Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 482/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2,  art. 134 par. 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26b
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 482/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010r., sprawy ze skargi J. G. i G. G., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 lutego 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r., - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 listopada 2009r. Nr[...], Naczelnik Urzędu Skarbowego określił małżonkom G.G. i J.G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. w wysokości 9.351,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że podatnicy rozliczając się wspólnie w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2005r. pomniejszyli dochód o odliczenie z tytułu spłaty odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na cele mieszkaniowe oraz dokonali odliczenia od podatku z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację lokalu i budynku mieszkalnego.

Zdaniem organu podatkowego I instancji odliczenie z tytułu ponoszonych wydatków na spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego udzielonego na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych za 2005r. nie przysługiwało, gdyż nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 26b ust. 2 pkt 7 lit. c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006r., która stanowiła, że od podstawy opodatkowania można odliczyć wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki), jeżeli podatnik lub jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe m.in. przeznaczonych na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej.

W konsekwencji organ podatkowy nie uwzględnił dokonanego odliczenia w wysokości 7.214,00 zł od dochodu z tytułu spłaty odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na cele mieszkaniowe w rozliczeniu podatkowym za 2005r.

Dodatkowo organ I instancji wskazał, że w załączniku PIT/D do zeznania za 2005r. zostały wykazane wydatki mieszkaniowe na remont i modernizację budynku mieszkalnego oraz wpłaty na fundusz remontowy w spółdzielni mieszkaniowej w łącznej kwocie 6.386,01 zł, a podatnicy przedstawili faktury potwierdzające wydatki mieszkaniowe związane z remontem budynku mieszkalnego wystawione w okresie od 29 kwietnia 2005r. do 19 października 2005r. na kwotę 5.356,53 zł, przy czym w wyniku analizy tych dokumentów źródłowych, nie uznano faktur dokumentujących zakup szczotki drucianej pięciorzędowej, krzyżyków dystansowych do glazury oraz opraw oświetleniowych do lamp na kwotę 144,52 zł, ponieważ nie zostały one wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 grudnia 1996r. (Dz. U. Nr 156, poz. 788) określającym wydatki na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, o które zmniejsza się podatek dochodowy.

W odwołaniu od tej decyzji G. G. i J. G. zakwestionowali stanowisko organu podatkowego I instancji stwierdzając, że nie korzystali z ulgi dotyczącej wkładu budowlanego na lokal mieszkalny zakupiony w Spółdzielni Mieszkaniowej "H." przez G. G. w 1992r.

W ich ocenie organ nie może twierdzić, że w zeznaniach za lata 2001 - 2004 dokonywali odliczeń skoro nie posiada żadnej dokumentacji na poparcie tych twierdzeń. Ponadto zarzucono organowi, że ten bezpodstawnie uznał fundusz na ocieplenie budynku, jako jednoznaczny z wkładem budowlanym do spółdzielni mieszkaniowej

Decyzją z dnia 4 lutego 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 26b ust. 2 pkt 7 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wyłączył możliwość skorzystania z ulgi z tytułu spłaty odsetek od kredytu w sytuacji, gdy podatnik lub jego małżonek korzystał w latach ubiegłych lub korzysta nadal na zasadzie praw nabytych z tzw. dużej ulgi budowlanej. Każde zatem odliczenie z tytułu wydatków mieszkaniowych (z wyjątkiem ulgi remontowej) dokonane przez podatnika lub jego małżonka skutkuje utratą prawa do odliczenia od podstawy obliczenia podatku odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego na finansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

Z posiadanych przez organy informacji i dokumentów wynika zaś, że w zeznaniach podatkowych za lata 2001 - 2004 podatnicy korzystali z odliczeń z tytułu wkładu budowlanego. Również zaświadczenie z Spółdzielni Mieszkaniowej "H." z dnia 21 października 2009r. potwierdza, że dokonane przez podatników wpłaty zwiększały wkład budowlany mieszkania nr [...] położonego w K. na os. B.[...]. Końcowo przypomniano, że korekta zeznań za lata 2001 - 2003 jest już niemożliwa w 2010r, gdyż zobowiązanie podatkowe za te lata wygasło na skutek przedawnienia zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. G. i J. G. zażądali uchylenia wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając mu, że dopuścił się wadliwej interpretacji prawa oraz niewłaściwie ocenił stan faktyczny i zgromadzone w sprawie dowody.

Skarżący podkreślili, że nigdy nie nabyli prawa do korzystania z tzw. "dużej ulgi budowlanej", a w konsekwencji nie mogli z niej skorzystać. W ocenie skarżących takie błędne stanowisko organu zasugerowała treść zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej "H. z dnia 21 października 2009r., które doręczyli na żądanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, gdzie wyliczono wysokość wpłat z funduszu termomodernizacyjnego. Zauważono przy tym, że w świetle ustawy - Prawo spółdzielcze i statutu Spółdzielni "H." podmiot ten może tworzyć fundusze na cele przewidziane w ustawie i takim funduszem jest fundusz termomodemizacyjny, który powstał w celu uzyskania preferencyjnego kredytu zaciągniętego przez organy Spółdzielni na ocieplenie. Zobowiązania te nie dotyczyły w żaden sposób członków Spółdzielni i nie otrzymywali oni zresztą indywidualnie żadnych zaświadczeń o zwiększeniu wkładu budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § l p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przechodząc do meritum sprawy, należy stwierdzić, że istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy skarżący spełnili warunki do skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 26b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) powoływanej dalej jako u.p.d.o.f., tj. odliczenia wydatków związanych ze spłatą odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego im na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych w tym budowę budynku mieszkalnego, czyli tzw. "ulgi odsetkowej".

Wedle tego przepisu - w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2006r. - od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się z zastrzeżeniem ust. 2-4 faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. l, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej między innymi z budową budynku mieszkalnego (pkt 1 tego przepisu). Dalsze postanowienia powołanego wyżej art. 26b u.p.d.o.f. określają przesłanki po spełnieniu których może dojść do skorzystania z tej ulgi. I tak zgodnie z ust. 2 pkt 7 powołanego wyżej art. 26b u.p.d.o.f., odliczenie, o którym mowa w ust. l, stosuje się jeżeli podatnik lub jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków na własne cele mieszkaniowe, przeznaczonych między innymi na wkład budowlany lub mieszkaniowy (por. lit. c ww. przepisu).

W ocenie Sądu organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie prawidłowo uznały, że skarżący nie mogli skorzystać z "ulgi odsetkowej" za 2005r., skoro wcześniej małżonkowie skorzystali z obowiązujących wcześniej ulg budowlanych. Przesądzenie, że skarżący (małżonkowie) dokonywali odliczeń, o których mowa w art. 26b ust. 2 pkt 7 lit. c u.p.d.o.f. wyklucza w konsekwencji ich prawo do "ulgi odsetkowej".

Sąd w składzie orzekającym nie podziela zarzutu skargi o "złej interpretacji" powyższego przepisu. Wykładnia gramatyczna tego unormowania prowadzi do jednoznacznych wniosków – odmiennych od tych wywodzonych przez skarżących. Przy tym pamiętać należy, że ten rodzaj interpretacji jest preferowany, szczególnie w przypadku norm prawnych dotyczących ulg i zwolnień podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2004r., sygn. akt FSK 476/04 wraz z literaturą oraz orzecznictwem obszernie tam przytoczonymi). Ustawodawca nie dopuszcza możliwości skorzystanie z dwóch ulg podatkowych. Interpretacja przepisów prawa w tej materii nie nastręcza wątpliwości. Przepisy prawa regulujące ulgi podatkowe jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania - należy interpretować ściśle. Ulga jest odstępstwem, wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania. Zasadą zatem jest płacenie podatków, opodatkowanie, natomiast wyjątkiem - prawo do ulgi.

Organ podatkowy prawidłowo poczynił ustalenia, że skarżący korzystali z ulgi w postaci odliczenia od dochodu lub podatku wydatków poniesionych na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej. Z załączników PIT/D do zeznań podatkowych za lata 2001 – 2004 znajdujących się w aktach sprawy, jednoznacznie wynika, że skarżący wykazali do odliczenia wydatki poniesione na własne potrzeby mieszkaniowe w kwocie 447,60 zł i dokonali odliczenia od podatku kwoty 85,04 zł z tytułu poniesionego wydatku na cele mieszkaniowe (wkład budowlany).

W konsekwencji należy stwierdzić, że wystąpiła negatywna przesłanka do skorzystania z kolejnej ulgi w postaci odliczenia wydatków poniesionych z tytułu odsetek od kredytu mieszkaniowego. Dla oceny, czy negatywna przesłanka do skorzystania z tzw. "ulgi odsetkowej" wystąpiła, nie ma znaczenia jaka była kwota odliczenia, a także czy odliczenie w rozliczeniu podatku dochodowego za lata podatkowe 2001-2004 było prawidłowe czy dokonano odliczenia błędnie.

W przekonaniu Sądu, zarzuty powołane przez skarżących w skardze, że w latach 2001 - 2004 nie korzystali z tzw. dużej ulgi budowlanej z tytułu wkładu budowlanego na lokal mieszkalny oraz że nigdy nie odliczyli ulgi budowlanej, nie mogą wywołać zamierzonych skutków. Stoją one bowiem w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z posiadanymi przez organ podatkowy dokumentami w postaci zeznań podatkowych, zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej ,,H.".

Nie mogą także wywołać zamierzonego skutku prawnego argumenty skarżących, w których twierdzą, że nie dokonywali odliczenia z tytułu dużej ulgi budowlanej, ponieważ nigdy nie nabyli prawa do skorzystania z tej ulgi. W tym miejscu należy stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy bezzasadne są rozważania czy rzeczywiście skarżący mieli prawo do skorzystania z dużej ulgi budowlanej w okresie poprzedzającym 2005r. Istotne jest to, że skarżący dokonali w swoich zeznaniach podatkowych za lata 2001-2004 takich odliczeń.

Podobna kwestia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 27 sierpnia 2009r., sygn. akt I SA/Gd 408/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "z treści art. 26b ust. 2 pkt 7 u.p.d.o.f. nie można wyprowadzić wniosku, iż organ podatkowy, za każdym razem, gdy stwierdzi, iż podatnik, który korzysta z ulgi odsetkowej odliczał w latach wcześniejszych wydatki na cele mieszkaniowe w ramach tzw. dużej ulgi budowlanej, ma obowiązek weryfikować czy owo wcześniejsze odliczenie było zasadne. W świetle omawianego przepisu istotne jest to, czy w chwili korzystania z ulgi odsetkowej można o tym podatniku orzec, że skorzystał skutecznie z dużej ulgi budowlanej" (por. także wyrok NSA z dnia 26 marca 2007r., sygn. akt II FSK 405/06 oraz wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r., sygn., akt II FSK 389/08). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd przedstawiony w przywołanych orzeczeniach.

Reasumując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący w latach poprzednich (2001- 2004) skorzystali już z odliczenia od podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, stąd nie mogli w rozliczeniu za rok podatkowy 2005 skorzystać z ulgi odsetkowej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.