym w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z akt sprawy odwołujący nie przedłożył żądanych dokumentów, nie wniósł również o zawieszenie postępowania lub o wyznaczenie odrębnego terminu dla ich dostarczenia. Stąd też, wykonana inwestycja podlegała obowiązkowej rozbiórce, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ zaznaczył, że przedłożona przez A. J. w dniu 21 stycznia 2016 r., czyli po wyznaczonym terminie przez organ, ocena techniczna wykonanej wiaty sporządzona przez K. W. (upr. bud. Nr [...]), nie może być substytutem żądanej przez organ powiatowy dokumentacji. Organ przywołał również treść obowiązku określonego zawartego w postanowieniu z 15 grudnia 2015 r. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja rozbiórkowa została wydana w związku z tym, że inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji nałożonej na niego postanowieniem 15 grudnia 2015 r. Organ zaznaczył także, że termin wynikający z ust. 3 art. 48 ustawy Prawo budowlane jest terminem procesowym, może być zatem ustalony przez organ stosownie do okoliczności sprawy, może też zostać wydłużony na żądanie stron. Podkreślił także, że postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem strony, a nie jego obowiązkiem i w ramach tego uprawnienia dbająca o ochronę swoich praw strona może złożyć wniosek o zmianę terminu wykonania obowiązków nałożonych przez organ na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, jeśli z jakichś przyczyn dochowanie tego terminu stało się niemożliwe lub znacząco utrudnione. Niedotrzymanie może rodzić konsekwencje wynikające z ust. 4 omawianego przepisu. Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2015 r. wyznaczył inwestorowi miesięczny termin od dnia doręczenia tego postanowienia na przedłożenie dokumentów, o których jest mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Do dnia wydania w pierwszej instancji decyzji rozbiórkowej z dnia 26 lutego 2016 r., inwestor nie przedłożył żądanej dokumentacji, jak również nie zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o przedłużenie ww. terminu. Również do odwołania nie została dołączona dokumentacja określona w sentencji postanowienia. Powyższe prowadzi do wniosku, że inwestor nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, jak również w żaden sposób nie wykazał okoliczności, które usprawiedliwiałyby niedotrzymanie ww. terminu, ani też nie wnioskował o jego przedłużenie. Zdaniem organu, przedłożona przez inwestora w dniu 21 stycznia 2016 r. ocena techniczna wiaty nie jest dokumentem umożliwiającym przeprowadzenie postępowania mającego na celu legalizację samowoli budowlanej. Przedłożenie przedmiotowej oceny technicznej nie mogło również być podstawą do zmiany przez organ powiatowy z urzędu terminu do przedłożenia żądanej dokumentacji, a także nie mogło być podstawą do żądania przez organ powiatowy uzupełnienia przedłożonej dokumentacji.

Nie godząc się z powyższą decyzją A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego. W zakresie naruszenia prawa procesowego wskazał na art. 58 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie prośby skarżącego o uwzględnienie przedłożonych po terminie dokumentów, mimo iż uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W zakresie naruszenia prawa materialnego wskazał na art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż nie wykonał ciążących na nim obowiązków w terminie, co obligowało organ do nakazania rozbiórki obiektu oraz art. 34 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że o tym, czy dany dokument stanowi projekt budowlany decyduje jego tytuł a nie zawarta treść. Na podstawie powyższych zarzutów domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przyznał, że wymagane przez organ dokumenty przedłożył po upływie wyznaczonego terminu, jednakże niedochowanie tego terminu spowodowane było tym, iż kilkakrotnie zwracał się do Wójta [...] o wydanie wymaganego zaświadczenia. Zasygnalizował, że oczekiwanych rezultatów nie przyniosła również interwencja PINB i prośba o wydanie stosownych dokumentów. Dodał, iż do powstałej zwłoki przyczyniły się również problemy zdrowotne skarżącego, które pojawiły się w trakcie prowadzonego postępowania. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, zwłoka w przedłożeniu dokumentów wynikała wyłącznie z opieszałego działania organu, na co zarówno skarżący, jak i PINB nie mieli wpływu. Przyczyny uniemożliwiające skarżącemu złożenie w terminie żądanej dokumentacji należało zatem zakwalifikować jako prośbę przewidzianą na gruncie art. 58 § 1 K.p.a. Tymczasem wniosek skarżącego w ogóle nie został przez organ rozpoznany, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Równocześnie skarżący nie zgodził się z opinią organu, jakoby przedłożone przez niego opracowanie nie spełniało wymaganych prawem kryteriów - projektu budowlanego. Zdaniem skarżącego, z przedłożonego dokumentu bezspornie wynika, iż pomimo naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, zrealizowana wiata nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania gminy [...], warunków technicznych, prawa własności, nie stwarza też żadnego zagrożenia i może być bezpiecznie użytkowana. Kwestionowanie dokumentu tylko dlatego, iż nie był on zatytułowany jako "Projekt budowlany", stoi w sprzeczności z art. 34 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy, decyzję w przedmiocie rozbiórki, zdaniem skarżącego, uznać należało w całości za chybioną, pozbawioną podstawy faktycznej jak i prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej w dniu 13 października 2016 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte. Akcentował zbytni rygoryzm organu wobec strony, która nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Zarzucając naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a. podniósł, że wiata nadawała się do legalizacji, ocena techniczna została przedłożona a organ nie zawiadomił strony przed wydaniem decyzji rozbiórkowej, że dokument ten nie spełnia wymogów z art. 34 ustawy Prawo budowlane i nie jest projektem budowlanym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wydanych w sprawie aktów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (OWINB) w Opolu z dnia 14 kwietnia 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w powiecie namysłowskim z dnia 26 lutego 2016 r. w przedmiocie nakazania A. J. rozbiórki samowolnie wykonanej wiaty o wymiarach 30,1 x 19,4 x 5,6 m, wobec niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.), zwanej nadal ustawą Prawo budowlane, w szczególności art. 48 ust. 1 w związku art. 48 ust. 4 tej ustawy, stanowiące podstawę do wydania przez właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego, w sytuacji, gdy w toku wszczętego postępowanie legalizacyjnego inwestor zaniecha sprostania określonym w ustawie wymogom.

Odnosząc się do treści ww. przepisów wskazać należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. We wskazanym ust. 2 tej regulacji ustawodawca postanowił, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Z kolei, po myśli ust. 3 art. 48 ustawy Prawo budowlane, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Wskazane w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane dokumenty obejmują złożenie: zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czterech egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; specjalistycznej opinii wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną wskazaną przez właściwego ministra - w przypadku obiektów budowlanych: których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce rozwiązania techniczne, nie znajdujące podstaw w przepisach i Polskich Normach. Nieprzedłożenie przez inwestora powyższych dokumentów w wyznaczonym terminie obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 cyt. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie dostrzec należy, że organy nadzoru budowlanego podjęły czynności, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane i postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...], nałożyły na skarżącego m.in. obowiązek przełożenia ściśle i wyraźnie oznaczonych dokumentów, zakreślając jednocześnie termin na wykonanie tego zobowiązania, tj. 30 dni od dnia otrzymania powyższego postanowienia. Jak wynika z akt sprawy postanowienie organu z dnia 15 grudnia 2015 r., zawierające pouczenie, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zostało doręczone A. J. w dniu 16 grudnia 2015 r., a zatem 30 dniowy termin do wykonania nałożonych na skarżącego obowiązków upływał w dniu 15 stycznia 2016 r.

W zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji zasadnie zatem przyjęto, że nie jest możliwe dokonanie legalizacji samowolnie zrealizowanej wiaty, ponieważ inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem nr [...]. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje ust. 4 art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Stanowisko organów obu instancji o konieczności nakazania przedmiotowej rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane musi zostać zaaprobowane, gdyż w sprawie niekwestionowane są ustalenia dotyczące samego faktu budowy wiaty, która z uwagi na wymiary 30,1 x 19,4 x 5,6 m, stanowi obiekt budowlany. Na realizacje powyższego obiektu wymagane jest - w świetle art. 28 ust. 1ustawy Prawo budowlane - uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż obiekt ten nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie art. 29-31 ustawy Prawo budowlanego. W sprawie nie jest też sporne, że inwestor nie posiada decyzji administracyjnej na przeprowadzenie ww. robót budowlanych oraz to, że nie wykonał nałożonych na niego zobowiązań, które miały na celu przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego dokonanej samowoli budowlanej.

Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane wprowadziły zasadę wyrażoną w art. 28, zgodnie z którą budowę można rozpocząć po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 ustawy Prawa budowlanego, które umożliwiają wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, lecz te przepisy nie dotyczą rozważanego przypadku.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy (protokół kontroli i oględzin z dnia 10 lipca 2015 r. i z dnia 11 września 2015 r. oraz fotografie) pozwalał na przyjęcie, że wykonana wiata wymagała wcześniejszego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem. Stąd też przedmiotowa budowa stanowi samowolę budowlaną i zastosowanie w sprawie ma przepis art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowane, a to wobec tego, że skarżący nie skorzystał z możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Podkreślić przyjdzie, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07; z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II OSK 69/14 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Generalnie, warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Nieprzedstawienie zaś wymaganych dokumentów, zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu. Bez znaczenia dla wydania takiej decyzji pozostają czynniki społeczne czy gospodarcze, ponieważ w świetle kategorycznych przepisów Prawa budowlanego (art. 48) postępowanie w sprawie samowoli budowlanej ma charakter obiektywny, co oznacza, że liczy się tylko fakt popełnienia samowoli. Inaczej mówiąc, brzmienie przepisów normujących kwestie samowoli budowlanej nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego.

Zauważyć również trzeba, że termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli, bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. A zatem w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Możliwe jest, aby organ pierwszej instancji korzystnie dla strony zmienił termin, w którym zobowiązana była wykonać obowiązki o ile strona, przed upływem terminu wystąpi z odpowiednim wnioskiem, przedstawiając konkretną argumentację. Rozpatrując taki wniosek organ winien mieć na uwadze wymogi art. 7 K.p.a. (działania zgodnie z prawem, ale i z uwzględnieniem interesu strony), jak też art. 8 K.p.a. (pogłębianie zaufania do organów władzy). Jeżeli organ wniosku nie uwzględni powinien swoje stanowisko w tym względzie odpowiednio umotywować, gdyż określenie terminu mieści się w granicach uznania administracyjnego. W konsekwencji, skoro organ może przedłużyć dowolnie termin, to również uznanie przez organ - nawet po upływie ww. terminu, że obowiązek został wykonany, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa ani interesów prawnych skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1893/14; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1229/13 i sygn. akt 1230/13 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami usiłowały doprowadzić do zgodności z prawem popełnionej samowoli budowlanej. W tym celu prowadziły postępowanie legalizacyjne, lecz wobec braku realizacji przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem nr [...], zobowiązane były - stosownie do art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty. Nakaz ten nie był spowodowany brakiem możliwości legalizacji samowoli budowlanej, lecz jak wskazano powyżej, stanowił konsekwencję niewykonania w terminie nałożonych obowiązków, których celem było doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami prawa. Organ dostrzegł bowiem możliwość doprowadzenia wybudowanej wiaty do stanu zgodnego z prawem, o czym poinformował skarżącego już na etapie wszczęcia postępowania. Ponadto, o wystąpieniu podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej organ wypowiedział się szczegółowo i wyraźnie również w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2015 r. Dodać jeszcze trzeba, że skarżący był świadom skutków niewykonania nałożonych na niego obowiązków, ponieważ został o nich pouczony. Co prawda w dniu 21 stycznia 2016 r. skarżący złożył w siedzibie organu ocenę techniczną wybudowanej wiaty, sporządzoną przez uprawnioną jednostkę, jednakże, jak słusznie akcentował organ odwoławczy, złożenie tego dokumentu nie stanowiło o wypełnieniu wszystkich nałożonych na skarżącego obowiązków. Na mocy postanowienia organu z dnia 15 grudnia 2015 r. skarżący zobligowany był bowiem do złożenia:

1) zaświadczenia wójta, o zgodności ww. budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne oraz

4) specjalistycznej opinii wydanej przez osobę fizyczną lub jednostkę wskazaną przez właściwego ministra - w przypadku obiektów budowlanych: których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce rozwiązania techniczne, nieznajdujące podstaw w przepisach i Polskich Normach.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył jedynie ocenę techniczną wiatry, w której we wnioskach końcowych stwierdzono tylko, że wiata został wykonana w miarę poprawnie a kilkunastoletni okres użytkowania nie wykazał żadnych nieprawidłowości. Sama lokalizacja nie narusza warunków technicznych, ani ustaleń m.p.z.p. Skarżący nie złożył innych dokumentów w tym, niezależnego od organu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Nie zawracał się do organu - co należy podkreślić – o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów. W tej sytuacji nie można zgodzić się ze skarżącym, że wykazał okoliczności, które usprawiedliwiałyby niedotrzymanie terminu zakreślonego w postanowieniu PINB w powicie namysłowskim z dnia 15 grudnia 2015 r. Zdaniem Sądu, dysponując tylko oceną techniczną wiaty złożoną przez skarżącego w dniu 21 stycznia 2016 r., organ nie był uprawniony do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Dokument ten nie mógł stanowić również podstawy zmiany przez organ z urzędu terminu do przedłożenia żądanej od skarżącego dokumentacji, jak również podstawy żądania przez organ uzupełnienia przedłożonej dokumentacji. W konsekwencji powyższego, chybione są zarzuty skarżącego w przedmiocie naruszenia przez organ art. 58 § 1 K.p.a.

Reasumując, stwierdzić należy, iż skarżący nie złożył wszystkich dokumentów, które pozwoliłyby organowi nadzoru budowlanego zbadanie, czy sporna samowola budowlana może zostać uznana za zgodną z prawem. Nie można też postawić organom prowadzącym postępowanie zarzutu, że nie dążyły do zalegalizowania samowoli budowlanej. Postanowienie z dnia 15 grudnia 2015 r. jasno i precyzyjnie określało, jakie dokumenty są niezbędne dla ustalenia, czy sporna inwestycja jest zgodna z prawem. Tymczasem to skarżący zaniechał udokumentowania zgodności inwestycji prawem, nie przedkładając stosownych zaświadczeń nie tylko w zakreślonym terminie, ale nawet w toku postępowania odwoławczego.

Z wyżej wymienionych przyczyn Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, wydanie decyzji nakazujących rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty poprzedziło ustalenie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Nie można też uznać, że ocena organów co do popełnienia przez skarżącego samowoli budowlanej nosi cechy dowolności (art. 80 K.p.a.). Znajduje bowiem podstawy w materialne dokumentacyjnym sprawy, w tym w wyjaśnieniach samego skarżącego, który nie zaprzeczał, by wykonał przedmiotowe roboty budowlane. Ponadto organy - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - zawarły w decyzji podstawowe jej elementy, tj. uzasadnienie faktyczne i prawne, wyjaśniając w szczególności zajęte w sprawie stanowisko oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Natomiast Sąd podziela argumentację organów obu instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.

W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.