Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 719/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 pkt 17
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta R., reprezentowanej przez Prezydenta Miasta R. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności tej nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto R. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...], położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

K. Ś. i J. Ś. oraz Gmina Miasto R. wnieśli od powyższej decyzji odwołania do Ministra Infrastruktury.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak wyjaśnienia przesłanki zajętości i władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością oraz błędne stwierdzenie nabycia nieruchomości przez Gminę Miasto R., zamiast przez Skarb Państwa.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, stwierdził, że Skarb Państwa nie nabył z dniem

1 stycznia 1999 r. prawa własności części nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] z uwagi na brak zaistnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością.

Pismem z dnia 25 marca 2010 r. Prezydent Miasta R. w imieniu Gminy Miasta R. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., kwestionując ustalenia organu oraz wnioskując o przeprowadzenie dowodów z dokumentów archiwalnych oraz ze świadków - byłych pracowników [...] Dyrekcji Dróg [...] na okoliczność wykonywania władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa [...], po rozpatrzeniu skargi K. Ś., uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], wskazując, iż organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem odwołania Gminy Miasta R. oraz nie wyjaśnił w prowadzonym postępowaniu statusu Prezydenta Miasta R.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia

[...] stycznia 2013 r., nr [...] umorzył postępowanie z odwołania Gminy Miasta R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., wskazując na brak przymiotu strony dla Gminy Miasta R.

Rozpatrując odwołanie Prezydenta Miasta R. - zarządcy drogi [...] - ul. [...] organ odwoławczy wskazał, iż jest związany treścią i wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 r., w którym stwierdzono, że Prezydent Miasta R. - miasta na prawach powiatu jako zarządca wszystkich dróg publicznych oprócz autostrad i dróg ekspresowych posiada legitymację do występowania w niniejszym postępowaniu jako strona postępowania. Organ wskazał również, że w wyroku tym za bezsporne uznano to, że w sprawie chodzi o regulację stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę [...] ponieważ ul. [...] w R. w dniu 31 grudnia 1998 r. i obecnie położona jest w ciągu drogi krajowej nr [...]. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zauważył, że zgodnie z art. 20 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) do zarządcy drogi należy w szczególności nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. A skoro tak, to Prezydent Miasta R. - miasta na prawach powiatu jako zarządca drogi krajowej w granicach administracyjnych Miasta R. był uprawniony do występowania w imieniu Skarbu Państwa o stwierdzenie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) – dalej jako ustawa Przepisy wprowadzające, nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę publiczną - ul. [...].

Dokonując natomiast oceny zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. organ w pierwszej kolejności wskazał na wywłaszczeniowy charakter przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające, zauważając, że dotyczy on sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ustalił, że z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynikało, że działka nr [...] o pow. [...] ha, objęta księgą wieczystą KW nr [...] - stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. S. i K. Ś. Działka ta w wyniku modernizacji ewidencji gruntów zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. [...] ha, która podzielona została na działki nr [...]. Następnie działka nr [...] podzielona została na działki nr [...], a działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...]. W ocenie organu oznaczało to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał również, że ulica [...] zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r., Nr 3, poz. 16 z późn. zm.) i załącznikiem do uchwały - wchodziła w skład drogi krajowej relacji [...] - granica państwa. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071) oraz załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia droga nr [...] relacji [...] granica państwa ustalona została jako droga krajowa. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że na dzień 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość w całości znajdowała się w pasie drogowym drogi krajowej ul. [...]. Organ odwoławczy wskazał również, że z treści pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wynikało, iż działka nr [...] na dzień 1 stycznia 1999 r. położona była w granicach administracyjnych Miasta [...] - miasta na prawach powiatu. Ponadto zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się kopia mapy zasadniczej przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] z naniesioną granicą pasa drogowego oraz pieczęcią informującą, iż przebieg granicy pasa drogowego ul. [...] jest zgodny ze stanem faktycznym w terenie na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz mapą z projektem podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 23 lutego 2009 r. pod nr [...]. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że działka nr [...] znajdowała się w granicach pasa drogowego ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższe zdaniem organu oznacza, że w sprawie zaistniała przesłanka zajętości nieruchomości pod pas drogowy w dniu 31 grudnia 1998 r. Odnosząc się do kwestii władztwa publicznoprawnego Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zauważył, że udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Organ wskazał, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy umowy - zlecenia nr [...] z dnia [...] października 1996 r. zawartej pomiędzy [...] Dyrekcją Dróg Miejskich w R., a Miejskim Przedsiębiorstwem Dróg i Mostów Spółka z o.o. w [...] i aneksu nr [...] z dnia 5 października 1998 r. do ww. umowy dotyczącej zimowego utrzymania dróg krajowych Miasta [...] wynika, iż nad ul. [...], a tym samym nad przedmiotową nieruchomością, sprawowane było władztwo publicznoprawne przed oraz w dniu 31 grudnia 1998 r. Zdaniem organu bieżące utrzymanie działki nr [...] przez właścicieli nieruchomości nie wykluczało władania publicznego Skarbu Państwa.

W związku z poczynionymi ustaleniami Minister Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zajętej pod drogę publiczną – ul. [...].

Na powyższą decyzję K. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wszechstronny zgromadzonego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało błędne ustalenia, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w publicznoprawnym władaniu Skarbu Państwa, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazywał, że Miejski Zarząd Dróg w R., nie wykonywał na działce nr [...] żadnych czynności, które wskazywałyby na faktyczne władanie przedmiotową działką,

2. uznanie, że Prezydent Miasta R. jest legitymowany do złożenia odwołania w sytuacji, gdy zarządcą przedmiotowej nieruchomości jest jej właściciel tj. Województwo [...],

3. brak przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność faktycznego sprawowania władztwa nad przedmiotową nieruchomością.

4. brak wykazania na dzień 31 grudnia 1998 r. granic zajętości działki nr [...],

a w szczególności jej umiejscowienia w pasie drogi krajowej relacji [...],

5. naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarb Państwa nabył prawo własności przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy przedmiotowa działka nie pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w faktycznym władaniu w/w osoby prawnej.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wbrew ustaleniom organu odwoławczego stanowisko Wojewody [...] zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. jest słuszne i w pełni uzasadnione, a pogląd, iż o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej w powyższej dacie jest słuszny. W ocenie skarżącej przedłożona do akt sprawy dokumentacja nie obrazuje stanu zajęcia nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Skarżąca podkreśliła, że organ winien zgromadzić dokumenty potwierdzające faktyczne sprawowanie władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością, aby wykazać, że wykonywano prace związane m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Dowodem stanowiącym podstawę do wykazania spełnienia przesłanki władztwa mogą być m. in. umowy zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzania, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi, rachunki i faktury za wykonanie prac zlecanych przez zarząd drogi, dowody z zeznań świadków, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r., a także dowód z zeznań właściciela nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich. K. S. zwróciła również uwagę na to, że wnioskodawcą wydania deklaratywnej decyzji w przedmiocie nabycia prawa własności na dzień 1 stycznia 1999 r. była Gmina Miasta R. czyli podmiot, który znajduje się obecnie w sporze cywilnoprawnym z nią i jej mężem. Zaznaczyła, że pierwszy raz zarzut dotyczący nabycia prawa własności przedmiotowej działki na mocy art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające pojawił się w związku z postępowaniem cywilnym o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości prowadzonym przed Sądem Okręgowym w R. Zdaniem skarżącej art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające nie wyłącza roszczenia tych osób o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przed dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżąca zauważyła, że nie kwestionowała tego, że część dawnej działki o nr [...] była zajęta pod drogę. Jednak prawo własności przysługujące jej w stosunku do przedmiotowej działki zostało ograniczone. Z działki nie można było korzystać, jak również rozporządzać nią

w sposób w jaki może to czynić właściciel. Zdaniem skarżącej organy obu instancji nie zbadały jaki był rzeczywisty sposób wykonywania władztwa nad przedmiotową nieruchomością. Ponadto nie udowodniły, że na przedmiotowej nieruchomości były wykonywane prace związane z utrzymaniem drogi, konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Samo przedłożenie umowy zlecenia nr [...] z dnia [...] października 1996 r. zawartej pomiędzy Wojewódzką Dyrekcją Dróg Miejskich w R., a [...] Przedsiębiorstwem Dróg i Mostów Spółka [...] w przedmiocie zimowego utrzymania dróg krajowych Miasta R. nie czyni zadość obowiązkowi wykazania władania przedmiotową nieruchomością. Powyższa umowa nie jest dokumentem o charakterze urzędowym, a ponadto nie wynika z niej, że działka nr [...] była faktycznie odśnieżana. Skarżąca wskazała, że przedstawiła w tym zakresie stosowne wnioski dowodowe w postaci świadków oraz oświadczeń. Dowód z przesłuchania w/w świadków nie został przeprowadzony. Ponadto wskazała, że oświadczenia świadków wskazują, że takie czynności jak koszenie trawy, odśnieżanie oraz wykonywanie prac związanych

z utrzymywaniem czystości na przedmiotowym obszarze były wykonywane przez uczestniczkę bądź inne osoby na jej prośbę. Gdyby nie wykonywała tych prac nie mogłaby korzystać ze swojej nieruchomości. Działki nigdy nie odśnieżano oraz nie wykonywano na jej terenie żadnych prac, aż do roku 2010. Na dawnej części działki nr [...] objętej niniejszym postępowaniem Miejski Zarząd Dróg w R. nie wykonywał żadnych czynności, o których mowa powyżej. Prace remontowe rozpoczęły się dopiero w 2010 r., a we wniosku o wydanie decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi wojewódzkiej połączenie ulicy przemysłowej z ulicą [...]" w wykazie działek widnieje jedynie działka nr [...]. Skarżąca zauważyła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje się, że pojęcie władania na gruncie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające może być różnie rozumiane, tj. jako faktyczne władztwo nad rzeczą lub jako wykonywanie zarządu drogą w sposób określony ustawą o drogach publicznych. Strona zauważyła również, że uwadze organu administracyjnego umknął fakt, że działka o nr [...] została wyodrębniona dopiero w roku 2009 r. w dwa lata po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. W jej ocenie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że działka nr [...] znajdowała się w całości w granicach pasa drogowego ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Na dzień 31 grudnia 1998 r. istniała jedna działka o numerze [...]. Działka o nr [...] miała niegdyś powierzchnię [...] ha. K. Ś. zauważyła również, że kwestia podwójnego upoważnienia do reprezentowania zarówno Gminy jak i Prezydenta Miasta nie została wyjaśniona w sposób dostateczny. Organ administracyjny postąpił więc prawidłowo wydając w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania Gminy Miasta R. Z uwagi na fakt, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony decyzja jej zdaniem jest słuszna. Tym samym w związku z brakiem legitymacji czynnej po stronie Gminy jako bezzasadną uznać należy zaskarżoną decyzję. Skarżąca zauważyła również, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny kwestii podniesionej w wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a mianowicie wątpliwości wynikających z pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym stwierdzono, że działka nr [...] nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków Miasta R. Skarżąca podniosła, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., organ stwierdził, że z treści księgi wieczystej wynika, że obecnie tytuł prawnorzeczowy do działki nr [...] z której wydziela się działka nr [...] przysługuje Województwu [...] i to on jest obecnie zarządcą drogi. Dodała, że Sąd rozpatrując skargę nie może pominąć kwestii, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., która stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2010 r., to Wojewoda [...] zezwolił Prezydentowi Miasta [...] na realizację inwestycji drogowej pn. budowa drogi [...] połączenie ul. [...] z ul. [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi obejmując liniami rozgraniczeniowym m. in. działkę nr [...]. Faktycznym zarządcą tej drogi jest jej właściciel, to jest Województwo [...]. Zatem trudno jest zaakceptować pogląd, że to Prezydent Miasta jako zarządca nieruchomości posiada legitymację czynną do zaskarżenia przedmiotowej decyzji Wojewody [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że wystąpiły przesłanki ustawowe do uznania, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r.

Wskazać należy, że materialoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 73 ust. 1, ust. 2 pkt. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to, władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne – nie stanowiącymi ich własności i faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt 274/12, Lex nr 12311811).

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest właśnie status nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Skarżąca uważa, że wbrew ustaleniom organu drugiej instancji działka ta nie była zajęta pod drogę publiczną, a skoro nie było na niej wykonywane władztwo publicznoprawne brak było podstaw do uznania, iż z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa. W ocenie Sądu powyższy zarzut należy uznać za chybiony, bowiem dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy i ustalenia poczynione przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jednoznacznie potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła drogę publiczną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezspornym jest, iż działka nr [...] (oznaczenie przed podziałem) o pow. [...] ha, objęta księgą wieczystą KW nr [...] - stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. Ś. i K. Ś. Okolicznością bezsporną jest również to, że przedmiotowa działka została zajęta pod część ulicy [...] zgodnie z Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r., Nr 3, poz. 16 z późn. zm.) i załącznikiem do uchwały - wchodziła w skład drogi krajowej relacji [...] granica państwa. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071) oraz załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia droga nr [...] granica państwa ustalona została jako droga krajowa. Jak słusznie zauważył Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej fakt zajęcia działki nr [...] pod drogę krajową wynika również ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geodezyjnej, to jest w kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz mapy z projektem podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], które wyraźnie potwierdzają, iż powyższa nieruchomość znajdowała się w granicach pasa drogowego ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższe oznacza, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r., nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.

Odnosząc się natomiast do kwestii faktycznego władztwa sprawowanego nad nieruchomością należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się umowa zlecenia z dnia [...] października 1996 r., nr [...] zawarta pomiędzy [...] Dyrekcją Dróg Miejskich w R., a Miejskim Przedsiębiorstwem Dróg i Mostów Spółka z o.o. w R. i aneks nr [...] z dnia [...] października 199...9 r., do umowy dotyczącej zimowego utrzymania dróg krajowych Miasta [...]. Choć, jak słusznie zauważyła skarżąca, nie są do dokumenty o charakterze urzędowym, to jednak potwierdzają władanie Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w R. co do działki nr [...] w dacie 31 grudnia 1998 r., (por. § 4 umowy). Nie można nie zauważyć, że w myśl przepisu art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zauważyć również należy, że fakt sprawowania władztwa publicznoprawnego na nieruchomości potwierdziła sama skarżąca, gdyż treści pozwu o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie przez Skarb Państwa z nieruchomości, złożonego w Sądzie Rejonowym w R. w dniu [...] maja 2008 r., przyznała, że działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] została od dnia 1985 r., zajęta przez Skarb Państwa i przeznaczona pod modernizację ul. [...].

Na marginesie wspomnieć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że ustawodawca nie związał skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. Przepisy wprowadzające z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1745/11, Lex nr 1150747).

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności wskazują, iż stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej co do faktycznego sprawowania władztwa publicznoprawnego nad działką nr [...] jest słuszne i nie narusza prawa.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego legitymacji Prezydenta Miasta [...] do występowania w imieniu Skarbu Państwa z wnioskiem o stwierdzenie nabycia nieruchomości na jego rzecz, wskazać należy, że kwestia ta została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 526/13 w którym Sąd uznał, iż Gmina Miasta [...] została wyposażona w status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., tym samym brak było podstaw prawnych do kwestionowania jej uprawnień do podmiotu, który nie posiadał legitymacji prawnej do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Reasumując, skoro przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa. Za niezasadne należało zatem uznać zarzut skargi co do naruszenia tego przepisu.

Z tych powodów Sąd rozpatrując przedmiotową sprawę uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sad na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.