Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 60/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 ust. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 6 lit. a

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznanie prawa do zasiłku uchyla decyzję I i II instancji.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] . nr [...] Wojewoda D., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania K. W. od decyzji Starosty L. z dnia [...] znak [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji ostatecznej Starosty L. nr [...] z dnia [...] . orzekającej o uznaniu K. W. z dniem [...] . za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 12 kwietna 2006r. do dnia 11 kwietnia 2007r. w wysokości miesięcznie 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy i braku uprawnień do przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 kwietnia 2006r. oraz zawiązanego z tym prawa do zasiłku od dnia 12 kwietnia 2006r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. uchylił w całości decyzję ostateczną Starosty L. z dnia [...] nr [...] i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Orzeczenie organu II instancji związane było z tym, że wydana w trybie wznowienia postępowania decyzja Starosty L. orzekała o uchyleniu ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] uznającej K. W. za osobę bezrobotną od dnia [...]z prawem do zasiłku na okres 12 miesięcy, natomiast nie orzekała co do istoty sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał w dniu 8 października 2007r. decyzję, którą uchylił decyzję ostateczną Starosty L. z dnia [...] i orzekł o braku uprawnień do przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]. i prawa do zasiłku od dnia [...] W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] K. W. zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L.. Po wypełnieniu karty rejestracyjnej i złożeniu oświadczeń decyzją z dnia [...] nr [...] została uznana za osobę bezrobotną od dnia rejestracji. Jednocześnie orzeczono o przyznaniu jej prawa do zasiłku od dnia 12 kwietnia 2006r. do dnia 11 kwietnia 2007r. w wysokości 120%, o ile nie zajdą okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę.

Na podstawie pisma z ZUS Oddział w W. Inspektorat w L. z dnia 27 grudnia 2006r. organ I instancji powziął informację, że K. W. podjęła starania o uzyskanie świadczenia przedemerytalnego. W szczególności ZUS, w celu ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego K. W., chciał zasięgnąć informacji co do uprawnień zainteresowanej do przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Wątpliwości organu emerytalnego wzbudziła okoliczność posiadania przez K. W. od dnia 7 grudnia 2005r. prawa do częściowej emerytury przyznanej decyzją czeskiej instytucji.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007r. zawieszone zostało postępowanie w sprawie przyznanych K. W. uprawnień do posiadania statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. W tym czasie skarżąca podjęła działania związane z rezygnacją z emerytury przyznanej od dnia 7 grudnia 2005r. w kwocie 65 zł przez czeską instytucję, natomiast organ wystąpił z zapytaniem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej odnośnie możliwości posiadania statusu bezrobotnego przez osobę pobierającą częściową emeryturę z czeskiej instytucji ubezpieczeniowej w wysokości nie przekraczającej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę - 618 koron czeskich.

W dniu 29 maja 2007r. skarżąca złożyła w urzędzie pracy w L. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, załączając pismo czeskiej instytucji ubezpieczeniowej potwierdzające wstrzymanie - na wniosek zainteresowanej - wypłaty świadczeń od dnia 1 czerwca 2007r. W piśmie tym stwierdzono jednocześnie, że prawa do świadczeń "nie zanikają" i strona zawsze może wnioskować o ponowne świadczenie.

W dniu 12 marca 2007r. wpłynęło pismo - stanowisko w sprawie - Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Postanowieniem z dnia 31 maja 2007r. postępowanie w sprawie zostało podjęte i w dniu 19 czerwca 2007r. wydano decyzję, uchyloną następnie w toku postępowania odwoławczego przez organ II instancji.

Po ponownej analizie sprawy, wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty L. z dnia [...] po czym w dniu 8 października 2007r. Starosta Lubański wydał decyzję nr [...] orzekającą o uchyleniu w całości decyzji ostatecznej Starosty L. nr [...] z dnia [...] orzekającej o uznaniu skrzącej z dniem 4 kwietnia 2006r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 12 kwietnia 2006r. do dnia 11 kwietnia 2007r. w wysokości miesięcznie 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy oraz braku uprawnień do przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 kwietnia 2006r. oraz zawiązanego z tym prawa do zasiłku od dnia 12 kwietnia 2006r.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. Podniosła, że uprawnienia nabyte w związku z pracą w Republice Czeskiej nie powinny rzutować na jej prawa w Polsce, tym bardziej, że jest obywatelką Polski. Świadczenie takie jak częściowa emerytura jest wyłącznie świadczeniem funkcjonującym w prawie czeskim. W prawie polskim nie ma takiej instytucji prawnej, w związku z czym ustalona tam emerytura nie powinna wpływać negatywnie na prawa w Polsce. Zarzuciła, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest niezgodne z przepisem art. 7 k.p.a., nie uwzględnia bowiem interesu strony, gdyż prawo do częściowej emerytury z czeskiej instytucji skarżąca nabyła dużo wcześniej i prawo to wcześniej nie stanowiło przeszkody w nabyciu przez nią statusu osoby bezrobotnej. Podniosła ponadto, że działanie organu uniemożliwia jej uzyskanie prawa do polskiej emerytury, a jej stan zdrowia i wiek uniemożliwiają podjęcie pracy. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie może zrzec się prawa do czeskiej emerytury częściowej, ponieważ nie ma takiej możliwości prawnej. Podniosła również, że została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu pracy w L., od którego uzyskała informację o możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej po zawieszeniu emerytury czeskiej. Dodała przy tym, że emerytura ta wynosi 70 zł miesięcznie, czyli mniej niż zasiłek z opieki społecznej.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2007r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za bezsporne w sprawie, że K. W. przyznano status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku po dokonaniu rejestracji w dniu 4 kwietnia 2006r. w urzędzie pracy w L., a nastąpiło to decyzją z dnia [...] nr[...] , która to decyzja stała się prawomocna i ostateczna. Organ odwoławczy wskazał jako bezsporną okoliczność, że skarżąca posiada prawo do emerytury. Powołał się w tym zakresie na treść pisma ZUS z dnia 27 grudnia 2006r., z którego wynika, że decyzją z dnia [...] przyznano K. W. częściową emeryturę począwszy od dnia 7 grudnia 2005r. Uprawnienie to przyznała czeska instytucja ubezpieczeniowa.

Organ odwoławczy wskazał, że rejestracja i przyznawanie uprawnień do świadczeń z tytułu bezrobocia następuje na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawodawca określa kto może uzyskać status osoby bezrobotnej. Jest to m.in. osoba nie pracująca, ale ustawodawca wymienia przy tym szereg warunków, spełnienie których dopiero daje możliwość uzyskania statusu bezrobotnego. I tak przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy stanowi w szczególności, że osoba bezrobotna to taka, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Zatem osoba, która nabyła prawo do emerytury nie może zostać - w myśl przepisów ustawy - uznana za osobę bezrobotną.

Zdaniem organu okoliczność, że otrzymywanie przez skarżącą emerytury częściowej w niewielkiej na polskie warunki kwocie mogło skutkować przekonaniem, że posiadanie takiego uprawnienia nie koliduje z możliwością uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Natomiast zapytanie ZUS dot. statusu K. W. skłoniło właściwe organy do ponownej analizy sytuacji faktycznej i prawnej zainteresowanej, w tym skierowania zapytania do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 4 pkt 4 lit. a ustawy minister właściwy do spraw pracy ma uprawnienia do udzielania wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów ustawy, co ma zapewnić jednolitość stosowania prawa. Tym samym organy zatrudnienia w sprawach budzących wątpliwości mają możliwość i prawo wystąpić o zajęcie stanowiska przez ministra, a następnie się na nim opierać. Tak też postąpiono w sprawie skarżącej. W odpowiedzi na zapytanie Powiatowego Urzędu Pracy w L. w dniu [...] wpłynęła odpowiedź z Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, w której powołując się na przepis art. 2, ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy potwierdzono, że osobą bezrobotną może być jedynie osoba, która nie nabyła prawa do emerytury (lub renty) i wysokość emerytury nie ma w tym wypadku znaczenia. W tej sytuacji wyniku wznowienia postępowania organ uchylił decyzję ostateczną uznającą skarżącą za osobę bezrobotną i orzekł o braku uprawnień do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że wstrzymanie (zawieszenie) uprawnienia do emerytury nie wpływa na orzeczenie, gdyż ustawodawca zastrzegł, że osobą bezrobotną może być ta, która nie nabyła prawa do emerytury. Skarżąca nabyła prawo do emerytury (częściowej) i - jak wynika z pisma czeskiej instytucji ubezpieczeniowej z dnia 18 kwietnia 2007r. - prawo to nie zanika, jest niezbywalne. Podkreślono, że skarżąca nie taiła faktu posiadania uprawnienia do emerytury czeskiej, w związku z czym zrozumiałe jest też rozgoryczenie i poczucie krzywdy zainteresowanej (zwłaszcza, że z uwagi na niespełnienie warunków nie może uzyskać prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Jednak właśnie z uwagi na specyfikę zagadnienia zdecydowano się w rezultacie na wystąpienie do właściwego ministra, a następnie - w oparciu o stanowisko Ministerstwa - na wydanie zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Dolnośląskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. W.. W jej uzasadnieniu wskazała, że podstawą decyzji była informacja o przyznaniu jej przez instytucję czeską częściowej emerytury, do której nabyła prawo w związku z pracą na terenie Republiki Czeskiej. Podkreśliła, że jest obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej w związku z tym obowiązują ją obowiązki i prawa regulowane przez obowiązujący w Polsce system prawa. Uprawnienia do emerytury czeskiej nabyła w związku z pracą na terenie Republiki Czeskiej i na podstawie prawa tam obowiązującego. Uprawnienie to zatem, zdaniem skarżącej, nie może wpływać na jej uprawnienia przysługujące jej na terenie Polski jako obywatelowi polskiemu. Emerytura częściowa jest bowiem uprawnieniem, które przysługuje obywatelowi czeskiemu. W obowiązującym systemie prawa polskiego nie ma takiej instytucji jak renta, czy emerytura częściowa. Podniosła, że zasady przyznania renty, czy emerytury czeskiej są odmiennie uregulowane w Republice Czeskiej i w Polsce. Wobec powyższego tym bardziej świadczenie z tego tytułu nie może negatywnie wpływać na prawa skarżącej. Zarzuciła, że decyzja Starosty L. stoi w sprzeczności z zasadami prawa polskiego, w szczególności z zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli zawartej w art. 7 k.p.a. Podniosła, że uprawnienia do renty czeskiej nabyła dużo wcześniej oraz, że okoliczność ta nie stanowiła przeszkody do uznania jej wcześniej za osobę bezrobotną. Nadto wskutek decyzji Starosty L. została pozbawiona możliwości uzyskania uprawnień do polskiej emerytury. Podał, że jest osobą starszą i schorowaną, nie ma jakiejkolwiek możliwości podjęcia pracy. Nie może nabyć prawa do emerytury polskiej, gdyż nie posiada łącznie wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, który uprawniałby do starania się o nią w ZUS. Nie może zrzec się emerytury czeskiej, ponieważ nie ma takiej możliwości prawnej. Zarzuciła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w L., który poinformował ją, że uzyska status osoby bezrobotnej, gdy zawiesi pobieranie emerytury czeskiej, co uczyniła. Wysokość świadczenia, które zostało przyznane przez czeską instytucję wynosi po rewaloryzacji 70 zł miesięcznie. Jest to zatem kwota, która jest niższa niż zasiłek z opieki społecznej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo podał, że definicja osoby bezrobotnej zawierająca warunki umożliwiające uzyskanie statusu bezrobotnego wyklucza osoby, które nabyły prawo do emerytury. Nie rozgranicza natomiast emerytury na otrzymywaną z polskiej lub zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej. Uprawnienia związane z bezrobociem, wynikające z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dotyczą w szczególności obywateli polskich, podejmujących prace na terytorium RP lub za granicą u pracodawców zagranicznych. Natomiast zarówno zasady dot. "obsługi" bezrobocia, jak i zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu, uzyskania prawa do renty lub emerytury uregulowane są prawnie w każdym państwie Unii Europejskiej odrębnie. Nie znaczy to jednak, że uzyskane na terenie innego państwa uprawnienia nie są brane pod uwagę w Polsce. Dotyczy to m.in. sfery podatkowej, ale i sfery zabezpieczenia społecznego. Nie jest zjawiskiem jednostkowym pobieranie przez obywateli polskich rent i emerytur zagranicznych. Osoby te są również rencistami i emerytami w rozumieniu prawa polskiego. W tej sytuacji uznano, że K. W., jako osoba, która uzyskała uprawnienia do emerytury, nie może być zarejestrowana jako osoba bezrobotna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych oraz sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy akt organu administracji publicznej jest słuszny, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego m.in. postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Skargę zatem należało uwzględnić.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określając definicję osoby bezrobotnej, uzależnia to pojęcie od zaistnienia szeregu przesłanek, do których w zgodnie z lit. c należy: nienabycie prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, niepobieranie zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżąca nabyła prawo do emerytury częściowej przyznanej decyzją czeskiej instytucji od dnia 7 grudnia 2005r. w kwocie ok. 70 zł. Zdaniem organu powyższa okoliczność wyklucza skarżącą z kręgu osób objętych zakresem wyrażonej w cytowanej ustawie definicji bezrobotnego bowiem - jak wskazano, powołując się stanowisko wyrażone przez właściwego Ministra w trybie art. 4 ust. 4 pkt 4 lit. a ustawy - osobą bezrobotną może być jedynie osoba, która nie nabyła prawa do emerytury (lub renty), a wysokość emerytury w ocenie organów, nie ma w tym przypadku znaczenia. Zdaniem organów orzekających w tej sprawie bez znaczenia pozostaje fakt podjęcia przez skarżącą działań, wskutek których wstrzymano skarżącej wypłatę świadczenia w postaci emerytury częściowej.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie z taką argumentacją organów nie można się zgodzić. Jak bowiem trafnie podnosi skarżąca zarówno na etapie złożonego przez nią odwołania, jak i skargi do Sądu, fakt przyznania jej przez czeską instytucję ubezpieczeniową prawa do emerytury częściowej przyznanej od 7 grudnia 2005r. z tytułu zatrudnienia w byłej Czechosłowacji w okresie od 23 października 1967r. do 21 stycznia 1971 r. za okres 40 miesięcy w wysokości 618 koron czeskich, nie może zaważyć na uprawnieniach w zakresie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Z akt sprawy wynika, że polski organ rentowy decyzją z dnia 13 lipca 2005r. na podstawie art. 29 w związku z art. 46 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) odmówił przyznania skarżącej prawa do emerytury z uwagi na nieudokumentowanie wymaganych ustawą okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 30 lat. Należy rozróżnić charakter obu tych świadczeń oraz genezę przyznania do nich prawa, biorąc jednocześnie pod uwagę zmianę porządku prawnego związanego z uzyskaniem członkostwa przez Polskę w Unii Europejskiej (z dniem 1 maja 2004r.), ustalającą zasadę prymatu prawa wspólnotowego. Dotychczas bowiem ustawodawstwa krajowe o ubezpieczeniu społecznym miały charakter regulacji narodowych, obejmujących wyłącznie obywateli danego państwa. Z czasem od tych zasad wprowadzono wyjątki, czy to w drodze umów międzynarodowych, na gruncie rozpatrywanej sprawy była to umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Republiką Czechosłowacką o ubezpieczeniu społecznym z dnia 5 kwietnia 1948r. (Dz.U. Nr 49, poz. 34 ze zm.), czy też w drodze regulacji krajowych zawierających unormowania dotyczące wprost sposobu traktowania w zakresie ubezpieczenia społecznego obywateli państw obcych, bądź też odsyłające do odpowiednich aktów prawnomiędzynarodowych. (por. wyrok SN z dnia 17 stycznia 2007r. sygn. akt I UK 225/06, OSNP 2008r., z. 3-4 poz. 46). W obowiązującym stanie prawnym aktem ujednolicającym zasady traktowania obywateli państw członkowskich w zakresie ubezpieczenia społecznego jest rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U. UE L z dnia 5 lipca 1971r. ze zm.). Powyższe rozporządzenie zastąpiło również postanowienia wspomnianej wcześniej umowy zawartej między Polską a Czechosłowacją (art. 6 lit.a rozporządzenia Rady). We wstępie (preambule) do wspomnianego rozporządzenia określającym cele tego aktu wyraźnie wskazano jednak, że "niezbędne jest poszanowanie szczególnych cech krajowych ustawodawstw dotyczących zabezpieczenia społecznego i opracowanie jedynie systemu koordynacji (...) poprzez zagwarantowanie we Wspólnocie równości traktowania przez różne ustawodawstwa krajowe pracowników zamieszkujących w Państwach Członkowskich oraz osobom pozostającym na ich utrzymaniu, jak również osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci".

W rozpatrywanej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji winien był zatem, przez pryzmat owych szczególnych cech krajowych ustawodawstw dotyczących zabezpieczenia społecznego rozważyć, czy przysługujące skarżącej prawo do świadczenia przyznanego decyzją czeskiej instytucji ubezpieczeniowej określone jako "emerytura częściowa" jest w istocie prawem do emerytury w świetle polskiego ustawodawstwa. Prawo do tego świadczenia zostało przyznane skarżącej z tytułu pracy na terenie byłej Czechosłowacji w okresie 40 miesięcy w kwocie 618 koron (ok. 70 zł) w ramach zasdy określonej już w powoływanej umowie międzynarodowej z dnia 5 kwietnia 1948r. pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Republiką Czechosłowacką o ubezpieczeniu społecznym. Jak wynika natomiast z regulacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - art. 29 w związku z art. 46 - odnoszących się do sytuacji prawnej skarżącej będącej osobą ubezpieczoną, przyznanie prawa do emerytury uzależnione jest od spełnienia szeregu przesłanek, wśród których poza podleganiem ubezpieczeniu za podstawowe należy uznać osiągnięcie stosownego wieku wyrażonego w tym przepisie oraz legitymowanie się odpowiednim okresem składkowym i nieskładkowym. Wskazana ustawa w art. 85 ust. 2 określa też kwotę najniższej emerytury, która zgodnie z ostatnią waloryzacją ogłoszoną w drodze Komunikatu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2008r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. z dnia 14 marca 2008r.) wynosi 636,29 zł. Z powyższego wynika, że na gruncie polskiego prawa emeryturą jest świadczenie z ubezpieczenia społecznego, mające na celu zapewnienie ubezpieczonemu środków utrzymania w razie zaprzestania aktywności zawodowej z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego (por. definicja zawarta w Encyklopedii Prawa, pod red. prof. Urszuli Kaliny Prasznic, C.H.Beck 2007, wyd. IV s.169). Wspomniane świadczenie przyznane skarżącej z tytułu okresowej pracy na terenie byłej Czechosłowacji, obecnie Republiki Czeskiej, określone jako emerytura częściowa nie znajduje swojego odpowiednika na gruncie polskiego systemu ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu świadczenie to nie ma opisanego wyżej charakteru renty starczej, czyli świadczenia pieniężnego mającego generalnie służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej. Za nieprawidłowe należy zatem uznać rozstrzygnięcie organu zarówno I jak i II instancji, w wyniku którego, organy te powołując się na treść przepisu art. 2 ust.1 pkt 2 lit. c ustawy dokonały jego błędnej wykładni, o charakterze rozszerzającym, rozciągając zakres podmiotowy tej normy na stan faktyczny zaistniały w rozpatrywanej sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że przesłanka negatywna, o której mowa, tj. warunek nieposiadania prawa do emerytury obejmuje nabyte przez skarżącą prawo do emerytury częściowej przyznanej decyzją czeskiej instytucji ubezpieczeniowej, które to świadczenie w przypadku skarżącej wynosi około 70 złotych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie, jak wymagają tego przepisy postępowania administracyjnego, winien wydać właściwe orzeczenie, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnoście meritum

Reasumując należy stwierdzić, że organy obu instancji orzekające w tej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 lit. c ustawy, wykraczając poza treść tego przepisu, pomijając charakter i istotę określonego w nim świadczenia emerytalnego, co obligowało Sąd orzekający w niniejszej sprawie do uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.