Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 529/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anetta Chołuj, , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z 7 kwietnia 2020 r. J. D. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tym samym piśmie zaskarżył równocześnie postanowienie Dyrektora ZUS Oddział w L. z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowanie egzekucyjnego. Wnioskiem z 14 lipca 2020 r. doprecyzował zakres wniosku i poprosił o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek.

W uzasadnieniu ww. pism wskazał, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń. W okresie od września 1992 roku do czerwca 2005 r. prowadził działalność edukacyjną w zakresie niepublicznego Technikum [...] w G. przy ul. [...], nie posiadającego osobowości prawnej. W tym okresie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek ZUS. Natomiast ciążące na nim obecnie zadłużenie powstało w okresie od listopada 2004 r. do sierpnia 2005 r., gdyż od stycznia 2004 r. skarżący z tej działalności gospodarczej nie osiągał żadnych dochodów, a dotacja z Urzędu Miasta G. na rzecz tej Szkoły została w całości zajęta przez Komornika Sądowego w G. na rzecz byłej żony skarżącego. Wobec powyższego z braku środków na wynagrodzenia nauczycieli i pracowników Szkoły skarżący zmuszony był zlikwidować działalność i pozwalniać wszystkich pracowników Szkoły. Faktyczne wyrejestrowanie jako płatnika składek ZUS nieistniejącej już działalności gospodarczej pod nazwą Technikum [...] w G. i wykreślenie z rejestru Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w G., nastąpiło z dniem 31 sierpnia 2005 r. Zdaniem strony, zaprzestanie prowadzenia działalności nastąpiło przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by było egzekwować należności, braku małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej, czego skutkiem jest bezpodstawność żąda ZUS kierowanych pod jego adresem.

Wnioskodawca podkreślił, że jest [...] letnim, bardzo schorowanym emerytem, którym musi opiekować się obecna żona, a jego dochody po potrąceniu przez Komornika Sądowego w K. alimentów na rzecz nieletnich: W. D. i O. D. wynoszą obecnie miesięcznie 2 542,64 zł netto. Ponosi opłaty dotyczące utrzymania mieszkania żony, w którym zamieszkuje (czynsz, energia elektryczna, gaz) oraz wykupuje niezbędne drogie leki. W złożonym oświadczeniu majątkowym wskazał, że po uiszczeniu opłat związanych z utrzymaniem domu i opłaconych kosztach leczenia,

które łącznie wynoszą 2 645 zł, ze świadczenia emerytalnego pozostaje mu jedynie kwota 1143,80 zł. Podał, że jest po przebytym leczeniu operacyjnym usunięciu guza mózgu prawego kąta mostowo-móżdżkowego i stanowi to niedosłuch prawego ucha około 95 %, obecnie oczekuje na wyznaczenie terminu na leczenie operacyjne guza w lewym kącie mostowo-móżdżkowym w A. Argumentował, że za umorzeniem przemawia nadto uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. - ze względu na jego stan majątkowy i sytuację rodzinną, tj. brak majątku w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym Szkoły, niepracującą żonę uczącego się syna, spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego. Stan zdrowia pozbawia go możliwości uzyskiwania dodatkowego dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podniósł też, że doszło do przedawnienia okresu co do spłacenia należności z tytułu dochodzonych składek wymienionych w tej sprawie.

Decyzją z [...] nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej: organ, Zakład, ZUS) odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) w łącznej kwocie 13 725,63 zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 12 452,01 zł, w tym z tytułu:

- składek za okres 11/2004-08/2005 - w kwocie 4 842,01 zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych na 09 kwietnia 2020 r. przypadających od ww. składek - w kwocie 7 610 zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 389,61 zł, w tym z tytułu:

- składek za okres 08/2005 - w kwocie 154,61 zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych nadzień 9 kwietnia 2020r. przypadających od ww.

składek

w kwocie 235 zł,

c) Fundusz Pracy w łącznej kwocie 884,01 zł, w tym z tytułu:

- składek za okres 11/2004-08/2005 - w kwocie 344,01 zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 9 kwietnia 2020r., przypadających od ww.

składek - w kwocie 540 zł.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności stwierdził, że nie doszło do przedawnienia objętych decyzją należności. Przywołał regulacje art. 24 ust.4 pkt 5 b i f ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020

r., 266) – dalej: u.s.u.s. oraz art. 1 ust. 15 ustawy z 9 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz.1551) – dalej: ustawa abolicyjna i odwołując się do szczegółowych wyjaśnień zawartych w postanowieniu z [...] nr [...] –[...], wydanym w postępowaniu egzekucyjnym, wskazał, że w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na: 1) prowadzone w okresie od 20 lutego 2013 r. do 4 kwietnia 2016 r. postępowanie abolicyjne, 2) postępowanie w okresie od 27 grudnia 2017 r. do 8 marca 2018 r., zakończone wydaniem decyzji określającej wysokość zadłużenia, 3) wszczęcie w dniu 3 kwietnia 2018 r. postępowania egzekucyjnego, prowadzonego nadal.

Dalej organ stwierdził, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Podkreślił, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, postępowanie egzekucyjne, które jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności, do której odwołuje się powyższa regulacja. Zadaniem Zakładu, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdził również spełnienia przesłanek umorzenia należności składkowych, wymienionych decyzji. W tym zakresie organ argumentował, że przesłanka wymieniona w pkt 3 zachodzi wówczas, gdy przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki na przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący, który powołał się na własna chorobę, osiąga natomiast stały dochód z tytułu emerytury, nie uzależniony od stanu zdrowia. Nie zachodzi także przesłanka wskazana w pkt 1. tj. zagrożenie, że spłata należności pozbawiłaby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dochód skarżącego z emerytury wynosi 3788,64 zł netto, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która zgodnie z ustalenia mi Zakładu w okresie od stycznia do sierpnia 2020 r. otrzymała świadczenie rehabilitacyjne w łącznej kwocie 15 661,64 zł brutto oraz z nieletnim synem. Organ dokonał zestawienia dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym wnioskodawcy (1262,88 zł) z danym statystycznymi dotyczącymi jednego członka 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1107,13 zł) oraz emeryckiego (1029,69 zł) i uznał, że przychody skarżącego są regularne i nie różnią się zasadniczo od dochodów innych osób pobierających świadczenia, wobec czego istnieje możliwość prowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ponadto świadczenia z ubezpieczenia społecznego są chronione prawnie poprzez zawężenia zakresu dokonywanych potrąceń, które mają na celu ochronę dłużnika w procesie dochodzenia należności

pieniężnych, poprzez zapewnienie środków utrzymania. Skarżący posiada tez nieruchomość. A zatem istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości wobec ZUS. W trakcie postępowania wnioskodawca nie wykazał, by aby korzystał z form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. Według oświadczenia skarżącego, jego stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie około 2 645 zł (w tym 1 250 zł zobowiązanie alimentacyjne dochodzone w formie egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego), przy czym nie przedłożył on dokumentacji potwierdzającej ich poniesienie. Wydatki; poinformował natomiast, że po uiszczeniu ww. kosztów ze świadczenia emerytalnego zostaje mu kwota 1 143,80 zł. Organ podkreślił, że Podkreślić należy, że fakt posiadania zobowiązań wobec innych wierzycieli nie zwalnia strony z obowiązku spłaty należności względem ZUS i nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek. Aprobowanie takiej sytuacji byłoby bowiem nieuprawnionym uprzywilejowywaniem podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa, czyli kosztem ogółu obywateli.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił wydanie jej z naruszeniem postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Stwierdził, że brak jest w jego przypadku możliwości nawet częściowego uregulowania zadłużenia ze względu na trudną sytuację życiową i finansową. Podał, że alimenty egzekwowane przez komornika w wysokości 1250,- zł przewyższają kwotę 25 % świadczenia brutto. Brak jest możliwości płatniczych w związku z działalnością zlikwidowanego Technikum [...] w G. oraz prowadzenia innej działalności gospodarczej. Wskazywana przez organ nieruchomość w [...], należąca do skarżącego (trzypokojowy budynek mieszkalny), obciążona jest dożywotnią służebnością na rzecz siostry skarżącego i nie podlega egzekucji. Zarzucił, że organ oceniając jego sytuację nie uwzględnił przedłożonych dokumentów medycznych, potwierdzających zły stan zdrowia skarżącego, który wskutek prowadzonej egzekucji ulega dalszemu pogorszeniu. Skarżący podkreślił, że w związku sytuacją, w jakiej doszło do likwidacji prowadzonego przez niego Technikum [...] w G., okres jego obowiązkowego ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zakończył się 30 września 2004 r. w związku z czym skarżący zakwestionował obowiązek opłacania za siebie składek mi składania deklaracji rozliczeniowej za ten okres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona, a objęta nią

decyzja ZUS została wydana w wyniku prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Instytucja umorzenia w drodze decyzji indywidualnej zaległości wobec ZUS opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi pewną swobodę co do wyboru rozstrzygnięcia. Oznacza to, że także w sytuacji, gdy zostanie potwierdzone spełnienie przesłanek umorzenia takiej zaległości, organ ma prawo odmówić ich umorzenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1079/09, LEX nr 586630). Ta swoboda rozstrzygania w przedmiocie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań wobec ZUS nie może jednak prowadzić do umarzania zaległości z tytułu składek na zasadzie dowolności. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia wskazanych w przepisach prawa przesłanek umorzenia organ zyskuje swobodę wyboru co do tego, czy ulgi udzielić, czy też nie. Decyzja organu w tym przedmiocie musi być zatem przede wszystkim wynikiem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie nie doszło, zdaniem Sądu, do naruszenia ww. regulacji k.p.a. Organ prowadził postępowanie zapewniając stronie możliwość czynnego udziału na każdym jego etapie, wyczerpująco informował o treści przepisów prawa, w tym przesłankach umorzenia należności składkowych oraz o konieczności przedłożenia dokumentów na potwierdzenie oświadczeń wnioskodawcy, a ponadto dokonywał we własnym zakresie ustaleń dotyczących zarówno stanu zobowiązań, jak i sytuacji majątkowej skarżącego. W oparciu o dokumenty zebrane przez organ oraz przedłożone przez stronę – szczegółowo wymienione decyzji na str. 4-5 i znajdujące się w aktach administracyjnych, Zakład ustalił, że skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie 3 788,80 zł netto miesięcznie. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz z nieletnim synem O., który nie posiada własnego dochodu. Skarżący w złożonym oświadczeniu majątkowym z 14 lipca 2019 r. nie podał dochodu żony, natomiast z danych ZUS wynikało, że żona A. S. figuruje w bazie danych KSI ZUS od 1 lutego 2018 r. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom, zatrudniona jest u K. S. W okresie od 1 stycznia 2020 r. do 1 sierpnia 2020 r. otrzymała świadczenie rehabilitacyjne, którego wysokość łącznie wyniosła 15 661,64

zł brutto. Z deklaracji PIT-40A za 2019 r. wynika, że w 2019 roku skarżący uzyskał przychód/dochód w kwocie 53 935,42 zł, a zgodnie z PIT-11A za 2019 r., jego żona w 2019 roku uzyskała przychód/dochód z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w kwocie 10 664,62 zł. Stałe wydatki związane z utrzymaniem, według oświadczenia skarżącego, wynoszą łącznie 2 645 zł, w tym z tytułu: miesięcznych opłat - 600 zł, opłat eksploatacyjnych - razem 545 zł, kosztów związanych z leczeniem - 250 zł. Skarżący płaci tez alimenty na rzecz syna, z którym zamieszkuje (ściągane przez komornika sądowego) w kwocie 1 250 zł. Nie posiada majątku nieruchomego, ruchomego i innych praw majątkowych oraz wierzytelności. Z otrzymanej przez Zakład informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że na nazwisko skarżącego zarejestrowany jest samochód osobowy [...] z [...], natomiast w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Zakładu w dniu 5 sierpnia 2020 r. skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego pojazdu. Ponadto Zakład ustalił, że skarżący jest właścicielem nieruchomości - gruntów rolnych zabudowanych o pow. [...] ha położonych w [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].

Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji, zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zasadnie organ przystąpił najpierw do określenia czy zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Podkreślić trzeba, że wymienione przesłanki stanowią zamknięty katalog sytuacji, upoważniających do stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Do organu należy poczynienie rzetelnych ustaleń co do spełnienia ww. przesłanek –którego to obowiązku, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Zakład dopełnił i co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji oraz potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Wobec skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne (przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b), w postępowaniu egzekucyjnym nie stwierdzono braku majątku, a zobowiązanie skarżącego jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a). Jak zresztą słusznie zauważył organ. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego wciąż się toczy, zatem stwierdzenie całkowitej nieściągalności na tym etapie byłoby przedwczesne.

W przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności te mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania określa zostały określone w

Organ dokonał także wszechstronnej, zdaniem Sądu, oceny sytuacji skarżącego w świetle wymienionych wyżej przesłanek umorzenia. Organ nie kwestionował podniesionych przez skarżącego okoliczności, dotyczących jego złego stanu zdrowia i przewlekłej choroby. Natomiast trafnie ocenił, że powyższe nie świadczy o spełnieniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, która wymaga zaistnienia związku pomiędzy przewlekłym schorzeniem zobowiązanego oraz jego możliwościami uzyskiwania dochodu. Skarżący tymczasem ma stały dochód z tytułu świadczenia emerytalnego, na

poziomie wyższym, niż przeciętne świadczenie emerytalne, którego otrzymanie nie jest w żaden sposób uzależnione od jego stanu zdrowia.

Odnosząc się do sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w oparciu o twierdzenia strony oraz zgromadzony materiał dowodowy (dokumenty zebrane przez organ oraz przedłożone przez stronę – szczegółowo wymienione decyzji na str. 4-5 i znajdujące się w aktach administracyjnych) Zakład konkludował, że skarżący nie wykazał, by egzekucja zaległych należności składkowych stanowiła zagrożenie dla realizacji jego niezbędnych potrzeb życiowych. W świetle zebranego materiału dowodowego wnioski te nie miały charakteru dowolnego i mieściły się w ramach swobodnej oceny dowodów. Istotne jest, że – jak zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji – świadczenie emerytalne skarżącego wyraźnie przewyższa przeciętne, egzekucja ze świadczeń emerytalnych podlega szczególnym ograniczeniom, a dochód przypadający na osobę w rodzinie jest wyższy od minimum socjalnego. Skarżący ma zapewnione mieszkanie u żony, jest również właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i jakkolwiek podaje, że na nieruchomości tej ustanowiono służebność mieszkania na rzecz jego siostry, to w dalszym ciągu stanowi ona składnik jego majątku. Kwestia ewentualnych utrudnień związanych z egzekucja z tej nieruchomości nie może być przesądzająca w przypadku decyzji, na mocy której miałoby dojść do ostatecznego zwolnienia skarżącego z ciążących na nim zobowiązań. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, której dochodów nie podaje, a w odniesieniu do której ZUS ustalił, że figuruje jako osoba zatrudniona. Wnioskodawca również, mimo że został pouczony o konieczności wykazania swojej sytuacji finansowej, nie udokumentował deklarowanych wydatków, poza alimentami płaconymi na rzecz syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

Organ prawidłowo ustalił ponadto, że odniesieniu do należności składkowych objętych skarżoną decyzją nie nastąpiło przedawnienie.

Jak wynika z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w obecnym brzmieniu, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednak do 31 grudnia 2011 r. przepis ten stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przewidziany obecnie 5-letni termin przedawnienia należności składkowych wprowadzono z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., poz. 1378). Zarazem w art. 27 ustawy nowelizującej

ustawodawca postanowił, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. (a więc jak w tej sprawie), stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1), zaś jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Ustawodawca przyjął w tym względzie nakaz posługiwania się regułą kolizyjną lex benignior, zgodnie z którą należy stosować ustawę względniejszą w stosunku do biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do zapłaty których zobowiązany jest określony podmiot (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II FSK 3031/12, Lex nr 1769575, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ostatecznie wybór odpowiedniego terminu przedawnienia - pięcioletniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy więc od tego, który z nich upłynie wcześniej. Dla ustalenia powyższego konieczne jest zarazem uwzględnienie zdarzeń, które w świetle przepisów prawa maja wpływ na bieg terminu przedawnienia, powodując jego przerwanie lub zawieszenie. W rozpoznawanej sprawie organ wskazał na kilka takich zdarzeń:

1. postępowanie abolicyjne, które spowodowało - zgodnie z art.1 ust. 15 ustawy abolicyjnej, zawieszenie biegu terminu przedawnienia na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 – tu: od 20 lutego 2013 r. do 4 kwietnia 2016 r;

2. postępowanie w sprawie określenia wysokości zadłużenia, skutkujące - zgodnie z ust. 5f art. 24 u.s.u.s., zawieszeniem biegu terminu przedawnienia od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna tj. w rozpoznawanej sprawie od 27 grudnia 2017 r. do 8 marca 2018 r.

3. wszczęcie postępowania egzekucyjnego - zgodnie z pkt 5b art. 24 u.u.s. skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego tj. w niniejszej sprawie od 3 kwietnia 2018 r. (data doręczenia tytułu wykonawczego) do nadal.

Wskazane wyżej okresy, w których dochodziło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia potwierdzają, że na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2012 r. nie mógł wciąż upłynąć 5-letni termin przedawnienia nawet w przypadku

najstarszego zobowiązania (tj. za listopad 2004 r.), jako że uległ on zawieszeniu po niespełna 14 miesiącach od kiedy mógłby rozpocząć bieg, a kolejne okresy w których biegł nie przekroczyły 22 miesięcy łącznie. Należności te nie przedawniłyby się także przy zastosowaniu do nich 10-letniego terminu przedawnienia, jako że termin ten nie upłynął jeszcze przed zmianą przepisów tj. do 31.12.2011 r., a czas, jaki pozostawał ewentualnie do jego upływu w momencie wystąpienia pierwszego zdarzenia skutkującego zawieszeniem terminu przedawnienia (wszczęcie postępowania na podstawie ustawy abolicyjnej) był dłuższy niż 22 miesiące tj. czas, przez jaki

Tym samym stanowisko organu w kwestii wymagalności zobowiązań objętych skarżona decyzją należy uznać za prawidłowe.

Za uchyleniem decyzji nie mogły również przemawiać podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące braku podstaw do przypisania mu obowiązku z tytułu opłacania składek. Kwestia ta nie jest objęta badaniem w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności składkowych, natomiast jak wynika z treści zarówno zaskarżonej decyzji, jak i znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w L. z [...], nr [...]-[...], podleganie przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia za okresy objęte zaskarżoną decyzją było przedmiotem odrębnego postępowania.

W tej sytuacji Sąd skargę , jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.