Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 160/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A spółka z o.o. w P.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej spółki kwotę 600 (sześćset) zł - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. określił A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wysokość odsetek za zwłokę od nie zapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 r. w łącznej kwocie [...]zł.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że spółka odniosła bezpodstawnie w poczet kosztów uzyskania przychodów między innymi: kwotę [...]zł z tytułu opłaty za tłumaczenie przysięgłe na język niemiecki sprawozdania finansowego za 2002 r., protokołu z badania dokumentów i ewidencji, sporządzonego przez pracowników UKS we W., a także wydatnego następnie wyniku kontroli; kwotę [...]zł z tytułu wydatków poniesionych na dofinansowanie posiłków dla pracowników; kwotę [...]zł z tytułu noclegów nie będących pracownikami spółki obcokrajowców, którzy zajmowali się przygotowaniem oraz przeprowadzeniem audytu w związku z ubieganiem się podatnika o uzyskanie międzynarodowego certyfikatu zarządzania jakością, a także w zakresie branży motoryzacyjnej; kwotę [...]zł z tytułu opłaty za uzyskanie certyfikatu VDA 6.1; kwotę [...]zł wydatkowaną na pokrycie szkód wyrządzonych przez pracowników spółki podczas wykonywania usług w firmie B, spółka z o.o.; oraz kwotę [...]zł jako zapłaconą na rzecz wskazanej firmy B z tytułu kary związanej z niedopełnieniem obowiązków w zakresie terminowego zgłoszenia towarów do odprawy celnej, w wysokości odpowiadającej części odsetek od zaległości podatkowych powstałych z tytułu importu.

Korekta rozliczenia podatkowego dokonana przez organ podatkowy, nie spowodowała ujawnienia dochodu do opodatkowania, gdyż kwota nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania podlegała pomniejszeniu o przysługujące spółce odliczenia od dochodu. Przyporządkowanie stwierdzonych nieprawidłowości do poszczególnych miesięcznych okresów spowodowało natomiast określenie zaliczek na podatek w prawidłowej wysokości oraz określenie od kwot zaległości w tych zaliczkach należnych odsetek, czemu organ dał wyraz w przywołanej powyżej decyzji.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie kwestionując zasadność

wyłączenia z kosztów przychodu wszystkich wymienionych powyżej pozycji kosztowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie uwzględniając częściowo argumentację odwołania i w to miejsce określił odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 r. w wysokości [...]zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że wydatki [...]zł przeznaczone na dofinansowanie posiłków dla pracowników nie stanowiły kosztu podatkowego, albowiem na podstawie art. 232 Kodeksu pracy, obowiązek pracodawcy zapewnienia odpowiednich posiłków i napojów dotyczył tylko pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych, jeżeli było to niezbędne ze względów profilaktycznych. Powołując się dalej na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. Nr 60, poz. 279), organ przytoczył, którym pracownikom pracodawca zapewnia posiłki profilaktyczne, jak również wskazał na obowiązek ustalenia w porozumieniu z zakładową organizacją związkową lub przedstawicielami pracowników, wykazu stanowisk na których przysługują posiłki oraz szczegółowych zasad ich wydawania. Ponieważ spółka nie dopełniła obowiązków wynikających z przepisów, w tym nie określiła stanowisk, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki profilaktyczne oraz zasad ich wydawania, wydatki z tego tytułu nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy podatkowej. W ocenie organu wydatki nie wpływały na powiększenie przychodu spółki.

W odniesieniu do wydatków [...]zł, z tytułu noclegów obcokrajowców wykonujących na rzecz spółki usługi przygotowania i przeprowadzenie audytu, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przyczyną która uniemożliwiała ich zaliczenie do kosztów był brak umowy z firmą delegującą te osoby, z której to umowy wynikałby obowiązek pokrycia przedmiotowych wydatków. Wobec braku takiej umowy wydatki nie stanowiły kosztu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy.

Gdy idzie o wydatki [...]zł, przeznaczone na pokrycie szkód wyrządzonych przez pracowników strony podczas wykonywania prac w firmie B, organ wskazał że szkody powstały z winy pracowników, że spółka mimo posiadania polisy ubezpieczeniowej części szkód nie zgłosiła ubezpieczycielowi, a także że pomimo zgłoszenia pewnych szkód ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania ze względu na brak odpowiedniego materiału dowodowego. Jak bowiem organ ustalił, odwołująca nie przeprowadzała postępowania wyjaśniającego odnośnie okoliczności powstania poszczególnych szkód, w tym nie sporządzała protokołów stwierdzenia szkody i nie uczestniczyła w ich (szkód) ustaleniu. Wypłata odszkodowań na rzecz firmy B odbywała się na podstawie dokumentacji sporządzonej wyłącznie przez ten podmiot, w którym zwarte były informacje o ilościach i wartości uszkodzonych części oraz o okolicznościach ich powstania. Zdaniem organu, jeżeli podatnik nie zgłaszał szkód ubezpieczycielowi, jako też nie gromadził wymaganej przez niego dokumentacji, to skutki takiej sytuacji powinien ponosić sam podatnik, nie zaś Skarb Państwa. Podmiot publicznoprawny nie pełni bowiem funkcji ubezpieczyciela, gdyż działalność ubezpieczeniową prowadzą wyspecjalizowane firmy. Ponieważ odwołująca spółka nie dochowała należytej staranności, aby okoliczności zaistniałych szkód z winy pracowników należycie wyjaśnić i nie wyciągnęła konsekwencji względem odpowiedzialnych za szkodę pracowników, wydatki z tytułu wypłaty odszkodowania dla B nie stanowiły kosztu podatkowego na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy podatkowej.

Wreszcie wskazał organ, że nie mogła stanowić kosztu uzyskania przychodu kwota [...]zł stanowiąca część odsetek za zwłokę od podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, a to na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 21 ustawy dochodowej.

Inne zakwestionowane w postępowaniu I-instancyjnym, organ odwoławczy uznał za dające prawo do pomniejszenia przychodu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka A zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nie było zawartej umowy w oparciu o którą osoby zagraniczne oddelegowane zostały do przeprowadzenia audytu norm [...], a w konsekwencji korzystać miały z noclegów, koszty których spółka poniosła. Organy zamiast badać, czy wydatek ten pozostawał w związku z przychodem, ograniczyły się do stwierdzenia, że nie było pisemnej umowy. Tymczasem osoby zagraniczne wykonywały na rzecz spółki usługę audytorską na podstawie porozumienia ustnego.

W odniesieniu do wydatków na dofinansowanie posiłków pracowników, zarzuciła strona naruszenie prawa materialnego, albowiem ustawa podatkowa nie wyłączyła spośród kosztów przychodów tego rodzaju wydatków, natomiast ich związek z przychodem przejawiał się tym, że dopłaty, czyniące posiłki tańszymi, miały zachęcać pracowników do

spożywania jedzenia w trakcie pracy. W ocenie strony przekładało się to na zwiększenie wydajności pracy.

W kwestii wydatków na odszkodowania za szkody wyrządzone przez pracowników spółki strona zarzuciła, iż organ nie uwzględnił istnienia franszyzy redukcyjnej wykluczającej możliwość zgłaszania do ubezpieczyciela szkód o małej wartości, to jest poniżej [...] EURO. Franszyza była przewidziana w ogólnych warunkach ubezpieczenia i spółka nie miała możliwości pominięcia tego zapisu. Nie wiadomo też dlaczego organ zakwestionował odszkodowania wypłacone w przypadku braku objęcia polisą określonego ryzyka szkody, albo w przypadku braku w danym okresie polisy w ogóle. Niektóre sytuacje odmowy przez ubezpieczyciela wypłaty odszkodowania pozostają sporne. Wykluczając wskazane wydatki z kosztów organ nie oparł się na żadnym konkretnym przepisie, ograniczając się jedynie do zaakcentowania roli Skarbu Państwa. Domagała się spółka uchylenia decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie była kwalifikacja wydatków ponoszonych przez skarżącą spółkę jako kosztów uzyskania przychodów.

Według art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej "ustawą PDOP", kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1

Wynika z przytoczonego przepisu, że aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między nim a przychodem musi istnieć związek. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie zwracano uwagę, że przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanym w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu. Tak wiec kosztami uzyskania przychodów będą wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, której celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów

(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 13 marca 1998 r., sygn. akt. SA/Lu 230/97, publ. LEX nr 33832).

Wobec powyższego należy podkreślić, że odliczeniu od przychodu mogą podlegać te koszty, które były poniesione dla osiągnięcia przychodu, w ramach racjonalnego działania podjętego w tym celu. W większości przypadków związek z przychodem nie nasuwa żadnych wątpliwości. Są jednak sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest tak jednoznaczny. Zdarzają się wreszcie i takie sytuacje, gdy nie można wskazać bezpośredniego związku poszczególnych wydatków z konkretnym przychodem, a mimo to, ponieważ muszą one być ponoszone w ramach prowadzonej działalności, zasadne jest zaliczanie ich do kosztów uzyskania przychodu. Przydatne w tym zakresie może być wypracowane w doktrynie kryterium "szerzej rozumianej celowości", a więc dążenia do uzyskiwania przychodów, a nie rezultatu w postaci konkretnego przychodu (por. W. Nykiel, A. Mariański [red.] Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Gdańsk 2006 s. 383 – 386).

Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu, mimo że jest to jego prawo, a nie przywilej, odnosi ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar wykazania, że określony wydatek poniesiony został w celu przychodu. Tak więc skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków poniesionych w celu jego osiągnięcia mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik udowodni ich faktyczne poniesienie w celu osiągnięcia przychodu oraz istnienie związku pomiędzy poniesionymi wydatkami a osiągniętym lub zamierzonym przychodem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 336/04, niepubl.).

W art. 16 ust. 1 ustawy PDOP, w sposób enumeratywny wskazano wydatki, których nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, mimo że zostały poniesione w celu ich osiągnięcia i z tego powodu odpowiadają definicji kosztów, zawartej w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Wyliczenie to ma charakter zamknięty co prowadzi do wniosku, że każdy wydatek wykraczający poza katalog zawarty w art. 16 ust. 1, oceniany przez pryzmat art. 15 ustawy podatkowej może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, o ile podatnik wykaże jego związek z przychodem.

Ustosunkowując się do spornych między stronami kwestii, należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że organy podatkowe obydwu instancji nie kwestionowały faktycznego

poniesienia wydatków na dofinansowywanie napojów i posiłków regeneracyjnych dla pracowników, wydatków na zakwaterowanie obcokrajowców wykonujących dla podatnika określone usługi oraz odszkodowań wypłaconych firmie B Sp. z o. o. Rzeczą sporną w niniejszej sprawie była zatem wyłącznie kwestia zasadności zarachowania wymienionych wydatków w koszty uzyskania przychodu.

Podważając wydatki na dofinansowanie napojów i posiłków regeneracyjnych organy podatkowe powoływały się na niespełnienie przez podatnika wymagań określonych zgodnie z art. 232 K.p. (obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnie odpowiednich napojów i posiłków jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych) i rozwiniętych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. Nr 60, poz. 279), gdzie wyrażono obowiązek pracodawcy określenia stanowisk pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać nieodpłatne posiłki oraz szczegółowych zasad ich wydawania, a także warunków uzasadniających zapewnienie posiłków w sposób, o którym mowa w § 2 ust. 2 tego rozporządzenia. Organy podkreślały, że skoro podatnik nie przedstawił odpowiedniego wykazu stanowisk, nie określił zasad wydawania posiłków pracownikom, to nie udowodnił tym samym, że miał prawny obowiązek dofinansowania posiłków dla pracowników, a przez to wydatki te nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu.

Skarżąca spółka argumentowała, że skoro dofinansowanie do posiłków dla pracowników spółki pracujących na powietrzu nie figurowało w katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy PDOP, to zaliczenie tych wydatków do kosztów nie znajdowało przeszkody. Dofinansowanie miało zachęcić pracowników podatnika do spożywania posiłków w czasie pracy, a w konsekwencji wpłynąć na zwiększenie wydajności pracowników.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy podatkowe nie miały racji, uzależniając zaliczenie omawianych tu wydatków do kosztów podatkowych, od wykazania prawnego obowiązku spółki, dostarczania pracownikom napojów i posiłków profilaktycznych. Przywołane przed chwilą przepisy prawa pracy określały próg wysiłku fizycznego pracownika, który wyznacza granicę obowiązku konkretnego podmiotu jako pracodawcy, dostarczania takich napojów i posiłków. Tak rozumiany obowiązek pracodawcy w żadnym razie nie determinował możliwości zaliczania wydatków na dofinansowanie posiłków spożywanych w czasie pracy przez pracowników i dlatego wydatki tego rodzaju

winny być rozpoznane w świetle kryteriów sformułowanych w art. 15 ust. 1 ustawy PDOP, albowiem przepis art. 16 ust. 1 tej ustawy, wydatków tego rodzaju nie wyłączył z kosztów uzyskania przychodu.

Podatnik dofinansowywał posiłki, z których korzystali pracownicy wykonujący pracę na powietrzu (według wyjaśnień spółki), czego organy nie podważały. Należy przeto wskazać, że istnieje związek pomiędzy dofinansowaniem tego rodzaju posiłków "regeneracyjnych" a możliwością uzyskania przez podatnika przychodu, albowiem spożywanie posiłków w czasie pracy prowadzi do regeneracji sił fizycznych pracowników. Stąd też tego rodzaju posiłki, spożywane w czasie pracy przez pracowników podatnika podejmujących wysiłek fizyczny, wpływały na ich większą wydajność, a w konsekwencji na zwiększenie przychodów podatnika. Nie można również odmówić tym wydatkom przymiotu racjonalności, gdyż dotyczyły pracowników wykonujących czynności w ramach świadczonych przez spółkę usług. Racjonalnie działający przedsiębiorca mógł, dofinansowując posiłki dla osób wykonujących pracę fizyczną, spodziewać się zwiększenia swojego przychodu.

Kwestionując wydatki związane z uzyskaniem certyfikatu [...], a także z tytułu noclegów obcokrajowców, przygotowujących i przeprowadzających audyt w związku z wdrożeniem tych norm oraz systemu zarządzania jakością [...], organ podatkowy I instancji wskazał, że stosowanie norm [...] nie było obowiązkowe, a także iż wydatki z tytułu noclegów mogłyby stanowić koszt uzyskania przychodów tylko wtedy, gdyby podatnik zawarł umowę z firmą delegującą pracowników do wykonania przedmiotowej usługi, w której to umowie zobowiązałby się do pokrycia wydatków. Należy też przypomnieć, że organ odwoławczy ostatecznie wydatków związanych z uzyskaniem certyfikatu [...] nie kwestionował, jak również faktu, że osoby zagraniczne wykonywały na rzecz spółki określoną i związaną z tym usługę (oraz z uzyskaniem certyfikatu ISO). Uzyskanie certyfikatów, w tym [...]było potrzebne ze względu na wykonywanie usług na rzecz spółki B i konieczność spełniania wymagań branży motoryzacyjnej w Niemczech.

Stwierdzić przeto trzeba, że jeżeli uzyskanie odpowiednich certyfikatów służyło uzyskaniu przychodu, to również wydatki na pokrycie kosztów noclegów osób zajmujących się przygotowaniem i przeprowadzeniem audytu w związku z uzyskaniem certyfikatów, poniesione zostały w celu uzyskania przychodu. W tym zakresie nie miał znaczenia brak

pisemnej umowy, pomiędzy skarżącą a firmą delegującą osoby do wykonania usługi. Należy zauważyć, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny (art. 60 K.c.). Jeżeli zatem spółka dopuściła osoby zagraniczne do wykonywania określonych czynności i opłaciła koszty ich noclegów, to dała w ten sposób wyraz swojemu zobowiązaniu w tym zakresie.

Jak to już wyżej przedstawiono, kwestionując wydatki z tytułu odszkodowań wypłaconych na rzecz B ([...]), organy podatkowe uzasadniły, że skarżąca spółka części szkód nie zgłosiła ubezpieczycielowi, w innych zaś wypadkach ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania ze względu na niedostateczne udokumentowanie okoliczności powstania szkody, jak również organy stwierdziły, że szkody powstały z winy pracowników skarżącej, wobec których nie wystąpiła ona następnie z roszczeniami regresowymi. Wskazano też, że skarżąca uznawała swoją odpowiedzialność tylko na podstawie dokumentów sporządzonych przez spółkę B, sama zaś nie ustalała okoliczności powstania szkody, jak również nie sporządzała w tym zakresie odpowiednich dokumentów.

Z kolei skarżąca argumentowała, że w 2002 r. w zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela nie obejmował szkód o małej wartości (do 1020 EURO), a to w związku z franszyzą redukcyjną, przewidzianą w ogólnych warunkach ubezpieczenia, a także iż organ nie odniósł się do wyjaśnień spółki składanych w toku postępowania powołując się jedynie na rolę Skarbu Państwa, jako podmiotu, który nie może ponosić skutków zaniedbań ze strony podatnika.

Otóż należy wskazać, że obowiązek wypłaty odszkodowań spółce B, na rzecz której skarżąca wykonywała usługi, związany był z ryzykiem wykonywania działalności gospodarczej. Takie ryzyko ponosi każdy podmiot gospodarczy który podejmując działalność wytwórczą, usługową, handlową czy budowlaną zawiązuje określone stosunki prawne, albo też działalność którego powodować może, bez uprzedniego istnienia stosunku pranego, określone konsekwencje prawne. Odpowiedzialność odszkodowawcza może mieć bowiem źródło w istniejącym zobowiązaniu (odpowiedzialność ex contractu) lub w określonych zdarzeniach (odpowiedzialność ex delicto). Wynika stąd, że istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywaniem działalności gospodarczej a ponoszeniem odpowiedzialności za konsekwencje tej działalności, w tym z tytułu wyrządzonej szkody. Nie ulegało w sprawie podatkowej wątpliwości, że wypłacone kontrahentowi kwoty odszkodowań związane były z działaniami spółki, wykonywanymi faktycznie przez jej pracowników, w związku ze świadczonymi usługami i zasadniczo obejmowały szkody w postaci uszkodzenia określonych towarów bądź innego mienia kontrahenta.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy PDOP, nie stanowią kosztu uzyskania przychodu odszkodowania i kary umowne z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Na podstawie przytoczonego przepisu wyraźnie wyłączone zostały spośród kosztów, kary umowne oraz odszkodowania, ale ze ściśle określonych tytułów, przy czym organy nie wskazywały, że źródłem zakwestionowanych odszkodowań były wady dostarczonych towarów bądź wykonanych usług, albo zwłoka w usunięciu takich wad. Dokonały natomiast oceny wskazanych powyżej wydatków z punktu widzenia zasady ogólnej przesądzającej możliwość zaliczenia wydatku do kosztu uzyskania przychodu, określonej w art. 15 ust. 1 ustawy PDOP. Ocena ta okazała się nietrafna.

Odnosząc się do przedstawionych przez organy argumentów należy wskazać, że "związkiem celowym", o którym mowa w art. 15 ust. 1 (koszt poniesiony w celu przychodu) nie jest związek pomiędzy poniesionym wydatkiem z tytułu odszkodowania, a przychodem w postaci zwrotu tego wydatku (odszkodowania) ze strony ubezpieczyciela, bądź pracownika. Podatnik nie dokonuje wypłaty odszkodowania w celu uzyskania zwrotu równowartości (bądź mniejszej kwoty) ze strony innego podmiotu, lecz dlatego, że ciąży na nim z tego tytułu określony obowiązek, będący następstwem okoliczności za które ponosi odpowiedzialność. Jak już wskazano, odpowiedzialność ta wpisana jest w ryzyko wykonywania działalności gospodarczej, która przynosi przychody. Należy w tym miejscu zauważyć też, że nie wszystkie wydatki, jakie ponosi podmiot gospodarczy skierowane są bezpośrednio na uzyskanie przychodu. Zgodzić się należy z tezą sformułowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że kosztami uzyskania przychodu są także wydatki i nakłady poniesione w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodu (wyrok z dnia 12 maja 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 482/97, niepubl.). Podatnik, który dokonuje wypłaty odszkodowania zmierza w ten sposób do zapobieżenia jeszcze większym stratom, jakie mógłby ponieść na wypadek przymusowego dochodzenia roszczenia przez poszkodowanego (koszty procesu, egzekucji). Czytelny jest tu także motyw zachowania wiarygodności wobec kontrahentów, przejawiający się właśnie w gotowości ponoszenia konsekwencji za swoje działania.

Z tego też powodu, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dla oceny

spornych wydatków nie miało znaczenia to, że podatnik nie podjął działań w celu zwrotu ze strony ubezpieczyciela określonych odszkodowań, tym bardziej, że jak ustalono w postępowaniu administracyjnym, szereg stwierdzonych przypadków dotyczyła odszkodowań wykluczonych z zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela, a to w związku ze wspomnianą już farnszyzą redukcyjną. Podobnie, argumentem nie mogło być tutaj zaniechanie ze strony pracodawcy, dochodzenia pokrycia szkody ze strony pracowników.

Co się zaś tyczy zarzutu skierowanego pod adresem podatnika, że nie uczestniczył w stwierdzeniu szkód, jak również nie sporządzał w tym zakresie samodzielnie dokumentacji, to byłby on uzasadniony o tyle tylko, o ile doprowadziłby do ustalenia, że szkody w rzeczywistości nie było, stąd też i wypłata odszkodowania, jako pozbawiona tytułu mogłaby zostać zakwestionowana pośród kosztów uzyskania przychodu. Jednakże takie jednoznaczne wnioski nie wynikały z treści zaskarżonych decyzji, jak również nie wynikało z nich, że organy odmówiły wiarygodności dokumentom sporządzonym na okoliczność powstania szkody przez spółkę B.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej powody uznać należało, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na skutek nieuznania za koszty uzyskania przychodu wydatków poniesionych na dofinansowanie posiłków dla pracowników, pokrycie kosztów noclegów osób wykonujących na rzecz spółki czynności związane z uzyskaniem międzynarodowych certyfikatów oraz z tytułu wypłaconych odszkodowań za szkody powstałe przy wykonywaniu usług.

Ponieważ wskazane naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego postanowiono w oparciu o 200 ustawy procesowej. Nadto orzeczenie w przedmiocie wykonania decyzji miało oparcie w treści art. 152 ustawy.