Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 485/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.134 par.1,art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.2,art.3 pkt 1 lit. a-c,art.4,art.5 ust.1,2,3 i 4,art.8
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Wójta Gminy W. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. po rozpoznaniu wniosku D. S. z dnia 27 września 2011 r. odmówiono wymienionej przyznania świadczenia w formie: zasiłków rodzinnych na dzieci – D. S., A. S., M. S., R. S., G. S. i L. E. S.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – na G. S., dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanych na: D. S., R. S., G. S. i L. E. S.; dodatków do zasiłków rodzinnych na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanych na: D. S., A. S., M. S., R. S. oraz dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wnioskowanych na: M. S., R. S., G. S. i L. E. S. W uzasadnieniu organ podał, iż na podstawie przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów ustalono, że łączny dochód rodziny D. S. w 2010 roku wyniósł 73 215,25 zł, na który składa się: dochód J. S. w wysokości 28 595,90 zł (po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, składek zdrowotnych i podatku - 26 022,27 zł), fundusz alimentacyjny w kwocie 36 000 zł, stypendium – 7 692,98 zł oraz alimenty uzyskane za pośrednictwem komornika – 3 500 zł. Tym samym, dochód miesięczny na jednego członka rodziny wyniósł 762,66 zł, zaś kryterium kwalifikujące do zasiłku rodzinnego, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynosi 504 zł na osobę miesięcznie, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności – 583 zł. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń.

D. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując ustalenia organu co do uzyskanego w 2010 roku przez rodzinę dochodu i wniosła o uchylenie wydanej decyzji. W uzasadnieniu odwołująca przedstawiła własne wyliczenia rocznego dochodu rodziny, który jej zdaniem wyniósł 36 550 zł.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego poczynione w niniejszej sprawie ustalenia są w pełni prawidłowe i zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaznaczono przy tym, iż bez wpływu na ustalenia wysokości dochodu pozostają podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące rozliczeń strony i jej męża z komornikiem. Przepisy ustawy precyzyjnie bowiem wskazują, jakie składniki należy uwzględnić, ustalając wysokość dochodu, jak również, które z nich, na wniosek strony, mogą zostać uznane za dochód utracony, pomniejszając tym samym wysokość dochodu rodziny. Katalog tych źródeł jest zamknięty, co oznacza, że nie jest możliwe pomniejszenie dochodu o kwoty inne, niż te w nim wymienione. Reasumując, Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość dochodu na osobę w rodzinie D.S., która wyniosła 762,66 zł i tym samym przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego i dodatków. Jednocześnie wskazano, iż z uwagi na fakt, że kryterium dochodowe zostało przekroczone o kwotę 258,66 zł, a zatem o kwotę przewyższającą wysokość najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie, na który jest ustalany, nie jest możliwe również zastosowanie tzw. podwyższonego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż jej dochód to świadczenie alimentacyjne w wysokości 36 000 zł oraz świadczenie z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w kwocie 6240 zł, co daje razem 42 240 zł, tj. 503 zł miesięcznie na osobę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.

Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1212), która co do zasady weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Zatem w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 27 września 2011 r.

Zgodnie z art. 2 wskazanej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. W myśl art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, a także osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł (art. 5 ust. 2). W przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 powołanej ustawy). Definicja dochodu została określona w art. 3 pkt 1 lit. a – c ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą za dochód uważa się m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w ustawie o systemie oświaty oraz pomoc materialną określoną w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a także stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy o sporcie oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Jednocześnie w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek rodziców, jednego z rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka albo osoby uczącej się, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód (art. 5 ust. 4 tej ustawy). Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, m.in. z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (pkt 4a), kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (pkt 5), rozpoczęcia roku szkolnego (pkt 6) oraz podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (pkt 7).

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w dniu 27 września 2011 r. Organy prawidłowo zatem przyjęły za podstawę ustalenia prawa do wnioskowanych świadczeń dochód rodziny skarżącej uzyskany w 2010 roku, na który składało się: świadczenie z funduszu alimentacyjnego, należność wypłacona przez komornika tytułem alimentów, stypendium socjalne na dzieci oraz uzyskany przez J. S. przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Jak wynika z ustaleń organu łączny dochód rodziny skarżącej w 2010 r. wyniósł 73 215,25 złotych, tj. 762,66 złotych miesięcznie na członka rodziny i tym samym, jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż organ błędnie przyjął w niniejszej sprawie kryterium dochodowe wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwotę 504 złotych, bowiem jak wynika z akt sprawy jedno z dzieci skarżącej – G. S. jest dzieckiem niepełnosprawnym, w związku z czym w tej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 złotych.

Odnosząc się natomiast do ustaleń dotyczących wysokości dochodu rodziny skarżącej w 2010 roku nie budzi wątpliwości, iż skarżąca otrzymała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na łączną kwotę 36 000 złotych, a także pobrała stypendium socjalne na dzieci w wysokości 7692,98 złotych (k. 5 i k. 15). Jednakże dogłębna analiza zgromadzonego w toku postępowania materiału aktowego prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się pewnych nieścisłości w kwestii wyliczeń dotyczących wysokości niektórych składników dochodu rodziny skarżącej.

Należy bowiem wskazać, iż choć zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 2 września 2011 r. (k.8) stwierdza, iż D. S. w 2010 r. otrzymała 3500 złotych tytułem alimentów, to w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie, również wystawione przez Komornika, wskazujące kwoty wyegzekwowanych od dłużnika – J. S. roszczeń pieniężnych (k.36). Z zaświadczenia tego wynika, iż w 2010 r. wymieniony dokonał wpłat na łączną kwotę 3150 złotych. Tymczasem organ w żaden sposób nie odniósł się do tych rozbieżności.

Ponadto organ nie przedstawił sposobu wyliczenia wysokości dochodu uzyskanego przez J. S. w 2010 roku, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż przychód wymienionego został pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości ustalonej zgodnie ze wzorem zawartym w § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, tj. o kwotę 2 576,63 złotych, co daje dochód w wysokości 26 022,27 złotych. Jednakże jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w O. z dnia 10 czerwca 2011 r. (k.9) dochód J. S. w 2010 r. wyniósł 28 595,90 złotych, a kwota składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku to 2 216,18 złotych.

Jednakże w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wskazane niedokładności, w tym przypadku nie wpłynęły istotnie na rozstrzygnięcie sprawy, nie było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nawet bowiem przy uwzględnieniu najkorzystniejszej dla skarżącej wysokości dochodu (36000zł + 3150zł+7692,98zł +26 022,27 zł = 72 865,25 zł), w dalszym ciągu kryterium dochodowe wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (583 zł) pozostaje przekroczone (72 865,25 zł, czyli 6 072,10 zł miesięcznie, tj. 759 zł na osobę w rodzinie). Tym samym, nie jest możliwe przyznanie skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na poszczególne dzieci. Należy przy tym podkreślić, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozostawiają organom w tym zakresie możliwości rozstrzygnięcia sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, lecz dokładnie określają przesłanki, których spełnienie warunkuje uzyskanie wnioskowanych świadczeń.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.