Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1200/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1996-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 35
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: Brak jest związku między wydatkiem na dodatkowe, dobrowolne świadczenia spółki na rzecz pracowników a osiągnięciem przychodu.

TEZY

Brak jest związku między wydatkiem na dodatkowe, dobrowolne świadczenia spółki na rzecz pracowników a osiągnięciem przychodu.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w P. decyzją z dnia 24.03.1995 r. określił Spółce "V." z J. podatek dochodowy za 1993 rok od dochodu w kwocie 1.533.170.000 zł, w wysokości 613.268.000 zł. Spółka uznała bowiem, że koszt uzyskania przychodu wydatki na paczki świąteczne dla pracowników w wysokości 377.875.100 zł, przez co naruszając art. 16 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - zaniżyła wysokość podlegającego opodatkowaniu dochodu i tym samym wysokość podatku dochodowego.

Od decyzji tej spółka odwołała się do Izby Skarbowej w P,., zarzucając organowi podatkowemu I instancji naruszenie art. 15 i art. 16 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez dowolne przyjęcie, że wydatki na paczki świąteczne dla pracowników stanowią koszt uzyskania przychodu. Urząd Skarbowy jedynie na podstawie ustaleń dokonanych przez organ kontroli skarbowej, bez przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania wyjaśniającego, uznał wydatki na wyżej wymienione paczki za wydatki pośrednie, nie stanowiące kosztu uzyskania przychodu. Nie wyjaśniono więc zdaniem Spółki, stanu faktycznego sprawy w sposób uzasadniający jej merytoryczne rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy nie uznając odwołania za uzasadnione, decyzją z 5.05.1995 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając pogląd urzędu skarbowego w sprawie nieuznania wydatków na paczki świąteczne dla pracowników za koszty uzyskania przychodu. Paczki te bowiem wydane zostały pracownikom na podstawie zarządzenia prezesa Spółki, a więc stanowiły jedynie wyraz jego woli w tym zakresie. Ani układ zbiorowy, ani umowy o pracę nie przewidywały bowiem obowiązku wydania tychże paczek. W związku z tym poniesione przez Spółkę wydatki na ten cel nie mają związku z uzyskaniem przychodu. Decyzję tę Spółka "V." zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie z motywów przytoczonych w odwołaniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wobec czego wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W tym stanie rzeczy poniesienie przez podatnika wydatku na cele określone w tymże ust. 1 art. 16 ustawy w punktach od 1-52 nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu i tym samym nie mogą podlegać odliczeniu od uzyskanego przez podatnika przychodu.

Niesporny w rozpatrywanej sprawie jest fakt obdarowania przez Spółkę - zgodnie z zarządzeniem jej prezesa - w 1993 r. pracowników paczkami z okazji świąt. Wartość towarów zakupionych w tym celu wyniosła 377.875.100 zł i kwotę tę zaliczono do kosztów uzyskania przychodu.

Zdaniem Sądu organy podatkowe zasadnie zakwestionowały stanowisko spółki w tym zakresie, powołując się na pkt 35 ust. 1 art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., zgodnie z którym nie stanowią kosztów uzyskania przychodu wydatki ponoszone przez podatnika pośrednio na rzecz pracowników, jeżeli obowiązek ich ponoszenia nie wynika z układu zbiorowego pracy lub innych aktów prawnych.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że Spółka nie była zobowiązana do tego rodzaju świadczenia na rzecz pracowników jak paczki świąteczne. Obowiązku tego nie przewidywał bowiem ani układ zbiorowy pracy /taki nawet nie obowiązywał w Spółce/, ani żaden akt prawny.

Wydanie pracownikom "V." paczek świątecznych nastąpiło na polecenie prezesa tej Spółki, przy czym jego polecenie w tej sprawie, określone jako zarządzenie, nie może być uznane za akt prawny. Poniesienie wydatków na zakup towarów na te paczki nie było więc obligatoryjne, lecz nastąpiło dlatego, że taka była wola prezesa Spółki, wobec czego wydatki te nie miały charakteru wydatków bezpośrednich na rzecz pracowników. W tej sytuacji wspomniane wydatki nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu, skoro przepisy art. 16 ust. 1 pkt 35 wyżej wymienionej ustawy jednoznacznie wyłącza taką możliwość. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że wydatki na paczki świąteczne dla pracowników poniesione zostały w celu uzyskania przychodu. Między poniesionym kosztem a uzyskaniem przychodu musi istnieć związek przyczynowy, co jednoznacznie wynika z treści art. 15 ust. 1 omawianej ustawy. Tymczasem zdaniem Sądu, związku takiego nie można się dopatrzeć między wydatkiem na dodatkowe, dobrowolne świadczenie Spółki na rzecz jej pracowników a osiągnięciem przychodu przez ten podmiot.