Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 584/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 202 poz 1956
law: Ustawa z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 2 i  ust. 3, art. 61,  art. 62, art. 63
journal: Dz.U. 1997 nr 118 poz 754
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 185 poz 1439
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2014r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [....], na podstawie art. 207, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 ze zm. – dalej: "ustawa nowelizująca") oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. – dalej: "u.p.d.o.f.") odmówił [....] stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości [....] zł z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia akcji spółki [....] "[....]" S.A. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. [....] złożył w Urzędzie Skarbowym [....] zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-38 w roku podatkowym 2008, wykazując zobowiązanie podatkowe z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości [....] zł. Następnie pismem z dnia [...] października 2013 r. podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu zbycia papierów wartościowych i o zwrot nadpłaconego podatku. W korekcie zeznania podatkowego PIT - 38, złożonej po wezwaniu organu pierwszej instancji wykazał zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Zdaniem podatnika zbycie akcji czy udziałów w ramach przekształceń własnościowych przedsiębiorstw na rzecz własnych pracowników nie podlega opodatkowaniu.

Organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione warunki określone w przepisie art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r., gdyż zbywane akcje nie zostały nabyte w trybie przewidzianym w tym przepisie, tj. nabycie akcji nie miało charakteru oferty publicznej dostępnej dla ogółu oraz akcje nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi. Zdaniem organu dokonana przez stronę w 2008 r. sprzedaż akcji stanowi źródło przychodów z kapitałów pieniężnych, a uzyskany z tego tytułu dochód, podlega na podstawie art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W odwołaniu z dnia [...] lutego 2014 r. strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie zbycia akcji "[...]" S.A. (PIT-38), zwrot nadpłaconego podatku, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podatnik nie podzielił stanowiska organu, że oferta skierowana była nie tylko do pracowników, ale także do podmiotów wyrażających zainteresowanie założeniem spółki, a pomimo tego uznał, że nabycie akcji nie nastąpiło w trybie oferty publicznej.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że podatnik nie mógł skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Organ II instancji podkreślił, że aby dochód ze sprzedaży akcji mógł korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w w/w przepisie, muszą zostać spełnione jednocześnie 4 warunki:

1) akcje zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.;

2) nabycie akcji nastąpiło na podstawie oferty publicznej lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub art. 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi;

3) akcje dopuszczono do publicznego obrotu papierami wartościowymi;

4) sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Zaznaczono, że niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje wykluczenie zastosowania rozpatrywanego zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym. Podkreślono także, że w toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wystąpił do Domu Maklerskiego [....] S.A. oraz do Komisji Nadzoru Finansowego z zapytaniem, czy przedmiotowe akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ II instancji stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż nabycie przedmiotowych akcji nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2004 r., a ich sprzedaż nie nastąpiła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym badana transakcja spełnia dwa z w/w warunków zwolnienia z opodatkowania (nr 1 i 4).

W ocenie organu odwoławczego nie zostały natomiast spełnione dwie pozostałe przesłanki do zastosowania wyłączenia od opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (nr 2 i 3).

W pierwszej kolejności wskazano, że odkodowując, w oparciu o definicje słownikowe, zawartego w u.p.d.o.f. pojęcia "publicznej oferty", organ II instancji doszedł do przekonania, że pod tym terminem należy rozumieć powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana. Oferta ta musi być skierowana do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób. Mając na względzie, że oferta nabycia akcji została skierowana do pracowników, emerytów i rencistów, a także pracowników firm kooperujących z [....] "[....]" w [...], tj. do zamkniętego kręgu osób, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał, że przedmiotowe akcje nie zostały nabyte przez podatnika w ramach oferty publicznej (warunek nr 2).

Powołując się natomiast na przepisy art. 67 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157 poz. 1119 ze zm. – w skrócie: "u.n.r.f."), organ odwoławczy stwierdził, że organem właściwym do oceny, czy przedmiotowe akcje zostały dopuszczone do "publicznego obrotu" jest Komisja Nadzoru Finansowego. W kontekście powyższych regulacji prawnych organ II instancji zaznaczył, że Komisja Nadzoru Finansowego w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. jednoznacznie wskazała, iż nie wydała zgody na dopuszczenie do obrotu publicznego akcji imiennych serii A spółki "[....]" S.A. Okoliczność ta została także potwierdzona przez Dom Maklerski [....] w [...], który w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował, że akcje "[....]" S.A. nigdy nie zostały wprowadzone do publicznego obrotu, a transakcja sprzedaży akcji tej spółki na rzecz "[....]" S.A. zrealizowana została na podstawie umów sprzedaży instrumentów finansowych, w wyniku których nastąpiło przeniesienie praw z akcji poza rynkiem regulowanym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm. – w skrócie: "u.i.f.").

W świetle powyższego wobec faktu, że przedmiotowe akcje nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, iż nie został spełniony kolejny z warunków stanowiących podstawę do zastosowania omawianego wyłączenia od opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Mając zatem na względzie przedstawione okoliczności, a także treść przepisu art. 52 ust. 1 lit. b) u.p.d.o.f., uzyskany przez stronę przychód z tytułu sprzedaży w 2008 r. akcji "[....]" S.A. stanowi źródło przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., tj. z kapitałów pieniężnych, i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W skardze z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uznanie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie podatku od zbycia akcji "[....]" (PIT-38) i zwrotu nadpłaconego podatku w kwocie [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. poprzez niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie przez organ podatkowy błędnych ustaleń w kwestii okoliczności istotnych dla bytu niniejszej sprawy, a w konsekwencji na wydanie w sprawie wadliwej decyzji,

- art. 121 w związku z art. 122 O.p., poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania obywateli do urzędu, nie podejmowanie wszelkich niezbędnych ustaleń, jakie organ podatkowy winien był podjąć celem wyjaśnienia całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, w tym w odniesieniu do wykładni prawa podatkowego, zwłaszcza pojęcia publicznej oferty,

- postanowień Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepisy (wadliwie, nieprawidłowo lub często niejasno formułowane) interpretowane były na korzyść organów podatkowych, a nie podatnika.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował odwołanie się przez organy podatkowe do definicji terminu "oferta publiczna" zawartej w słownikach języka polskiego. Uważa bowiem, że jest to przykład "wybiórczego stosowania prawa oraz dokonywania wykładni wbrew słusznym interesom obywatela - podatnika". Twierdzi, że jedną z podstawowych zasad wykładni prawa jest odwoływanie się do zasady spójności systemu prawnego. Zdaniem skarżącego pojęcie publiczny oraz publiczny charakter w prawie cywilnym czy karnym na przestrzeni lat rzadko budziło wątpliwości, natomiast w prawie podatkowym brak jest definicji legalnej i pojęcie to interpretowane jest pro fiskalnie. Wskazał, że pojęcie "oferta publiczna" zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 185, poz. 1439 ze zm. – dalej: "u.o.p.i.f."), i w świetle przepisu art. 3 ust. 3 tej ustawy został spełniony warunek "oferty publicznej" bowiem oferta nabycia akcji [....] została skierowana do ponad 100 osób.

Ponadto skarżący podnosi, że w przypadku akcji spółki [....] "żadne zgody, zezwolenia czy też decyzje nie były potrzebne", a dopuszczenie do obrotu publicznego wynikało z obowiązujących w tym zakresie zasad. Zasady te natomiast były przestrzegane poprzez zdeponowanie akcji w Domu Maklerskim [....] S.A. Obrót nimi podlegał obowiązkom ustawowym określonym w obowiązujących przepisach prawa przez co zrealizowano przesłankę dopuszczenia do publicznego obrotu.

W dniu [...] czerwca 2014 r. [....] złożył w Izbie Skarbowej w Poznaniu pismo zatytułowane "uzupełnienie skargi strony", w którym podtrzymał zarzuty sformułowane w skardze i dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 52 pkt 1 lit. b w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a) u.p.d.o.f.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej, w wyniku której organy odmówiły zastosowania tych norm, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji od odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z przepisem art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. zwolniono od podatku dochodowego, w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r., dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytymi na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 ustawy P.p.o.p.w. Zwolnienie to nie miało zastosowania, jeżeli sprzedaż wymienionych papierów wartościowych była przedmiotem działalności gospodarczej. Z kolei art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej stanowił, że przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.

Sporna pozostawała interpretacja zawartego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. wyrażenia "oferta publiczna" bowiem skarżący twierdzi, że nabył akcje w ramach takiej oferty. Organ odwoławczy co do zasady trafnie zauważył, analizując przesłanki warunkujące zastosowanie tego zwolnienia, że wszystkie z czterech wymienionych w tym przepisie przesłanek muszą zostać spełnione łącznie. Nie było między stronami sporu co do spełnienia dwóch przesłanek (nabycie przedmiotowych akcji nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2004 r., a ich sprzedaż nie nastąpiła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej). Organ uznał jednak, że pozostałe dwie przesłanki, tj. nabycie akcji w drodze oferty publicznej oraz dopuszczenie akcji do publicznego obrotu papierami wartościowymi, spełnione nie zostały. W szczególności organy podatkowe uznały, że skoro oferta nabycia akcji została skierowana do pracowników, emerytów i rencistów, a także pracowników firm kooperujących z [....] "[....]" w Poznaniu, tj. do zamkniętego kręgu osób, to przedmiotowe akcje nie zostały nabyte przez podatnika w ramach oferty publicznej.

Odmienne stanowisko skarżącego, oparte zostało między innymi na twierdzeniu, według którego wykładnia wyrażenia "oferta publiczna" powinna nastąpić w zgodzie z definicją legalną tego pojęcia ustanowioną w art. 3 ust. 1 u.o.p.i.f. Zdaniem skarżącego, w sytuacji gdy w systemie prawa polskiego istnieje definicja legalna pojęcia "oferty publicznej" odnoszącej się do papierów wartościowych, to na gruncie innych ustaw odwołujących się do tego pojęcia, znaczenie to powinno być rozumiane jednolicie.

Na wstępie rozważań Sąd zwraca uwagę, że wzajemna relacja art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej oraz przepisu z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., była przedmiotem analizy w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2006 r., w sprawie o sygn. akt II FPS 2/06, (dostępna na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak stwierdził NSA, art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej stanowi kontynuację, w zmienionej formule, zwolnienia podatkowego o charakterze okresowym, przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Zasadnie zatem organy podatkowe rozważały zastosowanie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej w kontekście spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. art. 52 pkt 1 lit. b) powołanej ustawy.

W cytowanym orzeczeniu zaakcentowano także, że zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy. Stanowią one bowiem odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania. Z tego względu stosowanie przywilejów podatkowych nie może być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej (podobnie wyroki NSA z dnia 7 lutego 1996 r., III SA 225/95 oraz z dnia 19 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 1764/98).

Przystępując do oceny prawidłowości stanowiska organów podatkowych w kwestii wykładni wyrażenia "oferta publiczna" podkreślić należy, że nie jest to zagadnienie nowe, było ono już bowiem przedmiotem analizy w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych. Za ugruntowany uznać należy pogląd, że wobec braku definicji ustawowej pojęcia oferty publicznej (w momencie nabycia akcji – w niniejszej sprawie – [...] marca 1991 r.), to przy interpretacji tego pojęcia odwołać się należy do wykładni językowej tych pojęć. Wywodzi się zatem, że przez ofertę publiczną rozumieć należy taką, która skierowana jest do ogółu ludzi, do nieograniczonego kręgu osób. Wskazuje się przy tym, że nieuzasadnione jest odwoływanie się w tym zakresie do definicji obrotu publicznego, ponieważ pojęcia publicznej oferty nie można utożsamiać ze zdefiniowanym w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Ponadto sądy administracyjne zwracały uwagę, że wobec wieloznaczności samego pojęcia "publiczny", zasadnym jest dla nadania mu właściwego znaczenia, odwołanie się do kontekstu, w jakim słowo to jest użyte. W tym przypadku nie można pominąć, że oferta jest jednym ze sposobów zawarcia umowy (art. 66 § 1 k.c.), polegającym na wymianie oświadczeń woli stron-stanowczej propozycji zawarcia umowy i jej akceptacji (przyjęcia). Propozycja musi być kierowana do adresata, inaczej bowiem nie będzie równoznaczna z ofertą. Adresatem tym może być konkretna osoba (grupa osób) bądź nieograniczony krąg osób. Od ilości adresatów uzależniony jest niewątpliwie sposób ujawnienia propozycji zawarcia umowy. Przy oznaczonym adresacie, oferta może być ujawniona tylko jemu. W przypadku nieograniczonej ilości osób, sposób zaproponowania zawarcia umowy musi umożliwić każdej osobie możliwość zapoznania się z nią. W tym znaczeniu musi ona być "jawna". Konieczność jej jawności wynika w tym przypadku z faktu kierowania jej do nieograniczonej liczby adresatów, a nie odwrotnie (jawność jest wtórna w stosunku do kręgu adresatów). Odróżnić należy przy tym zaoferowanie zawarcia umowy każdemu (bez stawiania warunków, które spełniają tylko niektóre osoby) od przyjęcia oferty tylko przez niektóre z osób z nieograniczonego kręgu adresatów. Aby uznać ofertę za publiczną nie musi ona być zaakceptowana przez ogół, ale każdy z ogółu ma mieć potencjalną możliwość zawarcia umowy na proponowanych warunkach (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2013 r., II FSK 1367/11, LEX nr 1354866 i powołane tam orzecznictwo).

Na szczególną uwagę zasługuje także stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r, II FSK 397/10, LEX nr 1083130, w którym Sąd ten przy wykładni analizowanego tu wyrażenia odwołał się do zasady pierwszeństwa wykładni językowej, uznając, że należy w pierwszej kolejności opierać się na rezultatach wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. NSA podkreślił, że w prawie podatkowym pogląd ten znajduje swoje oparcie w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej, w myśl którego każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Ustawa jest tekstem zapisanym w języku polskim, zatem każdy podatnik może poznać treść prawa podatkowego w oparciu o reguły językowe. Podatnik nie jest zobowiązany do znania pozajęzykowych metod wykładni. Zatem w pierwszej kolejności należy sięgać po te dyrektywy wykładni, które są wspólne dla adresatów norm prawa podatkowego i instytucji stosujących prawo. Posługując się zatem wykładnią językową NSA stwierdził, że trudno obronić pogląd, iż oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (nawet większej niż 300 osób) nabiera - tylko ze względu na to - charakteru zasadniczo odmiennego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich. Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta. Przyjąć należy także wnioski, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana. W konsekwencji publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób. NSA stwierdził nadto, że takie wnioski znajdują także uzasadnienie w regułach wykładni systemowej, wskazując na powołaną już wyżej normę z art. 66 § 1 k.c. (podobnie NSA w wyrokach: z dnia 15 grudnia 2011 r., II FSK 1222/10, LEX nr 1134604; z dnia 29 kwietnia 2011 r. ,II FSK 2220/09, LEX nr 1081357; z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, LEX nr 595821; z dnia 13 lutego 2009 r., II FSK 1627/07, LEX nr 530395).

Ten kierunek wykładni spornego pojęcia zaakceptowany został także w orzecznictwie tutejszego Sądu (np. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 28 października 2010 r., I SA/Po 500/10, LEX nr 749946 i z dnia 22 grudnia 2009 r., I SA/Po 959/09, LEX nr 582670) oraz preferowany jest w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2014 r., I SA/Gd 1137/13, LEX nr 1419542).

Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowaną wyżej wykładnię pojęcia "oferta publiczna", która znajduje zastosowanie w okolicznościach faktycznych tej sprawy. Jednocześnie Sąd uznał za niezasadne odwoływanie się przez skarżącego do wykładni systemowej zewnętrznej, uwzględniającej treść pojęcia "oferta publiczna", zgodnie z definicją legalną tego pojęcia, ustanowioną w art. 3 ust. 1 ustawy u.o.p.i.f. Skarżący co do zasady ma rację, że przepis ten stanowi obecnie element obowiązującego systemu prawnego, ale nie zważa jednocześnie na bezsporną okoliczność, że ustawa ta weszła w życie w dniu 24 października 2005 r. Tymczasem miarodajną dla wykładni spornego pojęcia chwilą jest moment nabycia akcji przez skarżącego, tj. [...] marca 1991 r. i obowiązujące wówczas regulacje prawne. Z tych też względów powołane wyżej stanowiska sądów administracyjnych nie odnoszą się do ustawy u.o.p.i.f, a uwzględniają obowiązującą wówczas ustawę P.p.o.p.w. Za słusznością tego poglądu przemawia także treść uzasadnienia projektu ustawy u.o.p.i.f, w którym określając kierunki proponowanych w nowej ustawie zmian, wymieniono m.in. zmiany zmierzające do usunięcia braków i niejasności wywołujących wątpliwości interpretacyjne w dotychczasowej praktyce stosowania starej ustawy, a wśród zasadniczych zmian zwrócono uwagę na redefinicję dotychczasowych pojęć oraz na wprowadzenie jednolitych definicji pojęć. Odnośnie do treści art. 3 projektowanej ustawy stwierdzono, że zawarte w tym przepisie definicje "publicznego proponowania nabycia papierów wartościowych" oraz "oferty publicznej", zastępują w znacznej mierze definicje "publicznego obrotu" funkcjonującą w dotychczasowej ustawie (uzasadnienie projektu ustawy (IV.3970) dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex).

W ocenie Sądu nie ma zatem wątpliwości co do tego, że definicja legalna na którą powołuje się skarżący ma wiążące znaczenie przy wykładni spornego pojęcia, ale przy nabyciu papierów wartościowych w ramach ofert adresowanych do potencjalnych nabywców po dniu [...] października 2005 r.

Stwierdzenie braku istnienia tej przesłanki było wystarczające do odmowy stwierdzenia przez organy podatkowe nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na rzecz skarżącego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe słusznie uznały także, że nie została spełniona druga z zakwestionowanych przesłanek, tj. brak dopuszczenia akcji do publicznego obrotu papierami wartościowymi.

Odnosząc się do argumentacji skargi w tej części podnieść należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 P.p.o.p.w - publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, z wyjątkami określonymi w dalszej części tego przepisu. W myśl art. 4 pkt 2 tej ustawy papierami wartościowymi dopuszczonymi do publicznego obrotu są papiery wartościowe, w stosunku do których wyrażona została zgoda na ich wprowadzenie do publicznego obrotu albo złożone zostało zawiadomienie, o którym mowa w art. 63. Z kolei art. 4 pkt 3 ww. ustawy stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o dopuszczeniu papierów wartościowych do publicznego obrotu rozumie się przez to wyrażenie przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd zgody na ich wprowadzenie do publicznego obrotu albo złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 63. Wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu wymagało spełnienia szeregu dodatkowych warunków określonych w rozdziale 5 powołanej ustawy zatytułowanym "Wprowadzanie papierów wartościowych do publicznego obrotu". Zgodnie z zawartymi w tym rozdziale przepisami wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu, z zastrzeżeniem art. 62 i 63, wymagało zgody Komisji (art. 61). Przepis art. 62 przewidywał, że papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa i Narodowy Bank Polski są z mocy prawa dopuszczone do publicznego obrotu, zaś w art. 63 przewidziano sytuację, gdy zamiast zgody Komisji wystarczyło złożenie zawiadomienia na 30 dni przed rozpoczęciem subskrypcji, które wywoływało takie same skutki, jak wyrażenie przez komisję zgody na wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu, o ile Komisja nie skorzystała z prawa zgłoszenia sprzeciwu.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że sporne akcje zostały do publicznego obrotu dopuszczone. Należy podkreślić, że organ odwoławczy prowadził w tym kierunku ustalenia, powołując się na stanowiska ustawowo właściwej i wyłącznie kompetentnej w tej kwestii instytucji państwowej (Komisja Nadzoru Finansowego) oraz podmiotu profesjonalnie i na mocy ustawy świadczącego usługi na rynku papierów wartościowych (Dom Maklerski). Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, Komisja Nadzoru Finansowego w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. jednoznacznie wskazała, iż nie wydała zgody na dopuszczenie do obrotu publicznego akcji imiennych serii A spółki "[....]" S.A. Okoliczność ta została także potwierdzona przez Dom Maklerski [....] w [...], który w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował, że akcje "[....]" S.A. nigdy nie zostały wprowadzone do publicznego obrotu, a transakcja sprzedaży akcji tej spółki na rzecz "[....]" S.A. zrealizowana została na podstawie umów sprzedaży instrumentów finansowych, w wyniku których nastąpiło przeniesienie praw z akcji poza rynkiem regulowanym.

Organy podatkowe miały zatem uzasadnione podstawy do przyjęcia na podstawie powołanych stanowisk, że sporne akcje nie zostały dopuszczone do obrotu publicznego. Podkreślić też należy, wbrew sugestiom skarżącego, że organy podatkowe nie kwestionowały tego, że papiery wartościowe nabyte przez skarżącego mogły być co do zasady przedmiotem publicznego obrotu. Organy stwierdziły natomiast brak podstaw do twierdzenia, aby papiery te zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

W ocenie Sądu organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania oraz Konstytucji RP i w bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy prawidłowo odmówiły zastosowania przepisów prawa materialnego, określających warunki skorzystania ze zwolnienia podatkowego, o które ubiegał się skarżący.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.