Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 455/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu wniosku D. W. pełnomocnika G. G. (dawniej C.) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem tegoż organu Nr [...] z dnia [...].09.2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...].03.1989 r. o scaleniu gruntów części miasta W. o ogólnym obszarze [...] ha. , na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnik Miasta W. orzekł o scaleniu gruntów części miasta W. o ogólnym obszarze [...] ha. Wnioskiem z dnia 25 lutego 2009 r., złożonym dnia 6 marca 2009 r., P. G. C. zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W. W wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W. W ocenie Wojewody P. G. C. nie posiadała interesu prawnego w sprawie.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez G. C. odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] Wojewody [...]. Na ww. decyzję Ministra P. G. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV 1636/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję z dnia [...] września 2009r. znak: [...] Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: "Sąd - w przedstawionej materii - podzielił stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że G. C. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. z [...] marca 1989 r., w części dotyczącej działek nr [...]. Zgodnie z art. 17 obowiązującej wówczas ustawy scaleniowej stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klas gruntów określało się według danych ewidencyjnych. Jak prawidłowo ustalił organ z akt sprawy, a w szczególności z kopii rejestru gruntów miasta W., [...], sporządzonego w sierpniu 1969 r., tj. już osiemnaście lat przed wszczęciem postępowania scaleniowego, wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha, nie była wykazana w tym rejestrze jako własność J. C. i nie znajdowała się ona nawet w jej posiadaniu. Z Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1972 r. Nr [...], wydanego po trzech latach od sporządzenia wyżej wymienionego rejestru gruntów nie wynika, że J. C. nabyła prawo własności do części działki nr [...]. Ponadto, z wykazu zmian gruntowych sporządzonego na podstawie wyżej wymienionych danych ewidencyjnych, jednostka ewidencyjna [...], obręb [...], wykonanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta W. z [...] marca 1989 r. nr [...] wynika również, że J. C. nie była wykazana, jako właścicielka działki nr [...], o pow. [...] ha i działki nr [...], o pow. [...] ha, a działki te nie znajdowały się nawet w jej posiadaniu.

W wyniku rozpatrzenia wniesionej przez adw. W. G. w imieniu P. G. C.skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 637/10 oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV 1636/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przedmiotem postępowania był również inny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...]. W dniu 30 listopada 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek D. W. i A. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawców.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek D. W. i A. Z. Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2010 r. [...].

Po rozpatrzeniu wniesionej przez . W. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 729/10 oddalił skargę (wyrok jest prawomocny). Sąd administracyjny stwierdził: "Podstawą odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie było uznanie, iż wnioskodawcy nie mają w niej przymiotu strony, ponieważ kwestionowana przez nich decyzja nr [...] wydana przez Naczelnika Miasta W. w dniu [...] marca 1989 r. nie dotyczy ich interesu prawnego. Stanowisko organu orzekającego w tej sprawie jest w ocenie Sądu trafne, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że posiadają interes prawny w przedmiotowej sprawie." W dalszej części wyroku Sąd wskazał: "Oceny o braku przymiotu strony nie zmienia argumentacja przedstawiona przez D. W. w skardze na decyzję SKO oraz piśmie z dnia 1 czerwca 2010 r. W świetle charakterystyki interesu prawnego tj. indywidualności, konkretności i realności niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż stronami postępowania nieważnościowego winni być wszyscy właściciele gruntów leżących w granicach obszaru objętego scalaniem, gdyż scalanie narusza sferę prawną każdego mieszkańca. Wbrew twierdzeniu skarżącego we wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego nie przedstawił on żadnych dokumentów wskazujących na fakt, że tytuł własności do części nieruchomości objętej scaleniem przysługiwał J. C., która nie była uczestniczką postępowania zwykłego. Wywodzenie posiadania interesu prawnego z faktu bycia spadkobiercą J. C. również nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał swoich praw do spadku po tej osobie. Osoba ta nie była również uczestnikiem postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, akt własności ziemi dotyczący J. C. znajdujący się w aktach sprawy wskazuje, że osoba ta nie miała tytułu własności do działki nr [...] wymienionej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jako istotnej z punktu widzenia interesu prawnego. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych innych dokumentów, z których wywodzi tytuł własności J. C. do działki nr [...].

Wnioskiem z dnia 3 października 2011 r. D. W. ponownie zwrócił się do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy.

W wyniku rozparzenia wniosku D. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...].

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1950/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. W. na postanowienie Kolegium z dnia [...] maja 2012 r. [...]. Wyrok Sądu jest prawomocny.

W dniu 15 kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. wniosek D. W. i G. C. - reprezentowanej przez D. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W.

W dniu [...].05.2013 r. Prezydent W. pismem z dnia 29.05.2013 r. nr [...] przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. wniosek. D. W. i G. C. - reprezentowanej przez D. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W.

Pan D. W. w tożsamych wnioskach wskazał, że kwestionowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 2 pkt 13, art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu gruntów. Wnioskodawca powołał się na art. 31 ustawy, przytaczając jego treść.

W dniu 24 czerwca 2013 r. P. D. W. zwrócił się do Kolegium o zobowiązanie Prezydenta W. do uzupełnienia dokumentacji poprzez dołączenie dokumentów: projektu scalenia gruntów zatwierdzonego kwestionowaną decyzją, protokołu przyjęcia granic, protokołu w sprawie utrwalenia na gruncie projektu scalenia, warunków nabycia przez [...] z siedzibą w W. działki ew. nr [...] obecnie: [...], z obrębu [...], decyzji zatwierdzającej przeniesienie budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] z obrębu [...], który stanowił własność J. C. - babci G. G., protokołu przeniesienia budynku gospodarczego, protokołu wykonania rozbiórki szklarni, dziennika budowy. Do wniosku P. D. W. załączył mapę z naniesionym budynkiem i szklarnią oraz ogrodzeniem.

Postanowieniem sygn. [...] z dnia [...].09.2013 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało.

Stroną postępowania administracyjnego może być jedynie podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Podmiot, wobec którego z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie wynikają żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w takim postępowaniu administracyjnym.

Wnioskodawcy ani ich poprzednicy prawni nie byli stronami postępowania scaleniowego.

We wniosku z dnia 25 marca 2012 r. Pan D. W. wskazał, że na działce nr [...] stały zabudowania, stanowiące własność: J. C. zd. Z. (budynek gospodarczy) oraz A. Z. zd. W. (szklarnia) a działka nr [...] była objęta postępowaniem scaleniowym. Istotnie działka nr [...] opisana w księdze wieczystej kw nr [...] została ujęta na str. 24 i str. 25 wykazu zmian gruntowych wykonanego na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika m. W. o scaleniu gruntów części m. W. Z przedmiotowego wykazu wynika, że w księdze kw nr [...] opisane były również następujące działki nr [...]. Na stronie 28 wykazu przy liczbie porządkowej 2 jako właściciel prawny (władający) wpisana jest [...] w W. Zapis ten dotyczy również działki nr [...]. W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych do działki nr [...]. Również taki dokument nie został przedłożony przez wnioskodawców. Jednocześnie z księgi wieczystej nr [...] wynika, że niezabudowana działka nr [...] z obrębu [...] stanowi \ obecnie własność [...] Sp. z o. o. Działka nr [...] została odłączona z księgi KW nr [...].

Własnością członków rodziny wnioskodawców były natomiast działki nr [...]. Kopia protokołu badania księgi wieczystej nr [...] potwierdza, że właścicielem ujawnionej w księdze niezabudowanej (wg stanu z sierpnia 2011 r.) działki [...] jest na mocy umowy darowizny z [...] marca 1988 r. G. Z. c. W. i A. (vide str. 1 akt organu 1 instancji - segregator). Prawo własności P. G. C. do działki nr [...] potwierdza kopia wypisu księgi nr [...] (karta 3 akt organu pierwszej instancji - segregator). Obecny stan prawy dla działki nr [...] zawiera księga [...] - właścicielem jest G. C. Natomiast karta 10 ww. akt przedstawia protokół badania księgi kw nr [...] w której opisana jest działka nr [...] a jako właścicielki ujawnione są: A. Z. w 1/2 cz. i G. Z. w 1/2 cz. - wg stanu na sierpień 2001 r. Przedstawiona wraz z wnioskiem inicjującym niniejsze postępowanie mapa - "załącznik do wniosku o scalenie, obejmuje obszar około [...] ha i wyznacza granice "proponowanego obszaru scalenia". Działki, o jakich rozstrzyga kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1989r. nr [...] zostały przedstawione szczegółowo w wykazie zmian gruntowych. Działki nr [...] nie były objęte scaleniem. W opinii P. W. sporna działka nr [...] pochodzi z działki nr [...]. Jako załącznik do pisma (karta 24 akt organu pierwszej - segregator) przedłożona została kopia mapy z podziału działki nr [...] o pow. [...] m2, opisanej w księdze kw nr [...]. Z załączonej do wniosku mapy wynika, że w księdze KW nr [...] ujawniona była działka nr [...]. Z przedstawionych okoliczności sprawy nie wynika, aby działka nr [...] objęta scaleniem stanowiła w dniu [...] marca 1989 r. lub obecnie przedmiot własności wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych.

Rozpatrywany w niniejszym postępowaniu wniosek zawiera wzmiankę, że interes prawny wnioskodawcy wywodzą z treści art. 31 ustawy z dnia 26 marca

1982 r. o scalaniu gruntów (Dz. U. z 1982, Nr li, poz. 80). Zgodnie z ww. przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o;

1) gruntach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nieruchomości rolne, grunty " leśne, grunty pod wodami, drogami i terenami kolejowymi oraz nieużytki,

2) zabudowaniach - rozumie się przez to budynki mieszkalne, gospodarcze i inne urządzenia dla potrzeb produkcji rolnej,

3) naczelniku gminy - rozumie się przez to także pozostałe terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego,

4) gminie - rozumie się przez to także pozostałe jednostki podziału administracyjnego stopnia podstawowego,

5) Wsi - rozumie się przez to również miasta,

6) właścicielu - rozumie się przez to również posiadacza samoistnego.

Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 17 ustawy stanowił: stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów (por. cytowany uprzednio wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV 1636/09).

Zarówno w uprzednich postępowaniach prowadzonych z wniosku P. D. W. i P. G. C. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W., jak również w niniejszym postępowaniu wnioskodawcy nie wykazali, istnienia w ewidencji gruntów zapisów dotyczących przysługującego im prawa własności lub prawa posiadania jakiejkolwiek z działek objętych scaleniem.

Odnosząc się do wniosku z dnia 24 czerwca 2013 r. P. D. W. o załączenie do akt sprawy dodatkowego materiału dowodowego należy zauważyć, że część wykazanych dokumentów dotyczy kwestii merytorycznych sprawy, które nie podlegają obecnie rozpatrzeniu z uwagi na przeszkodę formalną - brak interesu prawnego wnioskodawców. W świetle ww. wyroków WSA w Warszawie dotyczących rozstrzygnięć wydanych dotychczas w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1989 r., stan posiadania gruntu winien wynikać z zapisu ewidencji gruntów i budynków. Bezcelowe jest, zatem prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia komu przysługiwało prawo własności budynku gospodarczego, czy szklarni. Wobec nie wykazania przez wnioskodawców interesu prawnego, Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, D. W. wskazuje, że zgodnie z art. 75 §1 i 77 §1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy oraz, że organ administracji obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wobec tego argument Kolegium, że kwestie merytoryczne nie mogą być badane ze względu na brak interesu prawnego jest chybiony. Żaden z organ, od dnia 06.03.2009 r. (dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...]. 03. 1989 r), nie zastosował się do wymienionych przepisów. Interes prawy przysługuje P. G. G. z faktu dziedziczenia po J. C. następujących składników gospodarstwa rolnego:

- część drogi wiejskiej nieistniejącej w terenie -oznaczonej wg ewidencji gruntów nr [...], później [...], obecnie [...] obręb [...], - budynek gospodarczy(obora z częścią mieszkalna)- usytuowany na działce nr [...] obręb [...] i rozebrany przez Urząd Miasta W. w roku 2002,

- szklarnia- usytuowana na działkach nr [...] obręb [...] rozebrana przez Urząd Miasta W. w roku 2002,

- ogrodzenie - usytuowane na działce nr [...] obręb [...], przeniesione przez Urząd Miasta W. na działkę nr [...] obręb [...] w 2002 r. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące władania przez Miasto częścią użytku rolnego, na którym została oznaczona droga wiejska i numerze [...] obręb [...] są nieprawdziwe, co zostało potwierdzone przez świadków i podczas wizji w terenie w postępowaniu cywilnym. Ponadto jego mocodawczyni do dziś nie otrzymała żadnego odszkodowania za obiekty budowlane. Wnosi o rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu dokumentów:

- projektu scalenia gruntów ([...])zatwierdzonego kwestionowaną decyzją,

- protokołu przyjęcia granic działek objętych postępowanie scaleniowym,

- protokołu z utrwalenia na gruncie projektu scalenia,

- warunków nabycia przez [...] z siedzibą w W. działki ew. nr [...] obecnie: [...], z obrębu [...],

- decyzji zatwierdzającej przeniesienie budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] z obrębu [...],

- decyzji administracyjnej zatwierdzającej rozbiórkę szklarni znajdującej się na działce nr ew. [...] z obrębu [...],

- protokołów z wykonanych prac budowlanych,

- dziennika budowy.

Na podstawie ustalonego stanu faktycznego Skład orzekający uznał, że wniosku nie można uwzględnić, albowiem w całości podziela on stanowisko poprzedniego Składu Orzekającego wyrażonego w postanowieniu sygn. [...] z dnia [...]. 09.2013 r. orzekającym o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...]. 03. 1989 r. o scaleniu gruntów części miasta W. o ogólnym obszarze [...] ha. Kolegium wykazało i szczegółowo wyjaśniło, że działki nr [...], do których tytuł prawny posiadała mocodawczyni wnioskodawcy (jej poprzednik prawny) nie były objęte scaleniem. Natomiast do działek nr [...] (później [...], obecnie [...] obręb [...] oraz nr [...] mocodawczyni wnioskodawcy (jej poprzednik prawny) nie posiadali prawno - rzeczowego tytułu tj. prawa własności lub użytkowania wieczystego nie byli także uczestnikami scalenia. Uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania w sprawie.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 75 §1 i 77 §1 k.p.a, normy te mają zasadnicze znaczenie we wszczętym i prowadzonym postępowaniu administracyjnym, natomiast jeżeli do takiego wszczęcia nie dochodzi, organ ma obowiązek ograniczyć do uzasadnienia formalnego tj. wskazania przyczyny odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Od 2009 r. sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w tej sprawie i za każdym razem podzielały pogląd organu oddalając skargi D. W. na orzeczenia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...].03.1989 r. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów uzasadniających przyjęcie innego stanowiska. Z wymienionych powodów, wniosek o badanie przy rozpoznawaniu sprawy, wskazanych we wniosku dokumentów merytorycznych nie może zostać uwzględniony.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. G., reprezentowana przez pełnomocnika D. W., wskazując, iż w sposób rażący narusza ono prawa spadkobiercy nieruchomości do przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi zasadami i przepisami (KPA i KC).

Zdaniem skarżącej Kolegium w sposób szczególny pominęło fakt, że obiekty budowlane (budynek gospodarczy z częścią mieszkalną i szklarnia) usytuowane na działkach ew. nr [...] obręb [...] były trwale związane z gruntem.

W/w obiekty budowlane istniały podczas przeprowadzonego w latach 80-tych postępowania scaleniowego zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1989 r. Naczelnika Miasta W. i rzeczą wręcz kuriozalną jest pominięcie tego faktu w postępowaniu.

Obiekty te plus stodoła i dom jednorodzinny znajdowały się w ogrodzonym siedlisku gospodarskim, które było częścią składową gospodarstwa rolnego chronionego w sposób szczególny prawem. Szklarnia o powierzchni [...] m2 była usytuowana na obu działkach ([...] obręb [...]), o czym świadczą przekazane do Kolegium dokumenty.

Ponadto dołączono mapę sytuacyjną działki ew. nr [...] wchodzącej w skład nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...] z projektem podziału wykonana w dniu [...].10.1980 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. Z. P., na której naniesiona jest przedmiotowa szklarnia. Z racji, że w/w obiekt stanowił część składową gruntu, J. C. zd. Z. przysługiwał przymiot strony w przeprowadzonym postępowaniu scaleniowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i zgodnie z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego Dz. U 2013.267 -j.t. ) dalej "k.p.a.", może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Ocena, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od legitymowanego podmiotu, należy do organu administracji publicznej właściwego do przeprowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Przesłanką uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego.

Dostrzegając brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot niemający w nim statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a., właściwy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na jego wniosek na podstawie art. 61 a k.p.a. i orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu organ trafnie uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania nieważnościowego wobec decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika Miasta W.

Podkreślenia wymaga, że wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, w przedmiocie którego SKO orzekło zaskarżonym postanowieniem jest kolejnym, drugim wnioskiem skarżącej w tym przedmiocie. Pierwszy wniosek SKO rozpatrzyło również odmownie, stwierdzając brak interesu skarżącej w sprawie. Ocenę SKO w tym zakresie podzielił Sąd, oddalając poprzednią skargę skarżącego wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV 1636/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: "Sąd - w przedstawionej materii - podzielił stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że G. C. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. z [...] marca 1989 r., w części dotyczącej działek nr [...].

Zgodnie z art. 17 obowiązującej wówczas ustawy scaleniowej stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klas gruntów określało się według danych ewidencyjnych. Jak prawidłowo ustalił organ z akt sprawy, a w szczególności z kopii rejestru gruntów miasta W., [...], sporządzonego w sierpniu 1969 r., tj. już osiemnaście lat przed wszczęciem postępowania scaleniowego, wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha, nie była wykazana w tym rejestrze jako własność J. C. i nie znajdowała się ona nawet w jej posiadaniu. Z Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1972 r. Nr [...], wydanego po trzech latach od sporządzenia wyżej wymienionego rejestru gruntów nie wynika, że J. C. nabyła prawo własności do części działki nr [...]. Ponadto, z wykazu zmian gruntowych sporządzonego na podstawie wyżej wymienionych danych ewidencyjnych, jednostka ewidencyjna [...], obręb [...], wykonanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta W. z [...] marca 1989 r. nr [...] wynika również, że J. C. nie była wykazana jako właścicielka działki nr [...], o pow. [...] ha i działki nr [...], o pow. [...] ha, a działki te nie znajdowały się nawet w jej posiadaniu.

W wyniku rozpatrzenia wniesionej przez adw. W. G. w imieniu P. G. C. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 637/10 oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt IV 1636/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do Pana D. W., w odniesieniu do którego organ dwukrotnie wydawał rozstrzygnięcia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji scaleniowej i dwukrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 14 grudnia 2012 r Sygn. akt IV SA/Wa 1950/12 i z dnia 25 sierpnia 2010 r. Sygn. akt IV SA/Wa 729/10 oddalił skargę, przyjmując, że strona nie przedstawiła dowodów na to, iż tytuł własności do nieruchomości objętej scaleniem przysługiwał J. C., która nie była uczestniczką postępowania zwykłego.

W toczącym się obecnie postępowaniu we wniosku z dnia 25 marca 2012 r. wskazano, że interes prawny strony wynika z tego, iż na działce nr [...] stały zabudowania, stanowiące własność: J. C. zd. Z. (budynek gospodarczy) oraz A. Z. zd. W. (szklarnia), a działka nr [...] była objęta postępowaniem scaleniowym.

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, działka nr [...] opisana w księdze wieczystej kw nr [...] została ujęta na str. 24 i str. 25 wykazu zmian gruntowych wykonanego na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] Naczelnika m. W. o scaleniu gruntów części m. W. Z przedmiotowego wykazu wynika, że w księdze kw nr [...] opisane były również następujące działki nr [...]. Na stronie 28 wykazu przy liczbie porządkowej 2 jako właściciel prawny (władający) wpisana jest [...] w W. Zapis ten dotyczy również działki nr [...]. W ocenie organów w aktach sprawy brak jest jednak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych do działki nr [...]. Również taki dokument nie został przedłożony przez wnioskodawców. Jednocześnie z księgi wieczystej nr [...] wynika, że niezabudowana działka nr [...] z obrębu [...] stanowi \ obecnie własność [...] Sp. z o. o. Działka nr [...] została odłączona z księgi KW nr [...].

Własnością członków rodziny wnioskodawców były natomiast działki nr [...]. Kopia protokołu badania księgi wieczystej nr [...] potwierdza, że właścicielem ujawnionej w księdze niezabudowanej (wg stanu z sierpnia 2011 r.) działki [...] jest na mocy umowy darowizny z [...] marca 1988 r. G. Z. c. W. i A. (vide str. 1 akt organu I instancji - segregator). Prawo własności P. G. C. do działki nr [...] potwierdza kopia wypisu księgi nr [...] (karta 3 akt organu pierwszej instancji - segregator). Obecny stan prawy dla działki nr [...] zawiera księga [...] - właścicielem jest G. C. Natomiast karta 10 ww. akt przedstawia protokół badania księgi kw nr [...] w której opisana jest działka nr [...] a jako właścicielki ujawnione są: A. Z. w 1/2 cz. i G. Z. w 1/2 cz. - wg stanu na sierpień 2001 r. Przedstawiona wraz z wnioskiem inicjującym niniejsze postępowanie mapa - "załącznik do wniosku o scalenie, obejmuje obszar około [...] ha i wyznacza granice "proponowanego obszaru scalenia". Działki, o jakich rozstrzyga kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] zostały przedstawione szczegółowo w wykazie zmian gruntowych. Działki nr [...] nie były objęte scaleniem. W opinii P. W. sporna działka nr [...] pochodzi z działki nr [...]. Jako załącznik do pisma (karta 24 akt organu pierwszej - segregator) przedłożona została kopia mapy z podziału działki nr [...] o pow. [...] m2, opisanej w księdze kw nr [...]. Z załączonej do wniosku mapy wynika, że w księdze KW nr [...] ujawniona była działka nr [...]. Z przedstawionych okoliczności sprawy nie wynika, aby działka nr [...] objęta scaleniem stanowiła w dniu [...] marca 1989 r. lub obecnie przedmiot własności wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych.

Powyższe stanowisko podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny. Odnosząc się zaś do zarzutu, iż z przedstawionych do akt sprawy dokumentów/map, wynika, że obiekty budowlane (budynek gospodarczy z częścią mieszkalną i szklarnia) usytuowane na działkach ew. nr [...] obręb [...] były trwale związane z gruntem, należy wskazać, iż fakt położenia budynków na danej nieruchomości nie przesądza o prawie własności do tej nieruchomości. W prawie polskim obowiązuje bowiem zasada superficies solo cedit - rzymska zasada prawna odnosząca się do związania własności budynku (oraz innych rzeczy połączonych z gruntem) wzniesionego na gruncie z własnością tego gruntu, tj. co do zasady częścią składową gruntu są wszystkie rzeczy, a także rośliny, trwale złączone z tą nieruchomością ziemską. W polskim porządku prawnym zasada uregulowana jest w art. 48 i 191 kc.

W świetle powyższego Sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w rezultacie czego podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.