Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 532/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24a
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 55,  par. 56 pkt 2,  par. 36,  par. 39
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 145  par. 1  pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi "A" S.A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w L. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

W J, decyzją z dnia [...] (nr [...]), orzekł o nabyciu z dniem [...] przez F C d M W i O M "[...]" w L – obecnie F C d M W i M "[...]" SA – (dalej, strona skarżąca), prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta L między innymi jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. W decyzji tej orzeczono ponadto o nieodpłatnym nabyciu budynków i innych urządzeń znajdujących się między innymi na tej działce. Powyższe prawo zostało ujawnione w dniu [...] w księdze wieczystej nr [...]. Do wniosku o założenie księgi złożono opis i mapę przedmiotowej działki z dnia [...] w skali 1: 5000.

Decyzją z dnia [...] (nr [...]) W J orzekł między innymi o nabyciu z mocy prawa przez gminę L na własność nieruchomość oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] obręb L I o powierzchni [...] ha, niezabudowana. Zostało to ujawnione w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L księdze wieczystej nr [...]. W zbiorze dokumentów tej księgi znajduje się wypis i wyrys przedmiotowej działki w skali 1:2000 z dnia [...]. Powyższą działkę, aktem notarialnym z dnia [...] nabył do gminy L S G.

W celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), S L przeprowadził w 2007 r. kompleksową modernizację ewidencji gruntów miasta L.

Całość prac modernizacyjnych przeprowadzono w trybie i na zasadach określonych w art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm. ). Stosownie do art. 24a ust. 4 powyższej ustawy, projekt operatu opisowo - kartograficznego wyłożono na okres 15 dni roboczych do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w siedzibie S P w L. Po upływie terminu wyłożenia, projekt stał się z dniem [...] obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków. Zostało to ogłoszone przez S L w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr [...], poz. [...].

Strona skarżąca, stosownie do art. 24a ust. 6 ustawy, zgłosiła w dniu [...] uwagę dotyczącą przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] wskazując, że w zmodernizowanej ewidencji granica ta przebiega przez budynek będący własnością F, a powierzchnia działki nr [...] zmniejszyła się z [...] ha do [...] ha. Upoważniony pracownik S P w L, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 24a ust. 7 ustawy, rozpatrzył złożone zastrzeżenie do projektu, nie uwzględniając ich.

Pismem z dnia [...] strona skarżąca, jak podkreślił organ rozpatrujący sprawę, w terminie przewidzianym w art. 24a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgłosiła zarzuty dotyczące danych w ewidencji gruntów i budynków miasta L, tj. przebiegu linii granicznej działki nr [...] na odcinku granicy z działką nr [...] i wniosła o zmianę przebiegu wspólnej linii granicznej tych działek, poprzez ustalenie jej przebiegu po obrębie budynku malarni należącego do strony skarżącej. W uzasadnieniu zarzutu wskazano, że wspomniany budynek został wybudowany z własnych środków finansowych oraz, że uzyskiwane przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków ze S P w L wyrysy z mapy ewidencyjnej potwierdzają, że linia graniczna pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiega po obrysie budynku malarni.

Decyzją z dnia [...] nr [...], S L, wskazując jako podstawę art. 24a ust 10 ustawy, odrzucił wniosek o zmianę granicy jako niemożliwy do realizacji.

W wyniku odwołania strony skarżącej, D W I N G i K, decyzją z dnia [...] ([...]), uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że strona została pozbawiona czynnego udziału w sprawie oraz wskazano na konieczność szczegółowego zbadania całości dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej zgromadzonej w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczącej przedmiotowej granicy. Podniesiono, że konieczne jest przeanalizowanie operatu geodezyjnego z pomiaru powykonawczego uwłaszczenia budynków, a także wyjaśnienie wydania "opisu i mapy" z dnia [...], świadczącego, że uwłaszczony budynek stoi na działce nr [...].

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, S L decyzją z dnia [...] (nr [...]) ponownie wniosek "o zmianę przebiegu wspólnej linii granicznej działek [...] i [...] poprzez ustalenie jej przebiegu po obrębie budynku malarni należącej do F" odrzucił jako niemożliwy do spełnienia. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Ewidencja odzwierciedla stan prawny wynikający z określonych tytułów. Jako niepodważalne dowody w tej sprawie, zdaniem organu, można przyjąć jedynie szkice pomiaru stanu władnia z 1964 r. Z wskazanego jako dowód arkusza nr [...] mapy w skali 1 : 500, zaktualizowanego [...], nie wynikają żadne przesłanki na rzecz tezy o zmianie prawa do gruntu zabudowanego. Natomiast wydany " odpis i mapa" z [...] nie stanowi potwierdzenia zmiany granicy i powierzchni działek [...] i [...]. W zasobie P O D G i K w L bowiem nie ma na tę okoliczność dokumentów potwierdzających takie zmiany prawne, a fakt nieuprawnionego przehaczenia w sporządzonej mapie jest pisarskim błędem osoby sporządzającej ten dokument. Wskazano także, że uregulowanie stanu prawnego gruntów pod budynkiem malarni może zostać przeprowadzone na drodze cywilno-prawnej.

W odwołaniu strona skarżąca podtrzymała stanowisko, co do zmiany przebiegu linii granicznej. Powołała się na decyzję uwłaszczeniową. Wskazała, że na mapie zasadniczej w skali 1 : 500 dla Miasta L z aktualizacją z dnia [...] budynku F, obejmujące sporną malarnię, zostały w całości uwidocznione w granicach działki nr [...]. Powyższy stan potwierdza opis i mapa z [...] 2000 r. Jej wyrysy nie stanowią, wbrew stanowisku organu, nieuprawnione przehaczenie. W uzasadnieniu, strona odwołująca sie podniosła, że zaskarżona decyzja S L rażąco narusza także art. 46 § 1 oraz art. 235 § 1 Kodeksu cywilnego, odnośnie związania budynków z gruntem.

Decyzją z dnia [...] D W I N G i K utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. We wstępie uzasadnieniu opisano zadania starosty w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Podniesiono, że zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), na staroście jako organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków ciąży obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Natomiast zgodnie z § 46 ust 2 pkt 1 tego rozporządzenia, zmiany w operacie ewidencyjnym wprowadza się z urzędu na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Aktualizacji operatu ewidencyjnego, na podstawie § 47 ust. 1 dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, określających zmiany danych ewidencyjnych.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że zgodnie z przepisami § 36 powyższego rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem organu odwoławczego, z zebranych w przedmiotowej sprawie dowodów wynika, że spośród wyżej wymienionych dokumentów sankcjonujących przebieg granic podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów, dla przedmiotowego odcinka granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], jedynymi wiarygodnymi i jednoznacznymi dokumentami są dowody pomiarowe sporządzone w [...] r. przy ustaleniu stanu posiadania oraz sporządzony na ich podstawie pierworys mapy ewidencyjnej w skali 1:2000. Z uwagi na jednoznaczność tych dokumentów i braku w zasobie innych dowodów w tym zakresie, zasadnie wykazano na tej podstawie w trakcie kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w [...] r. przebieg granicy działek ewidencyjnych W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że wykonany w [...] r. pomiar aktualizacyjny F nie obejmował granic nieruchomości, a jedynie zabudowę i stan zagospodarowania zakładu. Wynikami pomiaru zaktualizowano treść istniejącej w postaci analogowej mapy zasadniczej w skali 1:500, zaś do ewidencji gruntów nie zgłoszono żadnych zmian w zakresie granic nieruchomości. Zatem wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 z [...], jak trafnie wskazał organ pierwszej instancji, zawiera oczywisty błąd rysunkowy (przehaczenie) wskazujący na to, że budynek malarni znajduje się w obrębie działki nr [...]. Dodatkowo organ wskazał, że powierzchnie działek nr [...] i nr [...] od czasu założenia w [...] r. ewidencji gruntów miasta L do czasu jej modernizacji w [...] r. nie ulegały zmianie, o czym świadczy stan ujawniony w ewidencji gruntów oraz w prowadzonych dla tych nieruchomości księgach wieczystych. Zatem należy uznać, że wyniki pomiaru aktualizacyjnego z [...] r. w zakresie budynków oraz stanu zagospodarowania działki nr [...], nie mogły stanowić podstawy zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie granic działek.

Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych wynikających z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, nie wyłączając prostowania błędów na podstawie dokumentów uzasadniających te wpisy. W tym kontekście analiza zebranych dokumentów nie wskazuje, aby przebieg linii granicznej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] był rozbieżny z dokumentami znajdującymi się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi strony skarżącej, zarzucono jej:

- naruszenie art. 46 §1 i 235 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79 poz. 464);

- sprzeczność istotnych ustaleń organu drugiej instancji z treścią zabranego w sprawie materiału dowodowego, tj. mapą zasadniczą w skali 1:500 miasta L arkusz [...] wraz z jej aktualizacją z dnia [...] a ponadto z wyrysem z mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2000 z dnia [...],[...], karta [...] Nr [...].

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organu odwoławczego, iż pomiar aktualizacyjny wykonany w roku [...] r. nie obejmował granic nieruchomości, a jedynie zabudowę i stan zagospodarowania zakładu, jest nieuzasadnione. Przeczy bowiem temu, zdaniem strony skarżącej, mapa zasadnicza w skali 1 : 500 miasta L arkusz [...] wraz z jej aktualizacją z dnia [...], która wyraźnie przedstawia przebieg granicy działki nr [...], również na odcinku budynków lakierni [...] i montażu wałów [...], obecnie stanowiących budynek malarni. Powyższa mapa, sporządzona przed uwłaszczeniem nieruchomości, wskazuje, iż uwłaszczone budynki lakierni [...] i montażu wałów [...] posadowione są w całości na działce gruntu nr [...]. Zdaniem strony skarżącej, według uzyskanej ustnej opinii osoby posiadającej stosowne uprawnienia zawodowe w zakresie geodezji i kartografii, granice działek gruntów na tego rodzaju mapach zasadniczych nanosi się tzw. techniką -skartowania", co wręcz wyklucza możliwość popełnienia pomyłki w tym zakresie.

W uzasadnieniu podniesiono, że nieuprawnione jest twierdzenie organów administracyjnych, iż wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 z dnia [...] zawierał co do przebiegu granicy działki nr [...] na odcinku budynku malarni oczywisty błąd rysunkowy (przehaczenie). Przedmiotowy wyrys zawiera na linii przedmiotowego budynku stosowny symbol graficzny wskazujący, iż budynek ten w całości objęty jest granicami działki nr [...], więc nie może być mowy w tym przypadku o tzw. przehaczeniu.

W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca powołała się na decyzję uwłaszczeniową z dnia [...] potwierdzającą nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe (poprzednika strony) prawa użytkowania wieczystego między innymi działki gruntu nr [...] oraz prawa własności budynków, w tym budynku lakierni [...] oraz montażu wałów [...]. W tym stanie, zdaniem strony skarżącej, stanowisko organu odwoławczego, że F nie nabyła na mocy powołanej decyzji uwłaszczeniowej prawa użytkowania wieczystego do całości gruntu, na którym usadowione są uwłaszczone budynki lakierni [...] i montażu wałów [...], narusza art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 46 §1 i 235 Kodeksu cywilnego, z których wynika, że prawo władności budynków jest trwale związane z prawem wieczystego użytkowania gruntu.

W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko i wskazane tam argumenty. Podkreślono, że prowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych wynikających z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w zasobie. Natomiast w jego toku nie stwierdzono, aby przebieg linii granicznej między wskazanymi działkami był rozbieżny z dokumentami znajdującymi się w zasobie. W wyniku pomiaru aktualizacyjnego wykonanego w [...] r. nie wprowadzono bowiem żadnych zmian do ewidencji gruntów w zakresie granic nieruchomości. W konsekwencji wyrys z mapy z [...] nie może stanowić dowodu co do przebiegu granicy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy administracji właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe zasady, wydana przez organ drugiej instancji decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji uchybiają prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu.

Jak wynika z akt sprawy, w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454), S L przeprowadził kompleksową modernizację ewidencji gruntów Miasta L. Prace modernizacyjne przeprowadzono w trybie i na zasadach określonych w art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej ustawa), a także rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej rozporządzenie).

Zgodnie z przepisami art. 24 a ustawy, w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, projekt operatu opisowo - kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający stosowne uprawnienia, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

Powyższa regulacja wskazuje na dwa tryby postępowania z zarzutami, o których mowa w art. 24 a ust. 9 ustawy, w zależności do tego czy zostały czy też nie wniesione w ustawowym terminie. Jeżeli w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostały wniesione zarzuty w ustawowym terminie, mamy do czynienia z postępowaniem odnośnie oprotestowanych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym. Dane te do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie zarzutów nie są wiążące.

Jeżeli natomiast zarzuty wniesione zostały po ustawowym terminie, a więc kiedy powyższe dane zawarte w operacie stały się wiążące, traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie zmiany danych zawartych w istniejącej ewidencji, będącej efektem działań modernizacyjnych.

Jak już wskazano, w sprawie S L przeprowadził kompleksową modernizację ewidencji gruntów Miasta L, a więc obejmującą działkę nr [...] i [...], w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych, a więc także w zakresie granicy tych działek.

W rozpatrywanej sprawie, strona skarżąca zgłosiła uwagi co do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo – kartograficznego, odnośnie przebiegu granicy działki nr [...] od pktu [...] do pktu [...]. Następnie, po ukazaniu się w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Nr [...], poz. [...] z dnia [...] obwieszczenia S L w sprawie operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego miasta L, pismem z dnia [...] strona skarżąca, w trybie art. 24 a ust 9 ustawy, zgłosiła zarzuty dotyczące danych w ewidencji gruntów i budynków miasta L, tj. przebiegu linii granicznej działki nr [...] na odcinku granicy z działką nr [...], wnosząc o zmianę przebiegu wspólnej linii granicznej tych działek, poprzez ustalenie jej przebiegu po obrębie budynku malarni należącego do strony skarżącej.

Zarzuty te zostały wniesione w terminie przewidzianym w art. 24 a ust. 9 ustawy, co zgodnie przyznały organy administracyjne rozstrzygające w sprawie. Wszczęte zostało więc postępowanie w kwestii zarzutów co do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, w zakresie granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...]. Oznacza to, że wszczęto postępowanie w zakresie danych zawartych w modernizowanym operacie ewidencji i gruntów (nie wiążących, na skutek wniesienia zarzutów), a nie odnośnie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, będącą efektem działań modernizacyjnych.

Rozpatrując zarzuty strony skarżącej w trybie art. 24 a ust.10 ustawy, organy, w zależności od ustaleń, winny albo te zarzuty oddalić, albo uwzględnić i zmienić odpowiednio dane zawarte w modernizowanej ewidencji ujawnione w operacie opisowo – kartograficznym, do których zarzuty się odnosiły. Przy przyjęciu, że zarzuty zostały wniesione w terminie, nie powinny być one traktowane jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Natomiast, jak wynika z akt sprawy, decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] wprawdzie jako podstawę wskazuje art. 24 a ust. 10 ustawy, niemniej w jej sentencji mowa jest o odrzuceniu wniosku o zmianę przebiegu granicy, a nie o odrzucaniu zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji ujawnionych w operacie opisowo- kartograficznym. Podobnie w decyzji kasacyjnej organu drugiej instancji z dnia [...], w rozstrzygnięciu mowa jest o rozpatrzeniu odwołania od decyzji orzekającej o odrzuceniu wniosku o zmianie przebiegu linii granicznej pomiędzy określonymi działkami.

Również w kolejnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], mimo powołania w podstawach art. 24 a ust.10 ustawy, w sentencji jest mowa o odrzuceniu - nie zarzutów - a wniosku o zmianę przebiegu wspólnej linii granicznej działek. W zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji z dnia [...], organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej zmiany przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr [...] i [...], wskazując, że brak podstaw do zmiany wpisu dotyczącego przebiegu tej granicy. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych wynikających z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W tym kontekście analiza zebranych dokumentów nie wskazuje, aby przebieg linii granicznej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] był rozbieżny z dokumentami znajdującymi się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Wskazuje to zdaniem Sądu, iż organy rozstrzygające w sprawie – traktując formalne pismo strony z dnia [...] jako zarzuty co do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym , a więc złożone w procesie modernizacji ewidencji - w sentencji rozstrzygnięć orzekały w sprawie zmiany danych objętych istniejącą ewidencją gruntów i budynków. Oznacza to, że tarkowały te zarzuty wprost jak wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, co znalazło wyraz także w uzasadnieniu rozstrzygnięć. Jak już wskazano, zgodnie z art. 24 a ust. 12 ustawy, jedynie zarzuty zgłoszone po ustawowym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z § 55 rozporządzenia, modernizacja ewidencji w celu: uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych; modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę. Działania te, stosownie do § 56 pkt 2 rozporządzenia, wykonuje się: 1) w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego na zasadach i w trybie, o których mowa w § 45-49; 2) kompleksowo, na zasadach i w trybie określonych przepisami rozdziału 2, z zastrzeżeniem § 82.

S L przeprowadzał kompleksową modernizację ewidencji gruntów miasta L, w sprawie miały więc zastawanie przepisy rozdziału 2 rozporządzenia zatytułowanego" Zakładanie ewidencji gruntów i budynków".

Zgodnie z przepisami tego rozdziału, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wyniki oględzin (§ 35 rozporządzenia).

Stosownie do § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3)w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykonuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego. Takim postępowaniem było postępowanie uwłaszczeniowe przedsiębiorstw państwowych.

Wynika z tego, że dokumentacja geodezyjna sporządzona na potrzeby uwłaszczenia – wbrew twierdzeniu organu odwoławczego - może mieć znaczenia, co do przebiegu granic działek ewidencyjnych.

Wskazać należy, że poprzednik strony skarżącej został uwłaszczony między innymi na działce nr [...] i budynkach znajdującej się na tej działce, co znalazło wyraz w decyzji z dnia [...] W J. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w [...] r. dokonano pomiaru aktualizacyjnego nieruchomości. Wynikami pomiaru zaktualizowano treść istniejącej w postaci analogowej mapy zasadniczej w skali 1 : 500. Zdaniem strony skarżącej, z tych dokumentów wynika jednoznacznie, że budynki Spółki w tym przedmiotowa malarnia zostały w całości uwidocznione w granicach działki nr [...]. Konsekwencją tego, zdaniem strony skarżącej, było uzyskanie we [...] 2000 r. opisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2000, potwierdzającej powyższy stan prawny. Zdaniem organów rozpatrujących sprawę w związku z treścią tych dokumentów nie zgłoszono zmian do ewidencji gruntów, w tym odnoszących się do granic nieruchomości. Zatem dokumenty te nie mogły stanowić podstawy zmian w ewidencji, jako nie zgłoszone i wprowadzone do ewidencji. Wprowadzanie bowiem zmian danych ewidencyjnych może wynikać z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Należy jednak zauważyć, na co wskazują akta sprawy, że dokumenty te (pomiar aktualizacyjny nieruchomość, mapy zasadnicza w skali 1 : 500, mapa ewidencyjna w skali 1 : 2000), zostały przyjęte do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego, co zostało potwierdzone stosownym poświadczeniem starosty L z dnia [...], złożonym na tych dokumentach. Poświadczenie to wskazuje, że nastąpiło to przed wydaniem rozstrzygnięcia – w wyniku ponownego rozpoznania sprawy – przez organ pierwszy instancji, co nastąpiło [...].

W tym stanie organ pierwszej instancji winien rozważyć, czy te dokumenty nie zostały sporządzone na potrzeby postępowania administracyjnego związanego z uwłaszczeniem przedsiębiorstwa "[...]", lub w jego wyniku - czego w sprawie nie uczyniono. I dopiero po tych ustaleniach, organ administracyjny winien dokonać analizy tych dokumentów, odnośnie danych zawartych w modernizowanym operacie a ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym, w zakresie przebiegu granicy między działkami [...] i [...].

Również organ drugiej instancji nie rozważył tych dokumentów jako sporządzonych na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego w związku z uwłaszczeniem przedsiębiorstwa, czy też będących konsekwencją tego procesu i włączonych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stając na stanowisku, że prowadzone postępowanie dotyczy wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych wynikających z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, z wyłączeniem powyższych dokumentów.

W powyższym świetle uznać trzeba, że w sprawie zostały naruszone także przepisy prawa, poprzez braki w ustaleniu stanu faktycznego mającego wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu organy administracyjne winny wyeliminować stwierdzone nieprawidłowości.

Jednocześnie wskazać należy, jak słusznie wskazały organy, że gdy strona kwestionuje przebieg granicy wynikający z dokumentacji geodezyjnej, to jest to granica sporna. Spory te niewątpliwie nie są rozstrzygane w drodze modernizacji ewidencji. Zgodnie z § 39 rozporządzenia, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt II znajduje umocowanie w art. 152 p.p.s.a.