Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 666/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi (...) na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia (...) stycznia 2015 r. znak (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2014 roku (znak: (...)) Wojewoda (...) z siedzibą w (...), działając na podstawie art. 20§1pkt1, art. 119§1 i 2 oraz art. 121§1 i 2 i art. 122§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.) nałożył na (...) grzywnę w wysokości 420 złotych w celu przymuszenia do spełnienia obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniej córki (...), ur. (...) października 2011 r. (w zakresie wskazanym w przedmiotowy postanowieniu). W postanowieniu poinformowano, iż w przypadku dalszego uchylania się przez Zobowiązaną od wykonania nałożonego na nią obowiązku, nakładane będą kolejne grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Wojewoda wezwał także do uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w wysokości 42,00 zł (słownie: czterdzieści dwa złote). Do przedmiotowego postanowienia załączono tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ powołał się na wniosek wierzyciela tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) oraz wystawiony przez ten organ tytuł wykonawczy.

Pismem z dnia (...) lipca 2014 postanowienie Wojewody zaskarżyła (...) zarzucając: 1) dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156§1 pkt. 2 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. 267, dalej: k.p.a.), 2) naruszenie art. 119§1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia, 3) naruszenie art. 124§2 k.p.a. poprzez niepodanie w uzasadnieniu decyzji jakie fakty organ uznał za udowodnione, na jakich się oparł oraz jakie dowody odrzucił, 4) naruszenie art. 10§1 k.p.a. oraz 81 k.p.a. poprzez niepowiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i przedstawionych stanowisk oraz o możliwości zgłoszenia żądań i wniosków.

Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r. (znak pism (...)) Minister Zdrowia działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 119 § 1 u.p.e.a., utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie Wojewody (...).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy merytorycznie odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów uznając, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych istniał, był wymagalny oraz podlegał egzekucji. Nadto wskazał, że uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie było obarczone wadami, które utrudniałyby rozpoznanie zażalenia, bowiem z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że powodem niewykonania obowiązku szczepień ochronnych jest brak zgody rodzica i niestawienie się z dzieckiem w celu przeprowadzenia procedury szczepienia, w tym wykonania badania lekarskiego. Minister zdrowia podniósł także, iż w postępowaniu egzekucyjnym zasada wyrażona w art. 10 k.p.a. ma ograniczone zastosowanie, a ponadto skarżąca nie wykazała, że ewentualne uchybienie organu pozbawiło ją możliwości dokonania konkretnej czynności.

W dniu (...) lutego 2015 r. powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...)podnosząc przedstawione niżej zarzuty.

1. Naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego, wystawionego przez PPIS oraz art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 tejże ustawy, poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo, że tytuł ten nie podlegał egzekucji administracyjnej.

2. Nieważności decyzji w postaci niewykonalność obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca w uzasadnieniu tego zarzutu wskazała, iż jej dziecko - (...) na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nie miała wykonanego ważnego badania kwalifikacyjnego. W opinii Skarżącej, Organ wydający postanowienie nie miał podstaw do stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny i wykonalny, ponieważ Skarżąca nie przedstawiła, jako dowodu, zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Zaświadczenie takie jest wydawane przez lekarza przeprowadzającego badanie. Brak takiego zaświadczenia w aktach sprawy potwierdza, że w dniu wydania postanowienia Organ nie posiadał wiedzy o aktualnym stanie zdrowia dziecka i co się z tym wiąże, nie miał możliwości stwierdzenia czy obowiązek w danej chwili jest wykonalny. Skarżąca jednocześnie wskazała, iż Minister Zdrowia ma rację twierdząc, iż przyczyną braku badania kwalifikacyjnego dziecka był fakt niestawiania się wraz z dzieckiem w przychodni, jednakże w opinii Skarżącej nie zmienia to faktu, iż brak jest aktualnego badania kwalifikacyjnego na dzień wydania postanowienia. Skarżąca podkreśliła, iż brak powyższego zaświadczenia lekarskiego nie może przesądzać o braku innych przeciwwskazań, choćby niewynikających z akt sprawy. Wskazała również, iż żaden przepis prawa nie stwierdza nierozerwalności badania kwalifikacyjnego oraz podania szczepionki, bowiem choćby z art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w oddzielnych ustępach opisuje zasady przeprowadzania badania kwalifikacyjnego (ust. 4, ust. 5), a w oddzielnych przepisach opisuje zasady szczepień ochronnych. W opinii Pani (...), badanie kwalifikacyjne nie zostało określone, jako obowiązkowe w przeciwieństwie do szczepienia.

3. Naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia. Skarżąca w uzasadnieniu zarzutu wskazała, iż w dniu wydań postanowienia, termin wykonania obowiązku nie upłynął i nie był wymagalny, bowiem komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce.

4. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a., przejawiające się w braku prawidłowego uzasadnienia, w tym niewskazanie przez Organ, jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakie dowody odrzucił i dlaczego. W opinii Skarżącej, co do kwestii zgromadzonych dowodów organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wierzyciel wezwał Skarżącą do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym już w uprzednio doręczonym upomnieniu. Organ nie uzasadnił, na jakiej podstawie stwierdzi że Skarżąca może wykonać obowiązek, czy stan zdrowia dziecka pozwala na wykonanie szczepienia oraz czy brał pod uwagę przyczyny, dla jakich to szczepienie nie zostało wcześniej wykonane.

5. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezbadanie przyczyny dla której szczepienie nie zostało wykonane, które powinno być dokonane poprzez zwrócenie się przez organ przy rozpatrywaniu zażalenia z zapytaniem do Skarżącej, lekarza sprawującej podstawową opiekę nad dzieckiem lub do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (...)

6. Naruszenie art. 10 oraz art. 81 k.p.a., poprzez niepowiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i przedstawionych stanowisk oraz możliwości zgłoszenia żądań i wniosków podczas, gdy zdaniem skarżącej posiadała ona ważne dla sprawy materiały przedstawiające badania medyczne i publikacje dotyczące możliwej szkodliwości szczepień ochronnych.

W końcowej części skargi, poza zgłoszonymi zarzutami, (...) przedstawiła także swoje wątpliwości co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz regulacji dotyczących obowiązku szczepień. Przedmiotem zadanych w skardze pytań była m.in. skuteczność doręczeń korespondencji adresowanej łącznie na dane skarżącej i jej męża, możliwość uchylenia się urzędników od odpowiedzi na pytania dotyczące realizacji programu szczepień i ich wpływu na zdrowie, możliwość wyznaczania przez organy administracji indywidualnych terminów szczepień u osób zdrowych, zakresu obowiązywania komunikatów Głównego Inspektora Sanitarnego, a także zgodność obowiązku szczepień z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz prawem europejskim.

W odpowiedzi na złożoną skargę Minister Zdrowia pismem z dnia (...) marca 2015 roku wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu szeroko odniósł się do podniesionych przez skarżącą zarzutów uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Zdrowia z dnia (...) stycznia 2015 roku utrzymujące w mocy decyzję Wojewody w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Sąd poddał ocenie legalność powyższego rozstrzygnięcia i uznał, w świetle powołanych na wstępie kryteriów, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku, reguluje art. 121 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 122 u.p.e.a, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny.

Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - art. 33 u.p.e.a i 34 u.p.e.a., a także prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. Skarżąca skorzystała z obu tych uprawnień, przy czym podkreślenia wymaga, że rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu podlega jedynie skarga na postanowienie organu odwoławczego wydane w wyniku złożonego zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Tak zakreślone ramy postępowania nakazują w pierwszej kolejności odnieść się do ograniczeń w możliwości formułowania zarzutów w sprawie dotyczącej weryfikacji postanowienie o nałożeniu grzywny. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak również w doktrynie za niedopuszczalne uznaje się zgłaszanie w zażaleniu na takie rozstrzygnięcie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie stanowiłoby w istocie zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2015 sygn. VII SA/Wa 1579/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 marca 2012 r., sygn. II SA/Go 61/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. II I SA/Kr 1099/11, a także M. Mincer - Jaśkowska: glosa do postanowienia NSA OZ we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 1990 r. sygn. SA/Wr 1180/90, OSP 1992, nr 4, poz. 92, też P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2006, s. 381).

Powyższe sprawia, że uwzględnienie zarzutów skargi wskazanych w punktach od 1 do 3, a więc podważających dopuszczalność egzekucji oraz istnienie i wykonalność obowiązku nie było możliwe w niniejszym postępowaniu. Okoliczności te powinny być bowiem rozstrzygnięte w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów.

Przed przystąpieniem do przedstawienia oceny pozostałych zarzutów skargi zasadnym jest poczynienie kilku uwag o charakterze teoretycznym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 1a pkt 7 u.p.e.a organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 u.p.e.a., organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda.

Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.) obowiązek poddania dziecka szczepieniom przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści zaskarżonego postanowienia. Ten ustawowy obowiązek został skonkretyzowany przepisami, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.), w szczególności przepisem § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 wyżej wymienionej ustawy.

Wierzycielem w opisanym wyżej postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z treści art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tego rodzaju sprawach.

Kontynuując rozważania w tym przedmiocie zasadnym jest wskazać jeszcze, że zobowiązanym w takim postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a).

W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym są rodzice dziecka, co do których istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym wynikający z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest przesłanie zobowiązanemu przez wierzyciela pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W myśl natomiast art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W rozpatrywanej sprawie upomnienie o przewidzianej w ustawie treści zostało doręczone (...) w dniu (...) listopada 2013 roku. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) wystawił wobec (...)w dniu (...) marca 2014 r. tytuł wykonawczy nr (...). Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej został przesłany do Wojewody (...), który, jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz wydane w dniu (...) lipca 2014 roku postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Postanowienie to stanowi ustawowy środek egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym i jak już wspomniano, zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a., wydawane jest w sytuacji, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo wykonania czynności, a w szczególności czynności której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze dokonany przez wojewodę wybór środka egzekucyjnego jawi się jako prawidłowy. Obowiązku szczepienia dziecka nie może bowiem wykonać inna osoba, poza tą której ten obowiązek dotyczy. Poza sporem pozostaje także w niniejszej sprawie, że skarżąca sprawuje opiekę nad dzieckiem i to na niej spoczywa odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom, zgodnie z którym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze zarzutów jeszcze raz podkreślić należy, że tylko część z nich nadaje się do rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Skarżąca złożonym środkiem zaskarżenia zakwestionowała bowiem dwa postanowienia Ministra Zdrowia tj. utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny oraz utrzymujące w mocy postanowienie w sprawie rozpoznania zarzutów. Okoliczności powołane w punktach od 1 do 3 skargi dotyczą przesłanek wskazanych w art. 33 u.p.e.a., a więc powinny zostać rozpoznane w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem jest badanie zasadności drugiego z powołanych postanowień.

Do rozpoznania w niniejszej sprawie pozostały zatem zarzuty przedstawione w punktach od 4 do 6 złożonej skargi. W ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu naruszenia art. 77§1 k.p.a., który miał polegać na niezbadaniu przez organ egzekucyjny przyczyn, dla których szczepienie nie zostało wykonane. Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z dalszych przepisów powołanej ustawy (art. 17 ust. 3 i 4) wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. O kwalifikacji do szczepienia dziecka zdecyduje zatem każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebrania potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2015 roku, VII SA/Wa 1579/14).

Powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż, w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nich udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 1028/14, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2016 roku, II SA/Sz 1104/15).

Na gruncie niniejszej sprawy nieprzeprowadzenie badania kwalifikacyjnego spowodowane było niestawieniem się rodziców wraz z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne i szczepienie we wskazanym podmiocie leczniczym, co skarżąca przyznała w toku prowadzonych postępowań administracyjnych oraz w złożonej skardze. Skarżąca nie dostarczyła przy tym zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego. W świetle poczynionych wcześniej uwag, takie zachowanie rodziców dziecka stanowiło wystarczającą przesłankę do uznania, że doszło do uchylenia się od realizacji obowiązku szczepień ochronnych, a organ egzekucyjny nie był zobowiązany do podjęcia innych czynności dowodowych w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia dziecka.

W związku z przedstawioną wyżej argumentacją niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 124§2 k.p.a., którego skarżąca dopatrywała się w niepełnym uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) lipca 2014 roku o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ egzekucyjny odniósł się w nim do stanowiącego podstawę wykonania obowiązku tytułu wykonawczego oraz wyjaśnił przesłanki wskazujące na potrzebę zastosowania środka egzekucyjnego. Nie był przy tym, wbrew twierdzeniom skarżącej, zobowiązany do poczynienia ustaleń dotyczących stanu zdrowia dziecka, gdyż jak już wspomniano okoliczności te oceniane są podczas badania kwalifikacyjnego.

Ponadto wskazać należy, iż postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało zaskarżone przez (...), a jego uzasadnienie pozwoliło na dokonanie kontroli odwoławczej. Ewentualne wady uzasadnienia nie mogły mieć zatem istotnego wpływu na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145§1 p.p.s.a.

Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się także naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. Zdaniem Sądu skarżąca nie została pozbawiona prawa do złożenia wyjaśnień i dowodów jak również do zapoznania się z już zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona brała czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie, wykorzystując przy tym dostępnie środki odwoławcze, w których zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie.

Odnośnie naruszenia art. 10 k.p.a. wskazać należy ponadto, że wyrażona w tym przepisie zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nie znajduje w pełni zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03).

Ponadto nie można zapominać, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2015 roku, I OSK 1767/13).

Odnoszą się do pytań postawionych w końcowej części uzasadnienia skargi Sąd uznał, że ramy niniejszego postępowanie nie pozwalają udzielić na nie odpowiedzi. W przedmiotowych pytaniach skarżąca wyraziła szereg ogólnie sformułowanych wątpliwości dotyczący działania administracji państwowej, zakresu kompetencji organów oraz zgodności regulacji prawnej, będącej podstawą obowiązku szczepień ochronnych, z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz prawem Europejskim. (...) w niniejszym postępowaniu jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który może udzielić jej w tym zakresie porady prawnej oraz ewentualnie przedstawić uprawnienia pozwalające zainicjować procedurę badania zgodności aktów prawnych z Konstytucją RP oraz prawem europejskim.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, wraz z opłatą za czynności egzekucyjne, zmierzającego do realizacji wymagalnego, ustawowego obowiązku poddania się przymusowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Sąd stwierdził jednocześnie, że postanowienie to zostało wydane przez uprawniony organ egzekucyjny, prowadzące do jego wydania postępowanie było prawidłowe, a grzywna została nałożona w wysokości zgodnej z art. 121 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.