Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 651/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2018 r. nr 2020/2018 Komendant Miejski Policji w B. (dalej jako: "KMP") zwolnił M. K. (dalej jako: "skarżący") ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2018 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm., dalej jako: "u.P."). Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, zaś Komendant Wojewódzki Policji

w B. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019 r.

w sprawie o sygn. II SA/Bk 320/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargę wyżej wymienionego oddalił. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny.

Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. skarżący poinformował KMP, że postępowanie karne prowadzone wobec niego o sygn. akt XIII K 833/19 zostało zakończone, zaś Sąd Rejonowy XIII Wydział Karny w Białymstoku uniewinnił go od popełnienia zarzucanego mu czynu. Jednocześnie na podstawie art. 42 ust. 2 u.P. wymieniony zgłosił gotowość do podjęcia służby.

W związku z powyższym, KMP rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] przywrócił skarżącego do służby i mianował na stanowisko referenta Ogniwa II Referatu Patrolowego II Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w B. Konsekwencją powyższego było wydanie przez KMP rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2022 r. nr 593/2022 i przyznanie na podstawie art. 42 ust. 5 u.P. świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w wysokości jednomiesięcznego uposażenia.

KMP w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ww. świadczenie jest jedynym przewidzianym w u.P finansowym "zadośćuczynieniem" za tego rodzaju zwolnienie funkcjonariusza ze służby. U.P. nie określa jednak warunków, którymi powinni kierować się przełożeni decydując o jego wysokości, wskazuje tylko minimalny

i maksymalny próg tego świadczenia. KMP uznał, że świadczenie to ma charakter rekompensacyjny, a kryterium decydującym o jego przyznaniu nie powinna być długość pozostawania poza służbą, lecz okoliczności dotyczące sytuacji finansowej osoby zwolnionej w okresie od dnia jej zwolnienia do dnia przywrócenia do służby. Ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszowi jedynie prawo do świadczenie, natomiast jego wysokość pozostawia uznaniu organu administracji.

KMP wskazał, że skarżący pełnił służbę w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] stycznia 2015 r. Został mu wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz odprawa. Z dniem [...] lutego 2017 r. skarżący został uniewinniony i przywrócony do służby. W dniu [...] grudnia 2018 r. został ponownie zwolniony. Podstawa prawna zwolnienia i wypłata wcześniejszej odprawy nie pozwoliły na ponowne wypłacenie odprawy.

Następnie KMP stwierdził, że skarżący miał możliwość podjęcia pracy

w celach zarobkowych, jednak był tylko osobą nieodpłatnie współpracującą w firmie żony. Z akt osobowych nie wynika, żeby skarżący prowadził z żoną dwa odrębne gospodarstwa domowe, co zdaniem KMP wskazuje, że jego sytuacja finansowa nie była na tyle trudna, aby był zmuszony podjąć działania w celu znalezienia pracy zarobkowej. Skarżący nie był też zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna.

Na skutek odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2022 r.

nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej jako: "KWP") utrzymał w mocy zaskarżony akt.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 5 u.P. - policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne, które jest związane z przywróceniem do służby, którego warunkiem jest uchylenie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby lub wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności. Przywrócenie następuje także w przypadku zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym, gdy zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P.

Dalej wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja ma charakter związany, co oznacza, że wymieniony przepis nie przewiduje sytuacji wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo prawnie skutecznego przywrócenia policjanta do służby. Świadczenie to równe jest uposażeniu na stanowisku zajmowanym przez policjanta przed jego zwolnieniem ze służby i przysługuje za okres od 1 do 6 miesięcy. Przepis ten ma charakter kompensacyjny, a uznanie organu powinno opierać się na ustaleniach dotyczących wpływu zwolnienia policjanta ze służby na jego sytuację ekonomiczną w okresie pozostawania poza służbą.

Jednocześnie organ zauważył, że u.P. nie określa warunków ani przesłanek, którymi powinni się kierować przełożeni, ustalając wysokość świadczenia

w konkretnym przypadku wskazując tylko minimalny i maksymalny próg tego świadczenia. Uznając jednakże, że świadczenie to ma charakter rekompensacyjny, kryterium decydującym o jego przyznaniu nie powinna być długość pozostawania funkcjonariusza poza służbą, lecz okoliczności dotyczące sytuacji finansowej osoby zwolnionej w okresie od dnia jej zwolnienia do dnia przywrócenia do służby. Taka konstrukcja przepisu wskazuje, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszowi jedynie prawo do świadczenia, natomiast wysokość tego świadczenia pozostawia uznaniu organu administracji, zakreślając jego minimalną i maksymalną granicę.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że skarżący pełnił służbę w Policji od dnia [...] stycznia 2008 r. Z dniem [...] stycznia 2015 r. przedmiotowy stosunek służbowy ustał, w wyniku zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.P. Z tytułu zwolnienia ze służby skarżącemu został wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz odprawa. W związku

z uniewinnieniem przez sąd, z dniem [...] lutego 2017 r. został on przywrócony do służby. Jednocześnie został pouczony, że w przypadku niezwrócenia pobranej odprawy, która w związku z przywróceniem do służby w Policji stała się świadczeniem nienależnym - przy ponownym zwolnieniu ze służby zostanie wypłacona jedynie odprawa uzupełniająca, pomniejszona o okres od dnia

[...] stycznia 2008 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. Funkcjonariusz odmówił zwrotu odprawy.

Zgodnie z rozkazem personalnym KMP z dnia [...] listopada 2018 r., skarżący został ponownie zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2018 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.P. Łączna wysługa lat do celów odprawy na dzień zwolnienia wyniosła: 9 lat, 5 miesięcy i 14 dni. Skarżący nie nabył uprawnień emerytalnych ani rentowych. Naliczono i wypłacono mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 5110,45 zł brutto. Odprawa została naliczona w wysokości 50 % uposażenia w kwocie 7842,44 zł, ale w związku z tym, że skarżący otrzymał już raz odprawę w 2015 r. (12139,20 zł), powstała nadpłata

w wysokości 4296,76 zł, która w dniu [...] lutego 2021 r., w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku, została przekazana na rachunek KWP. Pomimo więc faktu, że skarżący, w związku ze zwolnieniem ze służby w 2018 r., nie otrzymał faktycznie żadnej odprawy, pobrał ją już w nienależnej wysokości w 2015 r. Świadczenia nie był więc pozbawiony.

Następnie organ ustalił, że skarżący pozostawał poza służbą przez okres 3 lat i 4 miesięcy, przez ten czas nie podjął pracy, pomagał nieodpłatnie żonie

w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem organu nie jest to jednak argument przemawiający za zwiększeniem wymiaru świadczenia. Jego aktywność pomimo, że nieodpłatna, generowała zysk dla żony, który pośrednio przekładał się na zysk całej rodziny. Skarżący wskazywał, że z dnia na dzień został pozbawiony środków do życia. Decyzji o zwolnieniu ze służby nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem za nim postępowanie dobiegło końca skarżący stał się bezrobotny, nie mając nawet nabytych uprawnień emerytalnych. Nie miał zapewnionego zaplecza finansowego. Przez kilka miesięcy pozostawał na utrzymaniu żony, nie mogąc znaleźć sobie zajęcia i odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Skarżący wskazywał także na poczucie krzywdy związane

z niesłusznie skierowanym przez KMP zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych, które spowodowało jego zwolnienie ze służby. Negatywnie odbiło się to na jego samopoczuciu psychicznym. Skarżący nie miał zapewnionych bieżących środków na utrzymanie. Ponadto jego zdaniem, jego możliwości zarobkowe były bardzo ograniczone, z uwagi na to, że przez wiele lat pełnił służbę jako funkcjonariusz Policji, więc jego wiedza

i doświadczenie zawodowe nie były żadnym atutem na rynku pracy, a stygmatyzacja związana ze zwolnieniem ze służby w Policji u potencjalnych pracodawców poddawała w wątpliwość jego walory moralne czy wiarygodność. Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że ma świadomość, że utrata pracy, zwolnienie ze służby wiąże się nie tylko z utratą stabilności finansowej, poczuciem straty, krzywdy

i innymi negatywnymi emocjami pracownika, jednak organ działa na podstawie

i w granicach prawa. W sytuacji powzięcia wątpliwości, co do legalności, właściwości, prawidłowości działania policjanta, musi podjąć niezbędne kroki w zakresie zbadania sprawy. Podejrzenia policjanta o zachowania niezgodne z prawem muszą więc się spotkać z reakcją ze strony przełożonych. Organ nie zgodził się również

z twierdzeniem skarżącego, że jego doświadczenie zawodowe jako funkcjonariusza Policji, nie znajduje zastosowania w innych dziedzinach zawodowych. Przeciwnie zdaniem organu wielu "byłych policjantów" , w tym pełniący służbę w pionie ruchu drogowego, jak skarżący – stanowią doskonałych kandydatów do pracy

w charakterze pracownika ochrony, kierowcy, nauczyciela nauki jazdy, ubezpieczyciela czy w agencjach detektywistycznych. Stąd wielu policjantów po zwolnieniu ze służby podejmuje zatrudnienie w firmach, gdzie ich doświadczenie jest bardzo przydatne, a wręcz pożądane. Nadto skarżący ukończył technikum uzyskując tytuł technika leśnika, a w czasie służby odbył przeszkolenie i nabył wiele umiejętności. Jego doświadczenie zawodowe nie ograniczyło się wyłącznie do Policji. Skarżący nie był też karany w świetle prawa. Po przeprowadzeniu zaś badań komisyjnych został dopuszczony do służby w Policji. Można więc domniemać, że stan jego zdrowia pozwalał na podjęcie innego zajęcia zarobkowego, które przynosiłoby większy zarobek.

Końcowo organ wskazał, że nie może ponosić konsekwencji decyzji podjętych przez policjanta z własnej woli, a dotyczących jego sytuacji majątkowej. Policjant świadomie zdecydował się na nieodpłatną pomoc, rezygnując tym samym

z możliwości podjęcia bardziej dochodowego zajęcia.

W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący zarzucił decyzji:

1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 5 u.P. poprzez dokonanie błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania skarżącego poza służbą

w wysokości równej uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 1 miesiąca, czyni zadość konsekwencjom pozostawania funkcjonariusza poza służbą, w sytuacji gdy działanie organu godzi w rekompensacyjny charakter powołanego przepisu, albowiem zarówno czasookres pozostawania funkcjonariusza poza służbą, jak również jego sytuacja finansów wywołana zwolnieniem go ze służby w Policji, uzasadniają konieczność przyznania świadczenia w wysokości górnej granicy przewidzianej przez ustawę, tj. za okres 6 miesięcy oraz

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 8, art. 76 § 1 i art. 77 k.p.a. wobec niewyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, a nadto nie uwzględnienie słusznego interesu skarżącego oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. wobec dokonania dowolnej oceny materiału dowodowego wyrażającej się w błędnym uznaniu, iż organ I instancji prawidłowo rozważył okoliczności zmiany sytuacji finansowej skarżącego po jego zwolnieniu ze służby w Policji i prawidłowo przyznał świadczenie pieniężne równe uposażeniu na zajmowanym przez zwolnieniem stanowisku na okres 1 miesiąca, uwzględniając słuszny interes strony, kwestionując przy tym fakt podjęcia przez skarżącego starań o zatrudnienie i poprawę swojej sytuacji finansowej podczas, gdy świadczenie w takiej wysokości sprzeciwia się zarówno czasookresowi zwolnienia funkcjonariusza ze służby równemu 40 miesięcy, jak i rzeczywistej sytuacji zawodowej i finansowej skarżącego.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał na skutki zwolnienia go ze służby. Podkreślił, że decyzji o zwolnieniu ze służby został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem zanim postępowanie dobiegło końca stał się bezrobotny, nie mając nawet nabytych uprawnień emerytalnych. Nie miał zatem zapewnionego zaplecza finansowego. Przez kilka miesięcy pozostawał na utrzymaniu żony, nie mogąc znaleźć sobie zajęcia i odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Poczucie krzywdy związane z niesłusznie skierowanym przez KMP zawiadomienia

o podejrzeniu popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych, które spowodowało jego zwolnienie ze służby, było ogromne. Ponadto, gdyby skarżący pozostawał w służbie, za minione 40 miesięcy otrzymywałby nagrody roczne, dopłaty do wypoczynku, ale także podwyżki. Według skarżącego niezrozumiałe jest również stanowisko organu II instancji, który nie widzi swojego zawinienia w niesłusznym doprowadzeniu funkcjonariusza do sytuacji ekstremalnej, związanej ze zwolnieniem ze służby, pozostawieniem bez środków do życia, bez zabezpieczenia bytu rodziny. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego KMP.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialną zaskarżonego aktu stanowi art. 42 ust. 5 u.P., wedle którego policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że każdorazowe przywrócenie policjanta do służby skutkuje powstaniem po stronie organu obowiązku przyznania świadczenia za okres pozostawania poza służbą równego uposażeniu, jakie funkcjonariusz otrzymywał na stanowisku zajmowanym przez zwolnieniem ze służby. Przedmiotowe świadczenie stanowi gwarancję poszanowania praw funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, którzy następnie - wskutek ziszczenia się normatywnych przesłanek - zostali do niej przywróceni. O ile samo przyznanie świadczenia pieniężnego funkcjonariuszowi przywróconemu do służby w oparciu o powyższą regulację ma charakter obligatoryjny, to określenie jego wysokości ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu, wyznaczając przedział wysokości tego świadczenia poprzez wskazanie jednomiesięcznego uposażenia na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem jako minimum i sześciomiesięcznego takiego uposażenia jako maksimum. Regulacja ta nie wprowadza jednak żadnych warunków (przesłanek), jakimi winien kierować się organ, ustalając przywróconemu do służby policjantowi wysokość przysługującego mu świadczenia.

Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 42 ust. 5 u.P. ma zatem charakter uznania administracyjnego. Tego rodzaju akt pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony do badania jego zgodności

z prawem. Badanie to nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy jego decyzja nie nosi cech dowolności. Organ jest bowiem zobligowany uwzględniać reguły procedury administracyjnej, które statuują jego obowiązki w toku prowadzonego postępowania. Do obowiązków tych należy: zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie wyboru określonego rozstrzygnięcia po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych oraz dostateczne uzasadnienie zajętego stanowiska w oparciu o zindywidualizowane przesłanki.

Brak normatywnych wytycznych, którymi powinien kierować się właściwy organ Policji przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego przewidzianego

w art. 42 ust. 5 u.P., nie oznacza zatem zupełnej swobody. Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organowi administracji publicznej uwzględnienie słusznego interesu strony oraz równoważenie go interesem społecznym. Rozstrzygnięcie w zakresie wysokości przedmiotowego świadczenia powinno stanowić rekompensatę dla funkcjonariusza przywróconego do służby, ale jednocześnie zapewnić proporcjonalną ochronę interesu społecznego, rozumianego w niniejszej sprawie jako interes fiskalny państwa. W tego rodzaju sprawach należy uwzględniać okoliczności towarzyszące zwolnieniu ze służby, a w szczególności to, jakie świadczenia w związku ze zwolnieniem funkcjonariusz otrzymał i jakie przysługiwały mu w okresie od odejścia ze służby do dnia przywrócenia (vide: wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 803/13 – orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane

w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Innymi słowy, organ winien zweryfikować jakie skutki w sferze finansowej spowodowało zwolnienie funkcjonariusza ze służby, biorąc bowiem pod uwagę rekompensacyjny charakter świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 42 ust. 5 u.P, ma ono czynić zadość konsekwencjom pozostawania poza służbą, a że te są najbardziej odczuwalne w sferze ekonomicznej, wymiar świadczenia winien uwzględniać sytuację finansową policjanta po zwolnieniu ze służby i być wprost proporcjonalny do wysokości świadczeń otrzymanych w związku ze zwolnieniem, a także pobieranych już po zwolnieniu. A zatem nie długość pozostawania poza służbą jest w tego rodzaju przypadkach decydującym kryterium, lecz okoliczności dotyczące sytuacji finansowej osoby zwolnionej w okresie od dnia jej zwolnienia do dnia przywrócenia do służby (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r. II SA/Wa 2225/19). Organ nie może też brać pod uwagę materii krzywd doznanych przez policjanta wskutek zwolnienia ze służby w Policji, jak też skutków niezasadnego postawienia zarzutów karnych. Jakiekolwiek negatywne odczucia policjanta, jego poczucie krzywdy, szkody nie może być kryterium stosowanym przez organ przy "szacowaniu" wysokości świadczenia za okres pozostawania poza służbą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

2 czerwca 2022 roku, sygn. akt III OSK 4931/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany w ramach uznania administracyjnego

i nie nosi cech dowolności. Organy Policji obu instancji prawidłowo ustaliły, jakie skutki w sferze finansowej wywołało zwolnienie funkcjonariusza ze służby oraz wydały rozstrzygnięcia, uwzględniając rekompensacyjny charakter świadczenia.

Przede wszystkim za bezsporny uznać należy fakt, że skarżącemu po zwolnieniu ze służby wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 5110,45 zł. Skarżącemu naliczono także odprawę w wysokości 50 % uposażenia w kwocie 7842,44 zł, jednakże w związku z tym, że otrzymał on już raz odprawę w 2015 r. w wysokości 12139,20 zł, nie była ona ponownie wypłacana

a powstała nadpłata w kwocie 4296,76 zł została przekazana na rachunek KWP

w dniu 8 lutego 2021 r. w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku Jak słusznie zatem zauważyły organy obu instancji, pomimo faktu, że skarżący nie otrzymał odprawy, pobrał ją już wcześniej, tj. w 2015 r. w zwiększonej wysokości. Okoliczności te uzasadniają stanowisko, że skarżący po zwolnieniu ze służby nie był pozbawiony środków finansowych i skorzystał z uprawnień przysługujących mu

w związku ze zwolnieniem.

Z kolei ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym oświadczeń samego skarżącego oraz pism procesowych składanych przez jego pełnomocnika odnośnie jego sytuacji bytowo – ekonomicznej po zwolnieniu ze służby wynika, że skarżący początkowo nigdzie nie pracował i był osobą bezrobotną. Natomiast od dnia 1 września 2020 r. do dnia przywrócenia do służby nieodpłatnie pomagał żonie w prowadzeniu działalności gospodarczej, jako osoba współpracująca, za którą odprowadzane są spadki ZUS. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że nieodpłatność takiego świadczenia nie oznacza wcale, że "współpraca" skarżącego nie przyczyniała się do podniesienia zarobków - nie tyle bezpośrednio a pośrednio generowanych poprzez aktywność wymienionego. Z istoty "współpracy" wynika bowiem, że nawet jeżeli ma ona formę nieodpłatnej i tak przynosi swego rodzaju przysporzenie. Powyższe potwierdza orzecznictwo powołane przez organ II instancji, które wskazuje, że za współpracę przy prowadzeniu działalności powodującą obowiązek ubezpieczeń uznaje się bowiem tylko taką pomoc, która ma charakter stały i bez której dochody stanowiące majątek wspólny małżonków z tej działalności nie osiągałyby takiego pułapu, jaki zapewnia to współdziałanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2008 roku, sygn. akt

II UK 286/07). Ponadto współpracą jest takie współdziałanie osoby bliskiej przedsiębiorcy, które generuje stałe dodatkowe dochody z działalności, niezależnie, czy robi to odpłatnie czy nieodpłatnie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2009 roku, sygn. akt. I UK 51/09). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że fakt, że skarżący nieodpłatnie pomagał małżonce w prowadzeniu działalności gospodarczej, a tym samym nie otrzymywał w zamian żadnego wynagrodzenia - nie jest argumentem przemawiającym za zwiększeniem wymiaru świadczenia. Okoliczność, że "współpracując" z małżonką nie otrzymywał wynagrodzenia, nie oznacza, że jego "współpraca" nie przynosiła zysków dla wspólnego budżetu domowego. Jego aktywność pomimo, iż nieodpłatna generowała bowiem zysk dla małżonki, który pośrednio przekładał się na zysk całej rodziny.

Trafnie przy tym podnosi organ odwoławczy, że pomimo że jak wskazuje skarżący jego sytuacja finansowa uległa radykalnemu pogorszeniu na skutek zwolnienia go ze służby, nie podjął on przez okres 3 lat i 4 miesięcy innego płatnego zajęcia, mimo że miał on potencjalne możliwości by takie podjąć. Skarżący nie został zwolniony ze służby w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. W związku zaś z przywróceniem do służby był skierowany na badanie komisyjne, po przeprowadzeniu którego został on dopuszczony do służby

w Policji. Można więc domniemać za organem odwoławczym, że stan jego zdrowia pozwalał na podjęcie innego zajęcia zarobkowego, które przynosiłoby większy zarobek. Skarżący pomimo twierdzeń o złym stanie zdrowia, spadku nastroju, niemożności odnalezienia się w nowej rzeczywistości nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej, która potwierdzałaby powyższe okoliczności,

w szczególności jego stan emocjonalny w okresie pozostawania poza służbą, utrudniający podjęcie pracy zarobkowej. Skarżący nie wskazuje ponadto na czym konkretnie polegało radykalne pogorszenie jego sytuacji finansowej, np. czy miał on kłopoty ze spłatą zaciągniętych kredytów bądź przeciwnie na skutek zwolnienia ze służby musiał zaciągnąć zobowiązania na pozyskanie środków do życia czy rozporządzić na ten cel swoim majątkiem.

Trudno też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że miał on ograniczone możliwości zarobkowe, z uwagi na to, że przez wiele lat pełnił służbę jako funkcjonariusz Policji, a zatem ani jego wiedza ani doświadczenie zawodowe nie były atutem na rynku pracy. Podobnie twierdzenie, że stygmatyzacja związana ze zwolnieniem ze służby u potencjalnych pracodawców poddawała w wątpliwość jego walory moralne oraz wiarygodność nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim słuszne jest stanowisko organów, że doświadczenie zawodowe funkcjonariusza Policji znajduje zastosowanie w innych dziedzinach życia zawodowego. Argumentacja organu, że "byli policjanci", w tym pełniący służbę

w pionie ruchu drogowego, jak skarżący - stanowią doskonałych kandydatów do pracy w charakterze pracownika ochrony, kierowcy, nauczyciela nauki jazdy, ubezpieczyciela czy w agencjach detektywistycznych zasługuje na aprobatę. Dodatkowo organy ustaliły, że skarżący ukończył technikum uzyskując tytuł technika leśnika, a w czasie służby odbył właściwe przeszkolenie i nabył wiele umiejętności. Uczestniczył też w kursie specjalistycznym w zakresie ruchu drogowego w 2011 r. Przed podjęciem służby w Policji wymieniony był zatrudniony w: Nadleśnictwie Cz. B., firmie R. Sp. z o.o. w Cz. B. (pracownik stolarni), firmie V. Sp. z o.o. K. (mechanik sprzętu elektronicznego), czy też Urzędzie Miejskim w Cz. B. (młodszy strażnik). Pełnił też zasadniczą służbę wojskową w Straży Granicznej. Powyższe świadczy, że doświadczenie zawodowe skarżącego nie ograniczało się tylko do Policji, a zatem mógł on poszukiwać pracy również w innym zawodzie. Ponadto wymieniony nie był karany w świetle prawa. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego obejmowało go domniemanie niewinności, które powodowało, że był uznawany za osobę niekaralną. Wymóg nieposzlakowanej opinii, niekaralności występuje w pragmatykach zawodów zaufania publicznego i szczególnej odpowiedzialności. Wyklucza z kręgu osób mogących pełnić służbę w Policji już na etapie samych podejrzeń, jednak nie stanowi przeszkody w podejmowaniu zatrudnienia w innych sferach życia. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący

w trakcie postępowania administracyjnego, jak również przed Sądem nie wskazał na konkretne próby podjęcia pracy zarobkowej, które spotkały się z odmową podmiotu zatrudniającego w związku z podnoszonymi wyżej okolicznościami. Akta sprawy nie dowodzą ponadto, aby skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, który dysponuje szeregiem ofert pracy. Skarżący rozpoczął natomiast nieodpłatną współpracę w firmie żony i była to jego świadoma decyzja, mimo że mógł podjąć bardziej opłacalne zatrudnienie, przynoszące realny dochód. Tym bardziej, że nie miał wiedzy ile czasu będzie trwało postępowanie karne w jego sprawie oraz gwarancji, że zostanie uniewinniony.

Jeszcze raz podkreślić należy, że przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja wypłaty omawianego świadczenia pieniężnego nie ma charakteru nieograniczonego. Instytucja ta pomimo, że stanowi formę pewnej rehabilitacji dla policjanta, nie może uwzględniać tylko i wyłącznie jego interesu, ale musi zapewnić proporcjonalną

i zrównoważoną ochronę zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego. Należy również zaakcentować, że co do zasady samo zwolnienie ze służby nie musi skutkować brakiem możliwości podjęcia innych form zarobkowania przez zwolnionego policjanta, w tym wykonywania innych zajęć zarobkowych. Tym samym nie każde zwolnienie ze służby musi automatycznie powodować pogorszenie sytuacji materialnej zwolnionego policjanta, zwłaszcza jeśli zwolnienie to łączy się

z przyznaniem mu określonych świadczeń pieniężnych, jak również z możliwością uzyskiwania dochodów z innych źródeł, które związane są z podjęciem nowego zatrudnienia lub z innego rodzaju aktywnością, która przynosi takiej osobie określone korzyści majątkowe. Na sytuację majątkową wpływa także to, czy zwolniony policjant utracił zdolność do podjęcia innej pracy (służby) lub innej działalności (aktywności)

o charakterze zarobkowym lub inną aktywność podjął niezwłocznie po zwolnieniu bądź po określonym czasie. Taka sytuacja ponad wszelką wątpliwość nie została wykazana przez skarżącego w niniejszej sprawie. Sąd podziela ocenę organów, że skarżący w okresie pozostawania poza służbą, pomimo braku obiektywnych przeszkód, nie podjął płatnego zatrudnienia i uczynił to z własnej woli. Organ nie może natomiast, jak oczekuje tego skarżący ponosić konsekwencji decyzji podjętych przez policjanta, a dotyczących jego sytuacji majątkowej. Skarżący świadomie zdecydował się na nieodpłatną pomoc, rezygnując tym samym z możliwości podjęcia bardziej dochodowego zajęcia. Źródło zatem "uszczuplenia" majątkowego nie tkwiło bezpośrednio w samym zwolnieniu ze służby w Policji, ale wynikało z dobrowolnej decyzji wymienionego. Taka z kolei okoliczność, jak trafnie wskazały organy nie może determinować przyznania świadczenia pieniężnego w zwiększonej wysokości.

Z uwagi na powyższe zgodzić się należy z decyzją organów w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia za czas pozostawania poza służbą w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Ustalone w sprawie okoliczności wskazują, że skarżący nie był pozbawiony środków finansowych i skorzystał z uprawnień, jakie przysługiwały mu w związku ze zwolnieniem ze służby. Świadczenie pieniężne

w maksymalnej wysokości, określone w art. 45 ust. 2 u.P., mogłoby być natomiast przyznane wówczas, gdyby – bez względu na czas pozostawania poza służbą – bezprawnie zwolniony funkcjonariusz został pozbawiony jakichkolwiek świadczeń, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Reasumując stwierdzić należy, że organy obu instancji w sposób wnikliwy

i wszechstronny, zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz w zakresie prawa materialnego, rozpatrzyły niniejszą sprawę, a jej rozstrzygnięcie uzasadniły dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Organy wzięły pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy świadczący o tym jak sytuacja finansowa policjanta zmieniła się po jego zwolnieniu ze służby w Policji, wyciągnięte zaś na tej podstawie wnioski nie budzą zastrzeżeń Sądu. W swoich decyzjach organy uwzględniły okoliczności towarzyszące sprawie zwolnienia ze służby, tj. jakie świadczenie

w związku ze zwolnieniem ze służby wymieniony otrzymał oraz jakie przysługiwało mu w okresie od odejścia ze służby do dnia przywrócenia do służby. Miały również na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, czemu dały wyraz

w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć.

Z wyżej wskazanych względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów: art. 42 ust. 5 u.P oraz art. 7, art. 8, art. 76

§ 1 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Sąd nie dostrzegł także z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.