Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2832/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr/ asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 2823/01

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi M. K. s. J. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].10.2001 r., Nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...].08.2001 r., Nr [...] pozbawiającą w/w uprawnień kombatanckich przyznanych skarżącemu przez ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie 22.05.1946 - 15.12.1947 r. w ramach służby w Wojsku Polskim.

W podstawie prawnej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 129 K.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 litera a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 litera a ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm./, nazwanej niżej ustawą kombatancką.

W motywach decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, iż M. K. był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa /UB/ w okresie 20.03.1948 - 31.10.1971 r. i ten fakt ustalono na podstawie pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z dnia 20.06.2001 r.

W toku postępowania weryfikacyjnego w/w nie sygnalizował, że do UB był skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Zatrudnienie w UB wyklucza możliwość zachowania uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /wpłynęła do Sądu w dniu 10.12.2001 r./, skarżący M. K. zarzucił naruszenie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy kombatanckiej, gdyż Kierownik Urzędu nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy związanych z jego zatrudnieniem w UB.

Rozwijając ten zarzut przyznał fakt zatrudnienia w strukturach UB, ale zarzucił, iż nie był funkcjonariuszem tego Urzędu. Był zatrudniony jako zwykły pracownik, pracował na stanowisku starszego referenta i wykonywał prace administracyjno-biurowe. Nie wykonywał zadań związanych ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Takie osoby jego zdaniem nie tracą uprawnień kombatanckich.

Podniósł też, że informacja zawarta w piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z dnia 20.06.2001 r., Nr [...] jest nieprawidłowa, bowiem skarżący był zatrudniony w strukturach UB do 1957 roku, zaś w powyższym piśmie podano, że był zatrudniony w Służbach Bezpieczeństwa do 31.10.1971 r.

Zaprzeczył też jakoby to w PUBP był zatrudniony w charakterze oficera operacyjnego.

Przebieg zatrudnienia w UB określił w swoim piśmie, które doręczył Kierownikowi Urzędu w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto zarzucił, iż do UB był skierowany przez organizację niepodległościową tj. WiN, co również podniósł w swoich wyjaśnieniach, w których podał, że w UB został zatrudniony z rekomendacji B. C., członka AK i współpracownika WiN. B. C. w roku 1951 został skazany za działalność niepodległościową.

Na podstawie akt sprawy karnej B. C. można ustalić, iż werbował on niektóre osoby do pracy w UB, z nakazu organizacji niepodległościowych.

W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Dodał, że zarzuty podniesione w skardze odnośnie przebiegu postępowania weryfikacyjnego i działalności kombatanckiej nie mają wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wprowadzenia należy nadmienić, iż z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne /art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm., nazwanej dalej przepisami wprowadzającymi/.

Sprawy, które wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 przepisów wprowadzających/.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Niesporny jest fakt, iż skarżący od 20.03.1948 r. był zatrudniony w UB. Tego faktu skarżący nie negował, przeciwnie ten fakt akcentował w życiorysie z dnia 20.10.1982 r. oraz w piśmie z dnia 1.08.2001 /K. 4/2 i 41 akt administracyjnych/. W piśmie z dnia 1.08.2001 r. określił m. innymi przebieg jego służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego i MO cytuję:

"- od 20 marca 1948 do kwietnia 1951 mł. referent, referent, st. referent PUBP P.

- od kwietnia 1951 do grudnia 1956 Kierownik R.O przy DKN S.,

- od stycznia 1957 - do lipca 1957 oficer operacyjny Referat d/s Bezp. - S. i D.

- od sierpnia /września/ 1957 - lipiec 1958 Centrum Wyszkolenia - L. - uczeń - szkoła roczna,

- od sierpnia 1958 do 31.10.1971 Z-ca Kom. Pow. MO K.".

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest tylko pełnienie służby lub funkcji i zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, służby Bezpieczeństwa w latach 1944-1956, co wynika z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy kombatanckiej.

W takim stanie rzeczy informacja zamieszczona w piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z dnia 20.06.2001 r., Nr [...] /K. 37 akt administracyjnych/ dotycząca zatrudnienia skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego w okresie 20.03.1948 - 31.12.1956 jest zbieżna z danymi podanymi przez skarżącego w piśmie z dnia 1.08.2001 r.

Oznacza to, iż skarżący w okresie 20.03.1948 - 31.12.1956 był zatrudniony w UB i pełnił następujące funkcje: młodszego referenta, referenta, starszego referenta /PUBP P./, kierownika RO przy DKN /PUBP S./. Kwestia czy skarżący do końca grudnia 1956 r. pełnił funkcję oficera operacyjnego w PUBP w S. nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem fakt pełnienia służby w strukturach w UB jest ewidentny.

Taka okoliczność, iż skarżący w okresie zatrudnienia w UB nie wykonywał zadań związanych ze zwalczaniem osób lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Polski, nie ma znaczenia w sprawie ze względu na skreślenie w ustawie kombatanckiej art. 21 ust. 3 pkt 2 /Dz. U. z 1999 r., Nr 77, poz. 862/.

W postępowaniu weryfikacyjnym skarżący w ogóle nie wspominał, że do UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe, lub przez te organizacje został zwerbowany w celu udzielania im pomocy. Przyczynę podjęcia służby w UB tłumaczył tym, że był bez pracy, bez przygotowania, ożenił się /pismo skarżącego z dnia 1.08.2001 r., K. 41/2 akt administracyjnych/. Natomiast w oświadczeniu z dnia 28.01.2001 r. /K.33 akt administracyjnych/ podał, że pracę w UB załatwił mu wujek jego żony, tj. B.C. Nie wspominał, że udzielał pomocy organizacjom niepodległościowym.

Na rozprawie sądowej /19.05.2004 r./ wyjaśnił cytuję: "Jak byłem w UB to nie współpracowałem z organizacjami niepodległościowymi".

Także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy /K. 44 akt administracyjnych/, nie poruszył kwestii związanej z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej. Dopiero w skardze zarzucił, że do UB został skierowany przez WiN, bowiem B. C., który załatwił mu zatrudnienie w tym Urzędzie był jak to określił członkiem AK i współpracownikiem WiN. Zarzut ten nie da się pogodzić z wypowiedzią skarżącego złożoną na rozprawie sądowej, że nie współpracował z organizacjami niepodległościowymi. Przy kontroli zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. skoro skarżący do tego czasu nie sygnalizował okoliczności związanych z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej, zatem zarzut na ten temat podniesiony dopiero w skardze i nie wsparty dowodami, nie mógł być brany pod uwagę.

Ciężar udowodnienia ewentualnych faktów z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej spoczywa na osobie, której dotychczasowe uprawnienia kombatanckie są weryfikowane. Zarzut podniesiony w skardze, że Kierownik Urzędu powinien przeprowadzić dowód z akt sprawy karnej B. C. /z 1951 r./ na okoliczność, że w/w werbował osoby do pracy w organach bezpieczeństwa z nakazu organizacji niepodległościowych jest bezprzedmiotowy, bowiem takiego wniosku skarżący nie zgłaszał, a po wtóre nie ma związku z osobą skarżącego.

Przy założeniu, że istotnie B. C. był członkiem organizacji niepodległościowej i z tej racji zajmował się werbowaniem różnych osób do pracy w UB w celu udzielania pomocy takiej organizacji i w toku śledztwa ujawnił nazwiska zwerbowanych /w tym również skarżącego/, to przy realiach politycznych istniejących w tamtym okresie czasu, skarżący na pewno byłby zwolniony z UB, a ponadto miałby inne kłopoty z tego powodu.

Zatrudnienie w strukturach UB przekreśla zasługi z innych tytułów. W związku z tym pełnienie przez skarżącego służby w Wojsku Polskim w okresie 23.11.1945 - 15.12.1947 i uczestniczenie w tym okresie czasu w walkach z oddziałami UPA, nie może stanowić podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich.

Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, Sąd skargę oddalił.