Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1846/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1; 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg Instytutu [...] w W. oraz [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], stwierdzającą, że nieruchomość o powierzchni [...] m2, położona w gminie O., w powiecie [...], składająca się aktualnie z części działek ewidencyjnych o numerach: [...] z obrębu [...] Ośrodek [...], stanowiąca byłą własność M. M., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 15 lutego 2012 r. K. N., E. B., R. Ś., A. Ś., W. B., L. T., E. K., M. B., R. S., P. S., P. S. i J. S. wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, iż nieruchomość wydzielona z "[...] " o powierzchni [...] m2, stanowiąca własność dotychczasowego właściciela M. M., opisana w pkt. 5 wyroku Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] kwietnia 1958 r. sygn. akt [...] nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, z późn. zm.) – dalej jak dekret.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wojewoda [..] stwierdził, że nieruchomość o powierzchni [...] m2, położona w gminie O., w powiecie [...], składająca się aktualnie z części działek ewidencyjnych o numerach: [...] z obrębu [...], stanowiąca byłą własność M. M., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Organ wojewódzki ustalił, że wymieniona nieruchomość została fizycznie i prawnie wydzielona przed dniem 1 września 1939 r. i nie spełniała kryteriów obszarowych wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, zatem nie mogła zostać przejęta na cele reformy rolnej.

W wyniku rozpatrzenia odwołań [...] S.A. i Instytutu [...] w W. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister przytoczył treść art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, zgodnie z którym na cele reformy rolnej podlegały przejęciu nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Organ wskazał, iż podstawowym zagadnieniem koniecznym do wyjaśnienia na gruncie niniejszej sprawy jest kwestia spełnienia wymogów obszarowych spornej nieruchomości do przejęcia jej w trybie dekretu na rzecz Skarbu Państwa.

Minister ustalił, że jak wynika z materiału dowodowego sprawy majątek ziemski "[...]" o ogólnej powierzchni [...] ha stanowił własność S. i S. M. Wyrokiem Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] kwietnia 1958 r. sygn. akt [...] majątek ziemski "[...]" o powierzchni [...] ha został podzielony w połowie czerwca 1939 r. pomiędzy spadkobierców S. M. – W. M., I. M., M. M., E. M., M. M., S. M. i S. M. W oparciu o pkt 5 ww. wyroku przyznano na własność M. M. nieruchomość o powierzchni [...] m2, oznaczoną na planie sporządzonym przez mierniczego przysięgłego M. D. jako dział [...] o pow. [....] m2 i dział [...] o pow. [...] m2.

Ponadto ustalono, iż w dacie wejścia w życie dekretu nie istniała księga wieczysta D. M., która została zniszczona podczas działań wojennych. Minister wskazał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy, odtworzenie akt podziałowych obliguje do stwierdzenia, iż w chwili wejścia w życie dekretu tj. 13 września 1944 r. majątek ziemski "[...]" stanowił siedem niezależnych od siebie nieruchomości, będących własnością siedmiu różnych podmiotów. W niniejszej sprawie M. M. stał się właścicielem nieruchomości o powierzchni [...] m2 w dniu dokonania podziału całego majątku o powierzchni [...] ha tj. w połowie czerwca 1939 r.

W ocenie Ministra, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, że w chwili wejścia w życie dekretu część majątku ziemskiego "[...] ", o powierzchni [...] m2, stanowiąca własność M. M. nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej, gdyż nie spełniała norm powierzchniowych przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Za niezasadny organ uznał zarzut spółki [...], że przedmiotowa nieruchomość została przejęta w trybie art. 9 ust. 1 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, ponieważ została objęta decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] kwietnia 1988 r. nr [...], w związku z czym nie mogła zostać jednocześnie przejęta na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ zauważył, że przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena prawidłowości wydania ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O., a która ta ocena może zostać dokonana w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Organ zakwestionował również pogląd Instytutu [...] w W. jakoby odtworzenie akt sądowych stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Minister zauważył, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania dopuszczalne jest w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, pierwszą decyzją wydaną w przedmiocie podpadania pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], która została wydana po rozpoznaniu wniosku, złożonego w dniu [...] lutego 2012 r., a więc ponad 50 lat od odtworzenia akt sądowych. Dopiero w tym dniu spadkobiercy byłego właściciela złożyli wniosek na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nie wiadomo zatem wznowienie jakiego postępowania sugeruje odwołujący.

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli Instytut [...] w W. oraz [...] Sp. z o.o. w W.

Pełnomocnik Instytutu zarzucił naruszenie przepisów dekretu poprzez uznanie, że w sprawie pierwszą decyzją wydaną w przedmiocie podpadania pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Skarżący zauważył, że przejęcie majątku w oparciu o dekret następowało z mocy prawa, a deklaratoryjnym tego potwierdzeniem był protokół przejęcia majątku, który sam musi być uznany za deklaratoryjną decyzję administracyjną. Takie rozumowanie wynika z faktu, że jedyną procedurą podstawowa postępowania administracyjnego były wówczas przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Dlatego też od protokołu przejęcia majątku czyli od decyzji deklaratoryjnej o zastosowaniu dekretu PKWN mogły się strony odwoływać.

W skardze spółki [...] zarzucono organom naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. oraz w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzaniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody w sprawie, która podlegała umorzeniu z uwagi na brak interesu prawnego podmiotów na żądania, których wszczęto postępowanie,

- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. oraz w związku

z art. 9 ust. 1 ustawy poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody nieważnej z uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie,

- naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu w rozstrzygnięciu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] kwietnia 1988 r., wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy O. mającej kluczowe znaczenie dla sprawy o której uwzględnienie wnosił skarżący,

- naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy w związku z art. 16 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i uznaniu, że nie pozostaje w związku z niniejszym postępowaniem,

- naruszenie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r., o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez jego błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął szczegółowo poszczególne zarzuty podnosząc, że podstawą prawną żądania rozstrzygnięcia, iż nieruchomość nie podlegała przepisom dekretu, jest § 5 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2009 r. o sygnaturze IV SA/Wa 718/09 przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia, stanowi podstawę żądania przez właścicieli nieruchomości przejętej na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu ustalenia w formie decyzji administracyjnej czy dana nieruchomość podlegała działaniu przepisów dekretu.

Skarżący zaznaczył, że podstawą przejęcia na własność przez Skarb Państwa nieruchomości, której dotyczy decyzja Wojewody była decyzja Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...] kwietnia 1988 r. nr. [...], której podstawę stanowił art. 9 ust. 1 ustawy, a nie dekret. Zdaniem skarżącego, powyższa okoliczność wskazuje, że osoby na żądanie których wydana została decyzja nie należą do kategorii podmiotów, którym przysługuje legitymacja do wystąpienia do właściwego organu z takim żądaniem i mają jedynie interes faktyczny. Własność nieruchomości została przeniesiona na Skarb Państwa na podstawie innego niż dekret aktu prawnego. Zatem decyzja Wojewody dotknięta jest wadą, która stanowić powinna o jej nieważności i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. ją uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie.

Skarżący podniósł również, że decyzja wydana została na żądanie podmiotów, które nie miały interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, w żądaniu jej wydania, gdyż wnioskujący o wydanie decyzji Wojewody legitymowali się jedynie interesem faktycznym w rozstrzygnięciu postępowania. W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien był zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...], eliminując z obrotu decyzję wadliwą jako skierowaną do podmiotu niebędącego stroną. Wskazał, że decyzja Wojewody została wydana w trybie nie referującym bezpośrednio do ustawy, natomiast norma art. 9 ust. 1 ustawy powinna była zostać uwzględniona przez organ II instancji, ponieważ ma znaczenie fundamentalne dla analizowanej kwestii. Wskazał, że zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 1991 r. "o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnych i leśnych [...] decydują wyłącznie przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a mianowicie: a) objęcie nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r., oraz b) pozostawanie tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa lub przekazanie ich w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym - bez względu na okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo". Z uwagi na fakt, że powołana uchwała oraz cel ustawy jednoznacznie wskazują, że przejęte w trybie art. 9 ust. 1 ustawy nieruchomości stały się własnością Państwa bez względu na sposób, w jaki się uprzednio we władaniu Państwa znalazły, kwestia ta powinna zostać wzięta pod uwagę w postępowaniu objętym niniejszą skargą. Skarżący wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1988 r. jest ostateczną decyzją administracyjną, pozostającą w obrocie prawnym i jako taka, zgodnie z przedstawioną wyżej argumentacją, stanowi podstawę przejęcia na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący zauważył również, że skoro decyzja z dnia [...] kwietnia 1988 r. była podstawą przejęcia nieruchomości na własność przez Skarb Państwa to dla oceny stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości oraz wszelkich przekształceń własnościowych z nią związanych właściwy jest powołany art. 9 ust. 1 Ustawy. Co więcej, przy ocenie zasadności przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa w trybie art. 9 ust. 1 ustawy nie ma znaczenia w jaki sposób dana nieruchomość znalazła się wcześniej we władaniu Państwa. Niezasadne jest zatem oparcie się przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na normie § 5 ust. 1 Rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązującego prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdzającą, iż nieruchomość o powierzchni [...] m2, położona w gminie O., w powiecie [...], składająca się aktualnie z części działek ewidencyjnych o numerach: [...] z obrębu [...], stanowiąca byłą własność M. M., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Postępowanie zakończone wydaniem przedmiotowej decyzji zostało wszczęte na wniosek z dnia [...] lutego 2012 r. o wydanie decyzji w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zagadnienia związane z reformą rolną, w tym zagadnienia dotyczące wykładni normy prawnej art. 2 ust. 1 lit. e dekretu oraz mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., budziły spore kontrowersje w orzecznictwie.

Na skutek uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętych w tym zakresie obecnie przyjmuje się, że prawidłowe odczytanie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu powinno wskazywać, iż na własność Skarbu Państwa, bez wynagrodzenia, w całości, przechodziły bezzwłocznie tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 tego dekretu część druga), które stanowiły własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny obszar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. (sygn. akt: I OPS 3/10, orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl) przeprowadził szczegółową analizę zagadnienia mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu. W ww. orzeczeniu NSA doszedł do wniosku, że dekret z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - jako że nigdy nie został derogowany przez prawodawcę - nie utracił mocy obowiązującej i stanowi w dalszym ciągu element prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym § 5 rozporządzenia również nie utracił mocy obowiązującej. Jak podkreślił Sąd w cytowanej uchwale, analizowany przepis rozporządzenia wyrażał normy generalne i abstrakcyjne, które miały być stosowane w przyszłości jako procedura rozstrzygania tego typu sporów. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł nadto, iż nie można przyjąć, że rozstrzyganie sporów dotyczących przeprowadzenia reformy rolnej w drodze administracyjnej zakończyła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, nieruchomość "[....]" położona była na terenie województwa [...], wobec tego musiała spełniać ogólne normy obszarowe, by mogła zostać przejęta. Musiałaby więc mieć ponad 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych. Zgodnie ze wskazanym dekretem wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej.

Jednocześnie art 2 ust. 2 ww. dekretu stanowił, że nieważne są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt e, dokonane po dniu 1 września 1939 r. Podkreślić przy tym trzeba, iż przejęcie nieruchomości na mocy dekretu nie wymagało wydania decyzji - nieruchomość przechodziła na własność Państwa ma mocy samego dekretu. Art. 2 dekretu stanowiący, że z dniem wejścia w życie tego aktu normatywnego wszystkie nieruchomości ziemskie objęte dekretem przeszły (ex lege) bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jego treść powodowała, że z dniem 16 września 1944 r. dekret wywołał skutki rzeczowe w postaci przejścia wymienionych w nim nieruchomości z mocy prawa na własność Państwa. Z kolei wskazany wyżej § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. stanowi podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Nie budzi wątpliwości, iż wykładnia powyższych przepisów powinna być dokonywana przy założeniu, że materia regulowana dekretem, dotycząca przejęcia majątków ziemskich dla celów realizacji reformy rolnej bez odszkodowania wymaga ścisłej interpretacji jego przepisów jako przepisów szczególnych. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy wynika, ze nieruchomość "[....]" została fizycznie i prawnie wydzielona przed dniem 1 września 1939 r. Wyrokiem Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] kwietnia 1958 r., sygn. [...] odtworzono bowiem akta byłego Sądu Okręgowego w W., dotyczącego podziału majątku "[...]", o ogólnej powierzchni [...] ha. Wyrok ten zapadł w połowie czerwca 1939 r. i w myśl jego postanowień M. M. stał się w dniu podziału nieruchomości właścicielem działek o łącznej powierzchni [....] m2 (pkt 5 ww. wyroku).

Skoro majątek "[...]" został fizycznie i prawnie wydzielony przed dniem 1 września 1939 r. i nie spełniał wskazanych kryteriów obszarowych, nie mógł zostać przejęty na cele reformy rolnej, o których mowa w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. Tym samym stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów są w tym zakresie prawidłowe.

Sąd nie podzielił podnoszonych przez spółkę [....] zarzutów naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w związku z art. 16 k.p.a. wskutek nieuwzględnienia w zaskarżonym rozstrzygnięciu skutków prawnych decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Podkreślić trzeba, iż powołana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy O. została wydana w innym stanie faktycznym i prawnym. Jak wynika z jej treści, orzekała ona o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa działek o numerach ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha ze względu na nieprzerwane znajdowanie się tych działek we władaniu Państwa od 1945 r. Materialnoprawną podstawą wydania tej decyzji był art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzaniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Uznać zatem trzeba, iż badanie legalności tej decyzji stanowi odrębną sprawę administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i w tym celu może być prowadzone odrębne postępowanie. Ponadto, prowadzenie tej odrębnej sprawy administracyjnej nie ma - w ocenie składu orzekającego - wpływu na możliwość prowadzenia postępowania tak administracyjnego, jak i sądowego w przedmiocie legalności przejęcia majątku "[...]" na cele reformy rolnej, a więc "podpadania" tego majątku pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z powyższych względów, Sąd nie podzielił również podnoszonego przez spółkę [...] zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r.

Ponadto, Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego Instytutu [...] w W., iż pierwszą decyzją wydaną w przedmiocie podpadania pod działanie dekretu nie jest decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2012 r. Wskazać trzeba, iż nacjonalizacja majątku w oparciu o dekret z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej następowała z mocy prawa, a zatem przepisy prawa nie dawały podstaw do orzekania w formie decyzji administracyjnej. Zaś czynności podejmowane przez organy administracji w związku z nacjonalizacją - na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej i rozporządzenia wykonawczego do ww. dekretu - stanowią jedynie materiał dowodowy przy ustalaniu czy nieruchomość podpadała czy też nie podpadała pod działanie dekretu. Wskazać również trzeba, iż zgodnie z art. 145 § 1 kpa, wznowienie postępowania dopuszczalne jest w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. W związku z tym że - jak już wskazano powyżej - nacjonalizacja następowała z mocy prawa, wyklucza to możliwość wznowienia postępowania nacjonalizacyjnego. Wobec powyższego zarzut skargi nie jest trafny.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).