Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1094/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Starosty Powiatu M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] stwierdzającą w pkt. [...]., że północna część działki ew. nr [...], objęta dawnym wykazem hipotecznym [...] - podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na mapie stanowiącej integralną część niniejszej decyzji (mapa określająca przebieg granicy części działki nr [...]) obszar ten został zaszrafowany, oznaczony jako [...] i wyznaczają go od strony południowej punkty [...] i [...], od strony północno - wschodniej granicę ewidencyjną określają granice działki ew. nr [...], natomiast od strony zachodniej granice działki ew. [...] oraz stwierdzającą w pkt II., że pozostała część działki ew. [...] objęta dawnym wykazem hipotecznym [...], oznaczona na ww. mapie jako [...] granicząca od strony wschodniej z działką ew. nr [...], od strony południowej z działką ew. [...], od strony zachodniej z działką drogową [...], od strony północnej z obszarem, który podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (pkt I ) oraz działką ew. [...]- nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002 r. E. H. de H., reprezentowana przez adwokata S. B., zwróciła się do Wojewody M. o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzji stwierdzającej, że majątek ziemski "D. Z. M." objęte księgą wieczystą [...] położony w M., gm. K. W., w części stanowiącej zespół pałacowo - parkowy, stanowiący byłą własność J. H. de H. nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), zwanego dalej "dekretem".

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...], Wojewoda M. stwierdził, że będący przedmiotem wniosku zespół pałacowo - parkowy położony w M. na działce ewidencyjnej nr [...] wraz z całym majątkiem ziemskim "D. Z. M." objętym księga wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy M. podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawczyni, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił ww. decyzję Wojewody M. w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 414/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1504/06, Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r.

Decyzją z [...] września 2008 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2002 r.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1809/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2002 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. H. de H., Wojewoda M. stwierdził w punkcie I, że północna część działki ew. nr [...] objęta dawnym wykazem hipotecznym [...]- podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Na mapie stanowiącej integralną część decyzji obszar ten został zaszrafowany, oznaczony jako [...] i wyznaczają go od strony południowej punkty [...] i [...], od strony północno - wschodniej granicę ewidencyjną określają granice działki ew. nr [...] , natomiast od strony zachodniej granice działki ew. nr [...]. Natomiast w punkcie II ww. decyzji stwierdził, że pozostała część działki ew. nr [...] objęta dawnym wykazem hipotecznym [...], oznaczona na mapie jako [...] granicząca od strony wschodniej z działką ew. nr [...], od strony południowej z działką ew. [...], od strony zachodniej z działką drogową [...], od strony północnej z obszarem który podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu określonym w punkcie I decyzji oraz z działką ew. nr [...] - nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda podniósł, iż przedmiotem postępowania jest część majątku ziemskiego "D. Z. M." objętego księgą wieczystą [...] położonego w M., gm. K. W., stanowiącego zespół pałacowo - parkowy, będący byłą własnością J.H. de H. (zaświadczenie Sądu Rejonowego w M. Wydział IV Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2012 r., sygn. [...] wskazuje, że w wymienionym wykazie hipotecznym własność przedmiotowych nieruchomości wpisana została na rzecz J. H. de H.). Potwierdza to również zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] lipca 1946 r., nr L.p. [...], o przejęciu nieruchomości ziemskiej D. Z. M. na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W ocenie organu, kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest ustalenie znaczenia pojęcia "nieruchomości ziemskiej" użytej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, bowiem sam dekret nie zawiera jego legalnej definicji.

Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż w niniejszej sprawie jego ocenie podlega okoliczność wykorzystywania gruntów na cele gospodarki rolnej, i szerzej jakiegokolwiek związku funkcjonalnego nieruchomości lub jej części z częścią wykorzystywaną do produkcji rolnej.

W ocenie Wojewody, zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja wykazuje iż obszar majątku "D. Z. M." wynosił [...] ha (dowód: zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] lipca 1946 r. nr [...] o przejęciu nieruchomości ziemskiej D. Z. M. na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu). Z kolei, w innym dokumencie archiwalnym wykazano, iż powierzchnia ogólna majątku M. wynosiła [...] ha, w tym [...] ha użytków rolnych (dowód: dokumentacja archiwalna - lista nadziału ziemi, pochodząca z Archiwum Narodowego w K. , sygn. arch. [...]). W ocenie organu, pomimo wykazanych rozbieżności w kwestii powierzchni ww. majątku należy stwierdzić, iż norma obszarowa określona w art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu (tj. [...] ha użytków rolnych lub [...] ha powierzchni ogólnej) została spełniona aby przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Następnie organ wskazał, iż mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt IV Sa/Wa 1809/08, oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1504/06, zawierające wskazówki do dalszego prowadzenia sprawy, organ zbadał okoliczności dotyczące wykorzystywania przedmiotowej działki na cele gospodarki rolnej oraz ewentualnego występowania związku funkcjonalnego między zespołem pałacowo-parkowym a pozostałą częścią majątku wykorzystywaną do produkcji rolnej, ustalając stan faktyczno - prawny na dzień [...] września 1939 r. jak i na dzień [...] września 1944 r.

Organ podniósł, iż na działce ewidencyjnej nr [...] w części opisanej na mapie stanowiącej integralną cześć niniejszej decyzji, sporządzonej przez geodetę upr. A. B. ks. rob. [...], jako obszar [...] graniczący od strony wschodniej z działką ew. nr [...], od strony południowej z działką ew. [...], od strony zachodniej z działką drogową [...], od strony północnej z obszarem który podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu oraz działką ew. [...], mieścił się budynek pałacu, budynek lamusa, budynek pralni i kuchni wraz z pomieszczeniami gospodarczymi kucharza mieszczący się po wschodniej stronie pałacu. W pobliżu budynku kuchennego mieściła się lodownia. Dodatkowo, przy lamusie mieścił się także budyneczek, który był stajnią dla koni pod wierzch. W stajni tej, jak wynika z zeznań E. H. de H. oraz z oświadczenia T. M. złożonego w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 2011 r., trzymane były dwa konie pod wierzch. Jak oświadczyła T.M. konie te były wykorzystywane jedynie dla celów rekreacyjnych H. H. de H. do przejażdżek konnych. Organ wskazał, iż z kolei, jeśli idzie o przeznaczenie budynku kuchni, świadek T. M. zeznała w dniu [...] maja 2011 r., iż: "kuchnia służyła wyłącznie potrzebom pałacu - jego właścicielom i gościom. W pobliżu budynku kuchennego znajdowała się lodowania (podziemne pomieszczenie zbudowane w skarpie drogi prowadzącej od bramy wjazdowej do podjazdu). Na terenie parku za kuchnią mieścił się lamus służący również wyłącznie potrzebom pałacu, w którym przechowywane były nieużywane meble, kufry z ubraniami itp." Organ wskazał, iż jak wynika z oświadczenia świadka T. M., w latach 1918 - 1939 jak i w czasie II wojny światowej często przebywała ona w pałacu H. w M., co potwierdza dodatkowo wiarygodność jej oświadczenia. Organ powołał się również na protokół zeznań strony E.H. de H. z dnia [...] lipca 2011 r., dokumentację pochodzącą z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. obejmującą kartę ewidencyjną zabytków architektury i budownictwa dla budynku dworu, opracowaną przez A. M. w 1998 r., mapy ewidencyjne oraz plan gruntów ośrodka z majątku M. w gminie K. W., sporządzony w 1945 r.

Wojewoda wskazał, iż sam budynek pałacu wykorzystywany był jako dom mieszkalny. W roku 1939 zamieszkiwany był przez rodzinę H., a następnie w czasie okupacji zamieszkiwany był także przez rezydentów. Pałac liczył 30 pokoi. Jak zeznała strona E. H. de H. "dom był pełen", (dowód: protokół zeznań strony E. H. de H. z dnia [...] lipca 2011 r.; oświadczenie T. M. z dnia [...] maja 2011 r.) Dwór mieścił się (i mieści) na wzniesieniu pośrodku rozległego parku. Otoczony był (i jest ) parkiem od strony północnej i południowej oraz południowa wschodniej. W narożniku południowo wschodnim znajdowała się i znajduje się nadal brama wjazdowa częściowo otoczona murem, który istniał w 1944 r. Wzdłuż granicy działki nr [...] biegnie droga do dalszej części folwarcznej majątku, droga prowadzi do K. W parku znajdował się (i znajduje się) wąwóz. Mieścił się on we wschodniej części założenia. Wąwóz pokryty jest masywnym drzewostanem o składzie gatunkowym sugerującym jego pochodzenie naturalne, dużym udziale starodrzewia. Dnem wąwozu biegnie w kierunku południowym czytelny ślad ścieżki rozdwajającej się w połowie długości wąwozu. Granicę wąwozu znajdującego się w parku (lesie) wyznaczał starodrzew, (dowód: protokół z oględzin nieruchomości z dnia 20 września 2012 r., dokumentacja konserwatorska - karta ewidencyjna dla dworu; ewidencja założenia dworsko -parkowego w M. woj. K., gm. K. W., opracowana przez R. S., G. S., 1993 r. pochodząca z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K., ewidencja parku dworskiego w M., gm. K.W., woj. K. (w formie mapy), nadesłana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w W. przy piśmie z dnia [...] października 2012r. nr [...]).

Wojewoda podniósł również, iż całość parku dworskiego na terenie oznaczonym nr hipotecznym [...] uznana została za zabytek podlegający ochronie, na mocy decyzji Urzędu Wojewódzkiego K. z dnia [...] października 1947 r. nr [...]. Z tej samej daty tj. z [...] października 1947 r. pochodzi decyzja nr [...], w której objęto ochroną konserwatorską budynek pałacu na terenie posiadłości oznaczonej nr hipotecznym [...]. Decyzją z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. wpisał do rejestru zabytków pałac z XVIII/XIX wieku wraz z otaczającym go parkiem, poł. w M. Decyzja ta stanowi zatem powtórzenie ww. decyzji z 1947 r.

Powołując się na orzecznictwo dotyczące związku funkcjonalnego Wojewoda stwierdził, iż ta część nieruchomości, która stanowiła grunty rolne pełniła funkcję gospodarczą. Natomiast budynek pałacu otoczony parkiem usytuowany na działce ew. nr [...] pełnił funkcje mieszkaniową. Obie te funkcje: gospodarcza i mieszkaniowa są funkcjami rozdzielnymi, nie spełniającymi tych samych celów. Dlatego też, w jego ocenie, trudno jest mówić o związku funkcjonalnym pomiędzy budynkiem pałacu i jego najbliższym otoczeniem a pozostałą częścią gospodarczą majątku ziemskiego "D.Z. M. Także bezpośrednio sąsiadujące z pałacem budynki (dz. ew. [...]), a to budynek kuchni (i pomieszczenia z nim związane), pralni, lodowni, lamusa (służący na potrzeby mieszkańców pałacu i ich gości, pełniły funkcje usługowe, pomocnicze dla pałacu) nie pełniły funkcji gospodarczych. Trudno także mówić o związku funkcjonalnym pomiędzy budynkiem przeznaczony dla koni cugowych (wierzchowych) a pozostałą częścią gospodarczą majątku ziemskiego "M.", bowiem budynek ten pełnił funkcje usługowe z racji przechowywania w nim koni wierzchowych.

Organ wskazał, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym o związku funkcjonalnym rezydencji z gospodarstwem rolnym nie mogą decydować powiązania podmiotowe, finansowe czy terytorialne. Ponadto, przejęcie pałacu nie mogło realizować celów, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt d i e, gdyż jest w nich mowa o zarezerwowaniu terenów pod określone cele a nie obiektów.

Podsumowując, organ ustalił, iż obszar oznaczony jako [...], na którym mieścił się zabytkowy pałac wraz z otaczającym go parkiem i wąwozem, stanowił nieruchomość o charakterze mieszkalno - rekreacyjno - wypoczynkowym. Zatem, jako nieposiadający charakteru rolnego, niemający związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz niewykorzystany na żaden cel określony w art. 1 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. nie mógł być uznany za nieruchomość ziemską w rozumieniu przepisów tegoż dekretu, a w konsekwencji nie podpadał pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Natomiast obszar oznaczony na mapie jako [...], jako będący użytkiem rolnym o charakterze rolniczym (ogród warzywny) podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Mógł on bowiem zostać wykorzystany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.

Odwołanie od powyższej decyzji, w zakresie dotyczącym części działki ewidencyjnej nr [...] oznaczonej na mapie stanowiącej załącznik do decyzji jako "[...]", wniósł Starosta M. zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że działka ew. nr [...], na której mieścił się pałac wraz z parkiem nie miała charakteru rolnego ani związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podniósł również, że we wschodniej części działki nr [...] mieścił się sad, co świadczy o istnieniu funkcjonalnej łączności pałacu z resztą majątku oraz że M. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyraził zgody na podział działki nr [...], co czyni wprowadzony w zaskarżonej decyzji podział sprzecznym z decyzją konserwatora zabytków.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdzającą w pkt. I., że północna część działki ew. nr [...], objęta dawnym wykazem hipotecznym [...]- podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na mapie stanowiącej integralną część niniejszej decyzji (mapa określająca przebieg granicy części działki nr [...]) obszar ten został zaszrafowany, oznaczony jako [...] i wyznaczają go od strony południowej punkty 1 i 2, od strony północno - wschodniej granicę ewidencyjną określają granice działki ew. nr [...], natomiast od strony zachodniej granice działki ew. [...] oraz stwierdzającą w pkt II., że pozostała część działki ew. [...] objęta dawnym wykazem hipotecznym [...] , oznaczona na ww. mapie jako [...] granicząca od strony wschodniej z działką ew. nr [...], od strony południowej z działką ew. [...], od strony zachodniej z działką drogową [...], od strony północnej z obszarem, który podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (pkt I ) oraz działką ew. [...]- nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister stwierdził, że odwołanie odnosi się wyłącznie do decyzji Wojewody w zakresie dotyczącym części działki ewidencyjnej nr [...] oznaczonej na mapie stanowiącej załącznik do decyzji jako "[...]". Z tego względu ww. decyzja Wojewody w odniesieniu do części działki ewidencyjnej nr [...] oznaczonej na mapie stanowiącej załącznik do decyzji jako "[...]" stała się ostateczna.

Organ odwoławczy podniósł, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że zespół dworsko - parkowy w M. w dacie przejęcia na cele reformy rolnej nie był typową nieruchomością rolną, miał charakter mieszkaniowo - rekreacyjny. Świadczy o tym, w ocenie organu, faktyczne wydzielenie dworu przez wzniesienie go pośrodku rozległego parku na stoku wzniesienia oraz usytuowanie w pewnej odległości od niego zabudowań folwarcznych i zabudowań administracyjno gospodarczych (opracowanie Ośrodka Dokumentacji Zabytków w W. Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa). W okresie przedwojennym zespół, poza dworem, obejmował ponadto domek ogrodnika, budynek pralni i kuchni. W tym czasie rozbudowano też folwark wznosząc dom podjazdowego i rządcy, W ocenie Ministra, okoliczności te świadczą o prowadzeniu spraw z zakresu zarządzania majątkiem poza budynkiem dworu, bowiem w rządcówce mieściło się biuro i mieszkanie administratora majątku. Dokumenty zgromadzone w sprawie nie potwierdzają faktu, aby na terenie zespołu prowadzono uprawy rolne. Z planu gruntów ośrodka z majątku M. wynika jedynie, że od strony północnej przylegały do zespołu ogrody warzywne, zaś od strony wschodniej przylegał sad o powierzchni przekraczającej [...] ha. Minister wskazał ponadto, że ze złożonych przez T.M. wyjaśnień wynika, że cały teren wokół pałacu był ogrodzony murowanym parkanem z drewnianymi przęsłami i w ten sposób oddzielony od wsi oraz części gospodarczo - rolniczej majątku. W pałacu mieściły się jedynie pokoje pomieszczenia mieszkalne, a sprawy związane z działalnością i produkcją gospodarstwa rolnego odbywały się poza obszarem pałacowo - parkowym i zajmował się nimi administrator mieszkający w domu usytuowanym poza wymienioną częścią, w którym mieściło się również biuro administracyjne. Organ podniósł, iż powyższe zeznania są zbieżne z treścią protokołu przesłuchania E. H. D. H., która stwierdziła, że administrator (pan Z.) zamieszkiwał w budynku nazywanym domem administratora, mieszczącym się poza terenem pałacowo - parkowym. Ponadto, zgodnie z zeznaniem zespół dworski był odgrodzony od części gospodarczej murem, a na jego terenie znajdowały się ogrody warzywne i sad - wykorzystywane na własne potrzeby.

W ocenie Ministra, wskazane zeznania są zgodne z ustaleniami poczynionymi na podstawie protokołu z dnia [...] kwietnia 1951 r., planu gruntów ośrodka z majątku Mianocice oraz dokumentacji konserwatorskiej i w związku z tym nie ma podstaw do ich kwestionowania. Ponadto, oceniając charakter terenu objętego wnioskiem Minister powołał się na treści zawarte w Ewidencji założenia dworsko - parkowego w M., Katalog Parków Województwa K., sporządzonej w 1993 r., na zlecenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Zgodnie z nimi, dwór otoczony był parkiem od strony północnej i południowej oraz południowo wschodniej. Po wschodniej stronie dworu znajdował się niewielki budynek pralni z kuchnią. W części południowej założenia rozbudowie uległ folwark, znajdujący się po obu stronach drogi dojazdowej do dworu. A około 1936 roku został tu wzniesiony budynek mieszczący mieszkanie pojazdowego i rządcy.

W ocenie Ministra, wszystkie źródła dowodowe (dokumenty archiwalne, zeznania świadków, dokumentacja konserwatorska, mapy) dotyczące przedmiotowej nieruchomości są ze sobą zbieżne i w sposób jednoznaczny pozwalają stwierdzić, że teren zespołu pałacowo - parkowego nie był funkcjonalnie powiązany z resztą majątku, a na terenie działki objętej wnioskiem, poza budynkiem mieszkalnym, znajdował się park oraz ogród warzywny. Żaden z obiektów architektonicznych znajdujących się na terenie zespołu, w szczególności same zabudowania mieszkalne, nie były z uwagi na swoje zasadnicze przeznaczenie związane z gospodarką rolną. Nie można również wskazać, że którykolwiek z wymienionych obiektów został w sposób trwały, w całości lub w części

przystosowany do celów rolniczych, w tym do sprawowania zarządu nad folwarkiem. Zarząd sprawowany był przez administratora zamieszkującego odrębny budynek znajdujący się poza obszarem mieszkalno - parkowym.

Powołując się na dokonane ustalenia w sprawie i orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy nie podzielił zawartej w odwołaniu interpretacji art. 2 ust. 1 lit. e dekretu oraz stanowiska o istnieniu związku funkcjonalnego między sadem a zespołem dworsko - parkowym.

Odnosząc się do zarzutu sprzeczności decyzji Wojewody z decyzją konserwatora zabytków o odmowie podziału nieruchomości objętej wnioskiem, Minister podkreślił, że bezpośrednim skutkiem decyzji w przedmiocie podpadania (lub niepodpadania) nieruchomości pod działanie dekretu nie jest, jak sugeruje skarżący, podział nieruchomości. Orzeczenie wydane w ramach postępowania dekretowego nie narusza decyzji konserwatorskiej, a ocena organu wyrażona w kontrolowanym rozstrzygnięciu podyktowana była odmiennym charakterem nieruchomości objętej wnioskiem, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż Wojewoda, w wykonaniu zapadłych w sprawie wyroków zbadał i ocenił okoliczności wykorzystania działki będącej przedmiotem wniosku na cele związane z prowadzeniem gospodarki rolnej. Nie pominął również kwestii związanych z oceną istnienia związku funkcjonalnego między przedmiotowym zespołem pałacowo - parkowym, a pozostałą częścią majątku. Zaś, w celu precyzyjnego określenia poszczególnych części nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, Wojewoda zlecił wykonanie mapy, która stanowi integralną część decyzji i w sposób nie budzący wątpliwości oznacza część działki podpadającą oraz część działki niepodpadającą pod działanie przepisów dekretu, W ocenie Ministra, oznacza to, iż w sposób prawidłowy oznaczono przedmiot rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję złożył Starosta Powiatu M. zarzucając:

1) naruszenie przepisów wyznaczających ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją tj. art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a.

2) obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że zespół pałacowo - parkowy położony na działce ewidencyjnej nr [...] w M. podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi Starosta podniósł, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie zachował reguł wyznaczonych normami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazał, iż ustalenia organu opierają się głównie na zeznaniach T. M. i E. H. d. H. (bezpośrednio zainteresowanej zwrotem majątku) oraz odpisie protokołu z [...] kwietnia 1951 r., opracowaniu Ośrodka Dokumentacji Zabytków w W. Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa i Katalogu Parków Województwa K. z 1993 r. Starosta podniósł, iż powyższe opracowania powstały dziesiątki lat od daty przejęcia majątku i trudno je uznać za w pełni wiarygodne dokumenty. Ich opracowanie służyło bowiem innym celom niż ocena czy majątek ziemski podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Organ błędnie ustalił, że żaden z obiektów architektonicznych, a w szczególności same zabudowania mieszkalne nie były związane z gospodarką rolną.

Skarżący wskazał, iż z dokumentów archiwum M. Urzędu Wojewódzkiego wynika, że przedmiotowy zespół pałacowo - parkowy był położony w północnej części majątku w centrum terenu zabudowanego należącego do majątku, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań folwarcznych. Działka oznaczona obecnie nr [...] w latach 40-tych XX-go wieku zabudowana była budynkami pałacu, czworaków oraz chlewika, co wskazuje na jej rolniczy charakter. We wschodniej części działki znajdowała się szopa, po której pozostały obecnie same fundamenty.

Skarżący podniósł, iż dekret nie przewidywał wyłączenia budynków spod działania jego przepisów. Art. 19 ww. dekretu (w pierwotnym brzmieniu) wskazuje jednoznacznie na fakt, iż na rzecz Skarbu Państwa przejmowano wszystkie nieruchomości, bez żadnego wyjątku. Fakt, że intencją ustawodawcy było objęcie dekretem zespołów pałacowo i dworsko - parkowych potwierdzają również przepisy § 11 oraz § 44 rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 marca 1945 r. do ww. dekretu. § 11 wymienia przedmioty nie podlegające przejęciu od właścicieli ziemskich. Zabudowania dworskie i przemysłowe zostały wymienione w § 44 pkt 3 jako nieruchomości przejęte na cele reformy rolnej, które jednak nie podlegają podziałowi w ramach parcelacji majątków.

Ponadto, skarżący wskazał, iż na istnienie związku funkcjonalnego pałacu z gospodarstwem rolnym majątku "D. Z. M." wskazuje jego usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie budynków gospodarczych, w centrum terenów zabudowanych majątku. Na działce posadowiono budynek chlewika, co wskazuje na przynajmniej częściowo rolniczy charakter najbliższego otoczenia pałacu. Obok wskazanych powiązań terytorialnych, istniały także powiązania finansowe, polegające na utrzymywaniu pałacu wyłącznie z dochodów pochodzących z gospodarstwa rolnego. Ponieważ w pałacu zamieszkiwał właściciel majątku, zachodzą również powiązania organizacyjne. Pałac wraz z pozostałą częścią zespołu pałacowo - parkowego był ujawniony w jednej księdze wieczystej. Nie był wyodrębniony jako osobna nieruchomość, ani jako osobna działka.

W ocenie skarżącego, z mapy ewidencyjnej majątku bezspornie wynika, że pałac wraz z parkiem nie był wydzieloną enklawą wśród obcych gruntów. Otoczony był bowiem kompleksem użytków rolnych należących do właściciela tego majątku, dlatego stanowił terytorialnie i przestrzennie jednolitą całość, ściśle powiązaną z resztą majątku. Usytuowanie zespołu pałacowo - parkowego wskazuje na to, iż należy traktować go jako ośrodek gospodarczy, typowe siedlisko, które pełniło funkcję mieszkalno - gospodarczą.

Starosta nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem Ministra w kwestii sprzeczności decyzji Wojewody z decyzją konserwatora zabytków odmawiającą dokonania podziału działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Objęta wnioskiem E. H. d. H. nieruchomość została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), dalej zwanego "dekretem". Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, na cele reformy rolnej podlegały przejęciu nieruchomości ziemskie, mające charakter rolniczy, a więc takie nieruchomości, które mogły być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, pod warunkiem, że stanowiły własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych i o ile ich rozmiar łączny przekraczał powierzchnię wskazaną w tym przepisie.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 dekretu, z dniem wejścia w życie tego aktu wszystkie nieruchomości ziemskie nim objęte przeszły z mocy samego prawa (ex lege) bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa. Dekret wywołał więc skutki rzeczowe w postaci przejścia wymienionych w nim nieruchomości z mocy prawa na własność Państwa. Z kolei § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. stanowi podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Nie budzi wątpliwości w doktrynie ani w orzecznictwie, że wykładnia powyższych przepisów powinna być dokonywana przy założeniu, iż materia regulowana dekretem, dotycząca przejęcia majątków ziemskich dla realizacji celów reformy rolnej bez odszkodowania, wymaga ścisłej interpretacji jego przepisów jako uregulowań szczególnych. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym nie podlegają wykładni rozszerzającej przepisy pozbawiające prawa własności (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 IX 1991 r., sygn. akt III CZP 90/91, OSNC19992, nr 5, poz. 72; wyrok Sądu Najwyższego z 8 V 1992 r., sygn. akt III ARN 23/92, OSP z 1993 r. Nr 3, poz. 47). W ocenie Sądu, wskazuje na to również treść art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wymaga od orzekających organów państwowych spełniania wymogów demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a także standardy przyjęte w art. 1 Protokołu Dodatkowego do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), odnoszące się do poszanowania mienia.

Powyższe przepisy nie obowiązywały wprawdzie w czasie gdy dekret PKWN był ustanawiany i wchodził w życie oraz gdy na jego podstawie dochodziło do przejmowania nieruchomości ziemskich na rzecz Skarbu Państwa. Jednakże, niezależnie od tego, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższy standard interpretacyjny powinien znaleźć zastosowanie także w odniesieniu do wykładni art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, w kontekście orzekania o tym, czy nieruchomość ziemska podlegała działaniu przepisu dekretu, na podstawie którego nieruchomości ziemskie o wskazanym tam areale przechodziły na własność Skarbu Państwa bezzwłocznie, bezwarunkowo i bez żadnego odszkodowania (por. wyrok NSA z 8 marca 2011 r., sygn. I OSK 659/10).

Zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania przepisów dekretu PKWN ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska". W orzecznictwie sądowym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r" sygn. akt I OPS 2/06, ONSAiWSA 2006/5 poz. 123; uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2 poz. 23) ugruntował się pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 2 dekretu, na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie może tu zatem chodzić o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a), b), c), d) i e) dekretu. Przy czym, tak jak punkty a, b i c tego przepisu nie budzą raczej wątpliwości, tak punkty d) i e są niekiedy wskazywane jako dające podstawę do przejmowania w ramach reformy rolnej innych nieruchomości niż nieruchomości ziemskie, np. pałaców, dworów, czy też budynków mieszkalnych, co rzekomo odpowiada celom tam określonym. Jednak, przyjmując tę wykładnię powołanych przepisów, nie zwraca się uwagi na to, że mowa jest tam o zarezerwowaniu "odpowiednich terenów" na realizację określonych celów, a nie o zarezerwowaniu odpowiednich obiektów. W orzecznictwie podkreśla się, że wyraz "teren“ w języku polskim jest jednoznaczny, tym bardziej, jeżeli teren ma być zarezerwowany dla określonych instytucji lub pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych, czy też na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r. II CK 653/04, OSNC 2006, nr 3, poz. 56). W konsekwencji, okoliczność że "niekiedy w ramach reformy rolnej przejmowano pałace, dwory czy też inne obiekty o wartości historyczno-kulturalnej na siedziby władz, domów kultury, bibliotek, kółek rolniczych, państwowych gospodarstw rolnych, czy też organizacji społecznych świadczy tylko o tym, że w praktyce dekret z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej był nierzadko tylko pretekstem, zaś rzeczywiste cele działania ówczesnych władz były odległe od tych wskazanych w art. 1 ust. 2 ww. dekretu" (por. uchwała składu 7 sędziów NSA, I OPS 2/06). Z powyższego wynika, iż powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN przeszły na cele reformy rolnej tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 część druga dekretu, których łączna powierzchnia przekracza wielkości obszarowe określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Nie bez znaczenia w analizowanej kwestii pozostaje też pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w uchwale z 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/99 (OTK z 1990 r., poz. 26, s. 174), że pod używanym w dekrecie pojęciem "nieruchomość ziemska" należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tzn. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.

W sprawach dotyczących podpadania bądź niepodpadania określonych nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej organy muszą zatem ustalać, czy wszystkie nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały bezpośrednio charakter rolniczy bądź - w przypadku braku takiego stwierdzenia - czy były funkcjonalnie związane z nieruchomością ziemską.

Z kolei tzw. związek funkcjonalny należy rozumieć jako możliwość (bądź jej brak) prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej i odwrotnie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak i utrzymana ww. decyzją w mocy decyzja Wojewody M. z dnia [...] lipca 2013 r., są zgodne z prawem. Zasadnie bowiem organy obu instancji wywiodły, że zespół pałacowo/dworsko – parkowy, położony w M., gmina K. W., nie mógł być przeznaczony na cele reformy rolnej, wskazane w art. 1 dekretu i ze swej istoty nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia produkcji rolniczej. Rozpoznając przedmiotową sprawę organy stwierdziły brak związku polegającego na wzajemnej zależności tej części nieruchomości (pałac wraz z otaczającym go parkiem) z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej "D. Z. M.". Zgodzić się trzeba z organami, iż zespół pałacowo/dworsko - parkowy w M. pełnił bowiem funkcję mieszkaniową, rekreacyjną i wypoczynkową, posiadał charakter mieszkalno-rekreacyjny. Natomiast pozostała część nieruchomości pełniła niewątpliwie funkcję gospodarczą. Rozdzielność obu tych części potwierdziły zebrane w sprawie dowody, szczegółowo powołane przez organy w zaskarżonych decyzjach i zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy - w tym zeznanie świadka T. M., zeznanie strony E. H. de H., odpis protokołu z dnia [...] kwietnia 1951 r., opracowanie Ośrodka Dokumentacji Zabytków w W., Ewidencja założenia dworsko - parkowego w M. oraz Katalog Parków Województwa k., sporządzony w 1993 r.

W ocenie Sądu, organy wyczerpująco przeprowadziły postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie i dokonały prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów, a w uzasadnieniach decyzji w sposób obszerny, szczegółowy i precyzyjny umotywowały brak charakteru rolnego i brak jakiegokolwiek związku funkcjonalnego wskazanej nieruchomości z nieruchomością ziemską o charakterze rolnym, a Sąd te wywody w całości podziela. Również skarżący Starosta w sposób wiarygodny nie zaprzeczył tym ustaleniom. Zaś treść rozstrzygnięć w sposób jednoznaczny wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ma w nim pełne oparcie. Z tego względu, niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 kpa.

Wbrew twierdzeniu skargi, o istnieniu związku funkcjonalnego nie może świadczyć brak prawnego wyodrębnienia zespołu pałacowo - parkowego w M. od reszty majątku, ani też istnienie powiązań finansowych z pozostałą nieruchomością ziemską oraz istnienie jedynie związku podmiotowego w osobie właściciela nieruchomości.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym już wielokrotnie podkreślano, że powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne zespołów pałacowo - parkowych z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej nie mogą przesądzać o istnieniu związku funkcjonalnego. Nie ma nawet znaczenia, czy został on fizycznie oddzielony od zabudowań gospodarczych.

W niniejszej sprawie zespół pałacowo/dworsko - parkowy usytuowany był w północnej części majątku "D. Z. "M." w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań gospodarczych (co sam skarżący przyznaje w skardze). Starosta uważa jednak, że okoliczność ta potwierdza istnienie związku funkcjonalnego między tą częścią nieruchomości, a częścią "rolniczą" majątku. W ocenie Sądu, fakt bezpośredniego sąsiedztwa dowodzi jednak braku tego związku, bowiem pałac wraz z parkiem i znajdującymi się w bezpośrednim otoczeniu pałacu budynkiem kuchni, pralni, lodowni i lamusa położone były w bezpośrednim sąsiedztwie, ale mimo wszystko poza częścią gospodarczą majątku. Jednocześnie, decydującego znaczenia nie mogą mieć, powołane przez skarżącego, źródła dochodów właściciela, ani też fakt zamieszkania przez niego na nieruchomości ziemskiej w pałacu (np. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 686/08; z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 906/08; czy z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 659/10). Należy podkreślić, że jak wynika z zebranych w sprawie dowodów (dokumentów archiwalnych, zeznania świadka, dokumentacji konserwatorskiej, map), które są ze sobą zbieżne, wszelka działalność rolnicza odbywała się poza częścią mieszkalno – rekreacyjno - wypoczynkową. Nieruchomość rolna w żaden sposób nie korzystała z nieruchomości pałacowo - parkowej i funkcjonowała w pełni samodzielnie. Dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego kompleks pałacowo/dworsko - parkowy był więc całkowicie zbędny. Część pałacowo/dworsko - parkowa mogła funkcjonować całkowicie samodzielnie, bez gospodarstwa rolnego, służąc jako miejsce zamieszkania dla rodziny właściciela i pełniąc dla tej rodziny funkcje rekreacyjne i wypoczynkowe.

Chybione są zatem zarzuty skargi o funkcjonalnym powiązaniu części pałacowo - parkowej z częścią gospodarczą przedmiotowej nieruchomości. Stąd, z wszystkich omówionych wyżej przyczyn, rozstrzygnięcia organów obydwu instancji są zgodne z prawem, a zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 lit e) dekretu, w szczególności możliwości przejmowania zabudowanych nieruchomości bez względu na ich charakter, nie znajduje uzasadnienia.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego dokonania przez organ ustaleń na podstawie dokumentów powstałych już po przejęciu majątku (zeznanie świadka, odpis protokołu z [...] kwietnia 1951 r., opracowanie Ośrodka Dokumentacji Zabytków w W.) wskazać trzeba, iż w tego rodzaju postępowaniach, ze względu na znaczny upływ czasu, niejednokrotnie występują trudności z pozyskaniem materiału dowodowego. Nie może to jednak prowadzić do wniosku, iż organ nie ma możliwości skorzystania w tym postępowaniu z dokumentów powstałych wprawdzie później ale jednak dających podstawę do precyzyjnego odtworzenia i określenia charakteru przejmowanej nieruchomości np. z opracowań konserwatora zabytków. Wartości dowodowej zebranych w sprawie dokumentów i środków dowodowych nie może dyskwalifikować, do czego dąży skarżący, wyłącznie okoliczność, iż nie powstawały one w ramach oceny podpadania majątku pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Dokumenty te i środki dowodowe podlegają bowiem ocenie organu na równi z innymi dokumentami w sprawie. Jak wynika z art. 75 § 1 kpa, jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zauważyć przy tym trzeba, iż skarżący nie podważa treści tych dokumentów a jedynie nie zgadza się z dokonaną przez organy interpretacją zawartych w nich informacji.

Sąd nie podzielił również zawartego w skardze zarzutu sprzeczności zaskarżonych decyzji z rozstrzygnięciem konserwatora zabytków. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, bezpośrednim skutkiem wydawanego na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. w związku z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu orzeczenia o podpadaniu (bądź niepodpadaniu) nieruchomości objętej wnioskiem pod przepisy dekretu o reformie rolnej nie jest podział tej nieruchomości, a zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza decyzji konserwatora zabytków ani nie jest od niej zależna.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.