Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 781/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30b ust. 1 art. 30c ust. 1 art. 30e art. 31
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Teza: Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy  z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy tej ustawy), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu; sąd ten nie może, w szczególności powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. A, to oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż - jak wyżej wskazano - sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu.

TEZY

Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy  z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy tej ustawy), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu; sąd ten nie może, w szczególności powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. A, to oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż - jak wyżej wskazano - sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Anna Sokołowska Protokolant Lidia Maląg po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. C. na ocenę projektu G. C. pod nazwą "Przebudowa części zaplecza hali sportowej na schronisko młodzieżowe w C." dokonanej przez Zarząd Województwa w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2009 r. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie skargę z dnia 12 października 2009 r. oznaczoną jako skarga na rozstrzygnięcie Dyrektora Wydziału Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Urzędu Marszałkowskiego w S. z dnia [...], w której zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

-art. 2 i 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712), poprzez błędne i nieuzasadnione uznanie, że wniosek skarżącej w zakresie dofinansowania projektu pn. "Przebudowa części zaplecza hali sportowej na schronisko młodzieżowe w C." nie odpowiada założeniom i celom polityki rozwoju podejmowanym w kierunku zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali lokalnej,

-art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez bezpodstawne uznanie, że wniosek skarżącej stwarza zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej oraz istnieje groźba zakłócenia konkurencji i wpływ na wymianę handlową, w sytuacji kiedy z analizy wniosku skarżącej wynika, że dofinansowanie projektu nie byłoby pomocą publiczną, a także nie zakłóciłoby konkurencji i nie wpływałoby na wymianę handlową,

-art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, albowiem rozstrzygnięcie protestu zostało dokonane przez Dyrektora Wydziału Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym, a nie przez Zarząd Województwa, a z doręczonego rozstrzygnięcia wynika także, że Dyrektor tego Wydziału nie działał z upoważnienia Zarządu Województwa, ani też na takie upoważnienie się nie powołał,

-art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, albowiem w procesie wyboru projektów Instytucja Zarządzająca dopuściła do udziału w postępowaniu, w pierwszej kolejności, dwóch ekspertów, których oceny były różne, a następnie, dopuściła trzeciego eksperta i ocena sporządzona przez tego eksperta zdecydowała o wykluczeniu wniosku z dalszej oceny, w sytuacji kiedy nie ilość ocen i ich kolejność świadczy o prawidłowości oceny; o prawidłowości oceny decyduje poprawność jej sporządzenia pod względem formalnym i prawnym, z uwzględnieniem stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, tak jednak oceny ekspertów nie zostały ocenione przez Instytucję Zarządzającą; poza tym, pomiędzy treścią uzasadnienia odrzucenia wniosku o dofinansowanie z dnia 6 sierpnia 2009 r., a treścią rozstrzygnięcia protestu z dnia 24 września 2009 r. istnieje poważna rozbieżność, gdyż w pierwszym z tych dokumentów cytuje się negatywną opinię obu ekspertów, zaś w rozstrzygnięciu protestu mowa jest o trzech ekspertach, co budzi wątpliwość przez ilu ekspertów wniosek został rzeczywiście oceniony; Instytucja Zarządzająca nie odniosła się również bezpośrednio do treści wniesionego przez G. protestu oraz ekspertyzy M.C. z Europejskiego Forum Doradztwa z siedzibą w G., z której wynika, że w przypadku wniosku skarżącej nie zachodzi ryzyko wystąpienia pomocy publicznej, ze względu na brak możliwości zakłócenia wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi.

G. wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Instytucji Zarządzającej.

W uzasadnieniu skargi G. podniosła, że argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż projekt skarżącej stanowi groźbę zakłócenia konkurencji i wpływa na wymianę handlową są absurdalne. Czym innym bowiem jest działalność hotelarska, a czym innym działalność prowadzona przez schronisko młodzieżowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że okolice G. to popularne tereny turystyczne, które są odwiedzane zarówno przez turystów krajowych jak i zagranicznych. Według skarżącej, terenu G. nie można oceniać jedynie w zakresie tego, że leży on w [...] Parku Krajobrazowym i uznawać, że są to tym samym tereny popularne turystycznie. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, teren G. jest odwiedzany przez niewielką liczbę turystów krajowych i jeszcze mniejsza liczbę turystów zagranicznych, a twierdzenia zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości. Ponadto, na terenie G. nie ma żadnego ośrodka wypoczynkowego, wczasowego, kolonijnego, itp., a zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera jakiegokolwiek wskazania w oparciu o jakie informacje, jaką wiedzę, publikatory i źródła Instytucja Zarządzająca dokonała swoich ustaleń w zakresie popularności turystycznej G. Także, według skarżącej, przyjęte stwierdzenie, że wykonanie projektu wpłynie na zakłócenie konkurencyjności z uwagi na znaczącą liczbę mających powstać miejsc noclegowych jest nieuprawnione, gdyż mające powstać miejsca noclegowe, to miejsca o standardzie schroniska młodzieżowego, ze wszystkimi ograniczeniami w standardzie świadczonych usług. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika także, że wzięto pod uwagę położenie G. w odniesieniu do najbliższych miejscowości i ich potencjału w zakresie miejsc noclegowych oraz położenia G. względem granicy Polski z Niemcami i wpływu, jaki miałyby usługi schroniska młodzieżowego na przepływ usług w zakresie transgranicznym. Samo zaś ujęcie w treści studium wykonalności i wniosku aplikacyjnego informacji o tym, że jego wdrożenie pozwoli na m.in. organizację imprez sportowych o międzynarodowym charakterze nie świadczy o zakłóceniu wymiany wewnątrzwspólnotowej i konkurencji oraz oferowanych usług po obu stronach granicy, na które powołują się eksperci oceniający dokumentację aplikacyjną oraz Instytucja Zarządzająca. Wadliwość tych ocen wykazuje ekspertyza jednego z krajowych ekspertów w dziedzinie pomocy publicznej – M.C. z Europejskiego Forum Doradztwa, który w swoim opracowaniu odniósł się do wielu orzeczeń ETS jasno wskazujących, iż projekt w zakresie przygotowanym przez G. nie zakłóci wymiany wewnątrzwspólnotowej i konkurencji, również w ujęciu transgranicznym. Należy więc przyjąć, że projekt oceniono wyrywkowo, bez należytej staranności, przy uwzględnieniu oceny dwóch ekspertów, z pominięciem oceny trzeciego z ekspertów, nie wskazując na podstawie, jakich kryteriów wybrano dwie oceny, a trzecią pominięto.

Dalej, skarżąca G. podniosła, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza także art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż rozstrzygnięcie protestu zostało dokonane przez Dyrektora Wydziału Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym, a nie przez Zarząd Województwa, a z doręczonego rozstrzygnięcia wynika także, że Dyrektor tego Wydziału nie działał z upoważnienia Zarządu Województwa, ani też na takie upoważnienie się nie powołał.

Ponadto, według skarżącej G. zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż w procesie wyboru projektów Instytucja Zarządzająca dopuściła do udziału w postępowaniu ekspertów. Pierwsze dwie oceny różniły się, co nie oznacza, że różnicę w tych ocenach można było usunąć jedynie poprzez dopuszczenie oceny trzeciego z ekspertów. Ocena sporządzona przez tego eksperta zdecydowała o wykluczeniu wniosku z dalszej oceny, a Instytucja Zarządzająca nie wskazała, dlaczego ta ocena ma stanowić podstawę rozstrzygnięcia, w czym ta ocena jest lepsza i bardziej poprawna od pozostałych. Instytucja Zarządzająca nie odniosła się również do ekspertyzy M.C., z której wynika, że w przypadku wniosku skarżącej nie zachodzi ryzyko wystąpienia pomocy publicznej, ze względu na brak możliwości zakłócenia wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi.

Końcowo, skarżąca G. dodała, że nie bez znaczenia dla sprawy jest też okoliczność, iż działalność G. w zakresie prowadzenia schroniska szkolnego odbywać się będzie zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty, a G. będzie mogła uzyskać na prowadzenie tej działalności subwencje, co świadczy o tym, iż działalność taką można uznać za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (art. 86 TWE), podobnie jak działalność kulturalna, czy edukacyjna.

Do skargi G. załączyła odpis skargi, wniosek o dofinansowanie, formularz, informację o ocenie projektu, kopię protestu, kopię rozstrzygnięcia protestu oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi.

Na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. pełnomocnik Marszałka Województwa przedłożyła uchwałę nr 1199/09 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie przyjęcia przez Zarząd Opisu Systemu Zarządzania i Kontroli Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-20013 (wersja 3.1) oraz uchwałę nr 783/09 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie przyjęcia przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego Instrukcji Wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 w wersji 2.1 oraz propozycji zmian nr 3 do Instrukcji Wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013

(wersja 2.1), natomiast pismem z dnia 10 listopada 2009 r. pełnomocnik złożyła załącznik do protokołu rozprawy, w którym odniosła się do zarzutów skargi wskazując w szczególności, że ustawodawca nałożył na Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym (RPO), którą dla Województwa Zachodniopomorskiego (WZ) jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju dla konkursów ogłaszanych po dniu 20 grudnia 2009 r., obowiązek opracowania w systemie realizacji programu operacyjnego procedury odwoławczej przedsądowej w przypadku negatywnej oceny projektu. W tej materii Instytucja Zarządzająca RPO ma swobodę, ograniczoną tylko w jeden sposób, a mianowicie taki, że system musi przewidywać co najmniej jeden środek odwoławczy (art. 30b ust. 2). Kwestie określenia trybu, terminów i warunków wnoszenia oraz rozpoznawania środków odwoławczych pozostawiono Instytucji Zarządzającej do wyłącznej kompetencji (art. 30b ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 8). Ponadto, Instytucja Zarządzająca przyjęła uchwałą Zarządu z dnia 31 sierpnia 2009 r. nr 1199/09 Opis Systemu Zarządzania i Kontroli Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego (OSZIK RPO WZ) na lata 2007 - 2013 (wersja obowiązująca na dzień rozpoznawania protestu Gminy C). Przed przyjęciem OSZIK RPO WZ, dokument ten, stanowiący część, a nawet podstawę systemu realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...], w brzmieniu przyjętym powołaną wyżej uchwałą, został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewodę [...], Ministra Finansów i Ministra Rozwoju Regionalnego, czyli Instytucję Pośredniczącą w Certyfikacji, Instytucję Audytową i Instytucję Koordynującą Regionalne Programy Operacyjne. Uszczegółowieniem OSZIK RPO WZ jest Instrukcja Wykonawcza IZ RPO WZ na lata 2007-2013 przyjęta uchwałą nr 783/09 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 3 czerwca 2009 r., która jako część dokumentacji konkursowej była i jest dostępna publicznie dla wszystkich wnioskodawców aplikujących o środki w ramach programu. Zgodnie z OSZIK i Instrukcją Wykonawczą, procedura odwoławcza przedsądowa, stosowana do konkursów w ramach programów otwartych po dniu 20 grudnia 2008 r., wygląda następująco: Jako że ocena formalna projektów, powoływanie Komisji Oceniającej Projekty do oceny merytorycznej i informowanie wnioskodawcy o odrzuceniu wniosku należy do kompetencji Wydziału Wdrażania RPO, Zarząd Województwa w marcu br. wyraził zgodę, aby Wydział Zarządzania RPO rozpatrywał protesty (z uwagi na zasadę rozłączności osób rozpatrujących środki odwoławcze od dokonywania na jakimkolwiek etapie czynności związanych z oceną wniosków). Zgodnie z procedurami, protest jest rozpatrywany przez wyznaczonego pracownika z Biura ds. Zarządzania i Monitoringu RPa, Zespołu ds. Monitoringu, Ewaluacji i Kontroli, następnie odpowiedź na protest jest akceptowana przez Kierownika Biura i zatwierdzana przez Dyrektora WZRPO. Zgodnie z procedurami, Wydział Zarządzania RPa rozpatruje protest w terminie 30 dni roboczych. Reasumując, wyznacznikiem zadań Wydziałów biorących udział w realizacji RPa jest Opis Systemu Zarządzania i Kontroli oraz Instrukcja Wykonawcza.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącej G. pełnomocnik organu wskazała, że na Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym spoczywa obowiązek i wyłączne prawo do opracowania systemu realizacji programu operacyjnego. To Instytucja Zarządzająca RPa WZ opracowuje sposób oraz tryb oceny formalnej i merytorycznej projektów ubiegających się o wsparcie finansowe z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Ustawodawca w ww. ustawie dopuścił możliwość udziału w ocenie projektów ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 ustawy, w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania, mogą uczestniczyć eksperci, którzy spełniają wymogi określone przez ustawodawcę w ust. 2 tego przepisu. Instytucja Zarządzająca RPa WZ przyjęła uchwałą Zarządu Regulamin Komisji Oceniającej Projekty (KOP), który stanowi część systemu realizacji programu operacyjnego i jest dostępny publicznie. Zgodnie z treścią § 10 ust. 4 Regulaminu (w części regulującej ocenę możliwości wystąpienia pomocy publicznej), każdy wniosek jest weryfikowany przez dwóch ekspertów, którzy pracują samodzielnie, konsultując się między sobą tylko w sprawie ostatecznej decyzji, z zastrzeżeniem konieczności uzyskania uprzedniej zgody przewodniczącego. W przypadku, gdy ocena dwóch członków zespołu nie jest zgodna, eksperci mają możliwość wzajemnych konsultacji i ustalenia wspólnego stanowiska. W sytuacji, gdy po konsultacjach oceny wciąż są rozbieżne, wniosek jest oceniany przez trzeciego eksperta członka zespołu, wyłonionego przez przewodniczącego KOP losowo, spośród osób, których wiedza i posiadane kwalifikacje zawodowe umożliwiają właściwą ocenę projektu. Ocena trzeciego eksperta stanowi ostateczną ocenę projektu (§ 10 ust. 5 Regulaminu). Taka konstrukcja nie oznacza bynajmniej, że ocena trzeciego eksperta jest decydująca w tym znaczeniu, że dyskredytuje merytorycznie pozostałe dwie wydane wcześniej i sprzeczne ze sobą oceny. Jest ostateczną w tym znaczeniu, że niezależnie od rozstrzygnięcia, tak na korzyść, jak na niekorzyść beneficjenta, zawsze wynik pracy zespołu ekspertów będzie się przedstawiał następująco: dwie oceny co do jednej. Jest to prosty i skuteczny sposób pracy zespołu członków komisji do spraw oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej, albowiem uzyskany w ten sposób wynik oceny daje rezultat taki, że dwóch z trzech ekspertów pracujących nad danym projektem oceniło go w taki sam sposób. Dlatego, całkowicie nieuzasadniony jest zarzut G, jakoby opinia trzeciego eksperta samoistnie zadecydowała o wykluczeniu jej wniosku z dalszej oceny.

W przedmiocie zarzutu G. co do naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 ww. ustawy oraz art. 87 TWE, polegającego na bezpodstawnym uznaniu, że wniosek skarżącej w zakresie dofinansowania jej projektu stwarza zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej z powodu istniejącej groźby zakłócenia konkurencji i wpływu na wymianę handlową, pełnomocnik wskazała, iż ze stanowiska G. przedstawionego w skardze wynika wyraźnie, że G. brak możliwości wystąpienia pomocy publicznej upatruje wyłącznie w braku jednej z czterech przesłanek testu na wystąpienie pomocy publicznej, tj. braku groźby zakłócenia konkurencji i wpływu na wymianę handlową. Tymczasem, bezsporne jest wystąpienie w sprawie trzech pozostałych przesłanek, tj.: przepływu środków publicznych, pozyskania korzyści ekonomicznej (przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż rynkowe) i selektywności transferu (uprzywilejowania określonych podmiotów lub wytwarzania określonych dóbr). Ocena możliwości wystąpienia pomocy publicznej dokonywana jest w ramach KOP w trakcie oceny merytorycznej projektu wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca oświadczy, iż takie zagrożenie w przypadku dofinansowania jego projektu nie wystąpi. Projekt wówczas podlega ocenie w sprawie możliwości wystąpienia pomocy publicznej. Instytucja Zarządzająca RPO WZ wprowadziła do systemu oceny weryfikację w tym zakresie, mając na uwadze możliwość udzielenia niedozwolonej pomocy publicznej, zgodnie z art. 87 TWE, co byłoby naruszeniem prawa wspólnotowego. W ramach konkursu pomoc publiczna może zostać udzielona wyłącznie na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, po spełnieniu warunków w nim wyszczególnionych. G. we wniosku oświadczyła, że w przypadku jej projektu nie wystąpią dwie (choć w skardze jest mowa już tylko o jednej) przesłanki testu na wystąpienie pomocy publicznej. Z uwagi na takie stanowisko, jej projekt został poddany ocenie przez ekspertów KOP z zespołu do oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej. Na podstawie przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie i jego załączników niezależni eksperci stwierdzili, iż w ramach projektu istnieje zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej, wbrew temu co oświadczyła strona skarżąca. Wykazano, iż w projekcie istnieje groźba zakłócenia konkurencji i wpływ na wymianę handlową. Projekt zakłada powstanie schroniska młodzieżowego, które będzie udostępniane odpłatnie, a taka działalność nosi znamiona działalności hotelarskiej. Zgodnie z prawem wspólnotowym, działalność hotelarska wpływa na wymianę handlową niezależnie od położenia geograficznego i poziomu konkurencji na rynku podmiotów świadczących takie usługi. Okolice G. - [...] Park Krajobrazowy, to popularne tereny turystyczne odwiedzane zarówno przez turystów krajowych, jak i zagranicznych. Powstanie znaczącej, na tle już istniejących, liczby miejsc noclegowych, może spowodować zakłócenie konkurencji. Ponadto, G. jest doskonale skomunikowana ze S., poprzez drogę nr 142, która łączy się bezpośrednio z autostradą A6 prowadzącą do Berlina, co może istotnie przyczynić się do przyciągnięcia większej liczby turystów, także zagranicznych. Znajduje to potwierdzenie w złożonym przez G. studium wykonalności. Ponadto, schronisko w G. może konkurować zarówno z innymi schroniskami z regionu - także o średnim standardzie, jak i bazami hotelowymi z zapleczem turystycznym. Zarówno strona skarżąca, jak i autor opinii przedłożonej do skargi zdali się zapomnieć o tym, że schronisko będzie połączone z infrastrukturą sportowo - turystyczną i jako wspólne przedsięwzięcie może konkurować nie tylko z hotelami niskich standardów, schroniskami, ale i bazami tego typu. Stan taki potwierdza strona skarżąca, wielokrotnie odwołując się we wniosku o dofinansowanie oraz w studium wykonalności do międzynarodowego charakteru i oddziaływania schroniska.

Dalej, pełnomocnik wskazała, że z zarzutem naruszenia art. 21 ustawy i art. 87 TWE wiąże się kolejny zarzut, tj. brak odniesienia się IZ RPO WZ w trakcie rozpatrywania środka odwoławczego do ekspertyzy M.C. i wyjaśniła, że przedstawiona przez stronę skarżącą opinia może być traktowana wyłącznie jako dokument prywatny. Instytucja Zarządzająca RPO WZ nie miała obowiązku, a nawet nie miała prawa kierować się przy wydawaniu rozstrzygnięcia w zakresie odrzucenia protestu przedstawionym przez G. dokumentem, albowiem do oceny projektów Instytucja Zarządzająca może powołać wyłącznie ekspertów, o których mowa jest w art. 31 ustawy. Ustawodawca w kilku ustępach artykułu 31 określił warunki, jakie osoby powołane na stanowiska ekspertów muszą spełniać, co w trakcie rekrutacji na członków KOP weryfikuje Instytucja Zarządzająca. Ponadto, przy korzystaniu z usług świadczonych przez ekspertów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika oraz organu, zaś ekspert, przed przystąpieniem do oceny projektu, składa instytucji korzystającej z jego usługi oświadczenie, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie go od udziału w ocenie projektu na podstawie K.p.a., oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności względem podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie lub podmiotu, który złożył wniosek będący przedmiotem oceny (art. 31 ust. 3 i 4 ustawy). Autor opinii, przedstawionej przez stronę skarżącą, nie jest ekspertem powołanym przez Instytucję Zarządzającą RPO WZ do oceny projektów w danym konkursie, w związku z czym nie złożył on zgodnie z ustawą oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności względem podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie lub podmiotu, który złożył wniosek będący przedmiotem oceny, w związku z czym Instytucja Zarządzająca nie miała możliwości zweryfikowania jego bezstronności w rozumieniu ustawy. Już choćby z tego tylko powodu, dokument przedstawiony przez G. nie miał znaczenia dla Instytucji Zarządzającej RPO WZ w podejmowaniu decyzji o odrzuceniu protestu. I, jakkolwiek stanowisko M.C. zawarte w przedłożonym przez G. dokumencie, co do zasad określania możliwości wystąpienia pomocy publicznej, jest słuszne, to jednak w odniesieniu do badanego projektu G. autor poczynił błędne ustalenia. Mogą one wynikać z faktu niezapoznania się ze szczegółami wniosku o dofinansowanie i studium wykonalności przedstawionych przez G. Na stronie 8 opinii są bowiem zapisy, które są sprzeczne z zapisami zawartymi we wniosku o dofinansowanie oraz studium wykonalności. M.C. stwierdza: "Przy założeniu finansowania całości obiektu, biorąc pod uwagę inne decyzje Komisji Europejskiej w odniesieniu do działalności kulturalnej należałoby uznać, że w przedmiotowym projekcie będziemy mieli do czynienia wyłącznie z lokalnym lub regionalnym charakterem oddziaływania (bardzo małe prawdopodobieństwo pojawienia się turystów spoza regionu oraz z zagranicy)." Tymczasem, G. C. w załączonym do wniosku aplikacyjnego studium wykonalności oświadczyła, iż:

- str. 32 - pkt. 1.1.1.4 pt. Połączenia z innymi ośrodkami w skali lokalnej /regionalnej/krajowej ( .. .) Droga ta łączy się z również bezpośrednio z autostradą A6 prowadzącą do Berlina.

- str. 33 - pkt. 1.1.1.4 pt. Liczba użytkowników obiektu hali sportowej na dzień 31stycznia 2009 roku. ( ... ) Ponadto, w obiekcie hali odbywają się min.: zgrupowania, turnieje sportowe - także o międzynarodowym charakterze, imprezy rekreacyjne,

- str. 36 - pkt. 1.1.1.5 Schronisko młodzieżowe umożliwi organizację całodniowych/ wielodniowych imprez o znaczeniu ponadlokalnym, ponadregionalnym (min.: turniej piłki nożnej, siatkowej), jak również wydarzeń na poziomie międzynarodowym (min.: międzynarodowych turniejów piłki ręcznej).

- str. 45 - pkt. 1.1.2.3 Osiągnięcie przyjętych założeń będzie możliwe dzięki: ( ...) wprowadzeniu na stałe do kalendarza wydarzeń, nowych imprez gminnych o charakterze lokalnym, regionalnym, ogólnopolskim, a nawet międzynarodowym promujących gminę,

- str. 54 - pkt. 1.2.2.1 jedynie stworzenie zaplecza do sprawnie funkcjonującej infrastruktury turystyczno-rekreacyjnej daje szansę na rozbudowę kalendarza imprez całodniowych/wielodniowych, o znaczeniu ponadlokalnym, ponadregionalnym jak również wydarzeń na poziomie międzynarodowym, co będzie jednocześnie czynnikiem wzmocnienia konkurencyjności gminy na tle powiatu i całego województwa zachodniopomorskiego".

Konkludując, pełnomocnik organu wskazała, że skala wpływu na wymianę handlową (w schronisku planuje się przebudowę części zaplecza hali widowiskowo- sportowej na przygotowanie 15 pokoi na 37 miejsc wraz zapleczem sanitarnym) nie ma znaczenia i nie decyduje o możliwości wystąpienia pomocy publicznej, co zresztą podkreśla sam autor opinii przedstawionej przez Gminę; istotny jest fakt, iż w rzeczywistości przekazana pomoc może nie wpłynąć na groźbę zakłócenia konkurencji i wymiany handlowej, jednak sama możliwość wywarcia tego wpływu determinuje uznanie ww. przesłanki za spełnioną.

Do ww. załącznika do protokołu rozprawy, pełnomocnik organu załączyła także wypełnione przez ekspertów trzy karty oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej.

Pełnomocnik wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest, nie - jak wadliwie wskazała to w skardze skarżąca G. - rozstrzygnięcie Dyrektora Wydziału Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Urzędu Marszałkowskiego w S. z dnia 24 września 2009 r., lecz ocena projektu G. pod nazwą: "Przebudowa części zaplecza hali sportowej na schronisko młodzieżowe w C." dokonana przez Zarząd Województwa w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu [...]. Zgodnie bowiem z przepisem art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o wynikach oceny jego projektu, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, a następnie - zgodnie z przepisem art. 30c ust. 1 tej ustawy - po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i, po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3 ) - art. 30c ust. 3 ww. ustawy.

A zatem, z przedstawionego uregulowania wynika, że przedmiotem skargi i, dalej czynności sądu administracyjnego, jest kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu.

Dodatkowo, należy wskazać, że - zgodnie z przepisem art. 30e tej ustawy - w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Jak z tego przepisu wynika, wyłączenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym postępowaniu nie dotyczy przepisu art. 106 § 3 tej ustawy, przewidującego, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić tylko dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie oraz przepisu art. 106 § 4, zgodnie z którym, fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony, a także przepisu art. 133 § 1 ustawy stanowiącego, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Powyższa regulacja wyznacza kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzająca w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu; sąd ten nie może, w szczególności powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. A, to oznacza także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić jego usług oraz wyrażonej przez niego opinii, gdyż - jak wyżej wskazano - sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż ww. przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności oceny projektów nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu.

W tej sytuacji, sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy tej ustawy), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Mając na uwadze te ww. uregulowania oraz przedstawioną ich analizę zakresu sądowej kontroli legalności oceny projektów dokonywanej przez instytucję zarządzająca w ramach regionalnego programu operacyjnego należy wskazać, że zaskarżona skargą przez G. ocena projektu tej G. pod nazwą: "Przebudowa części zaplecza hali sportowej na schronisko młodzieżowe w C." dokonana przez Zarząd Województwa w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu [...] nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią komunikatu Zarządu Województwa, jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa (IZ RPO), o jego przyjęciu w formie uchwały na lata 2007-2013, z dnia 10 czerwca 2008 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 10 czerwca 2008 r. nr 54, poz. 1237, zgodnie z przepisem art. 20 ust. 3 pkt 3 i 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (w brzmieniu obowiązującym w dacie ogłoszenia), w dniu 11 października 2007 r. Komisja Europejska podjęła decyzję w sprawie przyjęcia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętego celem "konwergencja". Natomiast, uchwałą nr 1199/09 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie przyjęcia przez Zarząd Opisu Systemu Zarządzania i Kontroli Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-20013 (wersja 3.1) oraz uchwałą nr 783/09 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 3 czerwca 2009 r. sprawie przyjęcia przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego Instrukcji Wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 w wersji 2.1 oraz propozycji zmian nr 3 do Instrukcji Wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013

(wersja 2.1), Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego przyjął system realizacji programu operacyjnego. W treści pkt 4.1.3 RPO wskazano, że obowiązki Instytucji Zarządzającej pełni Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym oraz Wydział Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego, a w ww. uchwałach wskazano strukturę organizacyjną i określono procedury. Ponadto, w Instrukcji Wykonawczej w załączniku 5.14 określono ścieżkę zatwierdzania dokumentów w Wydziale Zarządzania oraz w Wydziale Wdrażania i wskazano, że ostatecznie dokument zatwierdzany jest przez Dyrektora poprzez złożenie podpisu imiennego wraz z pieczęcią, natomiast w Rozdziale 6 (Tryb Odwoławczy) w części II w pkt 6.7 i w pkt 6.8 Instrukcji Wykonawczej przewidziano taki środek odwoławczy jak protest oraz określono procedurę wnoszenia i rozpatrywania protestu. Jako organ właściwy do rozpatrzenia protestu wskazano Wydział Zarządzania RPO. Tam też wskazano, że rozpatrzenie protestu i wydanie rozstrzygnięcia kończy przedsądowy etap procedury odwoławczej w ramach RPO WZ.

W tej sytuacji, zarzut skarżącej G., że w toku oceny jej projektu naruszono przepis art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż rozstrzygnięcie protestu zostało dokonane przez Dyrektora Wydziału Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym, a nie przez Zarząd Województwa, a ponadto, że Dyrektor tego Wydziału nie działał z upoważnienia Zarządu Województwa, ani też na takie upoważnienie się nie powołał, jest nieuprawniony w kontekście przedstawionego wyżej uregulowania. Wydział Zarządzania RPO był właściwy do rozstrzygnięcia protestu, a jego Dyrektor do podpisania rozstrzygnięcia, bez konieczności powoływania się na jakikolwiek upoważnienie, skoro jego kompetencja w sprawie i legitymacja do podpisania rozstrzygnięcia wynikały w ww. uregulowań.

Dokonując dalej kontroli legalności oceny projektu G. pod nazwą: "Przebudowa części zaplecza hali sportowej na schronisko młodzieżowe w C." dokonanej przez Zarząd Województwa w ramach konkursu nr [...], ogłoszonego w dniu [...], należy uznać, że ocena ta nie narusza prawa, bowiem zarówno etap oceny formalnej, jak i etap oceny merytorycznej, w tym ocena wystąpienia pomocy publicznej, zostały przeprowadzone zgodnie z przyjętym w tym zakresie regulacjami.

W konkursie nr [...], ogłoszonym przez Zarząd Województwa w dniu [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...], Oś priorytetowa 5 Turystyka, kultura i rewitalizacja, Działanie 5.1 Infrastruktura turystyczna, Poddziałanie 5.1.1 Infrastruktura turystyki, w pkt 3 przewidziano, że w łącznej kwocie środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów 15% będą stanowiły środki z budżetu państwa w ramach których wystąpi pomoc publiczna, zaś w Wytycznych dla Wnioskodawców określono kryteria oceny formalnej (pkt 4.1. Ocena Formalna) i wskazano, że w ramach oceny formalnej wnioskodawcy przysługuje prawo do jednorazowej poprawy złożonej dokumentacji (pkt 4.2. Procedura uzupełnień i poprawek), a nadto, że w dalszym etapie dokonywana jest ocena merytoryczno-finansowa, w tym ocena możliwości wystąpienia pomocy publicznej (pkt 4.4.2. Ocena Możliwości Wystąpienia Pomocy Publicznej) na podstawie kryteriów zawartych w Karcie oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej. Tam też wskazano, że zespół ds. możliwości wystąpienia pomocy publicznej weryfikuje jedynie wnioski spełniające kryteria formalne, w których wnioskodawca wskazał, iż w projekcie nie wystąpi pomoc publiczna oraz wnioski poprawne lub warunkowo dopuszczone po ocenie środowiskowej, jak też, że Karta oceny składa się z kryteriów dostępu ocenianych w systemie 0/1, co oznacza, iż niespełnienie chociażby jednego z nich, powoduje odrzucenie wniosku, jak też, że wnioski, w których eksperci stwierdzili możliwość wystąpienia pomocy publicznej, a wnioskodawca zaznaczył brak występowania pomocy publicznej, zostają odrzucone i nie podlegają dalszej ocenie. Ponadto, w Karcie ceny formalnej wniosku w pkt 26, dotyczącym poprawności i kompletności wniosku, określono sposób weryfikacji oświadczeń wnioskodawców w przypadku projektów nieobjętych pomocą publiczną, natomiast w Karcie oceny możliwość wystąpienia pomocy publicznej objaśniono, że dokonując oceny projektu należy postępować zgodnie z poniższymi instrukcjami:

1. Ekspert weryfikuje projekt pod kątem spełnienia kryterium podanego w karcie oceny, dokonując oceny tak/nie zgodnie z opisem: "skala punktów lub ocena tak/nie" oraz "Pytania pomocnicze".

2. Ekspert dokonuje oceny kryterium na podstawie analizy informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej.

3. W głównej części Karty ekspert wpisuje jaką ocenę przyznaje projektowi.

4. W drugiej części Karty ekspert zobowiązany jest przepisać nazwę pytania kluczowego oraz przyznaną ocenę, a następnie powinien uzasadnić tę ocenę.

5. Po dokonaniu oceny, ekspert dokonuje posumowania oceny, a następnie ją uzasadnia.

6. Cząstkowe uzasadnienia oceny będą stanowić podstawę do uzasadnienia ostatecznej oceny projektów. W razie uruchomienia przez wnioskodawcę procedury odwoławczej, Karty oceny (wraz z uzasadnieniem) stanowią kluczowy dokument w sprawie.

Dalej, w Karcie oceny możliwość wystąpienia pomocy publicznej, w kryterium zgodności projektu z wymogami prawa, wskazano 4 pytania kluczowe:

1. Czy występuje transfer środków publicznych?

2. Czy występuje korzyść ekonomiczna (przysporzenie) ?

3. Czy występuje selektywność?

4. Czy występuje wpływ na wymianę handlową?

oraz, w ramach pytań kluczowych nr 2 i nr 4, wskazano dalsze szczegółowe pytania pomocnicze.

Ponadto, w Instrukcji Wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013, w pkt A.8. zatytułowanym: "Pomoc publiczna" wyjaśniono zasady i kryteria kwalifikowania wsparcia jako pomoc publiczna w rozumieniu art. 87 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z uwzględnieniem linii orzeczniczej sądów wspólnotowych. Tam też wskazano, że wsparcie jest uznawane za pomoc publiczną w rozumieniu Traktatu, gdy spełnione zostaną łącznie poniższe przesłanki:

a/ Transfer środków publicznych - wsparcie jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych.

Zasady pomocy państwa obejmują wyłącznie środki, z zastosowaniem których wiąże się przekazanie zasobów państwowych (przez władze krajowe, regionalne lub lokalne, banki publiczne, fundacje itp.). Pomoc nie musi być koniecznie udzielona przez państwo. Może być również udzielona przez prywatny lub publiczny organ pośredni wyznaczony przez państwo.

b/ Korzyść ekonomiczna (przysporzenie) - wsparcie udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku.

Pomoc stanowi korzyść ekonomiczną, wtedy gdy podmiot nie uzyskałby takiej korzyści w zwykłym toku działalności. Korzyść ekonomiczna występuje, gdy przekazywane wsparcie jest charakterze bezzwrotnym, udzielane są pożyczki/kredyty z oprocentowaniem poniżej stopy rynkowej, dokonuje się rozłożenia na raty/odroczenia płatności po stopie niższej od stopy rynkowej, poziom zabezpieczenia spłaty, w przypadku kredytu/pożyczki, jest niższy od standardów przyjętych na rynku.

c/ Selektywność - wsparcie ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone podmioty albo produkcję określonych towarów).

Selektywne wsparcie to takie, które udzielane jest na rzecz konkretnego podmiotu gospodarczego, na rzecz grupy podmiotów działających w konkretnym sektorze gospodarki, na rzecz grupy podmiotów działających w konkretnym regionie kraju lub udzielane w związku z produkcją czy obrotem konkretnymi rodzajami towarów lub usług.

d/ Wpływ na wymianę handlową - wsparcie grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE.

Według Sądu, z analizy Kryteriów oceny formalnej nie wynika, aby na etapie oceny formalnej Instytucja Zarządzająca zobligowana była do wezwania wnioskodawcy - Gminy C. do poprawienia wniosku, gdyż w Karcie ceny formalnej wniosku w pkt 26, dotyczącym poprawności i kompletności wniosku, określono sposób weryfikacji oświadczeń wnioskodawców tylko w przypadku projektów nieobjętych pomocą publiczną, a w konkursie nr [...] przewidziano 15% środków z budżetu państwa w ramach których wystąpi pomoc publiczna. A zatem, ocena możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie następowała w toku dalszej oceny, tj. oceny merytoryczno-finansowej obejmującej także ocenę możliwości wystąpienia pomocy publicznej, która przeprowadzona została zgodnie z przyjętymi w tym zakresie uregulowaniami. W szczególności, powołani, zgodnie z przepisem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, dwaj spośród trzech ekspertów, dokonując oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej w projekcie G. na podstawie i zgodnie z regulacjami wyżej wskazanymi, tj. zgodnie z Kryteriami oceny merytoryczno-finansowej oraz zgodnie z Kartą oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej, udzielili odpowiedzi twierdzącej (tak) na cztery kluczowe pytania oraz pytania pomocnicze wskazując i uzasadniając, że projekt ten spełnia wszystkie cztery przesłanki kwalifikujące rodzaj udzielanej pomocy jako pomoc publiczna.

Wobec tego, skoro G. we wniosku oświadczyła, że w przypadku jej projektu nie wystąpią przesłanki kwalifikujące do wystąpienia pomocy publicznej, a z oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej dokonanej przez ekspertów wynika, że w ramach projektu istnieje jednak zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej, to jej projekt prawidłowo został odrzucony i nie podlegał dalszej ocenie.

Natomiast, prywatna opinia M.C., załączona przez skarżącą G. do protestu, a następnie do skargi wniesionej do Sądu, nie mogła być przedmiotem oceny ani Instytucji Zarządzającej, ani też Sądu, gdyż przepisy regulujące procedurę rozpoznawania projektów w ramach ww. konkursu na żadnym etapie nie przewidywały możliwości przedkładania przez wnioskodawców jakichkolwiek opinii, podmiotów nieuczestniczących w procedurze oceny projektów.

Odnosząc się do zarzutu, że opinia trzeciego eksperta zadecydowała o odrzuceniu projektu G. z dalszej procedury, należy podzielić ocenę wyrażoną przez pełnomocnika organu na rozprawie, jak i w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy, iż to nie ta ocena zdecydowała o odrzuceniu projektu G., lecz przewaga ocen dwóch z trzech powołanych ekspertów, którzy uznali, że w ramach projektu istnieje zagrożenie wystąpienia pomocy publicznej.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skargę należało oddalić.