Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 255/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 7 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] J.H. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do wniosku dołączył deklarację o wysokości osiąganych dochodów za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, kserokopię decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego oraz deklaracje o stanie majątkowym, z których wynika, że rodzina posiada samochód marki [...] o szacunkowej wartości [...] zł oraz nieruchomość stanowiącą odrębną własność żony wnioskodawcy o pow. [...]m2 zabudowaną budynkiem gospodarczym.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił przyznania J.H. dodatku mieszkaniowego. W jej uzasadnieniu stwierdził, że strona spełnia wymogi formalne do otrzymania wnioskowanej pomocy. Odmowa przyznania dodatku spowodowana została natomiast ustaleniem wystąpienia rażącej dysproporcji między deklarowaną wysokością dochodów a sytuacją majątkową związaną z posiadaniem nieruchomości gruntowej wraz z budynkiem przy ul. [...]. Ponadto organ wskazał na brak zasadności ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i eksploatacją samochodu w sytuacji, gdy rodzina nie ma środków na zapłacenie czynszu.

Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wobec nie wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, że zaistniała przesłanka rażącej dysproporcji określona w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kolegium wskazało, na konieczność dokonania przez organ I instancji ustaleń dotyczących rodzaju budynku położonego przy ul. [...] i ponoszonych z tego tytułu wydatków przy wykorzystaniu wszelkich możliwych środków dowodowych, w tym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, oraz odniesienia się do podniesionej przez stronę okoliczności, iż posiadany przez niego samochód jest mu niezbędny ze względu na stan zdrowia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone przez Kolegium decyzją z dnia [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bowiem zostało wydane w czasie, gdy postępowanie w sprawie było zawieszone.

Kolejną decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji ponownie odmówił przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego z uwagi na wystąpienie rażącej dysproporcji. Organ wskazał, że w kwestii sposobu użytkowania budynku posadowionego na działce przy ul [...] zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. Z pism tego organu wynika, że jest to budynek mieszkalny, co potwierdza sam wniosek państwa H. z dnia [...] o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pomieszczeniami gospodarczymi. Nadto organ podniósł, że wnioskodawca podobnie jak w przypadku Urzędu tak i Inspektoratu Nadzoru Budowlanego nie odbiera korespondencji i nie stawia się na wymagane prawem wezwania, uniemożliwia także wejście na teren działki celem dokonania oględzin budynku.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez wnioskodawcę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] nr [...], uchyliło powyższą decyzję przekazując sprawę do ponownego rozparzenia przez organ I instancji z powodów nie wykonania obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego stosownie do zaleceń Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...], a tym samym nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001r. w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz.U. z 2001r,. Nr 156, poz. 1828 ze zm.), a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił J.H. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie w zakresie realizacji zaleceń Kolegium organ podał, że w dniu [...] wezwano J.H. do dostarczenia rachunków potwierdzających zużycie wody, energii, gazu oraz nieczystości stałych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. za [...] dotyczących nieruchomości przy ul. [...] oraz lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. W związku z tym, iż strona wyjaśniła, że takie rachunki znajdują się w aktach, natomiast organ dysponował jedynie rachunkami dotyczącymi mieszkania przy ul. [...], wystąpiono do dostawców mediów celem wyjaśnienia czy państwo H. zawarli stosowne umowy dotyczące nieruchomości przy ul. [...]. Na tej postawie ustalono, że w dniu [...] została zawarta umowa na dostawę wody i odprowadzanie ścieków na cele socjalno-bytowe, a jej zużycie za 2009 rok wyniosło [...]m3 oraz umowa kompleksowa na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej, której zużycie za rok 2009 wyniosło [...] kWh energii czynnej dziennej i [...] kWh energii czynnej nocnej. Dalej podniesiono, że ustalenia z wizji nieruchomości położonej przy ul. [...], mogą świadczyć o fakcie, iż budynek ten jest zamieszkały - otwarte okna w budynku, zaparkowany samochód marki [...], znajdujący się w kojcu na posesji pies (do akt załączono materiał fotograficzny – przyp. wł.).Wskazano następnie, że w terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wyznaczonym na dzień na dzień [...] w mieszkaniu przy ul. [...] nikogo nie zastano. Przeprowadzono wówczas rozmowy z sąsiadami, z których wynika, że strona nie zamieszkuje w lokalu, a jedynie sporadycznie do niego zagląda. Natomiast w dniu [...] strona złożyła pismo informujące, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest bezzasadne.

Następnie organ wskazał, że J.H. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, w którym wraz z żoną prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Łączny dochód rodziny w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za [...] wyniósł średnio [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobę dało [...] zł. Jednocześnie wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby. Zdaniem organu posiadanie nieruchomości w postaci działki wraz z domem, w atrakcyjnej dzielnicy miasta, którą można sprzedać i uzyskane środki przeznaczyć na zaspokojenie potrzeb związanych z utrzymaniem mieszkania oznacza, że w sytuacji strony występuje rażąca dysproporcja w rozumieniu art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy. Organ podkreślił, że posiadanie wskazanej nieruchomości w przypadku ubiegania się o pomoc na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych przekracza przeciętny standard życiowy. W ocenie organu, jeżeli przy deklarowanym dochodzie rodzinę stać na pokrywanie kosztów związanych z posiadaniem działki wraz z domem, to zasadnym jest przyjęcie, że jest w stanie także sama pokrywać koszty utrzymania mieszkania. Organ wskazał przy tym na uchylanie się strony od przedłożenia rachunków dotyczących nieruchomości przy ul. [...], a co za tym idzie na niemożność dokonania dokładnej analizy wydatków ponoszonych na jej utrzymanie. Podniósł także, że niskie zużycia energii, gazu, wody w mieszkaniu przy ul. [...] oraz porównywalne na nieruchomości przy ul [...] wskazuje, że mieszkanie przy ul [...] nie stanowi jedynego centrum życiowego rodziny wnioskodawcy. Zdaniem organu prawo strony do posiadania działki z domem nie jest kwestionowane, ale w sytuacji, gdy własne zasoby majątkowe rodziny wystarczają na bieżące opłacenie czynszu za mieszkanie. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji współfinansowania w drodze dodatku mieszkaniowego kosztów utrzymania posiadanej nieruchomości.

Od powyższej decyzji J.H. wniósł odwołanie zatytułowane "odniesienie", w którym wezwał organ do wykonania wyroku NSA z dnia 17 marca 2009r sygn. akt I OSK 1435/08 ostatecznego i kończącego postępowanie. Powołał się także na zapadłe w jego sprawach wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W jego ocenie wydanie decyzji pomimo wskazanych orzeczeń Sądu stanowi o rażącym naruszeniu prawa, gdyż "zapadły w przedmiocie już osądzonym". Nadto odwołujący zarzucił organowi przekroczenie ustawowych terminów rozpoznania sprawy. Stwierdził, że nie składał wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, natomiast na każde pismo organu udzielana była odpowiedź. Stwierdził także, że przy ul. [...] nie znajduje się budynek "w oparciu o przytoczony wniosek z dnia [...], ponieważ jest to normalna prawna forma w legalizacji końcowej". Jest to jedynie budynek gospodarczy. Twierdzenie organu, iż nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] uznał za nieudokumentowane. W kwestii zużycia mediów wskazał, że takie dane zostały zawarte w jego piśmie z dnia [...]. Wniósł o wypłatę dodatku mieszkaniowego oraz naprawienia dokonanej szkody materialnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie przedstawił ustalenia dokonane w sprawie i w tym zakresie podał, że:

- wnioskodawca wraz z żoną zajmuje lokal mieszkalny w budynku przy ul. [...] w C.,

- żona wnioskodawcy jest właścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. nabytej [...] r., natomiast budowa budynku gospodarczego została zakończona w [...] r.,

- budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] nr [...] zezwalającej na budowę parterowego budynku gospodarczego,

- budynek został wybudowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projekcie (piętrowy, ze zmianą funkcji) w związku z czym decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Miasta C. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce przy ul. [...],

- sprawa legalizacji obiektu nie został zakończona, bowiem strony uniemożliwiają przeprowadzenie oględzin mających na celu stwierdzenie aktualnego stanu technicznego obiektu,

- pismem z dnia [...] wnioskodawca został poinformowany o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wraz z prośbą o przygotowanie dokumentów dotyczących zużycia mediów zarówno przy ul. [...] oraz w budynku przy ul [...],

- pismem z dnia [...] wnioskodawca został wezwany do dostarczenia rachunków dotyczących obu nieruchomości oraz zaświadczenia lekarskiego lub orzeczenia potwierdzającego dalszą konieczność użytkowania samochodu marki [...],

- w dniu [...] pracownicy organu dokonali z ulicy oględzin nieruchomości przy ul. [...],

- pismami z dnia [...] organ zwrócił się do dostawców mediów o informację w sprawie zawartych umów na dostawę energii i wody

- w dniu [...], zgodnie z zawiadomieniem, pracownicy organu usiłowali przeprowadzić wywiad środowiskowy z wnioskodawcą lub jego żoną w lokalu przy ul. [...], jednak w mieszkaniu nikogo nie zastano. Przeprowadzono w związku z tym rozmowy z sąsiadami, którzy stwierdzili, że państwo H. w mieszkaniu tym przebywają sporadycznie, prawdopodobnie przebywają w mieszkaniu znajdującym się w okolicach J., odmówili wyrażenia zgody na założenie domofonu w swoim mieszkaniu. Pracownicy organu zauważyli również, że okna w lokalu strony są brudne, wiszą w nich szare firany, sprawiają wrażenie zaniedbanych,

- pismem z dnia [...], odebranym przez żonę strony w dniu [...], organ zawiadomił o terminie kolejnego wywiadu,

- w dniu [...] odnotowano wpływ pisma strony, z którego wynika, że żądane rachunki zostały dołączone do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego,

- pismem z dnia [...] strona wyjaśniła i sprecyzowała, że o wszczęcie postępowania nie występowała, nie ma potrzeby w nim uczestniczyć i cokolwiek wyjaśniać. Stwierdziła także, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest całkowicie bezzasadne,

- w dniach [...] i [...] do organu wpłynęły odpowiedzi Przedsiębiorstw Wodociągów i Kanalizacji oraz spółki Tauron informujące o zawarciu umów na dostarczenie dla celów socjalno bytowych wody i odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz umowy na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej do tej nieruchomości - taryfa komunalno-bytowa, dwustrefowa.

Następnie Kolegium stwierdziło, że warunki wynikające z art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zostały przez stronę spełnione. Wskazało natomiast, że zgodne z art.7 ust. 3 pkt 1 ustawy organ właściwy do wydania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego, odmawia przyznania wnioskowanego świadczenia, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Podniesiono, że z akt sprawy wynika, że pomimo prób organu I instancji wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony z powodu braku współdziałania wnioskodawcy. Organ powtórzył, że pomimo zawiadomienia o terminie mającego się odbyć wywiadu pracownicy nie zastali w mieszkaniu wnioskodawcy ani jego żony. Co więcej sam wnioskodawca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego uznał za bezcelowe. Tymczasem z treści uregulowania art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz w świetle orzecznictwo sądów administracyjnych na wnioskodawcy ciąży obowiązek współdziałania z organem w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, zaś kwestionowanie podejmowanych przez organ działań można uznać za odmowę złożenia oświadczenia, o którym mowa art. 7 ust. 4 cytowanej ustaw skutkująca odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Kolegium wskazało, że organ usiłował wywiązać się z obowiązków nakreślonych we wcześniejszych decyzjach odwoławczych, jednakże niechęć strony uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Organ I instancji dokonał zatem ustaleń w oparciu o zebrane przez siebie materiały oraz na ich podstawie dokonał stosownych ustaleń.

Odwołując się do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2010r. sygn. akt IV SA/Gl 288/09, zgodnie z którym posiadanie nieruchomości i ponoszenie kosztów jej utrzymania pozostaje w rażącej dysproporcji z dochodami wskazanymi we wniosku w sytuacji, gdy nie służą one zaspokojeniu potrzeb rodziny, a sprzedaż takiej nieruchomości mogłaby umożliwić opłacenie należności związanych z zajmowanym mieszkaniem uznało, że można odnieść je do niniejszej sprawy, bowiem strona występuje o przyznanie dodatku mieszkaniowego w sytuacji posiadania nieruchomości. Dodatek mieszkaniowy stanowi natomiast formę pomocy społecznej a jego adresatami są osoby ubogie, znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia pokrycie kosztów utrzymania mieszkania. W konsekwencji Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania zasadności stanowiska organu I instancji i w świetle zebranego materiału dowodowego oraz cytowanych przepisów uznało, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 7 ust. 3 stanowiąca podstawę do odmowy przyznania tego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.H. zasadniczo powtórzył twierdzenia i wnioski zawarte w odwołaniu. Ponownie akcentował, że decyzje organów zostały podjęte w stanie już osądzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1435/08. Podkreślił, iż pomimo spełniania przesłanek do przyznania przedmiotowego dodatku z art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie otrzymał wnioskowanego świadczenia. W jego ocenie zaskarżona decyzja jest daleka od merytorycznej oceny i posiada zabarwienie tendencyjne. Kolegium nie odniosło się do wyroków sądów "zapadłych w przedmiotowej sprawie", a skupiło się na kwestiach nieistotnych, takich jak stan okien oraz brak zamieszkania w lokalu. Stwierdził, że nie wskazano imiennie sąsiadów, którzy udzielili organowi informacji. Odnośnie nieruchomości przy ul. [...] wyjaśnił, że wobec urzędnika nadzoru budowlanego w C. toczy się w podobnej sprawie postępowanie karne o czyn z art. 231 k.k.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniono skarżącemu, że uchylenie przez Sąd decyzji Kolegium oraz organu I instancji nie oznacza obowiązku wypłaty wnioskowanego dodatku lecz konieczność uzupełnienia postępowania. Brak współdziałania wnioskodawcy z organem spowodował konieczność wydania decyzji odmownej. Odnosząc się do wypowiedzi sąsiadów skarżącego Kolegium wyjaśniło, że nie zgodzili się oni podać swoich nazwisk, jednakże w protokóle są zaznaczone numery lokali osób wypowiadających się w sprawie.

W piśmie z dnia [...] pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera jego skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako niezgodnych z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zasady przyznawania świadczenia stanowiącego przedmiot wydanej w sprawie decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 przywołanej regulacji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu, dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie przy tym z art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy, warunkiem przyznania prawa do spornego świadczenia było, aby powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni normatywnej ustalonej w ust. 1-3 tego przepisu o więcej niż 30% lub 50% - w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%.

W sprawie jest poza sporem, że wskazane wyżej przesłanki zostały zachowane przez skarżącego. Wniosek o przyznanie spornego świadczenia złożył bowiem w dniu [...], kiedy wysokość najniższej emerytury wynosiła 675,10 zł (M.P. z 2009 r., Nr 14, poz. 188), która po przemnożeniu przez 125 % daje 843,87 zł, zaś średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy składającego się z dwóch osób za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku ([...]) wyniósł [...], co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi kwotę [...] zł. Równocześnie zajmowane mieszkanie posiadało powierzchnię użytkową wynoszącą [...] m2. Nie przekraczała ona zatem o więcej niż 30 % powierzchni normatywnej przewidzianej dla dwuosobowego gospodarstwa domowego.

Przyjdzie natomiast podkreślić, iż na mocy art. 7 ust. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ właściwy do wydania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego odmawia przyznania tego świadczenia, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

Pod pojęciem dysproporcji należy rozumieć "brak proporcji, symetrii, równowagi, brak harmonijnego stosunku między przedmiotami, zjawiskami, cechami występującymi łącznie, niewspółmierność, niesymetryczność" (patrz: Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom I, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 490). Dysproporcja wymieniona w cytowanym art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powinna być nadto rażąca a zatem "dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, niewątpliwa, bezsporna, bardzo duża" (tamże, tom III, s. 24). Równocześnie stan majątkowy osoby ubiegającej się o sporne świadczenie pozostający w takiej dysproporcji z deklarowanymi dochodami wnioskodawcy powinien wyraźnie wskazywać na istnienie po jego stronie możliwości płatniczych pozwalających na uiszczenie należności wiążących się z zamieszkiwanym przezeń lokalem.

Analiza okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż w przypadku J.H. występuje taka sytuacja.

Zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącemu żądanego świadczenia była okoliczność posiadania działki budowlanej o pow. [...]m2 wraz z posadowionym na niej budynkiem. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, że fakt ten pozostaje w rażącej dysproporcji z dochodami wskazanymi we wniosku.

Przede wszystkim w tym miejscu przyjdzie wskazać, iż organ dążył do pełnego wyjaśnienia okoliczności związanych między innymi z przedmiotowym budynkiem, w tym wydatków ponoszonych w związku z jego użytkowaniem poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wyjaśnić należy, że wywiad środowiskowy przeprowadza, stosownie do treści art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych upoważniony przez organ pracownik, który może żądać w jego toku od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości i nieruchomości oraz zasobów pieniężnych. Odmowa zaś złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego (art. 7 ust. 4 zdanie drugie). Natomiast z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828) wynika dodatkowo, iż wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.

Z analizy powyższych przepisów wynika bezspornie, że skorzystanie przez organ z uprawnienia wynikającego wprost z przepisów prawa do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie wymaga uzasadnienia celowości jego przeprowadzenia, jak również korzystanie z tego uprawnienia nie może zostać poczytane jako kwestionowanie, czy też podważenie danych podanych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że omawiane przepisy nakładają na wnioskodawcę wymóg współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych, zaś kwestionowanie podejmowanych przez niego działań w realizacji obowiązków ustawowych można poczytywać, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, za odmowę, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o dodatku mieszkaniowym.

Tymczasem, co wynika z akt sprawy, wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony z uwagi na brak współdziałania skarżącego z organem. Z akt sprawy wynika, że pismo z dnia [...] zawierające informację o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w lokalu przy ul. [...], wyznaczonym na dzień [...] zostało odebrane w dniu [...]. W piśmie tym jednocześnie wskazano na możliwość wyznaczenia przez skarżącego innego dogodnego dla niego terminu, jednak nie później niż do [...]. W wyznaczonym terminie, jak wynika z notatki, przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe, gdyż nie zastano nikogo w mieszkaniu. Kolejnym pismem z dnia [...] skarżący ponownie został powiadomiony o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...] o godz. [...]. Ponownie w piśmie wskazano na możliwość wyznaczenia przez skarżącego innego terminu wywiadu, nie później jednak niż do [...]. Odbiór pisma potwierdziła żona skarżącego w dniu [...]. W odpowiedzi na to powiadomienie oraz pismo organu z dnia [...] w sprawie przedłużenia postępowania i wyznaczenia nowego terminu jego zakończenia skarżący wyjaśnił, że jako wnioskodawca o wszczęcie postępowania nie występował, nie ma więc potrzeby w nim uczestniczyć i cokolwiek wyjaśniać, gdyż wszystko zostało już wyjaśnione i ocenione wielokrotnie przed Sądem, w związku z czym przeprowadzenie wywiadu uznał za całkowicie bezzasadne.

Rozpatrując sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, bowiem podjęte zostały działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organy administracji nie mogły zgromadzić pełnego materiału dowodowego, czy dokonać weryfikacji materiału już zebranego w sprawie, co wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, oraz czyni bezpodstawnymi twierdzenia o tendencyjności wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Posiadanie nieruchomości przy ul. [...] i ponoszenie kosztów jej utrzymania pozostaje w rażącej dysproporcji z dochodami wskazanymi we wniosku. Nie można przy tym wykluczyć, iż poza wydatkami związanymi z użytkowaniem budynku ustalonymi przez organ u dostawców mediów (woda, energia elektryczna), skarżący nie ponosi także innych wydatków np. związanych z ogrzewaniem tego budynku. Ustalenie tych okoliczności na skutek odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie było bowiem możliwe. Natomiast w piśmie z dnia [...] skarżący odniósł się wyłącznie do danych uzyskanych przez organ od dostawców mediów, nadto pomimo wezwań organu nie przedstawił wydatków dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem Sądu uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz ustalenia organów dokonane na podstawie materiału zebranego w sprawie dawały podstawę do przyjęcia, że mieszkanie przy ul. [...] nie stanowi jedynego centrum życiowego rodziny skarżącego, gdyż zaspokaja ona swoje potrzeby mieszkaniowe w budynku przy ul. [...] ponosząc z tego tytułu koszty. Jeżeli zatem deklarowane zasoby majątkowe rodziny nie wystarczają na bieżące opłacenie czynszu za mieszkanie, a jednocześnie rodzina pokrywa koszty związane z utrzymaniem posiadanej nieruchomości - innego budynku, który wykorzystuje do celów mieszkaniowych, to, jak słusznie wskazał organ I instancji, przyznanie dodatku mieszkaniowego prowadziłoby w istocie do współfinansowania kosztów utrzymania tej nieruchomości.

Zgodzić się także należy ze stanowiskiem organów, że stan majątkowy gospodarstwa domowego skarżących, który obejmuje nieruchomość przedstawiającą bezspornie znaczną wartość umożliwia pozyskanie (w drodze sprzedaży wspomnianych składników majątkowych) środków pieniężnych wystarczających na opłacanie należności związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Słusznie przy tym zauważył organ drugiej instancji, że dodatek mieszkaniowy stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej, w związku z czym jego adresatami są osoby ubogie, znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej opłacenie zajmowanego mieszkania. Nie sposób więc zgodzić się, aby świadczenie to mogło być przyznawane osobom, które dysponują majątkiem o znacznej wartości mogącym stanowić źródło pozyskania wystarczających środków na ten cel.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji pomimo wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawomocny wyrok sądu administracyjnego w danej sprawie wiąże organ administracji oraz sąd orzekający, przy czym przez "daną sprawę" należy rozumieć sprawę prowadzoną w następstwie złożonego wniosku o przyznanie prawa lub o nałożenie obowiązku. Natomiast w innych sprawach wyrok sądu administracyjnego może być wykorzystany w sposób posiłkowy jako forma interpretacji norm prawnych, nie może być ona natomiast odnoszona do oceny stanu faktycznego. Jednocześnie przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w wyrokach uwzględniających skargi strony Sąd akcentował istotne braki w postępowaniu dowodowym. Natomiast brak jest w nich stwierdzenia, że w przypadku skarżącego nie występuje rażąca dysproporcja. Brak związania wyrokiem sądu, o jakim mowa w art. 153 wskazanej wyżej ustawy oznacza, że skład orzekający dokonał samodzielnej oceny prawidłowości prowadzanego postępowania wyjaśniającego i nie dopatrzył się w tym zakresie takich uchybień, które skutkowałby koniecznością uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczą o rozważeniu wszystkich aspektów sprawy.

Decyzja Kolegium odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ ten w uzasadnieniu decyzji dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, rozważył sprawę we wszystkich jej aspektach, wyjaśnił podstawy odmowy przyznania tego świadczenia, odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę

-----------------------

14