Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 266/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek JS


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] roku Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926) w zw. z art. 262 i 23 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83, art. 85 § 1, art. 254 § 4 ustawy Kodeks celny, art. 16 ust. 1 lit. b, art. 21, art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli 24.06.1997 r. ( załącznik do Dz. U. Nr 104 z 1997 r. poz. 662 ze zm.) § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047 ) uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z [...] roku dokonane na rzecz M. P. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego, wzywając do uiszczenia niedoboru cła w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w ramach współpracy w zakresie wymiany informacji celnych i handlowych pomiędzy Polską a państwami członkowskimi Unii Europejskiej, niemieckie władze przeprowadziły kontrolę w celu weryfikacji dowodu sprzedaży samochodu osobowego marki Mercedes Benz rok produkcji 1997. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w.w. samochód został sprzedany w dniu 8.05.1998 roku przez oddział firmy A we F. M. P. za sumę 82500,00 DEM. Nie uzyskano natomiast potwierdzenia autentyczności rachunku wystawionego na kwotę 8300,00 DEM, gdyż firma B została rozwiązana. Organ celny przyjął zatem, iż z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, że przeprowadzona weryfikacja nie potwierdziła wartości transakcyjnej samochodu wskazanej przez importera, jak również nie potwierdziła pochodzenia przedmiotowego samochodu z Unii Europejskiej.

Wskazana wyżej decyzja z dnia [...] roku została doręczona M. P.w dniu 30 lipca 2001 roku.

Na skutek wniesionego przez M.P. odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] roku nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 83 i art. 85 § 1 ustawy z 9.01.1997 r. Kodeks celne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, ustosunkowując się do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wskazał, iż zgodnie z tym artykułem decyzja o uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jednakże artykuł 230 § 5 Kodeksu celnego stwierdza, iż bieg tego terminu ulega zawieszeniu między innymi z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Ustalono, iż wszczęcie postępowania karnego - skarbowego nastąpiło 7.04.2000 roku a uprawomocnienie decyzji z dnia [...] roku nastąpiło 29.09.2000 roku. W związku z powyższym termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego został zachowany. O zarejestrowaniu długu strona została powiadomiona dwukrotnie tj. w dniu 22.06.1998 roku (dzień przyjęcia zgłoszenia celnego) i w dniu 30.07.2001 roku (dzień doręczenia decyzji z dnia [...] roku). Bieg terminu na wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe i powiadomieniu dłużnika o zarejestrowaniu niedoboru cła rozpoczął się w tym samym momencie tj. w dniu 22.06.1998 roku i został zawieszony w okolicznościach, o których mowa w art. 230 § 5 Kodeksu celnego.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 23 Kodeksu celnego organ celny wskazał, iż opinia biegłego rzeczoznawcy dotycząca wartości samochodu została zakwestionowana wskutek działania organów celnych podjętych na podstawie art. 83 Kodeksu celnego. Przedstawiona przez stronę niemiecką faktura wskazuje, iż cena transakcyjna samochodu odbiega znacznie od cen rynkowych. Zarzut naruszenia art. 123z § 1 Ordynacji jest również, w ocenie organu, niezasadny.

M. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, domagając się jej uchylenia, jako niezgodnej z prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie, tak jak w niniejszej sprawie, nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia do odprawy celnej używanego samochodu osobowego marki Mercedes Benz oraz w dacie podejmowania przez organy celne rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie (ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), zasadniczo wartość celną towaru zgłoszonego do odprawy celnej ustala się na podstawie jego wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za ten towar (art. 23 § 1 Kodeksu celnego). Jeżeli jednak organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego (art. 23 § 7 Kodeksu celnego) - co obowiązany jest odrębnie wyjaśnić podmiotowi dokonującemu zgłoszenia celnego jedynie na jego pisemny wniosek (art. 23 § 8 Kodeksu celnego ) - wówczas powinien dokonać ustalenia wartości celnej towaru, stosownie do okoliczności.

Jednakże, w przedmiotowej sprawie, w pierwszej kolejności, rozważenia wymaga podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

W ocenie skarżącego, obowiązujący w dacie orzekania przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowiący, iż decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź nieprawidłowe nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Organ celny w odpowiedzi na podniesiony zarzut wskazał, iż w przepisie określającym termin na wydanie decyzji w ramach weryfikacji zgłoszenia celnego rzeczywiście nie ma regulacji dotyczącej możliwości zawieszenia lub przerwania tego terminu. Jednakże w przypadku, gdy w wydanej decyzji po uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe rozstrzygnięto ponownie o kwocie długu celnego, zachodzi konieczność powiadomienia strony o zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty cła. W takim przypadku także znajdują zastosowanie przepisy zawarte w rozdziale 1 Działu III Kodeksu celnego dotyczące zarejestrowania i podania do wiadomości dłużnika kwoty należności. Dotyczy to także art. 230 § 5 i § 6 traktującego o zawieszeniu terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych. Taka interpretacja przepisów celnych uwarunkowana jest koniecznością zachowania jednolitości stosowania prawa i unikania nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej poszczególnych dłużników.

W ocenie Sądu, stanowisko organów celnych nie jest uzasadnione.

Art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowiący, iż decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź nieprawidłowe nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W przedmiotowej sprawie, co ustaliły organy celne i co wynika z akt sprawy, zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 22 czerwca 1998 roku. Liczony od tej daty trzyletni termin do wydania i doręczenia decyzji upłynął w dniu 22 czerwca 2001 r. i nie został zachowany, ponieważ decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. została prawidłowo doręczona stronie w dniu 30 lipca 2001 r., a więc po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w dacie orzekania przez organy celne, nie wskazywał wypadków, w których bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, ulega zawieszeniu bądź przerwaniu. Regulacje dotyczące zawieszenia biegu terminów zawierał w dacie orzekania art. 230 Kodeksu celnego, który reguluje kwestie powiadomienia dłużnika od zarejestrowaniu kwoty należności. Termin do powiadomienia dłużnika biegnie o dnia powstania długu celnego. Z treści przepisu art. 230 wynika, że można powiadomić dłużnika o kwocie należności także po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego, gdy postępowanie w sprawie celnej zostało zawieszone, wniesiono skargę do sądu administracyjnego, wszczęto postępowanie karne lub postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

§ 5 art. 230 Kodeksu wyraźnie jednak stanowił, iż ulega zawieszeniu bieg terminu, o którym mowa w § 4, tj. trzyletniego terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności, liczonego od dnia powstania długu celnego.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje oraz mając na względzie przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, należy przyjąć, iż z naruszeniem obowiązującego w dacie wydania decyzji stanu prawnego organy celne uznały, iż w niniejszej sprawie istniały podstawy do zastosowania przepisów art. 230 § 5 i § 6 Kodeksu celnego. Podstawa taka pojawiła się dopiero wraz ze zmianą przepisu art. 65 Kodeksu celnego, dokonaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003 r.), z dniem 10 sierpnia 2003 roku, kiedy to w przepisie art. 65 § 5a. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio.

Ze względu na powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Celnego zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 65 § Kodeksu celnego, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ B. Koś /-/W. Długaszewska /-/T. Geremek