Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1868/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 i art. 129b
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1868/19

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") utrzymał w mocy [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej "WIF") z [...] stycznia 2018 r., w której to decyzji WIF;

1) nakazał przedsiębiorcy P. Sp. z o. o. z/s w L. prowadzącemu aptekę ogólnodostępną o nazwie A. położoną w L. przy ul. Z. [...] zaprzestać prowadzenia reklamy apteki i jej działalności, polegającej na:

a) wydawaniu pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin;

b) wydawaniu kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowane recepty w ciągu 24 godzin

w okresie od września 2014 r. do chwili obecnej, wobec stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne:

2) nałożył na przedsiębiorcę P. Sp. z o. o. z/s w L. karę pieniężną w kwocie 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych), którą należało wpłacić na konto Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy apteki i jej działalności, o jakiej mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne w postaci działań wskazanych w pkt. I decyzji;

Jako podstawę prawną zaskarżonej wskazano art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 i art. 129b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 ze zm.- dalej "p.f.", lub "Prawo farmaceutyczne"), oraz art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 z póżn. zm.), zwana dalej "k.p.a."

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

WIF zawiadomił P. Sp. z o. o. z/s w L. prowadzącemu aptekę ogólnodostępną o nazwie A. położoną w L. przy ul. Z. [...], (dalej "Strona", "Spółka", "Skarżąca") o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.

Organ I instancji poinformował Spółkę, że do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] wpłynęło pismo z którego wynikało, że apteka wydaje pacjentom "ulotki promocyjne" oferujące kupon rabatowy o wartości 20zł. WIF wezwał Spółkę do wyjaśnienia:

1. Od kiedy w aptece wydawane są ulotki informujące o możliwości otrzymania "kuponu 20 zł" w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24H:

2. Czy w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24H apteka wydaje pacjentom "kupony 20 zł":

3. Od kiedy apteka wydaje takie kupony;

4. W jaki sposób następuje realizacja tych kuponów (wypłata gotówki, zniżka przy kolejnych zakupach, itp.:);

5. W jakim terminie pacjent może zrealizować kupon;

6. Jak często zdarzają się przypadki wydawania takich kuponów (raz dziennie, raz - kilka razy w tygodniu, rzadziej).

W odpowiedzi Strona oświadczyła, że w prowadzonej przez spółkę aptece ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w L. przy ul. Z. [...] pacjentom wydawane były zobowiązania informujące o możliwości otrzymania rekompensaty w postaci kuponu od września 2014 r. W przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godz. apteka wydaje pacjentom kupon na 20 zł. Apteka wydaje kupony na 20 zł od 3 lat (data wygenerowania pierwszego kuponu to wrzesień 2014 r. Jest on realizowany w postaci zniżki w wysokości 20 zł przy zakupach, a pacjent może zrealizować kupon w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Kupony wydawane są w Aptece kilka razy w miesiącu, np.: w październiku 2017 r. wydanych zostało 5 kuponów.

WIF wydał w przedmiotowej sprawie decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. o treści wskazanej powyżej.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

1. art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wydawanie pacjentom ulotek – zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowanie recepty w ciągu 24 godzin stanowi niedozwoloną reklamę apteki "A." w L. przy ul. Z. [...] i jej działalności, i powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy;

2. art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wydawanie pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowanie recepty w ciągu 24 godzin stanowi niedozwoloną reklamę apteki "A." w L. przy ul. Z. [...] i jej działalności i powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł w związku z prowadzeniem tej reklamy;

3. art. 6, 7, 77 § 1, 80 i art. 107 k.p.a.

GIF, po zapoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję WIF z [...] stycznia 2018 r.

Przywołując treść art. 94a ust. 1 Prawo farmaceutyczne, który zakazuje wprost reklamy aptek i ich działalności, organ odwoławczy stwierdził, że sama definicja pojęcia "reklamy", została wypracowana przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2014 r., o sygn. akt II GSK 1000/13, gdzie wskazano, że art. 52 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne definiuje reklamę produktu leczniczego: "Reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych.".

Zdaniem GIF przyjąć należy, że reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. W przypadku reklamy produktu leczniczego będzie to zachęcanie do stosowania tego produktu, natomiast w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcanie do korzystania z jej usług. Zwiększeniem obrotów sprzedającego będzie w przypadku reklamy produktu leczniczego zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostaw, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, zaś w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zwiększenie liczby przeprowadzanych przez nią transakcji lub ich wartości.( tak w wyroku z 10 grudnia 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1756/12).

Organ zwrócił uwagę, że również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do orzeczenia z 2 października 2007 r., sygn. akt: II CSK 289/07 wskazał, że: "Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana". Powyższe stanowisko, podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2016 r., sygn. akt: II GSK 1156/15.

Zdaniem GIF, dokumentacja zgromadzona w niniejszym postępowaniu pozwala stwierdzić, że Spółka prowadziła niedozwoloną reklamę działalności spornej apteki ogólnodostępnej, polegającą na wydawaniu pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł, w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin i wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowane recepty w ciągu 24 godzin. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i Skarżąca potwierdza ustalenia organu.

GIF nie uznał zarzutów podniesionych przez Stronę w odwołaniu, wobec braku uchybień procesowych ze strony organu I instancji, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Jego zdaniem, w realiach przedmiotowej sprawy, działanie polegające na wydawaniu pacjentom ulotek, które Strona określała zobowiązaniem, informującym o możliwości otrzymania rekompensaty w postaci kuponu na 20 zł, miały na celu wyróżnienie apteki na tle innych konkurencyjnych placówek ochrony zdrowia oraz zachęcenie pacjentów do korzystania z jej usług. Reklama ta jest kierowana do konkretnej grupy klientów - tj. dysponujących niezbędną receptą. Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że pacjent wybierając aptekę, może kierować się możliwością otrzymania rekompensaty w postaci kuponu wartościowego na kwotę 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin.

Zdaniem GIF, stosowana przez Spółkę praktyka polegająca na wydawaniu pacjentom kwestionowanych ulotek - zobowiązań i kuponów wartościowych, nie było wyłącznie "poważne traktowanie pacjentów", ale zachęcenie skorzystania z usług i zwiększenie sprzedaży w przedmiotowej aptece ogólnodostępnej o nazwie "A." zlokalizowanej w L. przy ul. Z. [...]. Ulotka - zobowiązanie Apteki gwarantujące realizację recepty w terminie 24 godzin stanowi zachętę do korzystania z jej usług, bowiem przy niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Aptekę, a nie uzgodnionego z pacjentem, oferuje możliwość obniżenia kosztów kolejnych zakupów. Natomiast kupon rabatowy w celu jego realizacji, skłania pacjenta do kolejnych zakupów w prowadzonej przez Stronę aptece i obniżenia ich kosztów o kwotę z kuponu.

Zdaniem organu odwoławczego, prowadzenie zakazanej reklamy apteki i jej działalności niesie za sobą konsekwencje dwojakiego rodzaju: nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 ww. ustawy) oraz nałożenie kary pieniężnej (art. 129b ust. 1 i 2 ww. ustawy).

Nie uznał także podstaw do zmiany wysokości nałożonej kary pieniężnej. Powołał się na okoliczności faktyczne, które złożyły się na ustalenie wysokości kary pieniężnej i w oparciu o nie uznał, że kara w wysokości 20.000 zł jest adekwatna do ustalonego stanu faktycznego. Kara pieniężna jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów, jak również ma zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości, przez co musi być dolegliwa, a jednocześnie możliwa do spełnienia.

Skarżąca, nie zgadzając się decyzją GIF, w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1. naruszenie art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 Prawo farmaceutyczne poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wydawanie pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowanie recepty w ciągu 24 godzin stanowi niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." w L. przy ul. Z. [...] i jej działalności, i powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy,

2. naruszenie art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wydawanie pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowanie recepty w ciągu 24 godzin stanowi niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." w L. przy ul. Z. [...] i jej działalności i powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł w związku z prowadzeniem tej reklamy,

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 6, 7, 77 § 1, 80 i art. 107 k.p.a.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, to jest decyzji znak [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2018r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały szczegółowo omówione.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja GIF, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WIF, nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie ani naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie przez organy rozstrzygnięć stanowił art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 p.f. Przepisy te znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej i jej działalności.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższe przepisy, do właściwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło bowiem fakt wydawania pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin i wydawanie kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowane recepty w ciągu 24 godzin.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny, potwierdzający wydawanie kuponów rabatowych, jako nakierowany na zwiększenie sprzedaży produktów w Aptece, przez właściwy dla niego system nagradzania pacjentów-klientów. Pacjent bowiem, otrzymywał w aptece ulotkę, którą Strona określiła zobowiązaniem, informującym o możliwości otrzymania rekompensaty w postaci kuponu na 20 zł w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin, a w przypadku niedotrzymania terminu 24 godz. w realizacji recepty apteka wydawała pacjentowi kupony rabatowe na kwotę 20 zł. Kupony mogły być zrealizowane przez pacjenta w aptece w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, a realizacja kuponu umożliwia pacjentowi obniżenie kosztów kolejnych zakupów o 20 zł. Jak ustalono w postępowaniu kupony na 20 zł wydawane były w aptece od września 2014 r. Takie działanie niewątpliwie miało na celu pozyskiwanie przez Skarżącą, jako prowadzącą Aptekę, większej ilości klientów, przez co następowało zwiększanie sprzedaży w Aptece. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy, świadczący o prowadzeniu przez Skarżącą niedozwolonych praktyk. Sama okoliczność wydawania ulotek/kuponów nie jest przez Stronę podważana.

Zasadniczym zarzutem skargi jest uznanie przez Skarżącą, że ujawnione w sprawie działania nie są reklamą apteki i jej działalności w rozumieniu art. 94a p.f.

Rozpatrując ten kluczowy dla rozstrzygnięcia aspekt sprawy należy podkreślić, że pojęcie reklamy, do którego odwołuje się art. 94a p.f., nie jest zdefiniowane w ustawie Prawo farmaceutyczne. Dlatego też organy postąpiły prawidłowo poszukując jego znaczenia w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Niewątpliwie za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. Przy czym należy dodać, że art. 94a p.f. nie zakreśla granic miejscowych reklamy, zatem działalność reklamowa może być prowadzona zarówno wewnątrz apteki, jak i poza nią.

Adresatem art. 94a ust. 1 p.f. jest każdy, kto dopuszcza się reklamy aptek, w tym także podmiot, w interesie którego reklama jest prowadzona. Wynika to wprost z treści tego przepisu, w którym jest mowa o tym, że "zabroniona jest reklama aptek". Zakaz wynikający z tego przepisu adresowany jest zatem do wszystkich podmiotów (osób fizycznych i prawnych) i to bez względu na to z czego wynika ich interes w prowadzeniu reklamy. Przepisy wprowadzające kategoryczny zakaz prowadzenia reklamy apteki i ich działalności oraz stanowiące o sankcji nakładanej za naruszenie tego zakazu nie wymagają przy tym, aby reklamująca się apteka (czy podmiot ją prowadzący) była właścicielem wykorzystywanych w tej działalności materiałów reklamowych (promocyjnych), czy też organizatorem działań reklamowych. Dla obciążenia odpowiedzialnością administracyjną za złamanie ww. zakazu wystarczające jest, aby podmiot prowadzący aptekę, był uczestnikiem reklamy.

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swoim, już utrwalonym na gruncie podobnych spraw orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupów w danej aptece, konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki z 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się także do poglądu Sądu Najwyższego, zaprezentowanego w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, zgodnie z którym przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje.

Za reklamę działalności apteki zostały uznane również "czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych" (v. wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08 – niepubl.), czy udzielanie bonifikaty za zrealizowanie recepty (v. D. Biadun, Reklama apteki – bonifikata za zrealizowanie recepty, Serwis Prawo i Zdrowie Nr 60801).

Sąd podziela ocenę organów, że wydawanie kuponów rabatowych służy z jednej strony zachęcaniu i przyciąganiu nowych klientów, zaś z drugiej zatrzymaniu już pozyskanych. Działania ujawnione w rozpoznawanym przypadku bez wątpienia miały za zadanie doprowadzenie do wzrostu sprzedaży w Aptece. Program służył bowiem budowaniu lojalności wśród klientów, ewentualnie stanowił narzędzie promocji konsumenckiej stosowanej w sprzedaży, w którym konsumenci nagradzani są w zależności od częstotliwości nabywania produktów lub usług danej firmy w danym miejscu i wielkości zakupów. Oznacza to, że ujawnione w sprawie działania, podejmowane w Aptece Skarżącej, zmierzające do zachęcenia kupna produktów w tej właśnie Aptece, miały na celu zwiększenie jej obrotów, a tym samym obrotów Skarżącej, jako podmiotu prowadzącego Aptekę.

Skarżąca, jako podmiot prowadzący Aptekę, a tym samym odpowiedzialny za jej prawidłowe – zgodne z przepisami, działanie ponosi w tej sprawie pełną odpowiedzialność. Warto zaznaczyć przy tym, że Skarżąca, jako profesjonalista, prowadzący gospodarczą działalność reglamentowaną, powinna była/jest znać i przestrzegać przepisy prawa regulujące tą działalność, tym bardziej, że niniejsze postępowanie nie jest pierwszym prowadzonym wobec Skarżącej.

Po drugie, brzmienie art. 94a ust. 1 p.f. nie pozostawia wątpliwości, że intencją ustawodawcy było zakazanie reklamowania zarówno aptek i punktów aptecznych jak i zakazanie reklamowania ich działalności.

Mimo tego zakazu Skarżąca, znając treść art. 94a p.f., wydawała jednak pacjentom ulotki, będące w istocie zachętą do korzystania z jej usług, bowiem były informacją o możliwości otrzymania rekompensaty w postaci kuponu na 20 złotych w przypadku braku realizacji recepty w ciągu 24 godzin, a w przypadku niedotrzymania terminu w realizacji recepty wydania pacjentowi kuponu rabatowego na tę kwotę do zrealizowania tej aptece w terminie 14 dni.

Tym samym Apteka prowadziła niedozwoloną reklamę, w konsekwencji czego ponosi za to odpowiedzialność z art. 129b p.f., która jest odpowiedzialnością bezwzględną. Stwierdzenie naruszenia zakazu reklamy apteki i jej działalności obliguje bowiem do wymierzenia przewidzianej za to sankcji administracyjnej z uwzględnieniem przesłanek z art. 129b p.f.

W myśl art. 129b ust. 1 p.f. karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.

W myśl ust. 2 art.129b p.f. przy ustalaniu wysokości tej kary – nakładanej w drodze decyzji administracyjnej, uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Art. 94a ust. 1 p.f. jest powiązany z sankcją z art. 129b ust. 1 p.f. wskazującą, że kara pieniężna jest nakładana za stwierdzone już naruszenie. Jeżeli zatem organ farmaceutyczny stwierdził, że naruszenie art. 94a ust. 1 p.f. miało miejsce, obowiązany był orzec karę pieniężną w granicach, co do wysokości podanej w art. 129b ust. 1 p.f. Co więcej, przepis ten jest konsekwencją spełnienia przesłanki z art. 94a p.f. o zakazie reklamy działalności aptek i nie ma żadnych przeszkód do jego zastosowania w tej samej decyzji, w której organ nakazuje zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki, jak i w przypadku, kiedy niedozwolonej reklamy strona już nie prowadzi.

Kara pieniężna jest, bowiem skutkiem naruszenia zakazu wynikającego z przepisów ustawy i nie ma związku z nakazem zaprzestania prowadzenia reklamy wydanym przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie II GSK 746/14).

W rozpoznawanym przypadku Skarżąca nie poinformowała WIF o zaprzestaniu wydawania pacjentom ulotek - zobowiązania do wydania kuponu rabatowego o wartości 20zł w przypadku braku realizacji recepty w czasie 24 godzin oraz wydawania kuponów rabatowych o wartości 20 zł za niezrealizowane recepty w ciągu 24 godzin, stąd też prawidłowo postąpił organ nakazując zaprzestanie prowadzenia ujawnionych działań, jako naruszających ww. zakaz.

W ocenie Sądu, także nałożona w niniejszej sprawie kara pieniężna została, w zakresie jej wysokości, prawidłowo ustalona i uzasadniona. Organ uzasadnił i wskazał jej podstawy, poprzez wskazanie co kierowało organami przy jej wymierzaniu (art. 129b ust. 2 p.f.).

Należy bowiem podnieść, że - stosownie do art. 129b ust. 2 p.f., Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, ustalając wysokość kary, winien brać pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów przez dany podmiot.

Jak wynika ze sprawy organy szczegółowo wskazały, jakie okoliczności miały wpływ wysokości nałożonej na Skarżącą kary. Wzięły bowiem pod uwagę, zarówno okres naruszenia - potwierdzony materiałem dowodowym, tj. od września 2014 r. do dnia wydania decyzji ostatecznej przez organ, jak i fakt, że naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności dotyczyło jednej Apteki Skarżącej - apteki ogólnodostępnej o nazwie A. położoną w L. przy ul. Z. [...], oraz to, że Skarżąca już wcześniej była ukarania za naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności. Sąd badając powyższe nie stwierdził, aby nałożona na Skarżącą kara pieniężna była nadmiernie wysoka – nieadekwatna do okoliczności sprawy.

Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, w całości nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy rozstrzygające sprawę działały na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa, które Skarżącej winno być znane, jako że prowadzi ona reglamentowaną działalność gospodarczą, "obwarowaną" wieloma zakazami. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania zasad ogólnych wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia skarżonych rozstrzygnięć (art. 77 i art. 80 k.p.a.).

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.