Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 796/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie Jan Bała NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 133/08 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę A. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2005 zadeklarowała do objęcia płatnościami użytki zielone łącznej powierzchni 48,17 ha. Tymczasem podczas kontroli ustalono, że faktyczna powierzchnia działek wynosi 21,59 ha. Wobec zawyżenia powierzchni deklarowanej o 123, 11 % Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Decyzja ta została w dniu [...] października 2006 r. uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ponownie odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Decyzja ta została w dniu [...] kwietnia 2007 r. uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał na uchybienia postępowania dowodowego. Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2008 r.

Oddalając skargę A. T. na decyzję z dnia [...] lutego 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia twierdzenie, iż skarżąca części z zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności gruntów nie uprawiała, a utrzymywała w dobrej kulturze rolnej jedynie 21, 59 ha. Sąd podniósł, iż z akt sprawy wynika, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L Nr 141 z 30.04.04) jak i art. 7 i art. 77 k.p.a., zaś przedstawiona przez organ odwoławczy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. To, że szata roślinna stwierdzona na części gruntów obrazuje brak prowadzenia działalności rolniczej na dzień kontroli zostało przez organ dokładnie i przekonywująco umotywowane, z powołaniem dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej, potwierdzonej dołączoną do akt opinią biegłego i z odniesieniem się do innych zebranych w sprawie dowodów, w tym wnioskowanych przez stronę zeznań świadków. Dokonana analiza i ocena całokształtu materiału dowodowego nie została natomiast przez stronę skarżącą skutecznie podważona.

Sąd uznał, iż nie zasługują na uwzględnienie, niepoparte stosownymi dowodami, zarzuty skarżącej, dotyczące sposobu prowadzenia czynności kontrolnych. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają ponadto, powstałe w toku postępowania rozbieżności, co do daty protokołu z tej kontroli, odnośnie których, przedstawiona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentacja organu wskazująca na zaistniałą pomyłkę, jest przekonywująca. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, iż w świetle ustaleń dokonanych w trakcie przeprowadzonego przez organy postępowania rozbieżność pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią wymienioną we wniosku o przyznanie płatności, nie budzi wątpliwości i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę oddalił.

II

W skardze kasacyjnej A. T. domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 133 p.p.s.a. "poprzez nieprawidłowe dokonanie oceny wadliwie ustalonego stanu faktycznego i prawnego zawartego w aktach sprawy administracyjnej, w sposób odbiegający od materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności w zakresie oceny wiarygodności zgromadzonych przez organy administracji dowodów w postaci dokumentacji opisowej, fotograficznej i szkiców oraz dowodów przeprowadzonych z wniosku strony, co mogło wywrzeć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż na informacjach wywodzonych z tych wadliwie przeprowadzonych z urzędu dowodów wyłącznie oparto kierunek rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku WSA w O."

Uzasadniając zarzut skarżąca wskazywała przede wszystkim na wadliwość i nierzetelność przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz brak możliwości uczestniczenia w czynnościach oględzin.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR domagał się jej oddalenia.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Podstawy skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 174 komentowanej ustawy, w myśl, którego skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przywołany pkt 1 art. 174 przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię, przez którą należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, jak i niewłaściwe zastosowanie oznaczające dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w punkcie 2 komentowanego przepisu, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym pomiędzy wytkniętym uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy. Prawidłowe skonstruowanie skargi kasacyjnej ma podstawowe znaczenie dla wyniku postępowania kasacyjnego, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu Sąd bierze jedynie pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej, jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Skarga kasacyjna wskazywać musi zatem jaki konkretnie przepis prawa został naruszony z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz w jakiej formie. W sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jej autor zobligowany jest nadto do wskazania okoliczności uzasadniających twierdzenie o istotnym wpływie uchybienia procesowego na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Konfrontując te ogólne rozważania z rozpoznawaną skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pismo to nie w pełni odpowiada wymogom zakreślonym przez omówione przepisy. Kasator, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie bliżej niesprecyzowanych przepisów postępowania podaje, iż doszło do naruszenia w "szczególności art. 133 p.p.s.a.". Zważyć zatem należy, że przywołany przepis składa się z trzech jednostek redakcyjnych (paragrafów). Pierwsza z nich stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo, jeżeli ustawa tak stanowi. Natomiast stosownie do art. 133 § 2 p.p.s.a sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, przy czym zgodnie z § 3 tego przepisu rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.

Zaniechania powołania odpowiedniej jednostki redakcyjnej sprawia, że zarzut naruszenia "w szczególności art. 133 p.p.s.a." uchyla się spod kontroli sądu kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem konkretyzować (uzupełniać lub uściślać) zarzutów skargi kasacyjnej, czy stawiać hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki.

Nadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie w petitum zawiera błędne oznaczenie numeru decyzji jak i jej przedmiotu. Autor skargi kasacyjnej, jako zaskarżony akt wskazał decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. orzekał w tej sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.