Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej: PKZGW, organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] lipca 2015 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania W. Spółka z o.o. (dalej: Spółka, skarżący) od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej: DRZGW w P. , organ I instancji) z [...] marca 2015 r., nr [...].

W decyzji z [...] lipca 2015 r. PKZGW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

Organ I instancji w decyzji z [...] marca 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., nr [...], wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] Zjednoczeniu Budownictwa w P. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza w decyzji z [...] sierpnia 1968 r.

Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że co prawda Prezydent Miasta P. w decyzji z [...] października 2014 r., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r. Jednakże w uzasadnieniu weryfikowanej decyzji Prezydent Miasta P. wskazał, że w piśmie z 6 sierpnia 2014 r. wystąpił do A. S.A. z zapytaniem: czy w rejonie działalności firmy W. Sp. z o.o., ul. [...] znajduje się miejska sieć kanalizacji sanitarnej? Określenie "rejon" należy rozumieć jako odległość umożliwiającą podłączenie obszaru położonego przy ul. [...] do sieci kanalizacyjnej oraz czy firma W. Sp. z o.o., ul. [...] prowadzi uzgodnienia z A. S.A. w sprawie podłączenia układu wewnętrznej kanalizacji sanitarnej do miejskiej sieci kanalizacyjnej?

W piśmie z [...] września 2014 r. znak: [...] A. S.A. w odpowiedzi wskazał, że w bezpośrednim sąsiedztwie ul. [...] nie istnieje miejska sieć kanalizacji sanitarnej, umożliwiająca odprowadzenie ścieków z terenów działalności gospodarczej, zlokalizowanych w rejonie ul. [...] i [...]. W związku z powyższym Prezydent Miasta P. stwierdził, że nie został spełniony warunek upływu terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego tj. nie występuje w okolicy działalność spółki kanalizacja sanitarna umożliwiająca odprowadzenie do niej ścieków. Możliwe to będzie dopiero po wybudowaniu przez A. S.A. kanału sanitarnego, prawdopodobnie w 2015 r.

W ocenie organu I instancji, tym samym Prezydent Miasta P. uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 135 pkt 1 Prawa wodnego i uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Według organu I instancji, zaskarżone rozstrzygnięcie co do zasady okazało się trafne, niemniej jednak zawarte wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rażąco narusza prawo stwierdzając, że nie został spełniony warunek upływu terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie DRZGW w P. , błędne powoływanie się przez Prezydenta Miasta P. na przepisy art. 135 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) w zakresie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego miało znaczący wpływ na wynik sprawy. Powyższe doprowadziło organ I instancji do wniosku, że decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła: naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 16 oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W odwołaniu podniesiono następujące kwestie:

1. wniosek Spółki dotyczący uzupełnienia zawiadomienia o wszczęciu postępowania pozostał bez rozpatrzenia przez cały czas trwania tego postępowania;

2. odpisy dokumentacji postępowania zostały dostarczone do siedziby Spółki po wydaniu decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie;

3. Spółka została pozbawiona prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, w związku z czym decyzja DRZGW w P. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 10 k.p.a.;

4. postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją DRZGW w P. stanowi próbę "obejścia przepisów prawa dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych przez Marszałka Województwa [...] i jako takie nie może korzystać z ochrony prawnej", bowiem Marszałek Województwa [...] nie skorzystał z prawa do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...], co w ocenie Spółki, oznacza akceptację zawartego w niej rozstrzygnięcia;

5. zaskarżona decyzja DRZGW w P. została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r., znak: [...];

6. rozstrzygnięcie DRZGW w P. zostało wydane bez uwzględnienia treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. : sygn. akt: IV SA/Po 1199/13, sygn. akt: IV SA/Po 1258/13, sygn. akt: IV SA/Po 1260/13, sygn. akt: IV SA/Po 1257/13 oraz sygn. akt: IV SA/Po 1256/13.

Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania Spółki zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że przedmiotowe pozwolenie udzielone zostało przed dniem 1 stycznia 1975 r., a zatem w myśl art. 132a ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. z 1974 nr 38 poz. 230 ze zm.) wygasło z dniem 31 grudnia 2000 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do art. 132a ust. 2 ww. ustawy, zakłady dysponujące pozwoleniem wodno- prawnym wydanym przed 1 stycznia 1975 r., bądź zakłady, które pobierały wodę lub wprowadzały ścieki do wód, albo do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodno- prawnego, były zobowiązane złożyć wniosek o jego wydanie w terminie od dnia 1 lipca 1997 r. do dnia 30 czerwca 2000 r. Jednocześnie w myśl art. 138 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony w drodze decyzji.

Organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę datę wydania analizowanej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. , pozwolenie w niej udzielone wygasło najpóźniej dnia 31 grudnia 2000 r. W związku z tym w ocenie organu II instancji, DRZGW w P. słusznie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] Zjednoczeniu Budownictwa w P. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza decyzją z [...] sierpnia 1968 r. W ocenie organu II instancji, nie można bowiem stwierdzić, aby postępowanie to było bezprzedmiotowe, a zatem rozstrzygnięcie z [...] października 2014 r., znak: [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji odniósł się także do zarzutów odwołania skarżącego.

Skargę na decyzję PKZGW złożyła Spółka, zarzucając, nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 w związku z naruszeniem art. 10 § 1, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Spółka wnosi o: uchylenie zaskarżonej decyzji PKZGW z [...] lipca 2015 r. w całości i poprzedzającej ją decyzji DRZGW w P. z [...] marca 2015 r. oraz umorzenie postępowania. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja nie odniosła się do podstawowych kwestii podniesionych w odwołaniu z 16 kwietnia 2015 r. na decyzję DRZGW w P. Zdaniem skarżącego, jednym z podstawowych zarzutów Spółki było naruszenie art. 10 k.p.a. PKZGW w zaskarżonej decyzji wręcz sam sobie zaprzecza stwierdzając, że "należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Według skarżącego, DRZGW w P. zastosował wprawdzie art. 10 k.p.a., ale w sposób niedorzeczny. Wezwał bowiem do zapoznania się z materiałem dowodowym na wstępie postępowania, w sytuacji, gdy z oczywistych względów nie było zebranego żadnego nowego materiału dowodowego. Takie zastosowanie art. 10 k.p.a. stanowi rażące naruszenie sensu obowiązywania tego przepisu prawa, który ze swej istoty ma dać możliwość stronie postępowania zapoznania się z zebranym materiałem na końcowym etapie postępowania, a nie na jego początku. Zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami na wstępnym etapie postępowania nie stanowi spełnienia obowiązku ciążącego na organie administracji, określonym w art. 10 k.p.a.

Według skarżącego, DRZGW w P. nie dał Spółce możliwości zapoznania się końcowego z zebranym materiałem dowodowym. Taka sytuacja stanowi uniemożliwienie stronie składania wniosków dowodowych, o których mowa w przytoczonych przez PKZGW wyrokach sądowych. W tym przypadku chodzi o brak możliwości złożenia jakichkolwiek wniosków o dopuszczenie dowodów przewidzianych w k.p.a. Tylko ze względu na powyższą okoliczność zaskarżona decyzja powinna zostać w całości uchylona.

Zdaniem skarżącego, szczególnie bulwersujący jest fakt, że PKZGW w ogóle nie odniósł się do przedstawionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez DRZGW w P. podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, oraz art. 9 k.p.a. Organ II Instancji zignorował fakt, że zasady określone w powyższych przepisach prawa mają charakter normatywny i stanowią istotę każdego postępowania administracyjnego. W toku niniejszego postępowania powyższe zasady prawa zostały rażąco naruszone, a PKZGW w ogóle nie wypowiedział się na temat powstałego problemu. W ocenie skarżącego, kompletnie anachroniczne jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jakoby stronie powinno wystarczyć prawo sporządzania odpisów i notatek w obecności pracownika organu administracji.

W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy stał się konieczny ze względu na fakt uchylenia się przez DRZGW w P. wyjaśnienia przyczyn wszczęcia postępowania. Wymienione powyżej zasady prawa zostały także rażąco naruszone poprzez dostarczenie do siedziby Spółki dokumentów zebranych w niniejszej sprawie już po wydaniu przez DRZGW w P. decyzji z [...] marca 2015 r. Zdaniem skarżącego, nie jest trafne również uzasadnianie przez PKZGW próby obejścia prawa przez Marszałka Województwa [...] , który nie skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r. Postępowanie o stwierdzenie nieważności, jak słusznie zauważa PKZGW, jest postępowaniem nadzwyczajnym. Nie może więc po upływie terminu do złożenia odwołania, zastępować trybu zwyczajnego. Od dnia, w którym decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r. stała się ostateczna, a dniem złożenia przez Marszałka Województwa [...] pisma do DRZGW w P., nie powstały absolutnie żadne nowe okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym.

W ocenie skarżącego, DRZGW w P., a także PKZGW w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, obowiązani byli stosować nie tylko ustawę z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, lecz także inne ustawy dotyczące przedmiotu postępowania. Dotyczy to według skarżącego, art. 3 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Według Spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. we wszystkich wyrokach wskazanych w odwołaniu z 16 kwietnia 2015 r., a także Prezydent Miasta P. w decyzji z [...] października 2014 r. słusznie uwzględnili wszelkie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące posiadanego przez Spółkę pozwolenia wodno-prawnego, a nie tylko wybiórczo jedną z wielu ustaw dotyczących przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W dniu 5 lutego 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o odroczenie terminu rozprawy. Skarżący wnosi o odroczenie terminu rozprawy, ze względu na nie dające się przełożyć spotkania i obowiązki służbowe związane z reprezentowaną Spółką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga podlegała uwzględnieniu jednakże z innych przyczyn niż wskazanych w skardze. Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych i konfrontacja wyników tej analizy z treścią zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat mających zastosowanie przepisów prawa procesowego, nie pozwoliły Sądowi na uznanie sprawy za wyjaśnioną w należyty sposób.

Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niesporne bowiem jest, że istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności zostały ustalone przez organy obu instancji w oparciu o dokumenty zgromadzone w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r. obejmującej: pobór wód podziemnych, odprowadzanie wód powierzchniowych z odwodnienia wykopu dla torów kolejowych własnej bocznicy, odprowadzanie wód opadowych i z mycia pojazdów, odprowadzanie ścieków technologicznych, odprowadzanie ścieków sanitarnych do cieku P.

W niniejszej sprawie organy obu instancji nie wykazały rażącego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Według tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Treść art. 105 § 1 k.p.a. nie daje organowi podstawy prawnej do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sytuacji negatywnej oceny co do możliwości umorzenia postępowania w tym trybie.

Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Przepis ten stanowić może jedynie podstawę do wydania decyzji pozytywnej - w razie stwierdzenia przez organ, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Organ I instancji zasadnie uznał, że pozwolenie wodnoprawne Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r. wygasło najpóźniej w dniu 31 grudnia 2000 r. i skutek ten nastąpił z mocy prawa. Powyższe oznacza, że przepisy art. 138 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, nie mają zastosowania do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów ustawy z 30 maja 1962 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 34, poz. 158 i z 1971 r. nr 12, poz. 115). Tym samym organ I instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia wymienionego pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 130, poz. 1087 ze zm.) utraciło swój przedmiot, gdyż nie istnieje w obrocie akt prawny, który mógłby być wygaszony w takim postępowaniu. W ocenie organu I instancji, kontrolowane postępowanie stało się więc bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a.

DRZGW w P. w decyzji z [...] marca 2015 r., stwierdził że Prezydent Miasta P. w decyzji z [...] października 2014 r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r. Jednakże w uzasadnieniu weryfikowanej decyzji Prezydent Miasta P. wskazał, że pismem z 6 sierpnia 2014 r. wystąpił do A. S.A. z zapytaniem: czy w rejonie działalności firmy W. Sp. z o.o., ul. [...] znajduje się miejska sieć kanalizacji sanitarnej? Oraz czy firma W. Sp. z o.o., ul. [...] prowadzi uzgodnienia z A. S.A. w sprawie podłączenia układu wewnętrznej kanalizacji sanitarnej do miejskiej sieci kanalizacyjnej?

Organ I instancji w konsekwencji poczynionych ustaleń uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie co do zasady okazało się trafne, niemniej jednak zawarte wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rażąco narusza prawo stwierdzając, że nie został spełniony warunek upływu terminu ważności pozwolenia wodno prawnego. Zdaniem organu I instancji, błędne powoływanie się przez Prezydenta Miasta P. na przepisy art. 135 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 Prawo wodne w zakresie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego miało znaczący wpływ na wynik sprawy.

Powyższe doprowadziło organ I instancji do błędnego stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem NSA, "Przesłankę rażącego naruszenia prawa należy upatrywać nie w błędach wykładni przepisu, lecz w jasnych i niedwuznacznych przekroczeniach prawa i to takich, które z uwagi na ich skutki powodują, że dotkniętego wadą rozstrzygnięcia nie da się pogodzić z panującym porządkiem prawnym. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje więc przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub odmowy jego przyznania wbrew wszystkim przesłankom przepisu", (zob. wyrok NSA z 26 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2573/13, LEX nr 1780493). W orzecznictwie przesłanka rażącego naruszenia prawa wiąże się z trzema okolicznościami: oczywistością naruszenia prawa, charakterem przepisu, który został naruszony oraz ekonomicznymi lub gospodarczymi skutkami, które wywołała rażąca sprzeczność. Ponadto rażąca sprzeczność ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu.

Analiza dotychczasowego orzecznictwa i piśmiennictwa wskazuje, że za punkt wyjścia dla ustalenia pojęcia "rażące naruszenie prawa" należy przyjąć słownikowe rozumienie słowa "rażący". "Rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży (Uniwersalny słownik języka polskiego - red. S. Dubisz, t. 2, Warszawa, 2003 r.; Nowy słownik języka polskiego, red. E. Sobol- Warszawa, 2003; Słownik współczesnego języka polskiego - red. B. Dunaj - Warszawa, 1996 r., wyrok NSA z dnia 20 października 2006 r., II FSK 113/06, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., I OSK 883/05).

W orzecznictwie przesłanka rażącego naruszenia prawa wiąże się z trzema okolicznościami: oczywistością naruszenia prawa, charakterem przepisu, który został naruszony oraz ekonomicznymi lub gospodarczymi skutkami, które wywołała decyzja. Oczywiste naruszenie prawa to rzucająca się w oczy sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa, stanowiącym jego postawę prawną (wyrok WSA w Warszawie z 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 161/06). Jednakże sama oczywistość naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o jego rażącym naruszeniu, jeżeli nie wystąpią pozostałe dwie przesłanki (wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/ Wa 513/05, wyrok WSA w Gliwicach z 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/GL 633/11). Wskazuje się tutaj także, że konieczne jest porównanie skutków stwierdzonego naruszenia prawa przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy.

O rażącym naruszeniu prawa można będzie mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. W innych zaś orzeczeniach wskazuje się, że owa rażąca sprzeczność ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu (wyrok NSA z dnia 26 maja 2003 r., III FSK 2347/01). W orzecznictwie ponadto wskazuje się, że rażące naruszenie prawa może nastąpić:

- w fazie wyboru przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2004 r., III SA 2731/02); w sytuacji gdy organ zastosował niewłaściwy przepis, a zastosowanie innego - właściwego - i tak nie prowadziłoby do odmiennego rozstrzygnięcia to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa;

- w fazie ustalania materiału dowodowego (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., III SA 3279/99), nie może dość do rażącego naruszenia prawa, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od oceny jej stanu faktycznego;

- w fazie subsumcji (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., I SA 1506/00); nie ma rażącego naruszenia prawa, gdy zastosowanie przepisu wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego;

- w fazie formułowania ocen prawych (wyrok NSA z dnia 26 maja 2003 r., III SA 2347/01) może dojść do rażącego naruszenia prawa, gdy wbrew treści przepisu nadano uprawnienia bądź ich odmówiono albo nałożono na stronę obowiązek bądź go odmówiono, a treść wydanej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przy ich pierwszym zestawieniu ze sobą.

Analizując powyższe przypadki i orzecznictwo sądów administracyjnych z zakresu art. 107 k.p.a. wskazać należy, że nie można w sposób uproszczony rozumieć i upatrywać rażącego naruszenia prawa - tak, jak to przedstawiają organy I oraz II instancji. Nie może dojść zatem do rażącego naruszenia prawa poprzez umieszczenie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień rażąco naruszających prawo, według których spełniony został warunek upływu terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego.

Należy podkreślić, że wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a nie w jej uzasadnieniu. Oznacza to, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu. Decyzja rażąco naruszająca prawo to taka decyzja, która wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Wskazać należy, że decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] października 2014 r. jest prawidłowa, mimo błędnego uzasadnienia. Błędne uzasadnienie decyzji nie może mieć bowiem wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Decyzja Prezydenta Miasta P. została częściowo błędnie uzasadniona, nie to jednak miało wpływ na dalszy bieg sprawy z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r., obejmującej pobór wód podziemnych, odprowadzanie wód powierzchniowych z odwodnienia wykopu dla torów kolejowych własnej bocznicy, odprowadzanie wód opadowych i z mycia pojazdów, odprowadzanie ścieków technologicznych, odprowadzanie ścieków sanitarnych do cieku P.

Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa poprzez wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta P. , że nie został spełniony warunek upływu terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego. Wbrew twierdzeniu organów obu instancji błędne powołanie się przez Prezydenta Miasta P. na przepisy art. 135 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zakresie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem i tak wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło z mocy prawa. W trakcie trwającego postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. nie było bowiem przedmiotu tego postępowania.

Z uwagi na wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa Prezydent Miasta P. mógł zastosować instytucję prawną odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1968 r. obejmującej pobór wód podziemnych, odprowadzanie wód powierzchniowych z odwodnienia wykopu dla torów kolejowych własnej bocznicy, odprowadzanie wód opadowych i z mycia pojazdów, odprowadzanie ścieków technologicznych, odprowadzanie ścieków sanitarnych do cieku P. Jednakże skoro organ wszczął to postępowanie to prawidłowo umorzył to postępowanie.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią zatem ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. C w zw. Z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.