Postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt III ARN 30/92
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1992-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 14
journal: Dz.U. 1977 nr 38 poz. 168
law: Oświadczenie Rządowe z dnia 23 kwietnia 1977 r. w sprawie ratyfikacji przez Polską Rzeczpospolitą Ludową Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz. 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 196
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1976 nr 7 poz. 36
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
article: art. 101 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: Jeżeli w ust. 2 art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stwierdza się, iż przepisu ust. 1 tegoż artykułu "nie stosuje się" wówczas, gdy "w sprawie" orzekał już uprzednio sąd administracyjny i skargę oddalił, rozumieć to należy w ten sposób, iż sąd orzekł już merytorycznie w sprawie konkretnych interesów lub uprawnień naruszonych przez uchwałę organów samorządu terytorialnego, nie zaś "w sprawie" tej uchwały.

TEZY

Jeżeli w ust. 2 art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stwierdza się, iż przepisu ust. 1 tegoż artykułu "nie stosuje się" wówczas, gdy "w sprawie" orzekał już uprzednio sąd administracyjny i skargę oddalił, rozumieć to należy w ten sposób, iż sąd orzekł już merytorycznie w sprawie konkretnych interesów lub uprawnień naruszonych przez uchwałę organów samorządu terytorialnego, nie zaś "w sprawie" tej uchwały.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Społem (...) na uchwałę Rady Miasta (...) w przedmiocie zasad zawierania umów najmu lokali użytkowych oraz ustalania kierunków działania Zarządu Miasta ne skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 6 grudnia 1991 r. SA/Kr 1303/91

postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zasada państwa prawnego przewidziana w art. 1 obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakład, iż sfera, w której obywatele mogą występować w obronie swych praw, w wypadku ich naruszenia przez organy władzy i administracji państwowej, na drogę postępowania przed niezawisłym sądem ulegać powinna stałemu rozszerzaniu.

W razie wątpliwości na temat granic kognicji sądowej w sprawach dotyczących możliwych naruszeń opartych na przepisach prawa uprawnień lub prawnych interesów obywateli muszą być rozstrzygane zgodnie z zasadą "in dubio pro actione", a więc, że w razie wątpliwości przyjmować należy zawsze zasadę poszerzania, nie zaś zwężania granic kompetencji sądów.

Stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie także w świetle art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, które zostały ratyfikowane przez Polskę w dniu 3 marca 1977 r., a także art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, stwierdzających, że każdy uprawniony jest do tego by jego sprawa została rozpoznana sprawiedliwie, publicznie i w rozsądnym czasie przez niezawisły sąd, ustanowiony prawem.

Przepisy powyższe polski Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 7 stycznia 1992 r. /K 8/91/ odniósł również do zasady ustalania granic kompetencji sądu administracyjnego w indywidualnych sprawach obywateli z zakresu administracji publicznej.

Jest to więc zasada, która kierować powinna interpretacją przepisów całokształtu prawa proceduralnego i założeniami konstruowania polskiego systemu ochrony opartych na prawie uprawnień i interesów obywateli wobec władz publicznych.