Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1328/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16a ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję. a.bł.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 10 lipca 2013r. A. K. wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną – D. K..

Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania A. K. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną, na okres od dnia 1 lipca do dnia 31 października 2013r.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 3 pkt 21 lit. "a", art. 16a ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 2, art. 20 oraz art. 24 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej także jako: "u.ś.r."). W motywach decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia, ani innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą do czerwca 2002r.. Drugim powodem odmowy przyznania świadczenia jest okoliczność, iż przekroczone zostało kryterium dochodowe o kwotę 9,51 zł, a nadto – w ocenie organu – nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 16a ust. 3 u.ś.r., który uprawnia do uzyskania świadczenia gdy dochód rodziny jest przekroczony o kwotę niższą niż najniższy zasiłek rodzinny pod warunkiem, że świadczenie przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym. Z racji tego, że specjalny zasiłek opiekuńczy został wprowadzony do ustawy z dniem 1 stycznia 2013r. wnioskodawca będzie mógł skorzystać z regulacji art. 16a ust. 3 u.ś.r. dopiero w kolejnym okresie zasiłkowym.

W odwołaniu od tej decyzji A. K. wskazał, że korzystał ze świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego mu bezterminowo. Następnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie, z dniem 1 lipca 2013r., prawa do tegoż świadczenia. Dla odwołującego nie jest zrozumiałe dlaczego, w obliczu niezmienionego stanu faktycznego, w chwili obecnej nie spełnia on przesłanek do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: "K.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r., poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W sprawie, jak zauważył organ odwoławczy, nie ulega wątpliwości, iż A. K. otrzymywał, do dnia 30 czerwca 2013r., świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji z dnia [...]. Żona odwołującego, w związku z opieką nad którą odwołujący ubiega się o świadczenie, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odwołujący ostatnio pracował w 1995r., a w okresie od maja 1991r. do czerwca 2002r. prowadził działalność gospodarczą, po tej dacie (do lipca 2007r.) był zarejestrowany w urzędzie pracy, później uzyskał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołujący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a ich dochód na osobę (632,51 zł) przekracza ustawowe kryterium dochodowe (623,00 zł) o kwotę 9,51 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym organ stwierdził, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka niezbędna do przyznania świadczenia, czyli rezygnacja z zatrudnienia, o której stanowi art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Jak następnie zaakcentował organ, specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem, wprowadzonym do ustawy od dnia 1 stycznia 2013r., a warunkiem jego przyznania jest rezygnacja z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Przesłanką do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było to, aby osoba nie podejmowała pracy lub zrezygnowała z zatrudnienia bądź wykonywania innej pracy zarobkowej. Nadto organ, odnosząc się do wątpliwości odwołującego zaznaczył, iż warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia w formie specjalnego zasiłku, inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego, określonego w art. 16a ust. 2 u.ś.r.. W przypadku ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r., przy jednoczesnym niewystąpieniu przesłanek negatywnych, wyliczonych w art. 16a ust. 8 u.ś.r..

Jak następnie argumentował organ, definicję zakresu pojęciowego "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zawiera przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r., który określa, iż pod tym pojęciem należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepis ten zawiera enumeratywne wyliczenie zakresu pojęciowego "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", co oznacza, że w tym przypadku nie jest możliwe zastosowanie wykładni rozszerzającej.

Niewątpliwie w świetle powołanych przepisów sprawowanie opieki winno być wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia. Musi zatem istnieć wyraźny związek (czasowy i co do motywów) między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad wskazaną w ustawie osobą. Wnioskodawca musi wykazać bezpośredni związek – tak funkcjonalny, jak i czasowy – między zaprzestaniem pracy zarobkowej, rozumianej również jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, a podjęciem się sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Za bezsporną w sprawie organ uznał okoliczność, iż D. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 18 kwietnia 1994r.. Nie kwestionowany jest również fakt, iż odwołujący sprawuje nad żoną opiekę. Ze złożonych przez odwołującego wyjaśnień wynika, iż żoną opiekuje się od 1991r., początkowo godząc sprawowanie opieki z pracą zawodową. W opiece nad żoną pomagała mu wówczas rodzina (rodzice i dzieci). W ocenie organu, nie można jednak przyjąć, iż rezygnacja z zatrudnienia (prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej) nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną. Ze oświadczenia odwołującego wynika, iż powodem zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej były jego problemy zdrowotne, w związku z którymi bezskutecznie ubiegał się o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na to, aby można było ustalić, że po tym okresie odwołujący podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., z której zrezygnował celem sprawowania opieki nad żoną. Odwołujący nie pozostawał także w zatrudnieniu przed ustaleniem decyzją z dnia [...] prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na żonę. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest związku przyczynowego między ustaniem zatrudnienia, a podjęciem przez wnioskodawcę opieki nad niepełnosprawną żoną. Wobec tego organ uznał, że w sprawie można mówić jedynie o niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki, a nie o rezygnacji z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r..

W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że A. K. nie może być uznany za osobę rezygnującą z zatrudnienia, przez co odmowa przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną jest zasadna. W tej sytuacji organ uznał, że nie ma potrzeby odnoszenia się do pozostałych przesłanek określonych w art. 16a ustawy, w tym oceny spełnienia kryterium dochodowego, które jak wskazał organ pierwszej instancji zostało przekroczone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K. opisał dotychczasowy przebieg postępowania powtarzając, że uzyskał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bezterminowo, którego wygaśnięcie z dniem 1 lipca 2013r. stwierdził organ. Dla skarżącego nie jest zrozumiałe dlaczego organ odwoławczy odmówił przyznania prawa do świadczenia, na okres od dnia 1 lipca do dnia 31 października 2013r. decyzją, którą otrzymał on w listopadzie 2013r.. W ocenie autora skargi, organy nie zapoznały się z aktami sprawy uznając, że nie zrezygnował on z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad żoną legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Po pierwsze – czy skarżący opiekując się od wielu lat żoną i pobierając świadczenie pielęgnacyjne przyznane przed dniem 1 lipca 2013r. może być uznany za osobę "rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Po drugie – czy skarżący, wobec przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia, może uzyskać prawo do tegoż świadczenia na szczególnych zasadach wynikających z treści art. 16a ust. 3 u.ś.r..

W pierwszej kolejności wskazać wypada, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 16a powołanej już ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013r.. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie, tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie obwarowane jest spełnieniem szeregu przesłanek określonych w powołanym przepisie.

W przedmiotowej sprawie pierwsza kwestia sporna sprowadza się do niespełnienia przez skarżącego – zdaniem organów odmawiających przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikającej z art. 16a ust. 1 u.ś.r.. Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W tej sprawie organy obu instancji przyjęły, że skarżący jest bierny zawodowo od momentu rejestracji w urzędzie pracy. Skarżący ostatnio pracował w 1995r., a w okresie od maja 1991r. do czerwca 2002r. prowadził działalność gospodarczą, po tej dacie (do lipca 2007r.) był zarejestrowany w urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna, świadcząc gotowość do podjęcia pracy. W takim wypadku nie jest możliwe – w ocenie organów – wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na niepełnosprawność żony, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r.. Brak jest bowiem przesłanek do przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy przez wnioskodawcę, a zaistniałą koniecznością opieki nad trwale niepełnosprawną żoną.

W realiach rozpoznawanej sprawy organom obu instancji umknął z pola widzenia fakt, że skarżący mocą decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną od dnia 1 maja 2012r.. Jednakże z uwagi na wejście w życie przywołanej już uprzednio ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, świadczenie pielęgnacyjne skarżący mógł pobierać do dnia 30 czerwca 2013r. Idąc zatem tokiem rozumowania organów administracyjnych, skarżący by obecnie spełnić przesłanki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego, powinien podjąć zatrudnienie, a następnie z niego zrezygnować, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną. Jak jednak słusznie podnosił skarżący – jego żona wymaga stałej opieki, a zatem nie ma on możliwości podjęcia pracy chociażby na krótki czasu, tak by następnie z niej zrezygnować.

Prezentowana przez organy orzekające wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r., nie zasługuje na akceptację. Organy dokonując wykładni wspomnianego przepisu przyjęły, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – art. 17 ust. 1 u.ś.r.), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy. Taka interpretacja przepisu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Zgodnie z zasadą równości wszystkie podmioty, charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. prowadzi natomiast do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. (czyli beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego), od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi". Zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże – nie pozostając w zatrudnieniu – powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki, tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Przyjmuje się, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest niejako wynagrodzeniem (rekompensatą) przez Państwo dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w sprawie sygn. akt II SA/Go 550/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt niepozostawania w zatrudnieniu, spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia, bez względu na przyczynę niepozostawania w zatrudnieniu (rezygnację z zatrudnienia lub rezygnację z podjęcia zatrudnienia). Byłoby fikcją wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna.

Oznacza to, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 u.ś.r., należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej.

Reasumując należy wskazać, iż nie sposób jest przyjąć za zgodne z art. 32 Konstytucji RP, że – w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – jednej z nich przysługiwać będzie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w celu tej opieki osoba ta dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwać, gdyż osoba ta – pomimo sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia – nie wypełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Zaprezentowany w niniejszej sprawie pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide chociażby: wyroki WSA w Łodzi z dnia 26 września 2013r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 514/13 oraz z dnia 15 października 2013r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 815/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 września 2013r., w sprawie sygn. akt III SA/Gd 592/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013r., w sprawie sygn. akt IV SA/Po 645/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Na zakończenie powyższego wątku dostrzec należy, iż ustawodawca wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 u.ś.r. szeregu okoliczności, stanowiących przesłanki negatywne uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie wymienił statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie, to z pewnością by to uczynił poprzez odpowiedni zapis w tym przepisie.

Reasumując powyższe należy wskazać, iż organy dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Drugą sporną kwestią w sprawie była możliwość przyznania skarżącego prawa do świadczenia na mocy art. 16a ust. 3 u.ś.r. Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 16a ust. 2 u.ś.r. wskazuje, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r.. Zgodnie bowiem z regulacją § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. poz. 959), od dnia 1 listopada 2012r. do dnia 31 października 2014r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., wynosi 623 zł. Tymczasem z ustaleń organu, które nie są kontestowane przez skarżącego wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną, a dochód w przeliczeniu na osobę w jego rodzinie wynosi 632,51 zł, czyli przekracza kryterium dochodowe o kwotę 9,51 zł. Dostrzegając możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia organy słusznie sięgnęły do regulacji art. 16a ust. 3 u.ś.r.. Niemniej jednak przyjęta przez organ interpretacja tego przepisu nie była prawidłowa. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dokonując wykładni tego przepisu organy uznały, że okres zasiłkowy, na który skarżący ubiegał się o przyznanie świadczenia (czyli okres od 1 lipca do 31 października 2013r.), jest pierwszym okresem obowiązywania ustawy świadczeniowej w znowelizowanej wersji. Przywoływana już nowelizacja ustawy wprowadziła do niej nowe świadczenie, jakim jest specjalny zasiłek opiekuńczy. Tym samym czas objęty wnioskiem skarżącego jest pierwszym okresem, w którym istniała możliwość uzyskania prawa tego świadczenia, zatem – jak oceniły organy – nie ma możliwości zastosowania specjalnej regulacji wynikającej z przepisu art. 16a ust. 3 u.ś.r..

Powyższy pogląd jest wadliwy. Organom bowiem umknęła w tym zakresie okoliczność, iż skarżący między 1 maja 2012r., a 30 czerwca 2013r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne, którego charakter, cel oraz skutki są tożsame ze specjalnym zasiłkiem opiekuńczym. W tej sytuacji przedwczesnym było założenie organu, iż w przypadku skarżącego nie została spełniona przesłanka z art. 16a ust. 3 u.ś.r.. Pogląd analogiczny zaprezentował także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 października 2013r., w sprawie sygn. akt: VIII SA/Wa 623/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. Uznając uprawnienia organu odwoławczego, wynikające z treści art. 138 K.p.a., za wystarczające Sąd uznał za uzasadnione wyeliminowanie z obrotu prawnego wyłącznie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej winien dokonać oceny określonych w art. 16a ust. 1 i 3 u.ś.r. przesłanek warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię tego przepisu, którą to wykładnią jest związany z mocy art. 153 P.p.s.a..

a.tp.