Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SO/Gl 51/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.R. (R.) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu od orzekania w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 97/13 w kwestii wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", w którym Z.R. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.

W treści tego wniosku strona powołała się na trudną sytuację materialną, bezrobocie, ubóstwo i brak dochodów. Równocześnie podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu "kwaterunkowym" o powierzchni 25,30 m2 i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

Zarządzeniem z dnia 26 marca 2014 r. referendarz sądowy zwrócił się do wnioskującego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej. W tym zakresie stronę wezwano między innymi o podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, a także wydatki na zakup żywności, środków czystości, leków, odzieży itp.) oraz wskazanie źródeł, z których czerpie środki na pokrycie wspomnianych wyżej kosztów utrzymania.

W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 9 kwietnia 2014 r. (wezwanie doręczone zostało w dniu 2 kwietnia 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - karta nr 52) Z.R. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wyżej wskazane wezwanie. W związku z tym referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. odmówił przyznania stronie prawa pomocy.

W dniu 23 maja 2014 r. Z.R. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sprzeciw od powyższego postanowienia z dnia 7 maja 2014 r. (następnie w dniu 26 maja 2014 r. WSA we Wrocławiu nadał sprzeciw pocztą do tutejszego Sądu). W treści sprzeciwu wnioskujący powtórnie wywiódł, iż jest bezrobotny, pozbawiony dochodów oraz jakiegokolwiek wsparcia ze strony państwa. Nadto podkreślił, że nie jest w niniejszej sprawie oskarżonym i dlatego Sąd nie może od niego żądać okazania dokumentów na poparcie złożonych oświadczeń ani też kwestionować ich wiarygodności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też, jak również z uwagi na kryteria sformułowane w przepisie art. 246 §1 P.p.s.a., zasadnicze znaczenie ma możliwie najbardziej dokładne ustalenie kondycji finansowej strony.

Z.R. korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., a zatem jego wniosek podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Ustosunkowując się do tego wniosku należy więc przywołać treść normy wyrażonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w myśl której przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego wymienionych w tym przepisie fachowych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Trzeba bowiem przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). Strona powinna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą wątpliwości co do złożonych we wniosku oświadczeń, to stronie powinno zależeć na ich wyjaśnieniu.

Oceniając wniosek strony Sąd doszedł do przekonanie, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Jakkolwiek Z.R. powołał się w swoim wniosku na trudną sytuację materialną, która mogłyby uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy, to jednak pomimo stosownego wezwania nie uzupełnił swoich oświadczeń w sposób umożliwiający pełną i precyzyjną ocenę tej sytuacji. Nie udzielił bowiem odpowiedzi na zawarte w zarządzeniu referendarza z dnia 26 marca 2014 r. wezwanie. Nie podał danych dotyczących wysokości obciążających go kosztów utrzymania, a równocześnie nie wyjaśnił skąd czerpie środki na pokrycie tych należności. Jednocześnie nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby potwierdzać, że jego zobowiązania przekraczają ponoszone wydatki i jest on zadłużony.

W konsekwencji zaniechanie strony uniemożliwia jego pełną ocenę sytuacji majątkowej w aspekcie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Trzeba bowiem zaakcentować, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca zobrazuje swoją sytuację materialną w sposób jasny i wyczerpujący. To na nim również spoczywa obowiązek wykazania zasadności zgłoszonego żądania. Dlatego też brak wykonania lub nienależyte wykonanie przez stronę obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Składając sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 7 maja 2014 r. wnioskujący w dalszym ciągu nie udzielił wyjaśnień ani nie przedłożył dokumentów, o które się do niego zwrócono w wezwaniu z dnia 26 marca 2014 r. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w tym sprzeciwie należy natomiast zaznaczyć, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia przez Sąd z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej strony, jeżeli ona sama nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie swojego żądania.

Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.