Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 21/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3, ust.3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K.S. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

K. S. (Skarżąca) wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu składek. Uzasadniając wniosek podniosła, że nie jest w stanie spłacać powstałej należności z uwagi na bardzo złą sytuację materialną.

Wnioskodawczyni podała, że jest osobą samotną, utrzymującą się wyłącznie z renty rodzinnej po mężu w wysokości 926 zł. brutto (obecnie, po potrąceniach, na rzecz ZUS, wysokość świadczenia wynosi 562,24 zł). Od wielu lat choruje na serce, astmę, kamicę nerkową, guzkowatość płuc, guzkowatą chorobę nadnercza, raka nadnercza i chorobę tarczycy. Ponadto dwa razy złamała nogę. W związku, z chorobą nadnercza przebywała w szpitalu w G. oraz w szpitalu zakaźnym w T.. Na potwierdzenie swojej sytuacji zdrowotnej Skarżąca przedłożyła karty informacyjne leczenia szpitalnego z dnia 24.02.2010r., 07.06.2010r., 24.06.2010r. oraz 09.11.2010r.

Skarżąca podała, że popadła w długi koncentrując się na opiece nad mężem chorym na raka płuc. Otrzymywana przez męża renta stanowiła wówczas jedyne źródło utrzymania małżonków; nie wystarczała jednak na zakup lekarstw i środków przeciwbólowych. Środków brakowało nawet na zakup podstawowych artykułów żywnościowych i odżywek dla męża. Choroba była nieuleczalna, więc mąż Skarżącej zmarł.

Jako kolejną okoliczność przemawiającą za umorzeniem należności Skarżąca wskazała, że w 2001r w wyniku trąby powietrznej został zniszczony dach domu, w którym ma mieszkanie, wraz z przydomową przybudówką. Wiatr zniszczył również oranżerię, w której hodowała warzywa na potrzeby domowe. Od tego momentu, dom jest bez dachu, ponieważ nie ma ona pieniędzy na jego założenie, a współwłaściciel części budynku nie interesuje się nim. Do mieszkania leje się woda deszczowa, a zimą woda pochodząca z roztopów śniegu, odpadają tynki, popękał gzyms, spróchniały okna i podłogi. Mieszkanie jest całkowicie zawilgocone, zagrzybione i ma czarne sufity. Panująca wilgoć ma bardzo niekorzystny wpływ na stan zdrowia Skarżącej. Wartość całego domu, którego jest współwłaścicielem w 1/2 części niepodzielnej, to około 10.000 zł. W mieszkaniu znajdują się dwa pokoje z kuchnią.

Skarżąca podała, że w dniu 05 maja 2011r. zmarła jej matka, która wspomagała ją finansowo. Obecnie Skarżąca mieszka sama, a brak zdrowia uniemożliwia jej podjęcie zajęcia w celu dorobienia do renty po mężu. Skarżąca nie ma żadnego pojazdu, nie posiada polis ubezpieczeniowych, nie ma weksli, papierów wartościowych, żadnych wierzytelności z rachunku pieniężnego, udziałów w spółkach, nie posiada praw autorskich i majątku z praw pokrewnych.

Z otrzymywanej renty ponosi wydatki miesięczne z tytułu: energii elektrycznej ok. 160 zł, gazu - 50 zł, zakupu lekarstw - 128,23 zł , dojazdów do lekarza i szpitala - dwa razy w miesiącu 50 zł, telefonu - 79,77 zł, MPO - 35,00 zł, zakupu środków czystości - 30,00 zł, wywozu z szamba - 20 zł. Ponadto w sezonie grzewczym ponosi opłaty za drewno - 120 zł, węgiel - 2.200,09 zł.

Wnioskodawczyni posiada zobowiązania wobec Urzędu Gminy - 63 zł, w bankach miesięcznie - 85,77 zł oraz 89,52 zł - przewidywany termin spłaty: 30.05.2012r. oraz 30.10.2014r., "L." Biuro Usług Windykacyjnych - 620 zł (spłata 20 zł/m-c do grudnia 2013 r.) oraz u osób fizycznych (znajomych) kwotę 500zł z z tytułu pożyczek związanych z brakiem pieniędzy na lekarstwa.

Skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w L., na której ZUS posiada zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej. Zakład ustalił, że wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą samodzielnie tym samym brak osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie w myśl przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. W stosunku do zaległości zostały wdrożone działania egzekucyjne w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego w wysokości 231,52 zł miesięcznie. Postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego okazało się nieskuteczne z uwagi na brak wpłat.

Organ w decyzji z [...] mimo stwierdzenia trudnej sytuacji finansowej Skarżącej odmówił umorzenia należności, powołując się na brak stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności z uwagi na skutecznie prowadzoną egzekucję ze świadczenia rentowego oraz ustanowione zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej.

W dniu 11 października 2011r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie zaległych należności.

Zaskarżoną decyzją z [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. dalej ustawa s.u.s.) Podano, że na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Organ wskazał, że na podstawie tego przepisu, w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 dalej Rozporządzenie z 2003r), należności z tytułu składek mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Organ podał ponadto, że zgodnie z art. 32 ustawy sus do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m. in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Z kolei w myśl art. 17 pkt. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) Zakład może umarzać należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001r, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. z 2002 r., nr 155, poz. 1287 ze zm.) jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby.

Organ ponownie rozpatrując wniosek pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle art. 28 ust. 3 ustawy s.u.s., uznał, że w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie zachodzi. Zakład wskazał, że działalność gospodarcza została co prawda zlikwidowana i jednocześnie brak jest osób, na które istniałaby możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jednak prowadzona jest skuteczna egzekucja ze świadczenia rentowego oraz za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego. Zatem w sprawie nie znajduje zastosowania zarówno art. 28 ust. 3 pkt 5, jak i pkt 6 ustawy sus, bowiem na obecnym etapie nie można też przesądzać o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Również wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym przez co nie konkretyzuje się przesłanka umorzenia zawarta w pkt 4a. Ponadto w kontekście faktu regulowania kredytów (miesięczne raty wynoszą 195,29 zł.) organ podkreślił, że zobowiązania z tytułu składek są uprzywilejowane i podlegają, co do zasady, zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 ustawy sus). Dodatkowo istniejący dług został zabezpieczony na nieruchomości poprzez wpis hipoteki przymusowej.

Organ podkreślił, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Ich umorzenie zaś stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Jednocześnie z uwagi na publicznoprawny charakter należności z tytułu składek umorzenie jest rozwiązaniem o charakterze wyjątkowym, bowiem terminowe opłacanie należnych składek jest obowiązkiem płatników.

ZUS wyjaśnił ponadto, że umorzenie odsetek za zwłokę następuje wyłącznie w przypadku i w takiej części, w jakiej została umorzona należność główna.

Organ stwierdził, że obecna sytuacja finansowo-materialna oraz zdrowotna wnioskodawczyni faktycznie uniemożliwia jej w chwili obecnej uregulowanie długu czy to jednorazowo, czy to w formie układu ratalnego, ponieważ pociągnęłoby to dla Skarżącej zbyt ciężkie skutki, a zwłaszcza pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, tym samym ziścił się warunek z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. oraz z art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy sus oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jednak mając na uwadze prowadzone działania egzekucyjne ze świadczenia rentowego a także dokonane zabezpieczenie na majątku nieruchomym oraz instytucję uznania administracyjnego organ odmówił umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek.

ZUS wskazał na uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności, który polega na możliwości uwolnienia zobowiązanego od ciążących na nim długów. Organ może, lecz nie musi tego dokonać nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia.

W skardze do sądu administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o umorzeniu w całości zadłużenia wynikającego z ubezpieczenia społecznego wraz z odsetkami, ubezpieczenia zdrowotnego wraz z odsetkami, oraz Funduszu Pracy wraz z odsetkami. Przedstawiła zaprezentowaną wcześniej we wniosku argumentację przemawiającą jej zdaniem za umorzeniem należności. Podniosła, że wichura, która zniszczyła dach jej domu uszkodziła również przybudówkę, gdzie znajdował się sklep, w którym prowadziła działalność gospodarczą. Skarżąca stwierdziła, że nie posiadała środków na uzyskanie prywatnej pomocy prawnej. Zaś ZUS skutecznie wyczekiwał na składki przez wiele miesięcy nie upominając się o nie. Skarżąca uważała, że skoro zaprzestała sprzedawać w sklepie to zakończyła również działalność gospodarczą. Oczekiwanie ZUS strona interpretuje jako celowe działanie zmierzające do tego by ona popadła w długi. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że w sprawie nie zachodzi przesłanka nieskuteczności egzekucji. Jej zdaniem zachodzą przesłanki wyrażone w art. 28 ust. 3 pkt 5 oraz art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. Uzasadniając to twierdzenie wyjaśniła, że nie ma wpływu na to by ZUS zaniechał ściągania długu, bo wypłaca i zajmuje rentę. Jednocześnie dokonując zajęcia ZUS zasadniczo obniżył status życia Skarżącej i pozbawił ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skarżąca podnosi, że jej zadłużenie powstało przed 2001r. w konsekwencji zaległość z tego okresu podlega przedawnieniu. Skarżąca wyjaśniła, że kredyt z banku pobrała w momencie, gdy ZUS poinformował ją, że dług już spłaciła. Kredyt przeznaczony był na kupno papy, desek, gwoździ i opłacenie pracownika, aby pokryć nad jednym pomieszczeniem strop po zerwaniu dachu przez wiatr. Skarżąca wskazała na fatalne warunki bytowe. Podała, że z uwagi na brak pieniędzy nie wykupuje lekarstw. Aby się ogrzać odwiedza kolejno sąsiadów i tam też czasami dostaje jakieś lekarstwo na swoje dolegliwości oraz coś zje.

Strona stwierdziła, że decyzja uznaniowa organu musi mieścić się w granicach prawa i prawnego rozsądku, nie może być jednak podjęta według widzimisię pracownika ZUS. Oczekiwała decyzji ZUS opartej o podstawę prawną, a zaskarżona decyzja jest uznaniowa, a podstawa prawna powołana w decyzji nijak ma się do uznania organu.

Skarżąca podniosła, że rozumie, że ZUS jest jednostką uprzywilejowaną i ma pierwszeństwo w płatnościach. Wyjaśniła jednak, że płaciła zaległości ZUS-owi oraz innym wierzycielom. Obecnie nie reguluje żadnych długów i żyje w strachu przed postępowaniem komorniczym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012r poz. 270 dalej ustawa p.p.s.a.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując przedmiotową skargę, należy przede wszystkim przeanalizować przepisy umożliwiające organowi umorzenie zaległych składek z odsetkami. Podstawą prawną umorzenia jest powołany w decyzjach art. 28 ustawy s.u.s. Wskazana ustawa w treści wskazanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na podstawie art. 32 ustawy s.u.s, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek,

w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym, nieściągalność ta zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Sytuacje przedstawione w poszczególnych podpunktach nie znajdują zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Istotne dla rozstrzygnięcia są natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s, w którym ustawodawca stworzył organom, w ramach uznania administracyjnego, możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Tak więc "uzasadnione przypadki", o których mowa w art. 28 ust 3a ustawy s.u.s należy ocenić przez analizę przesłanek opisanych szczegółowo w powołanym wyżej rozporządzeniu. Organ ogólnie wskazał na § 3 ust 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia z 2003r jako podstawę prawną do umorzenia, wskazując, że przesłanki w nich zawarte zostały spełnione.

Należy podkreślić, że powołane przepisy dają organowi uprawnienie

do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet przy ustaleniu istnienia przesłanki do umorzenia, organ ma możliwość odmowy umorzenia należności, co jednak także musi uzasadnić. W zależności od podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ, odmiennie kształtuje się zakres sądowej kontroli takiego orzeczenia (inne okoliczności kontroluje Sąd w decyzji wydanej na podstawie uznania administracyjnego, inne w przypadku ustalenia przez organ, ze nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi.

W niniejszej sprawie organ orzekał na podstawie uznania administracyjnego, na co wskazał w zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia organ wskazał na skuteczność prowadzonej egzekucji oraz posiadane zabezpieczenie na nieruchomości.

Zasadnie ZUS wskazał, że konstrukcja uznania administracyjnego mająca zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy, pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia przy zaistnieniu pozytywnych przesłanek. Tak więc organ może odmówić umorzenia zaległości w składkach mimo, że zostały spełnione przesłanki do ich umorzenia. Podejmując taką decyzję organ musi jednak uzasadnić dokonany wybór, tak, by decyzja nie była dowolna i mogła zostać skontrolowana przez sąd. W szczególności wykazanej przesłance ustawowej kwalifikującej do umorzenia zaległości ZUS musi przeciwstawić równoważną argumentację, przemawiającą za odmową umorzenia. Jest to wymóg generalny, aczkolwiek na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy argumentacja ta może być szersza lub ograniczona. Twierdzenie ZUS, że należność objęta wnioskiem o umorzenie ma charakter publicznoprawny i podlega szczególnej ochronie, może okazać się niewystarczające przy zaistnieniu szczególnych okoliczności w stanie faktycznym sprawy.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że Skarżąca jest osobą samotną, w 2000r zmarł jej mąż a w 2011 matka, z którą wspólnie zamieszkiwała. Skarżąca wskazała, że zaległości pochodzą z okresu, kiedy musiała zaniechać działalności handlowej prowadzonej na niewielką skalę w przydomowych zabudowaniach, by sprawować opiekę nad chorym na nowotwór płuc, mężem. Skarżąca ma 64 lata i szczegółowo przestawiła i udokumentowała bardzo zły stan swojego zdrowia.

Skarżąca utrzymuje się z renty po mężu, które to świadczenie po realizacji zajęcia w ramach egzekucji prowadzonej przez dyrektora oddziału ZUS, wynosi 562,24zł. miesięcznie. Kwota ta nie pokrywa bieżących kosztów utrzymania (energia elektryczna ok.160zł, gaz ok 50zł, zakup lekarstw ok 130zł, przejazd do szpitala i lekarza w miesiącu ok 50zł, telefon ok 79zł, wywóz śmieci 35zł, opróżnianie szamba ok 20zł, opał w sezonie grzewczym) wraz z kosztami niezbędnymi do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (wydatki na żywność, środki czystości, ubrania). Posiada zadłużenie wobec Gminy L. – 63zł, prywatnych osób ok 500zł, Biuro Usług Windykacyjnych "L." egzekwuje wobec Skarżącej kwotę 620zł a w bankach zobowiązana jest spłacać miesięcznie kwotę ok. 175,29zł. Ostatnia z wymienionych należności powstała w związku z zaciągnięciem przez Skarżącą kredytu na potrzeby przeprowadzenia remontu dachu (zakup papy i desek), który uległ zniszczeniu przez wichurę w 2001r. W efekcie dokonanych uszkodzeń woda wlewała się do wewnątrz budynku.

Skarżąca zamieszkuje w budynku składającym się z dwóch pokoi, którego jest współwłaścicielem w ½ części, zajmowane przez nią część mieszkalna ma ok 36 m.kw. Mieszka sama, współwłaściciel nie interesuje się domem, który jest w złym stanie technicznym. Dom Skarżącej, położony na wsi, znajduje się w dużej odległości od innych zabudowań. Z powodu niespłaconych długów Skarżąca była wielokrotnie nachodzona przez różnych windykatorów, którzy ją wyzywają i zastraszają. Skarżąca często żywi się u sąsiadów.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że zaległość Skarżącej wobec ZUS wynosiła na dzień 2 sierpnia 2011r: 1.861,99zł należności głównych i 4.132zł odsetek. Zaległości w składkach dotyczą wybranych miesięcy 1999r i stycznia 2000r. Organ prowadził postępowanie egzekucyjne w 2001, w ramach którego dokonał zabezpieczenia przez wpis hipoteki na nieruchomości.

W ocenie sądu orzekającego w sprawie sytuacja materialna i rodzinna Skarżącej jest wyjątkowo trudna. Stan Skarżącej trzeba zakwalifikować jako stan ubóstwa. Mając na uwadze wiek Skarżącej, perspektywa zmian w tej sytuacji wydaje się bardzo mało prawdopodobna. Świadczenie otrzymywane przez Skarżącą ma stałą wysokość i pozyskiwana przez ZUS w wyniku dokonanego zajęcia stała kwota w wysokości ok. 225zł będzie zawsze podlegała proporcjonalnemu zaliczeniu na należność główną i odsetki, co rodzi ryzyko, że rosnące odsetki ustawowe nie dają realnej możliwości spłaty przez Skarżącą zobowiązania wobec ZUS.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ ponownie rozpoznając sprawę powinien realnie ocenić, czy odmowa umorzenia zaległości nie pozostaje w kolizji z interesem publicznym, na straży którego stoi ZUS podkreślając publicznoprawny charakter należności. Na konieczność wykazania i należytego umotywowania zaistnienia ważnego interesu publicznego jako przeciwwagi dla odmowy umorzenia zaległości, mimo wystąpienia przesłanek z § 3 ust 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia z 2003r wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2012r w sprawie II GSK 203/11.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. oraz zgodnie z art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów dojazdu na rozprawę.