Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 563/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 17 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] oddalające skargę na dokonaną w dniu 22 lutego 2012 r. oraz 29 lutego 2012 r. czynność egzekucyjną, polegającą na przymusowym odebraniu zabudowanej nieruchomości gruntowej nr ewid. [...], obręb [...], miasto K. oraz opróżnieniu znajdujących się na ww. nieruchomości lokali i innych pomieszczeń.

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła drogowego u zbiegu ulic: [...], [...], [...] wraz z przebudową ronda im. [...] w ciągu istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...] na terenie miasta K., a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Powołaną decyzją orzeczono m.in. o przejęciu na rzecz Województwa [...] nieruchomości nr dz. [...] obręb [...], której dotychczasowym właścicielem był M. M.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił w części ww. decyzję i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.

Wojewoda [...] upomnieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wezwał M. M. do wykonania, w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, obowiązku polegającego na wydaniu nieruchomości zabudowanej, położonej w K. przy ul. [...], dz. nr [...], obręb [...] o pow. [...] ha.

Wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., Wojewoda [...], działając jako organ egzekucyjny, wystawił w dniu [...] grudnia 2011 r. tytuł wykonawczy nr [...], doręczony skarżącemu w dniu 18 stycznia 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] wezwał M. M. do niezwłocznego, nie później niż w ciągu 7 dni od daty otrzymania postanowienia, opróżnienia rzeczy i osób i wydania przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pouczył zobowiązanego, że w przypadku niewykonania tego obowiązku zastosowany zostanie wobec niego środek egzekucyjny w postaci odebrania nieruchomości.

Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] zastosował środek egzekucyjny w postaci odebrania przedmiotowej nieruchomości gruntowej oraz opróżnienia znajdujących się na niej lokali i innych pomieszczeń, jak również postanowił o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego.

Na skutek zażalenia M. M., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], uchylił ww. postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r.

W dniach 22 lutego 2012 r. i 29 lutego 2012 r. egzekutor przystąpił do czynności egzekucyjnych polegających na przymusowym odebraniu przedmiotowej nieruchomości.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. oddalił skargę M. M. na dokonaną w dniach 22 i 29 lutego 2012 r. czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona w niniejszej sprawie czynność egzekucyjna spełnia wymogi określone w rozdziale 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Czynność odebrania nieruchomości poprzedzona została skutecznym doręczeniem skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku pod groźbą zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, a następnie postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci odebrania zabudowanej nieruchomości gruntowej nr ew. [...], obręb [...], miasto K. oraz opróżnienia znajdujących się na niej lokali i innych pomieszczeń, jak również zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. Pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. organ zawiadomił przy tym zobowiązanego o terminie czynności egzekucyjnej. Organ wskazał, że wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania, a zatem nie można skutecznie zakwestionować czynności egzekucyjnej, w sytuacji, gdy egzekutor działał zgodnie z zaskarżonym, ale nie wstrzymanym i nieuchylonym w dacie dokonania czynności, postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, że czynność egzekucyjna przeprowadzana w dniach 22 i 29 lutego 2012 r. polegająca na przymusowym odebraniu zabudowanej nieruchomości ozn. jako dz. nr [...], nie mogła być przeprowadzona, gdyż organ egzekucyjny w treści postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jak i tytułu wykonawczego, wskazał adres ul. [...], a nie ul. [...], organ wskazał, że zarzuty dotyczące prawidłowego określenia przedmiotu egzekucji w treści tytułu wykonawczego leżą poza ramami skargi na czynność egzekucyjną i podlegają rozpatrzeniu w ramach zarzutów wniesionych w oparciu o przepisy art. 33 w zw. z art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Poza tym z akt sprawy jasno wynika jaka nieruchomość była przedmiotem egzekucji, bowiem prawidłowo wskazano jej geodezyjny numer ewidencyjny, ze wskazaniem jednostki ewidencyjnej. Ponadto przedmiotowa nieruchomość położona jest u zbiegu ww. ulic i funkcjonuje pod obu adresami. Za bezzasadny organ uznał również zarzut wadliwości dokonanej czynności egzekucyjnej z uwagi na niewydanie postanowienia o zawieszeniu egzekucji w dniu 22 lutego 2012 r. i kontynuowaniu jej w dniu 29 lutego 2012 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy odstąpienie przez egzekutora w dniu 22 lutego 2012 r. od rozpoczętej czynności egzekucyjnej było następstwem zobowiązania się skarżącego do samodzielnego opróżnienia lokali znajdujących się w budynku usytuowanym na przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ ustalenia te nie zostały zrealizowane, egzekutor ponownie przystąpił do egzekucji w dniu 29 lutego 2012 r. Zawieszenie natomiast postępowania egzekucyjnego może nastąpić jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przerwana przez egzekutora czynność, może być natomiast w dowolnym czasie kontynuowana, bez potrzeby wydania odrębnego postanowienia.

Po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister podzielił w całości stanowisko organu I instancji, że przeprowadzona czynność egzekucyjna spełnia wymogi określone w rozdziale 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nie podzielił również zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie i wskazał, że postępowanie to wszczęte zostało z urzędu poprzez wystawienie przez wierzyciela – Wojewodę [...], tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2011 r. Twierdzenie, że postępowanie to zainicjowane zostało wnioskiem Prezydenta Miasta K. jest więc niezasadne. Za bezzasadny organ uznał również zarzut, że zastosowanie bezpośredniego środka egzekucyjnego było niedopuszczalne wobec uchylenia postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. o zastosowaniu tego środka. W postępowaniu wszczętym na skutek złożenia skargi na czynności egzekucyjne strona może bowiem wzruszać jedynie czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora, a zatem można kwestionować jedynie działania organów podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając organowi naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 i § 3, art. 141 § 2, art. 143 § 1 i 2, art. 145, art. 148, art. 149 i art. 150 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona czynność egzekucyjna naruszała ww. przepisy chociażby z uwagi na niedoręczenie wszystkim użytkownikom wieczystym nieruchomości przy ul. [...] wezwań do opuszczenia i wydania nieruchomości, tytułów wykonawczych, czy też postanowienia, na podstawie którego dopuszczalna była egzekucja. Powyższe dokumenty doręczono jedynie skarżącemu, choć nie był on jedynym zobowiązanym. Tym samym uniemożliwiono innym zobowiązanym prawa do zgłoszenia zarzutów i zażalenia w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz prawa wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego zgodnie z art. 143 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w myśl utrwalonej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego i egzekutora, lecz nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego przeprowadzenia. Z tego względu argumentacja przedstawiona w skardze nie podważa zasadności postanowienia i nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające, nie naruszają prawa, w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. wydane na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalające skargę M. M. na czynność egzekucyjną polegającą na przymusowym odebraniu zabudowanej nieruchomości gruntowej o nr ewid. [...], obręb [...], miasto K. oraz opróżnieniu znajdujących się na ww. nieruchomości lokali i innych pomieszczeń.

Zgodnie treścią art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest natomiast, w myśl przepisu art. 1a pkt 12b ww. ustawy, m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu tym organ nie ma obowiązku badania zasadności egzekwowanego obowiązku, skupia się jedynie na fizycznej czynności egzekucyjnej. Zawarte zatem w skardze zarzuty naruszenia przez organ bliżej niesprecyzowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, uznać należy za bezpodstawne.

Analizując zaskarżone postanowienie oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym protokoły z czynności egzekucyjnych z dnia 22 lutego 2012 r. i 29 lutego 2012 r. wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień organu przeprowadzającego czynność odebrania nieruchomości, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Czynność ta wynikała z pozostających w obrocie prawnym orzeczeń organów administracji. Przed wykonaniem samej czynności egzekucyjnej skarżącemu doręczono tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2011 r., jak również postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. wzywające do obowiązku wydania nieruchomości. Wobec powyższego, za niezasadnie należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego nieuprawnionego przeprowadzenia czynności egzekucyjnej, wobec uchylenia przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego, wskazać należy, że stosownie do treści art. 17 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie ww. postanowienie Ministra wydane zostało już po przeprowadzonej egzekucji i jak wynika z akt sprawy przed jego wydaniem nie wstrzymano wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., a więc mogło ono stanowić ono podstawę dokonanej czynności egzekucyjnej. Odnosząc się przy tym do stanowiska skarżącego, że organ powinien był w tej sytuacji wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r., wskazać należy, że wprawdzie w myśl art. 17 § 2 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać to postępowanie do czasu rozpatrzenia zażalenia, jednakże jest to jedynie uprawnienie organu, które może być realizowane w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Za niezasadne należało uznać również pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do nierozpoznania przez organ wniosku skarżącego o zwrot nieruchomości lub zapłatę odszkodowania, czy też niezawiadomienie o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym wszystkich użytkowników nieruchomości. Zarzuty te wykraczają bowiem poza granice sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego postanowienia, a tym samym nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu. Odnoszą się one w istocie nie do samej czynności odebrania nieruchomości, a do całego postępowania egzekucyjnego. Jak natomiast wskazano powyżej, przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być jedynie faktyczne, fizyczne czynności egzekucyjne przeprowadzone przez organ administracji.

Na marginesie zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy, skarżący część powyższych zarzutów podnosił już wcześniej, w innych środkach zaskarżenia, które zostały przez organ rozpoznane.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.