Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 694/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 i art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1, art. 2 ust. 35a, art. 140aa ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1, art. 61, art. 140 aa ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 11 pkt 8
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej jako GITD decyzją

nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. dalej "u.d.p."), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia z dnia [...] sierpnia 2014 roku, nakładającą na R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "[...]" – nazywanego dalej "skarżącym" – karę pieniężną w kwocie 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 czerwca 2014 r., na drodze krajowej nr [...]w miejscowości [...], o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś napędową do 10t, został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika siodłowego marki MAN o nr rej. [...] wraz z 3-osiową naczepą ciężarową marki SCHMITZ o nr rej. [...], kierowany przez R. F. W dniu kontroli zespołem pojazdów, w imieniu przedsiębiorstwa R. S. - PPHU "[...]", wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Przewożony ładunek – papier, w ilości 37 palet, transportowany był z Niemiec do Polski. Przewożony ładunek został załadowany w przedsiębiorstwie: [...],[...].

Przeprowadzono ważenie pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do ważenia pojazdów w [...]wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag stacjonarnych. Do pomiarów zostały użyte wagi przenośne do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr. seryjnych: 963396 i 953140, które posiadały ważne w dniu kontroli świadectwa dopuszczające je do użytkowania. Kierowcę poinformowano o przysługujących mu prawach i obowiązkach oraz okazano mu dokumenty legalizacje.

W wyniku kontroli ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego o 2,45 t. (ustalono nacisk 12,45 t) w stosunku do obowiązującej normy. W zakresie nacisku pozostałych osi napędowych oraz masy całkowitej pojazdu wskazano na ich normatywność. Na podstawie ustalonych gabarytów zespołu pojazdów, stwierdzono, że odpowiadał on parametrom wymiarowo – wagowym przewidzianym dla zezwolenia kat. VII. Odczytów wskazań dokonano wspólnie z kierowcą, który nie zgłosił wniosku o ponowne ważenie pojazdu oraz nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Kierujący pojazdem został przesłuchany w charakterze świadka. Zeznał m.in, że zatrudniony był na umowę o pracę w firmie skarżącego jako kierowca-mechanik. Oświadczył, że rozładował wcześniej 6 palet towaru i był obecny zarówno przy załadunku pojazdu jak i częściowym rozładunku, zabezpieczał i odbezpieczał ładunek. Wskazał, że osobiście ustawiał na naczepie przywożony mu przez operatora wózka towar.

Zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego i przysługujących w postępowaniu prawach strony, a także wezwano do nadesłania odpowiednich dokumentów celem uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. W niniejszym piśmie znalazło się również wyjaśnienie przesłanek umorzenia postępowania.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący, po zapoznaniu się z aktami postępowania, pismem z dnia 20 lipca 2014 r. wskazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Wskazał, że towar podjęty od załadowcy, jak wynikało ze zlecenia, nie miał powodować przekroczeń dopuszczalnych norm. Był on również przekonany, że skoro zespól pojazdów nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej, to był normatywny.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepisy ustaw Prawo o ruchu drogowym oraz o drogach publicznych, na podstawie, których wydał rozstrzygnięcie oraz wyjaśnił przesłanki jakie powinien spełniać pojazd aby mógł zostać uznany za normatywny. Organ wyjaśnił także definicje pojazdu nienormatywnego, rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisku osi. Odnosząc się do przesłanek umorzenia postępowania, wskazał, że takie rozstrzygnięcie byłoby możliwe, gdyby do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Dalej przytoczył treść przepisów p.r.d., w zakresie wymiaru kary. Wskazał, że nie znalazł w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania regulacji zawartej w art. 140ab ust. 4 p.r.d. albowiem wyjaśnienia spółki nie mogą stanowić podstawy do zastosowaniem ww. przepisu. Odnosząc się do wywodów strony organ uznał je za wewnętrznie sprzeczne. Wyjaśnił również, że użyte wagi posiadają numery wskazane w protokole kontroli oraz w decyzji, z kolei strona naciąga na swoja korzyść przepisy oraz normy które nie mają odzwierciedlenia w przeprowadzonej kontroli.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie o zmianę kwalifikacji zarzucanego czynu. W uzasadnieniu skarżący powtórzył, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia i był przekonany, że załadowany pojazd opuszczający miejsce załadunku był normatywny. Dalej postawił zarzut dokonania ważenia przy pomocy niewłaściwych wag, a także naruszenia przez organ polskiej normy PN-EN 45501. Przywołał przy tym treść raportu Najwyższej Izby Kontroli oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2014 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także dopuścił jako dowód wszystko co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ II instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlił ustalony stan faktyczny, a z jego całokształtu niewątpliwie wynikało, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD wyjaśnił definicję pojazdu nienormatywnego oraz procedurę ustalania kategorii wymaganego zezwolenia, która miała wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Uznał również, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Podkreślił, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej o 2,45 tony w stosunku do normy wynoszącej 10 ton. Powołując się na odpowiednie rozporządzenia wskazał, iż droga krajowa nr [...] na odcinku gdzie doszło do kontroli została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się jedynie pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ uznał ponadto, że strona postepowania administracyjnego ustalona została prawidłowo i jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ II instancji rozpatrując sprawę nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających uwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności (dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia) wynikających z art. 140aa ust. 4 p.r.d. Wyjaśniając rozumienie tych przesłanek organ szeroko odniósł się w tym zakresie do uregulowań prawa cywilnego, wskazując także na rozumienie pojęcia "braku wpływu", wyjaśnione w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego. Organ uznał, że nie zaistniały okoliczności będące podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że wobec podmiotu wykonującego przewozy powinien być stosowany zaostrzony wzorzec staranności. Zauważył też, że pomiędzy zachowaniem skarżącego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Przewoźnik powinien mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa, a także wiedzę na temat przewożonego ładunku oraz trasy jaką będzie pokonywał i w razie konieczności wystąpić o stosowne zezwolenie. Również ograniczenia tonażowe nie powinny być zaskoczeniem dla kierowcy. Winien on w taki sposób zorganizować przewóz, aby pojazd po dokonaniu załadunku był normatywny na całej trasie. W konsekwencji uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał kwalifikacji ujawnionych podczas kontroli naruszeń.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów GITD wskazał, że czynności załadunkowe wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednakże nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd. Dlatego też każdy z podmiotów odpowiada za czynności do których był zobowiązany, z uwzględniłem charakteru wpływu lub godzenia się na wykonywanie przejazdu bez zezwolenia. Zatem w niniejszym przypadku kwestie załadunkowe nie są istotne dla odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika, gdyż podmiot wykonując przejazd odpowiada tylko za przejazd.

Dalej organ wywodził, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest szersza. Odpowiada on bowiem za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie czynności ładunkowe. Odpowiedzialność ta może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia tej odpowiedzialności z uwagi na to że, przewoźnik odpowiada za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji.

Wskazywał dalej, że nie dostosowanie się przez podmiot wykonujący przejazd do wynikającego z przepisów prawa materialnego zbioru zakazów i nakazów przesądza o braku należytej staranności jak również o wpływie na powstałe naruszenie, albowiem świadczy to o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło.

Organ odwoławczy wyjaśnił również definicje ładunku sypkiego oraz drewna, wskazując na ich właściwości i charakter zakwalifikowania ładunku do tych kategorii.

Organ za bezpodstawną uznał również argumentację skarżącego, podważającą dopuszczalność stosowania wag typu SAW 10C wskazując, iż możliwość zbadania całkowitej masy kontrolowanego pojazdu za pomocą wag typu SAW 10C potwierdza w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny. A także, że ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego. Dalej przywołał dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego w zakresie powoływania się skarżącego na stanowisko wyrażone przez NIK i GUM oraz zasadności stosowania wag typu SAW 10C podczas kontroli drogowej oraz wskazał, że w sprawie niniejszej stwierdzono jedynie przekroczenie nacisku na oś pojedynczą, a zatem argumentacja skarżącej nie ma znaczenia dla sprawy.

Od wymienionej na wstępie decyzji R. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "[...]" złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc uchylenie wydanej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 6, 7, 8, 9, 10, 68, 107 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz przeprowadzenie kontroli, podczas której użyto wag SAW 10C/II,

2. art. 43 ust. 2, art. 55a ust. 1 pkt 2), pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo Przewozowe (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 915) zgodnie z którym nadawca towaru nie powinien załadować towaru który by przekraczał dopuszczalne naciski na osie oraz dopuszczalną masę całkowitą,

3. art. 140aa. ust. 4 p.r.d., ponieważ jako przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miałem wpływu na powstanie rzekomego naruszenia,

4. art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 lit. c) p.r.d., poprzez błędne sklasyfikowanie kwestionowanego naruszenia, niezgodnie z przepisami,

5. polskiej normy PN-EN45501 przez użycie wag zastosowanych podczas ważenia.

W uzasadnieniu wskazał, że kontrolowany pojazd został załadowany zgodnie z przepisami prawa, nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej określonej przepisami prawa, ani nacisków na poszczególne osie. Podkreślił, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, gdyż przyjęty od załadowcy do transportu towar, zgodnie ze zleceniem przewozowym miał nie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm, jak i załadowca nie poinformował skarżącego o konieczności posiadania zezwolenia kat. VII do wykonania zlecenia.

Dalej przywołał przepisy ustawy Prawo przewozowe w myśl których zabronione jest zlecanie przewozu drogowego przesyłki towarowej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, lub określenie jego warunków w sposób powodujący naruszenie obowiązujących norm. Z tego wywodził, że nadawca towaru ponosić powinien całkowitą odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie.

Następnie zarzucił, że podczas ważenia została naruszona polska norma PN-EN 45501, z uwagi na nie przedstawienie przez Inspekcję Transportu Drogowego wydruków wskazujących na sumowanie wyników uzyskanych podczas ważenia każdej z osi. Podniósł również zarzut dokonania ważenia przy pomocy niewłaściwych wag, gdyż wagi typu SAW 10C w jego ocenie służyć mogą jedynie do pomiaru nacisków kół i osi. Na poparcie powyższego przywołał stanowisko wyrażone przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wskazywał również na błędne zakwalifikowanie pojazdu do kat. VII.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie wskazując na niezasadność zarzutów skargi.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] WITD z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1);

- przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.).

Zasady ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III – VI przewiduje karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII – 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c).

W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej został poddany 2-osiowy ciągnik siodłowy marki MAN o nr rej. [...]wraz z 3-osiową naczepą ciężarową marki SCHMITZ o nr rej. [...], którym przewożono papier na 37 paletach, po drodze krajowej nr [...] z Niemiec do Polski. Jak wynika z protokołu kontroli pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr. seryjnych: 963396 i 953140, które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 czerwca 2014 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,45 tony w stosunku do normy wynoszącej 10 ton. Nie stwierdzono innych naruszeń. Pomiaru dokonano na stanowisku do ważenia pojazdów w [...], przy drodze krajowej nr [...], legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę.

W sprawie niespornym jest użycie do pomiaru wskazanych parametrów dwóch wag typu SAW 10C/II, posiadających aktualne świadectwo legalizacji i ustawionych w miejscu specjalnie przystosowanym do ustawienia jednej pary wag, zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę.

Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia polskiej normy PN-EN 45501 oraz dotyczącego nie wykazania przez organ by w toku kontroli zostały przedstawione wydruki dotyczące poszczególnych ważeń regulowane w polskiej normie PN-EN 45501, które miałyby być sumowane w celu wyznaczenia masy całkowitej pojazdu, Sąd uznaje argumenty skarżącego za bezzasadne. Podkreślić bowiem należy, że użyte podczas ważenia wagi spełniały powyższą normę. Wynika to ze świadectwa legalizacji ponownej, w którym wskazano, iż sprawdzono wagę pod kątem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., nr 26 poz. 152). Stosownie do § 11 pkt 8 ww. rozporządzenia sprawdzenie podczas legalizacji ponownej przeprowadza się zgodnie z normą PN-EN 45501.

Analizując z kolei zarzut prawidłowości użycia jednej pary wag typu SAW 10C/II do ustalenia masy całkowitej kontrolowanego pojazdu przez sumowanie uzyskanych wyników Sąd zważa, że argumentacja skarżącego w tym zakresie nie ma znaczenia dla istoty sprawy. Stwierdzone w toku kontroli naruszenie polega na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, a nie przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wagi te, jak wynika z załączonej do akt administracyjnych instrukcji obsługi są przystosowane do uzyskania pomiarów nacisków zarówno pojedynczego koła, jak i pojedynczej osi napędowej. Dlatego też organ w sposób prawidłowy stwierdził na podstawie uzyskanych pomiarów naruszenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej. Warto w tym miejscu przypomnieć, że ustawodawca uznał, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie, a decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu muszą być w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu.

Sąd wskazuje również, że możliwość zbadania całkowitej masy kontrolowanego pojazdu za pomocą wag typu SAW 10C była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i prawidłowość takiego działania została potwierdzona w jego orzecznictwie, m.in. w sprawach o sygn. II GSK 2280/11, II GSK 959/14.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie uznał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., zgodnie z którym możliwe jest wyłącznie odpowiedzialności wobec podmiotu wykonującego przejazd w przypadkach w ustawie określonych, a mianowicie jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1,

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Argument, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji przewozu, podnoszony był przez niego w zasadzie od pierwszego pisma złożonego do akt administracyjnych stanowiącego odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postepowania, nie mniej złożone przez niego wyjaśnienia w toku całego postępowania nie stanowią wystarczającej podstawy do wypełnienia dyspozycji cytowanego przepisu. Stanowisko organu, iż między zachowaniem skarżącego – jako przewoźnika, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy należało uznać za prawidłowe. Dla przedmiotowego rozstrzygnięcia nie ma również znaczenia okoliczność przeświadczenia skarżącego o podjęciu od załadowcy towaru, który nie powinien powodować przekroczenia norm. Z kolei przewożony ładunek bez wątpienia nie jest drewnem ani ładunkiem sypkim.

Co więcej kierujący pojazdem w toku przesłuchania zeznał, że rozlokowania ładunku na naczepie dokonywał osobiście, po uprzednim przywiezieniu go przez pracownika załadowcy obsługującego wózek widłowy. Skarżący jako podmiot profesjonalnie zajmujący się wykonywaniem przewozów musi mieć świadomość obowiązujących przepisów i zorganizować przewóz w taki sposób aby zapewnić jego normatywność na całej trasie przejazdu. Odpowiada on również za swoich pracowników. Zatem jakakolwiek niewiedza w tym zakresie, jego lub jego podwładnych, stanowi jedynie okoliczność obciążającą. Dlatego też przed przystąpieniem do przewozu określonego towaru skarżący, a zatem i zatrudniony przez niego kierowca powinien zapoznać się z obowiązującymi ograniczeniami na planowanej trasie przejazdu i ew. rozłożyć w inny sposób przewożony ładunek i należycie zabezpieczyć go, tak aby nie doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi, ew. ograniczyć ilości przewożonego w jednym transporcie towaru. Z analizy treści art. 61 p.r.d. wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1). Z kolei w dalszej części cytowanego przepisu ustawodawca w sposób kompleksowy określił wymogi w zakresie przewozu towarów, jakim musi sprostać podmiot odpowiedzialny za załadunek lub transport ładunku, aby ustrzec się nienormatywności przejazdu. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że nie zastosowanie się przez przedsiębiorcę do ww. nakazów i zakazów stanowi o niedochowaniu przez niego należytej staranności, dlatego też zasadnie nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania z tej przyczyny.

Sąd stwierdza, że GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego i wymierzył skarżącej karę w sposób prawidłowy, w wysokości określonej przepisami ustawy prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej o 24,5 % na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.

W ocenie Sądu, GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ odwołał się do załącznika do p.r.d. określającego kategorie tych zezwoleń w zależności od parametrów pojazdów nienormatywnych oraz rodzaju drogi, po której taki pojazd ma się poruszać, dokonał przeglądu kategorii tych zezwoleń, przyłożył do nich parametry kontrolowanego pojazdu i drogi na której się poruszał, by w konsekwencji słusznie stwierdzić, że skarżący winien się legitymować zezwoleniem kategorii VII dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t.

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, w tym na prawidłowo sporządzonym protokole, który został podpisany przez kierującego pojazdem bez składania uwag, dokonując wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organ art. 80 k.p.a., jak również wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie Prawo przewozowe.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.