Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 85/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 163 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1, art. 228  1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 85/15

UZASADNIENIE

I.

Dyrektor Izby Celnej, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014r., działając na podstawie art. 162, art.163 w związku z art. 223 § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2012 r. Dz. U. poz. 749 z późn. zm.; dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 27 sierpnia 2013 r. - stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

II.

Stan sprawy: w dniu 27.08.2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję znak [...], którą po przeprowadzeniu postępowania określił skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2009 r. w kwocie 231.574,00 zł.

Skarżący nie odebrał przesyłki zawierającej decyzję wymiarową, nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy. Z związku z powyższym w trybie art. 150 O.p. zastosowano tzw. doręczenie zastępcze (tom VIII, k. 1517-1522).

W dniu 24.10.2014 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej - wraz z odwołaniem.

Postanowieniem z dnia 12.12.2014 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia stwierdził, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, czemu zresztą pełnomocnik strony nie przeczy, wskazując na przyczyny takiego stanu rzeczy.

Kwestie dotyczące przywrócenia terminów zostały zawarte w Dziale IV Rozdziale 7 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 162 § 1 O.p. określa, że organ podatkowy przywraca uchybiony termin na wniosek zainteresowanego, jeśli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 162 § 2 O.p.). Pozytywna decyzja organu podatkowego w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu uzależniona jest od spełniania przez stronę szeregu warunków, w tym: wystąpienia przez stronę do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, uprawdopodobnienia we wniosku, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W tego typu sprawach należy dokonać oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar.

Osoba zainteresowana ma zatem uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej decyzja z 27.08.2013 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 16.09.2013 r. w trybie art.150 O.p., który określa tzw. zastępcze doręczenie.

Zgodnie z art. 150 § 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.: poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 art. 150 O.p. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W przypadku tej sprawy przesyłka z decyzją z dnia 27.08.2013 r. z powodu niemożności doręczenia adresatowi została w dniu 2.09.2013 r. pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 10.09.2013 r. Następnie w związku z nie podjęciem awizowanej przesyłki, w dniu 17.09.2013 r. przesyłkę zwrócono do Urzędu Kontroli Skarbowej. Informacje te wynikają z zapisów zawartych na potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki oraz na kopercie. Pismo wraz z potwierdzeniem odbioru pozostawiono w aktach sprawy.

Dyrektor Izby Celnej wbrew sugestiom zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, nie stwierdził uchybień operatora pocztowego w trakcie doręczenia i awizowania przesyłki zawierającej decyzję. Doręczenie zostało dokonane zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. W związku z tym uznano, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 16.09.2013 r. tj. z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniu od dnia złożenia przesyłki w placówce pocztowej.

Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zatem ostateczny termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 30.09.2013 r. W ustawowym terminie strona nie wniosła odwołania od przedmiotowej decyzji.

Z mocy art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Zdaniem organu, w pierwszej kolejności należy dokonać więc oceny, czy skarżący dopuścił się uchybienia terminu bez swojej winy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej niedochowanie terminu do wniesienia przez stronę odwołania od decyzji wymiarowej nastąpiło z winy skarżącego, gdyż nie dopełnił on obowiązku poinformowania organu podatkowego o zmianie adresu.

Pełnomocnik wyjaśniając przyczyny nie złożenia odwołania w terminie stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, na skutek wysłania decyzji z dnia 27.08.2013 r. na błędny adres, nieprawidłowego działania poczty i usprawiedliwionej nieobecności strony pod adresem, na który została wysłana korespondencja.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że adres do doręczeń wskazał sam skarżący składając w dniu 7.02.2012 r. oświadczenie, gdzie wpisał, że adres do doręczeń to: ul. [...], S. W aktach sprawy znajduje się także wydruk z dnia 17.04.2013 r. z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej RP, gdzie jako adres do doręczeń wskazany jest adres ul. [...] , S.

Zdaniem organu, z analizy tego materiału wynika, że cała korespondencja była wysyłana na adres ul. [...], S. i pod tym adresem była odbierana przez skarżącego R. K. np. w dniu 27.01.2012 r. zostało odebrane postanowienie z 5.01.2012 r., w dniu 10.04.2012 r. zostało odebrane pismo dotyczące przedłużenia kontroli z dnia 28.03.2012 r., w dniu 5.09.2012 r. zostało odebrane postanowienie z dnia 30.08.2012 r., w dniu 8.12.2012 r. zostało odebrane postanowienie z dnia 27.11.2012 r., w dniu 8.05.2013 r. zostało odebrane postanowienie o włączeniu dokumentów oraz pismo dotyczące przedłużenia kontroli.

Strona przestała odbierać korespondencję pod wskazanym wyżej adresem po 8.05.2013 r. tj. nie odebrała pisma znak [...] z dnia 20.05.2013 r., korespondencji zawierającej protokół z kontroli oraz pismo dotyczące zwrotu dokumentów, postanowienia z dnia 24.07.2013 r. oraz korespondencji zawierającej dwie decyzje oraz wynik kontroli.

W trakcie kontroli, która rozpoczęła się w styczniu 2012 r. skarżący wielokrotnie odbierał korespondencję skierowaną na ww. adres, tak więc brał udział w postępowaniu prowadzonym przez organ kontroli skarbowej.

Jeśli wolą strony było, aby korespondencja kierowana była na inny adres niż ten wskazany w dokumentach firmy i pod którym strona odbierała pisma, winna była powiadomić organ o zmianie adresu do korespondencji, czego strona w tej sprawie nie uczyniła; skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 146 O.p., który stanowi, że w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. W razie zaniedbania powyższego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.

Skoro korespondencja był odbierana pod ww. adresem, organ kontroli skarbowej nie miał podstaw aby przypuszczać, że pisma, jak to sugeruje pełnomocnik, miały być kierowane na inny adres tj. adres zamieszkania strony. Pełnomocnik stwierdził, że w tej sytuacji operator pocztowy bezzasadnie zwrócił przesyłkę pocztową do Urzędu Kontroli Skarbowej. Wnioski pełnomocnika należy uznać za bezzasadne, gdyż operator pocztowy doręczał przesyłki na adres wskazany przez Urząd Kontroli Skarbowej, a jak wykazano powyżej był do prawidłowy adres do doręczeń.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej uznał, że decyzja znak [...] z dnia 27.08.2013 r. została prawidłowo doręczona pod dotychczasowym adresem, a strona nie dotrzymała terminu do wniesienia odwołania.

W konsekwencji więc, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p., mając na uwadze, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 27.08.2013 r. nie zostało wniesione w ustawowym terminie, Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Odnosząc się do warunku przywrócenia terminu, jakim jest uprawdopodobnienie braku winy w stwierdzonym uchybieniu, organ odwoławczy ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Brak jest zatem jakichkolwiek okoliczności łagodzących, które zwalniałyby podmiot od odpowiedzialności za prawidłowe wypełnianie obowiązków wobec organów podatkowych jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Organ podkreślił, że we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jedynie lakonicznie stwierdzono, że skarżący z ważnych przyczyn nie przebywał pod adresem, na który wysłano decyzję, tak więc organowi trudno odnieść się do kwestii czy nieobecność pod tym adresem była usprawiedliwiona czy też nie.

Pełnomocnik podniósł także, że w jego ocenie wątpliwości budzi, czy na stronie spoczywał obowiązek informowania organu kontroli skarbowej o zmianie miejsca zamieszkania, gdyż nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym. W ocenie Dyrektora Izby Celnej wątpliwości te są niezasadne, gdyż jak wynika z akt sprawy strona brała udział w postępowaniu kontrolnym; zarówno na upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej z 5.01.2012 r., jak i na postanowieniu o wszczęciu postępowania kontrolnego widnieje podpis skarżącego R. K. Organ przypomniał, że to sama strona wskazała adres do doręczeń składając w dniu 07.02.2012 r. oświadczenie, że adres do doręczeń to: ul. [...], S.; i pod tym też adresem strona korespondencję do pewnego momentu odbierała. Skoro strona nie odwołała swojego oświadczenia i nie wskazała nowego adresu do doręczeń, pisma wysłane na dotychczasowy adres należy uznać za doręczone.

Z wydruku z systemu RemDat z dnia 31.10.2014 r., załączonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do pisma przekazującego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wynika, że adres do korespondencji ul. [...], S. jest ważny od 6.05.2014 r.

III.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania karnego - skarbowego prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej nr [...]. Złożony również został wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 04.06.2014 r. sygn. akt I SA/Wr 562/14.

Pełnomocnik zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na rozpoznanie sprawy to jest art. 222 § 1 pkt 2 O.p., art. 162 § 1, § 2 O.p., art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p.

Wyjaśniając przyczyny nie złożenia odwołania w terminie, powtarzając argumentację zawartą w zażaleniu stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, na skutek wysłania decyzji znak [...] z dnia 27.08.2013 r. na błędny adres, nieprawidłowego działania poczty i usprawiedliwionej nieobecności strony pod adresem, na który został wysłana korespondencja.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

V.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

VI.

Sąd nie stwierdza naruszenia art. 223 § 2 pkt 1 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

Pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym to etap badania formalnego, nazywany również postępowaniem wstępnym. W przypadku pozytywnego wyniku badania wstępnego organ – bez wydania jakiegokolwiek aktu - przystępuje do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Jeżeli natomiast badanie wstępne zakończy się negatywnym wynikiem, nie dochodzi do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W takiej sytuacji organ jest obowiązany zakończyć postępowanie jednym z formalnych ostatecznych postanowień kończących sprawę.

W myśl bowiem art. 228 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 (§ 1). Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne (§ 2). Skoro wniesiono odwołanie w sprawie po terminie, co zresztą w tej sprawie jest poza sporem, organ zasadnie w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, zgodnie z dyspozycją art. 228 O.p.

W świetle art. 228 O.p. konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego.

W badanej sprawie warunki te zostały spełnione. Przekroczenie terminu jest oczywiste i udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2009 r., w sprawie I FSK 854/08, w którym postawiono następującą tezę: treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy; każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. (wyrok opubl. w systemie LEX nr 5370580; por. wyroki NSA z 14 marca 2007r., sygn. akt I FSK 534/06; z 13 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 214/10, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA www.nsa.gov.pl).

W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne występujące w sprawie.

VII.

Sąd podziela również stanowisko organu, zgodnie z którym niedochowanie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 27.08.2013 r. nastąpiło z jego winy, gdyż nie dochował on obowiązku wynikającego z art. 146 O.p.

Z mocy art. 146 § 1 O.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczenia albo wyrażono na to zgodę. W razie zaniedbania tego obowiązku, jak wskazuje ustawodawca w art. 146 § 2 O.p., pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.

Co w rozpoznawanej sprawie istotne - pod pojęciem "adresu", jaki użyty został przez ustawodawcę w art. 146 § 1 O.p., należy rozumieć nie tylko miejsce zamieszkania czy też pobytu, ale również miejsce wykonywania pracy zawodowej czy też jedynie adres do doręczeń.

Z art. 146 § 2 O.p. wynika, że ustawodawca uznaje prawną skuteczność doręczenia, które w rzeczywistości nie może zapewnić adresatowi otrzymania pisma. Jest to unormowanie, które uniemożliwia tamowanie toku postępowania, a jednocześnie nie stanowi naruszenia uprawnień strony i osób ich prawa reprezentujących – do czynnego udziału w tymże postępowaniu.

Pełnomocnik wyjaśniając przyczyny nie złożenia odwołania w terminie stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, na skutek wysłania decyzji wymiarowej na błędny adres, nieprawidłowego działania poczty i usprawiedliwionej nieobecności strony pod adresem, na który została wysłana korespondencja.

Należy odpowiedzieć na pytanie czy w rozpoznawanej sprawie skutek przewidziany w art. 146 § 2 O.p. nastąpił, a jest to możliwe gdy spełnione zostaną dwie przesłanki: po pierwsze - doręczenie pisma zostało dokonane z zachowaniem obowiązujących przepisów; po drugie – do dnia wysłania pisma organ nie został skutecznie powiadomiony o zmianie adresu.

Ad. 1/ w tej sprawie nie doszło do naruszenia art. 150 O.p. Przesyłka z decyzją z dnia 27.08.2013 r. z powodu niemożności doręczenia adresatowi została w dniu 2.09.2013 r. pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 10.09.2013 r. Następnie w związku z nie podjęciem awizowanej przesyłki, w dniu 17.09.2013 r. przesyłkę zwrócono do Urzędu Kontroli Skarbowej.

Jak zasadnie podkreślił organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, powyższe informacje wynikają z zapisów zawartych na potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki oraz na kopercie. Pismo wraz z potwierdzeniem odbioru pozostawiono w aktach sprawy.

Ad. 2/ należy podkreślić, że adres do doręczeń wskazał sam skarżący składając w dniu 7.02.2012 r. oświadczenie, w którym oznajmił, że adres do doręczeń to: ul. [...], S. (dowód: tom I, k. 8 akt postępowania).

W aktach sprawy znajduje się także wydruk z dnia 17.04.2013 r. z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej RP, gdzie jako adres do doręczeń wskazany jest adres ul. [...] , S.

Jak wynika z analizy akt postępowania cała korespondencja była wysyłana na adres ul. [...], S. i pod tym adresem była odbierana przez skarżącego R. K.

Skarżący między innymi odebrał przesyłki wysłane przez organ podatkowy na wskazany przez skarżącego adres w dniu 27.01.2012 r. (odebrane postanowienie z dnia 5.01.2012 r.), w dniu 10.04.2012 r. (odebrane pismo dotyczące przedłużenia kontroli z dnia 28.03.2012 r.), w dniu 5.09.2012 r. (odebrane postanowienie z dnia 30.08.2012 r.), w dniu 8.12.2012 r. (odebrane postanowienie z dnia 27.11.2012 r.), w dniu 8.05.2013 r. (odebrane postanowienie o włączeniu dokumentów oraz pismo dotyczące przedłużenia kontroli).

Zarzut pełnomocnika o uniemożliwieniu skarżącemu w toku całego postępowania czynnego udziału w sprawie jest gołosłowny.

Co należy podkreślić - do dnia wysłania przez organ decyzji wymiarowej skarżący nie powiadomił organu o zmianie adresu.

VIII.

Przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej zostały określone w art. 162 § 1- § 3 O.p. Wynika z nich, że dla przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niezbędne jest łączne spełnienie następujących warunków: uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Nadto przywrócenia terminu jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy pismo zostało doręczone prawidłowo, skutkiem czego rozpoczął swój bieg termin do dokonania danej czynności procesowej, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie; w ocenie Sądu zagadnienie skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej zostało przez organ odwoławczy rozstrzygnięte prawidłowo.

Dla przywrócenia terminu nie jest wymagane udowodnienie braku winy; wystarczy jego uprawdopodobnienie, które nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza to, że strona na poparcie swoich twierdzeń nie może zgłaszać wniosków dowodowych. Wymaga podkreślenia, że zarówno argumenty przedstawione przez stronę postępowania podatkowego, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez nią okoliczności.

W tym postępowaniu skarżący nie zaoferował żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń; wskazano jedynie, że skarżący z ważnych przyczyn nie przebywał pod wskazanym przez siebie adresem.

Z art. 187 § 1 O.p. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez organ podatkowy, jednak stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ciężar dowodu został uregulowany odmienne - to zainteresowany ma bowiem uprawdopodobnić zaistnienie niezawinionych przez niego okoliczności, które uniemożliwiały mu dochowanie terminu. Organ podatkowy nie ma zatem w tym przypadku obowiązku podejmowania z urzędu działań wyjaśniających co było przyczyną uchybienia terminu. To strona ma bowiem wiedzę o tych przyczynach i powinna je dokładnie przedstawić.

W ocenie Sądu, w przedstawionych przez stronę okolicznościach, organ odwoławczy trafnie odniósł się do argumentacji przyczyn uchybienia terminu przedstawionej we wniosku.

O braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. To kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności i oznacza, że uchybienie terminu będzie poczytane za zawinione, gdy nie dopełniła ona czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Korespondencja adresowana do skarżącego była wcześniej, w toku postępowania, bez przeszkód i zastrzeżeń odbierana. Pobieranie przesyłek pod wskazanym przez siebie adresem, w cenie Sądu, jest działaniem racjonalnym i odpowiadającym zwykłym aktom staranności wymaganym od strony toczącego się postępowania podatkowego należycie dbającej o swe interesy, a zaniechanie jakiegokolwiek wyjaśnienia tej kwestii dowodzi - wbrew zarzutom skargi - oczywistych zaniedbań wskazujących na winę skarżącego.

Z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że skarżący nie podjął wskazanych działań zmierzających do odbioru poczty, mimo wiedzy o prowadzonym postępowaniu podatkowym. Ryzyko takiego działania obciąża skarżącego i w żadnym razie nie może dowodzić braku jego winy. Chybiony jest w związku z tym zarzut o obciążaniu strony skutkami błędnego działania poczty. Zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu.

Skoro ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa w tym postępowaniu na zainteresowanym, to nie można jak chce tego skarżący, postawić organowi skutecznego zarzutu niepodjęcia działań zmierzających do podważenia twierdzeń strony z tego tylko powodu, że ich ocena może być dla niej niekorzystna. Jeśli istotnie przyczyna uchybienia była inna, strona winna ujawnić ją przed zakończeniem postępowania. Tym samym, próba wskazania w odwołaniu i w skardze - jako przyczyny uchybienia - błędnego doręczenia, w ocenie Sądu jest bezskuteczna. Niezależnie od tego, że skarżący nie przedstawił ani argumentacji takiego zarzutu, ani żadnego dowodu na potwierdzenie swej tezy, nie może to dowodzić braku winy skarżącego ocenianej według obiektywnych mierników staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swe interesy.

Fakt dwukrotnego awizowania, przy równoczesnej wiedzy o toczącym się z jego udziałem postępowaniu podatkowym, bezsprzecznie obligowały skarżącego do podejmowania działań dla zabezpieczenia własnych interesów procesowych.

Reasumując:

1/ organ podatkowy nie ma obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, ale jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń strony pod względem ich wiarygodności; organ podatkowy w rozpoznawanej sprawie rozważył wskazane okoliczności podnoszone przez skarżącego, oceniając je zgodnie z zasadami postępowania podatkowego i stwierdził, że nie spełniają one przesłanki określonej w art. 162 § 1 O.p.;

2/ przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa a więc, gdy nie dopełniła ona czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć.

Organ podatkowy swoim postępowaniem nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w tym art. 187 § 1 O.p.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie niezgodne jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż postanowienie to wydane zostało z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

EK