Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2440/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia ofert w postępowaniu konkursowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2440/13

UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – także jako ustawa oświadczeniach - oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] maja 2013 r. N. sp. z o.o. z siedzibą w Z. – także jako spółka - od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] nie uwzględniającej odwołania spółki od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczenia w zakresie alergologii na obszarze powiatów: [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2013 r.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

W dniu [...] marca 2010 r. został ogłoszony konkurs ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2013r. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie alergologii na obszarze powiatu [...]. Wartość zamówienia wynosiła nie więcej niż 280 350,00 zł na cały okres rozliczeniowy z terminem obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2010r. do dnia [...] czerwca 2013 r. W ogłoszeniu podano obowiązujące oferentów przepisy oraz warunki i termin składania ofert – do dnia [...] marca 2010 r. Otwarcie ofert miało nastąpić w dniu [...] marca 2010 r., a ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu w dniu [...] czerwca 2010 r. Oddział NFZ zastrzegł sobie prawo odwołania w części lub w całości konkursu ofert praz przedłużenie terminu do składania ofert i terminu ogłoszenie rozstrzygnięcia konkursu, zastrzegając prawo wybrania kilku ofert w celu wykonania całego zadania.

Do konkursu wpłynęło siedem ofert, a do części jawnej konkursu komisja przyjęła sześć ofert.

Komisja stwierdziła, że istnieją rozbieżności w ofercie strony. Spółka na wszystkie pytania ankietowe dotyczące wymaganego sprzętu tj. pickflometru, zestawu testów punktowych i testów płatkowych oraz spirometru, odpowiedziała, iż posiada wymieniony sprzęt w miejscu, oraz że spełnia warunek w dniu złożenia oferty i będzie go spełniać od początku obowiązywania umowy. Natomiast w wykazie sprzętu spółka podała, iż spirometr oraz pickflometr znajdują się w lokalizacji, a tylko zestaw do testów płatkowych i zestaw do testów punktowych znajdują się w miejscu udzielania świadczeń.

Z oględzin z miejsca wskazanego w ofercie sporządzono protokół z wyników kontroli, w którym stwierdzono brak w miejscu pickflometra, zestawu testów punktowych, płatkowych oraz spirometru. W wyniku nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli komisja konkursowa odrzuciła ofertę spółki jako podającą nieprawdziwe informacje.

Pismem z dnia [...] maja 2010 r. spółka złożył zastrzeżenia do kontroli i wniosła o przeprowadzenie ponownej kontroli. Zdaniem spółki wymagany sprzęt został okazany kontrolującym i był zlokalizowany w miejscu do tego wyznaczonym. W odpowiedzi NFZ stwierdził, że wyniki kontroli zostały zaakceptowane przez M. S. i ponowna kontrola nie jest planowana.

Spółka złożyła protest wskazując, że wymienione urządzenia i sprzęt zostały okazane osobom kontrolującym, znajdowały się w gabinecie zabiegowym, przy gabinecie lekarskim nr 1, który przeznaczony został na gabinet alergologiczny.

W dniu [...] maja 2010 r. komisja konkursowa oddaliła protest. W związku z tym w części jawnej odrzucono ofertę strony a do dalszego etapu postępowania wybrano 6 ofert.

Spółka złożyła odwołanie podnosząc, że naruszono zasadę równego traktowania świadczeniodawców poprzez nieuzasadnione odrzucenie jej oferty.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. oddalił odwołania ze względu na wymienione okoliczności.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem uzupełnienia informacji. Wyjaśnienia zostały wskazane w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz w piśmie z dnia [...]września 2010r., które stwierdzały, że: " (...) W trakcie kontroli zespól kontrolujący został zaproszony do gabinetu nr 1 (który jest oznaczony na planie załączonym do odwołania oferenta) jedynie w celu oczekiwania na osobę upoważnioną tj. M. S. Zespołowi kontrolującemu przedstawiono inne pomieszczenie, a raczej drzwi do pomieszczenia, zasłoniętego maskującą folią, w którym odbywał się remont. Do wspomnianego gabinetu wejście znajdowało się w innym budynku, przylegającym do N., a gabinet, w którym miała funkcjonować poradnia alergologiczna nie figuruje na rzucie parteru przedstawionym przez w/w jednostkę. Komisja kontrolująca nie zakwestionowałaby gabinetu lekarskiego nr 1, sąsiadującego z gabinetem zabiegowym, w którym znajdował się sprzęt wymieniony w ofercie. Użyte w protokole kontroli z dnia [...] maja 2010 r. sformułowanie "brak w miejscu" dotyczy braku w miejscu udzielania świadczeń, ponieważ okazany gabinet znajdował się obok w budynku. W Portalu Potencjału sprzęt i aparatura medyczna zostały przypisane do następujących komórek organizacyjnych: pickflometr, spirometr - poradnia pulmonologiczna, zestaw testów punktowych, zestaw testów płatkowych - poradnia alergologiczna. (...) Celem wizytacji było sprawdzenie zgodności złożonej oferty ze stanem faktycznym. Sprawdzenie czy sprzęt wymieniony w ofercie mógł być wykorzystywany w godzinach pracy poradni alergologicznej przez inne poradnie (POZ, medycyna pracy) nie stanowiło przedmiotu kontroli. (...) ". Następnie decyzją z dnia [...] września 2010 r. Prezes Funduszu utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ z dnia [...] czerwca 2010 r.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2640/10 uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2010 r.

Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że sprzęt wykorzystywany całodobowo przez inne poradnie musi znajdować się w posiadaniu Skarżącego. Ponadto stwierdzono, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie odniósł się do planu budynku załączonego do odwołania. Natomiast z niniejszego dokumentu jednoznacznie wynika, iż pomiędzy gabinetem lekarskim, a gabinetem zabiegowym istnieje powiązanie funkcjonalne i organizacyjne. Sąd wskazał dodatkowo, że organ odwoławczy powinien był w tym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe z urzędu, w celu uzupełnienia dowodów na mocy art. 136 k.p.a.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. spółka zaznaczyła, że w czasie kontroli okazane pomieszczenia związane z konkursem nie były remontowane. W przebudowie znajdowały się jedynie pomieszczenia, które spółka zamierzała wynająć, a które znajdowały się w innej części budynku. Pomieszczenia te w żaden sposób nie mogły być jednak przeznaczone do świadczeń z zakresu alergologii, jako niewykazane w ofercie, gdyż nie były w prawnym władaniu spółki. Faktem jest również, że osoby kontrolujące widziały wszystkie pomieszczenia, w tym te, które spółka zamierzała wynająć celem urzeczywistnienia planów rozwojowych spółki - lecz nikt z reprezentantów spółki nie twierdził, że będzie tam zlokalizowana alergologia, gdyż spółka nie zawarła jeszcze umowy najmu tych pomieszczeń oraz nie przeprowadzono odbiorów sanepidu. Z tych względów zaniechanie ponownej kontroli stanowiło naruszenie przez organ Funduszu.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] oddalił odwołanie stwierdzając, na podstawie zbadania dotychczasowego materiału dowodowego, że w ofercie spółka podała nieprawdziwe informacje.

Od ww. decyzji N.sp. z o.o. złożyła odwołanie wnosząc o: jego uwzględnienie, stwierdzenie nieważności wydanej decyzji, a w konsekwencji przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowej sprawie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z [...] września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stwierdzając sprzeczności zawarte w zebranym materiale dowodowym nie pozwalające na dokonanie rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Organ I instancji oparł się jedynie na dowodach zgromadzonych przez organ odwoławczy, czego nie można uznać za dokładne wyjaśnienie sprawy. Należało zatem uznać kontrolę przeprowadzoną w spółce za wadliwą, co uzasadniało stwierdzenie o konieczności ustalenia stanu faktycznego. Nadto stwierdzono, że ustalenia organu I instancji nie wynikały z udokumentowanych ustaleń podczas kontroli, co jednak, z uwagi na zaszłość w zakresie stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli, nie czyniło zasadnym wniosku spółki o ponowne przeprowadzenie kontroli. W tej sytuacji należało odebrać ponowne wyjaśnienia od spółki i od przeprowadzających kontrolę w [...]dniu [...] maja 2010 r. przez ich skonfrontowanie. W związku z tym stwierdzono, że organ I instancji nie wyczerpał wytycznych Sądu.

[...] Odział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się do spółki o przesłanie dokumentów dotyczących robót budowlanych przychodni wzywając osoby przeprowadzające kontrolę w spółce i przedstawiciela spółki w celu przeprowadzenia konfrontacji mającej na celu ustalenie stanu faktycznego. Na co w odpowiedzi spółka wniosła o przeprowadzenie konfrontacji "w miejscu zdarzenia" załączając żądane przez organ dokumenty.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzono konfrontację w siedzibie organu Funduszu, z której sporządzono protokół. Stwierdzono, że kontrola została zaprowadzona do gabinetu nr 1, w którym miał być gabinet alergologiczny, natomiast w gabinecie obok (zabiegowym) okazano sprzęt, co jak stwierdziła jedna z kontrolujących było nieprawidłowością, gdyż sprzęt powinien znajdować się w lokalizacji i w miejscu, czyli w gabinecie alergologicznym. W odpowiedzi przedstawiciel spółki podniosła, że nie było konieczności by sprzęt znajdował się w gabinecie nr 1, gdyż jako miejsce udzielania świadczeń z zakresu alergologii wskazano inne miejsce.

W tych ustaleniach wydana została przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzja nr [...]z dnia [...] maja 2012 r. oddalająca odwołanie. Organ podkreślał, że oferent złożył oświadczenie o spełnianiu warunków w dniu złożenia oferty, co okazało się nieprawdą, gdyż w miejscu świadczenia odbywał się remont, a sprzęt znajdował się w innym pomieszczeniu. W ankiecie oferent mógł zaznaczyć, że nie spełnia warunków w dniu złożenia oferty ale będzie spełniał od początku obowiązywania umowy, a zaznaczono, że spełnia warunki w dniu złożenia oferty. Natomiast zmiana danych w ofercie jest niedopuszczalna, a powoływanie się przez oferenta na niewłaściwą interpretację warunków, lub na oczywistą omyłkę w ofercie, ma charakter merytoryczny a nie formalny. Rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym i oświadczeniami w ankiecie były przyczyną odrzucenia oferty, dlatego bez znaczenia było rozważanie, iż oferent spełniał warunki posiadania sprzętu "w miejscu" a nie "w lokalizacji".

Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji domagając się stwierdzenia jej nieważności i ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego. Podkreślano, że gabinet nr 1 był funkcjonalnie połączony z gabinetem zabiegowy, w którym znajdował się sprzęt, co świadczy o podaniu prawdziwej informacji o spełnieniu wymagań jego posiadania w miejscu.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ponownie podkreślał, że organ I instancji bezsprzecznie nie wykazał na czym polegało podanie przez oferenta nieprawdziwych danych, dlatego w tych okolicznościach nie można stwierdzić, iż doszło do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W protokole kontroli stwierdzono niezgodność danych wskazanych w ofercie ze stanem faktycznym z powodu braku aparatury w miejscu, co ma fundamentalne znaczenie w sprawie. Istotne znaczenie ma, czy i gdzie w czasie kontroli istniała w N. poradnia alergologiczna, gdzie znajdował się sprzęt, czy był on przeznaczony wyłącznie na użytek poradni oraz czy stan faktyczny w miejscu udzielania świadczeń był zgodny z odpowiedziami zawartymi w ankiecie, gdyż pytania w ankiecie są sformułowane w czasie teraźniejszym. Natomiast w sprawie zaniechano ustalenia, w jakiej lokalizacji istniała na dzień składania oferty poradnia alergologiczna, a ponadto nie wszystkie dane z konfrontacji zawarto w decyzji. Dlatego uznano brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zalecając przeprowadzenie dowodu w miejscu udzielania świadczeń wskazując jakiego rodzaju ustalenia powinny być dokonane, z zaleceniem dopuszczenia wszelkich dowodów pozwalających na udzielenie odpowiedzi na postawione pytania.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadził w miejscu wykonywania świadczeń oględziny z udziałem przedstawicieli OW NFZ i przedstawicieli spółki, z których sporządzono protokół.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]nie uwzględnił odwołania.

Organ Funduszu opisał przebieg oględzin wskazując na sprzeczności w oświadczeniach przedstawiciela spółki co do opisu pomieszczeń i świadczeń w nich udzielanych zawartych w protokole kontroli, w protokole z konfrontacji i złożonych obecnie. Po sprawdzeniu godzin pracy lekarza alergologa w POZ i w przychodni spółki na dzień składania oferty stwierdzono pokrywanie się niektórych dni i godzin jego pracy. W związku z tym odmienne oświadczenie oferenta zawarte w ofercie w tym zakresie uznano za nieprawdziwe. Powołując się na przeprowadzone oględziny i protokół kontroli organ stwierdził, że pomieszczenie wskazane jako poradnia alergologiczna nie było powiązane funkcjonalnie ani organizacyjnie z gabinetem nr 1 i zabiegowym. Wejście do poradni wówczas w remoncie prowadziło przez drugie wejście do budynku. Sprzęt znajdował się w gabinecie zabiegowym połączonym funkcjonalnie z gabinetem nr 1 lecz poza wejściem do poradni. Wskazując na sprzeczności w oświadczeniach spółki o funkcjonowaniu w dniu składania oferty poradni alergologicznej (wg. Rejestru zarejestrowano ją [...] stycznia 2005 r., a wg. oświadczenia Prezesa spółki złożonego 2 dni po kontroli i w czasie konfrontacji [...] kwietnia 2012 r., że w dniu składania oferty nie funkcjonowała) organ uznał to wcześniejsze oświadczenia za wiarygodne, a nie obecne w dniu oględzin o funkcjonowaniu poradni w dniu składania oferty.

Od ww. decyzji spółka N. złożyła odwołanie wnosząc o przeprowadzenie ponownego postępowania w sprawie zawarcia umowy.

Decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i błędne przyjęcie, iż:

- pomieszczenie kontrolowane w dniu [...] maja 2010 r. jako pomieszczenia do udzielania świadczeń w zakresie alergologii były remontowane i brak było wymaganego sprzętu w miejscu, gdyż okazany sprzęt został okazany w miejscu, które było funkcjonalne i organizacyjnie połączone z miejscem gdzie miały być udzielane świadczenia zgodnie z ofertą, podczas gdy pomieszczeniem kontrolowanym jako pomieszczenie do udzielana świadczeń był gabinet nr 1, a nie pomieszczenie remontowane,

- informacja odnośnie godzin pracy lekarza alergologa zostałyby dostosowane gdyby doszło do wyboru oferty tak by nie pokrywały się z godzinami pracy w POZ, co z lekarzem uzgodnione,

- poradnia alergologiczna funkcjonowała w dniu składania oferty, jako zarejestrowana w dniu [...] stycznia 2005 r. i funkcjonowała jako poradnia komercyjna, a przeciwne oświadczenie N. sp. z o.o. zostało wypowiedziane w kontekście braku zawartej umowy z NFZ i dotyczyło niekomercyjnej poradni alergologicznej.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 134 ustawy o świadczeniach polegające na naruszeniu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji oraz naruszenia interesu strony odwołującej,

- art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, ze złożona przez N. Sp. z o.o. oferta zawierała nieprawdziwe informacje.

Po zawiadomieniu spółki o prawach przysługujących stronie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (wymienioną na wstępie) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Prezes Funduszu opisując przebieg postępowania i wyjaśniając zastosowane przepisy w sprawie podkreślał, że organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności nie powielając czynności komisji. Natomiast strony postępowania konkursowego miały obowiązek zapoznać się z przepisami podanymi w ogłoszeniu i zastosować się w swoich ofertach do tych przepisów.

Oferta spółki została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach na skutek podania nieprawdziwych danych. Ustalenia w tym zakresie były dokonane podczas kontroli w spółce stwierdzające, że sprzęt i aparatura nie znajdowały się "w miejscu", co było kwestionowane przez spółkę. W związku z tym w dniu [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzono konfrontacyjne przesłuchanie przedstawicieli spółki i kontrolujących oraz w dniu [...] kwietnia 2013 r. ponownie przeprowadzono oględziny przychodni.

W ofercie spółka wskazała, że świadczenia będzie wykonywać jej komórka organizacyjna (kod [...] z cz. VII Kodu Resortowego w Księdze Rejestrowej nr [...] prowadzonej przez Wojewodę P. dla spółki, pod adresem [...]). Zgodnie z tymi danymi oraz z danymi podanymi w ofercie nie wskazuje się dokładnego numeru gabinetu, w którym mieści się Poradnia Alergologiczna spółki.

W czasie kontroli, jak twierdzi spółka wskazała jako przychodnię gabinet nr 1, natomiast kontrolujący stwierdzili, że jako przychodnię wskazano im pomieszczenie będące w remoncie. Sprzeczność dotyczyła również tego, czy w dacie składania oferty spółka wykonywała świadczenia w zakresie alergologii. W czasie konfrontacji [...] kwietnia 2012 r. oraz w piśmie z [...] maja 2010 r. (następnego dnia po przesłaniu informacji o odrzuceniu oferty) spółka twierdziła, że świadczeń tych nie wykonuje zmieniając swoje oświadczenie w czasie oględzin [...] kwietnia 2013 r. podając, że świadczenia te były wykonywane komercyjnie przez wskazanego w ofercie lekarza. Jednocześnie spółka stwierdziła, że nie pamięta czy gabinet nr 1 był oznaczony jako ten, w którym były wykonywane te świadczenia. Natomiast oświadczenia członków komisji były spójne ze złożonymi [...] kwietnia 2012 i [...] kwietnia 2013 r. W związku z tym organ Funduszu dał wiarę oświadczeniom członków komisji.

Jednocześnie organ Funduszu stwierdził, że lekarz podany w ofercie na dzień jej składania wykonywał świadczenia w POZ w niektórych dniach i godzinach krzyżujących się z podanymi w ofercie, co jest niezgodne z warunkami wskazanymi w przepisach powołanych w ogłoszeniu konkursu oraz z oświadczeniem oferenta stwierdzającym, że spełnia już w dniu składania oferty i będzie spełniał od początku obowiązywania umowy przedmiotowe warunki. W ofercie podano, że oferent zapewnia udzielanie świadczeń przez lekarza w 100% czasu pracy przychodni - odpowiedź na pytanie nr 1.2.1.1 z cz. VIII ankiety oraz cz. VI oferty spółki – gdzie podano dni i godziny pracy lekarza. Natomiast podczas postępowania administracyjnego ustalono, że lekarz wykonuje świadczenia w POZ również w dniach i godzinach podanych w odpowiedzi na powyższe pytanie i w ofercie. W związku z tym oferent przekazał nieprawdziwe informacje nie wyjaśniając ich także w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. ani przez ich aktualizację za pomocą aplikacji informatycznych Funduszu.

Prezes Funduszu podkreślał, że odrzucenie oferty nastąpiło na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy we wstępnym etapie postępowania, który powodował, iż spółka nie podlegała klasyfikacji w rankingu otwarcia i w rankingu końcowym z powodu podania w ofercie i udzielenia odpowiedzi w ankiecie informacji nieprawdziwych. W związku z tym nie doszło do naruszenia interesu prawnego spółki.

N. spółka z o.o. w Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r. z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż:

- skarżąca nie posiadała gabinetu, w którym miały być udzielane świadczenia będące przedmiotem postępowania, wyposażonego w sprzęt i aparaturę medyczną - pickflometr, zestaw testów punktowych, płatków, spirometr, bo ten gabinet nie funkcjonował, gdyż w czasie kontroli był w remoncie, a tym samym nie znajdował się w nim sprzęt, który zdaniem komisji konkursowej miał znajdować się na wyposażeniu innego gabinetu niż wskazany w ofercie skarżącej, podczas gdy w/w gabinetem, w którym miały być udzielane świadczenia będące przedmiotem ww. postępowania był gabinet nr 1, który nie był remontowany, a sprzęt znajdował się w powiązanym z nim organizacyjnie i funkcjonalnie gabinecie zabiegowym, a zatem sprzęt znajdował się w miejscu udzielania świadczeń i był okazany kontrolującym,

- oświadczenia skarżącej złożone w dniu [...] kwietnia 2013 r. budzą wątpliwości z punktu widzenia ich wiarygodności, ponieważ jej wcześniejsze stanowisko dotyczące udzielania świadczeń w zakresie alergologii było odmienne, podczas gdy skarżąca konsekwentnie wskazywała, iż funkcjonowała u niego komercyjna poradnia alergologiczna, która została zarejestrowana w dniu [...] stycznia 2005 r. a wcześniejsze oświadczenie dotyczyło niekomercyjnej poradni alergologicznej i zostało złożone w kontekście niezawarcia wcześniej umowy z NFZ, której przedmiotem byłyby świadczenia z zakresu alergologii,

- skarżąca nie wykazała niezbicie, iż nie podała w ofercie nieprawdziwych informacji dotyczących miejsca świadczeń oraz sprzętu podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca w ofercie podała prawdziwe informacje, a ponadto to zadaniem komisji konkursowej było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wykazanie, iż skarżąca podała w ofercie informacje nieprawdziwe,

- informacje odnośnie godzin pracy lekarza alergologa z uwagi na fakt, iż pokrywały się z godzinami pracy w poz. na dzień składania oferty stanowiły informacje nieprawdziwe, podczas gdy godziny pracy jakie miały obowiązywać po ewentualnym zawarciu umowy, zostały z lekarzem alergologiem ustalone i fakt pracy w/w lekarza w poz. nie miał żadnego znaczenia dla oceny prawdziwości udzielonych w tym zakresie informacji, gdyż grafik pracy w poz., mógł zostać zmieniony i zostałby zmieniony, gdyby doszło do wyboru oferty odwołującego i zawarcia umowy,

- odrzucenie oferty Skarżącej podczas postępowania było działaniem właściwym, gdyż oferta zawierała informacje nieprawdziwe, podczas gdy informacje podane w ofercie przez skarżącą były informacjami prawdziwymi, a co za tym idzie nie było podstaw do odrzucenie przedmiotowej oferty.

II. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 134 § 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez jego niezastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, ani zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji i naruszenie poprzez powyższe interesu strony skarżącej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zasada równego traktowania oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji zostały w toku postępowania konkursowego naruszone, a co za tym idzie naruszony również został interes skarżącej,

- art. 149 ust 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że złożona przez N. oferta zawierała nieprawdziwe informacje, podczas gdy przedmiotowa oferta nieprawdziwych informacji nie zawierała,

Skarżąca podkreślała, że pomieszczeniem przeznaczonym do udzielania świadczeń był okazany kontrolującym gabinet nr 1, a nie pomieszczenie będące w remoncie. Tymczasem członkowie komisji zmienili swoje stanowisko, wcześniej nie mając wątpliwości co do przeznaczenia gabinetu nr 1 stwierdzając, że gabinetem przeznaczonym do udzielania świadczeń miało być inne pomieszczenie, a tej kwestii organ nie dostrzegł uznając bezkrytycznie tę zmianę stanowiska za wiarygodną. Sprzęt znajdował się w pomieszczeniu przylegającym do tego gabinetu (w gabinecie zabiegowym) organizacyjne i funkcjonalnie z gabinetem nr 1 powiązanym. Natomiast nielogiczny było okazywanie w czasie kontroli pomieszczenia remontowanego jako gabinetu zabiegowe, gdyż na dzień składania oferty spółka nie miała tytułu prawnego do tego pomieszczenia i pomieszczenie to nie miało żadnego związku z ofertą.

Zdaniem skarżącej powoływanie w decyzji danych z Księgi Rejestrowej nie miało znaczenia dla sprawy, gdyż skarżąca nie musiała w ofercie wskazywać numeru gabinetu, w którym miała świadczyć usługi medyczne. Nadto nigdy wcześniej tej okoliczności nie podnoszono.

Skarżąca oświadczając [...] kwietnia 2012 r., że nie świadczy usług alergologicznych, miała na uwadze to, iż świadczenia te miały charakter komercyjny a nie wynikający z umowy z NFZ, co wyraźnie podała podczas oględzin [...] kwietnia 2013 r. Poradnia została zarejestrowana [...] stycznia 2005 r., zatem w dniu składania oferty istniała jako poradnia komercyjna świadcząc usługi w gabinecie nr 1. W związku z tym ustalenia organu są błędne.

Co do zarzutu pokrywania się godzin pracy lekarza z jego pracą w POZ skarżąca podnosiła, że w chwili składania oferty z lekarzem uzgodniono zmianę tego grafiku w przypadku podpisania umowy z NFZ, czego nie zabraniają żadne przepisy i stosowny wniosek był składany za pośrednictwem portalu internetowego. Natomiast w dniu składani oferty nie było podstaw do dopasowania tego grafika pod nieistniejącą umowę. Dlatego zdaniem skarżącej nie złożyła w tym zakresie nieprawdziwej informacji, a nadto zdaniem skarżącej ten zarzut nie był podstawą odrzucenia oferty.

Organ Funduszu, z naruszeniem przepisów postępowania, nie dokonał kompletnych ustaleń faktycznych pomijając przedłożone przez skarżącą dokumenty dotyczące planu budynku i księgi rejestrowej, z których wynika, gdzie świadczenia z zakresu alergologii były przez spółkę wykonywane, nie dokonując także innych ustaleń wskazanych wcześniej. W ocenie skarżącej organ Funduszu, mając na uwadze podstawę odrzucenia oferty – wskazanie nieprawdziwych danych (brak sprzętu w lokalizacji) – powinien wyłącznie odnieść się do tego zarzutu komisji, a nie, jak to czynił w toku postępowania, dobierać nowe zarzuty, których komisja spółce nie stawiała.

W konsekwencji w ocenie skarżącej został naruszony jej interes prawny przez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz przez prowadzenie postępowania bez zachowania zasad uczciwej konkurencji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skarżąca skrótowo ponowiła argumentację przedstawioną w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Oba organu Funduszu zgodnie podawały za komisją konkursową, iż podstawą odrzucenia oferty skarżącej by przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej – odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje. Podstawą odrzucenia oferty były wyniki kontroli przeprowadzonej u skarżącej przedstawione w wynikach kontroli z dnia [...] maja 2010 r. W wynikach tych podano, że niezgodność danych wykazanych w ofercie ze stanem faktycznym polegała na nieprawdziwości odpowiedzi na pytania zawarte w cz. VIII ankiety pkt 1.1.2 (warunki wymagane – sprzęt i aparatura medyczna). Na pytanie 1.1.2.1 – czy oferent zapewnia pickflometr w miejscu odpowiedziano, że spełnia warunki w dniu złożenia oferty i będzie spełniał od początku obowiązywania umowy. Takich samych odpowiedzi udzielono na pytania 1.1.2.2, 1.1.2.3 i 1.1.2.4 dotyczące zestawu testów punktowych i spirometru. Tymczasem kontrola stwierdziła, że "sprzęt i aparatura medyczna – brak w miejscu – pickflometr, zestaw testów punktowych, płatków, spirometr".

Powyższe ustalenia organów Funduszu oparto na wymienionych wynikach kontroli i jak wynika z powiadomienia oferenta o rozstrzygnięciu protestu stanowiły podstawę, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, odrzucenia oferty, co było następnie przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez oba organy Funduszu przez okres nie wymagający komentarza. Należy jednocześnie podkreślić, że wskazana podstawa odrzucenia oferty skarżącej (brak sprzętu w miejscu i złożenie w tym zakresie przez spółkę nieprawdziwej informacji) powinna stanowić zasadniczą kwestię badaną w postępowaniu administracyjny, a ewentualnie przy stwierdzeniu innych okoliczności mogły zostać one podniesione, lecz wyłącznie dodatkowo. Te okoliczności dodatkowe dotyczyły niewykonywania świadczeń alergologicznych i krzyżowania się czasu pracy lekarza w poradni oraz w POZ.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadzając postępowanie wyjaśniające wskazał na pisma Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] września 2010r. Z pism tych wynikało, że spółka w czasie kontroli okazała dwa pomieszczenia. Jedno było w remoncie z wejściem od drugiej strony budynku oraz gabinet nr 1 sąsiadujący z gabinetem zabiegowym. Jak podano w tych wyjaśnieniach: "Komisja kontrolująca nie zakwestionowałaby gabinetu lekarskiego nr 1, sąsiadującego z gabinetem zabiegowym, w którym znajdował się sprzęt wymieniony w ofercie. Użyte w protokole kontroli z dnia [...] maja 2010 r. sformułowanie "brak w miejscu" dotyczy braku w miejscu udzielania świadczeń, ponieważ okazany gabinet znajdował się obok w budynku". Tymczasem skarżąca podkreślała, że chodzi o zupełnie inne pomieszczenia. Gabinet lekarski nr 1 i sąsiadujące z nim pomieszczenie stanowiły wskazane w ankiecie i w ofercie pomieszczenia przeznaczone do świadczenia usług objętych konkursem. Natomiast owe pomieszczenie z odrębnym wejściem z drugiej strony budynku i będące w remoncie nie było jeszcze w prawnym posiadaniu spółki przez co nie mogło być przedmiotem oświadczeń spółki składanych w konkursie ofert. Jednocześnie skarżąca powołując się na plan budynku załączony do postępowania administracyjnego podnosiła brak odniesienia się organu Funduszu do tego dowodu w świetle umiejscowienia gabinetu nr 1 z pomieszczeniem sąsiadującym, co w ocenie skarżącej, jak i składu Sądu orzekającego w sprawie, stanowiło naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz w konsekwencji także naruszenie zasady z art. 80 k.p.a. i obowiązku z art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podkreślał, iż gabinet nr 1 i sąsiadujące z nim pomieszczenie, w którym znajdowała się aparatura wymagana w konkursie, były pomieszczenia organizacyjnie i funkcjonalnie ze sobą związane. Stąd stwierdzenie skarżącej o prawdziwości złożenia odpowiedzi na pytania z ankiety 1.1.2 i oświadczenia w ofercie o posiadaniu "w miejscu" tego sprzętu. Zgodnie z definicją miejsca zawartą w § 2 ust. 1 pkt 4 Zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, miejsce udzielania świadczeń to pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu. W związku z cytowaną w wymienionym Zarządzeniu definicją "miejsca udzielania świadczeń" Sądowi orzekającemu w sprawie niezrozumiałym jest na podstawie jakich ustaleń faktycznych organy Funduszu zakwestionowały stwierdzenia skarżącej w tym zakresie. W tej kwestii wypowiadał się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach zawartych w wyroku z dnia 25 marca 2011 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 2640/10 stwierdzając, że "Prezes NFZ nie odniósł się, do planu budynku załączonego do odwołania. Z powyższego dokumentu wynika, iż pomiędzy gabinetem lekarskim, a gabinetem zabiegowym istnieje powiązanie funkcjonale i organizacyjne. Gabinet lekarski jest przeznaczony na badanie pacjenta, a gabinet zabiegowy, do którego przechodzi się przez drzwi, jest pomieszczeniem gdzie znajdują się potrzebne do badania sprzęt medyczny i aparatura medyczna, które w razie takiej potrzeby można przenieść do gabinetu lekarskiego. Oba gabinety znajdują się w jednej lokalizacji i występują między nimi wspomniane powiązania".

Już zatem sąd administracyjny w powołanym wyroku, wydanym w niniejszej sprawie, stwierdził dwie okoliczności – gabinet nr 1 był organizacyjnie i funkcjonalnie powiązany z pomieszczeniem sąsiednim, a w tym pomieszczeniu sąsiednim znajdowała się wymagana aparatura. Uchylając wówczas decyzje administracyjne wydane przez oba organy Funduszu sąd administracyjny wskazał nie tylko na naruszenie przepisów postepowania powołanych w uzasadnieniu wyroku, lecz także na naruszenie przepisów prawa materialnego powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 145 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie organ Funduszu, z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów postępowania, o znaczeniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie dokonał ustaleń faktycznych pozwalających na podjęcie decyzji. Organ Funduszu zogniskował w zasadzie swoją uwagę na okolicznościach dodatkowych (sprzeczności jakoby występujących w wypowiedziach przedstawicieli spółki i przedstawicieli Funduszu) oraz na dodatkowych okolicznościach wskazanych wcześniej, które jednak nie były bezpośrednią podstawą odrzucenia oferty spółki. W związku z tym, w tej ostatniej kwestii, trudno uznać za chybiony zarzut skarżącej wskazujący na to, co było podstawą odrzucenia jej oferty przez komisję konkursową i co powinno być zasadniczym przedmiotem badania przez organ Funduszu. Chodziło mianowicie o zarzut braku "w miejscu" wymaganej w konkursie aparatury medycznej, co skarżąca wyjaśniała wskazując na gabinet nr 1 i powiązany z nim organizacyjnie i funkcjonalnie gabinet zabiegowy. Nie bez znaczenia będą także wskazania zawarte w rozważaniach sądu administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wymienionego wyroku, do których organ Funduszu nie nawiązały dokonując swoich ustaleń niejako sprzecznych z tymi rozważaniami.

Z tych względów Prezes Fundusz przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien mieć na względzie wcześniejsze uwagi sądu administracyjnego, który orzekał już w niniejszej sprawie, jak i uwagi zawarte w niniejszych motywach, odnosząc się zgodnie z zasadami wskazanymi w ustawie o świadczeniu opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i z zasadami wynikającymi z przepisów postępowania, do całego materiału dowodowego zgromadzone w sprawie oraz do stwierdzeń i zarzutów skarżącej.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.