Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 390/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżącego M.S. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2010 r. M.S. złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kaliszu o przyznanie mu zasiłku celowego na zakup lekarstw, wymianę butli gazowej oraz zakup energii elektrycznej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 8 ust. 1pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 21 2009r. Nr 175 poz. 1362 ze zm. – dalej ustawa o pomocy społecznej) oraz paragraf 1 pkt 1 lit. "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009r. nr 127 poz. 1055 ) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), przyznał M.S. zasiłek celowy w kwocie [...] zł na zaspokojenie wskazanych wyżej potrzeb.

Po rozpoznaniu odwołania M.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu ( dalej SKO ) decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu II instancji przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia art. 7 i 77 kpa bowiem organ przyznając zasiłek celowy w kwocie [...] zł, w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego ustalono taką, a nie inna kwotę pomocy.

Decyzją z dnia [...] listopada Prezydent Miasta K. po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznał M.S. zasiłek celowy w kwocie [...] zł.

Po rozpoznaniu odwołania M.S. SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że uzasadniając wysokość przyznanego zasiłku celowego organ I instancji wskazał, że M.S. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim, podczas gdy zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt IV U 224/10 został on zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, 106 ust. 1 i 4 o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 127 poz. 1055) oraz art. 104 kpa po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyznał M.S. zasiłek celowy w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 sierpnia 2010 r. i zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, iż M.S. nie pracuje zawodowo. Od dnia 28 października 2008 r. jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, od 8 czerwca 2010 r. do 7 września 2010r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka sam i nie posiada osób na swoim utrzymaniu. Nie podejmuje prac dorywczych. M.S. od 1993r. jest obejmowany systematycznie pomocą tut. Ośrodka w formie zasiłków celowych i okresowych. Zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2010r. znak [...] M.S. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim. Ustalono również że strona złożyła odwołanie (od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół DS. Orzekania o Niepełnosprawności w ., orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim w P,) Sąd Rejonowy w K, wyrokiem z dnia [...] października 2010 r. a uprawomocnionym [...] listopada 2010 r. zaliczył M.S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tj: sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, przemoc w rodzinie, potrzeba ochrony ofiar handlu ludźmi,( ...). Przesłanką do przyznania pomocy w przypadku M.S. jest niepełnosprawność niezależnie od ustalonego stopnia. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie precyzują ani nie uzależniają wielkości pomocy od stopnia niepełnosprawności. Stopień niepełnosprawności nie ma wpływu na wysokość otrzymanej pomocy, gdyż pomoc ta jest uzależniona od zgłoszonych potrzeb i kosztów jakie strona winna przeznaczyć na ich realizację. Celem przyznania zasiłku celowego jest zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej wnioskodawcy, uwzględniając jednocześnie zasoby finansowe ośrodka pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną M.S. Ośrodek przyznał pomoc w kwocie [...] zł. W kwocie przyznanej pomocy uwzględniono zakup leków: [...] zł ( wycena recepty z 14 lipca 2010 r. dołączonej do wniosku ), uzupełnienie butli gazowej – ok. [...] zł. Zakup energii elektrycznej do licznika przedpłatowego- [...] zł. Kwota ta winna zaspokoić zgłoszone potrzeby. Przyznana wnioskodawcy pomoc społeczna była wystarczająca w tym zakresie oraz wobec możliwości finansowych organu. Decyzje dotyczące zasiłków celowych są decyzjami wydanymi w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy, zaś jeśli idzie o pomoc społeczną w formie zasiłku celowego o wyważenie potrzeb wnoszącego o pomoc i swoich możliwości, na które składają się określony budżet i liczba mieszkańców, którym pomocy należy udzielić. Tutejszy Ośrodek rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego jest zobowiązany mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organy rozstrzygające w sprawach pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą ustawowe cele, z uwzględnieniem ilości wniosków i sytuacji życiowej osób ubiegających się o pomoc. W miesiącu sierpniu 2010 r. budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosił ok. 200 tysięcy złotych. Z tego tutejszy Ośrodek musiał zapewnić pomoc w formie: zasiłków okresowych, celowych, gorącego posiłku dla dzieci i młodzieży, pokrycia kosztów pogrzebu, zapewnienia schronienia itp. W miesiącu sierpniu 2010r. wpłynęło do tutejszego Ośrodka 1106 wniosków o pomoc. W tym miesiącu przyznano zasiłki celowe dla 674 osób i na ten cel wydatkowano kwotę 139.105,77 zł. Dla 173 osób wypłacono zasiłki okresowe, gdzie udział środków własnych Miasta wyniósł 26.987,81 zł. Pokryto również koszty posiłków dla dzieci i młodzieży na kwotę 5.487,00 zł oraz dla osób starszych, chorych i niepełnosprawnych na kwotę 837,00 zł i sprawienie pogrzebu na kwotę 7.936,00 zł. Wydatkowano również kwotę 3.000,00 zł na pomoc w formie bonów towarowych. Pozostała niewielka kwota musi być zabezpieczona na zaspokojenie trudnych do przewidzenia w ciągu miesiąca wydatków takich jak zdarzenie losowe ( np: pożar), zapewnienie schronienia dla osób wymagających tej formy pomocy. Comiesięczne wydatki z pomocy społecznej są porównywalne. W świetle środków, jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. , strona nie może oczekiwać, iż pomoc taka stanowić będzie stały dochód zaspakajający wszystkie potrzeby wnioskodawcy. Udzielana pomoc nie ma bowiem na celu wyręczanie strony w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej. Dlatego też ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponuje organ, konieczny jest ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze trudną sytuację zdrowotną i materialną M. S. tut. Ośrodek decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. przyznał pomoc w formie zasiłku okresowego w kwocie [...] zł. miesięcznie na miesiąc lipiec i sierpień 2010r., która winna zaspokoić comiesięczne wydatki związane z zakupem żywności i środków czystości. Ponadto decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. przyznano pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie, który również w pewnym stopniu powinien zaspokoić potrzebę związaną z zakupem żywności. Informujemy iż w kwocie przyznania zasiłku celowego nie uwzględniono kosztów dojazdów do P. gdyż potrzeba ta została już zrealizowana.

Pismem z dnia 14 lutego 2010 r. M.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że od maja 2010 r. do dnia wydania decyzji z [...] sierpnia 2010 r. nie otrzymał żadnej pomocy ze strony MOPS. Ponadto, że do wniosku dołączył recepty na około [...] zł i rachunek na prąd ponad [...] zł.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] na podstawie art. 1, art. l7 ust. 1, art. 18 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 79 , poz. 856 ze zm.) art. 17 pkt 1 , art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej , której dochód nie przekracza kwoty 461 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" oraz osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej " kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" -przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Do powodów tych ustawodawca zalicza sieroctwo, bezdomność , bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę, przemoc w rodzinie, potrzebę ochrony ofiar handlu ludźmi, potrzebę ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradność w sprawach opiekuńczo - wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, brak umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej całodobowe placówki opiekuńczo - wychowawcze, trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczpospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizm lub narkomanię, zdarzenia losowe i sytuacje kryzysowe oraz klęski żywiołowe lub ekologiczne. Według art. 9 ust. 9 w/w ustawy kryterium dochodowe podlega weryfikacji. Na podstawie § 1 pkt 1 litera b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) dla osoby w rodzinie kryterium dochodowe ustalono na kwotę 351 zł a dla osoby samotnie gospodarującej na kwotę 477 zł.

Według ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca , w którym wniosek został złożony , bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o :

1/miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2/składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3/kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Według ust. 4 w/w artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego ,wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów , rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r.

W myśl art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy . Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału , odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu , a także kosztów pogrzebu. O świadczenie z pomocy społecznej autor odwołania zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kaliszu składając wniosek z datą 28 lipca 2010r. Ośrodek na tę okoliczność przeprowadził wywiad rodzinny. Wynika z niego że w czerwcu 2010r. wnioskodawca nie miał żadnego dochodu oraz , że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą. Zaskarżoną decyzją przyznano zasiłek celowy na zakup, leków, wymianę butli gazowej oraz zakup energii elektrycznej w kwocie [...] zł. Decyzję tą organ pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił.

Odnosząc się do zarzutów M.S. zawartych w odwołaniu organ wskazał, że trzeba mieć na względzie to, iż osoby i rodziny powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa. Pomoc społeczna ma bowiem charakter uzupełniający. Z kolei zakres tej pomocy uzależniony jest od możliwości organu administracyjnego i osobistej aktywności zainteresowanego. Samo pozostawanie bez pracy i środków do życia, nie stanowi o obowiązku przyznania prawa do zasiłku. Podkreślenia wymaga, że ustawa o pomocy społecznej zakłada, iż zadaniem organów pomocy społecznej nie jest (poza przypadkami szczególnymi) trwałe wyręczanie stron w zaspokajaniu ich potrzeb bytowych, ale udzielanie pomocy po to, aby jak najszybciej byli w stanie potrzeby te zaspakajać samodzielnie (aktywizacja). Jest zatem rzeczą oczywistą, iż powinni oni wykorzystywać inne możliwości ich zaspokojenia, o ile jest to możliwe znalezienie zatrudnienia odpowiedniego do jego stanu zdrowia, czy też skorzystanie z wsparcia bliższej czy dalszej rodziny. SKO wskazało, iż odwołujący jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mogącym pracować tylko na stanowisku przystosowanym (por. orzeczenie Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w K. nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r.) oraz , że znalezienie zatrudnienia nie jest sprawą łatwą. Jednak trzeba zauważyć również fakt, iż odwołujący (rocznik 1965) korzysta z opieki społecznej od 1993r. Przez tak długi czas zdaniem tutejszego organu powinien się usamodzielnić. Biorąc pod uwagę wyżej opisane okoliczności faktyczne i prawne organ odwoławczy pragnie zauważyć , że decyzja wydana na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. Samo spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza obowiązku przyznania tego świadczenia osobie zainteresowanej lub przyznanie go w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Organ może ale nie musi przyznać świadczenie.

Jak napisano na wstępie pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, której dana osoba nie jest w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości. Jednak pomoc społeczna nie jest powołana do zaspokojenia wszystkich potrzeb wnioskodawców. Nie ulega wątpliwości, że organy pomocy społecznej nie mogą zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc i w oczekiwanej przez nie wysokości.

W zakreślonym terminie M.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzje. W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego oraz wskazał na lakoniczne uzasadnienie wszystkich decyzji. Wskazał, że pracownik socjalny podważał decyzję o jego stanie zdrowia i niepełnosprawności. Kierował go do Powiatowego Urzędu Pracy mimo decyzji zabraniającej mu pracy z powodu stanu zdrowia. Ponadto mimo przedstawionych rachunków za leki, obniżano bezpodstawnie ich wartość, a także potrzeby skarżącego przedstawiano w sposób niezgodny ze stanem faktycznym ,co wpływało na przyznaną wysokość zasiłku okresowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu i skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej Ppsa) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie uznaniowych decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji

nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Fakultatywność i uznanie administracyjne nie oznacza pełnej dowolności i nie może prowadzić do urzędniczej samowoli. Także rozstrzygnięcie uznaniowe musi odpowiadać ogólnym kryteriom procedury administracyjnej i opierać się na sprawdzalnych, a więc zobiektywizowanych przesłankach ( porównaj wyroki NSA z 24.09.1996 r. SA/Gd 3281/95, z 5.03.1998 r. I SA 984/97 ).

W myśl bowiem art. 145 § 1 Ppsa sąd uchyla zaskarżaną decyzję wtedy, gdy stwierdzi :

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ,

c) inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja winna być uchylona.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym.

Przepisy ustawy nie określają wysokości zasiłku celowego czy tez specjalnego zasiłku celowego i nie podaje kryteriów ustalania tej wysokości. Podstawą ustalenia wysokości wskazanych wyżej zasiłków są, z jednej strony, sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej.

Na wstępie należy podnieść, organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada bowiem na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 kpa).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje:

- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł,

- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł,

- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt. 2-1 ustawy.

Wskazać należy, iż zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący spełnia kryterium dochodowe uzasadniające przyznanie mu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując powody przyznania M.S. pomocy w kwocie [...] zł. powołuje się na ściśle określoną wysokość żądania skarżącego tj. kwotę [...] zł. która to kwota ma w pełni zaspokoić jego zgłoszone potrzeby.

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze.

Zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej, brak bowiem w aktach sprawy ustaleń niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie oparł się w pełni na twierdzeniach zawartych w uzasadnianiu decyzji organu I instancji, mimo że dokonując kontroli rozstrzygnięcia organu niższej instancji, powinien w toku postępowania administracyjnego wszechstronnie i wnikliwie zebrać materiał dowodowy i ocenić go stosownie do wymogów art. 80 kpa, co winno następnie znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Mianowicie organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu i podtrzymanych na rozprawie, że wbrew ustaleniom organu I instancji od maja 2010 r. do dnia wydania decyzji z [...] sierpnia 2010 r. nie otrzymał żadnej pomocy ze strony MOPS. Ponadto, że do wniosku dołączył recepty na około [...] zł i rachunek na prąd ponad [...]zł.

"Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, w którym zapisany jest hipotetyczny stan faktyczny. Fakty zapisane w normie prawa materialnego składają się na fakty mające znaczenie prawne dla sprawy, do których ustalenia obowiązany jest organ administracji publicznej rozpoznając sprawę. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1. " ( Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie 10, 2009 r. )

Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, dotyczące uchybień organu II instancji w toku postępowania administracyjnego, i wskazujące na prawidłowe stosowanie przepisów kpa. Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy stosownie do treści art. 138 § 2 kpa winien ustalić czy rzeczywiście skarżący dołączył do wniosku inne recepty niż recepta z 14 lipca 2010 r., i na jakiej podstawie organ I instancji ustalił koszt zakupu energii elektrycznej na kwotę [...] zł, skoro w aktach znajduje się jedynie faktura za prąd na kwotę [...] zł.

Skoro zaskarżona decyzja naruszała prawo procesowe i miało to wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku.

jh