Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 236/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 1 art. 74a art. 78 par. 3 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją

z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia A.J. (dalej zwanej: "Stroną", "Podatniczką", "Skarżącą") zwrotu nadpłaty w podatku o nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z oprocentowaniem liczonym od 7.05.2015 r. do dnia dokonania zwrotu.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji oraz akt sprawy, rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym.

Strona na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza B.P. w Kancelarii Notarialnej w S. oznaczonego w Repertorium A numerem [...] nabyła od W. Sp. z o.o. z siedzibą w G. udział wynoszący ¾ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] i w prawie własności posadowionych na niniejszym gruncie budynków stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg wieczystych prowadził księgę wieczysta KW nr [...]. Na mocy § 6 ww. umowy sprzedaży strona oświadczyła, że przejmuje wszelkie zaległości z tytułu podatku od powyższych nieruchomości wraz z odsetkami oraz w opłacie rocznej za użytkowanie wieczyste wraz z odsetkami w wysokościach ustalonych przez Gminę K.

Podatniczka w dniu 28.11.2005 r. oraz w dniu 15.12.2005 r. dokonała wpłaty na rzecz Gminy K. w łącznej kwocie [...] zł na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za ww. nieruchomości, tj. za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...]). Powyższa wpłata została zarachowana przez Gminę K. w następujący sposób:

- kwota [...] zł – należność główna z tytułu zaległego podatku od nieruchomości;

- kwota [...] zł – odsetki od zaległości w podatku od nieruchomości.

Dalej organ wskazał, że skarżąca w dniu 10.12.2013r. złożyła w Urzędzie Miasta K. wniosek o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami jako podatku od nieruchomości zapłaconego przez osobę trzecią (skarżącą) niebędącą podatnikiem. Wniosek uzasadniła tym, że jako osoba trzecia, która nie była zobowiązana do zapłaty podatku za poprzedniego właściciela, od którego nabyła udział 3/4 części nieruchomości, dokonała zapłaty w/w kwoty podatku od nieruchomości. Jej zdaniem nie doszło do zapłaty należnego podatku, gdyż podatek winien być zapłacony przez podatnika czyli poprzedniego właściciela nieruchomości, organ zaś uzyskał bezpodstawną korzyść co prowadzi, w jej ocenie, do bezpodstawnego wzbogacenia. Na poparcie swojego stanowiska przedstawiła kilka orzeczeń sądów administracyjnych.

Decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta K. odmówił stronie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Organ I instancji uznał, że Strona, w związku z nabyciem ww. nieruchomości w listopadzie 2005 r. stała się podatnikiem podatku od nieruchomości, jako podatnik – a nie osoba trzecia – dokonała spłaty zadłużenia w podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość. Kwota wpłacona przez Stronę została uznana w związku z tym za nadpłatę przedmiotowego podatku lecz przedmiotowa nadpłata, z uwagi na upływ terminu przedawnienia wskazy w ww. art. 80 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej zwanej: "O.p." nie może zostać stronie zwrócona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w wyniku wniesionego odwołania od tej decyzji decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu.

Natomiast w wyniku wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Zdaniem Sądu, organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozważył bowiem wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 191 O.p. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego zaś w przedmiotowej sprawie organy nie wyjaśniły istotnych w sprawie wskazanych enumeratywnie przez Sąd okoliczności.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia [...] odmawiającą zwrotu nadpłaty w podatku o nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło 1.09.2015 r. przekazując do ponownego postępowania.

Ponownie Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zwrotu nadpłaty w podatku o nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z oprocentowaniem liczonym od 7.05.2015 r. do dnia dokonania zwrotu.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie administracyjne, które toczyło się z wniosku podatniczki z 6.12.2013r. (data wpływu do organu 10.12.2013 r.), ostatecznie zakończyło się wydaniem postanowienia o pozostawieniu podania z dnia 10.12.2013 r. bez rozpatrzenia, gdyż odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku wysłana została przez podatniczkę po wyznaczonym terminie.

W dniu 7.05.2015r. (pismo z dnia 5.05. 2015 r.) wpłynęło od podatniczki kolejne pismo w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Biorąc pod uwagę całość korespondencji w sprawie organ uznał, iż intencją strony jest przeprowadzenie postępowania w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości w postępowaniu podatkowym.

Prezydent Miasta K. zgodnie z art. 169 § 1 O.p. wezwał po raz kolejny podatniczkę do usunięcia braków ww. wniosku polegających na przedłożeniu dokumentów przytoczonych w wyroku WSA z dnia 3.12.2014r. (sygn. akt I SA/Sz 644/14), mających istotne znaczenie dla oceny, czy w sprawie tej upłynął termin,

o którym mowa w art. 80 § 1 O.p.

Po przeanalizowaniu przedłożonej i zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji organ ustalił, iż wniosek z dnia 20.02.2008 r. o zwrot podatku od nieruchomości przerwał bieg przedawnienia do ubiegania się o zwrot nadpłaty bowiem z pisma tut. Urzędu z dnia 20.03.2008 r. wynika, że wniosek ten wpłynął do tut. organu podatkowego. Ponadto w chwili uiszczania podatku Strona była podatnikiem podatku od nieruchomości, jednakże nie miała obowiązku zapłaty podatku za lata przed nabyciem przez nią przedmiotowej nieruchomości.

W świetle powyższego organ podatkowy uznał, że wpłacona przez Podatniczkę kwota [...] zł stanowi nadpłatę i podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji określającej, ponieważ wniosek z dnia 20.02.2008 r. o zwrot podatku od nieruchomości przerwał bieg przedawnienia do zwrotu nadpłaty.

Organ podatkowy wyjaśnił, iż wniosek z dnia 10.12.2013 r. (pismo z 6.12.2013 r.) nie może być traktowany jako skutecznie złożony, gdyż pozostał bez rozpatrzenia i tym samym nie wywołał skutków prawnych. W przedmiotowej sprawie wnioskiem skutecznie złożonym jest dopiero wniosek o zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem z dnia 7.05.2015 r. (pismo z 5.05.2015 r.).

Co do oprocentowania nadpłaty organ I instancji wskazał, że skoro decyzja

w sprawie określenia nadpłaty, z uwagi na konieczność ustalenia stanu faktycznego, została wydana po upływie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku (7.05.2015r.) przysługuje oprocentowanie liczone od dnia złożenia wniosku tj. od 7.05.2015r. do dnia zapłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona nie zgodziła się ze sposobem liczenia odsetek od nadpłaty, tj. od ustalenia terminu początkowego na dzień 7.05.2015 r. , w związku z czym wniosła o uchylenie decyzji lub jej zmianę i wydanie nowej decyzji zgodnie z wnioskiem podatniczki.

Zdaniem Podatniczki, organ podatkowy, nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązku i nie rozpatrzył wniosku o stwierdzenie nadpłaty (nie wydał decyzji) jak i nie dokonał zwrotu nadpłaty w określonych w ustawie terminach. W związku z zaniechaniem powyższych warunków organ obowiązany jest zrekompensować Podatniczce brak możliwości korzystania z nadpłaconych środków pieniężnych poprzez wypłatę oprocentowania od 20.02.2008 r.

Organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia zarzutów odwołania, stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na treść przepisów dotyczących postępowania o stwierdzenie nadpłaty, w tym zasad jej oprocentowania, tj. art. 75 § 2 pkt 2 i art. 78 O.p. Następnie organ odwoławczy potwierdził zasadność uznania przez organ I instancji skuteczności złożenia wniosku o nadpłatę dopiero w dniu 7.05.2015 r., nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej o wypłatę oprocentowania już od 20.02.2008 r. Wskazano, że zarówno wniosek z dnia 20.02.2008 r. jak i 6.12.2013 r. zawierał braki formalne, o których uzupełnienie Podatniczka była wzywana w trybie art. 169 O.p. a ich nieuzupełnienie skutkowało brakiem możliwości merytorycznego ich rozpoznania. W ocenie Kolegium zasadnie także stwierdził organ I instancji, że z pisma z 6.12.2013 r. nie wynika, że stanowi ono kontynuację postępowania podatkowego za 2008 r. Zwrócono uwagę także, że brak sprecyzowania w piśmie z dnia 6.12.2013 r. zakresu żądania zauważył WSA w Szczecinie, który nakazał zbadać, czy Podatniczka chciała zainicjować postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość w postępowaniu podatkowym czy też wniosek należy traktować jako wezwanie przez skarżącą Gminy Miasto K. do zwrotu ww. kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

W konsekwencji wskazano, że zgodnie z ww. wytycznymi Sądu, pismem z dnia 3.03.2015 r. organ podatkowy wezwał Podatniczkę, w trybie art. 169 § 1 O.p. do sprecyzowania wniosku, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania.

Niewykonanie zobowiązania w terminie (tj. z jednodniowym opóźnieniem) skutkowało zaś wydaniem postanowienia z dnia 20.03.2015r., w którym pozostawiono wniosek z dnia 6.12.2013r. bez rozpoznania, którego Strona nie odebrała.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] Podatniczka wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie zgadzając się – analogicznie jak w odwołaniu – z naliczeniem oprocentowania nadpłaty począwszy od dnia 7.05. 2015 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię Ordynacji podatkowej oraz brak zastosowania art. 77 i art. 78 O.p.;

2) prawa procesowego, tj. art. 120 i art. 121, art. 122 O.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że skarżąca zainicjowała postępowanie w dniu 7.05.2015 r. zamiast w dniu 20.02.2008 r., a także uznaniem, że sprawa dotyczy zwrotu podatku za lata 2006 – 2008, podczas gdy dotyczy zwrotu podatku za lata 2002 – 2005.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

1) decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy nadpłaty podatku;

2) decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego w K. z dnia [...] znak [...] uchylającej w całości powyższą decyzję z powodu naruszenia przez organ I instancji w sposób istotny przepisów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z tym, że wniosek z dnia 20.02.2008 r. zawierał braki formalne tj. był niewystarczający czy nieprecyzyjnie sformułowany, zwracając uwagę, że zawierał on dwa różne żądania zwrotu podatku: zapłaconego przez Podatniczkę za Spółkę W.; zapłaconego w imieniu własnym za lata 2006 – 2008. Stąd, w ocenie Skarżącej organ błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że sprawa dotyczy tylko żądania zwrotu podatku za lata 2006 - 2008. Według Skarżącej, organ nie wezwał jej w piśmie z dnia 20.03.2008 r. ani do sprecyzowania żądania ani uzupełnienia wniosku a tylko poinformował, że wniosek w zakresie zwrotu podatku zapłaconego na rzecz Spółki W. zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie postępowania podatkowego. Zdaniem Strony organ nie rozpatrzył wniosku Skarżącej z dnia 20.02.2008 r. o zwrot podatku, jak i nie dokonał zwrotu nadpłaty w określonych w ustawie terminach, pomimo dysponowania pełną dokumentacją dla rozstrzygnięcia sprawy.

Do skargi dołączono: pismo Skarżącej z dnia 20.02. 2008 r.; pismo Prezydenta Miasta K. z 20.03.2008 r.; zaświadczenie Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 17.02.2009 o dokonanych wpłatach i ich księgowaniach; pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 13.11.2013 r. w sprawie przeksięgowania nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości na zaległości z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." wykazała, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a; § 2 Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Ponadto Sąd orzeka na podstawie akt sprawy – art. 133 p.p.s.a.- tj. na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Wnioskowane przez skarżącą dowody nie są uzupełniającymi dowodami w sprawie (stosownie do art. 106 p.p.s.a.) ale są dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy administracyjnej, co czyni wniosek nieuzasadnionym.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 72 § 1 pkt 1 O.p., art. 74 a O.p., art. 78 § 3 pkt 3 lit. b O.p. Zgodnie z tymi przepisami:

"Art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę podatku uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Art. 74a O.p. W przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Art. 78 § 3 pkt 3 lit. b O.p. Oprocentowanie przysługuje: w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 - od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty(...)."

Dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także treść art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ilekroć zatem dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu wydanym poprzednio w tej sprawie, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 1276/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie oraz na sądzie i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Powszechnie przyjmuje się, że od takiej oceny prawnej można odstąpić np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3.12.2014 r., sygn. akt I SA/Sz 644/14. Wyrokiem tym Sąd uchylił wydane uprzednio decyzje organów obu instancji, bowiem uznał, że poczynione przez orzekające w sprawie organy ustalenia na podstawie przedstawionych dokumentów nie świadczą o zrealizowaniu zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 191 O.p. a to w świetle przedłożonego przez skarżącą pisma z dnia 20.02.2008 r. wskazujące, że przed Prezydentem Miasta K. mogło toczyć się postępowanie, o którym mowa w ww. piśmie organu I instancji z dnia 20.03.2008 r.

W konsekwencji Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając wniosek skarżącej organy powinny wyjaśnić istotne w sprawie okoliczności takie jak:

- czy skarżąca wnioskiem z dnia 6.12.2013 r. zainicjowała postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za ww. nieruchomość w postępowaniu podatkowym czy też wniosek ten należy traktować jako wezwanie przez skarżącą Gminy Miasto K. do zwrotu ww. kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia a zatem czy przedmiotowa sprawa mogła podlegać rozstrzygnięciu w toku postępowania podatkowego.;

- czy w sprawie zwrotu na rzecz skarżącej ww. kwoty - w przypadku ustalenia, że skarżąca dochodzi jej w postępowaniu podatkowym z tytułu podatku nadpłaconego - upłynął termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. czy też termin ten nie upłynął na skutek zdarzeń wskazywanych przez skarżącą i wynikających z dokumentów załączonych przez skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym i innych dokumentów znajdujących się w ewentualnym posiadaniu organu I instancji oraz dokonaniu ich oceny przez organy w świetle art. 80 § 3 O.p.,

- ewentualne równoległe prowadzenie bądź przeprowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji;

- czy skarżąca dokonała zapłaty ww. podatku ze środków własnych czy też ze środków powierzonych jej przez podmioty zobowiązane do zapłaty powyższego podatku.

Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.09.2014 r., sygn. II FSK 2541/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Stwierdzić należy zatem, że organy ale także Sąd rozpoznający niniejszą skargę jest, stosownie do zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a., związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu tego Sądu, który poprzednio uchylił zaskarżone decyzje.

Ponownie rozpoznając sprawę organy określiły zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł tj. w kwocie wpłaconej przez skarżącą wraz z oprocentowaniem liczonym od dnia 7.05.2015 r. do dnia zwrotu a nie jak chciałaby skarżąca od dnia 20.02.2008 r.

Organ I instancji a w ślad za nim organ odwoławczy uznały, że z zachowanej dokumentacji jednoznacznie wynika, że wniosek z 20.02.2008 r. jak też wniosek z 6.12.2013 r. zawierał braki formalne, do których uzupełnienia podatniczka, a za 2008 r. jej pełnomocnik zostali wezwani, a wobec ich nieuzupełnienia, wnioski zostały pozostawione bez rozpatrzenia. Dalej organ odwoławczy wskazał, że wątpliwości prawne wokół formy rozstrzygania o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia spowodowały, że organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku z 2008 r., nie budzi zaś wątpliwości, że skarżąca nie wykazała, że odpowiedziała lub jej pełnomocnik odpowiedział na wezwanie organu z 20.03.2008 r. a ponadto w piśmie z dnia 6.12.2013 r. nie powołała się na kontynuację postępowania podatkowego z 2008 r., a WSA w Szczecinie dostrzegł brak jednoznacznego sprecyzowania żądania w tym piśmie.

W konsekwencji organ I instancji uznał, że wniosek z 20.02.2008 r. przerwał bieg przedawnienia do ubiegania się o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości, co wynika z pisma tego organu z dnia 20.03.2008 r. zaś oprocentowanie winno być naliczone od wniosku z dnia 5.05.2015 r. skutecznie złożonego, precyzyjnego, który wpłynął do organu dnia 7.05.2015 r.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że niekwestionowana pozostaje okoliczność, że skarżąca w dniu 11.10.2005 r. zawarła w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza B.P. w Kancelarii Notarialnej w S. oznaczonego w Repertorium A numerem [...] umowę sprzedaży, na podstawie której nabyła od W.Sp. z o.o. z siedzibą w G. udział wynoszący ¾ części w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] i w prawie własności posadowionych na niniejszym gruncie budynków stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził księgę wieczysta KW nr [...] jak i okoliczność, że na mocy § 6 ww. umowy skarżąca oświadczyła, że przejmuje wszelkie zaległości z tytułu podatku od powyższych nieruchomości wraz z odsetkami w wysokościach ustalonych przez Gminę K. Skarżąca nie kwestionuje również ustaleń organów, z których wynika, że w dniu 28.11.2005 r. oraz w dniu 15.12.2005 r. skarżąca dokonała wpłaty na rzecz Gminy K. w łącznej kwocie [...] zł na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za ww. nieruchomości, tj. za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...]) oraz, że powyższa wpłata została zarachowana przez Gminę K. w następujący sposób kwota [...] zł – należność główna z tytułu zaległego podatku od nieruchomości; kwota [...] zł – odsetki od zaległości w podatku od nieruchomości.

Nie jest również sporna okoliczność, że skarżąca dokonała wpłaty za podatnika jako osoba trzecia, z własnych środków i stanowi ta kwota nadpłatę stwierdzoną decyzją organu dnia [...], podlegającą zwrotowi z uwagi na wniosek z 20.02.2008 r., który jak przyjęły organy, przerwał bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty.

W tej części tj. co do określenia nadpłaty decyzja organu I instancji nie została zaskarżona do organu odwoławczego i do sądu administracyjnego i ustalenia organów wypełniają zalecenia Sądu z wyroku z 3.12.2014 r.

Sporna pozostaje okoliczność określenia daty początkowej naliczenia oprocentowania od stwierdzonej w decyzji organu z dnia [...] kwoty nadpłaty w wysokości [...] zł.

Wobec powyższego wskazać należy, że do określenia wysokości nadpłaty zastosowanie w sprawie miała norma prawna, wynikająca z art. 74a O.p., na podstawie której w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 O.p. wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Zasady oprocentowania nadpłat, w tym tych określonych na podstawie art. 74a O.p., unormowane zostały przez ustawodawcę w art. 78 O.p.

Jak przyjmuje się w piśmiennictwie nadpłata jest formą zrekompensowania podatnikowi i innym podmiotom uprawnionym do otrzymania zwrotu nadpłaty dysponowania przez wierzyciela podatkowego nieprzysługującymi mu środkami finansowymi (por. L. Etel, Komentarz do art. 78 ustawy - Ordynacja podatkowa, w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz., wyd. lex/el, 2013.).

Zasadą wynikającą z art. 78 § 1 O.p. jest, że nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem § 2 stanowiącym, że nadpłaty których wysokość nie przekracza wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (nadpłaty o których mowa w art. 76 § 2 O.p.), nie podlegają oprocentowaniu.

Przepisu art. 78 § 1 O.p. nie można jednak odczytywać w oderwaniu od pozostałych unormowań dotyczących oprocentowania nadpłat, które poprzez wyliczenie przypadków naliczania oprocentowania, przesądzają w istocie, czy w danym stanie faktycznym oprocentowanie nadpłaty będzie należne, czy też nie. W szczególności przepisu art. 78 § 1 O.p. nie można postrzegać jako zawierającego bezwzględny obowiązek (faktycznego) naliczenia oprocentowania od nadpłaty podatku w każdym przypadku jej powstania.

Analizując określone w art. 78 O.p. przypadki oprocentowania nadpłaty wyodrębnić należy ten, który dotyczy uprawnienia podatników do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w następstwie którego uzyskują zwrot podatku na podstawie decyzji stwierdzającej nadpłatę. Taki bowiem przypadek wystąpił w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] stwierdził nadpłatę z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie żądanej, tj. [...] zł. A zatem nadpłata stwierdzona została decyzją. W takim przypadku, stosownie do art. 77 § 1 pkt 2 O.p., nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty.

W myśl art. 78 § 3 pkt 3 lit. a i b O.p. oprocentowanie przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją), ale jedynie wtedy, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, bądź jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent.

Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy wydana zostaje decyzja stwierdzająca nadpłatę (poza przypadkiem nieistotnym w tej sprawie, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 6 O.p.), oprocentowanie przysługuje wtedy, gdy decyzja ta nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, albo też, gdy nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania owej decyzji. A contrario, gdy decyzja stwierdzająca nadpłatę zostanie wydana w wyznaczonym terminie a także gdy nadpłata zostanie zwrócona w terminie, to oprocentowanie nie będzie należne.

W niniejszej sprawie organy przyjęły, że terminem od którego należy liczyć oprocentowanie stwierdzonej w decyzji nadpłaty, jest dzień, po pierwsze wniosku skarżącej z dnia 5.05.2015 r. i stosownie do 165 § 3 O.p. z daty wpłynięcia do organu tego wniosku. Powyższe wynika, jak wskazał organ z zachowanej dokumentacji i oceny poprzedzających wniosek z 5.05.2015 r. wniosków tj. z dnia 20.02.2008r., 6.12.2013 r. jako pozostawionych bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia ich braków formalnych. Wskazać należy także w tym miejscu na znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 26.11.2007 r., które wskazuje na wcześniejszą korespondencję skarżącej z Urzędem Miasta w K.

Mając zatem na uwadze zgromadzony materiał w sprawie wskazać należy, że o ile oceny wniosku z 6.12.2013 r. nie sposób zakwestionować, to oceny wniosku z dnia 20.02.2008 r. i pisma organu wzywającego do uzupełnienia braków tego pisma nie sposób zaakceptować. Treść wniosku strony z dnia 20.02.2008 r. sprowadza się do żądania zwrotu podatku od nieruchomości zapłaconego przez skarżącą za Spółkę W. w G. oraz (podkreślenie Sądu) za lata 2006-2008 zapłaconego w imieniu własnym. Z treści wezwania organu z dnia 20.03.2008 r. w sposób oczywisty wynika, że wątpliwości organu co do treści żądania z dnia 20.02.2008 r. dotyczyły zwrotu podatku za lata 2006-2008. Z treści tego wezwania wynika także bezspornie informacja organu, ze wniosek w sprawie zwrotu podatku od nieruchomości zapłaconego na rzecz Spółki z o.o. W. zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie postępowania podatkowego.

Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego, zastosowany rygor z art. 169 O.p. (pozostawienia bez rozpatrzenia sprawy) w wezwaniu z dnia 20.03.2008 r. dotyczył zwrotu podatku za lata 2006-2008 a nie podatku zapłaconego za ww. Spółkę.

Za nieuzasadnione uznać należy zatem stanowisko organu I instancji zaakceptowane przez organ odwoławczy, że wniosek skarżącej co do zwrotu podatku zapłaconego za Spółkę W. został pozostawiony bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia braków formalnych. Bezspornie ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że sprawa zwrotu podatku zapłaconego za ww Spółkę wywołana wnioskiem skarżącej z dnia 20.02.2008 r. została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z dnia [...]. Nie zmienia tej okoliczności fakt, że skarżąca w kolejnych pismach nie powoływała się na pierwotne pismo z dnia 20.02.2008 r. a także okoliczność, jak wskazuje w swoim stanowisku w trybie art. 227 O.p. organ I instancji, nie żądania wyjaśnienia przyczyn nierozpatrzenia wniosku z lutego 2008 r., nie złożenia skargi na przewlekłość postępowania.

Zauważyć należy także, że do oceny wniosku skarżącej z 6.12.2013 r. oraz do oceny przedłożonej dokumentacji przez skarżącą w toku postępowania przed sądem i ewentualnie będącej w posiadaniu organu, zobowiązał organy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3.12.2014 r. sygn. akt I SA/Sz 644/14 po pierwsze w kontekście intencji strony (wniosek z 6.12.2013 r.), a po drugie wobec ujawnienia dokumentów co do prowadzenia postępowania podatkowego (wniosek z 20.02.2008 r.) celem ustalenia czy wniosek z 6.12.2013 r. jest wnioskiem o zwrot podatku czy jest odrębnym żądaniem cywilnoprawnym.

Reasumując pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku z dnia 6.12.2013 r. przez organ jest faktem (postanowienie z dnia [...]). Nie podlegało zaskarżeniu przez stronę. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej z dnia 20.02.2008 r., to wobec zgromadzonego materiału oceny wyprowadzonej przez organ nie sposób podzielić, stoi ona w oczywisty sposób w sprzeczności z treścią wezwania z dnia 20.03.2008 r. Bezspornie zatem wniosek z dnia 5.05.2015 r. nie jest nowym wnioskiem o zwrot nadpłaty wobec nie rozpoznania wcześniej wniosku z 20.02.2008 r.

Ponadto wskazać należy, na błędne stanowisko organu odwoławczego co do daty wszczęcia postępowania stosownie do art. 165 § 3 O.p. Datą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, rozumiana zgodnie z art. 165 § 3 O.p. jako data otrzymania przez organ stosownego wniosku, nie jest równoznaczna z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przerywającą bieg przedawnienia. Datą wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 79 § 2 w zw. z art. 80 § 3 O.p., w przypadku nadania wniosku zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jest data stempla pocztowego.

Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także zbadania zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym to skarżąca podniosła okoliczności związane z datą 20.02.2008 r. i wezwania organu z 20.03.2008 r.. Nie sposób zaakceptować stanowisko organu odwoławczego, który utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zawarł uzasadnienie nie mające oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, w treści zgromadzonych dokumentów.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy rozstrzygając sprawę uwzględni wskazania Sądu, mając na uwadze dyspozycję art. 234 O.p.

Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty skargi za uzasadnione oraz mając na uwadze dyspozycję art. 229 O.p., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.